Het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie vormen gezamenlijk de begrotingsautoriteit van de Europese Unie, die elk jaar de ontvangsten en uitgaven van de Unie vaststelt. De procedure voor de behandeling en vervolgens de goedkeuring van de begroting loopt van mei tot december.
Met de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon is het Parlement volledig medewetgever voor de gehele jaarbegroting van de EU geworden. Het beslist erover in nauwe samenwerking met de Raad.
Het Europees Parlement en de Raad zijn verplicht zich te houden aan de jaarlijkse uitgavenplafonds die in het meerjarig financieel kader vastgelegd zijn.
Hoe komt de begroting tot stand?
Het jaarbasisbeginsel houdt in dat de begroting telkens voor één jaar wordt vastgesteld. (Het begrotingsjaar begint op 1 januari en eindigt op 31 december.)
De Commissie stelt de ontwerpbegroting op en legt die voor aan de Raad en het Parlement.
Op basis daarvan stelt de Raad zijn standpunt vast, dat hij aan het Parlement doet toekomen.
Het Parlement stelt zijn standpunt vast aan de hand van zijn beleidsprioriteiten. Als de Raad het standpunt van de Raad goedkeurt of geen standpunt vaststelt, wordt de begroting geacht te zijn aangenomen; normaliter neemt het Parlement echter amendementen aan, waarna de geamendeerde ontwerpbegroting naar de Raad en de Commissie teruggaat en de Voorzitter van het EP het bemiddelingscomité bijeenroept.
Het bemiddelingscomité moet binnen 21 dagen een gemeenschappelijk ontwerp opstellen; als de vertegenwoordigers van de Raad en het Parlement geen overeenstemming over een gemeenschappelijk ontwerp kunnen bereiken, moet de Commissie een nieuwe ontwerpbegroting indienen.
Als het bemiddelingscomité een gemeenschappelijk ontwerp formuleert, hebben het Parlement en de Raad 14 dagen de tijd om dat goed te keuren.
Uiteindelijk wordt de begroting getekend door de Voorzitter van het Europees Parlement.
Hoe wordt de begroting gecontroleerd?
De Commissie begrotingscontrole ziet constant toe op de uitgaven van de Unie.
Het Europees Parlement besluit, op aanbeveling van de Raad van de Europese Unie, de Commissie kwijting te verlenen voor de uitvoering van de begroting. (De jaarlijkse kwijtingsprocedure loopt gewoonlijk van november tot april.)