Urząd ds. Promowania Demokracji Parlamentarnej (OPPD) ustanowiono w celu udzielania wsparcia na rzecz rozwoju parlamentarnego w krajach nowych i wschodzących demokracji, dostosowanego do potrzeb. Beneficjentami wsparcia udzielanego przez OPPD są instytucje parlamentarne krajów nowych i wschodzących demokracji, ich parlamentarzyści i urzędnicy.
Od 2008 r. kwestie związane ze wspieraniem przez Parlament Europejski nowych i wschodzących demokracji opracowywał Urząd ds. Promowania Demokracji Parlamentarnej (OPPD) działający w ramach Dyrekcji Generalnej Parlamentu Europejskiego ds. Polityki Zewnętrznej Unii Europejskiej. Program wsparcia OPPD skierowany jest do parlamentów krajów nowych i wschodzących demokracji spoza Unii Europejskiej. OPPD pomaga w powstawaniu i reformowaniu tych parlamentów i ma na celu zwiększenie ich potencjału w zakresie pełnienia podstawowych funkcji w dziedzinie stanowienia prawa, nadzoru i reprezentacji. Utworzenie OPPD stanowi odpowiedź na gwałtownie rosnące zapotrzebowanie na wspieranie parlamentów krajów nowych i wschodzących demokracji, a także na chęć aktywnego dzielenia się przez PE swoimi doświadczeniami i wiedzą.
Do głównych cech świadczonego przez OPPD wsparcia rozwoju parlamentarnego należą:
Członkowie i pracownicy parlamentów krajów nowych i wschodzących demokracji mogą korzystać z oferowanych przez OPPD szkoleń, doradztwa strategicznego oraz długookresowych stypendiów, jak również z możliwości nawiązywania kontaktów z posłami do PE, czy też odpowiednich służb Parlamentu Europejskiego. OPPD zapewnia ponadto tym organizacjom parlamentarnym pomoc techniczną dostosowaną do indywidualnych potrzeb w następujących dziedzinach: wzmocnienie podstawowych funkcji parlamentów, tworzenie organizacji parlamentarnych, wdrażanie reform administracyjnych i instytucjonalnych, inicjowanie współpracy legislacyjnej między parlamentami, wymiana najlepszych praktyk, a także opracowywanie strategii informacyjnych i komunikacyjnych oraz przedsięwzięć z zakresu e-demokracji.
OPPD współpracuje z parlamentami państw Unii Europejskiej (UE), parlamentami regionalnymi i lokalnymi, stowarzyszeniami parlamentarnymi oraz organizacjami międzynarodowymi aktywnie działającymi w dziedzinie rozwoju parlamentarnego w celu stworzenia wspólnoty parlamentarnej. Ułatwia on również wymianę doświadczeń i najlepszych praktyk w zakresie parlamentarnych metod pracy i aplikacji. OPPD uczestniczy w związku z tym w Programie ONZ ds. Rozwoju (UNDP), współpracuje z Instytutem Banku Światowego, Agencją Stanów Zjednoczonych na rzecz Rozwoju Międzynarodowego (USAID) i Komisją Europejską w celu stworzenia światowego ośrodka wiedzy w dziedzinie rozwoju parlamentarnego, który byłby punktem oferującym wszelkie istotne informacje na temat rozwoju parlamentarnego i usprawniającym wymianę informacji oraz dyskusje dotyczące różnych aspektów prac parlamentu.
OPPD stawia sobie za cel wspieranie badań oraz studiowanie praktyk parlamentarnych – obszaru, któremu ani naukowcy, ani praktycy parlamentaryzmu nie poświęcali dotychczas wystarczającej uwagi. OPPD może wykonywać badania sam lub zlecać je ekspertom zewnętrznym. W miarę możliwości odbywa się to w ramach partnerstwa z innymi istotnymi praktykami w dziedzinie rozwoju parlamentarnego. OPPD opracowuje wraz z partnerami na przykład wskaźniki lub standardy dla parlamentów demokratycznych mające na celu stworzenie skutecznego narzędzia samooceny parlamentarnej umożliwiającego określanie głównych potrzeb i wyzwań.
OPPD jest poza tym zaangażowany we wspieranie działań PE na rzecz podniesienia rangi promowania demokracji w działaniach UE oraz opracowania polityki UE w zakresie demokracji.
„Rozwijanie instytucji parlamentarnych jest równoznaczne z demokratyzacją, a ich sprawne funkcjonowanie jest podstawowym wymogiem demokracji. Wymiany pomiędzy parlamentami rozszerzają i wzmacniają ich misję w ramach każdego poszczególnego kraju i przyczyniają się do rozpowszechniania wartości demokratycznych na całym świecie. Współpraca pomiędzy parlamentami na różnych etapach ich rozwoju jest zatem podstawowym sposobem umacniania demokracji.” Przewodniczący parlamentów UE, konferencja w Kopenhadze w dniu 30 czerwca 2006 r.
