Διαφάνεια 

Δεοντολογία και διαφάνεια

Καθώς το Κοινοβούλιο αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία και επιρροή, ιδίως με την τελευταία Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) και τη Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), είναι περισσότερο σημαντικό από ποτέ να διασφαλιστεί ότι εκπροσωπεί τα συμφέροντα των ευρωπαίων πολιτών με εντελώς ανοικτό και διαφανή τρόπο.

Κατά συνέπεια, οι ευρωπαίοι πολίτες δικαιούνται να παρακολουθούν τις δραστηριότητες των εκλεγμένων βουλευτών τους εκ του σύνεγγυς, επιβεβαιώνοντας ότι τηρούν αυστηρές αρχές συμπεριφοράς και διατηρούν ισορροπημένες σχέσεις με τους εκπροσώπους συμφερόντων. Οι πολίτες θα πρέπει να είναι σε θέση να αναμένουν τα υψηλότερα πρότυπα συμπεριφοράς και αποτελεσματικότητας από το κοινοβουλευτικό προσωπικό. Τέλος, κάτι επίσης σημαντικό, πρέπει να παραχωρηθεί στους πολίτες δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, στο πλαίσιο των αναγκαίων περιορισμών που θέτει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1049/2001.

Συνάδοντας με την προσήλωση του Κοινοβουλίου στη διαφάνεια, όλα τα μέσα διαφάνειας που αναφέρονται κατωτέρω έχουν στόχο να διευκολύνουν τον έλεγχο των δραστηριοτήτων του Κοινοβουλίου από τους πολίτες, ιδίως δε του νομοθετικού του έργου.

Προκειμένου να προωθήσουν τη χρηστή διακυβέρνηση και να διασφαλίσουν τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών, τα θεσμικά και λοιπά όργανα και οι οργανισμοί της Ένωσης διεξάγουν τις εργασίες τους όσο το δυνατόν πιο ανοιχτά (Άρθρο 15 της ΣΛΕΕ)

Τα θεσμικά όργανα δίδουν, με τα κατάλληλα μέσα, στους πολίτες και στις αντιπροσωπευτικές ενώσεις τη δυνατότητα να γνωστοποιούν και να ανταλλάσσουν δημόσια τις γνώμες τους σε όλους τους τομείς δράσης της Ένωσης. (Άρθρο 11 της ΣΕΕ)

Ομάδες συμφερόντων 

Δικαιώματα πρόσβασης για εκπροσώπους ομάδων συμφερόντων

Στις 23 Ιουνίου 2011 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέγραψαν διοργανική συμφωνία για την κατάρτιση κοινού Μητρώου Διαφάνειας. Η συμφωνία αναθεωρήθηκε και από την 1η Ιανουαρίου 2015 ισχύει νέο κείμενο.

Το κοινό Μητρώο βελτιώνει τη διαφάνεια υπό την έννοια ότι οι πολίτες μπορούν ευκολότερα να βρίσκουν πληροφορίες για πρόσωπα και οργανισμούς που έχουν επαφές με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Το «μονοαπευθυντικό» αυτό σύστημα διευκολύνει τη διαδικασία καταχώρησης εκπροσώπων ειδικών συμφερόντων. Το κοινό Μητρώο ενσωματώνει τα μητρώα του Κοινοβουλίου και της Επιτροπής, που ήταν πριν ξεχωριστά.

Οι οργανισμοί και οι ιδιώτες πρέπει να εγγράφονται στο μητρώο πριν ζητήσουν πρόσβαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η τηλεματική αίτηση διεκπεραιώνεται κατά κανόνα μέσα 2 έως 3 εργάσιμες ημέρες. Οι ιδιώτες μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για έως και 12 μήνες, και μπορούν να ζητούν την ανανέωση της αίτησής τους για πρόσβαση το νωρίτερο δύο μήνες πριν από την καθορισμένη ημερομηνία εκπνοής της πρόσβασης.

Για τους ιδιώτες που διαθέτουν άδεια πρόσβασης μπορεί να εκδοθεί κάρτα εισόδου από τις καθορισμένες θυρίδες υποδοχής. Προκειμένου ένας ιδιώτης να μπορεί να μπει στους χώρους του Κοινοβουλίου, πρέπει η κάρτα πρόσβασής του να ενεργοποιηθεί προηγουμένως στη θυρίδα υποδοχής. Οι θυρίδες υποδοχής είναι ανοιχτές στις Βρυξέλλες από τις επτά το πρωί έως τις οκτώ το βράδυ (Δευτέρα έως Παρασκευή, Παρασκευές εκτός συνόδου από τις οκτώ το πρωί έως τη μία το μεσημέρι) και στο Στρασβούργο κατά τις περιόδους συνόδου από τις δυόμισι το μεσημέρι έως τις οκτώ το βράδυ τη Δευτέρα, από τις εφτάμισι το πρωί έως τις οκτώ το βράδυ την Τρίτη και την Τετάρτη, και από τις εφτάμισι το πρωί έως τις έξι το απόγευμα την Πέμπτη.

Οι οργανισμοί μπορούν να ζητούν άδεια πρόσβασης για οποιονδήποτε αριθμό προσώπων. Το Κοινοβούλιο μπορεί να περιορίζει την είσοδο για ορισμένο αριθμό προσώπων ανά οργανισμό ανά ημέρα. Αν ένας οργανισμός διαγραφεί από το Μητρώο, η πρόσβαση των προσώπων που εργάζονται για τον συγκεκριμένο οργανισμό ανακαλείται αυτομάτως.

Το Κοινό Μητρώο Διαφάνειας περιλαμβάνει εύκολα προσβάσιμα δεδομένα για οργανισμούς και αυτοαπασχολούμενους ιδιώτες που δραστηριοποιούνται στη χάραξη και την εφαρμογή της πολιτικής της ΕΕ, καθώς επίσης στατιστικά στοιχεία για όλα τα εγγεγραμμένα μέρη και κατάσταση των ιδιωτών που διαθέτουν άδεια εισόδου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Επαφές

Οι εκπρόσωποι συμφερόντων

Οι εκπρόσωποι συμφερόντων είναι ιδιωτικοί, δημόσιοι ή μη κυβερνητικοί φορείς. Οι εκπρόσωποι συμφερόντων είναι σε θέση να προσφέρουν στο Κοινοβούλιο γνώση και εμπειρογνωμοσύνη σε πολλά οικονομικά, κοινωνικά, περιβαλλοντικά και επιστημονικά πεδία. Μπορούν επίσης να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στον ανοιχτό και πολυφωνικό διάλογο που αποτελεί βάση οποιουδήποτε δημοκρατικού συστήματος και να λειτουργήσουν ως σημαντική πηγή πληροφόρησης για τους βουλευτές στο πλαίσιο της άσκησης των καθηκόντων τους.

Η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση προτείνει ένα πλαίσιο και επιδιώκει να εδραιώσει τις επαφές μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων και των ευρωπαίων πολιτικών ηγετών αφενός και, της κοινωνίας των πολιτών, των πολιτών της ΕΕ και των αντιπροσωπευτικών ενώσεων αφετέρου.