W ciągu ostatnich dziesięcioleci Parlament Europejski systematycznie zdobywał coraz więcej uprawnień i obecnie odgrywa rolę współustawodawcy w prawie wszystkich dziedzinach prawa UE. Wraz z Radą zatwierdza lub zmienia wnioski Komisji. Nadzoruje także pracę Komisji oraz uchwala budżet Unii Europejskiej. Na kolejnych stronach znajduje się opis funkcjonowania całego procesu.
Poza pełnieniem tych oficjalnych funkcji Parlament także ściśle współpracuje z parlamentami państw członkowskich. Regularnie organizowane zgromadzenia parlamentarne umożliwiają lepsze uwzględnienie punktów widzenia państw członkowskich podczas obrad Parlamentu.
Parlament Europejski broni praw człowieka i demokracji w Europie oraz poza jej granicami. Karta praw podstawowych Unii Europejskiej określa prawa obywatelskie, polityczne, gospodarcze i społeczne wszystkich osób mieszkających na terenie UE.