Końcem trwałego rozwoju demokratycznego nie są sprawnie przeprowadzone wolne i uczciwe wybory. Takie wybory stanowią raczej początek, istotny, ale jednocześnie początkowy krok na drodze do dojrzałej demokracji. Wymaga on długofalowych i kompleksowych wysiłków na rzecz zbudowania i konsolidacji reprezentatywnych i sprawnie funkcjonujących parlamentów, będących w stanie zagwarantować właściwe korzystanie ze swoich uprawnień w dziedzinie stanowienia prawa i nadzoru.
Nowoczesna demokracja wiąże się ze zmianami, ponieważ wynika z uzasadnionego działania politycznego inspirowanego przez polityków słuchających głosu swoich wyborców i opracowujących dobrze umotywowane argumenty oparte na badaniach uwzględniających fakty i wizję polityczną. To z kolei wymaga dobrej organizacji działalności organizacji parlamentarnych, które mogą wspierać prace przedstawicieli wybranych do parlamentu. Nieodzownymi elementami tego procesu są: przejrzystość, odpowiedzialność, wzajemny szacunek i ramy konstytucyjne, które umożliwiają przeprowadzanie właściwych kontroli i zachowanie równowagi.
Urząd ds. Promowania Demokracji Parlamentarnej (OPPD) wnosi wkład w tworzenie instytucjonalnego i administracyjnego potencjału parlamentów krajów nowych i wschodzących demokracji poprzez doradztwo, szkolenia, staże, wymianę dobrych praktyk i tworzenie sieci kontaktów. OPPD działa z inicjatywy parlamentów krajów nowych i wschodzących demokracji i zajmuje się określonymi potrzebami każdego parlamentu. Inicjatywy dotyczące wsparcia mogą być również podejmowane w oparciu o rezolucje przyjęte przez PE, Wspólne Zgromadzenie Parlamentarne AKP-UE lub inne zgromadzenia międzynarodowe takie jak EUROMED, EUROLAT czy też EURONEST. OPPD koordynuje wszystkie działania związane z promowaniem demokracji z Parlamentem Europejskim.
Celem Urzędu ds. Promowania Demokracji Parlamentarnej (OPPD) jest nawiązanie długotrwałej współpracy w odpowiedzi na wstępny wniosek krajowych i regionalnych parlamentów krajów nowych i wschodzących demokracji. Wniosek o współpracę wystosowuje przewodniczący lub sekretarz generalny parlamentu kraju nowej lub wschodzącej demokracji. Po otrzymaniu takiego wniosku i w oparciu o polityczne wytyczne ustanowione przez przywódców Parlamentu Europejskiego OPPD udaje się z misją oceny potrzeb do danego kraju partnerskiego w celu określenia możliwych sposobów współpracy poprzez dyskusje ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, oczywiście w głównej mierze z parlamentarzystami i innymi pracownikami parlamentu, ale także z innymi podmiotami zaangażowanymi we wspieranie parlamentu.
Zalecenia zawarte w sprawozdaniu z oceny potrzeb przekazywane są zainteresowanemu parlamentowi w celu ustalenia kolejności priorytetów, a następnie uruchamiany jest długotrwały proces działań i reakcji na nie. Program długofalowej współpracy może obejmować następujące elementy:
W miarę możliwości OPPD będzie ściśle współpracować z delegaturami UE w danych krajach nad parlamentarnymi przedsięwzięciami z zakresu pomocy finansowej i technicznej.
Jako że wspieranie parlamentów regionalnych stanowi priorytet OPPD, jest on zaangażowany we współpracę z szeregiem tych regionalnych parlamentów. Od początku istnienia PAP Parlament Europejski jest jego bliskim sojusznikiem i stałym partnerem. Towarzyszy Parlamentowi Panafrykańskiemu w opracowywaniu strategii i priorytetów w zakresie jego rozwoju i pomaga mu w różnych działaniach, począwszy od budowy infrastruktury, poprzez wybór technologii informacyjnych i komunikacyjnych, pomoc w tworzeniu mechanizmów tłumaczeń ustnych i pisemnych, do rozwoju systemu finansowego i systemu nadzoru, a także wymiany najlepszych praktyk. Odbywa się to poprzez różne wyjazdy badawcze i świadczenie pomocy technicznej zarówno w PE, jak i w Midrand (Republika Południowej Afryki), gdzie Parlament Panafrykański ma swoją siedzibę, szereg stypendiów dla jego głównych pracowników oraz aktywny udział w strategicznych dyskusjach dotyczących rozwoju PAP. Konferencje odbywające się dwa razy w roku gwarantują ścisłą koordynację działań przez innych partnerów. Oba parlamenty utworzyły również delegację parlamentarną złożoną z parlamentarzystów w celu pobudzenia współpracy politycznej.
Celem programu jest wspieranie rozwoju parlamentarnego krajów nowych i wschodzących demokracji poprzez zwiększanie potencjału parlamentów w zakresie pełnienia podstawowych funkcji w dziedzinie stanowienia prawa, nadzoru i reprezentacji. Program jest skierowany do urzędników średniego szczebla i w mniejszym stopniu do członków parlamentów krajów nowych i wschodzących demokracji. Stypendia, łącznie ze szkoleniami i praktyczną pracą w Parlamencie Europejskim, opierają się na inicjatywie i potrzebach parlamentów krajów nowych i wschodzących demokracji. Stanowią one okazję do wspólnego znajdowania wraz z pracownikami różnych działów Parlamentu Europejskiego rozwiązań w zakresie określonych potrzeb każdego partnerskiego parlamentu związanych z budowaniem ich potencjału. Rozwiązania te mogą obejmować reformę przepisów i procedur administracyjnych, prac legislacyjnych, prac komisji parlamentarnych, wzmacnianie działań parlamentów w dziedzinie komunikacji lub gromadzenie doświadczeń na temat rozwiązań dotyczących technologii informacyjnych i komunikacyjnych do użytku przez parlamenty. Stypendystów przyjmuje zazwyczaj jednostka PE będąca odpowiednikiem ich rodzimej jednostki parlamentu. Program stypendialny „Demokracja” umożliwia stypendystom zdobycie praktycznego doświadczenia w zakresie funkcjonowania PE poprzez udział w pracach przyjmującej jednostki PE. Parlament Europejski pokrywa koszty związane z uczestnictwem w programie stypendialnym, łącznie z kosztami podróży, zakwaterowania i utrzymania.
Decyzja o przyjęciu wniosku o stypendium zapadnie w oparciu o analizę zaproponowanego opisu stypendium, możliwości przyjęcia stypendysty przez odpowiednią jednostkę/odpowiednie jednostki Parlamentu Europejskiego, równowagę geograficzną i budżet dostępny na ten cel. Zgłoszeni stypendyści powinni posiadać bogate doświadczenie w pracy w swoim parlamencie oraz odpowiednie umiejętności językowe. Obecnie główne języki robocze programu to język angielski, francuski i hiszpański.
Po otrzymaniu listu Urząd ds. Promowania Demokracji Parlamentarnej będzie w bliskim kontakcie z zainteresowanym parlamentem w celu ustalenia wspólnej wizji działań i harmonogramu stypendium, a także sporządzenia protokołu ustaleń, który obie strony podpiszą, aby program mógł się odbyć.
Poza bardziej ogólnymi formami współpracy Urząd ds. Promowania Demokracji Parlamentarnej (OPPD) jest gospodarzem konkretnych tematycznych wizyt naukowych przedstawicieli parlamentów krajów nowych i wschodzących demokracji. Celem tych wizyt jest zwiększenie wiedzy grup docelowych o Parlamencie Europejskim, a w szczególności o konkretnym temacie będącym przedmiotem wizyty. Stanowią one również okazję do dokonania oceny możliwości i ma znaczenie z punktu widzenia dalszej współpracy. Wizyty te mogą stanowić pierwszy krok w kieruku ustanowienia długofalowych programów wsparcia.
Przykładem takich działań jest wizyta przedstawicieli parlamentu Chile z października 2008 r. mająca na celu badanie prac komisji PE i systemów wsparcia posłów do Parlamentu Europejskiego, czy też wizyta przywódców grup politycznych parlamentu Kirgistanu z listopada 2008 r. poświęcona w głównej mierze pracom grup politycznych oraz administracji politycznej Parlamentu Europejskiego. Podczas wizyt nawiązano kontakty z posłami do Parlamentu Europejskiego, pracownikami sekretariatów grup politycznych oraz sekretariatu sekretarza generalnego. Ułatwiły one również wymianę informacji i doświadczeń między parlamentami uczestniczącymi w tym programie.
Urząd ds. Promowania Demokracji Parlamentarnej (OPPD) stawia sobie za cel nawiązanie stałego dialogu i partnerstwa z parlamentami krajów nowych i wschodzących demokracji na całym świecie. Ułatwia on wymianę doświadczeń i najlepszych praktyk w zakresie metod i aplikacji stosowanych w pracach parlamentu i będzie wspierać badania i analizy tych praktyk. W celu ułatwienia rozpowszechniania badań nad promowaniem demokracji parlamentarnej, poniżej wyszczególniono badania zlecone przez OPPD oraz szereg linków do innych organizacji i zainteresowanych stron z sektora ogólnego.
