Books 

 

Zniewolony umysł 

Miłosz, Czesław  

Paris : Institut Litteraire

1953

Niestety ze względu na prawa autorskie pełny tekst niniejszej pozycji nie jest dostępny.
Dalsze prace Czesława Miłosza
 
Biography 

Czesław Miłosz, urodził się 30 czerwca 1911 roku w Szetejnie (dzisiejsza Litwa) w polskiej rodzinie o szlacheckich korzeniach, pieczętującej się herbem Lubicz. Studiował w Wilnie, najpierw polonistykę, potem prawo. Debiutował literacko w 1930 roku. Podczas II Wojny Światowej uczestniczył w podziemnym życiu literackim, publikując pod pseudonimem Jan Syruć. Po wojnie podjął pracę w polskiej dyplomacji. W 1951 roku poprosił o azyl polityczny we Francji. Zamieszkał w Maisons-Laffitte, siedzibie polskiego emigracyjnego wydawnictwa 'Instytut Literacki', pod opieką Jerzego Giedroycia, który nominował Miłosza do otrzymania Nagrody Nobla (nagrodę tę otrzymał za całokształt twórczości w dziedzinie literatury w roku 1980). W 1960 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie pracował jako wykładowca na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley oraz na Harvardzie. Do Polski powrócił definitywnie w 1993 roku, a jako miejsce pobytu wybrał Kraków. Poeta, eseista, prozaik, historyk literatury i tłumacz, laureat licznych nagród literackich, odznaczony Orderem Orła Białego. Zmarł 14 sierpnia 2004 roku w Krakowie, gdzie spoczął w Krypcie Zasłużonych na Skałce.

Summary 

Czesław Miłosz napisał 'Zniewolony umysł' w 1951 roku, podczas swojego pobytu na emigracji we Francji. Utwór został wydany przez Instytut Literacki Giedroycia w 1953 roku jednocześnie z wersją francuską ('La pensée captive') i angielską („The Captive Mind”). Od razu wzbudził wiele emocji i kontrowersji zarówno ze względu na osobę autora, jak i na treść. Współcześnie utwór ten jest uważany za kluczowe dzieło w dziedzinie zrozumienia mechanizmów powstania i funkcjonowania systemów totalitarnych na całym świecie.

'Zniewolony umysł' to esej filozoficzno-polityczny oraz parabola literacka, w której Miłosz posługując się przypadkami konkretnych osób metaforycznie obrazuje ogólnoludzkie zjawiska i postawy wobec tzw. Nowej Wiary. Za użytymi przez Miłosza pseudonimami Alfa, Beta, Gamma i Delta kryją się prawdziwe postacie znanego mu polskiego świata literackiego: Jerzy Andrzejewski, Tadeusz Borowski, Jerzy Putrament i Konstanty Ildefons Gałczyński. W swojej analizie Miłosz wychodzi poza oczywiste powody ulegania władzy komunistycznej, takie jak strach czy chęć zysku dowodząc, że jedną z pułapek tego mechanizmu jest naturalne człowiekowi 'pragnienie wewnętrznej harmonii i szczęścia'. Miłosz opisując społeczeństwo polskie w okresie najsilniejszej indoktrynacji zawarł w swoim dziele dogłębną krytykę dwóch systemów filozoficznych - marksizmu i heglowskiego determinizmu historycznego, które uważał za niezgodne z podstawowymi zasadami moralnymi. Zależało mu, aby na przykładzie Polski przełomu lat czterdziestych i pięćdziesiątych ukazać zjawisko uniwersalne w czasie i przestrzeni.