Διαδικασία : 2014/2203(IMM)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0149/2015

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0149/2015

Συζήτηση :

Ψηφοφορία :

PV 19/05/2015 - 5.3
CRE 19/05/2015 - 5.3
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2015)0191

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 172kWORD 79k
11.5.2015
PE 554.963v01-00 A8-0149/2015

σχετικά με την αίτηση άρσης της ασυλίας του Viktor Uspaskich

(2014/2203(IMM))

Επιτροπή Νομικών Θεμάτων

Εισηγήτρια: Laura Ferrara

ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την αίτηση άρσης της ασυλίας του Viktor Uspaskich

(2014/2203(IMM))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–       έχοντας υπόψη την αίτηση άρσης ασυλίας του Viktor Uspaskich που διαβιβάστηκε από τη Γενική Εισαγγελία της Λιθουανίας την 1η Οκτωβρίου 2014 και ανακοινώθηκε σε συνεδρίαση της ολομέλειας στις 12 Νοεμβρίου 2014,

–       αφού άκουσε τον Viktor Uspaskich, σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 5 του Κανονισμού του,

–       έχοντας υπόψη τα άρθρα 8 και 9 του Πρωτοκόλλου αριθ. 7 περί των προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και το άρθρο 6 παράγραφος 2 της Πράξης της 20ής Σεπτεμβρίου 1976 περί της εκλογής των αντιπροσώπων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με άμεση και καθολική ψηφοφορία,

–       έχοντας υπόψη τις αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ημερομηνία 12 Μαΐου 1964, 10 Ιουλίου 1986, 15 και 21 Οκτωβρίου 2008, 19 Μαρτίου 2010 και 17 Ιανουαρίου 2013(1),

–       έχοντας υπόψη το άρθρο 62 του Συντάγματος της Δημοκρατίας της Λιθουανίας,

–       έχοντας υπόψη το άρθρο 5 παράγραφος 2, το άρθρο 6 παράγραφος 1 και το άρθρο 9 του Κανονισμού του,

–       έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων (A8-0149/2015),

Α.     λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Γενικός Εισαγγελέας της Λιθουανίας έχει ζητήσει την άρση της βουλευτικής ασυλίας του Βουλευτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Viktor Uspaskich, σε συνάρτηση με προδικαστική έρευνα που αφορά εικαζόμενο ποινικό αδίκημα·

Β.     λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με το άρθρο 9 του πρωτοκόλλου αριθ. 7 περί των προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου απολαύουν, εντός της επικρατείας των κρατών τους, των ασυλιών που αναγνωρίζονται στα μέλη του Κοινοβουλίου της χώρας τους·

Γ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με το άρθρο 62 του Συντάγματος της Δημοκρατίας της Λιθουανίας και το άρθρο 22, τρίτη παράγραφος, του Κανονισμού του Seimas ένα μέλος του Seimas δεν μπορεί να διωχθεί ποινικά, να συλληφθεί ή να στερηθεί με άλλο τρόπο την ελευθερία του χωρίς την έγκριση του Seimas, με εξαίρεση την περίπτωση αυτοφώρου εγκλήματος·

Δ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Viktor Uspaskich κατηγορείται ότι έχει διαπράξει το αδίκημα της περιύβρισης του δικαστηρίου σύμφωνα με το άρθρο 232 του Ποινικού Κώδικα της δημοκρατίας στη Λιθουανία·

Ε.     λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις περί fumus persecutionis, δηλαδή δεν υφίσταται βάσιμη υποψία ότι η δίωξη έχει κινηθεί με πρόθεση να παρεμποδιστεί η πολιτική δραστηριότητα του Βουλευτή·

1.      Αποφασίζει να άρει την ασυλία του Viktor Uspaskich·

2.      αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει αμελλητί την παρούσα απόφαση και την έκθεση της αρμόδιας επιτροπής του στη Γενική Εισαγγελία της Λιθουανίας και στον Viktor Uspaskich.

(1)

Απόφαση του Δικαστηρίου της 12ης Μαΐου 1964, Wagner κατά Fohrmann και Krier, 101/63, ECLI:EU:C:1964:28· Απόφαση του Δικαστηρίου της 10ης Ιουλίου 1986, Wybot κατά Faure και άλλων, 149/85, ECLI:EU:C:1986:310· Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της 15ης Οκτωβρίου 2008, Mote κατά Κοινοβουλίου, T-345/05, ECLI:EU:T:2008:440· Απόφαση του Δικαστηρίου της 21ης Οκτωβρίου 2008, Marra κατά De Gregorio και Clemente, C-200/07 καιC-201/07, ECLI:EU:C:2008:579· Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της 19 ης Μαρτίου 2010, Gollnisch κατά Κοινοβουλίου, T-42/06, ECLI:EU:T:2010:102· Απόφαση του Δικαστηρίου της 6ης Σεπτεμβρίου 2011, Patriciello, C-163/10, ECLI: EU:C:2011:543· Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της 17 ης Ιανουαρίου 2013, Gollnisch κατά Parliament, T-346/11 και T-347/11, ECLI:EU:T:2013:23.


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

I. ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

Στις 28 Ιουλίου 2013, ο Viktor Uspaskich, απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων στο αεροδρόμιο του Vilnius, φέρεται να έχει χαρακτηρίσει ως δειλούς, εγκληματίες και μαριονέτες τους δικαστές, οι οποίοι, στο πλαίσιο μιας ποινικής δίκης, εξέδωσαν εις βάρος του, στις 12 Ιουλίου 2013, μια καταδικαστική απόφαση.

Η Γενική Εισαγγελία της Δημοκρατίας της Λιθουανίας κίνησε στις 7 Αυγούστου 2013 διαδικασία προκαταρκτικής εξέτασης επειδή υπήρχαν ενδείξεις ότι τελέστηκε η αξιόποινη πράξη της προσβολής του Δικαστηρίου που προβλέπεται από το άρθρο 232 του ποινικού κώδικα της Δημοκρατίας της Λιθουανίας. Σύμφωνα με το άρθρο αυτό, όποιος δημοσίως, με κακόβουλες ενέργειες, προφορικώς ή εγγράφως, προσβάλλει δικαστήριο ή δικαστή που ασκεί δικαιοδοτικά καθήκοντα λόγω των δραστηριοτήτων αυτών τιμωρείται με χρηματική ποινή ή με κράτηση ή με φυλάκιση έως δύο χρόνια.

Ο κ. Uspaskich, κατά το χρόνο κατά τον οποίο φέρεται ότι διέπραξε το αδίκημα, υπήρξε βουλευτής του Λιθουανικού Κοινοβουλίου (Seimas). Συνεπώς η αίτηση για την άρση της βουλευτικής του ασυλίας διαβιβάστηκε στο Seimas. Στο μεσοδιάστημα, ο κ. Uspaskich αποφάσισε να συμμετάσχει στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η άδεια για την άσκηση ποινικής δίωξης εις βάρος του, ως υποψήφιου βουλευτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, διαβιβάστηκε στην Ανώτατη Εκλογική Επιτροπή της Λιθουανίας.

Στις 25 Μαΐου 2014 ο Viktor Uspaskich εξελέγη βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ως εκ τούτου, απολαμβάνει, υπό την ιδιότητά του αυτή, πολιτική ασυλία.

Συνεπεία του γεγονότος αυτού, και προκειμένου να καταστεί δυνατό να διενεργηθούν προδικαστικές έρευνες, να συλληφθεί ή να υποβληθεί ο Viktor Uspaskich σε άλλα περιοριστικά της ελευθερίας του μέτρα, ο Γενικός Εισαγγελέας της Λιθουανίας υπέβαλε την 1η Οκτωβρίου 2014 αίτηση στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την άρση της βουλευτικής ασυλίας του Viktor Uspaskich.

Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ανακοίνωσε την αίτηση αυτή σε συνεδρίαση της ολομέλειας στις 12 Νοεμβρίου 2014 και τη διαβίβασε στην Επιτροπή Νομικών Θεμάτων.

Η Επιτροπή Νομικών Θεμάτων άκουσε τον Viktor Uspaskich στις 24 Μαρτίου 2015.

II. ΟΙ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

(α) Η ευρωπαϊκή νομοθεσία

Πρωτογενές δίκαιο: Πρωτόκολλο αριθ. 7 περί των προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Άρθρο 8:

Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν υπόκεινται σε έρευνα, κράτηση ή δίωξη για γνώμη ή ψήφο δοθείσα κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

Άρθρο 9:

Κατά τη διάρκεια των συνόδων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τα μέλη του απολαύουν:

(α)    εντός της επικρατείας των κρατών τους, των ασυλιών που αναγνωρίζονται στα μέλη του Κοινοβουλίου της χώρας τους,

(β)    εντός της επικράτειας άλλων κρατών μελών της εξαιρέσεως από κάθε μέτρο κρατήσεως και κάθε δικαστική δίωξη.

Η ασυλία τους καλύπτει επίσης όταν μεταβαίνουν στον τόπο συνεδριάσεως του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή όταν επιστρέφουν από αυτόν.

Επίκληση της ασυλίας δεν δύναται να γίνει στην περίπτωση αυτοφώρου εγκλήματος και ούτε δύναται να εμποδίσει την άσκηση του δικαιώματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να άρει την ασυλία ενός από τα μέλη του.

Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Άρθρο 6

Άρση ασυλίας

1.      Το Κοινοβούλιο, κατά την άσκηση των εξουσιών του σχετικά με τα προνόμια και τις ασυλίες, ενεργεί με σκοπό τη διατήρηση της ακεραιότητάς του ως δημοκρατικής νομοθετικής συνέλευσης και τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας των βουλευτών του κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Κάθε αίτηση για άρση της ασυλίας αξιολογείται σύμφωνα με τα άρθρα 7, 8 και 9 του πρωτοκόλλου περί των προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με τις αρχές που αναφέρονται στο παρόν άρθρο.

Άρθρο 7

Υπεράσπιση των προνομίων και ασυλιών

3.      Αίτηση για την υπεράσπιση των προνομίων και ασυλιών βουλευτή δεν είναι παραδεκτή εάν έχει ήδη ληφθεί αίτηση για την άρση ή την υπεράσπιση της ασυλίας του βουλευτή αυτού όσον αφορά την ίδια νομική διαδικασία, είτε έχει ληφθεί απόφαση κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης υπεράσπισης είτε όχι.

4.      Αίτηση για την υπεράσπιση των προνομίων και ασυλιών βουλευτή δεν εξετάζεται περαιτέρω εάν ληφθεί αίτηση για την άρση της ασυλίας του βουλευτή αυτού όσον αφορά την ίδια νομική διαδικασία.

5.      Στις περιπτώσεις που έχει ληφθεί απόφαση για τη μη υπεράσπιση των προνομίων και ασυλιών βουλευτή, ο βουλευτής δύναται να υποβάλει αίτηση για την επανεξέταση της απόφασης υποβάλλοντας νέα στοιχεία. Η αίτηση επανεξέτασης δεν είναι παραδεκτή εάν έχει ασκηθεί προσφυγή κατά της απόφασης βάσει του άρθρου 263 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ή εάν ο Πρόεδρος κρίνει ότι τα υποβληθέντα νέα στοιχεία δεν είναι επαρκώς τεκμηριωμένα ώστε να δικαιολογείται η επανεξέταση.

(β)    Εθνική νομοθεσία

Το Σύνταγμα της Δημοκρατίας της Λιθουανίας

(Εγκρίθηκε από τους πολίτες της Δημοκρατίας της Λιθουανίας σε δημοψήφισμα της 25ης Οκτωβρίου 1992 και τέθηκε σε ισχύ στις 2 Νοεμβρίου 1992)

Άρθρο 62

Το πρόσωπο ενός μέλους του κοινοβουλίου είναι απαραβίαστο.

Ένα μέλος του Seimas δεν μπορεί να διωχθεί ποινικά, να συλληφθεί ή να στερηθεί με άλλο τρόπο τις ελευθερίες του χωρίς την έγκριση του Seimas.

Ένα μέλος του Seimas δεν μπορεί να διωχθεί για την ψήφο που έδωσε ή τις αγορεύσεις του στο Seimas. Μπορεί ωστόσο να ευθύνεται σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις περί εξυβρίσεως ή συκοφαντικής δυσφημίσεως.»

Κανονισμός του Seimas της Δημοκρατίας της Λιθουανίας

(17 Φεβρουαρίου 1994, αριθ. I-399)

(Όπως τροποποιήθηκε για τελευταία φορά στις 23 Απριλίου 2009 - αριθ. XI-228) (ανεπίσημη μετάφραση)

Άρθρο 22 - Ασυλία των μελών του Seimas

1.      Το πρόσωπο ενός μέλους του Seimas είναι απαραβίαστο.

2.      Ένα μέλος του Seimas δεν διώκεται για την ψήφο που έδωσε ή τις αγορεύσεις του στο Seimas, δηλαδή στις συνεδριάσεις του Seimas, στις επιτροπές του Seimas, στις επιτροπές και κοινοβουλευτικές ομάδες· μπορεί ωστόσο, να ευθύνεται σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις περί εξυβρίσεως ή συκοφαντικής δυσφημίσεως.

3.      Ένα μέλος του Seimas δεν μπορεί να διωχθεί ποινικά, να συλληφθεί ή να στερηθεί με άλλο τρόπο την ελευθερία του χωρίς την έγκριση του Seimas, με εξαίρεση την περίπτωση αυτοφώρου εγκλήματος. Στις περιπτώσεις αυτές, ο Γενικός Εισαγγελέας ενημερώνει αμελλητί το Seimas.»

Λιθουανικός Ποινικός Κώδικας

Άρθρο 232 - Προσβολή του δικαστηρίου

Όποιος δημοσίως, με κακόβουλες ενέργειες, προφορικώς ή εγγράφως, προσβάλλει δικαστήριο ή δικαστή που ασκεί δικαιοδοτικά καθήκοντα λόγω των δραστηριοτήτων αυτών τιμωρείται με χρηματική ποινή ή με κράτηση ή με φυλάκιση έως δύο χρόνια.

III. ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ

Η ασυλία των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προστατεύεται δυνάμει των άρθρων 8 και 9 του Πρωτοκόλλου αριθ. 7 περί προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Προκειμένου ένας βουλευτής να απολαύει ασυλίας δυνάμει του άρθρου 8 του Πρωτοκόλλου αριθ. 7 περί των προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η δίωξη πρέπει να αφορά γνώμη ή ψήφο δοθείσα από ένα βουλευτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατά την άσκηση των καθηκόντων του. Συνεπώς, το άρθρο 8 του Πρωτοκόλλου δεν εφαρμόζεται δεδομένου ότι ο Viktor Uspaskich δεν ήταν βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατά το χρόνο κατά τον οποίο διαδραματίστηκαν τα επίμαχα πραγματικά περιστατικά.

Λαμβάνοντας υπόψη το άρθρο 9 στοιχείο α) του Πρωτοκόλλου καθώς και το γεγονός ότι το εικαζόμενο αδίκημα έλαβε χώρα στη Λιθουανία, εφαρμόζεται η λιθουανική νομοθεσία και, ειδικότερα, το άρθρο 62 του Λιθουανικού Συντάγματος.

Η ασυλία αίρεται κατά κανόνα όταν το αδίκημα ουδόλως συναρτάται με την άσκηση των καθηκόντων του βουλευτή - και συνεπώς εφαρμόζεται το άρθρο 9 - και δεν υπάρχουν ενδείξεις περί fumus persecutionis, δηλαδή μια αρκούντως σοβαρή και ακριβής υπόνοια ότι η δίωξη ασκείται με σκοπό να παρεμποδιστεί η πολιτική δραστηριότητα του βουλευτή.

Από τα προαναφερθέντα πραγματικά περιστατικά προκύπτει ότι το εικαζόμενο αδίκημα διεπράχθη προτού ο Viktor Uspaskich εκλεγεί βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ότι η προδικαστική διαδικασία είχε ήδη κινηθεί προτού καταλάβει την έδρα του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ως εκ τούτου συνάγεται ότι η δίωξη κατά του Viktor Uspaskich δεν συναρτάται με την τρέχουσα ιδιότητα του ως βουλευτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Τέλος, δεν υπάρχουν αρκούντως σοβαροί και συγκεκριμένοι λόγοι που να τεκμηριώνουν την υποψία ότι στην παρούσα υπόθεση υφίσταται fumus persecutionis.

IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Υπό το φως της προηγηθείσας ανάλυσης και σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 του Κανονισμού, η Επιτροπή Νομικών Θεμάτων συστήνει ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα πρέπει να άρει την ασυλία του Viktor Uspaskich.


ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

6.5.2015

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

12

0

3

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Joëlle Bergeron, Marie-Christine Boutonnet, Jean-Marie Cavada, Κώστας Χρυσόγονος, Therese Comodini Cachia, Laura Ferrara, Dietmar Köster, Gilles Lebreton, António Marinho e Pinto, Pavel Svoboda, Tadeusz Zwiefka

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Luis de Grandes Pascual, Angel Dzhambazki, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Virginie Rozière

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου