De dialoog met religieuze en niet-confessionele organisaties Artikel 17 VWEU 

In het rijkgeschakeerde Europa van vandaag leveren vele verschillende kerken, godsdiensten en levensbeschouwelijke organisaties een belangrijke bijdrage aan de samenleving. De instellingen van de Europese Unie zetten zich in voor een open dialoog met deze religieuze en niet-confessionele organisaties, en het Europees Parlement onderhoudt met deze organisaties een actieve gedachtewisseling over het beleid van de EU.

Achtergrond

Met artikel 17 van het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie (VWEU), ingevoerd bij het Verdrag van Lissabon, werd voor de eerste keer voorzien in een wettelijke basis voor een open, transparante en regelmatige dialoog tussen de EU-instellingen en kerken, religieuze verenigingen en levensbeschouwelijke en niet-confessionele organisaties. Het luidt als volgt:

  1. "De Unie eerbiedigt de status die kerken en religieuze verenigingen en gemeenschappen volgens het nationaal recht in de lidstaten hebben, en doet daaraan geen afbreuk.
  2. De Unie eerbiedigt tevens de status die de levensbeschouwelijke en niet-confessionele organisaties volgens het nationaal recht hebben.
  3. De Unie voert een open, transparante en regelmatige dialoog met die kerken en organisaties, onder erkenning van hun identiteit en hun specifieke bijdrage."

In de eerste twee leden van dit artikel is bepaald dat kerken en religieuze verenigingen of gemeenschappen een bijzondere status hebben, die beschermd moet worden volgens het nationaal recht, en dat levensbeschouwelijke en niet-confessionele organisaties een vergelijkbare status hebben; in het derde lid worden de EU-instellingen opgeroepen tot een open, transparante en regelmatige dialoog met deze kerken en organisaties.

Na zijn verkiezing tot Voorzitter in januari 2017 heeft Antonio Tajani de verantwoordelijkheid voor de tenuitvoerlegging van de dialoog krachtens artikel 17 toegewezen aan ondervoorzitter Mairead McGuinness. De ondervoorzitter krijgt voor deze taak ondersteuning van het secretariaat van het Bureau en andere relevante diensten van het Parlement. Het Parlement ontvangt jaarlijks verschillende conferenties op hoog niveau, toegankelijk voor alle deelnemers aan de dialoog, over actuele en relevante thema's in verband met de lopende parlementaire werkzaamheden en debatten.

Article 17 Dialogue Seminar with religious leaders: "The Future of Europe: Reflections for the EU by 2025" – 27 June 2017  

" De dialoog tussen het Europees Parlement en kerken en levensbeschouwelijke organisaties is van groot belang om ervoor te zorgen dat het Parlement dicht bij de burgers blijft die ons hebben gekozen. Het is daarom voor mij een grote eer dat Antonio Tajani, Voorzitter van het Parlement, mij deze dialoog heeft toevertrouwd.

Om de steun voor het Europese project te kunnen behouden, moet het gebaseerd blijven op de realiteit. Kerken en religieuze groeperingen vormen een belangrijk onderdeel van deze dagelijkse realiteit, van de structuur van onze gemeenschappen in de steden, dorpen en plattelandsgebieden van onze 28 lidstaten.

De dialoog tussen de EU en religieuze groeperingen is bewust vastgelegd in artikel 17 van het Verdrag van Lissabon. Dit is een duidelijk signaal dat de EU veel meer is dan slechts een economische organisatie; het gaat in eerste instantie om mensen, samen werken aan hun waardigheid en aan het algemeen belang. Bij de vormgeving van EU-beleid en -wetgeving is het van essentieel belang dat er ten volle rekening wordt gehouden met alle dimensies van de menselijke persoon: met de economische, maar óók met de sociale en zelfs spirituele dimensie.

Authentieke menselijke waardigheid moet centraal staan in de besluitvorming van de Unie. Ik ben er vast van overtuigd dat kerken en levensbeschouwelijke organisaties, die al eeuwenlang reflecteren over het bestaan van de mens, een aanzienlijke bijdrage aan dit proces kunnen leveren."

Mairead McGuinness

Article 17 Dialogue Seminar with non-confessional leaders: "Discrimination and Persecution of Non-Believers around the world" - 11 April 2018