Procedura : 2014/2152(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0163/2015

Teksty złożone :

A8-0163/2015

Debaty :

PV 08/06/2015 - 12
CRE 08/06/2015 - 12

Głosowanie :

PV 09/06/2015 - 4.2
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2015)0218

SPRAWOZDANIE     
PDF 350kWORD 269k
13.5.2015
PE 549.092v02-00 A8-0163/2015

w sprawie strategii UE na rzecz równości kobiet i mężczyzn w okresie po 2015 r.

(2014/2152(INI))

Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia

Sprawozdawczyni: Maria Noichl

POPRAWKI
PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 OPINIA MNIEJSZOŚCI
 OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie strategii UE na rzecz równości kobiet i mężczyzn w okresie po 2015 r.

(2014/2152(INI))

Parlament Europejski,

–       uwzględniając art. 2 oraz art. 3 ust. 3 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) i art. 8 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–       uwzględniając art. 23 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

–       uwzględniając europejską Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (EKPC),

–       uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,

–       uwzględniając Konwencję ONZ z 1979 r. w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW),

–       uwzględniając Konwencję ONZ z 1949 r. w sprawie zwalczania handlu ludźmi i eksploatacji prostytucji,

–       uwzględniając deklarację pekińską i pekińską platformę działania, przyjęte podczas czwartej Światowej Konferencji w sprawie Kobiet w dniu 15 września 1995 r., oraz późniejsze dokumenty końcowe przyjęte na posiedzeniach specjalnych Organizacji Narodów Zjednoczonych Pekin +5 (2000 r.), Pekin +10 (2005 r.) i Pekin +15 (2010 r.), a także dokument końcowy z konferencji przeglądowej Pekin +20,

–       uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 606/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie wzajemnego uznawania środków ochrony w sprawach cywilnych(1),

–       uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 1567/2003 z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie pomocy w odniesieniu do polityk oraz działań i praw dotyczących zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego w krajach rozwijających się(2),

–       uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE z dnia 25 października 2012 r. ustanawiającą normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw oraz zastępującą decyzję ramową Rady 2001/220/WSiSW(3),

–       uwzględniając dyrektywę 2011/99/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie europejskiego nakazu ochrony(4),

–       uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/36/UE z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar, zastępującą decyzję ramową Rady 2002/629/WSiSW(5),

–       uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/41/UE z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie stosowania zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn prowadzących działalność na własny rachunek oraz uchylającą dyrektywę Rady 86/613/EWG(6),

–       uwzględniając dyrektywę Rady 2010/18/UE z dnia 8 marca 2010 r. w sprawie wdrożenia zmienionego porozumienia ramowego dotyczącego urlopu rodzicielskiego zawartego przez BusinessEurope, UEAPME, CEEP i ETUC oraz uchylającą dyrektywę 96/34/WE(7),

–       uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/54/WE z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (wersja przeredagowana)(8),

–       uwzględniając dyrektywę Rady 92/85/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie wprowadzenia środków służących wspieraniu poprawy w miejscu pracy bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły, i pracownic karmiących piersią (dziesiąta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG)(9),

–       uwzględniając dyrektywę 2004/113/WE wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług oraz powiązane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 1 marca 2011 r. w sprawie Test-Achats (C-236/09)(10),

–       uwzględniając Konwencję Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencja stambulska),

–       uwzględniając europejski pakt na rzecz równości płci (2011–2020), przyjęty przez Radę Europejską w marcu 2011 r.(11),

–       uwzględniając komunikat Komisji z dnia 5 marca 2010 r. pt. „Zwiększone zaangażowanie na rzecz równości między kobietami i mężczyznami, Karta Kobiet” (COM(2010) 78),

–       uwzględniając komunikat Komisji z dnia 21 września 2010 r. zatytułowany „Strategia na rzecz równości kobiet i mężczyzn 2010–2015” (COM(2010) 491),

–       uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 marca 2010 r. zatytułowany „Europa 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” (COM(2010)2020),

–       uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 września 2011 r. zatytułowany „Działania na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia – plan modernizacji europejskich systemów szkolnictwa wyższego” (COM(2011)0567),

–       uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 16 września 2013 r. zatytułowany „Śródokresowa analiza strategii na rzecz równości kobiet i mężczyzn (2010–2015)” (SWD(2013)0339),

–       uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 8 marca 2010 r. zatytułowany „Plan działania UE w sprawie równouprawnienia płci oraz uwłasnowolnienia kobiet w kontekście współpracy na rzecz rozwoju (2010–2015)” (SWD(2010)0265),

–       uwzględniając wnioski z posiedzenia Rady ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów w dniach 19 i 20 czerwca 2014 r.,

–       uwzględniając badanie departamentu politycznego C Parlamentu Europejskiego zatytułowane „Badanie dotyczące oceny strategii na rzecz równości kobiet i mężczyzn (2010–2015) jako wkładu w realizację celów pekińskiej platformy działania” opublikowane w 2014 r.,

–       uwzględniając sprawozdanie Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA) zatytułowane „Przemoc wobec kobiet – ankieta ogólnoeuropejska. Główne wyniki”, opublikowane w marcu 2014 r.,

–       uwzględniając sprawozdanie Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej zatytułowane „Dyskryminacja kobiet romskich i warunki ich życia w 11 państwach członkowskich UE”, opublikowane w październiku 2014 r.,

–       uwzględniając sprawozdanie Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej zatytułowane „Bycie trans w UE – analiza porównawcza danych z przeglądu LGBT w UE”, opublikowane w grudniu 2014 r.,

–       uwzględniając swoje rezolucje z dnia 15 czerwca 1995 r. w sprawie IV Światowej Konferencji w sprawie Kobiet w Pekinie: „Równość, rozwój i pokój”(12), z dnia +10 marca 2005 r. w sprawie wniosków z IV Światowej Konferencji w sprawie Kobiet – platforma działania, Pekin +10(13) oraz z dnia 25 lutego 2010 r. w sprawie Pekinu +15 – platforma działania ONZ na rzecz równości płci(14),

–       uwzględniając swoje rezolucje z dnia 10 lutego 2010 r. w sprawie równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej – rok 2009(15), z dnia 8 lutego 2011 r. w sprawie równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej – rok 2010(16), z dnia 13 marca 2012 r. w sprawie równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej – rok 2011(17) oraz w sprawie równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej – rok 2013(18),

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 września 2013 r. w sprawie stosowania zasady równości wynagrodzeń dla kobiet i mężczyzn za taką samą pracę lub pracę o jednakowej wartości(19),

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 marca 2013 r. w sprawie eliminowania stereotypów dotyczących płci w UE(20),

–       uwzględniając swoje rezolucje z dnia 17 czerwca 2010 r. na temat aspektu płci w spadku koniunktury i kryzysie finansowym(21) oraz z dnia 12 marca 2013 r. w sprawie wpływu kryzysu gospodarczego na równouprawnienie kobiet i mężczyzn oraz na prawa kobiet(22),

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 lutego 2013 r. w sprawie 57. sesji Komisji ds. Statusu Kobiet ONZ: Likwidacja wszelkich form przemocy wobec kobiet i dziewcząt i zapobieganie wszelkim jej formom(23),

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 maja 2012 r. z zaleceniami dla Komisji w sprawie stosowania zasady równości wynagrodzeń dla pracowników płci męskiej i żeńskiej za taką samą pracę lub pracę tej samej wartości(24),

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 listopada 2013 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie poprawy równowagi płci wśród dyrektorów niewykonawczych spółek, których akcje są notowane na giełdzie i odnośnych środków(25),

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 lutego 2014 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet(26),

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 lutego 2014 r. w sprawie europejskiego semestru na potrzeby koordynacji polityki gospodarczej - roczna analiza wzrostu gospodarczego na 2014 r.(27),

–       uwzględniając art. 52 Regulaminu

–       uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia oraz opinię Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A8-0163/2015),

A.     mając na uwadze, że prawo do równego traktowania jest prawem podstawowym uznanym w traktatach o Unii Europejskiej, głęboko zakorzenionym w europejskim społeczeństwie i nieodzownym dla jego dalszego rozwoju oraz że powinno być ono stosowane w takim samym stopniu w ustawodawstwie, praktyce, orzecznictwie i w życiu codziennym;

B.     mając na uwadze, że choć z historycznego punktu widzenia UE poczyniła ważne kroki w kierunku umocnienia praw kobiet i równości płci, lecz w ostatnim dziesięcioleciu na szczeblu UE nastąpiło spowolnienie działań politycznych i reform na rzecz równouprawnienia płci; mając również na uwadze, że strategia poprzedniej Komisji w tej dziedzinie była zbyt słaba i nie doprowadziła do podjęcia wystarczających działań na rzecz równości płci; mając ponadto na uwadze, że nowa strategia potrzebuje nowego impulsu i musi zaowocować konkretnymi działaniami na rzecz umocnienia praw kobiet i propagowania równości płci;

C.     mając na uwadze, że w ramach wcześniejszej strategii Komisji udało się co prawda zrealizować kilka postawionych celów, jednak nie udało się osiągnąć całkowitej równości płci oraz że często brakowało w tej strategii odniesień do wzajemnego oddziaływania różnych form dyskryminacji, konkretnych celów oraz skutecznych środków oceny, a także że aspekt płci w dalszym ciągu jest uwzględniany jedynie w ograniczonym stopniu;

D.     mając na uwadze, że równość kobiet i mężczyzn jest podstawową wartością UE, uznaną w traktach i Karcie praw podstawowych, a UE podjęła się szczególnego zadania polegającego na włączeniu tego zagadnienia do wszystkich działań; mając na uwadze, że równość płci ma podstawowe znaczenie jako strategiczny cel pozwalający zrealizować ogólne cele UE, takie jak zmniejszenie stopy bezrobocia w ramach strategii „Europa 2020”, oraz że równość płci jest kluczowym atutem ekonomicznym wspierającym zrównoważony i sprzyjający integracji społecznej wzrost gospodarczy; mając na uwadze, że zmniejszenie nierówności związanych z karierą zawodową ma na celu nie tylko zapewnienie równego traktowania, lecz również skuteczności i płynności rynku pracy;

E.     mając na uwadze, że luka edukacyjna, zatrudnieniowa, zdrowotna i dyskryminacyjna pomiędzy społecznością Romów a pozostałą częścią społeczeństwa jest nadal bardzo duża, a sytuacja kobiet romskich w UE jest jeszcze gorsza ze względu na wielowymiarową dyskryminację zarówno na tle pochodzenia etnicznego, jak i płci;

F.     mając na uwadze, że tylko dzięki wykorzystaniu talentów i potencjału wszystkich kobiet i mężczyzn uda się poprawić sytuację ekonomiczną i polityczną Europy oraz powstrzymać skutki zmian demograficznych;

G.     mając na uwadze, że nie możemy nadal tkwić w zużytych modelach gospodarczych, niezrównoważonych z punktu widzenia środowiska naturalnego, opartych na przestarzałym podziale pracy według płci i wypartych wejściem kobiet na rynek pracy; mając na uwadze, że potrzebujemy nowego, trwałego ze społecznego punktu widzenia modelu, opartego na wiedzy i innowacyjności, który wcieliłby cały talent kobiet w tkankę produkcyjną, w tym poprzez zakwestionowanie niektórych norm w przemyśle oraz czynników przypisujących mężczyznom i kobietom różne zawody, zrównoważyłby obowiązki mężczyzn i kobiet w sferze publicznej i prywatnej oraz pogodziłby życie osobiste i zawodowe pracujących kobiet i mężczyzn w równej mierze;

H.     mając na uwadze, że udostępnienie przystępnych cenowo i wysokiej jakości usług opieki nad dziećmi, osobami starszymi i innymi osobami niesamodzielnymi ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia równoważnego udziału kobiet i mężczyzn w rynku pracy, edukacji i szkoleniu;

I.      mając na uwadze, że w tym roku przypada dwudziesta rocznica powstania pekińskiej platformy działania, a jej cele i pełne wdrożenie są bardziej aktualne niż kiedykolwiek;

J.      mając na uwadze, że przemoc wobec kobiet, zarówno fizyczna, seksualna, jak i psychologiczna, jest główną przeszkodą na drodze do równości kobiet i mężczyzn i pozostaje najbardziej rozpowszechnionym naruszeniem praw człowieka występującym we wszystkich warstwach społeczeństwa, lecz jednym z najrzadziej zgłaszanych przestępstw; mając na uwadze, że pomimo środków podjętych, aby temu przeciwdziałać, według sondażu FRA przeprowadzonego w marcu 2014 r. 55% kobiet w UE w trakcie swojego życia doświadczyło co najmniej jednej z form molestowania seksualnego, a 33% doświadczyło przemocy fizycznej i/lub seksualnej po 15 roku życia; mając na uwadze, że życie wolne od przemocy jest nieodzownym warunkiem pełnego uczestnictwa w życiu społecznym i że należy wprowadzić silne środki, aby zwalczać przemoc wobec kobiet;

K.     mając na uwadze, że zmuszanie do prostytucji stanowi przejaw przemocy, który w największym stopniu dotyka najsłabszych kobiet, że wiąże się ono głównie z sieciami przestępczości zorganizowanej i handlem ludźmi oraz że jest przeszkodą na drodze do równości kobiet i mężczyzn;

L.     mając na uwadze, że ze względu na tradycyjne struktury i zniechęcające czynniki podatkowe kobietom narzuca się rolę drugiego żywiciela rodziny, która odzwierciedla się zarówno pionowej, jak i poziomej segregacji na rynku pracy, lukach w życiorysie zawodowym oraz nierównych wynagrodzeniach ze względu na płeć, jak również mając na uwadze, że nieopłacana praca związana z pielęgnacją, opieką nad dziećmi, osobami starszymi i innymi osobami niesamodzielnymi oraz prowadzeniem gospodarstwa domowego znacznie częściej wykonywana jest przez kobiety, przez co mają one dużo mniej czasu, aby wykonywać płatną pracę, co z kolei prowadzi do znacznie niższej emerytury, w związku z czym, również w ramach realizacji celów strategii „Europa 2020”, należy w dalszym ciągu wspierać godzenie życia zawodowego z życiem rodzinnym poprzez konkretne działania, przy czym należy w większym stopniu zaangażować w te działania mężczyzn;

