Διαδικασία : 2014/2148(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0123/2015

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0123/2015

Συζήτηση :

PV 27/04/2015 - 23
CRE 27/04/2015 - 23

Ψηφοφορία :

PV 28/04/2015 - 7.12
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2015)0108

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 205kWORD 134k
1.4.2015
PE 544.209v02-00 A8-0123/2015

σχετικά με τον ευρωπαϊκό κινηματογράφο στην ψηφιακή εποχή

(2014/2148(INI))

Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας

Εισηγητής: Bogdan Brunon Wenta

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τον ευρωπαϊκό κινηματογράφο στην ψηφιακή εποχή

(2014/2148(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–       έχοντας υπόψη το άρθρο 167 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–       έχοντας υπόψη τη σύμβαση για την προστασία και την προώθηση της πολυμορφίας της πολιτιστικής έκφρασης, που ενέκρινε η Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών για την Παιδεία, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό (UNESCO) στις 20 Οκτωβρίου 2005,

–       έχοντας υπόψη την οδηγία 2010/13/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 10ης Μαρτίου 2010, για τον συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παροχή υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων (οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων)(1),

–       έχοντας υπόψη την οδηγία 2001/29/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2001, για την εναρμόνιση ορισμένων πτυχών του δικαιώματος του δημιουργού και συγγενικών δικαιωμάτων στην κοινωνία της πληροφορίας(2),

–       έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1295/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2013, για την θέσπιση του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη» (2014 έως 2020) και την κατάργηση των αποφάσεων αριθ. 1718/2006/ΕΚ, 1855/2006/ΕΚ και 1041/2009/ΕΚ(3),

–       έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2014, σχετικά με την ευρωπαϊκή οπτικοακουστική πολιτική στην ψηφιακή εποχή(4),

–       έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 3ης Μαρτίου 2010, με τίτλο «Ευρώπη 2020: Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» (COM(2010)2020),

–       έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 26ης Αυγούστου 2010, με τίτλο «Ψηφιακό θεματολόγιο για την Ευρώπη» (COM(2010)0245),

–       έχοντας υπόψη την πρώτη έκθεση της Επιτροπής, της 4ης Μαΐου 2012, σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2010/13/ΕΕ «Οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων», Υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων και συνδεδεμένες συσκευές: εξέλιξη και μελλοντικές προοπτικές (COM(2012)0203),

–       έχοντας υπόψη την πρώτη έκθεση της Επιτροπής, της 24ης Σεπτεμβρίου 2012, σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 13, 16 και 17 της οδηγίας 2010/13/ΕΕ για την περίοδο 2009-2010 – Προώθηση ευρωπαϊκών έργων σε προγραμματισμένες και κατά παραγγελία υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας στην ΕΕ (COM(2012)0522),

–       έχοντας υπόψη την τρίτη έκθεση της Επιτροπής, της 7ης Δεκεμβρίου 2012, με τίτλο «σχετικά με τις προκλήσεις για την ευρωπαϊκή κινηματογραφική κληρονομιά στην αναλογική και ψηφιακή εποχή» (SWD(2012)0431) σχετικά με την εφαρμογή της σύστασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου προς τα κράτη μέλη «σχετικά με την κινηματογραφική κληρονομιά και την ανταγωνιστικότητα των συναφών δραστηριοτήτων της κινηματογραφικής βιομηχανίας» (2005/865/ΕΚ),

–       έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 18ης Δεκεμβρίου 2012, για το περιεχόμενο στην ψηφιακή ενιαία αγορά (COM(2012)0789),

–       έχοντας υπόψη την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής, της 24ης Απριλίου 2013, με τίτλο «Προετοιμασία για την πλήρη σύγκλιση στον οπτικοακουστικό κόσμο: οικονομική μεγέθυνση, δημιουργία και αξίες» (COM(2013)0231),

–       έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 15ης Νοεμβρίου 2013, για τις κρατικές ενισχύσεις για κινηματογραφικές ταινίες και λοιπά οπτικοακουστικά έργα (2013/C 332/01)(5),

–       έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 15ης Μαΐου 2014, με τίτλο «Ο ευρωπαϊκός κινηματογράφος στην ψηφιακή εποχή – Σύνδεση πολιτιστικής ποικιλομορφίας και ανταγωνιστικότητας» (COM(2014)0272),

–       έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών, της 4ης Δεκεμβρίου 2014, με τίτλο «Ο ευρωπαϊκός κινηματογράφος στην ψηφιακή εποχή»,

–       έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με τον ευρωπαϊκό κινηματογράφο στην ψηφιακή εποχή(6),

–       έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 11ης Σεπτεμβρίου 2012, σχετικά με τη διαδικτυακή διανομή οπτικοακουστικών έργων στην Ευρωπαϊκή Ένωση(7),

–       έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 22ας Μαΐου 2013, σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων(8),

–       έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 12ης Μαρτίου 2014, σχετικά με την προετοιμασία για την πλήρη σύγκλιση στον οπτικοακουστικό κόσμο(9),

–       έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–       έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας (A8-0123/2015),

Α.     λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ταινίες είναι πολιτιστικά και οικονομικά αγαθά που συμβάλλουν σημαντικά στην ευρωπαϊκή οικονομία από την άποψη της ανάπτυξης και της απασχόλησης ενώ επιπλέον συμβάλλουν στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ταυτότητας καθώς αντικατοπτρίζουν την πολιτιστική και γλωσσική πολυμορφία, προωθούν τους ευρωπαϊκούς πολιτισμούς σε διασυνοριακό επίπεδο και διευκολύνουν τις πολιτισμικές ανταλλαγές και την αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των πολιτών, ενώ παράλληλα συμβάλλουν στη διαμόρφωση και την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης·

Β.     λαμβάνοντας υπόψη ότι το δυναμικό των τομέων του πολιτισμού και της δημιουργίας στην Ευρώπη και ιδίως της ευρωπαϊκής κινηματογραφικής βιομηχανίας δεν έχει ακόμη αξιοποιηθεί πλήρως για την προώθηση της ευρωπαϊκής πολιτιστικής πολυμορφίας και κληρονομιάς και τη δημιουργία βιώσιμης ανάπτυξης και θέσεων εργασίας που, με τη σειρά τους, μπορούν επίσης να ωφελήσουν και άλλους τομείς της οικονομίας παρέχοντας στην Ευρώπη ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε παγκόσμιο επίπεδο·

Γ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η ευρωπαϊκή κινηματογραφική βιομηχανία είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς παγκοσμίως, με την κυκλοφορία 1 500 ταινιών το 2014, η οποία, ωστόσο, χαρακτηρίζεται από ετερογενή δομή όσον αφορά τη χρηματοδότηση και τα είδη παραγωγής·

Δ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ευρωπαϊκές ταινίες χαρακτηρίζονται από την ποιότητά τους, την πρωτοτυπία και την ποικιλομορφία τους, αλλά τυγχάνουν περιορισμένης προώθησης και διανομής σε ολόκληρη την Ένωση, και αυτό αντανακλάται στα συγκριτικά χαμηλά επίπεδα ακροαματικότητας ενώ αντιμετωπίζουν έντονο διεθνή ανταγωνισμό και δυσκολίες στην διανομή τους εντός και εκτός Ευρώπης·

Ε.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η κυκλοφορία των ευρωπαϊκών αλλοδαπών ταινιών στα κράτη μέλη εξακολουθεί να είναι περιορισμένη παρά τον μεγάλο αριθμό ταινιών που παράγονται ετησίως, ενώ οι μη ευρωπαϊκές παραγωγές διανέμονται ευρέως στην Ένωση·

ΣΤ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι λόγω της πολυμορφίας των ευρωπαϊκών ταινιών, οι οποίες αντικατοπτρίζουν τον πλούτο και τη δύναμη της ευρωπαϊκής πολιτισμικής και γλωσσικής πολυμορφίας, η ευρωπαϊκή αγορά κινηματογράφου είναι εκ των πραγμάτων κατακερματισμένη·

Ζ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η προώθηση της ποιοτικής παραγωγής ταινιών είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα μικρότερα κράτη μέλη, των οποίων οι γλώσσες απευθύνονται σε μικρό αριθμό ομιλητών·

Η.     λαμβάνοντας υπόψη ότι το υποπρόγραμμα MEDIA του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη» (εφεξής MEDIA) προσφέρει νέες πηγές χρηματοδότησης και ευκαιρίες για τη διανομή και την κυκλοφορία ευρωπαϊκών αλλοδαπών ταινιών καθώς και για την ανάπτυξη ακροατηρίου και για τη στήριξη του πολυμεσικού γραμματισμού·

Θ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι ένας από τους βασικούς στόχους της ψηφιακής ενιαίας αγοράς πρέπει να είναι η οικοδόμηση της αξιοπιστίας και της εμπιστοσύνης στο διαδίκτυο καθώς και η ενίσχυση της πρόσβασης σε νόμιμο οπτικοακουστικό περιεχόμενο, συμβάλλοντας έτσι στις επενδύσεις σε ευρωπαϊκές ταινίες·

Ι.      λαμβάνοντας υπόψη ότι η κινηματογραφική προβολή, ως πρώτη χρονοθυρίδα μετάδοσης, εξακολουθεί να παράγει σημαντικό μέρος των κινηματογραφικών εσόδων και είναι, ως εκ τούτου, ζωτικής σημασίας για την χρηματοδότηση της παραγωγής και της διανομής ευρωπαϊκών ταινιών, πέραν του ότι διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία των σχετικών ταινιών στις μεταγενέστερες χρονοθυρίδες διάθεσης·

ΙΑ.    λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη ότι ένας αυξανόμενος αριθμός ευρωπαϊκών ταινιών με περιορισμένο προϋπολογισμό παραγωγής και προώθησης θα μπορούσε να ευνοηθεί από πιο ευέλικτες στρατηγικές προβολής και πιο έγκαιρη διαθεσιμότητα στο πλαίσιο των υπηρεσιών βιντεοπαραγγελίας (VOD)·

ΙΒ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι η καλύτερη οργάνωση των χρονοθυρίδων μετάδοσης θα μεγιστοποιήσει το δυνητικό κοινό, ενώ θα μειώσει παράλληλα την ελκυστικότητα της μη εγκεκριμένης κατανάλωσης ταινιών·

ΙΓ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 13 παράγραφος 1 της οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων υποχρεώνει τα κράτη μέλη να εξασφαλίζουν ότι οι πάροχοι κατά παραγγελία υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων προωθούν ευρωπαϊκά έργα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εν λόγω διάταξη έχει εφαρμοστεί με διαφορετικούς τρόπους και διάφορα επίπεδα νομικών απαιτήσεων, γεγονός το οποίο έχει οδηγήσει στην εγκατάσταση παρόχων στα κράτη μέλη με τις χαμηλότερες απαιτήσεις·

ΙΔ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι το μεγαλύτερο μέρος της δημόσιας χρηματοδότησης που χορηγείται στην ευρωπαϊκή βιομηχανία κινηματογράφου, τόσο από εθνικές όσο και από ενωσιακές πηγές, προορίζεται για την παραγωγή ταινιών·

ΙΕ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι στο άρθρο 14 του κανονισμού αριθ. 1295/2013 για τη θέσπιση του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη» προβλέπεται ότι η Επιτροπή θεσπίζει τον «Μηχανισμό εγγυοδοσίας για τον πολιτιστικό και τον δημιουργικό τομέα», με στόχο να διευκολύνει την πρόσβαση στη χρηματοδότηση των ΜΜΕ του πολιτιστικού και δημιουργικού τομέα και να βελτιώσει την ικανότητα των συμμετεχόντων χρηματοπιστωτικών διαμεσολαβητών να αξιολογούν πιο αποτελεσματικά τους κινδύνους που συνδέονται με τα έργα των ΜΜΕ που απαιτούν δανειοδότηση και χρηματοδότηση·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, από την τρίτη έκθεσή της στις 7 Δεκεμβρίου 2012, σχετικά με τις προκλήσεις για την ευρωπαϊκή κινηματογραφική κληρονομιά στην αναλογική και ψηφιακή εποχή, η Επιτροπή είχε υπογραμμίσει ότι μόνο το 1,5% της ευρωπαϊκής κληρονομιάς είχε ψηφιοποιηθεί· ότι το εν λόγω ποσοστό παραμένει το ίδιο σήμερα, παρόλο που είχαν εκφρασθεί επανειλημμένα ανησυχίες ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτής της κληρονομιάς μπορεί να χαθεί για πάντα για τις μελλοντικές γενιές, όπως αποδεικνύεται από το γεγονός, π.χ., ότι μόνο το 10% των ταινιών του βωβού κινηματογράφου έχει διασωθεί·

ΙΖ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι η ψηφιοποίηση και η σύγκλιση των μέσων δημιουργούν νέες ευκαιρίες για τη διασυνοριακή κυκλοφορία και προώθηση των ευρωπαϊκών ταινιών, καθώς και μεγαλύτερες δυνατότητες για καινοτομία και ευελιξία, ενώ επιφέρουν σημαντικές αλλαγές στη συμπεριφορά και στις προσδοκίες των θεατών·

ΙΗ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί χρηματοδότηση για την ψηφιοποίηση, τη διατήρηση και την επιγραμμική διαθεσιμότητα της κινηματογραφικής κληρονομιάς και του σχετικού υλικού, και να θεσπιστούν ευρωπαϊκά πρότυπα για τη διατήρηση των ψηφιακών ταινιών·

ΙΗ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι ο πολυμεσικός γραμματισμός, και ιδίως ο κινηματογραφικός γραμματισμός, μπορεί να βοηθήσει τους πολίτες να αναπτύξουν κριτική σκέψη και κατανόηση καθώς και να τονώσει την οικεία δημιουργικότητα και ικανότητα έκφρασης·

Κ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δικαιώματα δημιουργού στην ψηφιακή εποχή θα πρέπει να συνεχίσουν να συμβάλλουν στην τόνωση των επενδύσεων στην παραγωγή και δημιουργία ταινιών και να εξασφαλίζουν την δίκαιη αμοιβή των δικαιούχων, ενθαρρύνοντας παράλληλα την ανάπτυξη νέων υπηρεσιών και τη διασυνοριακή πρόσβαση των πολιτών και παρέχοντας τη δυνατότητα στους πολιτιστικούς και δημιουργικούς κλάδους να συνεχίσουν να συμβάλλουν στη δημιουργία ανάπτυξης και θέσεων εργασίας·

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντικό να εξασφαλισθεί η αποτελεσματική εφαρμογή της οδηγίας σχετικά με ορισμένες χρήσεις ορφανών έργων (2012/28/ΕΕ) και η συμπερίληψη της παραγωγής ταινιών στον ορισμό των ορφανών έργων που είναι προσβάσιμα στο κοινό·

Προώθηση, διασυνοριακή διανομή και προσβασιμότητα

1.      παροτρύνει την ευρωπαϊκή κινηματογραφική βιομηχανία να επιδιώξει την ανάπτυξη καινοτόμων υπηρεσιών, νέων επιχειρηματικών μοντέλων και καναλιών διανομής με σκοπό τη βελτίωση της διασυνοριακής διαθεσιμότητας ευρωπαϊκών ταινιών εντός της Ένωσης και, επιπλέον, τη διευκόλυνση της πρόσβασης των θεατών παντού στην Ένωση σε ολοένα και μεγαλύτερη ποικιλία ταινιών σε διαρκώς μεγαλύτερο αριθμό πλατφορμών· προτείνει, εν προκειμένω, η ευρωπαϊκή κινηματογραφική βιομηχανία να αντλήσει διδάγματα από τις βέλτιστες εμπορικές πρακτικές εκτός ΕΕ·

2.      αναγνωρίζει ότι η παράνομη χρήση έργων δημιουργίας έχει επιπτώσεις στον κύκλο δημιουργίας και στα δικαιώματα των δημιουργών· τονίζει την ανάγκη για μεγαλύτερες νόμιμες προσφορές υψηλής ποιότητας, και για ευαισθητοποίηση των νέων·

3.      προτείνει να διερευνηθεί περαιτέρω η δυνατότητα ανάπτυξης της διασυνοριακής μεταφοράς οπτικοακουστικών υπηρεσιών, λαμβάνοντας υπόψη την ταχεία ανάπτυξη των βιντεοπαραγγελιών (VOD) και των διαδικτυακών συναλλαγών σε όλη την Ένωση, δεδομένου ότι κάτι τέτοιο θα διευκόλυνε την πρόσβαση των θεατών σε ταινίες ανεξαρτήτως του τόπου στον οποίο βρίσκονται·

4.      υπογραμμίζει τη σημασία του στοχευμένου μάρκετινγκ σε όλη την Ένωση με γνώμονα τις πολιτιστικές ιδιαιτερότητες του ευρωπαϊκού κοινού και με σκοπό την καλύτερη και αποτελεσματικότερη προώθηση των ευρωπαϊκών ταινιών·

5.      ενθαρρύνει, εν προκειμένω, τη μεγαλύτερη διαθεσιμότητα υποτιτλισμένων ταινιών με σκοπό την τόνωση της διασυνοριακής κυκλοφορίας ευρωπαϊκών ταινιών, την αύξηση της ευαισθητοποίησης των θεατών σχετικά με την ευρωπαϊκή πολιτισμική και γλωσσική πολυμορφία και τη βελτίωση της αμοιβαίας κατανόησης·

6.      επισημαίνει ειδικότερα τον ρόλο του προγράμματος MEDIA στη στήριξη του υποτιτλισμού και της μεταγλώττισης προκειμένου να αυξηθεί η διαθεσιμότητα των ευρωπαϊκών ταινιών, κυρίως στις αρχικές εκδόσεις, με υπότιτλους που θα διευκολύνουν την κυκλοφορία τους και θα συμβάλλουν στη βελτίωση της γνώσης και της κατανόησης των ευρωπαϊκών πολιτισμών και γλωσσών·

7.      υπογραμμίζει τη σημασία της προσφάτως εγκεκριμένης προπαρασκευαστικής ενέργειας με τίτλο «Πληθοπορισμός του υποτιτλισμού με στόχο την αύξηση της κυκλοφορίας ευρωπαϊκών έργων» και του έργου που πρέπει να επιτελέσει η Επιτροπή για την υλοποίηση της εν λόγω ενέργειας·

8.      υποστηρίζει, επιπλέον, πρωτοβουλίες όπως το πειραματικό πρόγραμμα της Επιτροπής με τίτλο «Προώθηση της ευρωπαϊκής ενοποίησης μέσω του πολιτισμού» που έχει ως στόχο τη μεγαλύτερη παροχή υποτιτλισμένων ευρωπαϊκών ταινιών μέσω της διάθεσης νέων υποτιτλισμένων εκδόσεων επιλεγμένων τηλεοπτικών προγραμμάτων σε ολόκληρη την Ευρώπη·

9.      επαναλαμβάνει τη θεμελιώδη σημασία που έχει η περαιτέρω βελτίωση της προσβασιμότητας των ατόμων με αναπηρία στις ταινίες, μεταξύ άλλων μέσω της ακουστικής περιγραφής και του υποτιτλισμού·

10.    τονίζει την ιδιαίτερη σημασία των ευρωπαϊκών ιδιωτικών και δημόσιων τηλεοπτικών σταθμών κατά την παραγωγή ταινιών, που αποτελούν τόσο τηλεοπτικές όσο και κινηματογραφικές συμπαραγωγές, και υπογραμμίζει τον σημαντικό τους ρόλο που εξασφαλίζει την ύπαρξη πολλών μικρού και μεσαίου κυρίως μεγέθους εταιρειών παραγωγής κινηματογραφικών ταινιών στην ΕΕ·

11.    υπενθυμίζει τον ρόλο του βραβείου LUX του ΕΚ, που απολαμβάνει ολοένα και μεγαλύτερη αναγνώριση τα τελευταία χρόνια, στην προώθηση των ευρωπαϊκών ταινιών μέσω της μετάφρασης των υποτίτλων της νικήτριας ταινίας και στις 24 επίσημες γλώσσες της Ένωσης, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα τη διασφάλιση μεγαλύτερης προβολής, ευαισθητοποίησης και διαθεσιμότητας όσον αφορά τις ευρωπαϊκές ταινίες· καλεί τα εθνικά κοινοβούλια να προωθήσουν περαιτέρω το Βραβείο LUX στα κράτη μέλη σε συνεργασία με τα γραφεία πληροφοριών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου·

12.    θεωρεί ότι υπάρχει ανάγκη προώθησης και υποστήριξης των ευρωπαϊκών συμπαραγωγών και ότι η αύξηση των παραγωγών αυτού του είδους ενδέχεται να οδηγήσει σε μια ευρύτερη διανομή των ευρωπαϊκών ταινιών σε ολόκληρη την Ευρώπη·

