European elections     
 

Na toghcháin Eorpacha 

23-26 Bealtaine 2019 

An 23-26 Bealtaine 2019 beidh na chéad toghcháin Eorpacha eile ar siúl ina dtabharfar an deis do gach saoránach fásta AE a roghnú cé a dhéanfaidh ionadaíocht orthu i bParlaimint na hEorpa. Cabhraigh chun todhchaí na hEorpa a mhúnlú agus caith vótá!

Ba iad na toghcháin Eorpacha dheireanacha in 2014 na toghcháin thrasnáisiúnta ba mhó riamh a reáchtáladh ag an am céanna. An uair seo tá níos mó fós i ngeall leo. Nuair a chaithfidh tú do vóta, cabhróidh tú chun todhchaí na hEorpa a mhúnlú.

Beidh tionchar díreach ag na toghcháin Eorpacha i mí Bealtaine 2019 ar do shaol. Cinnfear leo conas a ghníomhóidh an Eoraip amach anseo chun aghaidh a thabhairt ar d’ábhair imní faoi phoist, faoi ghnó, faoin tslándáil, faoin imirce agus faoin athrú aeráide.

Ós rud é gur linn uile an Eoraip, ba cheart dúinn na cinntí sin a dhéanamh le chéile. Mar sin, ní hamháin go bhfuil sé tábhachtach go vótalfadh tusa, , ach, chomh maith leis sin, go vótálfadh do mhuintir, do chairde, do chomharsana agus do chomhghleacaithe. Nuair a vótálaimid uile, is fearrde dúinn é.

Dó vóta a chaitheamh

Cé go bhfuil roinnt rialacha comhchoiteanna ann a bhaineann leis na toghcháin, is féidir le roinnt gnéithe a bheith éagsúil ó thír go tír, mar shampla, cibé an féidir vóta a chaitheamh tríd an bpost nó ó áit thar lear.

Cuirfear sonraí ar leith ar fáil de réir a chéile amhail na hiarrthóirí a bheidh ann agus an áit a mbeidh do stáisiún vótála áitiúil. Chun na sonraí is déanaí a fháil, téigh i dteagmháil le d’údarás toghcháin náisiúnta.

Má tá cónaí ort i dtír eile san Aontas, ba cheart duit a bheith in ann vóta a chaitheamh ar son d’Fheisire sa tír sin. Nó, ina ionad sin, más rud é go gceadaíonn do thír thionscnaimh vótáil thar lear, b’fhéidir go mbeadh rogha agat vótáil ann. Chun a fháil amach an féidir é sin a dhéanamh, téigh i dteagmháil le d’ambasáid. Ar ndóigh, ní féidir ach vótá amháin a chaitheamh. Mar sin, ní féidir vóta a chaitheamh i do thír thionscnaimh agus i do thír óstach nua araon; caithfidh tú ceann amháin a roghnú.

Ní mór dúinn an Eoraip a athrú agus í a dhéanamh níos éifeachtaí trí ábhair imní na saoránach a fhreagairt agus trí chur leis an méid atá bainte amach againn cheana.

Uachtarán na Parlaiminte Antonio Tajani

     

Ag dul céim níos faide

Ní hamháin gur féidir leat vóta a chaitheamh, ach is féidir leat níos mó daoine a spreagadh chun vótáil agus an bealach a dhéanamh don Aontas.

Cláraigh agus déan do dhícheall chun an daonlathas a chur chun cinn. 

     

Cén fáth ar cheart duit vótáil sna toghcháin Eorpacha?

Tá go leor déanta ag Parlaimint na hEorpa chun gnéithe éagsúla de do shaol a fheabhsú le blianta beaga anuas. Caithfear leanúint leis an obair sin sa chéad téarma eile. Féach an léargas ginearálta seo  agus pléigh na cúiseanna is tábhachtaí duit le do chairde.

Tá baint ag AE le go leor rudaí, ó bhorradh a chur faoin trádáil go tomhaltóirí a chosaint agus taighde a spreagadh. Tá do chathair agus do réigiún á n-athrú aige. Faigh amach faoin gcaoi a bhfuil an tAontas dulta chun tairbhe duit .

     

Pacáiste na meán 's againne

Más iriseoir thú atá ag scríobh faoi na toghcháin, is féidir leat teacht ar gach rud a theastaíonn uait i bpacáiste na meán  's againne.

Conas a dhéanann Feisirí ionadaíocht orm?

I dtoghcháin na hEorpa, is féidir leat a roghnú cén Feisire atá uait chun ionadaíocht a dhéanamh ort agus do leasanna a chosaint san Aontas. Ní hamháin gur féidir le Feisirí reachtaíocht nua a dhearadh agus a chinneadh, vótálann siad freisin ar chomhaontuithe nua trádála, déanann siad grinnscrúdú ar institiúidí an Aontais agus ar an gcaoi a gcaitear do chuid cánacha, chomh maith le himscrúduithe ar shaincheisteanna áirithe a sheoladh.

