Διαδικασία : 2013/0409(COD)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0165/2015

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0165/2015

Συζήτηση :

Ψηφοφορία :

PV 04/10/2016 - 7.6
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2016)0368

ΕΚΘΕΣΗ     ***I
PDF 971kWORD 435k
18.5.2015
PE 544.135v02-00 A8-0165/2015

σχετικά με την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά την προσωρινή νομική συνδρομή για υπόπτους ή κατηγορουμένους που στερούνται της ελευθερίας τους και τη νομική συνδρομή σε διαδικασίες εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης

(COM(2013)0824 – C7-0429/2013 – 2013/0409(COD))

Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων

Εισηγητής: Dennis de Jong

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ
ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά την προσωρινή νομική συνδρομή για υπόπτους ή κατηγορουμένους που στερούνται της ελευθερίας τους και τη νομική συνδρομή σε διαδικασίες εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης

(COM(2013)0824 – C7-0429/2013 – 2013/0409(COD))

(Συνήθης νομοθετική διαδικασία: πρώτη ανάγνωση)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–       έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο (COM(2013)0824),

–       έχοντας υπόψη το άρθρο 294 παράγραφος 2 και το άρθρο 82 παράγραφος 2 στοιχείο β) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τα οποία του υποβλήθηκε η πρόταση από την Επιτροπή (C7-0429/2013),

–       έχοντας υπόψη το άρθρο 294 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–       έχοντας υπόψη το άρθρο 59 του Κανονισμού του,

–       έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (A8-0165/2015),

1.      εγκρίνει τη θέση του κατά την πρώτη ανάγνωση όπως παρατίθεται κατωτέρω·

2.      ζητεί από την Επιτροπή να του υποβάλει εκ νέου την πρόταση, αν προτίθεται να της επιφέρει σημαντικές τροποποιήσεις ή να την αντικαταστήσει με νέο κείμενο·

3.      αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει τη θέση του Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στα εθνικά κοινοβούλια.

Τροπολογία  1

Πρόταση οδηγίας

Τίτλος

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την προσωρινή νομική συνδρομή για υπόπτους ή κατηγορουμένους που στερούνται της ελευθερίας τους και τη νομική συνδρομή σε διαδικασίες εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης

Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την δικαστική αρωγή για υπόπτους ή κατηγορουμένους και τη δικαστική αρωγή σε διαδικασίες εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης

Τροπολογία  2

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη -1 (νέα)

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(-1) Το άρθρο 6 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (ΕΣΔΑ) και το άρθρο 14 παράγραφος 3 στοιχείο δ) του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα αναγνωρίζουν το δικαίωμα σε δικαστική αρωγή όσων δεν διαθέτουν επαρκή μέσα για να καλύψουν οι ίδιοι την αμοιβή συνηγόρου υπεράσπισης, εφόσον αυτό επιβάλλεται προς συμφέρον της απονομής δικαιοσύνης.

Τροπολογία  3

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη -1 α (νέα)

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(-1α) Το άρθρο 47 τρίτη παράγραφος του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ο Χάρτης) ορίζει ότι σε όσους δεν διαθέτουν επαρκείς πόρους, παρέχεται δικαστική αρωγή, εφόσον αυτή είναι αναγκαία για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική πρόσβαση στη δικαιοσύνη.

Τροπολογία  4

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη -1 β (νέα)

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(-1β) Οι αρχές και οι κατευθυντήριες γραμμές του ΟΗΕ σχετικά με την πρόσβαση σε δικαστική αρωγή στο πλαίσιο των συστημάτων ποινικής δικαιοσύνης προβλέπουν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο σχετικά με το δικαίωμα σε δικαστική αρωγή.

 

______________

 

1α. Εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών με την απόφαση A/Res/67/187 της 20ής Δεκεμβρίου 2012.

Τροπολογία  5

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 1

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(1) Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η εξασφάλιση της αποτελεσματικότητας του δικαιώματος πρόσβασης σε δικηγόρο με την παροχή συνδρομής από τα κράτη μέλη στα πρόσωπα που στερούνται της ελευθερίας τους κατά τα αρχικά στάδια της ποινικής διαδικασίας, καθώς και στους εκζητουμένους σε διαδικασίες παράδοσης σύμφωνα με την απόφαση-πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ1 του Συμβουλίου (διαδικασία εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης).

(1) Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η εξασφάλιση της αποτελεσματικότητας του δικαιώματος πρόσβασης σε δικηγόρο όπως προβλέπεται στην οδηγία 2013/48/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου καθιστώντας δυνατή την παροχή συνδρομής από δικηγόρο αμειβόμενο από τα κράτη μέλη στους υπόπτους ή στους κατηγορούμενους καθώς και στους εκζητουμένους σε διαδικασίες παράδοσης σύμφωνα με την απόφαση-πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ1 του Συμβουλίου (διαδικασία εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης). Το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας καθορίζεται, ειδικότερα, από τις σχετικές διατάξεις της οδηγίας 2013/48/ΕΕ.

________________

________________

 

0α. Οδηγία 2013/48/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Οκτωβρίου 2013, σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας και διαδικασίας εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, καθώς και σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης τρίτου προσώπου σε περίπτωση στέρησης της ελευθερίας του και με το δικαίωμα επικοινωνίας με τρίτα πρόσωπα και με προξενικές αρχές κατά τη διάρκεια της στέρησης της ελευθερίας (ΕΕ L 294, 6.11.2013, σ. 1).

1. Απόφαση-πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2002, για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών (ΕΕ L 190 της 18.7.2002, σ. 1).

1. Απόφαση-πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2002, για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών (ΕΕ L 190 της 18.7.2002, σ. 1).

Τροπολογία  6

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 2 α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(2α) Σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 82 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στον βαθμό που αυτό είναι απαραίτητο για να διευκολυνθεί η αμοιβαία αναγνώριση των δικαστικών αποφάσεων και διαταγών καθώς και η αστυνομική και δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις που έχουν διασυνοριακές διαστάσεις, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία μέσω οδηγιών, μπορούν να θεσπίζουν ελάχιστους κανόνες. Στους ελάχιστους αυτούς κανόνες συνεκτιμώνται οι διαφορές μεταξύ των νομικών συστημάτων και παραδόσεων των κρατών μελών. Οι ελάχιστοι αυτοί κανόνες αφορούν ειδικότερα τα δικαιώματα των προσώπων στην ποινική διαδικασία.

Αιτιολόγηση

Πρέπει να υπενθυμιστεί η αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της ποινικής δικαιοσύνης και να αναφερθεί η νομική βάση επί της οποίας στηρίζεται η παρούσα οδηγία. Σύμφωνα με το άρθρο 82, παρ. 2 της ΣΛΕΕ, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι αρμόδια να νομοθετεί στον τομέα αυτό.

Τροπολογία  7

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 3

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(3) Το πρόγραμμα της Στοκχόλμης2 έδωσε μεγάλη έμφαση στην ενίσχυση των ατομικών δικαιωμάτων κατά τις ποινικές διαδικασίες. Στο σημείο 2.4, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις με στόχο τη χάραξη σταδιακής προσέγγισης3 για την ενίσχυση των δικαιωμάτων των υπόπτων και των κατηγορουμένων.

(3) Το πρόγραμμα της Στοκχόλμης2 έδωσε μεγάλη έμφαση στην ενίσχυση των ατομικών δικαιωμάτων κατά τις ποινικές διαδικασίες. Στο σημείο 2.4, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις με στόχο τη χάραξη σταδιακής προσέγγισης3 για την ενίσχυση των δικαιωμάτων των υπόπτων και των κατηγορουμένων, ιδίως όσον αφορά τη λήψη νομικών συμβουλών και δικαστικής αρωγής (μέτρο Γ).

________________

________________

2. ΕΕ C 115, 4.5.2010, σ. 1

2. ΕΕ C 115, 4.5.2010, σ. 1

3. ΕΕ C 291, 4.12.2009, σ. 1

3. ΕΕ C 291, 4.12.2009, σ. 1

Τροπολογία  8

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 3 α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(3α) Στις 30 Νοεμβρίου 2009, το Συμβούλιο εξέδωσε ψήφισμα σχετικά με τον οδικό χάρτη για την ενίσχυση των δικονομικών δικαιωμάτων των υπόπτων ή κατηγορουμένων σε ποινικές διαδικασίες. Το ψήφισμα προτείνει τη θέσπιση διαφόρων νομοθετικών πρωτοβουλιών, μεταξύ των οποίων το δικαίωμα παροχής νομικών συμβουλών και δικαστικής αρωγής στις ποινικές διαδικασίες (μέτρο Γ).

Αιτιολόγηση

Η παρούσα οδηγία εντάσσεται στο γενικό πνεύμα που καθορίζεται από τον οδικό χάρτη για τα δικονομικά δικαιώματα των υπόπτων και κατηγορουμένων σε ποινικές διαδικασίες, που εγκρίθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2009.

Τροπολογία  9

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 4

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(4) Σχετικά με τα δικονομικά δικαιώματα κατά τις ποινικές διαδικασίες έχουν εκδοθεί έως τώρα τρία μέτρα, δηλαδή η οδηγία 2010/64/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου4, η οδηγία 2012/13/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου5 και η οδηγία 2013/48/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου6.

