Διάλογος με θρησκευτικές και μη ομολογιακές οργανώσεις Άρθρο 17 ΣΛΕΕ 

Στη σημερινή Ευρώπη της πολυμορφίας, πολλές θρησκείες, πεποιθήσεις και φιλοσοφικά κινήματα έχουν σημαντική συμβολή στην κοινωνία. Τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν δεσμευτεί να συμμετέχουν σε ανοιχτό διάλογο με τις θρησκευτικές και μη ομολογιακές οργανώσεις, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συνεργάζεται ενεργά με αυτές σε σχέση με τις πολιτικές της ΕΕ.

Πλαίσιο

Το άρθρο 17 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ (ΣΛΕΕ), που εισήχθη με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, παρέχει για πρώτη φορά τη νομική βάση για έναν ανοιχτό, διαφανή και τακτικό διάλογο ανάμεσα στα θεσμικά όργανα της ΕΕ, αφενός, και εκκλησίες, θρησκευτικές οργανώσεις, και φιλοσοφικές και μη ομολογιακές οργανώσεις, αφετέρου. Αναφέρει δε τα εξής:

  1. «Η Ένωση σέβεται και δεν θίγει το καθεστώς που έχουν σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο οι εκκλησίες και οι θρησκευτικές ενώσεις ή κοινότητες στα κράτη μέλη.
  2. Η Ένωση σέβεται επίσης το καθεστώς που έχουν σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο οι φιλοσοφικές και μη ομολογιακές οργανώσεις.
  3. Η Ένωση διατηρεί ανοιχτό, διαφανή και τακτικό διάλογο με τις εκκλησίες και τις οργανώσεις αυτές, αναγνωρίζοντας την ιδιαίτερη ταυτότητα και συμβολή τους».

Ενώ οι δυο πρώτες παράγραφοι του εν λόγω άρθρου προβλέπουν την προάσπιση, στα εθνικά δίκαια, του ειδικού καθεστώτος των εκκλησιών και των θρησκευτικών οργανώσεων ή κοινοτήτων, καθώς και των φιλοσοφικών και μη ομολογιακών οργανώσεων που διαθέτουν ισότιμο καθεστώς, η παράγραφος 3 υποχρεώνει τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να διατηρούν ανοιχτό, διαφανή και τακτικό διάλογο με τις εκκλησίες και τις οργανώσεις αυτές.

Αφού εξελέγη Πρόεδρος τον Ιανουάριο 2017, ο Antonio Tajani όρισε στην Αντιπρόεδρο Mairead McGuinness αρμόδια για την εφαρμογή του διαλόγου στο πλαίσιο του άρθρου 17. Ο Αντιπρόεδρος επικουρείται εν προκειμένω από τη γραμματεία του Προεδρείου και άλλες συναφείς υπηρεσίες του Κοινοβουλίου. Κάθε χρόνο, το Κοινοβούλιο οργανώνει πλήθος διασκέψεων υψηλού επιπέδου ανοιχτών σε όλους τους συνομιλητές, με αντικείμενο θέματα επίκαιρα και συναφή με το τρέχον κοινοβουλευτικό έργο και την κοινοβουλευτική συζήτηση.

Article 17 Dialogue Seminar with religious leaders: "The Future of Europe: Reflections for the EU by 2025" – 27 June 2017  

«Ο διάλογος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με τις εκκλησίες και τις φιλοσοφικές οργανώσεις συνιστά πολύ σημαντικό στοιχείο στη διατήρηση της εγγύτητας του Κοινοβουλίου προς τους πολίτες που μας εξέλεξαν. Συνεπώς, είναι μεγάλη τιμή που μου ανατέθηκε ο διάλογος αυτός από τον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου, Antonio Tajani.

Για να διατηρήσει το ευρωπαϊκό σχέδιο τη στήριξη των πολιτών, πρέπει να παραμείνει βασισμένο στην πραγματικότητα. Οι εκκλησίες και οι θρησκευτικές ομάδες αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα αυτής της καθημερινής πραγματικότητας, τμήμα του ιστού των κοινοτήτων μας στις πόλεις, τις κωμοπόλεις, τα χωριά και την ύπαιθρο των 28 κρατών μελών μας.

Ο διάλογος της ΕΕ με τις θρησκευτικές ομάδες έχει προβλεφθεί, πολύ συνειδητά, στο άρθρο 17 της Συνθήκης της Λισαβόνας. Αυτό στέλνει ένα σαφές μήνυμα ότι η ΕΕ είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή οικονομική οργάνωση· θεμελιακό της στοιχείο είναι τα πρόσωπα, που εργάζονται από κοινού για την αξιοπρέπειά τους και για το κοινό καλό. Κατά τη διαμόρφωση των πολιτικών και των νόμων της ΕΕ, έχει ζωτική σημασία να λαμβάνουμε πλήρως υπόψη κάθε διάσταση του ανθρώπινου προσώπου – την οικονομική βεβαίως, αλλά και την κοινωνική και την πνευματική.

Η πραγματική ανθρώπινη αξιοπρέπεια πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο της λήψης αποφάσεων της ΕΕ και είναι ακράδαντη πεποίθησή μου ότι οι εκκλησίες και οι φιλοσοφικές οργανώσεις, με πολλούς αιώνες σκέψης γύρω από την ανθρώπινη υπόσταση, μπορούν να συμβάλουν πολύ σημαντικά σε αυτή τη διαδικασία

Mairead McGuinness

Article 17 Dialogue Seminar with non-confessional leaders: "Discrimination and Persecution of Non-Believers around the world" - 11 April 2018