Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej wspólnie stanowią władzę budżetową Unii, corocznie określającą unijne wydatki i dochody. Procedura rozpatrywania projektu, a następnie przyjmowania budżetu trwa od maja do grudnia.
Z wejściem w życie Traktatu z Lizbony Parlament stał się rzeczywistym współustawodawcą w odniesieniu do całości budżetu rocznego UE, stanowiącym w ścisłej współpracy z Radą.
Parlament Europejski i Rada muszą przestrzegać określonych w wieloletniej perspektywie finansowej rocznych limitów wydatków.
W jaki sposób przyjmowany jest budżet?
Zasada jednoroczności budżetu oznacza, że jest on przyjmowany na jeden rok (rok budżetowy zaczyna się 1 stycznia i kończy 31 grudnia).
Komisja przygotowuje projekt budżetu i przedstawia go Radzie oraz Parlamentowi.
Na tej podstawie Rada przyjmuje swoje stanowisko, które przekazuje Parlamentowi Europejskiemu.
Parlament przyjmuje swoje stanowisko w świetle własnych priorytetów politycznych. Jeżeli Parlament zatwierdzi stanowisko Rady lub zrezygnuje z przedstawienia własnego stanowiska, budżet zostaje uznany za przyjęty; zazwyczaj jednak Parlament wprowadza poprawki i zmieniony projekt budżetu wraca do Rady i Komisji, a przewodniczący PE zwołuje posiedzenie komitetu pojednawczego.
Komitet pojednawczy ma za zadanie zaproponować wspólny projekt w ciągu 21 dni; jeżeli przedstawicielom Rady i Parlamentu nie uda się uzgodnić wspólnego tekstu, wówczas Komisji musi zostać przedstawiony nowy projekt budżetu.
Jeżeli komitet pojednawczy uzgodni wspólny tekst, Parlament i Rada mają 14 dni na jego zatwierdzenie.
Ostatecznie budżet podpisuje przewodniczący Parlamentu Europejskiego.
W jaki sposób funkcjonuje kontrola budżetowa?
Komisja Kontroli Budżetowej stale nadzoruje wydatki Unii.
Parlament Europejski, na zalecenie Rady Unii Europejskiej, decyduje o udzieleniu Komisji absolutorium z wykonania budżetu (coroczna procedura udzielenia absolutorium trwa zazwyczaj od listopada od kwietnia).