(4) Σχετικά με τα δικονομικά δικαιώματα κατά τις ποινικές διαδικασίες έχουν εκδοθεί έως τώρα τρία μέτρα, δηλαδή η οδηγία 2010/64/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου4 σχετικά με το δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση, η οδηγία 2012/13/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου5 σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης και η οδηγία 2013/48/ΕΕ σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας και διαδικασίας εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, καθώς και σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης τρίτου προσώπου σε περίπτωση στέρησης της ελευθερίας του και με το δικαίωμα επικοινωνίας με τρίτα πρόσωπα και με προξενικές αρχές κατά τη διάρκεια της στέρησης της ελευθερίας.

________________

________________

4. Οδηγία 2010/64/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Οκτωβρίου 2010, σχετικά με το δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση κατά την ποινική διαδικασία (ΕΕ L 280 της 26.10.2010, σ. 1).

4. Οδηγία 2010/64/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Οκτωβρίου 2010, σχετικά με το δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση κατά την ποινική διαδικασία (ΕΕ L 280 της 26.10.2010, σ. 1).

5. Οδηγία 2012/13/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2012, σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών (ΕΕ L 142 της 1.6.2012, σ. 1).

5. Οδηγία 2012/13/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2012, σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών (ΕΕ L 142 της 1.6.2012, σ. 1).

6. Οδηγία 2013/48/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Οκτωβρίου 2013, σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας και διαδικασίας εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, καθώς και σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης τρίτου προσώπου σε περίπτωση στέρησης της ελευθερίας του και με το δικαίωμα επικοινωνίας με τρίτα πρόσωπα και με προξενικές αρχές κατά τη διάρκεια της στέρησης της ελευθερίας (ΕΕ L 294 της 6.11.2013, σ. 1).

 

Τροπολογία  10

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 6

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(6) Η έκταση και το περιεχόμενο του δικαιώματος πρόσβασης σε δικηγόρο καθορίζονται στην οδηγία 2013/48/ΕΕ. Οι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι σε ποινική διαδικασία θα πρέπει να έχουν δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο από τη στιγμή που λαμβάνουν γνώση από τις αρμόδιες αρχές, μέσω επίσημης ειδοποίησης ή με άλλο τρόπο, ότι θεωρούνται ύποπτοι ή κατηγορούνται για την τέλεση αξιόποινης πράξης, ασχέτως αν έχουν στερηθεί την ελευθερία τους. Το εν λόγω δικαίωμα εφαρμόζεται έως την ολοκλήρωση της διαδικασίας, ήτοι έως ότου κριθεί οριστικά αν ο ύποπτος ή ο κατηγορούμενος τέλεσε την αξιόποινη πράξη, συμπεριλαμβανομένης, κατά περίπτωση, της επιμέτρησης της ποινής και της εκδίκασης τυχόν προσφυγής.

διαγράφεται

Αιτιολόγηση

Η αιτιολογική σκέψη 1 (τροπολογία 5) αναφέρεται ήδη στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο. Εφόσον ότι τα πεδία εφαρμογής των δύο οδηγιών καταστούν ταυτόσημα, δεν απαιτείται περαιτέρω λεπτομερής εξειδίκευση.

Τροπολογία  11

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 6 α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(6α) Σύμφωνα με την οδηγία 2013/48/ΕΕ, η δικαστική αρωγή εφαρμόζεται στα κράτη μέλη σύμφωνα με τον Χάρτη και την ΕΣΔΑ. Στις περιπτώσεις στέρησης της ελευθερίας υπόπτων ή κατηγορουμένων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προβαίνουν στις αναγκαίες διευθετήσεις ώστε να διασφαλίζουν ότι τα πρόσωπα αυτά είναι σε θέση να ασκήσουν πράγματι το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο, μεταξύ άλλων φροντίζοντας να εξασφαλίσουν τη συνδρομή δικηγόρου όταν ο ενδιαφερόμενος δεν έχει δικηγόρο, εκτός εάν έχει παραιτηθεί από το δικαίωμα αυτό. Σύμφωνα με την εν λόγω οδηγία, οι ρυθμίσεις αυτές μπορούν ενδεχομένως να περιλαμβάνουν ρυθμίσεις σχετικές με τη δικαστική αρωγή.

Αιτιολόγηση

Η παρούσα οδηγία αποβλέπει στη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας της οδηγίας 2013/48/ΕΕ σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο, που προβλέπει ότι τα μέτρα που επιτρέπουν την αποτελεσματική άσκηση του δικαιώματος αυτού μπορούν να περιλαμβάνουν ρυθμίσεις σχετικές με τη δικαστική αρωγή.

Τροπολογία  12

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 7

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(7) Ένα από τα θεμελιώδη στοιχεία της δίκαιης δίκης, όπως αναφέρει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου («ΕΔΔΑ»), αποτελεί το δικαίωμα παντός κατηγορουμένου να χαίρει αποτελεσματικής υπερασπίσεως από δικηγόρο, εν ανάγκη από δικηγόρο διοριζόμενο αυτεπαγγέλτως. Η δίκαιη ποινική διαδικασία προϋποθέτει να έχει ο ύποπτος τη δυνατότητα νομικής αρωγής από τη στιγμή της στέρησης της ελευθερίας.

διαγράφεται

Αιτιολόγηση

Η νέα αιτιολογική σκέψη -1α αναφέρεται ήδη στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών. Η (μάλλον γενική) αναφορά στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου δεν προσφέρει στην πραγματικότητα κάποιο πρόσθετο όφελος.

Τροπολογία  13

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 8

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(8) Η οδηγία 2013/48/ΕΕ προβλέπει ότι στις περιπτώσεις στέρησης της ελευθερίας υπόπτων ή κατηγορουμένων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προβαίνουν στους αναγκαίους διακανονισμούς ώστε να διασφαλίζουν ότι τα πρόσωπα αυτά είναι σε θέση να ασκήσουν πράγματι το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο, εκτός εάν έχουν παραιτηθεί από το δικαίωμα αυτό.

διαγράφεται

Αιτιολόγηση

Η αιτιολογική σκέψη 1 (τροπολογία 5) αναφέρεται ήδη στο άρθρο 3 της οδηγίας 2013/48/ΕΕ. Δεν υπάρχει λόγος να μνημονεύεται ένα μόνο συγκεκριμένο εδάφιο του άρθρου αυτού, ενώ δεν θα ήταν σκόπιμο να περιληφθεί ολόκληρο το κείμενο του εν λόγω άρθρου.

Τροπολογία  14

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 9

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(9) Προκειμένου οι ύποπτοι ή οι κατηγορούμενοι που στερούνται της ελευθερίας να είναι σε θέση να ασκήσουν πράγματι το δικαίωμα της πρόσβασης σε δικηγόρο από τα αρχικά στάδια της διαδικασίας, δεν θα πρέπει να αναμένουν την πρόσβαση σε δικηγόρο ενόσω εξετάζεται η αίτηση παροχής νομικής συνδρομής και αξιολογούνται τα κριτήρια επιλεξιμότητας για την παροχή νομικής συνδρομής. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επομένως να εξασφαλίζουν την παροχή αποτελεσματικής προσωρινής νομικής συνδρομής χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση μετά τη στέρηση της ελευθερίας και πριν από οποιαδήποτε εξέτασή τους, και η εν λόγω συνδρομή θα πρέπει να παρέχεται τουλάχιστον έως ότου η αρμόδια αρχή εκδώσει την απόφαση σχετικά με τη νομική συνδρομή και, σε περίπτωση πλήρους ή μερικής απόρριψης, έως ότου η απόφαση αυτή καταστεί τελεσίδικη, ή, σε περίπτωση που η αίτηση παροχής νομικής συνδρομής εγκριθεί, έως τον διορισμό του δικηγόρου από τη αρμόδια αρχή.

(9) Προκειμένου οι ύποπτοι ή οι κατηγορούμενοι να είναι σε θέση να ασκήσουν πράγματι το δικαίωμα της πρόσβασης σε δικηγόρο από τα αρχικά στάδια της διαδικασίας, δεν θα πρέπει να αναμένουν την πρόσβαση σε δικηγόρο ενόσω εξετάζεται η αίτηση παροχής δικαστικής αρωγής και αξιολογούνται τα κριτήρια επιλεξιμότητας για την παροχή δικαστικής αρωγής. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επομένως να εξασφαλίζουν την παροχή αποτελεσματικής προσωρινής δικαστικής αρωγής χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, πριν από την πραγματοποίηση μιας διαδικαστικής ενέργειας η οποία, με βάση το εθνικό ή το ενωσιακό δίκαιο, απαιτεί την παρουσία συνηγόρου υπεράσπισης, και τουλάχιστον έως ότου η αρμόδια αρχή εκδώσει την απόφαση σχετικά με τη δικαστική αρωγή και, σε περίπτωση πλήρους ή μερικής απόρριψης, έως ότου η απόφαση αυτή καταστεί τελεσίδικη, ή, σε περίπτωση που η αίτηση παροχής δικαστικής αρωγής εγκριθεί, έως τον διορισμό του δικηγόρου από τη αρμόδια αρχή.

Τροπολογία  15

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 9 α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(9α) Η παρούσα οδηγία πρέπει να σέβεται την ποικιλομορφία των συστημάτων παροχής δικαστικής αρωγής στα επιμέρους κράτη μέλη. Κάθε κράτος μέλος είναι υπεύθυνο για την παροχή δικαστικής αρωγής. Η δικαστική αρωγή πρέπει να παρέχεται σε συνάρτηση με κριτήρια που αφορούν τα οικονομικά μέσα του αιτούντος (έλεγχος πόρων) και/ή το συμφέρον απονομής της δικαιοσύνης (έλεγχος του βασίμου της αίτησης).

Αιτιολόγηση

Η παρούσα οδηγία πρέπει να εφαρμόζεται με σεβασμό προς την εθνική κυριαρχία των κρατών μελών. Δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να καθορίσει τα κριτήρια της παροχής δικαστικής αρωγής στα κράτη μέλη.

Τροπολογία  16

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 10

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(10) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι η προσωρινή νομική συνδρομή παρέχεται στον αναγκαίο βαθμό και δεν περιορίζεται κατά τρόπο που να εμποδίζει τους υπόπτους ή τους κατηγορουμένους να ασκήσουν πράγματι το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο όπως προβλέπεται ιδίως στο άρθρο 3 παράγραφος 3 της οδηγίας 2013/48/ΕΕ.

(10) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι η δικαστική αρωγή παρέχεται στον αναγκαίο βαθμό και δεν περιορίζεται κατά τρόπο που να εμποδίζει τους υπόπτους ή τους κατηγορουμένους να ασκήσουν πράγματι το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο όπως προβλέπεται ιδίως στο άρθρο 3 παράγραφος 3 της οδηγίας 2013/48/ΕΕ.

Αιτιολόγηση

Προκειμένου να διασφαλιστεί το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη καθ' όλη τη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας και να ενισχυθεί αποτελεσματικά η αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τα συστήματα ποινικής δικαιοσύνης τους, πρέπει να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας ώστε να καλύπτει την συνήθη δικαστική αρωγή για τους υπόπτους και κατηγορουμένους που στερούνται της ελευθερίας τους.

Τροπολογία  17

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 11

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(11) Οι εκζητούμενοι σε διαδικασία εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης που στερούνται της ελευθερίας τους θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα προσωρινής νομικής συνδρομής από τη στιγμή της στέρησης της ελευθερίας στο κράτος μέλος εκτέλεσης, τουλάχιστον έως ότου η αρμόδια αρχή εκδώσει την απόφαση σχετικά με τη νομική συνδρομή και, σε περίπτωση πλήρους ή μερικής απόρριψης, έως ότου αυτή η απόφαση καταστεί τελεσίδικη, ή, σε περίπτωση που η αίτηση παροχής νομικής συνδρομής εγκριθεί, έως τον διορισμό του δικηγόρου από τη αρμόδια αρχή.

(11) Οι εκζητούμενοι σε διαδικασία εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα προσωρινής δικαστικής αρωγής από τη στιγμή της στέρησης της ελευθερίας στο κράτος μέλος εκτέλεσης, τουλάχιστον έως ότου η αρμόδια αρχή εκδώσει την απόφαση σχετικά με τη δικαστική αρωγή και, σε περίπτωση πλήρους ή μερικής απόρριψης, έως ότου αυτή η απόφαση καταστεί τελεσίδικη, ή, σε περίπτωση που η αίτηση παροχής δικαστικής αρωγής εγκριθεί, έως τον διορισμό του δικηγόρου από τη αρμόδια αρχή.

Τροπολογία  18

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 12

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(12) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να προβλέπουν ότι οι δαπάνες για την προσωρινή νομική συνδρομή υπέρ των υπόπτων και των κατηγορουμένων που στερούνται της ελευθερίας τους καθώς και υπέρ των εκζητουμένων, μπορούν να ανακτηθούν από τα πρόσωπα αυτά εάν, κατά την επακόλουθη αξιολόγηση για το αν δικαιούνται νομικής συνδρομής, διαπιστωθεί ότι δεν πληρούν τα κριτήρια για την παροχή νομικής συνδρομής σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία.

(12) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να προβλέπουν ότι οι δαπάνες για την προσωρινή δικαστική αρωγή υπέρ των υπόπτων και των κατηγορουμένων καθώς και υπέρ των εκζητουμένων, μπορούν να ανακτηθούν από τα πρόσωπα αυτά εάν, κατά την επακόλουθη αξιολόγηση και μετά την τελική απόφαση από την αρμόδια αρχή για το αν δικαιούνται της συνήθους δικαστικής αρωγής, διαπιστωθεί ότι δεν πληρούν τα κριτήρια για την παροχή της συνήθους δικαστικής αρωγής σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία και εάν εν γνώσει τους παρέσχον στις αρμόδιες αρχές ψευδή στοιχεία σχετικά με την προσωπική οικονομική τους κατάσταση. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η ανάκτηση κόστους σχετικά με την προσωρινή δικαστική αρωγή δεν οφείλεται σε προκατάληψη εις βάρος του υπόπτου ή του κατηγορουμένου ή του εκζητουμένου με τρόπο ώστε να υπονομεύεται συνολικά ο δίκαιος χαρακτήρας της διαδικασίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι όροι που συνδέονται με την ανάκτηση των εξόδων είναι σαφείς και εύλογοι και ότι λαμβάνεται υπόψη η ειδική οικονομική κατάσταση του υπόπτου ή του κατηγορουμένου ή του εκζητουμένου.

Τροπολογία  19

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 13

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(13) Για να εξασφαλιστεί στους εκζητουμένους η αποτελεσματική πρόσβαση σε δικηγόρο στο κράτος εκτέλεσης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα πρόσωπα αυτά έχουν πρόσβαση σε νομική συνδρομή μέχρι την παράδοση, ή, σε περίπτωση μη παράδοσης, έως ότου η απόφαση για την παράδοση καταστεί τελεσίδικη. Το δικαίωμα νομικής συνδρομής μπορεί να υπόκειται σε αξιολόγηση των μέσων του εκζητουμένου ή/και εκτίμηση του κατά πόσον είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης να παράσχει νομική συνδρομή, σύμφωνα με τα ισχύοντα κριτήρια επιλεξιμότητας στο εν λόγω κράτος μέλος εκτέλεσης.

(13) Για να εξασφαλιστεί στους εκζητουμένους η αποτελεσματική πρόσβαση σε δικηγόρο στο κράτος εκτέλεσης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα πρόσωπα αυτά έχουν πρόσβαση σε δικαστική αρωγή μέχρι την παράδοση, ή, σε περίπτωση μη παράδοσης, έως ότου η απόφαση για την παράδοση καταστεί τελεσίδικη. Το δικαίωμα δικαστικής αρωγής μπορεί να βασίζεται στον έλεγχο πόρων, ή/και στον έλεγχο του βασίμου της αίτησης, σύμφωνα με τα ισχύοντα κριτήρια επιλεξιμότητας στο εν λόγω κράτος μέλος εκτέλεσης.

Αιτιολόγηση

Η παρούσα οδηγία σέβεται την ποικιλομορφία των συστημάτων ποινικής δικαιοσύνης που εφαρμόζονται στα επιμέρους κράτη μέλη. Πρέπει ως εκ τούτου να εφαρμόζεται σύμφωνα με τους κανόνες που ισχύουν στα κράτη μέλη όσον αφορά τη δικαστική αρωγή.

Τροπολογία  20

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 13 α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(13α) Σε ορισμένα κράτη μέλη κάποια αδικήματα ήσσονος σημασίας, όπως μικρές τροχαίες παραβάσεις και περιορισμένης έκτασης παρατυπίες σε σχέση με τους γενικούς δημοτικούς κανονισμούς και τη δημόσια τάξη, θεωρούνται αξιόποινες πράξεις. Σε τέτοιες περιπτώσεις, θα ήταν παράλογο να απαιτείται από τις αρμόδιες αρχές να διασφαλίζουν όλα τα δικαιώματα που απορρέουν από την παρούσα οδηγία. Όταν η νομοθεσία ενός κράτους μέλους προβλέπει ότι δεν μπορεί να επιβληθεί στέρηση της ελευθερίας ως κύρωση σε σχέση με ήσσονος σημασίας αδικήματα, η παρούσα οδηγία θα πρέπει να εφαρμόζεται μόνο στη διαδικασία ενώπιον δικαστηρίου που έχει δικαιοδοσία σε ποινικές υποθέσεις.

Τροπολογία  21

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 13 β (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(13β) Το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας όσον αφορά ήσσονος σημασίας παραβάσεις δεν θα πρέπει να θίγει τις υποχρεώσεις των κρατών μελών, δυνάμει της ΕΣΔΑ, να εξασφαλίζουν το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη, περιλαμβανομένου του δικαιώματος πρόσβασης σε δικηγόρο.

Τροπολογία  22

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 14

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(14) Προκειμένου να διασφαλίσει ότι οι εκζητούμενοι μπορούν πράγματι να ασκήσουν το δικαίωμα τους να ορίσουν δικηγόρο στο κράτος μέλος έκδοσης για να βοηθά τον δικηγόρο στο κράτος μέλος εκτέλεσης, σύμφωνα με την οδηγία 2013/48/ΕΕ, το κράτος μέλος έκδοσης θα πρέπει να διασφαλίσει ότι οι εκζητούμενοι έχουν πρόσβαση σε νομική συνδρομή για τον σκοπό της διαδικασίας εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης στο κράτος μέλος εκτέλεσης. Το δικαίωμα αυτό μπορεί να υπόκειται σε αξιολόγηση των μέσων του εκζητουμένου ή/και εκτίμηση του κατά πόσον είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης να παράσχει νομική συνδρομή, σύμφωνα με τα ισχύοντα κριτήρια επιλεξιμότητας στο εν λόγω κράτος μέλος έκδοσης.

(14) Προκειμένου να διασφαλίσει ότι οι εκζητούμενοι μπορούν πράγματι να ασκήσουν το δικαίωμα τους να ορίσουν δικηγόρο στο κράτος μέλος έκδοσης για να βοηθά τον δικηγόρο στο κράτος μέλος εκτέλεσης, σύμφωνα με την οδηγία 2013/48/ΕΕ, το κράτος μέλος έκδοσης θα πρέπει να διασφαλίσει ότι οι εκζητούμενοι έχουν πρόσβαση σε προσωρινή δικαστική αρωγή και σε δικαστική αρωγή για τον σκοπό της νομικής εκπροσώπησης στο εν λόγω κράτος μέλος για την υποστήριξη του δικηγόρου στο κράτος μέλος εκτέλεσης, σε περίπτωση διαδικασίας ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης. Το δικαίωμα σε δικαστική αρωγή μπορεί να βασίζεται σε έλεγχο πόρων, ή/και σε έλεγχο του βασίμου της αίτησης, σύμφωνα με τα ισχύοντα κριτήρια επιλεξιμότητας στο εν λόγω κράτος μέλος εκτέλεσης.

Τροπολογία  23

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 15

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(15) Η παρούσα οδηγία παραχωρεί το δικαίωμα προσωρινής νομικής συνδρομής σε παιδιά που στερούνται της ελευθερίας τους και νομικής συνδρομής σε παιδιά που είναι εκζητούμενα σε διαδικασία εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης.

(15) Η παρούσα οδηγία παραχωρεί το δικαίωμα προσωρινής και συνήθους δικαστικής αρωγής σε υπόπτους ή κατηγορούμενους ή εκζητουμένους που χρήζουν ιδιαίτερης προστασίας. Τα παιδιά συνιστούν μια ιδιαίτερα ευάλωτη ομάδα και θα πρέπει, συνεπώς, να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή σε αυτά, θα πρέπει δε, σύμφωνα με την οδηγία ... σχετικά με ειδικές διαδικαστικές εγγυήσεις σε ποινικές διαδικασίες, να λαμβάνονται ειδικά μέτρα για παιδιά που είναι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι.

Τροπολογία  24

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 16

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(16) Κατά την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίζουν τον σεβασμό του θεμελιώδους δικαιώματος νομικής συνδρομής, όπως προβλέπεται στο άρθρο 47 παράγραφος 3 του Χάρτη και στο άρθρο 6 (3) (γ) της ΕΣΑΔ, και να εξασφαλίζουν την παροχή νομικής συνδρομής σε όσους δεν διαθέτουν επαρκείς πόρους για να πληρώσουν νομική συνδρομή όταν τούτο ενδείκνυται προς το συμφέρον της δικαιοσύνης.

(16) Κατά την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίζουν τον σεβασμό του θεμελιώδους δικαιώματος δικαστικής αρωγής, όπως προβλέπεται στο άρθρο 47 παράγραφος 3 του Χάρτη και στο άρθρο 6 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΕΣΔΑ, και να εξασφαλίζουν την παροχή δικαστικής αρωγής προς τους αιτούντες βάσει ενός ελέγχου πόρων και/ή του βασίμου της αίτησης. Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη θα πρέπει να τηρούν τις αρχές και τις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΗΕ σχετικά με την πρόσβαση σε δικαστική αρωγή στο πλαίσιο των συστημάτων ποινικής δικαιοσύνης. Σε περίπτωση που η παροχή δικαστικής αρωγής εξαρτάται από έναν έλεγχο πόρων, θα πρέπει, κατά τον έλεγχο αυτό, να λαμβάνονται υπόψη τα ζητήματα που αφορούν υπόπτους ή κατηγορουμένους οι οποίοι χρήζουν ιδιαίτερης προστασίας.

 

Τροπολογία  25

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 16 α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(16α) Σύμφωνα με την της αποτελεσματικότητας του ενωσιακού δικαίου, τα κράτη μέλη θέτουν σε εφαρμογή κατάλληλα και αποτελεσματικά ένδικα μέσα σε περίπτωση παραβίασης ατομικού δικαιώματος που απονέμεται από το ενωσιακό δίκαιο. Θα πρέπει να παρέχεται αποτελεσματική έννομη προστασία στις περιπτώσεις που η παροχή δικαστικής αρωγής έχει υπονομευθεί, καθυστερήσει ή απορριφθεί, στις περιπτώσεις που ο ύποπτος ή ο κατηγορούμενος δεν είχαν επαρκώς ενημερωθεί για το δικαίωμά τους σε δικαστική αρωγή και στις περιπτώσεις στις οποίες οι διατάξεις σχετικά με την επιλεξιμότητα ή την ανάκτηση του κόστους ήταν ασαφείς. Ως εκ τούτου, τα πρόσωπα που υποβάλλουν αίτηση για την παροχή δικαστικής αρωγής θα πρέπει να έχουν δικαίωμα προσφυγής κατά της απορριπτικής απόφασης για την παροχή δικαστικής αρωγής.

 

Τροπολογία  26

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 17

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(17) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να συλλέγουν δεδομένα σχετικά με τον τρόπο πρόσβασης στο δικαίωμα νομικής συνδρομής των υπόπτων ή κατηγορουμένων και των εκζητουμένων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να συλλέγουν δεδομένα, αφενός, σχετικά με τον αριθμό των περιπτώσεων στις οποίες έχει παρασχεθεί προσωρινή νομική συνδρομή σε υπόπτους ή κατηγορουμένους που στερούνται της ελευθερίας τους, καθώς και σε εκζητουμένους, και, αφετέρου, σχετικά με τον αριθμό των περιπτώσεων όπου το δικαίωμα αυτό δεν ασκήθηκε. Τα δεδομένα αυτά θα πρέπει να περιλαμβάνουν τον αριθμό των αιτήσεων παροχής νομικής συνδρομής σε διαδικασίες εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης όταν το κράτος μέλος ενεργεί ως κράτος έκδοσης και εκτέλεσης, καθώς και τον αριθμό των περιπτώσεων στις οποίες τα αιτήματα αυτά έγιναν δεκτά. Επίσης πρέπει να συλλέγονται στοιχεία σχετικά με τις δαπάνες για την παροχή προσωρινής νομικής συνδρομής σε πρόσωπα που στερούνται της ελευθερίας τους και σε εκζητουμένους.

(17) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να συλλέγουν δεδομένα σχετικά με τον τρόπο πρόσβασης στο δικαίωμα δικαστικής αρωγής των υπόπτων ή κατηγορουμένων και των εκζητουμένων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να συλλέγουν δεδομένα, αφενός, σχετικά με τον αριθμό των περιπτώσεων στις οποίες έχει παρασχεθεί δικαστική αρωγή σε υπόπτους ή κατηγορουμένους, καθώς και σε εκζητουμένους, και, αφετέρου, σχετικά με τον αριθμό των περιπτώσεων όπου το δικαίωμα αυτό δεν ασκήθηκε. Τα δεδομένα αυτά θα πρέπει να περιλαμβάνουν τον αριθμό των αιτήσεων παροχής δικαστικής αρωγής σε διαδικασίες εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης όταν το κράτος μέλος ενεργεί ως κράτος έκδοσης και εκτέλεσης, καθώς και τον αριθμό των περιπτώσεων στις οποίες τα αιτήματα αυτά έγιναν δεκτά. Επίσης πρέπει να συλλέγονται στοιχεία σχετικά με τις δαπάνες για την παροχή δικαστικής αρωγής σε υπόπτους ή κατηγορουμένους και σε εκζητουμένους.

Τροπολογία  27

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 18

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(18) Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να ισχύει για υπόπτους και κατηγορουμένους ανεξαρτήτως του νομικού τους καθεστώτος, της ιθαγένειας ή της εθνικότητάς τους. Η παρούσα οδηγία συνάδει με τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις αρχές που αναγνωρίζονται από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, μεταξύ των οποίων είναι η απαγόρευση των βασανιστηρίων και της απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης, το δικαίωμα στην ελευθερία και την ασφάλεια, ο σεβασμός της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, το δικαίωμα στην ακεραιότητα του προσώπου, τα δικαιώματα του παιδιού, η ένταξη των ατόμων με αναπηρίες, το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής και το δικαίωμα δίκα ιης δίκης, το τεκμήριο αθωότητας και το δικαίωμα της υπεράσπισης. Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να εφαρμόζεται σύμφωνα με αυτές τις αρχές και δικαιώματα.

(18) Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να ισχύει για υπόπτους και κατηγορουμένους ανεξαρτήτως του νομικού τους καθεστώτος, της ιθαγένειας ή της εθνικότητάς τους, του φύλου, της φυλής, του χρώματος, της εθνοτικής καταγωγής ή της κοινωνικής προέλευσης, των γενετικών χαρακτηριστικών, της γλώσσας, της θρησκείας ή των πεποιθήσεων, των πολιτικών ή λοιπών φρονημάτων, της ιδιότητας μέλους εθνικής μειονότητας, της περιουσίας, της γέννησης, της αναπηρίας, του καθεστώτος διαμονής, της ηλικίας ή του γενετήσιου προσανατολισμού ή οποιασδήποτε άλλης κατάστασης. Η παρούσα οδηγία συνάδει με τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις αρχές που αναγνωρίζονται από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, μεταξύ των οποίων είναι η απαγόρευση των βασανιστηρίων και της απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης, το δικαίωμα στην ελευθερία και την ασφάλεια, ο σεβασμός της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, το δικαίωμα στην ακεραιότητα του προσώπου, τα δικαιώματα του παιδιού, η ένταξη των ατόμων με αναπηρίες, το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής και το δικαίωμα δίκαιης δίκης, το τεκμήριο αθωότητας και το δικαίωμα της υπεράσπισης. Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να εφαρμόζεται σύμφωνα με αυτές τις αρχές και δικαιώματα.

Τροπολογία  28

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 19

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(19) Η παρούσα οδηγία θεσπίζει ελάχιστους κανόνες. Τα κράτη μέλη μπορούν να διευρύνουν τα δικαιώματα που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία προκειμένου να παράσχουν υψηλότερο επίπεδο προστασίας. Αυτό το υψηλότερο επίπεδο προστασίας δεν θα πρέπει να αποτελεί φραγμό για την αμοιβαία αναγνώριση των δικαστικών αποφάσεων, την οποία οι εν λόγω ελάχιστοι κανόνες αποσκοπούν να διευκολύνουν. Ο βαθμός προστασίας δεν θα πρέπει ποτέ να υπολείπεται των προδιαγραφών που προβλέπει ο Χάρτης ή η ΕΣΑΔ, όπως ερμηνεύονται στη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

(19) Η παρούσα οδηγία θεσπίζει ελάχιστους κανόνες. Τα κράτη μέλη μπορούν να διευρύνουν τα δικαιώματα που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία προκειμένου να παράσχουν υψηλότερο επίπεδο προστασίας. Αυτό το υψηλότερο επίπεδο προστασίας δεν θα πρέπει να αποτελεί φραγμό για την αμοιβαία αναγνώριση των δικαστικών αποφάσεων, την οποία οι εν λόγω ελάχιστοι κανόνες αποσκοπούν να διευκολύνουν. Ο βαθμός προστασίας δεν θα πρέπει ποτέ να υπολείπεται των προδιαγραφών που προβλέπει ο Χάρτης ή η ΕΣΑΔ, όπως ερμηνεύονται στη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Σε καμία περίπτωση η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να ερμηνευθεί κατά τρόπο που να περιορίζει τα δικαιώματα και τις εγγυήσεις που προβλέπονται από ορισμένα εθνικά δίκαια τα οποία παρέχουν υψηλότερο επίπεδο προστασίας.

Αιτιολόγηση

Είναι αυτονόητο ότι η παρούσα οδηγία δεν πρέπει να μειώσει το επίπεδο νομικής προστασίας που ισχύει στα κράτη μέλη.

Τροπολογία  29

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 1 – παράγραφος 1

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

1. Η παρούσα οδηγία θεσπίζει τους ελάχιστους κανόνες σχετικά με:

1. Η παρούσα οδηγία θεσπίζει ελάχιστους κανόνες σχετικά με:

α) το δικαίωμα προσωρινής νομικής αρωγής των υπόπτων ή κατηγορουμένων σε ποινικές διαδικασίες, οι οποίοι στερούνται της ελευθερίας τους, και

α) το δικαίωμα προσωρινής και συνήθους δικαστικής αρωγής των υπόπτων ή κατηγορουμένων σε ποινικές διαδικασίες και

β) το δικαίωμα προσωρινής νομικής συνδρομής και παροχής νομικής συνδρομής των εκζητουμένων που υπάγονται σε διαδικασία εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης.

β) το δικαίωμα προσωρινής και συνήθους δικαστικής αρωγής των εκζητουμένων που υπάγονται σε διαδικασία εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης.

Τροπολογία  30

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 1 – παράγραφος 2

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

2. Η παρούσα οδηγία συμπληρώνει την οδηγία 2013/48/ΕΕ. Καμία διάταξη της παρούσας οδηγίας δεν πρέπει να ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι περιορίζει τα δικαιώματα που προβλέπει η εν λόγω οδηγία.

2. Η παρούσα οδηγία συμπληρώνει την οδηγία 2013/48/ΕΕ σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο. Καμία διάταξη της παρούσας οδηγίας δεν πρέπει να ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι περιορίζει τα δικαιώματα που προβλέπει η εν λόγω οδηγία.

Τροπολογία  31

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 2

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

Άρθρο 2

Άρθρο 2

Πεδίο εφαρμογής

Πεδίο εφαρμογής

Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται:

1. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται:

α) σε υπόπτους ή κατηγορουμένους σε ποινικές διαδικασίες οι οποίοι στερούνται της ελευθερίας τους και οι οποίοι έχουν το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο σύμφωνα με την οδηγία 2013/48/ΕΕ·

α) σε υπόπτους ή κατηγορουμένους σε ποινικές διαδικασίες οι οποίοι έχουν το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο, σύμφωνα με την οδηγία 2013/48/ΕΕ ή άλλες νομικώς δεσμευτικές πράξεις της Ένωσης σχετικά με τις δικονομικές εγγυήσεις για τα παιδιά που είναι ύποπτα·

β) σε εκζητουμένους.

β) σε εκζητουμένους όπως ορίζονται στο άρθρο 3 στοιχείο γ) της παρούσας οδηγίας.

 

2. Με την επιφύλαξη του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη, όσον αφορά ήσσονος σημασίας αδικήματα:

 

α) όταν η νομοθεσία ενός κράτους μέλους προβλέπει την επιβολή κυρώσεων από άλλη αρχή εκτός δικαστηρίου με δικαιοδοσία σε ποινικές υποθέσεις και όταν, κατά της επιβολής της κύρωσης αυτής μπορεί να ασκηθεί έφεση ή προσφυγή στο εν λόγω δικαστήριο· ή

 

β) όταν δεν μπορεί να επιβληθεί ως κύρωση στερητική της ελευθερίας ποινή·

 

η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται μόνο σε διαδικασίες ενώπιον δικαστηρίου που έχει δικαιοδοσία σε ποινικές υποθέσεις

 

Σε κάθε περίπτωση, η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται πλήρως όταν ο ύποπτος ή ο κατηγορούμενος στερείται της ελευθερίας του, ανεξάρτητα από το στάδιο της ποινικής διαδικασίας.

Τροπολογία  32

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 3 – στοιχείο α

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

α) ως νομική συνδρομή νοείται η χρηματοδότηση και συνδρομή που παρέχει το κράτος μέλος προκειμένου να εξασφαλίσει την άσκηση του δικαιώματος πρόσβασης σε δικηγόρο,

α) ως «συνήθης δικαστική αρωγή» νοείται η χρηματοδότηση και συνδρομή που παρέχει το κράτος μέλος προκειμένου να εξασφαλίσει την άσκηση του δικαιώματος πρόσβασης σε δικηγόρο,

Τροπολογία  33

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 3 – στοιχείο β

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

β) ως προσωρινή νομική συνδρομή νοείται η νομική συνδρομή που παρέχεται σε πρόσωπο που στερείται της ελευθερίας του έως ότου εκδοθεί η απόφαση σχετικά με τη νομική συνδρομή.

β) ως «προσωρινή δικαστική αρωγή» νοείται η δικαστική αρωγή που παρέχεται έως ότου εκδοθεί και τεθεί σε ισχύ η απόφαση σχετικά με τη συνήθη δικαστική αρωγή,

Τροπολογία  34

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 3 – στοιχείο δ

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

δ) ως «δικηγόρος» νοείται κάθε πρόσωπο το οποίο, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, διαθέτει τα προσόντα και δικαιούται, μεταξύ άλλων μέσω διαπιστεύσεως σε εξουσιοδοτημένο φορέα, να παρέχει νομικές συμβουλές και νομική συνδρομή σε υπόπτους ή κατηγορουμένους.

δ) ως «δικηγόρος δικαστικής αρωγής» νοείται κάθε πρόσωπο το οποίο, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, διαθέτει τα προσόντα και δικαιούται, μεταξύ άλλων μέσω διαπιστεύσεως σε εξουσιοδοτημένο φορέα, να παρέχει νομικές συμβουλές, δικαστική αρωγή και εκπροσώπηση σε υπόπτους ή κατηγορουμένους.

Τροπολογία  35

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 4 – παράγραφος 1

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε τα ακόλουθα πρόσωπα, εφόσον το επιθυμούν, να έχουν το δικαίωμα προσωρινής νομικής συνδρομής:

1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε τα ακόλουθα πρόσωπα, εφόσον το επιθυμούν, να έχουν το δικαίωμα προσωρινής δικαστικής αρωγής:

α) οι ύποπτοι ή οι κατηγορούμενοι σε ποινικές διαδικασίες, οι οποίοι στερούνται της ελευθερίας τους·

α) οι ύποπτοι ή οι κατηγορούμενοι σε ποινικές διαδικασίες οι οποίοι έχουν το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο, σύμφωνα με την οδηγία 2013/48/ΕΕ ή άλλες νομικώς δεσμευτικές πράξεις της Ένωσης σχετικά με τις δικονομικές εγγυήσεις για τα παιδιά που είναι ύποπτα·

β) οι εκζητούμενοι οι οποίοι στερούνται της ελευθερίας τους στο κράτος μέλος εκτέλεσης.

β) οι εκζητούμενοι οι οποίοι έχουν το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο, σύμφωνα με την οδηγία 2013/48/ΕΕ τόσο στο κράτος μέλος εκτέλεσης όσο και στο κράτος μέλος έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 10 την παρούσας οδηγίας, ή άλλες νομικώς δεσμευτικές πράξεις της Ένωσης σχετικά με τις δικονομικές εγγυήσεις για τα παιδιά που είναι ύποπτα·

Τροπολογία  36

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 4 – παράγραφος 2

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

2. Προσωρινή νομική συνδρομή παρέχεται χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση μετά τη στέρηση της ελευθερίας και, σε κάθε περίπτωση, πριν από την εξέταση.

2. Προσωρινή δικαστική αρωγή παρέχεται χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση και, σε κάθε περίπτωση, πριν από την εξέταση.

Τροπολογία  37

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 4 – παράγραφος 3

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

3. Προσωρινή νομική συνδρομή παρέχεται έως ότου ληφθεί και τεθεί σε ισχύ η τελική απόφαση σχετικά με τη νομική συνδρομή, ή, εφόσον ο ύποπτος ή κατηγορούμενος τυγχάνει νομικής συνδρομής, έως την έναρξη ισχύος του διορισμού του δικηγόρου.

3. Προσωρινή δικαστική αρωγή παρέχεται έως ότου ληφθεί και τεθεί σε ισχύ η τελική απόφαση σχετικά με τη δικαστική αρωγή, και συγκεκριμένα:

 

α) σε περίπτωση που έχει εγκριθεί η παροχή δικαστικής αρωγής, έως την έναρξη ισχύος του διορισμού του δικηγόρου· ή

 

β) σε περίπτωση που έχει απορριφθεί η παροχή δικαστικής αρωγής, έως ότου η απόφαση καταστεί τελεσίδικη και ο ύποπτος, κατηγορούμενος ή εκζητούμενος εξαντλήσει την εύλογη δυνατότητα να βρει δικηγόρο της επιλογής του.

Αιτιολόγηση

Πέραν των τροπολογιών που αφορούν τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας προκειμένου να συμπεριληφθεί η συνήθης δικαστική αρωγή κάθε μορφής, οι τροπολογίες που προτείνονται στην παράγραφο 3 επιδιώκουν να διευκρινίσουν την ακριβή φύση των δικαιωμάτων. Ειδικότερα, η προσωρινή δικαστική αρωγή δεν πρέπει να αναστέλλεται έως ότου ληφθεί τελεσίδικη απόφαση σχετικά με τη συνήθη δικαστική αρωγή. Εξάλλου, το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο ισχύει επίσης στην περίπτωση αρνητικής απόφασης σχετικά με την παροχή δικαστικής αρωγής: στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να διατίθεται επαρκής χρόνος για την εξεύρεση κατάλληλου δικηγόρου.

Τροπολογία  38

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 4 – παράγραφος 4 α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

4α. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι η προσωρινή δικαστική αρωγή περιλαμβάνει επίσης, εφόσον απαιτείται, διερμηνεία για την επικοινωνία μεταξύ του ατόμου που στερείται της ελευθερίας του και του δικηγόρου, σύμφωνα με την οδηγία 2010/64/ΕΕ και, ειδικότερα, το άρθρο 2 παράγραφος 2.

Τροπολογία  39

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 4 – παράγραφος 5

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

5. Τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να προβλέψουν ότι οι δαπάνες για την προσωρινή νομική συνδρομή μπορούν να ανακτηθούν από τους υπόπτους ή τους κατηγορουμένους και τους εκζητουμένους οι οποίοι δεν πληρούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας για την παροχή νομικής συνδρομής, όπως ορίζεται στην εθνική νομοθεσία.

5. Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέψουν ότι, κατ’ εξαίρεση, οι δαπάνες για την προσωρινή δικαστική αρωγή μπορούν να ανακτηθούν από τους υπόπτους ή τους κατηγορουμένους και τους εκζητουμένους, εφόσον αποδειχθεί βάσει της τελεσίδικης απόφασης ότι τα πρόσωπα αυτά δεν πληρούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας για την παροχή συνήθους δικαστικής αρωγής, όπως ορίζεται στην εθνική νομοθεσία, και ότι εν γνώσει τους παρείχαν στις αρμόδιες αρχές ψευδή στοιχεία σχετικά με την προσωπική οικονομική τους κατάσταση. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οποιαδήποτε ανάκτηση του κόστους σχετικά με την προσωρινή δικαστική αρωγή δεν οφείλεται σε προκατάληψη εις βάρος του υπόπτου ή του κατηγορουμένου ή του εκζητουμένου με τρόπο που να υπονομεύεται συνολικά ο δίκαιος χαρακτήρας της διαδικασίας, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι οι όροι που συνδέονται με την ανάκτηση των δαπανών είναι σαφείς και εύλογοι και ότι λαμβάνεται υπόψη η ιδιαίτερη οικονομική κατάσταση του υπόπτου ή του κατηγορουμένου ή του εκζητουμένου.

Τροπολογία  40

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 4 α (νέο)

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

Άρθρο 4 α

 

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα πρόσωπα που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 μπορούν να έχουν πρόσβαση σε δικαστική αρωγή εάν στερούνται επαρκών οικονομικών πόρων για να καλύψουν μερικώς ή πλήρως τα έξοδα υπεράσπισης και τα διαδικαστικά έξοδα λόγω της οικονομικής τους κατάστασης (έλεγχος πόρων) και/ή εφόσον η συνδρομή αυτή απαιτείται προς το συμφέρον της απονομής δικαιοσύνης (έλεγχος του βασίμου της αίτησης).

 

2. Ο έλεγχος πόρων γίνεται βάσει όλων των σχετικών αντικειμενικών παραγόντων, όπως το εισόδημα, η περιουσία, η οικογενειακή κατάσταση, το επίπεδο διαβίωσης και το κόστος ενός συνηγόρου.

 

3. Στον έλεγχο του βασίμου της αίτησης περιλαμβάνεται η εκτίμηση του επείγοντος και της πολυπλοκότητας της υπόθεσης, η εκτίμηση της σοβαρότητας του αδικήματος και της βαρύτητας της ποινής, και η αξιολόγηση της κοινωνικής και προσωπικής κατάστασης του υπόπτου, του κατηγορουμένου ή του εκζητουμένου.

 

4. Τα κράτη μέλη παρέχουν στους ύποπτους, κατηγορούμενους ή εκζητούμενους πλήρεις, εύκολα προσβάσιμες και κατανοητές πληροφορίες σχετικά με τη δικαστική αρωγή σε ποινικές διαδικασίες, όπως πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο υποβολής και την αρχή στην οποία υποβάλλονται οι αιτήσεις παροχής δικαστικής αρωγής, διαφανή κριτήρια επιλεξιμότητας για δικαστική αρωγή, καθώς και πληροφορίες σχετικά με τις υφιστάμενες δυνατότητες σε περίπτωση άρνησης παροχής δικαστικής αρωγής ή παροχής ανεπαρκούς νομικής υποστήριξης από δικηγόρο δικαστικής αρωγής.

Τροπολογία  41

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 4 β (νέο)

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

Άρθρο 4β

 

Οι αποφάσεις σχετικά με τη χορήγηση δικαστικής αρωγής καθώς και το διορισμό δικηγόρων, πρέπει να λαμβάνονται έγκαιρα από ανεξάρτητη αρμόδια αρχή. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι αρμόδιες αρχές να λαμβάνουν αποφάσεις με επιμέλεια και να υπάρχουν ουσιαστικές εγγυήσεις κατά των αυθαιρεσιών.

Τροπολογία  42

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 5

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

Άρθρο 5

Άρθρο 5

Νομική συνδρομή των εκζητουμένων

Δικαστική αρωγή των εκζητουμένων

1. Το κράτος μέλος εκτέλεσης διασφαλίζει ότι οι εκζητούμενοι έχουν το δικαίωμα νομικής συνδρομής από τη στιγμή της σύλληψής τους βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης έως ότου παραδοθούν, ή, σε περίπτωση μη παράδοσης, έως ότου η απόφαση για την παράδοση καταστεί τελεσίδικη.

1. Το κράτος μέλος εκτέλεσης διασφαλίζει ότι οι εκζητούμενοι έχουν το δικαίωμα προσωρινής και συνήθους δικαστικής αρωγής από τη στιγμή της σύλληψής τους μόλις εκδοθεί ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης έως ότου παραδοθούν, ή, σε περίπτωση μη παράδοσης, έως ότου η απόφαση για την παράδοση καταστεί τελεσίδικη.

2. Το κράτος μέλος έκδοσης διασφαλίζει ότι οι εκζητούμενοι, οι οποίοι ασκούν το δικαίωμα τους να ορίσουν δικηγόρο στο κράτος μέλος έκδοσης για να συνεπικουρεί τον δικηγόρο στο κράτος μέλος εκτέλεσης, σύμφωνα με το άρθρο 10 της οδηγίας 2013/48/ΕΕ, έχουν το δικαίωμα νομικής συνδρομής στο εν λόγω κράτος μέλος για τον σκοπό της διαδικασίας εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης στο κράτος μέλος εκτέλεσης.

2. Το κράτος μέλος έκδοσης διασφαλίζει ότι οι εκζητούμενοι, οι οποίοι ασκούν το δικαίωμα τους να ορίσουν δικηγόρο στο κράτος μέλος έκδοσης καθώς και σε κάθε άλλο κράτος στο οποίο οι αρμόδιες αρχές συλλέγουν αποδεικτικά στοιχεία ή διεξάγουν ανακριτικές πράξεις, σύμφωνα με το άρθρο 10 της οδηγίας 2013/48/ΕΕ, έχουν το δικαίωμα προσωρινής ή συνήθους δικαστικής αρωγής στο εν λόγω κράτος μέλος για τον σκοπό της διαδικασίας εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης στο κράτος μέλος εκτέλεσης.

3. Το δικαίωμα νομικής συνδρομής που αναφέρεται στις παραγράφους 1 και 2 μπορεί να υπόκειται σε αξιολόγηση των μέσων του εκζητουμένου ή/και εκτίμηση του κατά πόσον είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης να παράσχει νομική συνδρομή, σύμφωνα με τα ισχύοντα κριτήρια επιλεξιμότητας στο εν λόγω κράτος μέλος.

3. Η αξιολόγηση της αίτησης για συνήθη δικαστική αρωγή που υποβάλλει ο εκζητούμενος πραγματοποιείται βάσει των κριτηρίων επιλεξιμότητας που θεσπίζονται στο άρθρο 4α, και συγκεκριμένα της εκτίμησης των οικονομικών πόρων του εκζητουμένου στα κράτη μέλη όπου η παροχή δικαστικής αρωγής υπόκειται σε έλεγχο πόρων και/ή εφόσον η συνδρομή αυτή απαιτείται προς το συμφέρον της απονομής δικαιοσύνης στην συγκεκριμένη υπόθεση στα κράτη μέλη όπου η παροχή δικαστικής αρωγής υπόκειται σε έλεγχο του βασίμου της αίτησης.

Τροπολογία  43

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 5 α (νέο)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

Άρθρο 5α

 

1. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα και η ποιότητα της δικαστικής αρωγής, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσουν την υψηλή ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών δικαστικής αρωγής προκειμένου να διασφαλίζεται το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη.

 

2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ιδίως ώστε:

 

α) η συνήθης δικαστική αρωγή να παρέχεται σε όλα τα στάδια της διαδικασίας της ποινικής δίκης·

 

β) να τίθενται σε εφαρμογή ή να διατηρούνται συστήματα διασφάλισης της ποιότητας και της ανεξαρτησίας των δικηγόρων δικαστικής αρωγής, και ιδίως ένα σύστημα διαπίστευσης, εκπαίδευσης και συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης των δικηγόρων αυτών που να διασφαλίζει ότι οι δικηγόροι δικαστικής αρωγής διαθέτουν επαρκή κατάρτιση, δεξιότητες και εμπειρία ώστε να συμβάλουν στην αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων υπεράσπισης.

 

γ) να διασφαλίζεται η συνέχιση της νομικής εκπροσώπησης, εφόσον το επιθυμεί ο ύποπτος, ο κατηγορούμενος ή ο εκζητούμενος·

 

δ) ο ύποπτος ή ο κατηγορούμενος και ο εκζητούμενος να έχουν το δικαίωμα να αντικαταστήσουν μία φορά τον δικηγόρο δικαστικής αρωγής που τους έχει ορισθεί·

 

ε) να παρέχεται επαρκής χρηματοδότηση και πόροι καθώς και δημοσιονομική αυτονομία για την αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος δικαστικής αρωγής·

 

στ) να παρέχεται κατάλληλη κατάρτιση σε όλο το προσωπικό που συμμετέχει στη διαδικασία λήψης αποφάσεων για τη δικαστική αρωγή σε ποινικές διαδικασίες·

 

ζ) κάθε απόφαση για μερική ή πλήρη απόρριψη της αίτησης για παροχή δικαστικής αρωγής να κοινοποιείται εγγράφως στον ύποπτο, τον κατηγορούμενο ή τον εκζητούμενο.

Τροπολογία  44

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 5 β (νέο)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

Άρθρο 5β

 

1. Κάθε πρόσωπο που υποβάλλει αίτηση για την παροχή δικαστικής αρωγής στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας, έχει δικαίωμα να προσφύγει κατά της απόφασης που απορρίπτει την παροχή δικαστικής αρωγής, ενώπιον ανεξάρτητου δικαστηρίου, με στόχο τη διαφύλαξη του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη και του δικαιώματος σε υπεράσπιση.

 

2. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι οι ύποπτοι, οι κατηγορούμενοι και οι εκζητούμενοι διαθέτουν αποτελεσματικά ένδικα μέσα, σε περίπτωση παραβίασης των δικαιωμάτων τους που απορρέουν από την παρούσα οδηγία. Στα μέσα αυτά πρέπει να περιλαμβάνεται το δικαίωμα δικαστικού ελέγχου, σε περίπτωση που η πρόσβαση σε δικαστική αρωγή έχει υπονομευθεί ή καθυστερήσει ή απορριφθεί εν μέρει ή εξ ολοκλήρου, ή σε περίπτωση που τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα δεν είχαν ενημερωθεί επαρκώς για τα δικαιώματά τους σε παροχή προσωρινής και συνήθους δικαστικής αρωγής.

Τροπολογία  45

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 6

 

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

Άρθρο 6

Άρθρο 6

Υποβολή δεδομένων

Υποβολή δεδομένων

1. Τα κράτη μέλη πρέπει να συλλέγουν δεδομένα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο έχουν τεθεί σε εφαρμογή τα δικαιώματα που αναφέρονται στο άρθρο 4 και στο άρθρο 5.

1. Τα κράτη μέλη συλλέγουν συναφή στατιστικά δεδομένα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο έχουν τεθεί σε εφαρμογή τα δικαιώματα που αναφέρονται στα άρθρα 4, 4α, 4β, 5 και 5α, με γνώμονα την πλήρη προστασία των προσωπικών δεδομένων των υπόπτων ή κατηγορουμένων ή εκζητουμένων.

2. Τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή τα δεδομένα αυτά το αργότερο εντός [36 μηνών από τη δημοσίευση της παρούσας οδηγίας].

2. Έως ...* και ανά τριετία, τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή τα δεδομένα αυτά.

 

______________

 

* ΕΕ: να εισαχθεί η ημερομηνία: δύο έτη μετά τη δημοσίευση της παρούσας οδηγίας.


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Στις 27 Νοεμβρίου 2013, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την προσωρινή δικαστική αρωγή για υπόπτους ή κατηγορουμένους που στερούνται της ελευθερίας τους και τη δικαστική αρωγή σε διαδικασίες εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης(1).

Γενική αξιολόγηση της πρότασης

Σύμφωνα με το άρθρο 82 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), η δικαστική συνεργασία σε θέματα ποινικού δικαίου στην Ένωση βασίζεται στην αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων και διαταγών. Η εφαρμογή της εν λόγω αρχής προϋποθέτει ότι τα κράτη μέλη εμπιστεύονται τα συστήματα ποινικής δικαιοσύνης του άλλου κράτους μέλους, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο διασφαλίζονται τα δικαιώματα των υπόπτων ή των κατηγορουμένων προσώπων.

Στην πράξη, όμως, οι εθνικές πρακτικές διαφέρουν ως προς αυτό το θέμα. Με βάση τα ανωτέρω, στις 30 Νοεμβρίου 2009, το Συμβούλιο ενέκρινε τον οδικό χάρτη για την ενίσχυση των δικονομικών δικαιωμάτων των υπόπτων ή κατηγορουμένων σε ποινικές διαδικασίες(2). Ο οδικός χάρτης αναφέρει ως μέτρο Γ το δικαίωμα παροχής νομικών συμβουλών και δικαστικής αρωγής. Το δικαίωμα σε παροχή δικαστικής αρωγής συνδέεται άρρηκτα με το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο, για το οποίο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενέκριναν την οδηγία 2013/48/ΕΕ της 22ας Οκτωβρίου 2013. Για τα άτομα τα οποία δεν έχουν επαρκείς οικονομικούς πόρους, μόνο η δικαστική αρωγή μπορεί να καταστήσει αποτελεσματικό το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο.

Το δικαίωμα σε δικαστική αρωγή δεν είναι ένα απλό ζήτημα, πράγμα το οποίο ίσως εξηγεί για ποιό λόγο η Επιτροπή χρειάστηκε σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα πριν υποβάλλει τα παρόντα μέσα. Όμως, αυτό δεν θα πρέπει να εμποδίσει το νέο Κοινοβούλιο να εξετάσει, κατά προτεραιότητα, την πρόταση οδηγίας. Η διαφορετική ερμηνεία του δικαιώματος σε δίκαια δίκη, συμπεριλαμβανομένης της δικαστικής αρωγής, όπως αναγνωρίζεται, μεταξύ άλλων, στο άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στο άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, αποτελεί εμπόδιο για μια δίκαιη και αποτελεσματική δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις. Ως εκ τούτου, τα υπόλοιπα μέτρα του οδικού χάρτη και ειδικότερα το σχέδιο οδηγίας για τη δικαστική αρωγή θα πρέπει να εγκριθούν όσο το δυνατόν ταχύτερα.

Η πρόταση της Επιτροπής αποτελεί ένα θετικό βήμα για την εξασφάλιση του ελάχιστου επιπέδου δικαστικής αρωγής σε όλα τα κράτη μέλη. Περιορίζεται, ωστόσο, στο δικαίωμα σε προσωρινή δικαστική αρωγή για υπόπτους ή κατηγορουμένους σε ποινικές διαδικασίες οι οποίοι στερούνται της ελευθερίας τους, και στο δικαίωμα σε προσωρινή δικαστική αρωγή καθώς και σε δικαστική αρωγή για καταζητούμενα άτομα τα οποία υπόκεινται σε διαδικασίες που αφορούν την εκτέλεση ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης. Περαιτέρω πτυχές του δικαιώματος για δικαστική αρωγή συμπεριλήφθηκαν σε ξεχωριστή σύσταση της Επιτροπής(3).

Ο εισηγητής θεωρεί ότι η σημερινή αποσπασματική προσέγγιση που ακολουθείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να αποτυπώνει τον ευαίσθητο χαρακτήρα του θέματος, αλλά δεν ενισχύει την ασφάλεια δικαίου, ούτε καθιστά σαφές για τους ύποπτους ή κατηγορούμενους σε ποιό βαθμό έχουν πράγματι δικαίωμα για δικαστική αρωγή και ποιά θα είναι η ποιότητα αυτής. Συνεπώς, το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας πρέπει να περιλάβει, σε κάθε περίπτωση, το δικαίωμα τόσο σε προσωρινή όσο και σε συνήθη δικαστική αρωγή. Στο πλαίσιο αυτό, η οδηγία θα πρέπει να έχει το ίδιο πεδίο εφαρμογής με την οδηγία 2013/48/ΕΕ σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο.

Ο εισηγητής θεωρεί ότι τα κατηγορούμενα, ύποπτα ή εκζητούμενα άτομα μπορεί να διστάσουν να ζητήσουν δικαστική αρωγή, εάν τα κράτη μέλη μπορούν να ανακτήσουν τις δαπάνες που σχετίζονται με προσωρινή δικαστική αρωγή, σε περίπτωση που τα άτομα αυτά δεν πληρούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας. Συνεπώς, φαίνεται δίκαιο να ανακτώνται οι δαπάνες μόνο στις περιπτώσεις που ο κατηγορούμενος, ύποπτος ή εκζητούμενος παρέσχε ψευδή στοιχεία.

Επιπλέον, είναι σημαντικό ο κατηγορούμενος, ύποπτος ή εκζητούμενος να διαθέτει σε κάποιο βαθμό ασφάλεια δικαίου όσον αφορά τα κριτήρια επιλεξιμότητας. Τα κριτήρια επιλεξιμότητας που αναφέρονται στην σύσταση της Επιτροπής παρέχουν κάποια σαφήνεια, αλλά δεν προχωρούν σε πλήρη εναρμόνιση. Αυτό φαίνεται δικαιολογημένο, επειδή απλά θα ήταν αδύνατο και επίσης περιττό να υπάρξει λεπτομερής σχετική ευρωπαϊκή νομοθεσία, λαμβανομένων υπόψη των διαφορών μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τις δαπάνες για δικαστικές διαδικασίες. Ταυτόχρονα, αυτό σημαίνει ότι μια γενική ή τουλάχιστον μερική περιγραφή των οικονομικών και ουσιαστικών κριτηρίων, όπως περιλαμβάνονται στη σύσταση, θα μπορούσε να έχει επίσης ενσωματωθεί στην οδηγία. Ο εισηγητής υποστηρίζει την προσέγγιση αυτή.

Ο εισηγητής γνωρίζει τις διαφορές που υφίστανται μεταξύ των κρατών όσον αφορά την ποιότητα της παρεχόμενης νομικής αρωγής. Αυτή εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από τις αμοιβές που δίδονται στους δικηγόρους δικαστικής αρωγής. Εάν οι αμοιβές είναι ιδιαίτερα χαμηλές, οι δικηγόροι δεν είναι πάντα πρόθυμοι να αφιερώσουν επαρκή χρόνο και προσπάθειες για να παράσχουν υψηλής ποιότητας δικαστική αρωγή. Και, επ’ αυτού, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορές στο εισόδημα και στο επίπεδο διαβίωση μεταξύ των κρατών μελών, δεν είναι δυνατόν να θεσπιστούν λεπτομερείς κανόνες για το επίπεδο των αμοιβών. Όμως, αυτό καθιστά ακόμη πιο σημαντικό να συμπεριληφθούν τουλάχιστον ορισμένες εγγυήσεις σε ότι αφορά την ποιότητα της νομικής αρωγής που προβλέπεται στην οδηγία.

Ειδικότερα, η οδηγία θα έπρεπε να ορίζει ότι οι προτιμήσεις και επιθυμίες των υπόπτων, κατηγορούμενων ή εκζητούμενων προσώπων θα πρέπει να λαμβάνονται, στο μέτρο του δυνατού, υπόψη σε ό,τι αφορά την επιλογή του δικηγόρου δικαστικής αρωγής. Το ίδιο ισχύει για την ανάγκη αδιάκοπης νομικής εκπροσώπησης, εάν ο κατηγορούμενος, ύποπτος ή εκζητούμενος το επιθυμεί. Θα πρέπει να υπάρχει επίσης πρόβλεψη για την αντικατάσταση των δικηγόρων δικαστικής αρωγής εάν το ύποπτο, κατηγορούμενο ή εκζητούμενο άτομο έχει χάσει κάθε εμπιστοσύνη στον δικηγόρο και μπορεί να αιτιολογήσει αυτό με στοιχεία τα οποία είναι δυνατόν να ελεγχθούν. Επί του παρόντος, παρόμοια ρύθμιση απουσιάζει ακόμη και από τη σύσταση.

Τέλος, ο εισηγητής φρονεί ότι το άρθρο 6 της οδηγίας είναι αρκετά ασαφές: είναι δύσκολο για τα κράτη μέλη να συλλέξουν, για κάθε μεμονωμένη περίπτωση, στοιχεία όσον αφορά την εφαρμογή της οδηγίας. Η υποχρέωση υποβολής έκθεσης θα πρέπει αντιθέτως να επικεντρώνεται στα προβλήματα τα οποία ανακύπτουν κατά την εφαρμογή, είτε από την πλευρά των υπόπτων, κατηγορούμενων ή εκζητούμενων ατόμων, είτε από την πλευρά των αρμόδιων αρχών.

(1)

COM(2013)824 τελικό της 27ης Νοεμβρίου 2013.

(2)

ΕΕ C 205 της 4.12.2009, σ. 1

(3)

C(2013)8179/2.


ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Τίτλος

Νομική συνδρομή για υπόπτους ή κατηγορουμένους που στερούνται της ελευθερίας τους και νομική συνδρομή σε διαδικασίες εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης

Έγγραφα αναφοράς

COM(2013)0824 – C7-0429/2013 – 2013/0409(COD)

Ημερομηνία υποβολής στο ΕΚ

27.11.2013

 

 

 

Επιτροπή αρμόδια επί της ουσίας

Ημερομ. αναγγελίας στην ολομέλεια

LIBE

13.1.2014

 

 

 

Γνωμοδοτικές επιτροπές

Ημερομ. αναγγελίας στην ολομέλεια

JURI

13.1.2014

 

 

 

Αποφάσισε να μη γνωμοδοτήσει

Ημερομηνία της απόφασης

JURI

3.9.2014

 

 

 

Εισηγητές

Ημερομηνία ορισμού

Dennis de Jong

3.9.2014

 

 

 

Εξέταση στην επιτροπή

16.10.2014

11.12.2014

6.5.2015

 

Ημερομηνία έγκρισης

6.5.2015

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

47

7

0

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Heinz K. Becker, Malin Björk, Michał Boni, Bodil Ceballos, Caterina Chinnici, Rachida Dati, Agustín Díaz de Mera García Consuegra, Tanja Fajon, Laura Ferrara, Monika Flašíková Beňová, Ana Gomes, Nathalie Griesbeck, Sylvie Guillaume, Jussi Halla-aho, Filiz Hyusmenova, Sophia in ‘t Veld, Eva Joly, Barbara Kudrycka, Kashetu Kyenge, Marju Lauristin, Monica Macovei, Vicky Maeijer, Roberta Metsola, Péter Niedermüller, Soraya Post, Judith Sargentini, Birgit Sippel, Branislav Škripek, Csaba Sógor, Helga Stevens, Traian Ungureanu, Harald Vilimsky, Josef Weidenholzer, Cecilia Wikström, Kristina Winberg, Tomáš Zdechovský

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Hugues Bayet, Andrea Bocskor, Pál Csáky, Dennis de Jong, Gérard Deprez, Jeroen Lenaers, Salvatore Domenico Pogliese, Emil Radev, Christine Revault D’Allonnes Bonnefoy, Barbara Spinelli, Jaromír Štětina, Josep-Maria Terricabras, Anders Primdahl Vistisen, Axel Voss

Αναπληρωτές (άρθρο 200 παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Lynn Boylan, Rosa D’Amato, Jörg Leichtfried, Piernicola Pedicini

Ημερομηνία κατάθεσης

18.5.2015

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου