Hoofdnavigatie (Druk op Enter)
Direct naar de inhoud van de pagina (druk op "Enter")
Lijst van andere websites (Druk op Enter)


Europese verkiezingen

 
 

Elke vijf jaar kiezen de EU-burgers wie hen vertegenwoordigt in het Europees Parlement, de rechtstreeks verkozen instelling die hun belangen verdedigt in het EU-besluitvormingsproces. Er bestaan verschillende stemgewoonten in de EU, maar er zijn ook enige gemeenschappelijke elementen. Hieronder geven we een beknopt overzicht van de manier waarop de leden van het Europees Parlement gekozen worden.

Hoeveel leden per land?

De toewijzing van zetels is vastgelegd in de Europese verdragen. Hierbij wordt rekening gehouden met de omvang van de bevolking van elk land, waarbij de kleinere landen iets meer zetels krijgen toebedeeld dan waar ze strikt genomen recht op hebben. Momenteel loopt het aantal Parlementsleden van zes voor Malta, Luxemburg, Cyprus en Estland tot 96 voor Duitsland.

Kiesstelsel

De regels schrijven voor dat er een vorm van evenredige vertegenwoordiging moet worden gebruikt bij het kiezen van leden van het Europees Parlement. Dit systeem waarborgt dat als een partij 20 % van de stemmen krijgt, zij ook ongeveer 20 % van de te verdelen zetels zal winnen, zodat zowel grote als kleine partijen de kans krijgen om afgevaardigden naar het Europees Parlement te sturen.

De landen kunnen veel belangrijke aspecten van de stemprocedure zelf vastleggen. Zo delen sommige lidstaten hun grondgebied op in regionale kiesdistricten terwijl andere een nationale kieskring hebben.

Verkiezingsdagen

De EU-lidstaten hebben uiteenlopende verkiezingstradities en elk land mag beslissen over de precieze verkiezingsdag binnen een tijdspanne van vier dagen, van donderdag (de dag waarop het Verenigd Koninkrijk en Nederland meestal naar de stembus gaan) tot en met zondag (wanneer de meeste landen hun verkiezingen houden).

Wie kan zich kandidaat stellen voor de verkiezingen?

Aan de verkiezingen wordt deelgenomen namens nationale politieke partijen, maar de meeste kandidaten die als lid van het Europees Parlement worden gekozen, besluiten lid te worden van transnationale fracties. De meeste nationale partijen zijn aangesloten bij een op Europees niveau actieve politieke partij (zie rechterkolom voor meer informatie), dus een van de belangrijkste vragen op de dag van de verkiezingen is welke van deze Europese groepen de meeste invloed zal uitoefenen tijdens de volgende zittingsperiode.

Inspraak in de verkiezing van de voorzitter van de Commissie

In de verkiezingen van 2014 droegen de belangrijkste Europese politieke partijen voor het eerst hun kandidaat voor als voorzitter van de Europese Commissie, de uitvoerende macht van de EU. De kandidaat van de partij die de meeste stemmen kreeg (de Europese Volkspartij) werd vervolgens voorzitter van de Commissie na goedkeuring te hebben gekregen van het nieuwe Parlement. Door te stemmen bij de Europese verkiezingen konden burgers dus niet alleen invloed uitoefenen op de samenstelling van het Parlement, maar hadden zij tevens inspraak in de beslissing wie er verantwoordelijk zou zijn voor het voorstellen en uitvoeren van EU-beleid.

 
 

Europese politieke partijen

Een politieke partij op Europees niveau is samengesteld uit nationale partijen en afzonderlijke personen en is vertegenwoordigd in verscheidene lidstaten. Hoewel het nationale partijen zijn die meedoen aan de Europese verkiezingen, worden ze vaak verbonden aan een Europese politieke partij, en sluiten ze zich na de verkiezingen aan bij een fractie in het Europees Parlement met gelijkgestemde partijen uit hun politieke familie.