Mionsonraí faoi na toghcháin Eorpacha

Gach cúig bliana, roghnaíonn saoránaigh AE na daoine a dhéanann ionadaíocht orthu i bParlaimint na hEorpa, an institiúid a thoghtar go díreach agus a chosnaíonn a leasanna i bpróiseas cinnteoireachta AE. Úsáidtear cleachtais vótála éagsúla ar fud AE, ach tá roinnt gnéithe i gcoitinne acu freisin. Seo forléargas achomair ar an gcaoi a ndéantar Feisirí de Pharlaimint na hEorpa (FPEanna) a thoghadh.

Cé mhéad Feisirí atá i ngach tír?

Tá leithdháileadh na suíochán leagtha síos sna conarthaí Eorpacha. Cuirtear méid an daonra i ngach tír san áireamh ann agus tugtar níos mó suíochán do thíortha beaga thar mar a gheobhaidís dá leanfaí an próiseas cionmhar go docht. I láthair na huaire, is ó sheisear do Mhálta, do Lucsamburg, don Chipir agus don Eastóin go 96 don Ghearmáin an líon Feisirí.

Córas toghchánach

De réir na rialacha, ba cheart cineál éigin d'ionadaíocht chionmhar a úsáid nuair a bhíonn Feisirí á dtoghadh. Áirithítear leis an gcóras sin go mbeidh isteach agus amach le 20% de na suíocháin ag páirtí a fhaigheann 20% de na vótaí. Mar sin, bíonn deis ag páirtithe móra agus ag páirtithe beaga araon ionadaithe thar a gceann a chur chuig Parlaimint na hEorpa.

Fágtar faoi gach tír cinneadh a dhéanamh as a stuaim féin faoi mhórán gnéithe tábhachtacha eile den nós imeachta vótála. Mar shampla, roinneann tíortha áirithe a gcríoch i dtoghcheantair réigiúnacha, agus ní bhíonn ag tíortha eile ach toghcheantar aonair.

Laethanta vótála

Tá traidisiúin éagsúla vótála ag na tíortha in AE agus féadfaidh gach ceann díobh socrú beacht faoin lá vótála a dhéanamh ach é a bheith laistigh de thréimhse ama ceithre lá, idir Déardaoin (an lá a gcaitear vóta de ghnáth  san Ísiltír) agus Dé Domhnaigh (an lá a mbíonn na toghcháin ann de ghnáth i bhformhór na dtíortha).

Cé a bhíonn san iomaíocht sna toghcháin?

Is iad na páirtithe polaitiúla náisiúnta a chuireann iarrthóirí ar aghaidh don toghchán, ach a luaithe a thoghtar na Feisirí, socraíonn an chuid is mó acu dul le ceann de na grúpaí polaitiúla trasnáisiúnta. Tá an chuid is mó de na páirtithe náisiúnta cleamhnaithe le páirtí polaitiúil tras-Eorpach (féach thíos le haghaidh tuilleadh eolais); mar sin, is é ceann de na mórcheisteanna oíche an toghcháin ná cé acu ceann de na grúpaí Eorpacha seo is mó a mbeidh tionchar aige sa chéad téarma reachtach eile.

Guth a bheith agat maidir le ceannaire an Choimisiúin

I dtoghcháin 2014, d’ainmnigh na príomhpháirtithe polaitiúla Eorpacha, den chéad uair riamh, a n-iarrthóirí féin le bheith mar uachtarán ar an gCoimisiún Eorpach, arb é brainse feidhmeannais AE é. Ba é iarrthóir Pháirtí an Phobail Eorpaigh a fuair an post mar uachtarán ar an gCoimisiún, tar éis  do thromlach sa Pharlaimint nua an ceapachán sin a fhormheas.

Dá réir sin, trí vóta a chaitheamh sna toghcháin Eorpacha, ní hé amháin é go raibh deis ag na saoránaigh a dtuairim a thabhairt maidir le cé a bheadh i gceannas ar bheartais AE a mholadh agus a chur i bhfeidhm.

Táthar ag súil leis go molfaidh páirtithe polaitiúla Eorpacha a bpríomhiarrthóirí do thoghcháin 2019 freisin.

Páirtithe polaitiúla Eorpacha

Tá páirtí polaitiúil ar an leibhéal Eorpach comhdhéanta de pháirtithe náisiúnta agus de dhaoine aonair agus bíonn ionadaíocht aige i roinnt Ballstát éagsúil. Is iad na páirtithe náisiúnta a chuireann iarrthóirí chun cinn le haghaidh na dtoghchán Eorpach, ach is minic a bhíonn siad bainteach le páirtí polaitiúil Eorpach agus i ndiaidh na dtoghchán téann na hiarrthóirí rathúla le grúpa polaitiúil i bParlaimint na hEorpa a bhfuil páirtithe den mheon céanna óna bhfine polaitiúil sa ghrúpa sin.