M.    mając na uwadze, że stopa zatrudnienia kobiet wynosi 63%, natomiast jeżeli mierzyć zatrudnienie w ekwiwalentach pełnego czasu pracy, to wynosi ona 53,5%(28); mając na uwadze, że różnica w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn wynosi średnio 16,4%, zaś różnica w świadczeniach emerytalno–rentowych wynosi średnio 39%; mając na uwadze, że udział kobiet w rynku pracy nie zawsze przekłada się na wpływ, jako że stanowiska zarządzające i decyzyjne zajmują głównie mężczyźni, co ogranicza możliwości wywierania wpływu przez kobiety i stanowi demokratyczny deficyt w procesie decyzyjnym, jeżeli wziąć pod uwagę fakt, że połowa ludności to kobiety; mając na uwadze, że propagowanie równości płci polega na czymś więcej niż na zakazie dyskryminacji ze względu na płeć oraz że pozytywne działania wspierające kobiety dowiodły, że są podstawą pełnego włączenia kobiet w rynek pracy, w podejmowanie decyzji politycznych, gospodarczych i ogólnie w życie społeczne; mając na uwadze, że wykluczanie kobiet ze stanowisk kierowniczych i organów decyzyjnych wpływa negatywnie na ich zdolność wpływania nie tylko na własny rozwój i emancypację, ale również na rozwój społeczeństwa;

N.     mając na uwadze, że stosowanie parytetów oraz naprzemiennych list w procesie podejmowania decyzji politycznych okazało się bardzo efektywnym narzędziem w walce z dyskryminacją, brakiem równowagi we wpływie poszczególnych płci oraz narzędziem poprawy reprezentacji demokratycznej w politycznych organach decyzyjnych;

O.     mając na uwadze, że nieudane propagowanie polityki na rzecz godzenia ze sobą życia zawodowego i prywatnego, niewystarczające wspieranie elastycznych godzin pracy, szczególnie wśród mężczyzn, a także niski poziom wykorzystywania urlopów wychowawczych oraz ojcowskich są poważnymi przeszkodami na drodze do niezależności ekonomicznej kobiet, a także równego podziału obowiązków rodzinnych i domowych;

P.     mając na uwadze, że ubóstwo w Europie w nieproporcjonalnie wysokim stopniu dotyczy kobiet, a w szczególności samotnych matek, kobiet niepełnosprawnych, kobiet młodych i starszych, migrantek i kobiet pochodzących z mniejszości etnicznych, które wszystkie są dotknięte problemem ubóstwa i wykluczenia społecznego oraz że sytuację tę pogarsza kryzys gospodarczy i konkretne środki oszczędnościowe, co nie powinno usprawiedliwiać zmniejszenia działań na rzecz równości, a także niepewne formy zatrudnienia, praca w niepełnym wymiarze godzin, niskie płace i emerytury, trudności z dostępem do podstawowych usług socjalnych i zdrowotnych oraz fakt, że jest likwidowany w szczególności publiczny sektor usług w sektorze opieki, co sprawa, że kwestia równości płci nabiera jeszcze większej wagi;

Q.     mając na uwadze, że kobiety z obszarów wiejskich są w większym stopniu ofiarami wielowymiarowej dyskryminacji i stereotypów dotyczących płci niż kobiety z obszarów miejskich oraz że wskaźnik zatrudnienia wśród tych kobiet jest o wiele niższy niż wśród kobiet mieszkających w miastach; mając na uwadze, że na obszarach wiejskich sytuacja jest gorsza z względu na brak szans na zdobycie pracy wysokiej jakości; mając ponadto na uwadze, że duża liczba kobiet nigdy nie pracowała na oficjalnym rynku pracy, wobec czego nie rejestruje się ich jako bezrobotne ani nie bierze pod uwagę w statystykach bezrobocia, co powoduje specyficzne problemy finansowe i prawne związane z prawem do urlopu macierzyńskiego i zwolnień lekarskich, nabycia uprawnień do rent i emerytur oraz dostępu do zabezpieczenia społecznego, a także problemy w przypadku rozwodu;

R.     mając na uwadze, że tradycyjne role kobiet i mężczyzn oraz związane z nimi stereotypy nadal mają duży wpływ na podział zadań między kobiety i mężczyzny w domu, w miejscu pracy i ogólnie ujmując w społeczeństwie;

S.     mając na uwadze, że stereotypowe role przypisywane płciom oraz tradycyjne struktury mają negatywny wpływ na zdrowie oraz że ogólny dostęp do zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego i związanych z nimi praw należą do podstawowych praw człowieka i w związku z tym nie należy ich ograniczać; mając na uwadze, że prawo do rozporządzania własnym ciałem i decydowania o sobie to podstawowy warunek powszechnej równości;

T.     mając na uwadze, że jedna szósta par na świecie cierpi na jedną z form niepłodności; mając na uwadze, że Komisja powinna sporządzić nową analizę porównawczą dotyczącą zapłodnień wspomaganych medycznie w UE, ponieważ że analiza z 2008 r. (SANCO/2008/C6/051), która wykazała istotny brak równości w zakresie dostępu do leczenia bezpłodności, jest nieaktualna;

U.     mając na uwadze, że nadal istnieją ośrodki kształcenia z segregacją płciową oraz że materiały edukacyjne często zawierają stereotypy, które przyczyniają się do utrwalania ról tradycyjnie przypisywanych chłopcom i dziewczynkom, co negatywnie wpływa na ich decyzje; mając też na uwadze, że te stereotypowe role są jeszcze bardziej wzmacniane przekazami i wizerunkami kobiet w mediach, materiałach dostępnych w internecie i reklamach;

V.     mając na uwadze, że obecnie osoby trans padają często ofiarą dyskryminacji, napastowania i przemocy w UE ze względu na ich tożsamość i ekspresję płciową;

W.    mając na uwadze, że na UE spoczywa odpowiedzialności i odgrywa ona rolę wzorca w zakresie równości płci i praw kobiet, które to dziedziny powinny być priorytetem zewnętrznych działań UE; mając na uwadze, że równość płci, zwalczanie przemocy ze względu na płeć oraz wzmocnienie pozycji kobiet mają zasadnicze znaczenie dla realizacji międzynarodowych celów rozwoju i pomyślnej unijnej polityki zagranicznej, w zakresie współpracy rozwojowej i handlu zagranicznego; mając na uwadze, że kobiety są nie tylko bardziej podatne na skutki zmiany klimatu i jej konsekwencje energetyczne i środowiskowe, ale odgrywają one również ważną rolę w łagodzeniu tych zmian i dostosowywaniu się do nich i są też siłą napędową zrównoważonego i sprawiedliwego modelu wzrostu gospodarczego;

X.     mając na uwadze, że mechanizmy instytucjonalne stanowią niezbędny fundament do osiągnięcia równości płci; mając na uwadze, że kwestia równości płci musi być traktowana jako ważny i przekrojowy aspekt wszystkich dziedzin polityki UE i jej państw członkowskich, łącznie z koncepcjami uwzględniania aspektu płci, opracowywania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci oraz oceną wpływu na poszczególne płci;

Y.     mając na uwadze, że dane w podziale na płeć są głównym instrumentem służącym osiągnięciu rzeczywistych postępów i skutecznej ocenie wyników;

Z.     mając na uwadze, że w ostatnich latach w szeregu państw członkowskich popularność zyskały ruchy antygenderowe, które dążą do wzmocnienia tradycyjnych ról poszczególnych płci oraz kwestionują osiągnięcia w dziedzinie równości płci;

Aa.   mając na uwadze, że obecne wyzwania i zdobyte doświadczenie pokazują, że brak spójności między poszczególnymi dziedzinami polityki utrudnił w przeszłości osiągnięcie równości kobiet i mężczyzn oraz że należy przydzielić odpowiednie środki, lepiej koordynować, rozpowszechniać i promować prawa kobiet z uwzględnieniem różnych okoliczności;

Zalecenia ogólne

1.      wzywa Komisję do opracowania i przyjęcia nowej, odrębnej strategii w zakresie praw kobiet i równości płci w Europie mającej na celu utworzenie równych szans i skupiającej się na priorytetowych dziedzinach poprzedniej strategii, aby położyć kres wszystkim formom dyskryminacji kobiet na rynku pracy w zakresie płac, rent i emerytur, procesu decyzyjnego, dostępu do towarów i usług, godzenia życia rodzinnego i zawodowego oraz aby położyć kres wszystkim formom przemocy wobec kobiet i zlikwidować dyskryminacyjne struktury i praktyki związanych z płcią; podkreśla, że nowa strategia w zakresie praw kobiet i równości płci musi w pełni uwzględnić wielowymiarowe i przekrojowe formy dyskryminacji, zgodnie z art. 21 Karty praw podstawowych, które mają wspólne czynniki, lecz dotykają kobiet w inny sposób, oraz że należy przewidzieć konkretne działania mające wzmocnić prawa różnych grup kobiet, w tym kobiet niepełnosprawnych, migrantek, kobiet pochodzących z mniejszości etnicznych, kobiet romskich, starszych, samotnych matek i LGBTI;

2.      wzywa Komisję do opracowania środków mających na celu likwidację dyskryminacji wszystkich kobiet w ich różnorodności w ramach szerokie strategii antydyskryminacyjnej oraz odrębnego planu działania na rzecz LGBTI; w związku z tym wzywa Radę do możliwie najszybszego znalezienia wspólnego stanowiska w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy w sprawie stosowania zasady równego traktowania bez względu na religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek, płeć lub orientację seksualną, która jest zablokowana w Radzie, od kiedy została przyjęta przez Parlament w kwietniu 2009 r.;

3.      ubolewa, że w strategii na rzecz równości kobiet i mężczyzn 2010–2015 nie odniesiono się konkretnie do niepełnosprawności, pomimo że niepełnosprawne kobiety znajdują się często w bardziej niekorzystnej sytuacji niż niepełnosprawni mężczyźni i są bardziej narażone na ubóstwo oraz wykluczenie społeczne; dlatego też wzywa Komisję do zajęcia się potrzebami kobiet niepełnosprawnych w celu zapewnienia ich większego udziału w rynku pracy; w tym kontekście ubolewa też nad faktem, że Europejska strategia w sprawie niepełnosprawności 2010–2020 również nie zawiera zintegrowanego podejścia do kwestii płci ani osobnego rozdziału poświęconego polityce dotyczącej niepełnosprawności ze szczególnym uwzględnieniem płci;

4.      wzywa Komisję, aby w ustrukturyzowany sposób zaangażowała społeczeństwo obywatelskie i partnerów społecznych w opracowywanie strategii i stałe przeprowadzanie jej oceny;

5       wzywa państwa członkowskie do wzmocnienia i egzekwowania poszanowania pełnego prawa do prowadzenia rokowań zbiorowych w sektorze prywatnym i publicznym jako niezastąpionego narzędzia regulowania stosunków pracy, walki z dyskryminacją płacową i promowania równości;

6.      wzywa Komisję, aby przy ocenie stosowania dyrektywy 2004/113/WE wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług, uwzględniła przypadki dyskryminacji;

7.      wzywa Komisję do wyraźnego określenia roli, jaką chciałaby, aby UE odgrywała w świecie i w ramach współpracy z państwami członkowskimi, w tym z ich właściwymi organami, w zakresie propagowania równości płci, zarówno w granicach UE, jak i poza nimi, oraz wzywa do dążenia do tych celów zarówno poprzez uwzględnianie aspektu płci we wszystkich dziedzinach, jak również poprzez stosowanie indywidualnie dostosowanych i konkretnych działań; podkreśla, że należy włączyć aspekt płci i zwalczanie przemocy ze względu na płeć do polityki zagranicznej, polityki współpracy na rzecz rozwoju i polityki handlu międzynarodowego Unii Europejskiej oraz zapewnić niezbędne instrumenty finansowe i zasoby ludzkie;

8.      po raz kolejny ubolewa, że strategia „Europa 2020” nie uwzględnia wystarczająco aspektu płci, w związku z czym wzywa Komisję i Radę, aby zadbały o włączenie kwestii równości płci do wszystkich programów, działań i inicjatyw podejmowanych w ramach tej strategii i aby wprowadziły do strategii „Europa 2020” specjalny filar dotyczący równości kobiet i mężczyzn, aby przeanalizowały cele przyszłej strategii jako szczególny aspekt europejskiego semestru i włączyły aspekt płci do zaleceń skierowanych do poszczególnych państw oraz do corocznej analizy wzrostu gospodarczego;

9.      wzywa Komisję i państwa członkowskie do gromadzenia, analizowania i publikowania wiarygodnych danych statystycznych w rozbiciu na płeć we wszystkich dziedzinach polityki i na wszystkich szczeblach zarządzania, opartych na pracach Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn oraz Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej, tak aby móc oceniać planowanie i stosowanie strategii na rzecz równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej i państwach członkowskich, aktualizować te strategie i oceniać praktyczne włączanie aspektu płci do wszystkich wspólnotowych i krajowych strategii politycznych, a także w miarę możliwości do głębszej analizy tych danych według pochodzenia rasowego lub etnicznego, religii lub wyznania i niepełnosprawności, aby móc dokonać przekrojowej analizy dla wszystkich obszarów polityki, a co za tym idzie, udokumentować wielowymiarową dyskryminację, z powodu której cierpią niektóre grupy kobiet; zachęca Komisję i państwa członkowskie do rozpoczęcie oceny polityki państw członkowskich pod kątem uwzględniania aspektu płci, w szczególności jeżeli chodzi o propozycje reform dotyczących pracy oraz emerytur i rent;

10.    wzywa Komisję do sporządzenia strategii w postaci konkretnego planu działania obejmującego wskazanie właściwych podmiotów, uwzględniającego w szczególności następujące sugestie w zakresie przemocy wobec kobiet, pracy i czasu, potencjału twórczego, środków finansowych, zdrowia, wiedzy, edukacji i mediów, perspektywy globalnej, jak również mechanizmów instytucjonalnych oraz uwzględniania aspektu płci; podkreśla potrzebę wszczęcia inicjatyw ustawodawczych w stosownych przypadkach i przy pełnym poszanowaniu kompetencji UE i jej wkładu ustawodawczego, aby wzmocnić ramy prawne na rzecz równości płci;

Przemoc wobec kobiet i przemoc ze względu na płeć

11.    wzywa Komisję zgodnie ze swoją rezolucją z dnia 25 lutego 2014 r., zawierającą zalecenia w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet, do przedstawienia aktu prawnego zapewniającego spójny system gromadzenia danych statystycznych oraz wzmocnione podejście w państwach członkowskich do zapobiegania i zwalczania wszelkich form przemocy wobec kobiet i dziewcząt, przemocy ze względu na płeć oraz umożliwiającego łatwy dostęp do wymiaru sprawiedliwości;

12.    wzywa Komisję do zawarcia w przyszłej strategii definicji przemocy ze względu na płeć zgodnie z dyrektywą 2012/29/UE oraz do jak najszybszego przedstawienia kompleksowej strategii w zakresie przemocy wobec kobiet i dziewcząt oraz przemocy ze względu na płeć, zawierającej wiążący akt ustawodawczy; wzywa Radę do zastosowania klauzuli pomostowej poprzez jednogłośne przyjęcie decyzji, na mocy której przemoc ze względu na płeć zostałaby dodana do dziedzin przestępczości wymienionych w art. 83 ust. 1 TFUE;

13.    wzywa Komisję do oceny możliwości przystąpienia przez UE do konwencji stambulskiej oraz do możliwie najszybszego wszczęcia odpowiedniej procedury, a także do promowania ratyfikacji konwencji stambulskiej przez państwa członkowskie za pomocą nowej strategii oraz do aktywnych działań w celu zwalczania przemocy wobec kobiet i dziewcząt; zwraca się do państw członkowskich z wnioskiem o jak najszybsze podpisanie i ratyfikację konwencji stambulskiej;

14.    ponownie wzywa Komisję do ogłoszenia roku 2016 Europejskim Rokiem Zwalczania Przemocy wobec Kobiet i Dziewcząt i do nadania w jego ramach priorytetowego znaczenia opracowywaniu długofalowych i skutecznych strategii na rzecz znacznego zmniejszenia przemocy wobec kobiet i dziewcząt;

15.    wzywa UE, aby pomagała państwom członkowskim w przygotowywaniu kampanii i strategii przeciw codziennemu molestowaniu kobiet w przestrzeni publicznej, a przy tym upowszechniała wśród państw członkowskich najlepsze praktyki;

16.    uważa, że dalsze monitorowanie transponowania i wdrażania dyrektywy ustanawiającej normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw, rozporządzenia w sprawie wzajemnego uznawania środków ochrony w sprawach cywilnych oraz dyrektywy w sprawie europejskiego nakazu ochrony jest absolutnie niezbędne do 2015 r.;

17.    wzywa Komisję do włączenia kampanii „zero tolerancji” do strategii oraz do wspierania państw członkowskich w uświadamianiu społeczeństwu problemu przemocy wobec kobiet oraz propagowaniu corocznych kampanii informujących o źródłach przemocy i molestowania, a w zakresie zapobiegania o dostępie do wymiaru sprawiedliwości i wspieraniu ofiar; podkreśla znaczenie, jakie ma włączenie całego społeczeństwa, a w szczególności mężczyzn, w zwalczanie przemocy wobec kobiet; wzywa też Komisję do monitorowania inicjatyw w zakresie zwalczania zjawiska okaleczania żeńskich narządów płciowych;

18.    podkreśla, że aby skutecznie zwalczać przemoc wobec kobiet i bezkarność, należy zmienić podejście do kobiet i dziewcząt w społeczeństwie, gdzie kobiety są zbyt często przedstawiane w rolach podrzędnych, a przemoc wobec nich jest zbyt często tolerowana lub lekceważona; wzywa Komisję do wspierania państw członkowskich w działaniach mających na celu zapobieganie i zwalczanie przemocy w różnorakich postaciach, ich źródeł a także ochronę molestowanych kobiet oraz do przyjęcia konkretnych środków w zakresie poszczególnych aspektów, w tym zwiększenie wsparcia na rzecz schronisk dla kobiet i organizacji wspierających kobiety będące ofiarami przemocy ze względu na płeć i działania zapobiegawcze, takie jak zwalczanie stereotypów dotyczących płci oraz dyskryminacyjnych postaw społeczno-kulturowych już od najmłodszych lat, a także karanie sprawców;

19.    zauważa, że skutkiem feminizacji ubóstwa może być wzrost handlu kobietami, wykorzystywania seksualnego i przymusowej prostytucji, a także wzrost zależności finansowej; zwraca się do Komisji i państw członkowskich o przeanalizowanie przyczyn prostytucji wśród kobiet oraz sposobów na zniechęcenia klientów; podkreśla znaczenie programów pomagających wyjść z prostytucji;

20.    podkreśla wagę systematycznego szkolenia wykwalifikowanego personelu oferującego opiekę kobietom, które padły ofiarą przemocy fizycznej, seksualnej lub psychologicznej; uważa te szkolenia za konieczne dla pracowników pierwszego i drugiego kontaktu, w tym ratunkowych służb socjalnych, służb medycznych, służb ochrony ludności i służb policyjnych;

21.    wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrożenia dyrektywy 2011/36/UE w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu, a także Komisję do oceny i monitorowania wdrażania tej dyrektywy, jak również do wskazywania państwom członkowskim wzorcowych praktyk, którymi mogłyby się dzielić z myślą o przyjęciu nowej strategii dotyczącej zwalczania handlu ludźmi po wygaśnięciu dotychczasowej strategii w 2016 r., która powinna uwzględniać aspekt płci, kłaść nacisk na prawa ofiar handlu ludźmi, ze szczególnym uwzględnieniem handlu w celu wykorzystywania seksualnego oraz nowych metod handlu ludźmi, które powstają w miarę, jak zaprzestaje się stosowania metod dotychczasowych, a także wzywa do zapewnienia transparentności i dostępności polityki, budżetu i wyników wszystkich państw członkowskich w ramach opracowywania strategii;

22.    wzywa Komisję do wsparcia państw członkowskich poprzez zapewnienie ofiarom stalkingu możliwości korzystania z ochrony oferowanej w ramach istniejących już środków, takich jak europejski nakaz ochrony, rozporządzenie w sprawie wzajemnego uznawania środków ochrony w sprawach cywilnych oraz dyrektywa dotycząca ofiar, które przenoszą się z jednego państwa członkowskiego do drugiego, a także do rozważenia możliwości wprowadzenia dalszych środków poprawiających ochronę ofiar stalkingu, mając na uwadze, że według danych 18% kobiet w UE doświadczyło stalkingu po 15 roku życia, zaś jedna na pięć ofiar stalkingu twierdzi, że nadużycie to trwało przez dwa lata, a nawet dłużej(29);

23.    wzywa Komisję do wspierania właściwych organów państw członkowskich przy sporządzaniu programów działania w zakresie równości płci oraz do zwracania szczególnej wagi na nowe formy przemocy wobec kobiet i dziewcząt, takie jak napastowanie seksualne lub nękanie za pomocą nowych technologii, oraz do przeprowadzania ciągłych ocen; podkreśla w związku z tym znaczenie, jakie ma ścisła współpraca ze społeczeństwem obywatelskim w celu wcześniejszego rozpoznawania problemów i ich skuteczniejszego zwalczania;

24.    wzywa Komisję, aby upewniła się, że państwa członkowskie umożliwiają pełne prawne uznawanie płci preferowanej przez dana osobę, w tym zmiany imienia, numeru ubezpieczenia społecznego oraz innych wskaźników płci w dokumentach tożsamości;

25.    ponownie zwraca się do Komisji z wnioskiem, aby w ramach Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn możliwie najszybciej uruchomiła europejskie obserwatorium przemocy wobec kobiet, którym kierowałby europejski koordynator ds. zapobiegania przemocy wobec kobiet i dziewcząt;

Praca i czas

26.    wzywa Komisję do poświęcenia w nowej strategii szczególnej uwagi różnym sposobom godzenia życia rodzinnego i zawodowego; w tym kontekście żałuje, że negocjacje w sprawie przyjęcia dyrektywy w sprawie urlopu macierzyńskiego utknęły w martwym punkcje, oraz ponownie deklaruje gotowość do nieograniczonej współpracy Parlamentu w tym zakresie; w międzyczasie wzywa państwa członkowskie do ochrony uprawnień socjalnych przewidzianych dla matek, a także do przedsięwzięcia środków zapobiegających niesprawiedliwemu zwalnianiu pracownic w czasie ciąży oraz do ochrony kobiet i mężczyzn sprawujących obowiązki opiekuńcze przed niesprawiedliwym zwolnieniem;

27.    zwraca uwagę na fakt, że pomimo dostępnych funduszy unijnych niektóre państwa członkowskich dokonały cięć budżetowy, które odbijają się na dostępności, jakości i kosztach opieki nad dziećmi, co negatywnie wpływa na godzenie życia rodzinnego i zawodowego i dotyczy szczególnie kobiet; wzywa Komisję do monitorowania realizacji celów barcelońskich oraz do dalszego wspierania państw członkowskich w tworzeniu wysokiej jakości i przystępnych cenowo placówek opiekuńczych dla dzieci zapewniających opiekę w odpowiednich ramach czasowych, a następnie do wyznaczenia nowych celów w zakresie struktur opieki nad dziećmi; podkreśla znaczenie, jakie ma zwiększenie dyspozycyjności, jakości i dostępności przystępnych cenowo usług pielęgnacyjnych i opieki nad dziećmi, osobami starszymi i osobami wymagającymi szczególnej opieki, w tym usług opieki nad osobami niesamodzielnymi, oraz zadbanie o to, aby dyspozycyjność tych usług była dopasowana do godzin pracy kobiet i mężczyzn zatrudnionych w pełnym wymiarze godzin; zauważa, że poprawa dostępności placówek opieki dziennej i żłobków zależy nie tylko od niezbędnej polityki publicznej, lecz także od zachęcania pracodawców do proponowania takich rozwiązań;

28.    podkreśla znaczenie elastycznych form zatrudnienia umożliwiających kobietom i mężczyznom godzenie życia zawodowego i rodzinnego, pod warunkiem że pracownik będzie mógł dokonać wolnego wyboru, oraz zleca Komisji koordynację i realizację wymiany najlepszych praktyk; podkreśla w związku z tym konieczność prowadzenia kampanii uświadamiających, poruszających kwestie równego podziału obowiązków związanych z gospodarstwem domowym, opieką i pielęgnacją, lepszego inwestowania w infrastrukturę związaną z opieką, angażowania mężczyzn oraz wprowadzenia urlopu ojcowskiego w wymiarze co najmniej 10 dni, jak również urlopu rodzicielskiego dla obu rodziców, lecz przewidującego silne zachęty dla ojców, takie jak urlop rodzicielski bez możliwości przeniesienia na matkę; zwraca uwagę, że równouprawnienie w zakresie urlopu wychowawczego jest korzystne dla wszystkich członków rodziny i może stanowić bodziec do ograniczenia dyskryminacji w związku z korzystaniem z urlopu rodzicielskiego;

29.    wzywa do przyjęcia niezbędnych środków mających na celu wsparcie zatrudnienia kobiet, takich jak przystępna cenowo opieka, w tym opieka nad dzieckiem, odpowiednie urlopy macierzyńskie, ojcowskie i rodzicielskie oraz elastyczne godziny i warunki pracy; podkreśla znaczenie zapewnienia odpowiednich i bezpiecznych warunków pracy, umożliwiających zarówno kobietom, jak i mężczyznom pogodzenie życia zawodowego i prywatnego, a także apeluje do Komisji o koordynację i promowanie umocnienia praw pracowniczych w dążeniu do poprawy aspektu równości płci; podkreśla, że zwiększenie równowagi między życiem rodzinnym, osobistym i zawodowym jest ważnym elementem ożywienia gospodarczego, zrównoważonej demografii oraz dobrostanu osobistego i społecznego oraz zauważa, że równy udział mężczyzn i kobiet w rynku pracy może znacznie zwiększyć potencjał gospodarczy UE, potwierdzając tym samym jest sprawiedliwy i integracyjny charakter; przypomina, że według prognoz OECD pełna konwergencja wskaźników uczestnictwa sprawiłaby, że do 2030 r. PKB na mieszkańca wzrósłby o 12,4%; podkreśla, że chociaż praca w niepełnym wymiarze godzin, głównie wykonywana przez kobiety może ułatwić godzenie życia rodzinnego i zawodowego, to jest też prawdą, że oznacza ona mniejsze możliwości kariery, niższe płace i emerytury, marnotrawstwo kapitału ludzkiego, a w konsekwencji mniejszy wzrost gospodarczy i dobrobyt;

30.    podkreśla, że należy zwrócić się do EIGE o gromadzenie kompleksowych danych w rozbiciu na płeć dotyczących czasu przeznaczanego na obowiązki związane z pielęgnacją, opieką i gospodarstwem domowym oraz czasu wolnego, i poddawać je regularnej ocenie;

31.    zaleca ponadto – ponieważ skład i definicja rodziny zmieniają się z biegiem czasu – by prawo rodzinne i prawo pracy w większym stopniu uwzględniało rodziny z jednym rodzicem i rodziny LGBT;

32.    apeluje do Komisji i państw członkowskich o wspieranie głosu kobiet w dialogu społecznym i reprezentacji kobiet w związkach zawodowych wszystkich branży;

33.    wzywa Komisję, aby w ramach strategii zachęcała państwa członkowskie do ratyfikacji konwencji nr 189 Międzynarodowej Organizacji Pracy w celu wzmocnienia praw osób zaangażowanych w prowadzenie gospodarstwa domowego i obowiązki opiekuńcze;

34.    wzywa Komisję do wspierania właściwych organów państw członkowskich w tworzeniu środków zachęcających pracodawców do przekształcania pracy nieformalnej w formalną; podkreśla duży odsetek pracy nierejestrowanej, jaki można zaobserwować szczególnie w sfeminizowanych sektorach, takich jak praca w prywatnych gospodarstwach domowych; wzywa państwa członkowskie do zwalczania niepewnych form zatrudnienia i nierejestrowanej pracy kobiet, które przyczyniają się do całkowitej deregulacji struktur płac kobiet, zwiększając ubóstwo wśród kobiet, szczególnie w późniejszym okresie życia, i wpływają negatywnie zarówno na zabezpieczenie społeczne kobiet, jaki i PKB w UE, oraz do zapewnienia pracownikom możliwości korzystania z odpowiedniej ochrony socjalnej; domaga się szybkiego stworzenia platformy europejskiej umożliwiającej skuteczniejsze zapobieganie pracy nierejestrowanej oraz zniechęcanie do niej;

35.    podkreśla, że feminizacja ubóstwa wynika z kilku czynników, takich jak przerwy w karierze zawodowej kobiet, zróżnicowanie wynagrodzenia ze względu na płeć (16,4%), luka emerytalna (39%), nierówności w przebiegu kariery zawodowej między kobietami i mężczyznami, fakt częstego zatrudniania kobiet na podstawie niestandardowych umów o pracę (wymuszony niepełny wymiar czasu pracy, praca tymczasowa, nieokreślony godzinowo wymiar czasu pracy), brak oficjalnej rejestracji zabezpieczenia społecznego partnerów asystujących osobie pracującej na własny rachunek oraz ubóstwo w gospodarstwach domowych prowadzonych przez samotne matki; podkreśla, że liczbę ubogich można zmniejszyć o 20 mln przed 2020 r. dzięki polityce zwalczania ubóstwa i dyskryminacją, która u swych podstaw uwzględnia aspekt płci, dzięki programom działania skupiającym się przede wszystkim na kobietach znajdujących się w niekorzystnej sytuacji i wspieranym działaniami ukierunkowanymi na zwalczanie ubóstwa wśród kobiet, oraz dzięki poprawie warunków pracy w niskopłatnych sektorach, w których kobiety stanowią większość; podkreśla, że dyskryminacja z wielu przyczyn jednocześnie, na jaką narażone są kobiety z powodu niepełnosprawności, ze względu na rasę i pochodzenie etniczne, sytuację społeczno-gospodarczą, tożsamość płciową i inne czynniki, przyczynia się do feminizacji ubóstwa; podkreśla, że duże znaczenie ma monitorowanie wpływu pod względem płci wywieranego przez systemy podatkowe i wzorce organizacji czasu pracy na kobiety i rodziny;

36.    oczekuje, że Komisja zastosuje wszystkie środki, jakimi dysponuje, aby egzekwować przestrzegania wszystkich aspektów dyrektyw UE dotyczących równego traktowania mężczyzn i kobiet, również przez partnerów społecznych, którzy prowadzą negocjacje nad układami zbiorowymi oraz że zachęci do dialogu z partnerami społecznymi z myślą o zajęciu się takimi kwestiami jak przejrzystość wynagrodzeń, warunki umów o pracę w ograniczonym wymiarze godzin i na czas określony w przypadku kobiet, wspieranie zaangażowania kobiet w sektorach „zielonych” i innowacyjnych; podkreśla, że emerytury są istotnym czynnikiem niezależności finansowej beneficjentów oraz że luka emerytalna odzwierciedla łączne negatywne skutki kariery toczącej się na rynku pracy, na którym panuje dyskryminacja ze względu na płeć; wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia odpowiednich środków w celu zmniejszenia zróżnicowania świadczeń emerytalnych kobiet i mężczyzn, które jest bezpośrednią konsekwencją zróżnicowania wynagrodzeń kobiet i mężczyzn, oraz do oceny skutków systemów emerytalnych dla kobiet, ze szczególnym uwzględnieniem nietypowych umów i umów o pracę w niepełnym wymiarze;

37.    podkreśla znaczenie, jakie ma podniesie wiedzy o koncepcji współwłasności na poziomie UE, aby zapewnić pełne uznanie praw kobiet w sektorze rolnym; apeluje do Komisji i państw członkowskich o przyczynianie się do promowania strategii, która prowadziłaby do tworzenia miejsc pracy dla kobiet zamieszkujących obszary wiejskie, a tym samym do zapewnienia godziwych emerytur dla tych emerytek w UE, które żyją w niepewnych warunkach, i apeluje o nasilenie działań politycznych wspierających rolę kobiet w rolnictwie, ich odpowiednią reprezentację we wszystkich instancjach politycznych, gospodarczych i społecznych sektora rolnego;

38.    apeluje do Komisji i państw członkowskich, by wzięły pod uwagę przeszkody społeczno-gospodarcze, jakie napotykają kobiety w konkretnych okolicznościach, jak na przykład na obszarach wiejskich, w sektorach o przewadze męskiej siły roboczej, w starszym wieku czy też w związku z niepełnosprawnością; podkreśla, że niepewność zatrudnienia jest nadal większa wśród kobiet niż wśród mężczyzn oraz że niepewność zatrudnienia wzrosła w wyniku kryzysu i wyraża zaniepokojenie liczbą i odsetkami kobiet, które pomimo że pracują, to żyją w ubóstwie; uważa, że aby wspierać powrót kobiet na rynek pracy, konieczne są wielowymiarowe rozwiązania polityczne, łączące uczenie się przez całe życie, zwalczanie niepewnego zatrudnienia oraz promowanie zatrudnienia z przysługującymi prawami, zróżnicowane praktyki w zakresie organizacji pracy; zwraca się do Komisji i państw członkowskich o podkreślenie aspektu płci we wszelkich programach na rzecz tworzenia miejsc pracy, aby powstające miejsca pracy były wysokiej jakości, zgodnie z programem działań MOP na rzecz godnej pracy;

39.    podkreśla, że wzrost gospodarczy i konkurencyjność w UE zależą od zlikwidowania rozdźwięku między poziomem wykształcenia kobiet (60 % absolwentów uczelni w Europie to kobiety) a ich udziałem i pozycją na rynku pracy; podkreśla konieczność zwalczania wszelkich aspektów pionowej i poziomej segregacji ograniczającej zatrudnienie kobiet w niektórych sektorach i niepozwalającej im zajmować wyższych stanowisk w hierarchii korporacyjnej; podkreśla, że dzięki obowiązującemu prawodawstwu obejmującemu środki specjalne, zwłaszcza w sektorze publicznym niektórych państw członkowskich, poprawiła się sytuacja w zakresie równości płci na najniższych stanowiskach, jednak poprawa ta powinna objąć wszystkie szczeble kariery;

Udział w podejmowaniu decyzji i przedsiębiorczość kobiet

40.    podkreśla, że bezsprzecznie największy wzrost odsetka kobiet w zarządach firm odnotowano w krajach, w których przyjęto ustawodawstwo wprowadzające obowiązkowe kwoty, natomiast w państwach członkowskich, które nie wprowadziły takich obowiązkowych środków, przedsiębiorstwom daleko do osiągnięcia zadowalającej równowagi płci; podkreśla konieczność wspierania przejrzystych procedur mianowania kobiet na stanowiska niewykonawcze w organach spółek zarejestrowanych na giełdzie; zachęca sektor publiczny i prywatny do rozważenia dobrowolnych systemów awansowania kobiet na stanowiska kierownicze; wzywa Komisję do włączenia do strategii konkretnych środków wspierania równej reprezentacji kobiet i mężczyzn na stanowiskach kierowniczych oraz do wspierania Rady w negocjacjach nad przyjęciem dyrektywy dotyczącej zrównoważonej reprezentacji kobiet i mężczyzn w radach niewykonawczych; zwraca się do Rady o osiągnięcie możliwie najszybciej wspólnego stanowiska w sprawie tego projektu dyrektywy;

41.    wzywa Komisję do tworzenia środków zachęcających państwa członkowskie do utworzenia zrównoważonej reprezentacji kobiet i mężczyzn w radach miejskich, parlamentach, regionalnych i lokalnych oraz w Parlamencie Europejskim i podkreśla znaczenie umieszczania na listach wyborczych naprzemiennie kobiet i mężczyzn; podkreśla znaczenie kwot dla zwiększenia udziału kobiet w podejmowaniu decyzji politycznych; zachęca wszystkie instytucje UE do podjęcia wewnętrznych środków na rzecz zwiększenia równości we własnych organach decyzyjnych, proponując zarówno kandydatury mężczyzn jak i kobiet na wysokie stanowiska w UE; uważa, że następna Komisja powinna postawić sobie wymóg zapewnienia w swym składzie równej reprezentacji kobiet i mężczyzn oraz że powołanie takiej Komisji będzie ważnym sygnałem pod względem przyszłych działań w dziedzinie równouprawnienia;

42.    wskazuje na obecny brak równowagi w udziale kobiet i mężczyzn w podejmowaniu decyzji w dziedzinie politycznej, publicznej i gospodarczej oraz że przeszkody utrudniające udział kobiet można przypisać połączeniu dyskryminacji ze względu na płeć ze stereotypowymi zrachowaniami nadal występującymi w przedsiębiorstwach, polityce i społeczeństwie; przypomina także, że kobiety stanowią 60% osób kończących obecnie studia wyższe, są one jednak niedostatecznie reprezentowane w niektórych sektorach, takich jak sektor nauk ścisłych i badań; wzywa więc Komisję i państwa członkowskie do zwrócenia uwagi kobiet na możliwości kształcenia w tyj dziedzinie oraz zapewnienia kobietom szans na dostęp do danego zawodu i budowania kariery, równych szansom mężczyzn; zauważa, że karierę zawodową kobiet na ogół cechuje mało dynamiczny rozwój; wzywa państwa członkowskie do zachęcania i wspierania kobiet w ich dążeniu do osiągania sukcesów zawodowych poprzez prowadzenie działań pozytywnych, takich jak programy tworzenia sieci kontaktów i programy mentorskie, tworzenie odpowiednich warunków i zapewnienie kobietom we wszystkich kategoriach wiekowych równych z mężczyznami szans w odniesieniu do szkoleń, awansów, przekwalifikowania się i ponownego szkolenia; podkreśla znaczenie, jakie ma polityka nakierowana na równość kobiet i mężczyzna w zakresie pracy uwzględniająca potencjalne trudności kobiet w obejmowaniu kluczowych stanowisk; podkreśla w szczególności, że Komisja powinna promować strategie dążące do wyeliminowania zjawiska molestowania w miejscu pracy(30)

43.    podkreśla, że 52% ludności w Europie to kobiety, lecz stanowią one jedynie jedną trzecią liczby osób samozatrudnionych lub wszystkich osób zakładających działalność gospodarczą w UE; podkreśla znaczenie promowania programów wspierających przeznaczonych dla kobiet-przedsiębiorców oraz kobiet-naukowców i wzywa UE do udzielania im bardziej konkretnego wsparcia; wzywa Komisję do przeanalizowania i opracowania propozycji, jak można przekonać kobiety do zakładania przedsiębiorstw; podkreśla, że kobiety pragnące zostać przedsiębiorcami, naukowcami i wykładowcami uniwersyteckimi powinny wiedzieć o tych programach wsparcia i możliwościach finansowania; zachęca państwa członkowskie do promowania środków i działań służących pomocy i doradztwu skierowanym do kobiet, które pragną zostać przedsiębiorcami oraz do wspierania przedsiębiorczości kobiet, ułatwiania dostępu do finansowania i innego wsparcia oraz do zmniejszania biurokracji i innych przeszkód stojących na drodze kobietom rozpoczynającym działalność gospodarczą;

Środki finansowe

44.    ponownie zwraca uwagę na fakt, że nadal utrzymuje się zróżnicowanie wynagrodzeń ze względu na płeć, które w ostatnich latach zmniejszyło się tylko trochę; podkreśla, że zróżnicowanie wynagrodzenia ze względu na płeć wynika z niedostatecznego udziału kobiet w rynku pracy, poziomej i pionowej segregacji oraz faktu, że w sektorach z przewagą kobiet wynagrodzenia są często niższe; wzywa Komisję do monitorowania wdrożenia dyrektywy 2006/54/UE oraz do przedstawienia konkretnych środków, zarówno ustawodawczych jak i nieustawodawczych, uwzględniających strukturalne różnice w wynagrodzeniach, aby zapewnić transparentność wynagrodzeń i stosować sankcje, zmniejszając tym samym zróżnicowanie wynagrodzeń ze względu na płeć, oraz do przedstawienia rocznego sprawozdania z postępów w tej dziedzinie; zachęca państwa członkowskie do uznania potencjału najnowszej dyrektywy w sprawie zamówień publicznych jako narzędzia promowania polityki uwzględniania aspektu płci i jej rozszerzania, oraz do rozważenia określenia wymogów opartych na obowiązującym prawodawstwie państw członkowskich w zakresie równego traktowania i równouprawnienia płci jako, w stosownych przypadkach, warunków wstępnych udzielania zamówień publicznych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do przeanalizowanie, czy klauzule społeczne towarzyszące udzielaniu zamówień publicznych mogą być stosowane jako potencjalne narzędzie poprawy polityki integracji społecznej; przyznaje, że pomysł ten może zostać wprowadzony jedynie przy poszanowaniu prawa konkurencji UE;

45.    wzywa Komisję i państwa członkowskie do uwzględniania przemian demograficznych i zmian w wielkości oraz składzie gospodarstw domowych przy projektowaniu polityki budżetowej, ustaleń w zakresie zabezpieczeń społecznych i usług publicznych;

46.    wzywa Komisję, aby wspierała państwa członkowskie w zwalczaniu ubóstwa, które dotyka przede wszystkim kobiety samotnie wychowujące dzieci, które pogłębiło się w wyniku kryzysu i które prowadzi często do wykluczenia społecznego;

47.    apeluje do Komisji o wsparcie państw członkowskich w coraz większym korzystaniu z funduszy strukturalnych do inwestycji zapewniających opiekę nad dziećmi i osobami starszymi, jako podstawowej strategii służącej zwiększeniu udziału kobiet w rynku pracy;

48.    powtarza, że dyrektywa 2006/54/WE w aktualnym brzmieniu nie rozwiązuje wystarczająco skutecznie problemu zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć, ani problemu osiąganiu celu polegającego na równym traktowaniu kobiet i mężczyzn w dziedzinach zatrudnienia i pracy; wzywa Komisję, aby jak najszybciej dokonała przeglądu tej dyrektywy;

49.    uważa, że strategie polityczne i inicjatywy zmierzające do przeciwdziałania bezrobociu ludzi młodych, takie jak gwarancja dla młodzieży i inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, powinny zaspokajać konkretne potrzeby młodych mężczyzn i kobiet, aby umożliwić im dostęp do rynku pracy; stwierdza, że odsetek młodych kobiet niekształcących się, niepracujących ani nieszkolących się jest wyższy od odsetka młodych mężczyzn w takiej samej sytuacji; apeluje także o gromadzenie danych według kryterium płci, dotyczących bezrobocia ludzi młodych, aby móc opracowywać dopasowane i oparte na sprawdzonych informacjach strategie polityczne;

50.    wzywa Komisję do lepszego dostosowania przedstawionego w 2014 r. pakietu inwestycyjnego oraz gwarancji dla młodzieży do szczególnej sytuacji i szczególnych potrzeb dziewcząt i kobiet;

51.    podkreśla znaczenie, jakie ma wymiana najlepszych praktyk i inicjatyw dla przeciwdziałania tendencji do utraty kwalifikacji wśród kobiet, rozwijania ich umiejętności lub ułatwienia odbycia szkolenia umożliwiającego im powrót na rynek pracy po okresie zajmowania się wyłącznie opieką nad dziećmi lub innymi osobami niesamodzielnymi; podkreśla też znaczenie, jakie ma ulepszenie i ułatwienie uznawania dyplomów i kwalifikacji, aby uniknąć sytuacji, w których umiejętności bardzo dobrze wykwalifikowanych kobiet będą niedostatecznie wykorzystywane, co jest zwykle spotykanym przypadkiem wśród migrantek;

Zdrowie

52.    wzywa Komisję do wspierania państw członkowskich w świadczeniu wysokiej jakości usług odpowiednich dla danego rejonu geograficznego i dostępnych również dla najuboższych w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw, bezpiecznej i legalnej aborcji oraz środków antykoncepcyjnych, jak również ogólnodostępnej opieki zdrowotnej;

53.    wzywa Komisję Europejską do włączenia kwestii zdrowia i praw seksualnych i reprodukcyjnych do kolejnej europejskiej strategii zdrowia, aby zapewnić równość kobiet i mężczyzn i uzupełnić krajową politykę w tej dziedzinie;

54.    wzywa państwa członkowskie do skupienia się na zapobieganiu chorobom przekazywanym drogą płciową oraz na metodach zapobiegawczych, a także na prewencji i badaniach naukowych mających na celu zwiększenie wczesnej wykrywalności chorób takich jak nowotwory kobiece (nowotwory piersi, szyjki macicy i jajników) dzięki regularnym kontrolom i badaniom ginekologicznym;

55.    ponownie wzywa Komisję i Światową Organizację Zdrowia do usunięcia zaburzeń tożsamości płciowej z listy zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania oraz do zapewnienia ich niepatologicznego przekwalifikowania w negocjacjach nad 11. wersją Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD-11), a także do zadbania o to, by odmienność płciowa w dzieciństwie nie była uznawana za patologię;

56.    uznaje znaczenie praw seksualnych i reprodukcyjnych oraz wzywa Komisję do stworzenia wzorców najlepszych praktyk w zakresie edukacji seksualnej i przygotowującej do życia w związku, skierowanej do młodzieży w całej Europie;

57.    podkreśla, że Komisja powinna przeprowadzić audyt uwzględniania problematyki płci, aby dopilnować, by polityka zdrowotna UE i finansowane przez UE badania naukowe w coraz większej mierze zajmowały się stanem zdrowia kobiet i jego diagnozowaniem;

58.    podkreśla znaczenie kampanii uświadamiających poruszających kwestie objawów chorób związanych z płcią oraz ról kobiet i mężczyzn oraz stereotypów mających wpływ na zdrowie; wzywa Komisję, aby wspierała finansowo programy badawcze uwzględniająceh aspekt płci;

59.    wzywa Komisję do zachęcania państw członkowskich do promowania (medycznego) wspierania płodności oraz do położenia kresu dyskryminacji w dostępie do leczenia bezpłodności i technik wspomaganego rozrodu; podkreśla w tym kontekście znaczenie, jakie ma wspieranie adopcji oraz prawa wszystkich dzieci do wiedzy o tym, kim są ich rodzice;

60.    wzywa Komisję i państwa członkowskie do działań na rzecz wprowadzenia programów wychowania seksualnego w szkołach oraz zapewnienia młodym ludziom porad i dostępu do środków antykoncepcyjnych;

Wiedza, edukacja i media

61.    wzywa Komisję do tworzenia środków zachęcających w państwach członkowskich do profesjonalnej edukacji w zakresie krytycznego podejścia do treści medialnych w celu analizy stereotypów i struktur, jak również do dzielenia się przykładami najlepszych praktyk w celu dokonywania przeglądu wykorzystywanych dotychczas materiałów edukacyjnych pod kątem stereotypowego przedstawiania ról; wzywa Komisję do wspierania programów mających na celu uwrażliwienie na stereotypy, seksizm i tradycyjne role płciowe w sektorze edukacji i mediów oraz do przeprowadzania kampanii dotyczących pozytywnych kobiecych i męskich wzorców do naśladowania; podkreśla w tym zakresie, że przeciwdziałanie nękaniu i krzywdzeniu osób LGBTI w szkołach, niezależnie od tego, czy są to uczniowie, rodzice czy też nauczyciele, powinna być częścią wysiłków UE na rzecz zwalczania stereotypów dotyczących płci; podkreśla przy tym znaczenie, jakie ma kształcenie nauczycieli z uwzględnieniem równości płci, aby uświadamiali oni innym zalety równouprawnienia oraz różnorodnego społeczeństwa;

62.    wzywa państwa członkowskie, a w szczególności organy regulacji mediów, do zwrócenia uwagi na miejsce kobiet w mediach – zarówno pod kątem ilościowym, jak i jakościowym – oraz do promowania zrównoważonego i niestereotypowego wizerunku kobiet, który nie będzie naruszał ich godności, a będzie przedstawiał ich różnorodne role i tożsamość, oraz do dopilnowania, aby audiowizualne komunikaty handlowe nie zawierają treści dyskryminujących ze względu na płeć ani nie przedstawiały upokarzającego wizerunku kobiet, że szczególnym uwzględnieniem mediów internetowych, których celem często są kobiety i dziewczęta; podkreśla, że państwa członkowskie powinny też poprawić dostęp kobiet do możliwości pracy w mediach, a w szczególności do stanowisk decyzyjnych; apeluje do Komisji, aby uwrażliwiała państwa członkowskie na to, że media publiczne powinny służyć przykładem w kwestii przedstawiania różnorodności; wzywa Komisję Europejską i państwa członkowskie do większego zaangażowania się w zwalczanie stereotypów dotyczących płci rozpowszechnianych przez media oraz zwraca uwagę na szereg ważnych działań wskazanych w sprawozdaniu PE w sprawie eliminowania stereotypów dotyczących płci, przyjętym w 2013 r.;

63.    podkreśla decydującą rolę, jaką odgrywa edukacja i wzmocnienie pozycji kobiet w zwalczaniu stereotypów dotyczących płci i dyskryminacji ze względu na płeć oraz w wywieraniu pozytywnych skutków dla kobiet, społeczeństwa i ogólnie ujmując gospodarki; podkreśla, że niezwykle ważne jest wpajanie tych wartości od najmłodszych lat oraz prowadzenie kampanii uświadamiających w miejscach pracy i mediach, podkreślających rolę mężczyzn w promowaniu równości, równym podziale obowiązków rodzinnych oraz osiągnięciu równowagi między pracą a życiem osobistym;

64.    podkreśla, że osiągnięcie równości powinno stanowić kryterium dla wszystkich programów w zakresie badań, kultury i edukacji finansowanych przez UE i zwraca się do Komisji o zawarcie w programie „Horyzont 2020” specjalnej dziedziny badań nad problematyką płci;

65.    zleca Komisji przeprowadzenie badania na temat obserwowanych w codziennym życiu skutków przedstawiania płci w społeczeństwie, mediach i placówkach oświatowych, przy czym należy skoncentrować się w szczególności na nękaniu mającym miejsce w szkołach, na mowie nienawiści oraz przemocy ze względu na płeć;

66.    wzywa Komisję do wspierania kampanii i inicjatyw na rzecz aktywnego uczestnictwa obywateli w życiu społecznym, przede wszystkim skierowanych do kobiet i imigrantek;

67.    wzywa Komisję do wspierania państw członkowskich w tworzeniu uniwersyteckich instytutów badań nad płcią i badań feministycznych;

Spojrzenie globalne

68.    domaga się, aby Komisja zagwarantowała, że europejska współpraca na rzecz rozwoju będzie się kierowała podejściem opartym na przestrzeganiu praw człowieka, w szczególności równości płci, kształcenia kobiet, zwalczania wszelkich form przemocy wobec kobiet i likwidacji pracy dzieci; podkreśla, że powszechny dostęp do opieki zdrowotnej, w szczególności w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz związanych z nimi praw, jest podstawowym prawem człowieka i podkreśla prawo do dobrowolnego dostępu do usług w zakresie planowania rodziny, w tym do bezpiecznych i legalnych usług związanych z aborcją, do informowania i uświadamiania w celu zmniejszania śmiertelności wśród matek i niemowląt oraz eliminowania wszystkich form przemocy ze względu na płeć, w tym okaleczania żeńskich narządów płciowych, zbyt wczesnego i przymusowego zawierania związków małżeńskich, małżeństw dzieci, selektywnych aborcji w zależności od płci dziecka, przymusowej sterylizacji, ludobójstwa ze względu na płeć i gwałtu małżeńskiego;

69.    podkreśla, że należy koniecznie uwzględnić aspekt płci we wszystkich elementach planowania bezpieczeństwa żywnościowego, ponieważ w Afryce kobiety zajmują się rolnictwem w 80%;

70.    wzywa Komisję do działania w ramach polityki rozszerzenia, polityki sąsiedztwa i współpracy rozwojowej, stosunków handlowych oraz dyplomatycznych, aby określić normę definiującą prawa kobiet jako prawa człowieka i zobowiązująca do ich przestrzegania jako części zorganizowanego dialogu we wszelkich partnerstwach i negocjacjach dwustronnych, w których UE jest stroną; podkreśla znaczenie aktywnej współpracy wszystkich zainteresowanych stron, w szczególności z organizacjami kobiecymi i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego oraz lokalnymi i regionalnymi stowarzyszeniami samorządowymi, w ramach współpracy na rzecz rozwoju; wzywa Komisję, aby uznała, że umieszczenie dziewcząt w awangardzie światowego rozwoju daje ramy zapewniające poszanowanie, propagowanie i przestrzeganie praw dziewcząt należące do praw człowieka i wzywa do zawarcia „Oświadczenia dziewcząt” i jego celów do strategii na rzecz równości płci na okres po roku 2015; podkreśla znaczenie, jakie ma prowadzenie kampanii informacyjnych i uświadamiających w społecznościach, w których dochodzi do naruszeń praw człowieka ze względu na płeć;

71.    wzywa Komisję do wspierania sporządzenia przez państwa członkowskie planu działania do rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 i 1820 w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa; przypomina wspólnocie międzynarodowej o niezbędnych zabezpieczeniach dla kobiet i dziewcząt, zwłaszcza o ochronie przed gwałtem wykorzystywanym jako narzędzie walki i przed przymusową prostytucją; stanowczo potępia ciągłe stosowanie przemocy seksualnej wobec kobiet jako narzędzia walki; podkreśla, że należy nasilić starania, aby zapewnić przestrzeganie prawa międzynarodowego, ochronę ofiar, dostęp do opieki lekarskiej oraz wsparcie psychologiczne dla kobiet i dziewcząt maltretowanych w konfliktach zbrojnych;

72.    domaga się, aby pomoc humanitarna udzielana przez UE i państwa członkowskie nie podlegała ograniczeniom nakładanym przez innych partnerów udzielających pomocy w zakresie niezbędnego leczenia, w tym dostępu do bezpiecznej aborcji u kobiet i dziewcząt, które były ofiarami gwałtu w czasie konfliktu;

73.    podkreśla znaczenie, jakie ma uwzględnianie aspektu płci w polityce migracyjnej i azylowej, uznawanie zagrożenia okaleczeniem narządów płciowych kobiety za powód do ubiegania się o azyl oraz opracowanie odpowiednich wytycznych i koordynowanie wymiany przykładów najlepszych praktyk; podkreśla przy tym niezbędny charakter indywidualnego prawa do stałego pobytu, gdyż jego brak powoduje nierównowagę sił, przede wszystkim w przypadku migrantek będących ofiarami przemocy domowej; wzywa Komisję do dokonania oceny i wskazania konkretnych działań mogących zapewnić umocnienie i pełne poszanowanie praw kobiet ubiegających się o azyl w trakcie procedury udzielania azylu;

74.    wzywa Komisję do gromadzenia danych z uwzględnieniem płci, aby przeprowadzić ocenę skutków dla kobiet w dziedzinie polityki klimatycznej, środowiskowej i energetycznej;

75.    podkreśla, że chociaż w misjach służących zarządzaniu kryzysami, zarówno wojskowych jak i cywilnych, w których interweniuje UE, uczestniczą doradcy ds. problematyki płci, to należy jeszcze zwiększyć udział kobiet w operacjach i misjach na wszystkich szczeblach decyzyjnych oraz w negocjacjach w procesach pokojowych i procesach odbudowy; podkreśla, że każdej misji powinna towarzyszyć specjalna strategia w zakresie praw kobiet i dziewcząt i równości płci; uważa ponadto, że w kolejny plan działania ESDZ w dziedzinie praw człowieka powinien zawierać odrębny rozdział poświęcony równości płci; podkreśla w związku z tym znaczenie stałej i intensywnej współpracy między Komisją Praw Kobiet i Równouprawnienia a ESDZ;

Mechanizmy instytucjonalne i uwzględnianie aspektu płci

76.    wzywa Komisję do wspierania wdrażania koncepcji uwzględniania aspektu płci, opracowywania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci oraz oceny wpływu na poszczególne płcie we wszystkich dziedzinach i we wszystkich wnioskach ustawodawczych na wszystkich szczeblach zarządzania, a także do dążenia do osiągnięcia konkretnych celów w zakresie równości; zwraca się do Trybunału Obrachunkowego, aby także uwzględnił perspektywę płci przy ocenie wykonania budżetu Unii Europejskiej; wzywa państwa członkowskie, aby sporządzały również swoje budżety z uwzględnieniem aspektu płci w celu analizowania programów i polityk rządowych, ich wpływu na przydzielanie środków i ich wkładu w równość kobiet i mężczyzn;

77.    ponadto wzywa Komisję do wspierania współpracy między państwami członkowskimi, organizacjami zajmującymi się prawami kobiet i partnerami społecznymi;

78.    podkreśla znaczenie, jakie ma odpowiednie finansowanie krajowych organów zajmujących się równością kobiet i mężczyzn i przeciwdziałaniem dyskryminacji; wzywa Komisję do uważnego monitorowania skuteczności krajowych procedur i organów zajmujących się skargami w kontekście wdrażania dyrektyw w sprawie równouprawnienia płci; w związku z powyższym wzywa również Komisję do wsparcia wdrażania Europejskiej karty równości kobiet i mężczyzn w życiu lokalnym oraz do wsparcia ciągłości funkcjonowania organizacji pozarządowych, w szczególności zajmujących się prawami kobiet i innych organizacji zajmujących się kwestiami równości kobiet i mężczyzn, poprzez odpowiednie i przewidywalne dotacje finansowe; ponadto wzywa do dalszego finansowego wspierania programu Daphne oraz do nieograniczania jego widoczności, aby organizacje zajmujące się prawami kobiet z siedzibą w państwach członkowskich mogły zwalczać przemocy wobec kobiet;

79.    podkreśla znaczenie, jakie ma partnerska współpraca między Komisją a Parlamentem i proponuje, aby komisarz ds. sprawiedliwości, spraw konsumenckich i równości płci składała corocznie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia ustne i pisemne sprawozdania z postępów – zarówno z perspektywy Komisji, jak również państw członkowskich – na temat realizacji celów określonych w strategii, przyjmując w sprawozdawczości podejście dostosowane do każdego państwa i przedstawiając szczegółowe informacje o każdym państwie członkowskim;

80.    wzywa Komisję do współpracy z Parlamentem i Radą oraz apeluje, by podczas dorocznego szczytu UE poświęconego kwestii równości płci i praw kobiet wskazano poczynione postępy i podjęto nowe zobowiązania;

81.    zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, a także rządom państw członkowskich.

(1)

Dz.U. L 181 z 29.6.2013, s. 4.

(2)

Dz.U. L 224 z 6.9.2003, s. 1.

(3)

Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 57.

(4)

Dz.U. L 338 z 21.12.2011, s. 2.

(5)

Dz.U. L 101 z 15.4.2011, s. 1.

(6)

Dz.U. L 180 z 15.7.2010, s. 1.

(7)

Dz.U. L 68 z 18.3.2010, s. 13.

(8)

Dz.U. L 204 z 26.7.2006, s. 23.

(9)

Dz.U. L 348 z 28.11.1992, s. 1.

(10)

Dz.U. C 130 z 30.4.2011, s. 4.

(11)

Załącznik do konkluzji Rady z dnia 7 marca 2011 r.

(12)

Dz.U. C 166 z 3.7.1995, s. 92.

(13)

Dz.U. C 320 E z 15.12.2005, s. 247.

(14)

Dz.U. C 348 E z 21.12.2010, s. 11.

(15)

Dz.U. C 341 E z 16.12.2010, s. 35.

(16)

Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0085.

(17)

Teksty przyjęte, P7_TA(2012)0069.

(18)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0050.

(19)

Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0375.

(20)

Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0074.

(21)

Dz.U. C 236 E z 12.8.2011, s. 79.

(22)

Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0073.

(23)

Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0045.

(24)

Teksty przyjęte, P7_TA(2012)0225.

(25)

Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0488.

(26)

Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0126.

(27)

Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0128.

(28)

Sprawozdanie Komisji Europejskiej na temat postępów w dziedzinie równości kobiet i mężczyzn w 2012 r. (SWD(2013)0142), s. 8.

(29)

Przemoc wobec kobiet: ankieta przeprowadzona w całej UE. Sprawozdanie FRA z głównych wyników, s. 83–84 i 92–93.

(30)

Przemoc wobec kobiet: ankieta przeprowadzona w całej UE. Sprawozdanie FRA z głównych wyników, s. 96.


UZASADNIENIE

Z perspektywy europejskiej i światowej niniejsze sprawozdanie przedkładane jest w decydującym momencie, tj. w roku 2015. To w tym roku, przy okazji dwudziestej rocznicy przyjęcia celów pekińskiej platformy działania i zakończenia okresu realizacji milenijnych celów rozwoju, będą dokonywane liczne oceny postępów w zakresie równości kobiet i mężczyzn na całym świecie. W tym miejscu widać jednak jeszcze wyraźnie, że postępy w kierunku faktycznej równości płci, dotyczącej wszystkich aspektów życia, są bardzo powolne. Potwierdza to też indeks równości płci Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn, w którym UE osiągnęła przeciętny wynik 54 punktów na 100 możliwych. Również w UE nie zostały jeszcze zrealizowane wszystkie cele na drodze do osiągnięcia faktycznej równości płci: począwszy od prawa człowieka do integralności i godnego życia, poprzez lepszy podział obowiązków pielęgnacyjnych i opiekuńczych aż po całkowite wykorzystanie talentów i kwalifikacji.

Głównym celem europejskiej polityki równości płci w kolejnych pięciu latach powinno być opracowanie skutecznych i spójnych strategii, poprzez które zwalczane będą wszystkie formy dyskryminacji kobiet i mężczyzn w całej ich różnorodności. Kobiety i mężczyźni muszą mieć pewność, że nie będą dyskryminowani ze względu na pochodzenie etniczne, status społeczny, orientację seksualną, tożsamość płciową, niepełnosprawność, wyznanie, obywatelstwo czy wiek. Ponadto należy w dużym stopniu uwzględnić przypadki dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie.

Realizacja celów dotyczących równości, których znaczenie podkreślane jest od kilkudziesięciu lat, została osłabiona w wyniku kryzysu finansowego i środków na rzecz konsolidacji budżetu. Można by temu jednak zapobiec już na wstępie poprzez wykorzystanie środków w skuteczny, ukierunkowany i rozsądny sposób oraz wdrażanie koncepcji uwzględniania aspektu płci przy opracowywaniu programów i dokonywaniu ciągłej oceny. Odsetek poszkodowanych kobiet nie byłby tak nieproporcjonalnie wysoki.

Sprawozdawczyni jest zdania, że cele Europy związane z gospodarką, sprawami społecznymi i polityką zatrudnienia można zrealizować wyłącznie po osiągnięciu całkowitej równości płci, co oznacza, że równouprawnienie należy postrzegać jako cel strategiczny i powszechny. W kontekście kryzysu i ciągłego ryzyka regresu należy ponownie podkreślić znaczenie przyjęcia nowej strategii Komisji Europejskiej.

Przemoc wobec kobiet

Przemoc wobec kobiet i dziewcząt stanowi poważne naruszenie praw człowieka. Jest ona jednocześnie przejawem braku równości płci, który z kolei ma konsekwencje w kwestii faktycznego równouprawnienia. Jedynie osoba, która prowadzi życie pozbawione przemocy, może naprawdę uczestniczyć w życiu społecznym i dokonywać zmian. Przemoc wobec kobiet, która przybiera najróżniejsze formy: począwszy od przemocy domowej i gwałtu, przez molestowanie w miejscu pracy po wykorzystywanie seksualne, zmuszanie do prostytucji, pornografii i sterylizacji, ma miejsce w naszym społeczeństwie każdego dnia.

•  Co trzecia kobieta w UE doświadczyła przynajmniej raz po ukończeniu 15. roku życia przemocy fizycznej lub seksualnej(1).

Sprawozdawczyni wzywa zatem UE do zdecydowanego działania i ponownie podkreśla znaczenie ratyfikacji konwencji stambulskiej i wprowadzenia jednolitych ram prawnych regulujących zapobieganie przemocy wobec dziewcząt i kobiet oraz jej zwalczanie. W przyszłości w walkę z przemocą wobec kobiet należy dodatkowo w większym stopniu włączyć chłopców i mężczyzn.

Pakiet wniosków ustawodawczych regulujący transgraniczną ochronę ofiar przemocy na terenie UE już teraz może zostać uznany za ogromny sukces w zakresie zwalczania przemocy. Należy jednak w dalszym ciągu monitorować jego wdrażanie przez państwa członkowskie.

Praca i czas

W ostatnich latach zmniejszyły się różnice związane z płcią w zakresie zatrudnienia, bezrobocia, wynagrodzeń i ubóstwa. Główną przyczyną takiego stanu rzeczy jest jednak ogólne pogorszenie sytuacji w wyniku kryzysu. Cel strategii „Europa 2020” – zakładający zatrudnienie na poziomie 75% wszystkich osób w wieku produkcyjnym w UE – sprawia, że nie wiadomo, jak wygląda rozbicie tego wskaźnika ze względu na płeć.

•   Według danych Komisji Europejskiej obecnie zatrudnionych jest 74,2% mężczyzn, ale zaledwie 62,5% kobiet.

Na rynku pracy również nie osiągnięto dotychczas faktycznej równości kobiet i mężczyzn. Ponadto kobiety pracują częściej na niekorzystnych warunkach, dla których charakterystyczne są umowy na czas określony oraz niskie wynagrodzenie. Struktury i stereotypy w dalszym ciągu powodują znaczną poziomą i pionową segregację na rynku pracy motywowaną względami płci, a zróżnicowanie wynagrodzenia ze względu na płeć wynoszące obecnie 16,4% doprowadzi z wiekiem do zróżnicowania emerytury ze względu na płeć na poziomie 39%. Kobiety często zatrudniane są w niepełnym wymiarze czasu pracy, podczas gdy wskazany byłby pełny etat; są ponadto niezmiennie odpowiedzialne za większość prac domowych i zadań związanych z opieką. To pozostawia im mniej czasu na wykonywanie innej działalności zarobkowej, a ponowny powrót do pracy po urlopie rodzicielskim jest często bardzo trudny. W ramach wielu strategii godzenia życia zawodowego z życiem prywatnym próbuje się rozwiązać ten problem, zlecając wykonanie prac domowych i zadań związanych z opieką na zewnątrz, co z kolei może prowadzić do wykorzystywania przede wszystkim kobiet w szarej strefie i do etnizacji opieki.

Sprawozdawczyni wzywa Komisję, by dokonała przeglądu konkretnych celów i sankcji związanych ze zmniejszeniem zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć. Aby lepiej godzić życie zawodowe z życiem prywatnym, mężczyźni muszą być w większym stopniu angażowani w zadania związane z opieką i prace domowe.

Potencjał twórczy

Możliwość wpływania na struktury społeczne i ich zmienianie są w wielkim stopniu ograniczone przez nieobecność kobiet w procesach decyzyjnych na skutek zjawiska „szklanego sufitu”.

•   Według danych Komisji Europejskiej jedynie 5% osób pi astujących stanowisko prezesa zarządu spółki w UE jest płci żeńskiej.

Unia Europejska powinna zaangażować się w zapewnienie, by kobiety były reprezentowane – stosownie do swojego udziału procentowego w społeczeństwie – w procesach decyzyjnych dotyczących zarówno polityki, jak i spraw społecznych, kościoła, kultury, mediów, nauki i społeczeństwa obywatelskiego. Sprawozdawczyni wzywa Komisję, aby dążyła do zapewnienia parytetowej reprezentacji kobiet i mężczyzn we wszystkich unijnych instytucjach, przez co instytucje UE wywiązałyby się ze spoczywającego na nich zadania bycia wzorem do naśladowania.

Ponadto w UE kobiety stanowią średnio zaledwie 18,6% członków rad nadzorczych, w związku z czym ogromne znaczenie ma fakt, aby prowadzić negocjacje w sprawie dyrektywy dotyczącej kobiet na stanowiskach kierowniczych (COM(2012) 614 final, 2012/0299(COD)) oraz rozszerzyć ją na kolejnym etapie na zarządy spółek.

Środki finansowe

Wprawdzie obecnie w Europie często dyskutuje się o kobiecej twarzy ubóstwa, jednak społeczeństwo nadal toleruje ten stan rzeczy. Przez niewłaściwe ulgi podatkowe, status kobiety jako drugiego żywiciela rodziny, segregację, nierówne wynagrodzenia oraz luki w życiorysie zawodowym ubóstwo w życiu zawodowym prowadzi też do ubóstwa na późniejszym etapie życia, które odzwierciedlać się będzie w zróżnicowaniu emerytury ze względu na płeć. Na to ryzyko narażone są szczególnie osoby samotnie wychowujące dzieci, które mają utrudniony dostęp do usług finansowych, np. kredytów. Kryzys jeszcze bardziej pogorszył tę sytuację. Podjęte przez rządy środki oszczędnościowe, zamrożenie i cięcia płac, a także wstrzymanie naboru i cięcia personalne w sektorze publicznym, reformy systemów emerytalnych, cięcia i ograniczenia usług opiekuńczych i rodzinnych oraz zwiększenie opłat za usługi dotowane ze środków publicznych, jak na przykład żłobki, uderzają bardziej w kobiety niż w mężczyzn. Ich niezależność finansowa – stanowiąca podstawę faktycznej równości – oraz ich udział w życiu publicznym są poważnie zagrożone.

Zdrowie

Dotychczasowe wsteczne tendencje w europejskim społeczeństwie mają też wpływ na zdrowie i na związane z nim prawa kobiet i mężczyzn. Aby móc prowadzić odpowiedzialne i bezpieczne życie seksualne, trzeba mieć jednak zapewniony dostęp do informacji i zabezpieczenia, do bezpiecznej, skutecznej i przystępnej cenowo antykoncepcji, do bezpiecznej i legalnej aborcji i sterylizacji oraz wsparcia przy adopcji.

Ważne jest ponadto, aby zbadać przyczyny różnic w długości życia kobiet i mężczyzn. Badania naukowe uwzględniające aspekt płci mogą przyczynić się do unaocznienia, a tym samym do zmiany wpływu roli przypisywanej płci na zdrowie.

Wiedza, edukacja i media

•   Analiza informacji medialnych na terenie UE wykazuje, że jedynie 24% osób, o których przekazywane są informacje, jest płci żeńskiej.

Role, które wpaja się w naszych szkołach i innych placówkach oświatowych za pomocą materiałów i treści edukacyjnych, mają wpływ nie tylko na faktycznie osiągane wyniki indywidualne, lecz również na decyzję o dalszej drodze w życiu. Te stereotypy potęguje dodatkowo przedstawiany w mediach stereotypowy i nacechowany seksualnością wizerunek kobiet. Jedynie jeśli do programu edukacji dziewcząt i chłopców włączona zostanie analiza tradycyjnych ról płciowych i struktur, zarówno dziewczęta, jak i chłopcy będą mieli takie same szanse na życie, które będą mogli samodzielnie kształtować i które będzie dawało im poczucie spełnienia.

W tej kwestii należy nie tylko wspierać dziewczęta i kobiety w decyzjach i wyborach drogi życiowej, lecz również – zgodnie z wynikami programu Horyzont 2020 – zmniejszyć liczbę chłopców przedwcześnie kończących edukację.

Spojrzenie globalne

Strategia na rzecz równości nie może być jednak ukierunkowana wyłącznie do wewnątrz. Unia Europejska jest zobowiązana do nieustannego podkreślania znaczenia tego prawa również w relacjach z innymi państwami oraz do wspierania jego dalszego rozwoju. Z badania agencji ONZ ds. kobiet wynika, że skutki niezrównoważonego rozwoju pogłębiają niesprawiedliwe traktowanie kobiet i mężczyzn, ponieważ dziewczęta i kobiety w większym stopniu odczuwają kryzysy gospodarcze, społeczne i środowiskowe. Ważne jest zatem gruntowne zbadanie tego szczególnego wpływu na kobiety.

Należy z większą stanowczością potępiać i zwalczać przemoc seksualną w czasie kryzysów i konfliktów, okaleczanie narządów płciowych, zbyt wczesne zawieranie oraz przymusowe zawieranie związków małżeńskich. Wiele kobiet na świecie nadal nie ma prawa do własności i dziedziczenia oraz dostępu do zasobów naturalnych, dostęp do edukacji też nie jest czymś oczywistym. Sprawozdawczyni widzi możliwość wspierania równouprawnienia poprzez ustanowienie przez UE normy obowiązującej w ramach polityki sąsiedztwa i polityki współpracy na rzecz rozwoju, stosunków handlowych oraz dyplomatycznych. Norma ta musi gwarantować przestrzeganie praw kobiet. Unia Europejska musi ponadto popierać kobiety, aby brały udział w negocjacjach pokojowych oraz procesach demokratycznych na zasadzie parytetu.

Mechanizmy instytucjonalne i uwzględnianie aspektu płci

Pomimo wysiłków Komisji i państw członkowskich nie zawsze i nie we wszystkich dziedzinach stosuje się koncepcję uwzględniania aspektu płci. Gdyby środki polityczne oraz budżet Unii i budżety państw członkowskich opracowywane były z uwzględnieniem aspektu płci i oceny wpływu na kobiety i mężczyzn, polityka UE mogłaby być kształtowana w sposób bardziej sprawiedliwy, społeczny i skuteczny. Wiążąca ocena w postaci corocznych sprawozdań z postępów mogłaby być przydatna dla instytucji europejskich i państw członkowskich przy dostosowywaniu i usprawnianiu tych środków.

(1)

Przemoc wobec kobiet: badanie przeprowadzone w skali UE, Europejska Agencja Praw Podstawowych, marzec 2014 r.


OPINIA MNIEJSZOŚCI

zgodnie z art. 52 ust. 3 Regulaminu

Beatrix VON STORCH

Sprzeciwiam się przyjęciu sprawozdania w sprawie strategii UE na rzecz równości kobiet i mężczyzn w okresie po 2015 r. W sprawozdaniu tym zawarto między innymi postulat uznania aborcji za prawo człowieka. Według obowiązującego niemieckiego prawa karnego aborcja stanowi przestępstwo, w przypadku którego (jedynie) w wyjątkowych przypadkach odstępuje się od wymierzenia kary, poza tym kwestia aborcji nie wchodzi w zakres kompetencji UE. Zdecydowanie sprzeciwiam się zawartemu w tym sprawozdaniu postulatowi wprowadzenia parytetu dla kobiet w radach nadzorczych, zarządach i parlamentach (!). Nie zgadzam się również z tym, by UE wiązała przyznawanie pomocy rozwojowej z wdrożeniem środków wspierających aborcję w krajach rozwijających się. Parlament nie posiada również uprawnień do tego, by wzywać państwa członkowskie do wprowadzenia programów edukacji seksualnej w szkołach. Z zasady sprzeciwiam się takim programom seksualizacji, poza tym z prawnego punktu widzenia polityka edukacyjna wchodzi również w zakres kompetencji państw członkowskich. To jedynie niektóre z wielu powodów, dla których odrzucam to sprawozdanie.


OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (20.4.2015)

dla Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia

w sprawie strategii UE na rzecz równości kobiet i mężczyzn po 2015 r.

(2014/2152(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Agnieszka Kozłowska-Rajewicz

WSKAZÓWKI

Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych zwraca się do Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  przypomina, że pozostająca wciąż do wykonania praca polegająca na zniwelowaniu różnego rodzaju nierównego traktowania ze względu na płeć jest umotywowana przede wszystkim dążeniem do sprawiedliwości i spójności społecznej; zwraca uwagę, że lepsza integracja kobiet na rynku pracy – stanowiących 60 % absolwentów – umożliwiłaby stawienie czoła stojącym przed Unią Europejską wzywaniom gospodarczym i demograficznym;

2.  podkreśla, że w ciągu ostatnich dziesięciu lat światową gospodarkę ominął wzrost w wysokości 27 % PKB na mieszkańca ze względu na różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn na rynku pracy i podkreśla, że PKB w państwach członkowskich UE wzrosłoby między 15 % a 45 % jeżeli wyeliminowałoby się różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia;

3.  wyraża pogląd, że równouprawnienie płci, ponieważ zwiększa dobrobyt ekonomiczny i społeczny, przynosi korzyści nie tylko kobietom, ale całemu społeczeństwu; przypomina, że skuteczne przełamywanie stereotypów dotyczących płci ma kluczowe znaczenie dla zwiększenia dostępu kobiet do wszystkich segmentów rynku pracy; wzywa UE, by stała się liderem jeśli chodzi o przełamywanie stereotypów dotyczących płci, w szczególności w obszarze edukacji, pracy i doskonalenia zawodowego; podkreśla, że nowa strategia na rzecz równouprawnienia płci powinna, w oparciu o traktaty, dążyć do dalszego zmniejszania nierówności;

4.  podkreśla, że strategia na rzecz równouprawnienia płci po roku 2015 powinna obejmować działania mające na celu: a) zmniejszenie różnicy w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn; b) zwiększenie niezależności ekonomicznej kobiet; c) poprawę dostępu kobiet do rynku pracy i możliwości rozwoju kariery, d) zasadnicze zwiększenie równości na stanowiskach decyzyjnych, oraz e) zlikwidowanie struktur i praktyk dyskryminacyjnych ze względu na płeć;

5.  zauważa, że w międzyczasie jedna czwarta ogółu kobiet nadal zalicza się do kategorii bezpłatnie pracujących członków rodziny, co oznacza, że nie otrzymują one bezpośredniej pensji za swoją pracę, oraz ma miejsce wyraźna segregacja kobiet w sektorach charakteryzujących się ogólnie niskimi płacami, długimi godzinami pracy i często nieformalnymi formami zatrudnienia, co w połączeniu prowadzi do mniejszych korzyści pieniężnych, społecznych i strukturalnych dla kobiet w porównaniu z korzyściami, na jakie może liczyć typowy pracujący mężczyzna; zauważa, że nadal występują wyraźne przeszkody utrudniające kobietom dostęp do rynku pracy oraz że kobieta w UE zarabia średnio o 16,4 % mniej niż mężczyzna; podkreśla, ze względu na te dyskryminujące kobiety struktury i praktyki, że należy zagwarantować równouprawnienie płci we wszystkich dziedzinach, m.in. w dostępie do zatrudnienia, rozwoju kariery, godzeniu życia zawodowego i prywatnego oraz promowaniu równego wynagrodzenia za pracę o równej wartości;

6   wzywa państwa członkowskie do wspierania i egzekwowania poszanowania pełnego prawa do prowadzenia rokowań zbiorowych w sektorze prywatnym i publicznym jako niezastąpionego narzędzia mającego na celu unormowanie stosunków pracy, walkę z dyskryminacją płacową i promowanie równości;

7   podkreśla, że zlikwidowanie przemocy wobec kobiet to kwestia związana z obroną praw człowieka, oraz że zarówno bezpośrednie, jak i pośrednie koszty przemocy wobec kobiet i przemocy domowej mają negatywny wpływ na rynek pracy i gospodarkę; jest zdania, że przemoc wobec kobiet jest przeszkodą utrudniającą kobietom udział w życiu społecznym i pełne wykorzystanie ich potencjału na rynku pracy, oraz może negatywnie wpłynąć na ich wyniki pracy oraz mieć negatywny wpływ na ich jakość życia; wzywa Komisję i państwa członkowskie do uznania ekonomicznych i innych skutków przemocy wobec kobiet przez gromadzenie odpowiednich danych segregowanych według kryterium płci, oraz podkreśla zapotrzebowanie na skuteczne środki zwalczania przemocy wobec kobiet; uważa, że likwidacja przemocy wobec kobiet powinna stać się priorytetem strategii po roku 2015;

8   podkreśla, że choć równouprawnienie płci jest prawem podstawowym zapisanym w traktatach, to jednak w UE cel ten jest daleki od realizacji oraz jest zdania, że w połączeniu z wysoką jakością miejsc pracy jest ono niezbędnym warunkiem realizacji zawartego w strategii „Europa 2020” celu podwyższenia stopy zatrudnienia do 75% i jest kluczowe dla utrzymania równowagi systemów emerytalnych; apeluje w związku z tym o włączenie do strategii „Europa 2020” w zakresie zatrudnienia jednakowo ambitnych celów dla kobiet i mężczyzn, które należy uwzględniać we wszystkich aspektach europejskiego semestru;

9.  podkreśla, że przystępne cenowo, dostępne i wysokiej jakości usługi opieki nad dziećmi są ważnym warunkiem wstępnym osiągnięcia równouprawnienia płci i zapewnienia dostępu kobiet do rynku pracy; apeluje do Komisji i państw członkowskich, by za podstawową ambicję nowej strategii na rzecz równouprawnienia płci obrały osiągnięcie celów barcelońskich w zakresie opieki nad dziećmi; podkreśla, że początkowo termin realizacji tych celów wyznaczono na rok 2010, jednak większość państw członkowskich nadal ich nie osiągnęła;

10. podkreśla, że choć zróżnicowanie poziomu zatrudnienia i wysokości wynagrodzenia ze względu na płeć nieznacznie zmalało w ostatnich latach, nie stało się to dzięki poprawie sytuacji kobiet, lecz z powodu spadku poziomu zatrudnienia i wysokości płac mężczyzn w czasie kryzysu gospodarczego;

11. zwraca szczególną uwagę na fakt, że skutki cięć w zakresie publicznych usług opieki nad dziećmi i osobami starszymi poniosą najprawdopodobniej kobiety;

12. podkreśla, że wzrost gospodarczy i konkurencyjność w UE zależą od zlikwidowania rozdźwięku między poziomem wykształcenia kobiet (60 % absolwentów uczelni w Europie to kobiety) a ich udziałem i pozycją na rynku pracy; podkreśla konieczność zwalczania wszelkich aspektów pionowej i poziomej segregacji ograniczającej zatrudnienie kobiet w niektórych sektorach i niepozwalającej im zajmować wyższych stanowisk w korporacyjnej hierarchii; podkreśla, że obowiązujące prawodawstwo obejmujące środki specjalne, zwłaszcza w sektorze publicznym niektórych państw członkowskich, spowodowało poprawę sytuacji w zakresie równouprawnienia płci na najniższych stanowiskach, jednak trzeba je rozszerzyć na wszystkie szczeble kariery;

13. podkreśla, że dyskryminacja na rynku pracy jest jednym z głównych powodów braku równouprawnienia płci oraz że równość szans w życiu zawodowym oraz ekonomiczna niezależność kobiet ma kluczowe znaczenie; zwraca uwagę na nierówną i niekorzystną sytuację kobiet – przedstawicielek mniejszości i kobiet imigrantek – jeśli chodzi o dostęp do oświaty i rynku pracy; wzywa Komisję do przedstawienia w nowej strategii na rzecz równouprawnienia płci zdecydowanych środków przeciwko dyskryminacji na rynku pracy ze względu na płeć i tożsamość płciową, w tym jeśli chodzi np. o rekrutację, równe płace i emerytury, oraz służących skuteczniejszemu zwalczaniu molestowania seksualnego w miejscu pracy; stwierdza, że pomimo iż prawodawstwo UE chroni obywateli przed dyskryminacją ze względu na płeć na rynku pracy, według analizy Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA) z 2012 r.(1)30% osób trans szukających zatrudnienia spotkało się z dyskryminacją; zwraca uwagę, że stanowi to naruszenie Karty praw podstawowych Unii Europejskiej; wzywa zatem Komisję do uważnego monitorowania skuteczności krajowych procedur i organów zajmujących się skargami w kontekście wdrażania dyrektyw w sprawie równouprawnienia płci;

14. podkreśla, że jednym z powodów nierównej pozycji kobiet na rynku pracy jest nierówny podział obowiązków w rodzinie; zwraca uwagę na fakt, że wiele kobiet nie wraca do pracy po urodzeniu dziecka; podkreśla, że godzenie obowiązków zawodowych i rodzinnych jest podstawowym warunkiem równouprawnienia płci i należy je wspierać przez:

a)  inwestowanie w usługi publiczne wspierające integrację kobiet na rynku pracy, zwłaszcza w wysokiej jakości, a zarazem przystępne cenowo i łatwo dostępne placówki opieki nad dziećmi (aby ułatwić osiągnięcie założeń przyjętych przez państwa członkowskie i określonych w celach barcelońskich) i osobami niepełnosprawnymi, pozostającymi na utrzymaniu dorosłymi, osobami starszymi i chorymi, ponieważ kobiety są ich głównymi opiekunami i ich praca cierpi z powodu tych niepłatnych obowiązków;

b)  środki motywujące mężczyzn do udziału w pracach domowych poprzez wprowadzenie ulepszonych przepisów o urlopie wychowawczym, dostępnym dla obojga rodziców, jednak z uwzględnieniem dużych zachęt dla ojców, takich jak urlop wychowawczy bez możliwości przenoszenia, a także przepisów o urlopie ojcowskim zarówno dla biologicznych, jak i adopcyjnych rodziców; wzywa Komisję i państwa członkowskie do priorytetowego traktowania środków ustawodawczych i nieustawodawczych umożliwiających mężczyznom, a w szczególności ojcom, korzystanie z prawa do godzenia życia prywatnego z życiem zawodowym;

c)  promowanie elastycznego czasu pracy, możliwości telepracy dla kobiet, jak i mężczyzn, oraz wspieranie matek w odświeżaniu kompetencji zawodowych w formie kształcenia zawodowego i szkoleń po przerwie w karierze zawodowej;

d)  promowanie pozytywnych rozwiązań pozwalających zachować równowagę między pracą a życiem prywatnym zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn, w materiałach edukacyjnych dla szkół wszystkich stopni;

     podkreśla, że bardziej sprawiedliwy i równy podział tych obowiązków wymaga zmiany mentalności; wzywa Komisję, by zajęła się tymi kwestiami w nowej strategii na rzecz równouprawnienia płci;

15. uważa za pilne przyjęcie przez Radę wspólnego stanowiska dotyczącego zmiany wniosku w sprawie dyrektywy dotyczącej wprowadzenia środków służących wspieraniu poprawy w miejscu pracy bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły, i pracownic karmiących piersią (COM(2008)0637), zapobiegającego niesprawiedliwemu zwalnianiu pracownic w czasie ciąży;

16. podkreśla, że feminizacja biedy jest rezultatem kilku czynników, takich jak przerwy w karierze zawodowej kobiet, zróżnicowanie wynagrodzenia ze względu na płeć (16,4%), luka emerytalna (39%), nierówności w przebiegu kariery zawodowej między kobietami i mężczyznami, fakt częstego zatrudniania kobiet na podstawie niestandardowych umów o pracę (wymuszony niepełny wymiar czasu pracy, praca tymczasowa, nieokreślony godzinowo wymiar czasu pracy), brak oficjalnej rejestracji zabezpieczenia społecznego partnerów asystujących osobie pracującej na własny rachunek oraz bieda w gospodarstwach domowych prowadzonych przez samotne matki; podkreśla, że poziom ubóstwa można zredukować o 20 mln do 2020 r. dzięki strategiom walki z ubóstwem oraz z dyskryminacją, które u swych podstaw uwzględniają aspekt płci i koncentrują się przede wszystkim na kobietach znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, i wspieranych przez działania ukierunkowane na walkę z ubóstwem kobiet, oraz dzięki poprawie warunków pracy w niskopłatnych sektorach, w których kobiety są nadreprezentowane; podkreśla, że dyskryminacja z wielu przyczyn jednocześnie, na jaką narażone są kobiety z powodu niepełnosprawności, ze względu na rasę i pochodzenie etniczne, sytuację społeczno-gospodarczą, tożsamość płciową i inne czynniki przyczynia się do feminizacji biedy; podkreśla wagę monitorowania systemów podatkowych i organizacji czasu pracy pod kątem skutków pod względem płci ponoszonych przez kobiety i rodziny;

17. podkreśla, że zróżnicowanie wynagrodzenia ze względu na płeć wynika z niedostatecznego udziału kobiet w rynku pracy, poziomej i pionowej segregacji oraz faktu, że w sektorach z nadreprezentacją kobiet często wynagrodzenia są niższe; zwraca uwagę na potrzebę monitorowania zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć zarówno w sektorze prywatnym, jak i publicznym, oraz konieczność przejrzystości jeśli chodzi o przyznanie, że takie różnice występują w miejscu pracy;

18. zwraca uwagę na fakt, że tylko 8,9% członków zarządu pełniących funkcje wykonawcze w przedsiębiorstwach i tylko 15% członków zarządu pełniących funkcje niewykonawcze to kobiety, oraz podkreśla konieczność jawności i większej równowagi płci podczas rekrutacji na stanowiska decyzyjne opartej na identycznych i obiektywnie określonych kryteriach rekrutacji, aby zwalczać zjawisko „szklanego sufitu” stwierdzone w niemal wszystkich państwach członkowskich; uważa, że strategia UE na rzecz równości kobiet i mężczyzn po 2015 r. powinna zawierać odpowiedni do osiągnięcia tego celu plan działania;

19. uważa, że należy przyjąć inicjatywy i środki, w szczególności w dziedzinie edukacji i szkoleń, w tym szkolnictwa wyższego, na rzecz walki ze stereotypowym postrzeganiem pracy kobiet; podkreśla konieczność wspierania i promowania przedsiębiorczości kobiet, zwłaszcza przedsiębiorczości matek, oraz kariery naukowej w naukach ścisłych i sektorze ICT, podkreśla wagę zachęcania kobiet do robienia kariery w naukach ścisłych, technologii, inżynierii i matematyce, a także zaangażowania kobiet w sektory przemysłu charakteryzujące się szybkim wzrostem, szczególnie badania i rozwój, co znacznie ożywiłoby europejski wzrost gospodarczy i konkurencyjność;

20. podkreśla konieczność wspierania przejrzystych procedur mianowania kobiet na członkinie pełniące funkcje niewykonawcze w organach spółek zarejestrowanych na giełdzie; zachęca sektor publiczny i prywatny do rozważenia dobrowolnych systemów promowania kobiet na stanowiskach kierowniczych oraz wzywa Radę Europejską, by przyjęła w końcu wspólne stanowisko po pierwszym czytaniu w PE dyrektywy w sprawie kobiet w zarządach przedsiębiorstw;

21. podkreśla częste występowanie zjawiska pracy nierejestrowanej i fikcyjnego samozatrudnienia, które dotyczy znacznego odsetka kobiet, zwłaszcza w ramach zatrudnienia przy pracach domowych, negatywnie rzutuje na ich dochody i zabezpieczenie społeczne, podważa ustalone standardy społeczne bezpieczeństwa i higieny pracy i obniża poziom PKB w UE; apeluje o tworzenie zachęt i mechanizmów ułatwiających przechodzenie z gospodarki nieformalnej do formalnej; przypomina w tym względzie o istotnym narzędziu, jakim jest ustanowienie europejskiej platformy na rzecz usprawnienia współpracy w zakresie zapobiegania pracy nierejestrowanej i zniechęcania do niej;

22 wzywa państwa członkowskie do zwiększenia wysiłków w walce z przypadkami pracy nierejestrowanej i dorywczej, łącznie z umowami na mały etat i pozornymi umowami na niepełny etat, oraz do zapewnienia wszystkim pracownikom odpowiedniej ochrony socjalnej; ponadto ubolewa nad nadużywaniem niestandardowych umów o pracę mających na celu unikanie obowiązku przestrzegania warunków zatrudnienia i ochrony socjalnej;

23. zaleca ponadto, by ponieważ skład i definicja rodziny zmieniają się z biegiem czasu, prawo rodzinne i prawo pracy musi w większym stopniu uwzględniać rodziny monoparentalne i rodziny LGBT;

24. uważa, że strategie polityczne i inicjatywy zmierzające do przeciwdziałania bezrobociu ludzi młodych, takie jak gwarancja dla młodzieży i Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, powinny zaspokajać konkretne potrzeby młodych mężczyzn i kobiet, aby umożliwić im dostęp do rynku pracy; stwierdza, że odsetek młodych kobiet niekształcących się, niepracujących ani nieszkolących się jest wyższy od odsetka młodych mężczyzn w takiej samej sytuacji; apeluje także o gromadzenie danych segregowanych według kryterium płci w obszarze bezrobocia ludzi młodych, aby móc opracowywać dopasowane i oparte na sprawdzonych informacjach strategie polityczne;

25. zachęca państwa członkowskie do uznania potencjału najnowszej dyrektywy w sprawie zamówień publicznych jako narzędzia promowania polityki uwzględniania aspektu płci i jej rozszerzania, oraz do rozważenia określenia wymogów opartych na obowiązującym prawodawstwie państw członkowskich w zakresie równego traktowania i równouprawnienia płci jako, w stosownych przypadkach, warunków wstępnych udzielania zamówień publicznych; przyznaje, że pomysł ten należy realizować przy poszanowaniu prawa konkurencji UE.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

16.4.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

38

6

9

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Laura Agea, Tiziana Beghin, Brando Benifei, Mara Bizzotto, Vilija Blinkevičiūtė, David Casa, Ole Christensen, Martina Dlabajová, Elena Gentile, Arne Gericke, Danuta Jazłowiecka, Rina Ronja Kari, Jan Keller, Ádám Kósa, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Jean Lambert, Jérôme Lavrilleux, Patrick Le Hyaric, Jeroen Lenaers, Verónica Lope Fontagné, Javi López, Thomas Mann, Anthea McIntyre, Elisabeth Morin-Chartier, Georgi Pirinski, Terry Reintke, Maria João Rodrigues, Claude Rolin, Anne Sander, Sven Schulze, Siôn Simon, Jutta Steinruck, Romana Tomc, Ulrike Trebesius, Ulla Tørnæs, Renate Weber, Tatjana Ždanoka, Jana Žitňanská, Inês Cristina Zuber

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Georges Bach, Elmar Brok, Lampros Fountoulis, Sergio Gutiérrez Prieto, Eva Kaili, Dominique Martin, Joëlle Mélin, Neoklis Sylikiotis, Ivo Vajgl

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Amjad Bashir, Enrique Calvet Chambon, Tania González Peñas, Maria Grapini, Ivan Jakovčić

(1)

http://fra.europa.eu/en/survey/2012/eu-lgbt-survey.


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

6.5.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

20

12

3

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Daniela Aiuto, Maria Arena, Catherine Bearder, Beatriz Becerra Basterrechea, Malin Björk, Vilija Blinkevičiūtė, Anna Maria Corazza Bildt, Viorica Dăncilă, Iratxe García Pérez, Anna Hedh, Mary Honeyball, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Elisabeth Köstinger, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Angelika Mlinar, Angelika Niebler, Maria Noichl, Marijana Petir, Terry Reintke, Liliana Rodrigues, Jordi Sebastià, Michaela Šojdrová, Ernest Urtasun, Ángela Vallina, Beatrix von Storch, Anna Záborská, Jana Žitňanská, Inês Cristina Zuber

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Rosa Estaràs Ferragut, Ildikó Gáll-Pelcz, Constance Le Grip, Georg Mayer, Branislav Škripek, Monika Vana, Julie Ward

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Isabella Adinolfi

Informacja prawna