13.    υπογραμμίζει, επιπλέον, την αυξανόμενη επιτυχία ευρωπαϊκών τηλεοπτικών σειρών υψηλής ποιότητας και τη στρατηγική σημασία της περαιτέρω ενθάρρυνσης της παραγωγής, της διανομής και της προώθησης των σειρών αυτών στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια αγορά·

14.    καλεί τα κράτη μέλη να στηρίξουν και να προωθήσουν τη διοργάνωση ειδικών εκδηλώσεων, όπως φεστιβάλ κινηματογράφου και πρωτοβουλίες με κινηματογραφικές περιοδείες, με σκοπό την ενθάρρυνση και τη στήριξη της διάδοσης και της κυκλοφορίας ευρωπαϊκών ταινιών στο έδαφός τους·

15.    προτείνει την ενίσχυση των υφιστάμενων μέτρων με στόχο τη βελτιστοποίηση της τιμής των εισιτηρίων στις κινηματογραφικές αίθουσες, την ανάπτυξη καινοτόμων προωθητικών προσφορών και προσφορών συνδρομής που θα συμβάλλουν στη διασφάλιση της ελκυστικότητας και της πρόσβασης σε όλες τις κινηματογραφικές αίθουσες·

Ανάπτυξη ακροατηρίου

16.    ενθαρρύνει τους διανομείς και τους ιδιοκτήτες αιθουσών κινηματογράφου να αυξήσουν την προβολή και τη διαθεσιμότητα ταινιών άλλων ευρωπαϊκών χωρών με σκοπό την προσέγγιση ευρύτερου ακροατηρίου·

17.    αναγνωρίζει ότι οι κινηματογράφοι εξακολουθούν να είναι τα σημαντικότερα μέρη για την παρουσίαση και προώθηση ταινιών, καθώς επίσης τα μέρη με σημαντική κοινωνική διάσταση όπου οι άνθρωποι συναντώνται και ανταλλάσσουν απόψεις· τονίζει ότι η εξαφάνιση των μικρών και ανεξάρτητων κινηματογράφων, ιδίως σε μικρές πόλεις και λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές, περιορίζει την πρόσβαση σε ευρωπαϊκούς πολιτιστικούς πόρους, κληρονομιά και διάλογο· στο πλαίσιο αυτό, καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να παράσχουν στήριξη για τον εξοπλισμό με ψηφιακή προβολή και ακουστική τεχνολογία για όλες τις οθόνες προκειμένου να διαφυλαχθούν αυτοί οι κινηματογράφοι·

18.    τονίζει τη σημασία της προώθησης των ταινιών κατά το αρχικό στάδιο της παραγωγής, με σκοπό τη βελτίωση της κυκλοφορίας και τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση του δυνητικού κοινού σε ολόκληρη την Ευρώπη·

19.    τονίζει τη σημασία του προγράμματος MEDIA στη δοκιμή καινοτόμων προσεγγίσεων για την ανάπτυξη ακροατηρίου, κυρίως μέσω της στήριξης των φεστιβάλ κινηματογράφου, πρωτοβουλιών για την ανάπτυξη κινηματογραφικού γραμματισμού και δράσεων για την ανάπτυξη ακροατηρίου·

Ίσοι όροι ανταγωνισμού

20.    υπενθυμίζει ότι το άρθρο 13 παράγραφος 1 της οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων υποχρεώνει τα κράτη μέλη να εξασφαλίζουν ότι οι πάροχοι κατά παραγγελία υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων προωθούν τα ευρωπαϊκά έργα· τονίζει ότι η εν λόγω διάταξη έχει εφαρμοστεί με διαφορετικούς τρόπους και διάφορα επίπεδα νομικών απαιτήσεων, γεγονός το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει στην εγκατάσταση παρόχων στα κράτη μέλη με τις χαμηλότερες απαιτήσεις·

21.    θεωρεί ότι στη δημιουργία των ευρωπαϊκών κινηματογραφικών έργων πρέπει να συμμετέχουν οικονομικά όλοι όσοι αποκομίζουν οικονομικό όφελος από αυτά, έστω και εμμέσως, μέσω της απευθείας ζήτησης, της εμπορίας ή της διάδοσης, συμπεριλαμβανομένης της παροχής συνδέσεων ή της διάθεσης μέσω βιντεοπαραγγελιών· καλεί την Επιτροπή να βασιστεί σε αυτή τη λογική και κατά τον έλεγχο των συστημάτων χρηματοδότησης των ταινιών στα κράτη μέλη υπό το πρίσμα του ανταγωνισμού·

22.    καλεί την Επιτροπή να λάβει υπόψη της τα ανωτέρω κατά την πρόταση αναθεώρησης του υφιστάμενου νομικού πλαισίου με σκοπό τη διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού στην ευρωπαϊκή αγορά οπτικοακουστικών μέσων, υπό δίκαιους και ισότιμους όρους για όλους τους παρόχους·

23.    καλεί τις πλατφόρμες υπηρεσιών βιντεοπαραγγελίας (VOD) και τις συνδρομητικές υπηρεσίες βιντεοπαραγγελίας (SVOD) να διαθέτουν δημοσίως δεδομένα σχετικά με την κατανάλωση κάθε ταινίας του καταλόγου τους, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ορθή εκτίμηση του αντικτύπου τους·

Χρηματοδότηση

24.    θεωρεί ότι για τη βελτίωση της κυκλοφορίας των ευρωπαϊκών ταινιών, τόσο στις ευρωπαϊκές όσο και στις διεθνείς αγορές, η δημόσια χρηματοδότηση που διατίθεται στην παραγωγή και τη διανομή πρέπει να καταστεί περισσότερο ισόρροπη, με σκοπό την ενίσχυση της στήριξης στην ανάπτυξη, την προώθηση και τη διεθνή διανομή·

25.    θεωρεί απαραίτητη την αύξηση, με απόλυτους όρους, του προϋπολογισμού για τις δραστηριότητες διανομής, προώθησης και εμπορίας των κινηματογραφικών έργων, χωρίς το γεγονός αυτό να αποβεί εις βάρος της χρηματοδότησης των δραστηριοτήτων παραγωγής·

26.    καλεί κυρίως τα κράτη μέλη να αυξήσουν τη δημόσια χρηματοδότηση με σκοπό τη στήριξη, σε αρχικό στάδιο, της διανομής και της προώθησης εθνικών ταινιών στο εξωτερικό, καθώς και αλλοδαπών ευρωπαϊκών ταινιών·

27.    καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν πρωτοβουλίες για την διευκόλυνση της παραγωγής, της διανομής, της διαθεσιμότητας και της ελκυστικότητας των ευρωπαϊκών ταινιών· είναι της γνώμης ότι η επιβολή των ίδιων μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ σε πολιτιστικά οπτικοακουστικά έργα είτε αυτά πωλούνται επιγραμμικά είτε εκτός γραμμής τονώνει την ανάπτυξη νέων υπηρεσιών και πλατφορμών·

28.    υπογραμμίζει τον ρόλο που καλείται να διαδραματίσει ο μηχανισμός εγγυοδοσίας για τον πολιτιστικό και δημιουργικό τομέα του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη» όσον αφορά τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση των ΜΜΕ που δραστηριοποιούνται στον πολιτιστικό και τον δημιουργικό τομέα, και την ενθάρρυνση περαιτέρω επενδύσεων από τους χρηματοδοτικούς ενδιάμεσους φορείς, με αποτέλεσμα την παροχή περισσότερων χρηματοδοτικών ευκαιριών στην κινηματογραφική βιομηχανία·

29.    ζητεί την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των ευρωπαϊκών και εθνικών συστημάτων χρηματοδότησης ταινιών, εφιστώντας ιδιαίτερη προσοχή στην ποιότητα καθώς και στο εύρος των έργων που χρηματοδοτούνται, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη την διαθεσιμότητα και αποτελεσματικότητα των μέσων χρηματοδότησης για την εμπορία και την ανάπτυξη ακροατηρίου· ζητεί από την Επιτροπή να γνωστοποιήσει σε άλλα κράτη μέλη παραδείγματα βέλτιστων πρακτικών που συνάγονται από τα αποτελέσματα·

30.    υπενθυμίζει ότι για την παραγωγή και συμπαραγωγή ταινιών απαιτούνται σημαντικές οικονομικές επενδύσεις και ότι το ισχύον νομικό πλαίσιο δεν εμποδίζει την χορήγηση άδειας πολλαπλής εδαφικής κάλυψης και, ως εκ τούτου, τονίζει ότι η ποικιλομορφία των συστημάτων παραγωγής και διανομής πρέπει αφενός να συνεχίσει να υφίσταται προκειμένου να ενθαρρυνθούν οι επενδύσεις σε ευρωπαϊκές ταινίες, και αφετέρου να ανταποκρίνεται στην πολυγλωσσική και πολυπολιτισμική ευρωπαϊκή αγορά, να προστατεύει και να προωθεί την πολιτιστική ποικιλομορφία·

31.    τονίζει ότι οι ευρωπαϊκές ταινίες επωφελούνται από υψηλά δημόσια ευρωπαϊκά, εθνικά και περιφερειακά κονδύλια και ότι θα έπρεπε να ενθαρρυνθεί η ενίσχυση της συμπληρωματικότητας όσον αφορά τη χρήση τους ώστε να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητά τους·

Ευρωπαϊκό Φόρουμ Κινηματογράφου

32.    επιδοκιμάζει την πρωτοβουλία της Επιτροπής για την δημιουργία ευρωπαϊκού φόρουμ κινηματογράφου, προκειμένου να διευκολυνθεί ένας διαρθρωμένος διάλογος με όλους τους ενδιαφερόμενους στον οπτικοακουστικό τομέα σχετικά με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει επί του παρόντος ο τομέας στην ψηφιακή εποχή, με σκοπό να βελτιωθεί η συνεργασία, η συγκέντρωση της πληροφορίας και η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών·

33.    ζητεί, εν προκειμένω, ευρεία συμμετοχή και συνεργασία όλων των ενδιαφερόμενων θεσμικών οργάνων, και ιδίως με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο·

Πολυμεσικός γραμματισμός

34.    καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τις προσπάθειές τους ώστε να βελτιώσουν τον πολυμεσικό γραμματισμό, και ιδίως τον κινηματογραφικό γραμματισμό, στα σχολικά προγράμματα και τα ιδρύματα πολιτιστικής εκπαίδευσης, και να αναπτύξουν πρωτοβουλίες σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο καλύπτοντας όλα τα επίπεδα του τομέα της τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, συμπεριλαμβανομένης της άτυπης και μη τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης·

35.    έχει γνώση της ιδιαίτερης σημασίας των κινηματογράφων ως τόπου εκπαίδευσης για όλες τις γενεές στον τομέα του κινηματογραφικού και του πολυμεσικού γραμματισμού και επικροτεί τα μέτρα που προωθούν αυτή τη λειτουργία των κινηματογράφων με στοχευμένο τρόπο·

36.    εφιστά την προσοχή στην προώθηση εκπαιδευτικών ταινιών για νέους, και στηρίζει τους διαγωνισμούς στους οποίους ενθαρρύνονται να δημιουργήσουν οπτικοακουστικά έργα· υπογραμμίζει επίσης τις δυνατότητες που προσφέρονται από το MEDIA για την στήριξη έργων κινηματογραφικού γραμματισμού·

Καινοτομία

37.    υποστηρίζει καινοτόμα έργα και πρακτικές όπως είναι η προπαρασκευαστική δράση της Επιτροπής για την κυκλοφορία των ευρωπαϊκών ταινιών στην ψηφιακή εποχή, με την οποία επιδιώκεται δοκιμαστικά μια πιο ευέλικτη κυκλοφορία των ταινιών σε όλα τα μέσα σε διάφορα κράτη μέλη, και επιδοκιμάζει την ενσωμάτωση της εν λόγω δράσης στο πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη»·

38.    θεωρεί ότι τέτοιες πρωτοβουλίες θα μπορούσαν, καθιστώντας πιο ευέλικτες τις χρονοθυρίδες μετάδοσης, να ωφελήσουν ορισμένους τύπους ευρωπαϊκών ταινιών από άποψη ορατότητας, προσέγγισης του ακροατηρίου, εσόδων και μείωσης των δαπανών, και ενθαρρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν περισσότερο υπόψη τους αυτές τις πρωτοβουλίες·

Ψηφιοποίηση και αρχειοθέτηση

39.    καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την ψηφιοποίηση των κινηματογραφικών έργων και να συστήσουν μηχανισμούς υποχρεωτικής κατάθεσης για περιεχόμενο ψηφιακής μορφής ή να προσαρμόσουν τους υπάρχοντες μηχανισμούς τους σε αυτές τις μορφές, ζητώντας την κατάθεση διεθνούς τυποποιημένου ψηφιακού πρωτοτύπου για τις ψηφιακές ταινίες·

40.    τονίζει τη σημασία των οπτικοακουστικών αρχείων, ιδίως των φυλασσόμενων σε ιδρύματα κινηματογραφικής κληρονομιάς και σε δημόσιους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς, και παροτρύνει τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν κατάλληλες δομές χρηματοδότησης και δομές εκκαθάρισης των δικαιωμάτων προκειμένου να διευκολυνθεί η εκπλήρωση των δημοσίου συμφέροντος αποστολών τους, συμπεριλαμβανομένης της διατήρησης, της ψηφιοποίησης και της διάθεσης της κινηματογραφικής κληρονομιάς στο κοινό·

41.    υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο της ευρωπαϊκής ψηφιακής βιβλιοθήκης EUROPEANA ως ψηφιακή βιβλιοθήκη για την ευρωπαϊκή οπτικοακουστική κληρονομιά (τόσο την κινηματογραφική όσο και την τηλεοπτική)·

° °

°

42.    αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών.

(1)

ΕΕ L 95 της 15.4.2010, σ. 1.

(2)

ΕΕ L 167 της 22.6.2001, σ. 10.

(3)

ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 221.

(4)

ΕΕ C 433 της 3.12.2014, σ. 2.

(5)

ΕΕ C 332 της 15.11.2013, σ. 1.

(6)

ΕΕ C 153E της 31.5.2013, σ. 102.

(7)

ΕΕ C 332 της 3.12.2013, σ. 64.

(8)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2013)0215.

(9)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2014)0232.


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Η δημιουργία στον οπτικοακουστικό τομέα είναι, όπως και στον αθλητισμό, καθαρά αποτέλεσμα της ομαδικής εργασίας, με το κάθε μέλος να συμβάλλει στην τελική επιτυχία της ομάδας.

Η πραγματικότητα της δημιουργίας μιας ταινίας, από την αρχική σύλληψη έως τα γυρίσματα – την παραγωγή, την εμφάνιση της ταινίας στις οθόνες του κινηματογράφου, τη διανομή – πλαισιώνεται από ομαδική εργασία. Στην οθόνη, οι θεατές αντικρίζουν μόνο τους αστέρες του κινηματογράφου, αυτοί όμως δεν είναι παρά μόνο η άκρη του νήματος. Μια επιτυχημένη ταινία είναι, κατά πρώτο και κύριο λόγο, το δημιούργημα όλων των συντελεστών της, τα ονόματα των οποίων εμφανίζονται στο τέλος της ταινίας: σεναριογράφοι, σκηνοθέτες, τεχνικές ομάδες, χειριστές κάμερας, φωτογράφοι, ομάδες ειδικών εφέ, κ.ά. Η δική τους κοινή προσπάθεια είναι αυτή που διαμορφώνει την πολιτιστική μας ταυτότητα και ανοίγει τον δρόμο για την πολυμορφία εντός των τοπικών, εθνικών και ευρωπαϊκών πολιτισμών.

Όπως πολύ σωστά το έθεσε ο Wim Wenders (Βιμ Βέντερς): «Ο πολιτισμός (...) δίνει σχήμα στην ψυχή της Ευρώπης. Και σε αυτό ο κινηματογράφος έχει προνομιακή θέση (…) καθώς κατορθώνει να δημιουργεί ταυτότητα όπως δεν το κατορθώνει κανένα άλλο μέσο. Μια ταινία δεν προβάλλει απλώς εικόνες, αντικατοπτρίζει την ίδια την κοινωνία, με τις αξίες, τις συνήθειες, τις ελπίδες και τους φόβους της (…). Οι ταινίες διαμορφώνουν αυτές τις αξίες, δημιουργούν τις συνήθειες και επηρεάζουν τις ελπίδες και τους φόβους.»

Ωστόσο, ο ρόλος μιας ταινίας στην κοινωνία είναι διττός: πρόκειται τόσο για πολιτισμικό όσο και για οικονομικό αγαθό. Ένας οπτικοακουστικός τομέας που είναι ενωμένος στην πολυμορφία συμβάλλει στην οικονομική ανάπτυξη, δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας και ενθαρρύνει την καινοτομία στην ευρωπαϊκή ψηφιακή αγορά.

Χωρίς δημιουργική οικονομία, δεν υφίσταται δημιουργία. Για να καταστούν τα έργα προσβάσιμα στο ευρωπαϊκό κοινό, είναι αναγκαίο να πραγματοποιηθούν επενδύσεις στον οπτικοακουστικό τομέα. Οι βασικοί χρηματοοικονομικοί παράγοντες, που δίνουν στους δημιουργούς τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν το όραμά τους, είναι οι παραγωγοί, οι εκδότες, οι διανομείς, οι ιδιοκτήτες κινηματογράφων και οι πάροχοι υπηρεσιών βιντεοπαραγγελίας (VOD). Απαρέγκλιτη προϋπόθεση για να καταστεί εφικτή η παραγωγή είναι η απρόσκοπτη συνεργασία και η κοινή χρηματοδοτική προσπάθεια όλων αυτών των επενδυτών.

Για την πλήρη αξιοποίηση του πολιτιστικού και οικονομικού δυναμικού της, η ευρωπαϊκή βιομηχανία κινηματογράφου πρέπει να ευδοκιμήσει στο κατάλληλο περιβάλλον, στηριζόμενη σε ένα σταθερό και προσαρμόσιμο νομικό πλαίσιο που ενθαρρύνει την πραγματοποίηση επενδύσεων και την πολυμορφία, και προσφέρει τη δυνατότητα ανάπτυξης νέων υπηρεσιών στο διαδίκτυο. Στο πλαίσιο αυτό, τα δικαιώματα δημιουργού αποτελούν βασικό στοιχείο: ενθαρρύνουν τις επενδύσεις στην παραγωγή ταινιών σε τοπικό και εθνικό επίπεδο ενώ παράλληλα αποτελούν πηγή εισοδήματος για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Ως εκ τούτου, τα δικαιώματα δημιουργού πρέπει να εξασφαλίζουν την κατάλληλη αμοιβή των κατόχων δικαιωμάτων, και ιδίως των συγγραφέων.

Η ανάγκη για διαφάνεια και διεθνή συνεργασία είναι επίσης καίριας σημασίας, ιδίως όταν πρόκειται για υπηρεσίες που προέρχονται από χώρους εκτός της Ευρώπης. Στο πλαίσιο αυτό, το ευρωπαϊκό φόρουμ κινηματογράφου θα προετοιμάσει το έδαφος για την εξεύρεση λύσεων από τους εκπροσώπους του κλάδου, τα κράτη μέλη και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα με σκοπό την καλύτερη διανομή των ευρωπαϊκών ταινιών.

Το δυναμικό της ευρωπαϊκής βιομηχανίας κινηματογράφου

Η διαδικασία της ψηφιοποίησης στους κινηματογράφους πλησιάζει στο τέλος της, μολονότι οι μικρότερες αίθουσες εξακολουθούν να χρειάζονται χρηματοδοτική στήριξη για τον σκοπό αυτό. Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο του οπτικοακουστικού τομέα, περίπου το 87% των κινηματογραφικών αιθουσών της ΕΕ, που διαθέτουν συνολικά 30.000 οθόνες, είχαν υποβληθεί σε ψηφιοποίηση έως το τέλος του 2013.

Η επόμενη πρόκληση που αντιμετωπίζει ο οπτικοακουστικός τομέας είναι η ανάγκη για ουσιαστική και αποτελεσματική διανομή των ευρωπαϊκών ταινιών κατά τρόπο που να εξασφαλίζεται η προβολή τους και η προσέγγιση ευρύτερου κοινού.

Το 2014 υπήρξε το πιο σημαντικό έτος όσον αφορά τον αριθμό των ευρωπαϊκών ταινιών που διανεμήθηκαν στην Ευρώπη: συνολικά 1.500 ταινίες, αριθμός διπλάσιος του αριθμού των αμερικάνικων ταινιών. Ωστόσο, ο αριθμός των θεατών ήταν αντιστρόφως ανάλογος.

Στην Ευρώπη, οι πόροι που προορίζονται για το μάρκετινγκ και την προώθηση των ταινιών συνήθως ανέρχονται μετά βίας στο 1% του συνολικού κόστους παραγωγής. Αντιθέτως, ο προϋπολογισμός μάρκετινγκ των αμερικάνικων ταινιών μπορεί να ανέρχεται στα ίδια επίπεδα με το κόστος παραγωγής. Επίσης, η πλειονότητα των ευρωπαϊκών ταινιών προβάλλονται σχεδόν αποκλειστικά στη χώρα προέλευσής τους. Τα επιχειρήματα υπέρ της τόνωσης της διανομής και της κυκλοφορίας των ευρωπαϊκών ταινιών εκτός της Ευρώπης είναι πειστικά όχι μόνο λόγω του πιθανού οικονομικού οφέλους αλλά κυρίως λόγω των πολιτισμικών αξιών που εμπεριέχουν οι ευρωπαϊκές ταινίες.

Διανομή, εμπορική προβολή και προσβασιμότητα

Για τη δημιουργία ευρωπαϊκών ταινιών, σημαντικό παράγοντα αποτελεί τόσο η εθνική όσο και η ενωσιακή στήριξη, η οποία όμως προορίζεται κυρίως για τη συγχρηματοδότηση της διαδικασίας παραγωγής. Ωστόσο, το στάδιο της διανομής είναι εκείνο στο οποίο η ταινία μπορεί πραγματικά να αποφέρει κέρδος. Τα δυσανάλογα ποσά στήριξης που παρέχονται στα διάφορα αυτά στάδια μπορούν να επηρεάσουν τον βαθμό δημοσιότητας μιας ταινίας.

Η δημόσια χρηματοδότηση πρέπει να καταστεί πιο ισόρροπη και να επικεντρωθεί περισσότερο στη διεύρυνση του κοινού των ευρωπαϊκών ταινιών και στην ενίσχυση της στήριξης δραστηριοτήτων όπως η ανάπτυξη, η προώθηση και η διεθνής διανομή. Επί του παρόντος, σχεδόν το 70% των δημόσιων κονδυλίων διατίθενται για την παραγωγή της ταινίας, και όχι για τη μεγιστοποίηση του δυνητικού κοινού της. Με αφορμή την αύξηση των υπηρεσιών VOD καθώς και των επιγραμμικών αρχείων προς τηλεφόρτωση, ένας άλλος σημαντικός προβληματισμός αφορά την ευελιξία και τον περαιτέρω πειραματισμό εντός του οπτικοακουστικού τομέα.

Για την εκτίμηση του πραγματικού μεγέθους της ευρωπαϊκής αγοράς, αξίζει να λάβει κανείς υπόψη πόσα ακριβώς εμπόδια μπορεί να αντιμετωπίσει μια ταινία με μικρό προϋπολογισμό προώθησης. Σκόπιμη κρίνεται η εναρμόνιση και ο συντονισμός των εθνικών πλαισίων στήριξης, καθώς μόνο η σταθερή επικοινωνία μεταξύ των μεμονωμένων χωρών και των εμπλεκόμενων μερών μπορεί να προσδιορίσει το απαιτούμενο επίπεδο στήριξης για τη μεγιστοποίηση του δυνητικού κοινού μιας ταινίας.

Δεδομένου ότι τα εθνικά και περιφερειακά καθεστώτα στήριξης εστιάζουν κυρίως στο στάδιο της παραγωγής, τα προγράμματα της ΕΕ έχουν την ευκαιρία να στοχεύσουν στους υποχρηματοδοτούμενους τομείς της διανομής, της προώθησης και του μάρκετινγκ. Σαφές πλεονέκτημα της δυνατότητας αυτής είναι η θέση της ΕΕ ως πιθανής κεντρικής εστίας για τη χρηματοδότηση της διανομής – μια κίνηση που θα βοηθούσε σε μεγάλο βαθμό στη συστηματοποίηση της διαδικασίας.

Όσον αφορά την προώθηση των ευρωπαϊκών ταινιών, θα πρέπει να εξεταστεί ο ρόλος των νέων καναλιών διανομής, όπως η διαδικτυακή μετάδοση και οι υπηρεσίες βιντεοπαραγγελίας (VOD). Επιπλέον, ο τομέας των υπηρεσιών VOD και άλλοι νόμιμοι διαδικτυακοί πάροχοι πρέπει να συνεχίσουν να λαμβάνουν στήριξη με σκοπό την καταπολέμηση της πειρατείας. Πράγματι, η διαδικτυακή διανομή δίνει νέα πνοή στις ταινίες. Και ενώ τα περισσότερα νοικοκυριά στην Ευρώπη εξακολουθούν να διαθέτουν τηλεόραση, ο ρόλος των ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών, και ιδίως των δημόσιων, είναι καίριας σημασίας, και πρέπει να ενθαρρύνονται να προβάλλουν ευρωπαϊκές ταινίες υψηλού επιπέδου.

Επίσης είναι απαραίτητο να αναγνωριστεί ότι οι κινηματογραφικές αίθουσες αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο για τη διανομή των ευρωπαϊκών ταινιών. Στο πλαίσιο αυτό, η φράση «ευρωπαϊκός κινηματογράφος» αυτή καθαυτή αποτυπώνει την ιδέα ότι η δύναμή του στηρίζεται στις συνεχείς πολιτιστικές ανταλλαγές, μέσω συμπαραγωγών ή ειδικών εμφανίσεων σε ξένες ταινίες διασυνοριακού χαρακτήρα.

Χρηματοδότηση και προγράμματα για τη στήριξη του οπτικοακουστικού τομέα

Το πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη», το οποίο διαθέτει προϋπολογισμό ύψους 1,5 δισ. ευρώ για την περίοδο 2014-2020, αποτελεί εξαιρετικά σημαντική πηγή χρηματοδότησης για τον οπτικοακουστικό τομέα. Πάνω από το 50% του προϋπολογισμού του εν λόγω προγράμματος προορίζεται για το υποπρόγραμμα MEDIA, στόχος του οποίου είναι η ανάπτυξη, διανομή, κατάρτιση και καινοτομία στον τομέα του ευρωπαϊκού κινηματογράφου. Κατά τα επόμενα έτη, το συγκεκριμένο πρόγραμμα αναμένεται να χρηματοδοτήσει την κυκλοφορία τουλάχιστον 800 ευρωπαϊκών ταινιών τόσο εντός όσο και εκτός της Ευρώπης. Ένας ακόμη στόχος του προγράμματος είναι η παροχή συνεχούς στήριξης σε περισσότερα από 80 ευρωπαϊκά φεστιβάλ κινηματογράφου τα οποία προωθούν ταινίες από την εκάστοτε περιοχή. Αυτού του είδους η χρηματοδότηση προσελκύει νέες ομάδες κοινού στα ευρωπαϊκά οπτικοακουστικά έργα ενώ παράλληλα διαφυλάσσει την πολιτιστική και γλωσσική πολυμορφία.

Νέες μέθοδοι διανομής και επιχειρηματικά μοντέλα μπορούν να σηματοδοτήσουν την ανάπτυξη καινοτόμων χρηματοδοτικών πηγών: οι προβολές σε κινηματογράφους, οι κυκλοφορίες σε DVD και οι νέες μορφές πρόσβασης, όπως η διαδικτυακή μετάδοση ή οι υπηρεσίες βιντεοπαραγγελίας (VOD), δεν αλληλοαποκλείονται, καθώς η σφαίρα επιρροής τους είναι διαφοροποιημένη και δεν οδηγεί σε ζημίες. Είναι δίκαιη η απαίτηση, όλοι όσοι επωφελούνται από την κινηματογραφική βιομηχανία, περιλαμβανομένων των υπηρεσιών βιντεοπαραγγελίας (VOD), να ενθαρρύνονται να υποστηρίζουν την παραγωγή ταινιών. Πρέπει να δοθεί σαφής πολιτική ένδειξη προς αυτή την κατεύθυνση. Η προώθηση νόμιμων προσφορών περιεχομένου μπορεί επίσης να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην επίτευξη αυτού του στόχου.

Το χρηματοδοτικό μέσο εγγύησης, το οποίο πρόκειται να ξεκινήσει το 2016, είναι ένα ακόμη αξιοσημείωτο μέσο, το οποίο θα καταστήσει δυνατή τη λήψη τραπεζικών δανείων από τους κινηματογραφιστές. Το πρόγραμμα θα υπόκειται στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων, το οποίο αποτελεί μέρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.

Κινηματογραφικός και πολυμεσικός γραμματισμός

Ο κινηματογραφικός γραμματισμός μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο στους ανθρώπους, καθώς μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη των νέων ατόμων και την αντίληψη που έχουν για τον εξωτερικό κόσμο. Τα τρία τέταρτα των νέων θεατών αναγνωρίζουν ότι έχουν δει ταινίες που τους έχουν σημαδέψει. Συνεπώς, η εισαγωγή του κινηματογραφικού γραμματισμού σε όλα τα επίπεδα της σχολικής εκπαίδευσης στα κράτη μέλη διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο και προσφέρει μακροπρόθεσμα οφέλη. Αναπόσπαστο στοιχείο της κινηματογραφικής εκπαίδευσης είναι η καθοδήγηση της σκέψης των νέων στην αναλυτική και προσεκτική εκτίμηση των οπτικοακουστικών έργων, καθώς και η δρομολόγηση συζήτησης σχετικά με τα ζητήματα που πραγματεύεται η ταινία και τα συναισθήματα που δημιουργεί. Η επαφή με τον ευρωπαϊκό κινηματογράφο συνιστά έναν από τους καλύτερους τρόπους να γνωρίσει κανείς την ιστορία, τον πολιτισμό, τις παραδόσεις και τη γλώσσα των γειτονικών ευρωπαϊκών χωρών.

Ένα ακόμη πλεονέκτημα της κινηματογραφικής εκπαίδευσης είναι ο ρόλος που διαδραματίζει ως εισαγωγή στην εκπαίδευση στα μέσα, η οποία αποτελεί μία από τις εκπαιδευτικές προτεραιότητες της ΕΕ. Η εκπαίδευση στα μέσα προετοιμάζει τους μαθητές να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις του ψηφιακού κόσμου, τους μαθαίνει να χρησιμοποιούν αποτελεσματικά τις νέες τεχνολογίες και τους ευαισθητοποιεί ως προς την επιλογή του νόμιμου αντί του πειρατικού περιεχομένου.

Μέσα για την προώθηση και την κυκλοφορία ευρωπαϊκών ταινιών

Τα φεστιβάλ κινηματογράφου είναι ένας τρόπος προώθησης και διευκόλυνσης της πρόσβασης στον ευρωπαϊκό κινηματογράφο σε όλη την Ευρώπη, στο πλαίσιο των οποίων τα κράτη μέλη και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα ενθαρρύνονται να προωθούν, να στηρίζουν και να βελτιώνουν την κυκλοφορία των πιο σημαντικών παραγωγών μέσω διαφορετικών εκδηλώσεων. Τα ευρωπαϊκά βραβεία κινηματογράφου επίσης πρέπει να αποκτούν ολοένα και περισσότερη σημασία, καθώς συμβάλλουν στη διάδοση των ταινιών.

Το βραβείο LUX του ΕΚ συνιστά το τέλειο παράδειγμα του πώς πρέπει να προωθούνται οι ευρωπαϊκές ταινίες. Κάθε χρόνο, το εν λόγω βραβείο αναδεικνύει τις ταινίες που πραγματεύονται ζητήματα τα οποία συνδέονται με την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη. Η δύναμή του όσον αφορά την επικοινωνία μεταξύ των διαφόρων πολιτισμών καθιστά τις ταινίες το ιδανικό μέσο για τη δρομολόγηση συζήτησης σχετικά με την Ευρώπη και το μέλλον της. Στο πλαίσιο της τρέχουσας οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής κρίσης, που πλήττει μεταξύ άλλων και τις τέχνες, την κουλτούρα και τον κινηματογράφο, το βραβείο LUX αποτελεί ένα σταθερό εφαλτήριο για την ευρωπαϊκή δημιουργικότητα.

Δύο άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την κυκλοφορία των ταινιών είναι ο υποτιτλισμός και η μεταγλώττιση. Τα ψηφιακά αντίγραφα έχουν αντικαταστήσει τα αναλογικά, ενώ το κόστος του υποτιτλισμού έχει μειωθεί σημαντικά. Όλα τα έργα μπορούν πλέον να διατίθενται σε διάφορες γλώσσες, γεγονός το οποίο αναμένεται να οδηγήσει στην αυξημένη κυκλοφορία των ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών έργων υψηλής ποιότητας. Για τον περιορισμό του κόστους καθώς και για την τόνωση της δημοφιλίας του ευρωπαϊκού κινηματογράφου, θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ένα πιλοτικό έργο για την πιθανή ανάπτυξη μιας διαδικτυακής πλατφόρμας μέσω της οποίας οι μεταφράσεις των υποτίτλων θα πραγματοποιούνται βάσει συμμετοχικής χρηματοδότησης.

Εν κατακλείδι, η έκθεση «Ο ευρωπαϊκός κινηματογράφος στην ψηφιακή εποχή» αποσκοπεί να στηρίξει τις ευρωπαϊκές ταινίες και να δώσει ώθηση στην προώθηση, την κυκλοφορία και την προβολή τους έτσι ώστε όλοι οι Ευρωπαίοι να μπορούν να αξιοποιήσουν στο έπακρο τα οφέλη της πολιτιστικής κληρονομιάς τους.


ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

24.3.2015

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

25

2

1

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Isabella Adinolfi, Dominique Bilde, Andrea Bocskor, Silvia Costa, Mircea Diaconu, Damian Drăghici, Jill Evans, Petra Kammerevert, Andrew Lewer, Fernando Maura Barandiarán, Luigi Morgano, Michaela Šojdrová, Yana Toom, Helga Trüpel, Sabine Verheyen, Julie Ward, Bogdan Brunon Wenta, Bogdan Andrzej Zdrojewski, Milan Zver, Krystyna Łybacka, Εμμανουήλ Γλέζος, Γιώργος Γραμματικάκης, Θεόδωρος Ζαγοράκης, Ангел Джамбазки, Светослав Христов Малинов, Момчил Неков

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Sylvie Guillaume, György Hölvényi, Dietmar Köster, Ernest Maragall, Emma McClarkin, Martina Michels, Liadh Ní Riada

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου