Procedura : 2014/2245(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0173/2015

Teksty złożone :

A8-0173/2015

Debaty :

PV 08/09/2015 - 11
CRE 08/09/2015 - 11

Głosowanie :

PV 09/09/2015 - 8.12
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2015)0308

SPRAWOZDANIE     
PDF 321kWORD 352k
27.5.2015
PE 546.892v02-00 A8-0173/2015

w sprawie inwestycji na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia: wspieranie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w Unii

(2014/2245(INI))

Komisja Rozwoju Regionalnego

Sprawozdawca: Tamás Deutsch

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 OPINIA Komisji Budżetowej
 OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych
 OPINIA Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii
 OPINIA Komisji Kultury i Edukacji
 OPINIA Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie inwestycji na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia: wspieranie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w Unii

(2014/2245(INI))

Parlament Europejski,

–       uwzględniając szóste sprawozdanie Komisji w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej zatytułowane „Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia: promowanie rozwoju i dobrego zarządzania w regionach i miastach UE” z dnia 23 lipca 2014 r. (zwane dalej „szóstym sprawozdaniem w sprawie spójności”),

–       uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 4, 162, art. 174–178 oraz art. 349,

–       uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (zwane dalej „rozporządzeniem w sprawie wspólnych przepisów”)(1),

–       uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1301/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących realizacji celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia” i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1080/2006(2),

–       uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006(3),

–       uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1299/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących wsparcia z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna”(4),

–       uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1302/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1082/2006 w sprawie europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT) w celu doprecyzowania, uproszczenia i usprawnienia procesu tworzenia takich ugrupowań oraz ich funkcjonowania(5),

–       uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1300/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1084/2006(6),

–       uwzględniając rozporządzenie Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 z dnia 2 grudnia 2013 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020(7),

–       uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002(8),

–       uwzględniając „Agendę terytorialną Unii Europejskiej 2020 – W kierunku sprzyjającej włączeniu, inteligentnej i zrównoważonej Europy zróżnicowanych regionów”, uzgodnionej na nieformalnym posiedzeniu ministrów ds. planowania przestrzennego i rozwoju terytorialnego 19 maja 2011 r. w Gödöllő na Węgrzech,

–       uwzględniając ósme sprawozdanie Komisji z postępów w dziedzinie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej zatytułowane „Miejski i regionalny wymiar kryzysu” z dnia 26 czerwca 2013 r.,

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 stycznia 2014 r. w sprawie inteligentnej specjalizacji: tworzenie sieci doskonałości na rzecz należycie prowadzonej polityki spójności(9),

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 stycznia 2014 r. w sprawie gotowości państw członkowskich UE do skutecznego i terminowego rozpoczęcia nowego okresu programowania polityki spójności(10),

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie siódmego i ósmego sprawozdania Komisji Europejskiej z postępów unijnej polityki spójności oraz w sprawie sprawozdania strategicznego 2013 dotyczącego realizacji programów na lata 2007–2013(11),

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie optymalnego rozwijania potencjału regionów najbardziej oddalonych poprzez stworzenie synergii między funduszami strukturalnymi a innymi programami Unii Europejskiej(12),

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 listopada 2014 r. w sprawie opóźnień w rozpoczęciu realizacji polityki spójności na lata 2014–2020(13),

–       uwzględniając komunikat Komisji z dnia 19 października 2011 r. zatytułowany „Ramy dla nowej generacji innowacyjnych instrumentów finansowych – unijnych platform instrumentów kapitałowych i dłużnych” (COM(2011)0662),

–       uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 listopada 2014 r. zatytułowany „Plan inwestycyjny dla Europy” (COM(2014)0903),

–       uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 stycznia 2015 r. zatytułowany „Optymalne wykorzystanie elastyczności przewidzianej w obowiązujących postanowieniach paktu stabilności i wzrostu” (COM(2015)0012),

–       uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego zatytułowane „Instrumenty finansowe dla MŚP współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego” (sprawozdanie specjalne nr 2/2012),

–       uwzględniając konkluzje Rady na temat szóstego sprawozdania w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej: „Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia” przyjęte przez Radę do Spraw Ogólnych (Spójności) w dniu 19 listopada 2014 r.,

–       uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 3 grudnia 2014 r. w sprawie szóstego sprawozdania w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej(14),

–       uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 21 stycznia 2015 r. w sprawie komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Szóste sprawozdanie w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej: inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia(15),

–       uwzględniając komunikat Komisji z dnia 9 marca 2015 r. w sprawie unijnej tablicy wyników wymiaru sprawiedliwości z 2015 r. (COM(2015)0116),

–       uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 stycznia 2015 r. pt. „Projekt budżetu korygującego nr 2 do budżetu ogólnego na 2015 r” (COM(2015)0016),

–       uwzględniając sprawozdanie roczne za rok 2013 dotyczące ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej pt. „Zwalczanie nadużyć finansowych”,

–       uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–       mając na uwadze sprawozdanie Komisji Rozwoju Regionalnego oraz opinie Komisji Budżetowej, Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, Komisji Kultury i Edukacji oraz Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A8-0173/2015),

A.     mając na uwadze, że decydująca rola unijnej polityki spójności w zmniejszaniu dysproporcji regionalnych, wspieraniu spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej regionów państw członkowskich oraz wspieraniu zatrudnienia jest niepodważalna; mając na uwadze, że polityka spójności jest główną ogólnounijną polityką inwestycji w realną gospodarkę i stałym narzędziem służącym wzrostowi i zatrudnieniu w UE z budżetem przekraczającym 350 mld EUR do 2020 r.; mając na uwadze, że w czasie kryzysu gospodarczego polityka spójności okazuje się podstawowym instrumentem utrzymania poziomu inwestycji w poszczególnych państwach członkowskich, a poza tym w niektórych państwach członkowskich jest ona głównym źródłem inwestycji publicznych; mając na uwadze, że konkretny i widoczny charakter rezultatów polityki spójności potwierdzono za pomocą wielu różnych metod oceny;

B.     mając na uwadze, że według najnowszych danych za rok 2013 stopa długotrwałego bezrobocia w Unii utrzymuje się na rekordowo wysokim poziomie 5,1% osób czynnych zawodowo; mając na uwadze, że długotrwałe bezrobocie ma istotny wpływ na ludzi w ciągu całego ich życia oraz może przekształcić się w bezrobocie strukturalne, szczególnie w regionach peryferyjnych;

C.     mając na uwadze, że w ostatnim czasie odnotowano 15-procentowy realny spadek inwestycji publicznych w Unii oraz mając na uwadze, że wiele regionów – zwłaszcza tych borykających się z problemami demograficznymi – nie było w stanie przyczynić się odpowiednio do realizacji celów strategii „Europa 2020”, w szczególności zasadniczego celu zakładającego osiągnięcie 75-procentowego zatrudnienia do 2020 r., celu polegającego na zmniejszeniu poziomu ubóstwa o 20 milionów osób oraz celu polegającego na ograniczeniu przedwczesnego kończenia nauki;

D.     mając na uwadze, że słuszna była ewolucja celów polityki spójności na przestrzeni czasu, w reakcji na nowe wyzwania i problemy stojące przed Unią, oraz ściślejsze powiązanie samej polityki z ogólnym programem politycznym UE; mając na uwadze, że należy jednak zwiększyć pierwotną rolę polityki spójności, tj. wzmacnianie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej we wszystkich regionach UE, a w szczególności w regionach słabiej rozwiniętych oraz najmniej uprzywilejowanych; mając na uwadze, że polityki spójności nie należy uważać wyłącznie za narzędzie służące do osiągnięcia celów strategii „Europa 2020” i innych unijnych strategii rozwoju, ale również za terytorialną politykę inwestycyjną;

E.     mając na uwadze, że według szóstego sprawozdania w sprawie spójności kryzys gospodarczy wpłynął negatywnie na długoterminową tendencję eliminowania rozbieżności pomiędzy poszczególnymi regionami i pomimo pewnych pozytywnych zmian w tej dziedzinie rozbieżności pomiędzy różnymi regionami na początku nowego okresu programowania są nadal bardzo duże pod wieloma względami;

F.     mając na uwadze, że dzięki koncentracji tematycznej zasoby polityki spójności są ukierunkowane na ograniczoną liczbę celów strategicznych mogących zwiększyć potencjał wzrostu gospodarczego, tworzenia miejsc pracy, integracji społecznej, zmian środowiskowych i zmiany klimatu;

G.     mając na uwadze, że bez dobrego zarządzania niemożliwe jest osiągnięcie wysokiego wzrostu i konwergencji gospodarczej na poziomie regionalnym, a także mając na uwadze, że niezbędne jest skuteczniejsze zaangażowanie wszystkich partnerów na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym w poszanowaniu zasady dobrego zarządzania wielopoziomowego i przy udziale partnerów społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego;

H.     mając na uwadze, że umowy partnerstwa i programy operacyjne są strategicznymi narzędziami służącymi do ukierunkowania inwestycji w państwach członkowskich i regionach, przewidzianymi w art. 14, 16 i 29 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów wraz z harmonogramem ich przedłożenia i przyjęcia, zgodnie z którym umowy partnerstwa należało przyjąć najpóźniej do końca sierpnia 2014 r., a programy operacyjne – do końca stycznia 2015 r.;

I.      mając na uwadze, że podczas nieformalnego posiedzenia, które odbyło się w 2011 r. w Gödöllő na Węgrzech, Rada zwróciła się do kolejnych prezydencji w latach 2015 i 2016 o ocenę i rozważenie, czy należy poddać przeglądowi agendę terytorialną UE 2020 z uwzględnieniem jej funkcjonowania w praktyce, a następnie ostatecznie przeprowadzić taki ewentualny przegląd;

J.      mając na uwadze, że zgodnie z art. 175 TFUE państwa członkowskie prowadzą swą politykę gospodarczą i koordynują ją w taki sposób, aby osiągnąć cele ogólnego harmonijnego rozwoju i wzmacniania spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, a także mając na uwadze, że nowy plan inwestycyjny dla Europy ma również przyczynić się do realizacji tych celów;

Osiągnięcia i wyzwania polityki spójności w kontekście kryzysu gospodarczego i finansowego (okres programowania 2007–2013)

1.      podkreśla, że polityka spójności jest głównym instrumentem Unii Europejskiej mającym na celu zmniejszanie rozbieżności gospodarczych, społecznych i terytorialnych pomiędzy regionami Europy, poprawę ich konkurencyjności, walkę ze zmianą klimatu oraz zależnością energetyczną, a jednocześnie przyczyniającym się do realizacji celów strategii „Europa 2020”; podkreśla, że inwestycje w ramach polityki spójności – pomimo trudności, jakie napotkały niektóre państwa członkowskie i regiony w ich współfinansowaniu – znacząco złagodziły negatywne skutki kryzysu gospodarczego i finansowego i zapewniły regionom stabilność dzięki przepływowi funduszy w momencie, w którym gwałtownie zmniejszyły się regionalne inwestycje publiczne i prywatne; zwraca uwagę, że środki polityki spójności odpowiadały 21% wysokości inwestycji publicznych w UE jako całości i 57% we wszystkich krajach objętych polityką spójności łącznie;

2.      podkreśla, że polityka spójności dowiodła swojej zdolności do szybkiego reagowania za pomocą elastycznych środków zmniejszających lukę inwestycyjną w państwach członkowskich i regionach, takich jak środki ograniczające współfinansowanie krajowe i zapewniające dodatkowe zaliczki, a także środki polegające na przekierowaniu 13% wszystkich funduszy (45 mld EUR) na wsparcie działalności gospodarczej i zatrudnienia, które przyniosły bezpośrednie skutki; w związku z tym uważa, że podstawowe znaczenie ma merytoryczny i dogłębny śródokresowy przegląd celów i poziomów finansowania stosownie do wszelkich wydarzeń wpływających na sytuację społeczno-gospodarczą w państwach członkowskich lub ich niektórych regionach;

3.      zaznacza, że jednym z celów Traktatu o Unii Europejskiej jest wspieranie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz solidarności między państwami członkowskimi (art. 3 TUE);

4.      z zadowoleniem przyjmuje ostatnią reformę polityki spójności mającą na celu sprostanie tym wyzwaniom w oparciu o spójne ramy strategiczne na lata 2014–2020 określające jasne cele i zachęty dla wszystkich programów operacyjnych; wzywa wszystkie podmioty, zwłaszcza główne zaangażowane organy, do zapewnienia skuteczności i efektywności wdrożenia nowych ram prawnych polityki spójności poprzez skupienie się przede wszystkim na efektywniejszej pracy i osiąganiu lepszych wyników; wzywa wszystkie zainteresowane podmioty do stworzenia właściwie funkcjonujących i wielopoziomowych mechanizmów zarządzania i koordynacji w celu zapewnienia spójności programów oraz do wsparcia strategii „Europa 2020” i zaleceń dla poszczególnych krajów;

5.      podkreśla, że stabilne otoczenie budżetowe i gospodarcze – a także skuteczne otoczenie regulacyjne, administracyjne i instytucjonalne – mają zasadnicze znaczenie dla skuteczności polityki spójności, ale nie powinno stanowić przeszkody w realizacji jej celów; przypomina w związku z tym, że zawieszenie płatności, o których mowa w art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, mogłoby podważyć zdolność władz krajowych, regionalnych i lokalnych do skutecznego planowania i wykorzystywania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w latach 2014–2020; podkreśla, że aby osiągnąć cele zarówno spójności, jak i strategii „Europa 2020” polityka ta musi być ściśle dostosowana do polityk sektorowych i należy osiągnąć efekt synergii z innymi programami inwestycyjnymi UE; przypomina jednak, że zgodnie z art. 175 TFUE wszystkie dziedziny polityki gospodarczej skupiają się na osiąganiu celów spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej;

6.      podkreśla, że zwiększenie zdolności administracyjnych w dziedzinie programowania, wdrażania i oceny w państwach członkowskich ma kluczowe znaczenie dla punktualnej i pomyślnej realizacji polityki spójności;

7.      zwraca uwagę, że choć polityka spójności złagodziła wpływ kryzysu, rozbieżności regionalne są nadal duże, oraz że cel polityki spójności polegający na redukcji rozbieżności gospodarczych, społecznych i terytorialnych i oferowaniu specjalnego wsparcia regionom słabiej rozwiniętym nie został jeszcze wszędzie zrealizowany;

8.      zwraca uwagę, że pomimo kryzysu oraz dużej presji na lokalne źródła finansowania władze lokalne i regionalne muszą kontynuować realizację postulatów obywateli domagających się łatwo dostępnych usług publicznych wysokiej jakości;

9.      podkreśla znaczenie reindustrializacji UE w celu zapewnienia, aby do 2020 r. produkcja przemysłowa stanowiła co najmniej 20% PKB państw członkowskich; przypomina zatem o znaczeniu proaktywnego wsparcia i umocnienia zasad konkurencyjności, zrównoważonego rozwoju i wiarygodności przepisów, aby propagować wzrost gospodarczy i tworzenie miejsc pracy w Europie;

Realizacja i problemy z płatnościami

10.    wyraża poważne zaniepokojenie w związku z poważnymi opóźnieniami strukturalnymi w rozpoczynaniu okresów programowania polityki spójności, wynikającymi z opóźnionego przyjmowania programów operacyjnych, m.in. w ramach procedury przeniesienia; zauważa, że opóźnienie to może zwiększyć presję na płatności, w szczególności w latach 2017 i 2018, i tym samym zwiększyć obawy związane z odnotowanymi niestety zaległościami w płatnościach w kwocie około 25 mld EUR za okres programowania 2007–2013; zaznacza, że – w kontekście bardziej ogólnym – choć sytuacja w zakresie polityki spójności jest lepsza niż w dziedzinie rozwoju obszarów wiejskich czy rybołówstwa, w przypadku niektórych państw członkowskich obawa ta pozostaje, ponieważ nie przyjęto jeszcze znacznej liczby programów; podkreśla, że opóźnienia te mogą podważyć wiarygodność budżetu UE i polityki spójności, jej skuteczność i trwałość, podając w wątpliwość zdolności władz krajowych, regionalnych i lokalnych do ukończenia wdrażania okresu 2007–2013 oraz do skutecznego planowania i wydatkowania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na lata 2014–2020; z zadowoleniem przyjmuje ostatnie wysiłki państw członkowskich i Komisji w tym zakresie, lecz wzywa Komisję do podjęcia wszelkich starań, by zapewnić przyjęcie wszystkich pozostałych programów operacyjnych bez dalszych opóźnień, ponieważ Parlament zatwierdził już przegląd wieloletnich ram finansowych (WRF) niezbędny do wykorzystania nieprzydzielonych zasobów na rok 2014 i towarzyszący mu projekt budżetu korygującego;

11.    przypomina, że kwestia utrzymujących się zaległości w odniesieniu do płatności dotyczy polityki spójności w większym stopniu niż jakiegokolwiek innego obszaru polityki UE, a kwota niezapłaconych faktur na koniec 2014 r. w ramach programów Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS), Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) i Funduszu Spójności na lata 2007–2013 wyniosła 24,8 mld EUR, co oznacza wzrost o 5,6% w porównaniu z 2013 r.; zachęca Komisję do sięgnięcia po wszelkie dostępne środki, aby wyrównać owe zaległe rachunki; podkreśla, że sytuacja ta uderza przede wszystkim w najmniejszych i najsłabszych beneficjentów polityki spójności, takich jak MŚP, organizacje pozarządowe i stowarzyszenia, ponieważ ich zdolność do wstępnego finansowania wydatków jest ograniczona;

12.    z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Rada, Komisja i Parlament osiągnęły porozumienie w sprawie obniżenia poziomu niezapłaconych faktur, zwłaszcza w obszarze polityki spójności, na koniec roku do poziomu strukturalnego w trakcie WRF, zgodnie ze wspólnym oświadczeniem dołączonym do porozumienia budżetowego z 2015 r., i odnotowuje dokument komisji pt. „Elementy planu płatności na rzecz przywrócenia budżetu UE na zrównoważoną drogę”, otrzymany w dniu 23 marca 2015 r.; przypomina Komisji o jej zobowiązaniu do jak najszybszego przedstawienia planu płatności – a w każdym razie przed prezentacją projektu budżetu na 2016 r.; przypomina ponadto wszystkim instytucjom o ich zobowiązanie do uzgodnienia i wdrożenia takiego planu między 2015 r. a średniookresowym przeglądem obecnych WRF;

13.    podkreśla, że proponowany przegląd pułapów WRF(16) przez przesunięcie 11,2 mld EUR na zobowiązania do sumy cząstkowej w dziale 1b na mocy art. 19 ust. 2 rozporządzenia w sprawie WRF oraz przeniesienie(17) 8,5 mld EUR na zobowiązania na mocy art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia finansowego z 2014 r. na 2015 r. pozwoli uniknąć anulowania tych środków w dziale 1b, lecz w rzeczywistości nie rozwiązuje problemu opóźnień w programowaniu ani nie zmienia faktu, że notoryczne opóźnienia we wdrażaniu i systematyczne opóźnienia w płatnościach mogą stanowić poważne wyzwanie dla końcowych beneficjentów;

14.    podkreśla, że wspomniane powyżej zaległości w dziale 1b budżetu UE są w rzeczywistości najważniejszym czynnikiem bezpośrednio zagrażającym realizacji polityki spójności, zarówno w przeszłości, jak i w przyszłości w bieżącym okresie programowania 2014–2020; ponownie stwierdza, że skutki tych zaległości są mocno, czasami w skrajnym natężeniu, odczuwane przez podmioty polityki spójności na najniższych szczeblach; wzywa zatem Komisję do opracowania planu działania przewidującego określony harmonogram konkretnych, stopniowych działań z zakresu polityki, wspartych wydzielonymi środkami budżetowymi, w celu zmniejszenia, a następnie wyeliminowania zaległości; wyraża nadzieję, że Rada w końcu zda sobie sprawę z tego, jak poważna i niepewna jest ta sytuacja, i będzie gotowa aktywnie przyczynić się do znalezienia trwałego rozwiązania problemu; jest przekonany, że pierwszym celem tych działań powinno być sprawienie, aby w 2015 r. zmniejszenie tych zaległości było wyraźnie odczuwalne;

15.    podkreśla, że realizację programów operacyjnych bezwzględnie należy rozpoczynać tuż po ich przyjęciu, aby osiągnąć jak najlepsze rezultaty inwestycji, pobudzić tworzenie miejsc pracy, poprawić wzrost wydajności i przyczynić się do realizacji unijnych celów w dziedzinie klimatu i energii, oraz że Komisja i państwa członkowskie powinny podjąć jak największe starania w celu przyspieszenia przyjmowania tych programów bez narażania na szwank ich jakości; apeluje do Komisji, aby – koncentrując się na konieczności kontynuowania walki z oszustwami – przeanalizowała wszystkie możliwe sposoby usprawnienia swoich procedur wewnętrznych w celu przyspieszenia procedur opierających się na obu scenariuszach przyjmowania programów operacyjnych, aby uniknąć wszelkich dalszych opóźnień w rozpoczęciu realizacji;

16.    biorąc powyższe pod uwagę, zwraca się do Komisji o przedstawienie Parlamentowi przewidzianych przez nią środków służących jak najszybszemu ułatwieniu realizacji programów operacyjnych, szczególnie w celu uniknięcia umarzania funduszy w 2017 r., wraz z przewidzianym harmonogramem, a także o wyjaśnienie wpływu opóźnień w płatnościach na rozpoczęcie realizacji nowych programów operacyjnych oraz o przedstawienie rozwiązań umożliwiających ograniczenie szkód do minimum; apeluje ponadto do Komisji, aby w kontekście sprawozdania z wyników negocjacji przewidzianego w art. 16 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów przeanalizowała potencjalny wpływ opóźnionego rozpoczęcia wdrażania polityki spójności na lata 2014–2020 na wzrost i zatrudnienie, a także aby przedstawiła zalecenia oparte na wyciągniętych z tego wnioskach;

17.    jest zdania, że profil finansowy WRF 2014–2020 wynikający z wniosku o zmianę rozporządzenia w sprawie WRF przedstawionego przez Komisję, a przenoszący na sam rok 2015 środki nieprzydzielone w roku 2014, poważnie zwiększa ryzyko umorzenia w 2018 r. w przypadku programów niezatwierdzonych w 2014 r., a zatem nie sprzyja pełnemu wykorzystaniu zasobów i rzeczywistemu wsparciu inwestycji UE na rzecz wzrostu i zatrudnienia; apeluje do Komisji o zaproponowanie w stosownym czasie – w ramach przygotowywania strategicznego sprawozdania za rok 2017, przewidzianego w art. 53 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów – stosownych środków, także o charakterze ustawodawczym, umożliwiających uniknięcie takiego ryzyka;

18.    wyraża zaniepokojenie niskim poziomem wykorzystania funduszy w okresie programowania 2007–2013 w niektórych państwach członkowskich i ostrzega, że należy zająć się przyczynami takiego stanu rzeczy, aby uniknąć pojawienia się podobnego problemu w kolejnym okresie; podkreśla, że zdolności administracyjne są podstawą skutecznej realizacji polityki spójności; zwraca uwagę, że brak stabilności w służbie publicznej połączony ze słabą koordynacją polityczną może podważyć pomyślne korzystanie z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz stanowić zagrożenie dla skutecznego kierowania polityką w ogóle;

19.    sugeruje, że w ramach przygotowań do kolejnego okresu programowania przepisy wykonawcze mogłyby być wprowadzane osobno i przed wnioskami budżetowymi, dzięki czemu można by oddzielić dyskusję merytoryczną od dyskusji na temat pieniędzy i zyskać wystarczająco dużo czasu na szczegółowe przygotowanie programów; przypomina, że pomimo faktu, że przepisy wykonawcze są bardzo rozbudowane, nie dałoby to pełnej pewności państwom członkowskim i regionom i może być źródłem odmiennych interpretacji; zauważa, że istnieją możliwości dalszego uproszczenia tych przepisów;

20.    apeluje do Komisji o uważną ocenę – z uwzględnieniem ewentualnych skutków dla zatrudnienia i wzrostu – przypadków, do których miałyby zastosowanie korekty finansowe lub zawieszenia płatności;

Polityka spójności u podstaw inteligentnych, trwałych inwestycji sprzyjających włączeniu społecznemu w latach 2014–2020

21.    ponownie zwraca uwagę na pierwotną rolę polityki spójności polegającej na wspieraniu rozwoju gospodarczego, spójności społecznej i terytorialnej oraz zmniejszaniu dysproporcji regionalnych przy jednoczesnym oferowaniu konkretnego wsparcia regionom słabiej rozwiniętym; podkreśla, że ze względu na swój charakter i pierwotną strukturę – przewidziane w Traktacie – polityka ta z definicji przyczynia się do osiągnięcia celów Unii, zwłaszcza przewidzianych w strategii „Europa 2020” celów inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, a także podstawowego celu Traktatu polegającego na wzmacnianiu spójności terytorialnej;

22.    z zadowoleniem przyjmuje nowy Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) i możliwość wywierania przez niego efektu dźwigni; podkreśla, że głównym celem EFIS powinno być zapewnienie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz że w związku z tym powinien on przynosić korzyści wszystkim regionom UE; zwraca uwagę na konieczność zapewnienia dodatkowości zasobów EFIS – a co za tym idzie komplementarności i synergii między nim a europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi, zapewniając jednocześnie niezależność finansową każdego z nich – oraz doradza zainteresowanym stronom wykorzystanie doświadczeń zebranych przy okazji realizacji europejskiego planu naprawy gospodarczej w 2008 r., zwłaszcza w odniesieniu do inteligentnych inwestycji;

23.    apeluje do Komisji i państw członkowskich o zapewnienie wzmocnionej koordynacji i spójności wszystkich unijnych polityk inwestycyjnych i rozwojowych, zwłaszcza polityki spójności, oraz europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, innych funduszy UE oraz krajowych i regionalnych instrumentów finansowych w celu zapewnienia komplementarności i wzmocnionej synergii, unikania pokrywania się i powielania wsparcia oraz zagwarantowania wysokiej europejskiej wartości dodanej finansowania z funduszy UE; zachęca Komisję do przedstawienia informacji o synergii w najbliższych sprawozdaniach na temat spójności; proponuje, aby realizacja tego nowego planu inwestycyjnego UE opierała się na doświadczeniach z trzech wspólnych inicjatyw JEREMIE, JESSICA i JASMINE, które umożliwiły wzrost wykorzystania funduszy strukturalnych z 1,2 mld EUR w latach 2000–2006 do 8,4 mld EUR w latach 2007–2012; apeluje o szczegółową i szeroką analizę przeprowadzoną z udziałem Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) oraz Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego (EFI);

24.    podkreśla, że przepisy dotyczące polityki spójności przewidują szersze wykorzystanie instrumentów finansowych w celu dwukrotnego zwiększenia ich wkładu do około 25–30 mld EUR w latach 2014–2020 poprzez rozszerzenie ich zakresu tematycznego i zapewnienie większej elastyczności państwom członkowskim i regionom; podkreśla rolę instrumentów finansowych w mobilizowaniu dodatkowych wspólnych inwestycji publicznych lub prywatnych, których celem jest zaradzenie niedoskonałościom rynku zgodnie z priorytetami strategii „Europa 2020” oraz polityki spójności; popiera w szczególności opartą na podziale ryzyka inicjatywę dotyczącą MŚP i wzywa Komisję do podjęcia wszelkich wysiłków na rzecz ułatwienia korzystania z instrumentów finansowych i podniesienia ich atrakcyjności dla państw członkowskich i regionów, co zapewni automatyczne podwojenie wkładów do instrumentów finansowych i przejęcie odpowiedzialności zainteresowanych stron za realizację tego celu; podkreśla konieczność zagwarantowania przejrzystości, odpowiedzialności i kontroli instrumentów finansowych angażujących środki unijne;

25.    przestrzega jednak, że EFIS nie powinien podważać strategicznej spójności i długoterminowej perspektywy programowania polityki spójności; podkreśla, że zmiana ukierunkowania funduszy strukturalnych przyniosłaby efekty odwrotne do zamierzonych, w związku z czym nie można jej zaakceptować, jako że zagroziłaby ich skuteczności oraz rozwojowi regionów; wskazuje, że środków finansowych przydzielonych państwom członkowskim, ustalonych w pozycji 1b WRF na lata 2014–2020, nie można zmieniać dla celów EFIS; podkreśla, że zastępowanie dotacji pożyczkami, kapitałem lub gwarancjami, chociaż ma pewne zalety, trzeba prowadzić w sposób ostrożny z uwzględnieniem dysproporcji regionalnych, a także różnorodności praktyk i doświadczeń poszczególnych regionów w wykorzystywaniu instrumentów finansowych; wskazuje, że regiony, które najbardziej potrzebują bodźców inwestycyjnych, posiadają niejednokrotnie niewielkie zdolności administracyjne i zdolności do wykorzystania środków;

26.    ostrzega, że dopuszczalna elastyczność wyboru projektów do finansowania z EFIS stwarza zagrożenie, że inwestycje będą kierowane do bardziej rozwiniętych państw członkowskich, co osłabiałoby spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną; zwraca się do Komisji o dokładne monitorowanie zależności pomiędzy EFIS a europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi;

Ukierunkowanie polityki spójności na skuteczność, wydajność i wyniki w latach 2014–2020

27.    podkreśla znaczenie wszystkich środków mających na celu uproszczenie polityki spójności, zwiększenie jej skuteczności, wydajności i ukierunkowania na wyniki, co powinno zapewnić przejście od kryteriów absorpcji funduszy na jakość wydawania środków oraz wysoką wartość dodaną współfinansowanych działań; sugeruje zatem dokonanie niewielkich zmian technicznych w odnośnych regulacjach dotyczących europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych;

28.    pozytywnie ocenia koncentrację tematyczną wspierającą inwestycje w inteligentny i trwały wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu w celu tworzenia wzrostu i miejsc pracy, przeciwdziałania zmianie klimatu i zależności energetycznej oraz ograniczenia ubóstwa i wykluczenia społecznego, jak również większe nastawienie na wyniki i miarodajność w programach na lata 2014–2020, co powinno przełożyć się na dalszy wzrost skuteczności i efektywności polityki spójności; uważa jednocześnie, że konieczne jest zapewnienie regionom większej elastyczności w zależności od specyfiki lokalnej i regionalnej, zwłaszcza w kontekście poważnego kryzysu, w celu zmniejszenia różnic w rozwoju między poszczególnymi regionami Unii; apeluje o faktycznie zintegrowane i terytorialne podejście do docelowych programów i projektów, które odpowiadają na potrzeby lokalne;

29.    apeluje do państw członkowskich i Komisji o zapewnienie spójności między krajowymi programami reform i programami operacyjnymi, aby odpowiednio uwzględnić zalecenia dla poszczególnych krajów i zapewnić pełne dostosowanie do procedur zarządzania gospodarką, co ograniczy ryzyko wczesnego przeprogramowania;

30.    przypomina w tym kontekście początkowy sprzeciw Parlamentu i podkreśla jego odpowiedzialność za pełne zaangażowanie, a także kontrolę i nadzór; apeluje do Komisji i Rady o przedstawienie w odpowiednim terminie pełnych i przejrzystych informacji na temat całej procedury, która mogłaby spowodować przeprogramowanie lub zawieszenie zobowiązań lub płatności w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych zgodnie z art. 23 ust. 15, oraz na temat odnośnych kryteriów; podkreśla, że decyzja o zawieszeniu zobowiązań lub płatności powinna zapadać w ostateczności, kiedy wyczerpano wszystkie inne możliwości i oceniono możliwe skutki dla wzrostu i zatrudnienia, ponieważ zawieszenie zobowiązań lub płatności może mieć poważne konsekwencje dla organów krajowych, regionalnych i lokalnych, a także dla realizacji ogółu celów polityki spójności; uważa, że celem warunkowości makroekonomicznej powinno być prowadzenie bardziej zrównoważonej i skutecznej polityki spójności, i jest przeciwny temu, aby regiony, miejscowości lub obywatele ponosili konsekwencje decyzji makroekonomicznych podejmowanych przez rządy krajowe; zauważa, że przeprogramowanie funduszy może spowodować znaczne obciążenie administracyjne; przypomina, że wniosek o zmiany programowania złożony zgodnie z art. 23 ust. 4 tego rozporządzenia wymaga wcześniejszego zasięgnięcia opinii odpowiedniego komitetu monitorującego, o czym mowa w art. 49 ust. 3 tego samego rozporządzenia;

31.    wskazuje, że nieprawidłowości wynikają w znacznym stopniu ze skomplikowanych wymogów i regulacji; podkreśla, że liczbę nieprawidłowości przy realizacji programów spójności można by zmniejszyć przez uproszczenie zarządzania i procedur, szybkie wdrożenie niedawno przyjętych odnośnych dyrektyw oraz zwiększenie potencjału administracyjnego, zwłaszcza w regionach słabiej rozwiniętych; podkreśla zatem konieczność zminimalizowania obciążeń administracyjnych dla beneficjentów przy przeprowadzaniu weryfikacji niezbędnych do zapewnienia właściwego wykorzystywania środków z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, a także konieczność wysiłków na rzecz optymalizacji i poprawy elastyczności systemów zarządzania i kontroli, większej koncentracji na ocenie ryzyka oraz usprawnienia podziału obowiązków między poszczególnymi organami, nie naruszając jednocześnie istniejących zaostrzonych procedur kontroli, aby skuteczniej zapobiegać nieprawidłowościom, a w konsekwencji unikać korekt finansowych oraz przerywania i zawieszania płatności; jest zaniepokojony niskimi poziomami wypłaty środków z instrumentów finansowych na rzecz beneficjentów, biorąc zwłaszcza pod uwagę cel, którym jest zwiększenie wykorzystania tych instrumentów; w związku z tym zwraca się do państw członkowskich, instytucji zarządzających i innych odnośnych podmiotów pracujących z tymi instrumentami finansowymi o pełne korzystanie z pomocy technicznej za pośrednictwem platformy poświęconej instrumentom finansowym i doradztwu technicznemu (FI-TAP) oraz platformy FI COMPASS;

Zatrudnienie, MŚP, młodzież i edukacja

32.    podkreśla, że europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne mogłyby znacznie przyczynić się do zniwelowania negatywnych społecznych skutków kryzysu i aby do tego doszło, należy umożliwić i uprościć zintegrowane podejście, które jest możliwe dzięki programowaniu wielofunduszowemu, przy bardziej efektywnej koordynacji i większej elastyczności funduszy, co umożliwiłoby lepsze wykorzystanie efektu synergii zwłaszcza między EFS i EFRR; podkreśla, że inwestycje finansowane z EFS nie mogą przynieść optymalnych rezultatów w sytuacji braku odpowiedniej infrastruktury i stosownych instytucji; zwraca uwagę, że europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne mogą skutecznie wspierać włączenie społeczne, a zatem należy je wykorzystać do pomocy w integracji grup znajdujących się w trudnej sytuacji, takich jak Romowie i osoby niepełnosprawne, a także do wspierania przejścia z instytucjonalnych na społecznościowe usługi dla dzieci i dorosłych;

33.    apeluje do Komisji, aby zwróciła szczególną uwagę na sytuację mniejszości w całej Unii, gdyż są one podatne na wszelkie formy wykluczenia społecznego i dlatego też z większym prawdopodobieństwem może dotknąć je bezrobocie strukturalne; uważa, że jakiekolwiek planowanie polityki na rzecz spójności społecznej w Unii musi uwzględniać integrację mniejszości;

34.    podkreśla kluczową rolę MŚP w tworzeniu miejsc pracy i podkreśla możliwości promowania przez nie inteligentnego wzrostu oraz gospodarki cyfrowej i niskoemisyjnej; apeluje o korzystne otoczenie regulacyjne, które sprzyja tworzeniu i prowadzeniu takich przedsiębiorstw, w szczególności przedsiębiorstw tworzonych przez ludzi młodych oraz przedsiębiorstw działających na obszarach wiejskich; podkreśla znaczenie ograniczenia obciążeń biurokratycznych dla MŚP i ułatwienia im dostępu do finansów, a także konieczność wspierania programów i szkoleń, które promują rozwój umiejętności przedsiębiorczych;

35.    podkreśla, że MŚP stanowią 99% unijnego sektora firm i zapewniają 80% miejsc pracy w UE;

36.    wyraża zaniepokojenie z powodu określenia przez Komisję zbyt niskiego limitu pomocy (5 mln EUR) – wyrażonego do tego jako łączne koszty, a nie koszty kwalifikowalne – udzielanej w ramach EFRR na realizację niewielkich projektów w zakresie infrastruktury kulturalnej oraz infrastruktury dla zrównoważonej turystyki, i podkreśla zdecydowanie pozytywny wpływ, jaki tego rodzaju projekty mogą mieć na rozwój regionalny z punktu widzenia skutków społeczno-gospodarczych, włączenia społecznego i atrakcyjności;

37.    zgadza się z analizą Komisji, że priorytety gospodarcze i społeczne, zwłaszcza w zakresie wzrostu gospodarczego z jednej strony i włączenia społecznego, edukacji i zrównoważonego rozwoju z drugiej strony, mogłyby być lepiej wyważone w niektórych państwach członkowskich i uzupełnione rzeczowym dialogiem z partnerami i zainteresowanymi stronami; podkreśla, że jasna strategia poprawy ram instytucjonalnych państw członkowskich pod względem potencjału administracyjnego i jakości wymiaru sprawiedliwości stanowi kluczowy czynnik determinujący powodzenie realizacji tych priorytetów;

38.    podkreśla znaczenie EFS wraz z gwarancją dla młodzieży oraz Inicjatywą na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, w ramach których należy wesprzeć jak najwięcej rentownych projektów w zakresie tworzenia nowych miejsc pracy, na przykład w formie inicjatyw biznesowych;

39.    przestrzega, że niepokojąco wysokie stopy bezrobocia młodzieży stwarzają niebezpieczeństwo utraty całego pokolenia, w szczególności w słabiej rozwiniętych regionach, w które najsilniej uderzył kryzys i bezrobocie; zdecydowanie stwierdza, że stworzenie większych możliwości wchodzenia młodych ludzi na rynek pracy musi pozostać najwyższym priorytetem, do którego osiągnięcia niezbędny jest aktywny udział UE i do którego w znacznym stopniu może przyczynić się integrowane wykorzystanie EFS, EFRR, Funduszu Spójności i Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych i EFRR; uważa, że w tym przypadku należy przyjąć podejście bardziej ukierunkowane na wyniki, aby zapewnić jak najbardziej efektywne wykorzystanie dostępnych zasobów, pobudzając tym samym zatrudnienie i konkurencyjność, wytwarzając większe dochody i przynosząc korzyści całej gospodarce UE; w tym kontekście podkreśla zasadniczą rolę gwarancji dla młodzieży w pomaganiu młodym ludziom poniżej 25. roku życia w znajdowaniu pracy dobrej jakości albo w zdobywaniu wykształcenia, umiejętności i doświadczenia koniecznych do znalezienia zatrudnienia; zaznacza, że konieczne jest jak najszybsze udostępnienie wszystkich zasobów niezbędnych do wdrożenia gwarancji dla młodzieży i pozostałych środków przewidzianych w Inicjatywie na rzecz zatrudnienia ludzi młodych; uważa, że należy stosować jasne i zrozumiałe wskaźniki oddziaływania pozwalające właściwie ocenić wpływ funduszy UE na wzrost i zatrudnienie;

40.    podkreśla, że należy nadal poszukiwać dodatkowych rozwiązań umożliwiających poprawę wyników w dziedzinie zatrudnienia ludzi młodych, ponieważ pomimo przyjęcia rozporządzenia w sprawie EFS oraz Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych uzyskane wyniki nie są dobre; podkreśla polityczne zobowiązanie UE do natychmiastowego udzielania wsparcia na rzecz integracji ludzi młodych z rynkiem pracy;

41.    podkreśla, że ze względu na zmiany modeli produkcji i starzenie się społeczeństwa znacznie wzrosła rola EFS oraz inwestycji w dostosowanie umiejętności pracowników; zdecydowanie uważa, że w związku z tym EFS powinien być uzupełnieniem krajowych strategii państw członkowskich; apeluje do państw członkowskich i Komisji, aby zadbały o wykorzystanie dostępnych zasobów tak skutecznie, jak tylko możliwe, z myślą o zapewnieniu szans pracowników na zatrudnienie, włączenia społecznego i równości płci; podkreśla jednocześnie, że programy szkoleniowe finansowane w ramach EFS powinny być również dostosowane do potrzeb przedsiębiorców i pracowników szczebla kierowniczego, aby zapewnić zrównoważony rozwój przedsiębiorstw, zwłaszcza MŚP, które tworzą większość możliwości zatrudnienia w Unii;

42.    wzywa państwa członkowskie i Komisję do kontynuowania działań mających w szczególności na celu ulepszanie i powiększanie platformy EURES jako skutecznego narzędzia ułatwiającego mobilność pracowników w Europie, a zwłaszcza mobilność transgraniczną, przez zwiększanie wiedzy pracowników o unijnym rynku pracy i informowanie ich o możliwościach zatrudnienia, a także pomaganie w załatwianiu formalności; zachęca państwa członkowskie do rozwijania i wspierania sieci EURES, uznając, że to właśnie pracownicy transgraniczni są jako pierwsi narażeni na zmaganie się z problemami związanymi z adaptacją i uznawaniem kwalifikacji zawodowych; stwierdza, że sieci te ułatwiają i wspierają mobilność transgraniczną, ponieważ skupiają publiczne służby zatrudnienia, partnerów społecznych, władze lokalne i regionalne, a także inne podmioty prywatne;

43.    podkreśla konieczność kierowania tworzeniem wysokiej jakości miejsc pracy z pomocą nowych technologii; jest zdania, że Komisja powinna powiązać zmniejszanie bezrobocia z agendą cyfrową i narzędziami programu „Horyzont 2020”;

44.    wskazuje, że liczba osób w Unii przedwcześnie porzucających naukę nadal utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie i wpływa na stopę bezrobocia młodzieży; podkreśla, że problem ten trzeba rozwiązać, wykorzystując środki EFS na modernizację systemów kształcenia i programów nauczania;

45.    wskazuje, że bez ścisłej współpracy między placówkami kształcenia a podmiotami rynku pracy nie będzie można zaradzić wysokiemu bezrobociu wśród młodych absolwentów w UE; podkreśla w szczególności, że dzięki zdobywaniu wiedzy i umiejętności potrzebnych na rynku pracy zmniejsza się stopa bezrobocia wśród młodych ludzi i zacierają się różnice społeczne;

46.    podkreśla znaczenie aspektu płci przy tworzeniu miejsc pracy; apeluje do Komisji, aby przeznaczyła wystarczające środki na eliminowanie bezrobocia kobiet; jest zdania, że kobiety mogłyby korzystać z postępu technologicznego umożliwiającego elastyczniejszy czas pracy oraz wzywa Komisję do zajęcia się tą sprawą;

47.    potwierdza konieczność tworzenia placówek opieki nad małymi dziećmi w celu zwiększenia obecności kobiet na rynku pracy i w związku z tym wzywa Komisję do wspierania innowacyjnych projektów zmierzających w tym kierunku; zwraca uwagę, że inwestycje w infrastrukturę publiczną, taką jak placówki opieki nad dziećmi, zwiększają szanse kobiet na aktywne uczestnictwo w gospodarce i rynku pracy;

48.    wzywa instytucje UE i państwa członkowskie do tego, by – z myślą o osiągnięciu celów związanych z zatrudnieniem i włączeniem społecznym – uwzględniały potrzeby kobiet powracających do pracy po urlopie macierzyńskim, a także motywowały pracodawców do ich zatrudniania, ułatwiały elastyczną organizację czasu pracy i wspierały dodatkowe kształcenie (uczenie się przez całe życie) umożliwiające kobietom płynne wznowienie kariery zawodowej;

Zarządzanie polityką

49.    podkreśla, że polityka spójności musi być prowadzona zgodnie z duchem właściwie funkcjonującego wielopoziomowego zarządzania w połączeniu ze skuteczną strukturą umożliwiającą reagowanie na potrzeby obywateli i przedsiębiorstw oraz przejrzystymi i innowacyjnymi zamówieniami publicznymi, bowiem wszystkie te elementy mają znaczenie dla wzmocnienia skutków polityki; podkreśla, że w tym przypadku, niezależnie od znaczenia decyzji podjętych na szczeblu UE i państw członkowskich, władze lokalne i regionalne często ponoszą główną odpowiedzialność administracyjną za inwestycje publiczne, a polityka spójności jest istotnym narzędziem umożliwiającym tym władzom pełnienie kluczowej roli w UE; ponownie podkreśla więc konieczność szerszego wdrożenia zasady partnerstwa szczegółowo opisanej w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów oraz w kodeksie postępowania w zakresie partnerstwa;

50.    zaleca wykorzystanie zasobów i wiedzy w zakresie polityki spójności do znacznego zwiększenia zdolności administracyjnych władz publicznych, zwłaszcza na szczeblu lokalnym i regionalnym, m.in. poprzez większe wykorzystywanie nowych technologii i dążenie do uproszczenia procedur, tak aby poprawić ich zdolność do świadczenia obywatelom wysokiej jakości usług; wzywa Komisję do określenia form pomocy administracyjnej w najważniejszych sprawach, takich jak ustalanie celów inicjatyw, ocena ich wyników za pomocą stosownych wskaźników i określenie następnych kroków, które należy poczynić w celu stworzenia kultury administracyjnej opartej na monitorowaniu i ocenie w całej UE; uważa, że władzom lokalnym i regionalnym należy zapewnić pomoc w zakresie innowacyjnych instrumentów finansowych, które są istotne z punktu widzenia zwiększenia zasobów i inwestycji, oraz zamówień publicznych, które powinny coraz częściej pełnić rolę narzędzia administracji publicznej służącego do pobudzenia innowacji i kreatywności;

51.    ubolewa, że w szóstym sprawozdaniu w sprawie spójności nie zawarto dogłębnej analizy osiągnięć instrumentu pomocy technicznej JASPERS, który w latach 2007–2013 dostarczał państwom członkowskim technicznej wiedzy eksperckiej koniecznej do przygotowania wysokiej jakości dużych projektów przeznaczonych do współfinansowania z funduszy UE; z zadowoleniem przyjmuje uruchomienie w 2013 r. platformy kontaktów JASPERS ds. budowania potencjału oraz powołanie w 2014 r. centrum kontaktów i kompetencji dostarczające specjalistycznej wiedzy eksperckiej przy przygotowywaniu projektów na okres programowania 2014–2020; z zadowoleniem przyjmuje powstanie centrum kompetencji ds. budowania potencjału administracyjnego w odniesieniu do europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, które powinno przyczynić się do zwiększenia potencjału wszystkich organów w państwach członkowskich zaangażowanych w zarządzanie europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi oraz w ich wdrażanie;

52.    z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja zwraca baczniejszą uwagę na rolę zarządzania, i zgadza się, że dobre zarządzanie oraz wysokiej jakości usługi publiczne, w tym brak korupcji, mają zasadnicze znaczenie dla stabilnego środowiska dla inwestycji; apeluje o przyjęcie ambitnego podejścia, aby wydatki w obszarze polityki spójności stały się mniej podatne na nadużycia, oraz o rygorystyczne stosowanie środków na rzecz zwalczania nadużyć finansowych;

53.    jest przekonany, że kodeks postępowania w zakresie partnerstwa zwiększy uczestnictwo regionów na wszystkich etapach pod względem formy i treści oraz że musi być w pełni wdrażany, ponieważ pełni zasadniczą rolę we wzmocnieniu efektów polityki spójności i utrwaleniu jej wpływu w terenie; wyraża uznanie dla tych państw członkowskich i regionów, którym udało się zaangażować swoich partnerów w przygotowanie umów partnerstwa i programów operacyjnych zgodnie z kodeksem postępowania w zakresie partnerstwa; wyraża jednakże poważne zaniepokojenie licznymi przypadkami zbyt ograniczonego stosowania zasady partnerstwa i apeluje do Komisji o niezatwierdzanie programów, w których zaangażowanie partnerów nie jest wystarczające; podkreśla znaczenie rozpowszechniania przykładów dobrych praktyk stosowanych przy organizowaniu partnerstw, opisanych w kodeksie postępowania w zakresie partnerstwa; zwraca się ponadto do Komisji o regularne przedstawianie Parlamentowi sprawozdań na temat sytuacji w zakresie stosowania zasady partnerstwa;

Wymiar terytorialny

54.    z zaniepokojeniem zauważa stosunkowy brak odniesień do podejścia terytorialnego, a zwłaszcza do współpracy transgranicznej, w szóstym sprawozdaniu w sprawie spójności, choć jest to podstawowe narzędzie zwiększenia spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej; wskazuje, że uwzględnienie wszystkich aspektów transgranicznych i makroregionalnych wzbogaciłoby takie obszary jak np. infrastruktura, rynki pracy i mobilność, środowisko (w tym wspólny plan awaryjny), zużycie i odprowadzanie wody, gospodarowanie odpadami, opieka zdrowotna, badania i rozwój, turystyka, usługi publiczne i zarządzanie, ponieważ wszystkie te obszary mają istotne elementy transgraniczne i potencjał transgraniczny; jest zdania, że w okresie programowania 2014–2020 znacznie poprawią się wyniki europejskich regionów przygranicznych i transgranicznych w zakresie radzenia sobie z kryzysem, dzięki temu że regiony te staną się inteligentniejsze, będą bardziej sprzyjać włączeniu społecznemu i w większym stopniu funkcjonować zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju;

55.    podkreśla, że podejście zintegrowane i terytorialne ma szczególne znaczenie, zwłaszcza w przypadku spraw związanych z ochroną środowiska i energią;

56.    z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie nowych narządzi służących koordynacji działań zainteresowanych stron i integracji polityk UE oraz skoncentrowaniu inwestycji na rzeczywistych potrzebach lokalnych, takich jak zintegrowane inwestycje terytorialne i narzędzia rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w dążeniu do zrównoważonego rozwoju terytorialnego; wskazuje znaczenie przyjęcia instrumentów służących do oceny terytorialnego wpływu polityk, których głównym celem jest uwzględnienie terytorialnego wpływu polityk UE na władze lokalne i regionalne oraz zwrócenie większej uwagi na ten wpływ w procesie ustawodawczym, a jednocześnie odnotowanie istniejących wyzwań związanych ze stosowaniem zintegrowanego podejścia terytorialnego, biorąc pod uwagę pozostałe różnice regulacyjne pomiędzy funduszami UE oraz bardzo różny poziom odpowiedzialności społeczności regionalnych i lokalnych między państwami członkowskimi i organami zarządzającymi; apeluje o ogólną zintegrowaną strategię inwestycyjną UE oraz wzmocnienie agendy terytorialnej UE 2020 – przyjętej podczas prezydencji węgierskiej w 2011 r., której ocenę mają przeprowadzić państwa sprawujące prezydencję w 2015 r. – i która obejmuje agendę miejską UE; jest zdania, że należy zwrócić szczególną uwagę na zwiększenie roli małych i średnich obszarów miejskich;

57.    z zaniepokojeniem zauważa brak odniesienia do sposobu uwzględnienia zasad i priorytetów agendy terytorialnej UE 2020 podczas realizacji programów polityki spójności na lata 2007–2013; apeluje o opracowanie odpowiednich mechanizmów oceny w okresie 2014–2020, aby ocenić terytorialny wymiar polityki spójności;

58.    pochwala jednak podkreślenie kwestii miejskich w sprawozdaniu, biorąc pod uwagę znaczenie miast w zglobalizowanej gospodarce i ich potencjalny wpływ pod względem zrównoważonego rozwoju; zwraca uwagę na zobowiązanie regionów i miast europejskich do transformacji w kierunku bardziej ekologicznego wzrostu gospodarczego, o czym jest mowa w Porozumieniu Burmistrzów; proponuje również należyte uwzględnienie istotnych rozbieżności w rozwoju obszarów wiejskich i miejskich, a także problemów dużych miast i ich regionów, które wykazują odporność, a pozostają jednocześnie podatne na zagrożenia;

59.    ubolewa, że w szóstym sprawozdaniu w sprawie spójności nie ma odniesienia do policentrycznego rozwoju terytorialnego jako kluczowego elementu służącego osiągnięciu spójności oraz konkurencyjności terytorialnej zgodnie z agendą terytorialną UE 2020 i sprawozdaniem ESPON „Making Europe Open and Polycentric” [Uczynić Europę otwartą i bardziej policentryczną] (2013 r.); podkreśla rolę małych i średnich miast oraz znaczenie funkcjonalnych połączeń miejskich śródmieść z otaczającymi je obszarami, aby osiągnąć zrównoważony rozwój terytorialny;

60.    apeluje o ściślejsze przestrzeganie art. 174 TFUE dotyczącego spójności terytorialnej, zwłaszcza na obszarach wiejskich, z należytym zwróceniem uwagi na istotny związek między polityką spójności a rozwojem obszarów wiejskich, co dotyczy zwłaszcza obszarów podlegających przemianom przemysłowym oraz regionów o poważnych i trwałych utrudnieniach naturalnych lub demograficznych, takich jak regiony najbardziej oddalone, najbardziej na północ wysunięte regiony o niskiej gęstości zaludnienia oraz regiony wyspiarskie, transgraniczne i górskie; zaleca zwrócenie uwagi również na inne wyzwania demograficzne, które wywierają istotny wpływ na regiony, takie jak wyludnianie, starzenie się społeczeństwa i bardzo niska gęstość zaludnienia; zwraca się do Komisji o zwrócenie szczególnej uwagi na obszary znajdujące się w niekorzystnej sytuacji geograficznej i demograficznej przy realizacji polityki spójności;

61.    jest zdania, że w szóstym sprawozdaniu w sprawie spójności poświęcono niedostateczną uwagę europejskiej współpracy terytorialnej, zważywszy że jest to jeden z głównych celów polityki spójności od okresu programowania 2007–2013; przypomina o potencjale europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT) nie tylko jako instrumentu służącego do kierowania zarządzaniem transgranicznym, lecz również sposobu przyczyniania się do całościowo zintegrowanego rozwoju terytorialnego;

62.    apeluje o większą koordynację polityki spójności, Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej i polityki sąsiedztwa UE, a także lepszą ocenę i rozpowszechnianie wyników projektów;

Polityka spójności w perspektywie długoterminowej

63.    biorąc wszystkie powyższe kwestie pod uwagę, przypomina o konieczności nadania nowej dynamiki debacie na temat polityki spójności UE; stwierdza, że rok 2019, w którym odbędą się wybory do Parlamentu Europejskiego, będzie decydujący, ponieważ nowo wybrany Parlament i nowa Komisja będą musiały zmierzyć się z zakończeniem realizacji strategii „Europa 2020” i nowymi WRF, a także zadbać o przyszłość polityki spójności po 2020 r., przyznając na nią odpowiedni budżet, oraz przygotować nowe przepisy dotyczące polityki spójności; zwraca uwagę, że w debacie na temat polityki spójności należy uwzględnić poważne ograniczenia czasowe i opóźnienia, które wystąpiły na początku bieżącego okresu programowania;

64.    podkreśla istotne znaczenie zdolności administracyjnych; wzywa decydentów na wszystkich szczeblach zarządzania do faworyzowania ukierunkowanej pomocy technicznej w zakresie realizacji polityk spójności ogólnie, a zwłaszcza szerszego wykorzystania instrumentów finansowych w połączeniu z europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi;

65.    uważa, że środki polityki spójności mają do odegrania kluczową rolę w zmniejszaniu wewnętrznych różnic w zakresie konkurencyjności i nierówności strukturalnych w regionach, które najbardziej tego potrzebują; wzywa Komisję, by rozważyła finansowanie wstępne w celu ułatwienia pełnego wykorzystania funduszy przez te państwa członkowskie w okresie 2014–2020 przy jednoczesnym zapewnieniu ciągłego przestrzegania zasady odpowiedzialności budżetowej;

66.    apeluje do państw członkowskich o regularne prowadzenie debaty na wysokim szczeblu politycznym w obrębie parlamentów narodowych dotyczącej efektywności, skuteczności i terminowego wdrażania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, a także wkładu polityki spójności w realizację celów makroekonomicznych;

67.    apeluje o organizację regularnych posiedzeń Rady z udziałem ministrów ds. polityki spójności w celu uwzględnienia konieczności monitorowania stałych wyzwań dla spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej UE oraz reagowania na nie;

°

°         °

68.    zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

(1)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320.

(2)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 289.

(3)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 470.

(4)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 259.

(5)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 303.

(6)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 281.

(7)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 884.

(8)

Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1.

(9)

Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0002.

(10)

Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0015.

(11)

Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0132.

(12)

Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0133.

(13)

Teksty przyjęte, P8_TA(2014)0068.

(14)

Dz.U. C 19 z 21.1.2015, s. 9.

(15)

Dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym.

(16)

Wniosek dotyczący rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie (UE, Euratom) nr 1311/2013 określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020, COM(2015)0015 z 21.1.2015 r.

(17)

Decyzja Komisji w sprawie nieautomatycznego przeniesienia środków z 2014 r. na 2015 r. oraz w sprawie środków na zobowiązania do ponownego udostępnienia w 2015 r., COM(2015)0827 z 11.2.2015 r.


UZASADNIENIE

Kontekst

Zgodnie z Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Komisja Europejska musi co 3 lata przedstawić sprawozdanie dotyczące spójności „w sprawie postępów w urzeczywistnianiu spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej...ˮ. Publikacja szóstego sprawozdania w sprawie spójności opóźniła się ze względu na przyjęcie nowych ram prawnych dotyczących polityki spójności na lata 2014–2020; jej tradycyjna struktura uległa zmianie i obecnie odzwierciedla strategię „Europa 2020ˮ.

Osiągnięcia i wyzwania polityki spójności w kontekście kryzysu gospodarczego i finansowego

Patrząc z perspektywy czasu, szóste sprawozdanie w sprawie spójności ilustruje to, że polityka spójności w okresie programowania 2007–2013 złagodziła skutki gwałtownego obniżenia się inwestycji publicznych – o -60% w niektórych państwach członkowskich i średnio o -20% w UE. Inwestycje na rzecz spójności zapewniły regionom stabilność dzięki przepływowi funduszy w momencie, w którym obniżyły się lub nawet ustały inwestycje publiczne i prywatne. Ostatnio dysproporcje regionalne jednak powiększyły się i doszło do utraty nowych miejsc pracy utworzonych od 2000 r. oraz konkurencyjności kilku państw członkowskich, zwłaszcza w południowych państwach członkowskich.

Jeśli chodzi o przyszłość, w sprawozdaniu określono podstawowe cele inwestycji na rzecz spójności w latach 2014–2020: efektywność energetyczną, zatrudnienie i MŚP, które są obszarami o rzeczywiście obiecującym potencjale pod względem tworzenia trwałych miejsc pracy. Dla sprawozdawcy ważne jest podkreślenie, że określona w Traktacie pierwotna rola polityki spójności i jej instrumentów sprawia, że z definicji jest ona główną polityką inwestycyjną umożliwiającą zapewnienie inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu w UE. W związku z tym polityki spójności nie można uznać jedynie za instrument służący innym strategiom sektorowym. Wręcz przeciwnie – jej długoterminowe zintegrowane podejście oparte na wielopoziomowym sprawowaniu rządów zapewnia istotną wartość dodaną w realizacji działań UE i odpowiedzialności za nie, której nie może wnieść podejście czysto sektorowe.

W tym kontekście sprawozdawca z zadowoleniem przyjmuje nowy unijny „Plan inwestycyjny dla Europy”, który ma uzupełnić inwestycje strukturalne i inwestycje na rzecz spójności. Pomocne mogłyby być doświadczenia uzyskane podczas realizacji wspólnych inicjatyw w ramach polityki spójności przy pomocy instrumentów finansowych, takich jak JEREMIE, ponieważ większe wykorzystanie instrumentów finansowych stanowi podstawę tego nowego planu inwestycyjnego. Jednocześnie należy jednak wyraźnie stwierdzić, że ta nowa inicjatywa inwestycyjna nie może negatywnie wpłynąć ani budżet, ani na długoterminowe strategiczne programowanie polityki spójności, ponieważ zagroziłoby to nie tylko rozwojowi regionów, lecz również skuteczności opiewających na kwotę 350 mld EUR inwestycji w ramach polityki spójności zaprogramowanych w przypadku rozwoju regionalnego w latach 2014–2020. W rzeczywistości należy uznać, że regiony najbardziej potrzebujące bodźca do inwestycji to często regiony o mniejszych zdolnościach administracyjnych i zdolnościach do wykorzystania środków, które nie będą kwalifikować się do nowego planu inwestycyjnego.

Skuteczność, efektywność i ukierunkowanie polityki spójności na wyniki

Nowe środki mające na celu zwiększenie skuteczności i ukierunkowania na wyniki obejmują koncentrację tematyczną zwłaszcza na innowacjach, gospodarce cyfrowej i niskoemisyjnej, kształceniu i wsparciu MŚP. Sprawozdawca postuluje zapewnienie regionom pewnej elastyczności w zależności od ich sytuacji lokalnej, zwłaszcza w kontekście poważnego kryzysu. Konieczne są ciągłe wysiłki w celu uproszczenia procedur i ograniczenia biurokracji, aby zwiększyć dostępność i wykorzystanie funduszy oraz utrzymać jak najniższe poziomy błędu – wynikające często ze złożonych przepisów dotyczących zamówień publicznych i zasad pomocy państwa.

Powiązanie z semestrem europejskim i zaleceniami dla poszczególnych krajów może również pomóc w zwiększeniu skuteczności inwestycji na rzecz spójności. W tym kontekście należy podkreślić kluczową rolę Parlamentu Europejskiego w kontroli całej procedury, która mogłaby spowodować zawieszenie zobowiązań lub płatności w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. Sprawozdawca zwraca się o pełne przestrzeganie art. 23 ust. 15 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, który przewiduje przejrzystość i terminowe informowanie Parlamentu przez Komisję i Radę.

Zatrudnienie, MŚP, młodzież i kształcenie

Art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej stanowi, że pełne zatrudnienie i postęp społeczny znajdują się wśród celów UE, a strategia „Europa 2020” określa cel, którym jest zatrudnienie 75% osób w wieku od 20 do 64 lat do 2020 r. Jednak z początkiem kryzysu cel ten wydaje się trudniejszy do osiągnięcia w sytuacji, w której bezrobocie w UE pozostaje powyżej 9,5% od początku 2010 r. i powyżej 15% w wielu państwach członkowskich nawet w 2014 r.

Szczególnie niepokojąca jest sytuacja młodych osób pod względem zatrudnienia – w drugim kwartale 2014 r. stopa bezrobocia młodzieży w UE wynosiła 21,7%, ponad dwukrotnie więcej niż stopa zatrudnienia osób dorosłych (9,0%), co oznacza, że w tym okresie w UE-28 bezrobotnych było ponad pięć milionów osób w wieku poniżej 25 lat. Niedopuszczalnie wysoka jest również liczba młodych Europejczyków (w wieku od 15 do 24 lat), którzy ani nie są zatrudnieni, ani nie kształcą się lub szkolą (NEET).

Wsparcie, które polityka spójności zapewnia MŚP, jest również bardzo istotne, ponieważ MŚP, na które przypadło 85% wzrostu zatrudnienia netto w latach 2002–2010, stanowią podstawę wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w UE. Biorąc to wszystko pod uwagę, w latach 2014–2020 dzięki strategiom inteligentnej specjalizacji na poziomie regionalnym zwiększy się efekt synergii między funduszami strukturalnymi i programem na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (COSME) i programem ramowym „Horyzont 2020”.

Realizacja i problemy z płatnościami

Sprawozdawca przypomina, że zgodnie z rozporządzeniem w sprawie wspólnych przepisów umowy partnerstwa należało przyjąć najpóźniej do końca sierpnia 2014 r., a programy operacyjne – do końca stycznia 2015 r. W procesie programowania występuje jednak wyraźne opóźnienie, a na koniec 2014 r. przyjęto tylko nieznacznie ponad 100 programów operacyjnych. Przewidziano dwa scenariusze przyjmowania programów operacyjnych, które na równi skutkują dalszymi opóźnieniami w rozpoczęciu wdrażania, mianowicie: procedurę przeniesienia środków w przypadku programów uznawanych za gotowe do przyjęcia do dnia 31 grudnia 2014 r. oraz (ii) ponowne rozdysponowanie niewykorzystanych środków z 2014 r. w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych pociągające za sobą konieczność technicznej zmiany wieloletnich ram finansowych (WRF) w przypadku programów uznawanych za niegotowe do przyjęcia do końca 2014 r.

Zgodnie z przedstawionym przez Komisję harmonogramem programy operacyjne mogłyby zostać przyjęte w ramach procedury przenoszenia środków w okresie od dnia 15 lutego do dnia 31 marca 2015 r., a w ramach procedury ponownego rozdysponowania środków – po dniu 1 maja 2015 r. Parlament wyraził poważne obawy w związku ze znacznym opóźnieniem realizacji polityki spójności na lata 2014–2020, podkreślając, że opóźnienia te podają w wątpliwość zdolności władz krajowych, regionalnych i lokalnych do skutecznego planowania i wydatkowania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na lata 2014–2020. Sprawozdawca podziela te obawy. Zwraca się on zatem do Komisji o przedstawienie Parlamentowi środków umożliwiających jak najszybsze ułatwienie realizacji programów operacyjnych wraz z przewidzianym harmonogramem.

Oprócz opóźnienia realizacji w okresie programowania 2014–2020 w ramach polityki spójności występują zaległości w płatnościach wynoszące około 25 mld EUR w okresie programowania 2007–2013. W związku z tym wezwano Komisję do wyjaśnienia wpływu tych opóźnień w płatnościach na rozpoczęcie realizacji nowych programów operacyjnych oraz do przedstawienia rozwiązań umożliwiających ograniczenie szkód do minimum.

Oczekuje się, że polityka spójności pomoże zapewnić trwały wzrost i zatrudnienie, lecz nawracający problem zaległości w płatnościach prowadzący do opóźnień w płatnościach, co utrudnia realizację programów i obciąża budżety beneficjentów oraz państw członkowskich, jest nie do przyjęcia. Dyscyplina budżetowa oznacza brak marnotrawstwa środków publicznych, lecz oznacza również terminowe uiszczanie należności. W związku z tym sprawozdawca uważa, że ta część problemu stanowi największe wyzwanie i jest najpilniejsza.

Kwestie dotyczące sprawowania rządów

Zasoby i wiedzę w ramach polityki spójności trzeba wykorzystać do znacznego zwiększenia zdolności administracyjnych władz publicznych, zwłaszcza na szczeblu lokalnym i regionalnym, tak aby poprawić ich zdolność do świadczenia wysokiej jakości usług obywatelom, w tym poprzez większe wykorzystanie nowych technologii i dążenie do usprawnienia procedur. Władzom lokalnym i regionalnym należy zapewnić pomoc w zakresie innowacyjnych instrumentów finansowych, które są istotne z punktu widzenia zwiększenia zasobów i inwestycji, oraz zamówień publicznych, które powinny coraz częściej pełnić rolę narzędzia administracji publicznej służącego do pobudzenia innowacji i kreatywności.

Sprawozdawca podkreśla, że kodeks postępowania w zakresie partnerstwa zwiększyłby uczestnictwo w programowaniu w regionach pod względem formy i treści oraz spełnił zasadniczą rolę we wzmocnieniu efektów polityki spójności i utrwaleniu jej wpływu.

Wymiar terytorialny

W szóstym sprawozdaniu w sprawie spójności nie wykorzystano szansy wyjaśnienia problemów i możliwości zwłaszcza współpracy transgranicznej, które tylko zwięźle opisano; wcale nie przedstawiono jej wyników. Ponadto z nielicznymi wyjątkami całkowicie pominięto aspekty jakościowe, chociaż tekst ten stwarza wystarczające możliwości ich uwzględnienia (zob. poszczególne ramki dotyczące pojedynczych tematów/obszarów, takich jak miasta oraz regiony nadmorskie i najbardziej oddalone). Ponadto z tematycznego i jakościowego punktu widzenia uwzględnienie aspektów transgranicznych wzbogaciłoby treść kilku rozdziałów dotyczących na przykład infrastruktury, rynku pracy i mobilności, środowiska, zużycia i odprowadzania wody, gospodarowania odpadami, opieki zdrowotnej, badań i rozwoju, turystyki, usług publicznych i sprawowania rządów. Wszystkie te obszary mają godne uwagi elementy transgraniczne i potencjał transgraniczny. Sprawozdawca jest zdania, że europejska współpraca terytorialna może stanowić istotny wkład w integrację europejską.

Aspekty te mają wreszcie związek z kwestiami dotyczącymi europejskiej współpracy terytorialnej i instrumentem europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej. Na spójność regionów transgranicznych wpływ ma zwłaszcza element europejskiej współpracy terytorialnej dotyczący współpracy transgranicznej. Sprawozdawca proponuje zatem, aby w przyszłości sprawozdanie w sprawie spójności zawierało ocenę europejskich regionów transgranicznych, w tym analizę ich najważniejszych problemów, oraz ocenę wpływu programów operacyjnych dotyczących współpracy transgranicznej. Na instrument ten należy zwrócić większą uwagę przede wszystkim ze względu na to, że wspiera on współpracę i łączy doświadczenie organów w państwach członkowskich oraz zmienia system administracyjny w kierunku systemu opartego na wspólnych wartościach i metodach działania. W tym kontekście należy uwzględnić również zewnętrzny wymiar polityki spójności.

Polityka spójności w perspektywie długoterminowej

Sprawozdawca chciałby zwrócić szczególną uwagę na przyszłość polityki spójności po 2020 r. W związku z pełną świadomością, że realizacja polityki spójności na lata 2014–2020 dopiero się rozpoczęła, a w polityce tej już występują problemy spowodowane opóźnieniem w przyjmowaniu programów, konieczna jest koncentracja na właściwej realizacji polityki spójności na lata 2014–2020. Nie można jednak zapominać o tym, że w 2019 r. trzeba będzie jednocześnie rozwiązać wiele istotnych problemów, między innymi nowy Parlament i Komisja będą musiały zmierzyć się z zakończeniem realizacji strategii „Europa 2020”, zbliżającymi się nowymi WRF i przygotowaniem nowych przepisów dotyczących polityki spójności po 2020 r. Biorąc pod uwagę poważne ograniczenia czasowe, sprawozdawca apeluje o rozważenie polityki spójności po 2020 r. już teraz, aby umieścić społeczności i obywateli w jej centrum w celu zapewnienia ich powszechnego dobra w oparciu o dobrostan pojedynczych obywateli.


OPINIA Komisji Budżetowej (16.4.2015)

dla Komisji Rozwoju Regionalnego

w sprawie inwestycji na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia: wspieranie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w Unii

(2014/2245(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Jean-Paul Denanot

WSKAZÓWKI

Komisja Budżetowa zwraca się do Komisji Rozwoju Regionalnego, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w ostatnich latach polityka spójności wykazała się zdolnością do łagodzenia negatywnych skutków kryzysu gospodarczego i finansowego w odniesieniu do poziomu inwestycji publicznych w państwach członkowskich, między innymi przez ograniczenie wymogów w zakresie współfinansowania i przekierowanie znacznej części funduszu spójności na środki o bezpośrednim i natychmiastowym oddziaływaniu na wzrost i tworzenie miejsc pracy; podkreśla pozytywny wkład polityki w innych obszarach i innych instrumentów spoza obszaru spójności w osiąganie celów strategii „Europa 2020”; wyraża przekonanie, że ze względu na zwyczajowy odstęp czasu między działaniem a jego wpływem oraz fakt, że fundusze z okresu 2007–2013 można wciąż wykorzystywać do końca 2016 r., te korzystne skutki będą coraz większe w nadchodzących latach;

2.  podkreśla znaczenie planu inwestycyjnego opracowanego przez Komisję, ponieważ stanowi on pierwszy krok ku zrównoważeniu niewystarczającego poziomu inwestycji publicznych i prywatnych w Unii, który naraża na poważne ryzyko osiągnięcie celów wyznaczonych w strategii „Europa 2020”; podkreśla, że spadek inwestycji w wyniku kryzysu gospodarczego był szczególnie duży w biedniejszych regionach; przypomina jednak, że plan Jeana-Claude’a Junckera obejmuje jedynie 315 mld potencjalnych inwestycji w okresie trzech lat, podczas gdy zdaniem Komisji deficyt inwestycji w Unii Europejskiej wynosi co najmniej 300 mld EUR rocznie; z tego względu kładzie nacisk na konieczność ustanowienia dodatkowych marginesów działania dla inwestycji z budżetu Unii i budżetu państw członkowskich; podkreśla, że projekty objęte gwarancją Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) powinny przyczyniać się do osiągania celów polityki unijnej, być zgodne z celami polityki spójności określonymi w art. 174 TFUE oraz z zasadami dodatkowości, efektywności ekonomicznej i należytego zarządzania finansami; w związku z tym przypomina, że wkłady finansowe państw członkowskich w postaci jednorazowych środków dla EFIS na wsparcie specjalnych platform inwestycyjnych i krajowych banków prorozwojowych, które korzystają z gwarancji UE, objęte są pełnym zakresem zasad paktu stabilności i wzrostu;

3.  zwraca uwagę, że pomimo kryzysu i dużej presji ciążącej na lokalnych finansach, władze lokalne i regionalne musiały nadal spełniać oczekiwania obywateli w zakresie bardziej dostępnych usług publicznych o lepszej jakości;

4.  podkreśla znaczenie reindustrializacji Europy dla zapewnienia, aby produkcja przemysłowa stanowiła co najmniej 20% PKB państw członkowskich do 2020 r.; przypomina zatem o wysokim znaczeniu proaktywnego wsparcia i umocnienia zasad konkurencyjności, zrównoważonego rozwoju i wiarygodności przepisów, aby propagować wzrost i tworzenie miejsc pracy w Europie;

5.  przypomina, że kwestia utrzymujących się zaległości w odniesieniu do płatności dotyczy polityki spójności w większym stopniu niż jakiegokolwiek innego obszaru polityki UE, gdzie kwota niezapłaconych faktur na koniec 2014 r. w ramach programów Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS), Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) i Funduszu Spójności na lata 2007–2013 wynosiła 24,8 mld EUR, co oznacza wzrost o 5,6% w porównaniu z 2013 r.; zachęca Komisję do sięgnięcia po wszelkie dostępne środki, aby wyrównać owe zaległe rachunki; podkreśla, że sytuacja ta uderza przede wszystkim w najmniejszych i najsłabszych beneficjentów polityki spójności, takich jak MŚP, organizacje pozarządowe i stowarzyszenia, ponieważ ich zdolność do finansowania wydatków jest ograniczona;

6.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Rada, Komisja i Parlament osiągnęły porozumienie w sprawie obniżenia poziomu niezapłaconych faktur, zwłaszcza w obszarze polityki spójności, na koniec roku do poziomu strukturalnego w trakcie aktualnych wieloletnich ram finansowych (WRF), zgodnie ze wspólnym oświadczeniem dołączonym do porozumienia budżetowego z 2015 r., i odnotowuje dokument komisji pt. „Elementy planu płatności na rzecz przywrócenia budżetu UE na zrównoważoną drogę”, otrzymany w dniu 23 marca 2015 r.; przypomina Komisji o jej zobowiązaniu do jak najszybszego przedstawienia planu płatności – a w każdym razie przed prezentacją projektu budżetu na 2016 r.; przypomina ponadto wszystkim instytucjom ich zobowiązanie do uzgodnienia i wdrożenia takiego planu w 2015 r., do średniookresowego przeglądu obecnych WRF;

7.  wyraża zaniepokojenie z powodu poważnych opóźnień na początku 2015 r., jeżeli chodzi o proces programowania na lata 2014–2020 w tym obszarze; podkreśla, że proponowany przegląd pułapów WRF(1) przez przesunięcie 11,2 mld EUR na zobowiązania do sumy cząstkowej w dziale 1b na mocy art. 19 ust. 2 rozporządzenia WRF oraz przeniesienie(2) 8,5 mld EUR na zobowiązania na mocy art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia finansowego z 2014 r. na 2015 r. pozwoli uniknąć anulowania tych środków w dziale 1b, lecz w rzeczywistości nie rozwiązuje problemu opóźnień w programowaniu ani nie zmienia faktu, że notoryczne opóźnienia we wdrażaniu i systematyczne opóźnienia w płatnościach mogą stanowić poważne wyzwanie dla końcowych beneficjentów;

8.  wyraża zadowolenie z powodu powszechnego wykorzystywania w ramach polityki spójności instrumentów finansowych, takich jak pożyczki i gwarancje, w celu wspierania i uruchamiania inwestycji, tworzenia nowych miejsc pracy w celu wspierania zrównoważonego wzrostu na szczeblu unijnym oraz zwiększenia skuteczności finansowania publicznego; zachęca państwa członkowskie i władze lokalne do pełnego wykorzystania tych dodatkowych możliwości finansowania, takich jak możliwość wykorzystania gwarancji w ramach inicjatywy dotyczącej MŚP w przypadku projektów o wysokim ryzyku; podkreśla potrzebę zapewnienia przejrzystości, rozliczalności i kontroli takich instrumentów finansowych;

9.  zwraca uwagę na silniejszą koncentrację tematyczną zasobów na ograniczonej liczbie priorytetów mających potencjał tworzenia wzrostu i miejsc pracy, przeciwdziałania zmianie klimatu i zależności energetycznej oraz ograniczenia ubóstwa i wykluczenia społecznego, jak również na większe nastawienie na wyniki i miarodajność w programach na lata 2014–2020, co powinno przełożyć się na dalszy wzrost skuteczności i efektywności polityki spójności; niemniej jednak podkreśla potrzebę elastycznego stosowania tej zasady oraz bezwzględnego przestrzegania szczególnych uwarunkowań terytorialnych, gospodarczych i społecznych, aby ograniczyć różnice w rozwoju między różnymi regionami Unii;

10. zgadza się z analizą Komisji, że priorytety gospodarcze i społeczne, zwłaszcza ukierunkowanie na wzrost gospodarczy z jednej strony i włączenie społeczne, edukację i zrównoważony rozwój z drugiej strony mogłyby być lepiej wyważone w niektórych państwach członkowskich i uzupełnione rzeczowymi rozmowami z partnerami i zainteresowanymi stronami; podkreśla, że jasna strategia poprawy ram instytucjonalnych państw członkowskich pod względem potencjału administracyjnego i jakości wymiaru sprawiedliwości stanowi kluczowy czynnik determinujący sukces w realizacji tych priorytetów;

11. wyraża zadowolenie z Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, która ma na celu zapewnienie finansowania przeznaczonego na realizację Gwarancji dla młodzieży, i wzywa państwa członkowskie do zwrócenia większej uwagi na realizację projektów, których celem jest zmniejszenie bezrobocia w tej grupie wiekowej w regionach o szczególnie wysokim poziomie bezrobocia osób młodych; wzywa Komisję, aby dotrzymała zobowiązania do stałego monitorowania, sprawozdawczości w postaci rocznych sprawozdań oraz do oceny skuteczności, efektywności oraz wpływu łącznego wsparcia z EFS oraz specjalnego przydziału dla Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, w tym na wdrażanie Gwarancji dla młodzieży (art. 19 rozporządzenia w sprawie EFS oraz jego załącznik II, art. 47–59 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów);

12. jeżeli chodzi o działania łączące skuteczność europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych z należytym zarządzaniem gospodarczym, domaga się, aby Komisja uwzględniła różne podstawowe warunki w każdym państwie członkowskim i odmienny poziom wysiłków potrzebnych do spełnienia przesłanek, a także aby wykazała szczególną ostrożność, tak aby nie działać na niekorzyść tych regionów, które są najbardziej potrzebujące, ani nie karać niektórych lokalnych i regionalnych władz w związku ze specjalnymi wyzwaniami na szczeblu krajowym;

13. ponownie wyraża głębokie przekonanie, że dogłębny, faktyczny przegląd rozporządzenia Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 w sprawie WRF, który Komisja ma przedstawić najpóźniej do końca 2016 r., stanowiłby idealną okazję do zadbania o to, aby odpowiednio odzwierciedlało ono priorytety Unii – dotycząc przede wszystkim budżetowych konsekwencji opóźnień we wdrażaniu funduszy strukturalnych, problemu zatrudnienia młodzieży w Europie, finansowania EFIS i nowych propozycji w dziedzinie zasobów własnych Unii – i uwzględniało najpilniejsze potrzeby w państwach członkowskich i regionach w pozostałych latach WRF oraz utrzymujący się problem niedostatecznych środków na płatności, który wynikł pod koniec WRF, i ewentualnego wpływu opóźnień w realizacji programów operacyjnych w dziedzinie polityki spójności na płatności;

14. pochwala wysiłki Komisji służące zagwarantowaniu odpowiedniego zarządzania i podkreśla, że należy utrzymać ambicje w zakresie mniejszego narażenia wydatków w ramach polityki spójności na oszustwa i surowego stosowania środków zapobiegania nadużyciom finansowym.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

16.4.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

23

4

5

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Jean Arthuis, Reimer Böge, Lefteris Christoforou, Jean-Paul Denanot, Gérard Deprez, José Manuel Fernandes, Eider Gardiazabal Rubial, Ingeborg Gräßle, Iris Hoffmann, Monika Hohlmeier, Zbigniew Kuźmiuk, Vladimír Maňka, Ernest Maragall, Sophie Montel, Siegfried Mureșan, Younous Omarjee, Pina Picierno, Paul Rübig, Patricija Šulin, Eleftherios Synadinos, Indrek Tarand, Isabelle Thomas, Inese Vaidere, Marco Valli, Daniele Viotti, Marco Zanni

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Bernd Kölmel, Andrey Novakov, Ivan Štefanec, Nils Torvalds, Derek Vaughan, Tomáš Zdechovský

(1)

Wniosek dotyczący rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie (UE, Euratom) nr 1311/2013 określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020, COM(2015) 15 final z 21.1.2015 r.

(2)

Decyzja Komisji w sprawie nieautomatycznego przeniesienia środków z 2014 r. na 2015 r. oraz w sprawie środków na zobowiązania do ponownego udostępnienia w 2015 r., COM(2015) 827 final z 11.2.2015 r.


OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (20.4.2015)

dla Komisji Rozwoju Regionalnego

w sprawie inwestycji na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia: wspieranie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w Unii

(2014/2245(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Danuta Jazłowiecka

WSKAZÓWKI

Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych zwraca się do Komisji Rozwoju Regionalnego, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A. mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich kryzys finansowy wpłynął na politykę spójności i doprowadził do jeszcze wyższej stopy bezrobocia, zwiększył poziom ubóstwa i wykluczenia społecznego oraz pogłębił rozbieżności między regionami Unii;

B.  mając na uwadze, że według najnowszych danych za rok 2013 stopa długotrwałego bezrobocia w Unii utrzymuje się na rekordowo wysokim poziomie 5,1% osób czynnych zawodowo; mając na uwadze, że długotrwałe bezrobocie wywiera istotny wpływ na ludzi w ciągu całego ich życia oraz może przekształcić się w bezrobocie strukturalne, szczególnie w regionach peryferyjnych;

C. mając na uwadze, że w ostatnim czasie odnotowano 15-procentowy realny spadek inwestycji publicznych w Unii oraz mając na uwadze, że wiele regionów – zwłaszcza te borykające się z problemami demograficznymi – nie było w stanie przyczynić się odpowiednio do realizacji celów strategii „Europa 2020”, w szczególności zasadniczego celu zakładającego osiągnięcie 75-procentowego zatrudnienia do 2020 r., celu polegającego na zmniejszeniu poziomu ubóstwa o 20 milionów osób oraz celu polegającego na ograniczeniu przedwczesnego kończenia nauki;

D. mając na uwadze, że w regionach cierpiących na skutek poważnych i trwałych niekorzystnych warunków przyrodniczych lub demograficznych stopa bezrobocia jest zwykle wyższa, wzrost gospodarczy – mniejszy i brakuje znaczących inwestycji, co prowadzi do powstawania różnic strukturalnych w Unii; mając na uwadze, że w regionach tych stopa bezrobocia jest średnio około 10 punktów procentowych poniżej celu krajowego w porównaniu z jedynie 3 punktami procentowymi poniżej w bardziej rozwiniętych regionach;

E.  mając na uwadze, że europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne nadal należą do głównych instrumentów inwestycyjnych Unii, a efektywnie wykorzystywane, mogą pomóc w zmniejszaniu różnic i nierówności strukturalnych między regionami, łagodzeniu negatywnych tendencji wynikających z kryzysu gospodarczego i w tworzeniu trwałych miejsc pracy o dobrej jakości oraz zrównoważonego wzrostu gospodarczego, zwłaszcza w regionach, które najbardziej tego potrzebują; mając na uwadze, że Europejski Fundusz Społeczny (EFS) jest głównym instrumentem inwestowania w kapitał ludzki, wspierania integracji na rynku pracy oraz zwalczania ubóstwa i wykluczenia społecznego;

F.  mając na uwadze, że nierówności społeczno-ekonomiczne między państwami członkowskimi jeszcze się pogłębiły, podczas gdy w odniesieniu do celu konwergencji regionalnej obserwuje się odwrotną tendencję; mając na uwadze, że różnica w poziomie bezrobocia między państwami centralnymi a peryferyjnymi wzrosła z 3,5% w 2000 r. do 10% w 2013 r.; mając na uwadze, że ta rozbieżność zwiększa ryzyko fragmentacji oraz zagraża stabilności gospodarczej i spójności społecznej Unii; mając na uwadze, że w szóstym sprawozdaniu na temat spójności podkreśla się rolę, jaką europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne odgrywają w przezwyciężaniu nierówności, zwłaszcza w czasie kryzysu;

1.  uznaje za godne ubolewania, że potencjał tworzenia miejsc pracy dzięki funduszom Unii jest nadal niewystarczający oraz zauważa, że należy go dalej zwiększać w drodze skuteczniejszego i nastawionego na wyniki kształtowania polityki i jej wdrażania; wyraża w związku z tym zaniepokojenie z powodu opóźnień w przyjmowaniu i wdrażaniu programów operacyjnych na okres programowania 2014–2020 oraz nalega na Komisję i państwa członkowskie, by przyśpieszyły ten proces; apeluje do Komisji i państw członkowskich o ułatwienie dostępu do finansowania wszystkim beneficjentom, zwłaszcza MŚP, które w ostatnim okresie stworzyły 80% z nowo powstałych miejsc pracy w Unii;

2.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do opracowania dostosowanej do potrzeb polityki służącej wspieraniu tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy dla osób długotrwale bezrobotnych, bezrobotnych osób starszych, kobiet oraz innych grup priorytetowych szczególnie mocno dotkniętych kryzysem;

3.  uznaje za godne ubolewania, że stopa bezrobocia młodych ludzi utrzymuje się na zbyt wysokim poziomie, zwłaszcza w państwach członkowskich najbardziej dotkniętych kryzysem gospodarczym; wzywa państwa członkowskie, aby szybko i jak najlepiej wykorzystały środki dostępne w ramach Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, zwłaszcza kwotę 1 mld EUR przewidzianą na płatności zaliczkowe, gdy tylko zostanie zwolniona, w celu ułatwienia dostępu młodych ludzi do zatrudnienia; zachęca państwa członkowskie, aby wykorzystywały dostępne fundusze Unii do uzupełnienia i wzmocnienia krajowych programów, których celem jest zwiększenie spójności, konkurencyjności regionalnej i zatrudnienia oraz pobudzanie ducha przedsiębiorczości, zwłaszcza wśród młodych ludzi; w związku z tym apeluje także do europejskich instytucji szkolnictwa wyższego o zwiększenie starań na rzecz dostosowania programów nauki do potrzeb rynku pracy i ogólnie społeczeństwa oraz o opracowanie indywidualnych programów orientacji i doradztwa, co może pomóc w zwalczaniu bezrobocia młodzieży na dużą skalę;

4.  wskazuje, że liczba osób w Unii przedwcześnie porzucających naukę pozostaje na bardzo wysokim poziomie i wpływa na stopę bezrobocia młodzieży; podkreśla, że problem ten trzeba rozwiązać, wykorzystując środki EFS na modernizację systemów kształcenia i programów nauczania;

5.  podkreśla znaczenie aspektu płci przy tworzeniu miejsc pracy; apeluje do Komisji, aby przeznaczyła wystarczające środki na eliminowanie bezrobocia kobiet; jest zdania, że kobiety mogłyby korzystać z postępu technologicznego umożliwiającego elastyczniejszy czas pracy oraz wzywa Komisję do zajęcia się tą sprawą;

6.  apeluje do Komisji, aby zwróciła szczególną uwagę na sytuację grup mniejszości w całej Unii, gdyż są one podatne na wszelkie formy wykluczenia społecznego i dlatego też z większym prawdopodobieństwem dotknie ich bezrobocie strukturalne; uważa, że jakiekolwiek planowanie polityki na rzecz spójności społecznej w Unii musi uwzględniać integrację mniejszości;

7.  podkreśla, że ze względu na zmiany modeli produkcji i starzenie się społeczeństwa znacznie wzrosła rola EFS oraz inwestycji w dostosowanie umiejętności pracowników; zdecydowanie uważa, że w związku z tym EFS powinien być uzupełnieniem krajowych programów w państwach członkowskich; apeluje do państw członkowskich i Komisji, aby zadbały o wykorzystanie dostępnych zasobów tak efektywnie i skutecznie, jak tylko możliwe, z myślą o zapewnieniu szans pracowników na zatrudnienie, włączenia społecznego i równości płci; podkreśla jednocześnie, że programy szkoleniowe finansowane w ramach EFS powinny być również dostosowane do potrzeb przedsiębiorców i pracowników szczebla kierowniczego, aby zapewnić zrównoważony rozwój przedsiębiorstw, zwłaszcza MŚP, które tworzą większość możliwości zatrudnienia w Unii;

8.  wzywa państwa członkowskie i Komisję do kontynuowania działań, w szczególności mających na celu ulepszanie i powiększanie platformy EURES jako skutecznego narzędzia ułatwiającego mobilność pracowników w Europie, a zwłaszcza mobilność transgraniczną, przez zwiększanie wiedzy pracowników o unijnym rynku pracy i informowanie ich o możliwościach zatrudnienia, a także pomoc w załatwianiu formalności; zachęca państwa członkowskie do rozwijania i wspierania sieci EURES, uznając, że to właśnie pracownicy transgraniczni są jako pierwsi narażeni na zmaganie się z problemami związanymi z adaptacją i uznawaniem kwalifikacji zawodowych; stwierdza, że skupiając publiczne służby zatrudnienia, partnerów społecznych, władze lokalne i regionalne, a także inne podmioty prywatne, sieci te ułatwiają i wspierają mobilność transgraniczną;

9.  podkreśla konieczność kierowania tworzeniem wysokiej jakości miejsc pracy z pomocą nowych technologii; jest zdania, że Komisja powinna powiązać zmniejszanie bezrobocia z agendą cyfrową i narzędziami programu „Horyzont 2020”;

10. podkreśla, że Unia powinna inwestować w przedsiębiorstwa i wspierać tworzenie przedsiębiorstw – ze szczególnym naciskiem na MŚP i mikroprzedsiębiorstwa, które stanowią 99% wszystkich przedsiębiorstw w Unii i stworzyły w ostatnim okresie 80% z nowo powstałych miejsc pracy – ułatwiając dostęp do finansowania, zmniejszając obciążenia biurokratyczne, upraszczając przepisy w ramach programu REFIT oraz tworząc sprzyjające warunki i odpowiednie ramy regulacyjne, również dla podmiotów rozpoczynających działalność gospodarczą; podkreśla, że takie środki nie powinny prowadzić do osłabienia praw pracowniczych i praw socjalnych w UE; dlatego z zadowoleniem przyjmuje zamiar stworzenia nowego Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych, który byłby narzędziem uzupełniającym politykę spójności, zdolnym wygenerować 1,3 miliona dodatkowych miejsc pracy w ciągu trzech lat;

11. podkreśla, że polityka spójności powinna służyć generowaniu inteligentnego i trwałego wzrostu gospodarczego w tych regionach, w których jest on najbardziej potrzebny, dzięki wspieraniu za pomocą szeregu środków i instrumentów finansowych zakładania i rozwoju mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw;

12. z myślą o osiągnięciu konwergencji społeczno-gospodarczej wzywa państwa członkowskie, by zadbały o to, żeby również oddalone i małe regiony posiadały niezbędne zdolności, takie jak zasoby ludzkie, do absorpcji udostępnianych funduszy;

13. z uwagi na negatywny wpływ, jaki skutki starzenia się społeczeństwa i inne wyzwania demograficzne wywierają na rynki pracy, wzywa państwa członkowskie do opracowania projektów mających na celu zaradzenie spadkowi liczby ludności i wspieranie mobilności;

14. wzywa Komisję do dopilnowania, aby inwestycje były ukierunkowane na słabsze pod względem gospodarczym regiony dotknięte wysokim bezrobociem oraz na MŚP w takich regionach, ze względu na ich ograniczony dostęp do finansowania, w celu zagwarantowania, że wysiłki te odniosą wyraźny skutek tam, gdzie są najbardziej potrzebne, a decyzje będą podejmowane z należytym uwzględnieniem charakterystyki gospodarczej inwestycji; podziela pogląd Komisji, zgodnie z którym istnieje zapotrzebowanie na wykwalifikowanych pracowników w rozwijających się sektorach, takich jak gospodarka cyfrowa, zielone sektory i opieka zdrowotna;

15. przypomina, że dostosowanie wynagrodzeń do wydajności jest ważne nie tylko ze względu na spójność społeczną, ale również dla utrzymania silnej gospodarki i wydajnej siły roboczej;

16. podkreśla rolę spójności terytorialnej i w związku z tym zwraca uwagę na znaczenie inwestycji w infrastrukturę transgraniczną, na przykład śródlądowe drogi wodne, dostrzegając ich rolę w pobudzaniu społeczno-gospodarczego rozwoju regionów;

17. uważa, że środki polityki spójności mają do odegrania kluczową rolę w zmniejszaniu wewnętrznych różnic w zakresie konkurencyjności i nierówności strukturalnych w regionach, które najbardziej tego potrzebują; wzywa Komisję, by rozważyła finansowanie wstępne w celu ułatwienia pełnego wykorzystania funduszy przez te państwa członkowskie w okresie 2014–2020, przy jednoczesnym zapewnieniu ciągłego przestrzegania zasady odpowiedzialności budżetowej;

18. uważa, że dyscyplina budżetowa ma żywotne znaczenie dla osiągnięcia wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy w sposób inteligentny i zrównoważony; apeluje o ponowne skupienie się na lepszym wydatkowaniu środków i na zwalczaniu oszustw;

19. podkreśla, że polityka na rzecz wzrostu i zatrudnienia wywołuje zróżnicowane skutki terytorialne w zależności od konkretnej sytuacji każdego regionu, oraz że od początku kryzysu dysproporcje regionalne pogłębiają się; podkreśla, że w zaleceniach dla poszczególnych krajów należy brać pod uwagę różnice terytorialne w obrębie państw członkowskich, tak aby stymulować wzrost i powstawanie miejsc pracy, a jednocześnie zachować spójność terytorialną.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

16.4.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

39

13

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Laura Agea, Guillaume Balas, Tiziana Beghin, Brando Benifei, Mara Bizzotto, Vilija Blinkevičiūtė, Enrique Calvet Chambon, David Casa, Ole Christensen, Martina Dlabajová, Lampros Fountoulis, Elena Gentile, Arne Gericke, Danuta Jazłowiecka, Rina Ronja Kari, Jan Keller, Ádám Kósa, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Jean Lambert, Jérôme Lavrilleux, Patrick Le Hyaric, Jeroen Lenaers, Verónica Lope Fontagné, Javi López, Thomas Mann, Dominique Martin, Anthea McIntyre, Joëlle Mélin, Elisabeth Morin-Chartier, Georgi Pirinski, Marek Plura, Terry Reintke, Maria João Rodrigues, Claude Rolin, Anne Sander, Sven Schulze, Siôn Simon, Jutta Steinruck, Romana Tomc, Ulrike Trebesius, Ulla Tørnæs, Marita Ulvskog, Renate Weber, Tatjana Ždanoka, Jana Žitňanská, Inês Cristina Zuber

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Amjad Bashir, Elmar Brok, Tania González Peñas, Eva Kaili, Neoklis Sylikiotis, Ivo Vajgl

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Maria Grapini, Ivan Jakovčić


OPINIA Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (25.3.2015)

dla Komisji Rozwoju Regionalnego

w sprawie inwestycji na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia: wspieranie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w Unii

(2014/2245(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Neoklis Sylikiotis

WSKAZÓWKI

Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii zwraca się do Komisji Rozwoju Regionalnego, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  podkreśla, że kryzys gospodarczy był wyzwaniem dla spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w UE i doprowadził do powstania dodatkowych różnic między państwami członkowskimi i regionami; przypomina, że od początku kryzysu w przemyśle wytwórczym w UE ubyło ponad 3,8 mln miejsc pracy(1); podkreśla konieczność wzmocnienia polityki spójności UE przez wyraźne określenie priorytetów, akcentując jednocześnie potrzebę zmniejszenie dysproporcji regionalnych i osiągnięcia ogólnounijnych celów w dziedzinie wzrostu i zatrudnienia;

2.  podkreśla, że należy podjąć istotne starania o skierowanie UE z powrotem na właściwe tory, aby osiągnąć cel reindustrializacji na poziomie 20% do 2020 r.; wzywa do wzmocnienia i odnowienia struktury przemysłowej w Unii w celu zwiększenia konkurencyjności, przyspieszenia wzrostu i zwiększenia zatrudnienia; podkreśla, że do osiągnięcia tego celu niezbędne są inwestycje w infrastrukturę cyfrową, energetyczną i transportową, a także długofalowe, choć nie mniej pilne, inwestycje w kształcenie, badania i szkolenia zawodowe;

3.  przyznaje, że inwestycje finansowane ze środków polityki spójności pozwoliły na złagodzenie negatywnych skutków kryzysu gospodarczego i finansowego, stając się ważną częścią budżetów inwestycyjnych w niektórych państwach członkowskich; zwraca uwagę na działania Komisji zmierzające do skierowania inwestycji w ramach polityki spójności na obszary najbardziej dotknięte kryzysem;

4.  zaznacza, że jednym z celów Traktatu o Unii Europejskiej jest wspieranie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz solidarności między państwami członkowskimi (art. 3 TUE);

5.  podkreśla, że polityka spójności powinna w pełni uwzględniać cele określone w strategii „Europa 2020”; podkreśla, że inwestycje finansowane ze środków polityki spójności powinny być ukierunkowane na wzrost oraz rozwój innowacji, MŚP, gospodarki cyfrowej i biogospodarki niskoemisyjnej; podkreśla, że szczególnie inwestycje w tych obszarach mają nie tylko potencjał ochrony istniejących miejsc pracy, lecz również pobudzania wzrostu i tworzenia nowych miejsc pracy;

6.  podkreśla fundamentalną rolę sektora przemysłowego, a w szczególności wytwórczego, w gospodarce europejskiej, ponieważ pochodzi z niego 80% eksportu i 80% wydatków na badania i rozwój; zauważa, że w latach 2007–2012 około 594 000 nowych miejsc pracy powstało wyłącznie w ramach polityki regionalnej UE(2);

7.  zaleca unowocześnienie polityki spójności; zaleca, by w polityce spójności centralną rolę odgrywała odnowa przemysłu i struktur oraz wspieranie innowacji w celu zwiększenia zatrudnienia w całej Unii;

8.  podkreśla, że niezbędne jest uproszczenie procesów zarządzania i procedur programów realizowanych w ramach polityki spójności; zaznacza, że obciążenia administracyjne wynikające ze stosowania różnych procedur zarządzania i monitorowania muszą być na rozsądnym poziomie w porównaniu do wielkości środków pozyskiwanych z programów polityki spójności;

9.  podkreśla, że MŚP stanowią 99% unijnego sektora firm i zapewniają 80% miejsc pracy w UE;

10. uważa, że konieczne są dalsze działania na rzecz wzmocnienia sektora przemysłowego w szeregu państw członkowskich, ułatwienia producentom dostępu do inwestycji i kredytów oraz przeciwdziałania bezrobociu; podkreśla potrzebę opracowania podejścia opartego na specyficznych atutach regionów w celu zapewnienia wzrostu gospodarczego;

11. uważa, że wszystkie nowe projekty i inwestycje finansowane ze środków polityki spójności są ukierunkowane na zapewnienie maksymalnych wyników i wpływu, zgodnie z nowymi ramami oceny skuteczności, w celu pobudzania inteligentnego i zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu; podkreśla też, że projekty i inwestycje otrzymujące wsparcie z funduszy UE powinny mieć na celu tworzenie nowych miejsc pracy; dlatego podkreśla, że przy wdrażaniu programów operacyjnych w bieżącym okresie finansowania państwa członkowskie powinny dążyć do tworzenia wysokiej jakości i stałych miejsc pracy, aby przeciwdziałać wysokiemu bezrobociu młodzieży i umożliwić regionom rozwój zdrowych i zrównoważonych gospodarek; przypomina, że wszystkie inwestycje i projekty powinny uwzględniać ochronę środowiska, w szczególności w celu wspierania odnawialnych źródeł energii i środków poprawy efektywności energetycznej; przypomina, że do 2020 r. prognozuje się niemal dwukrotny wzrost globalnego rynku produktów i usług przyjaznych dla środowiska, którego wartość ma wynieść 2 biliardy EUR rocznie;

12. z zadowoleniem przyjmuje propozycję dotyczącą utworzenia unii rynków kapitałowych, którą uważa za ważne narzędzie uzupełniające plan inwestycyjny dla Europy i zwiększające dostęp MŚP do kredytów przez tworzenie i rozwijanie źródeł finansowania alternatywnych w stosunku do pożyczek bankowych, między innymi przez doskonalenie pierwszych ofert publicznych;

13. wzywa do szybkiego utworzenia i wykorzystywania unii rynków kapitałowych w celu wspierania inicjatyw podejmowanych przez przemysł, które mają na celu rozwijanie europejskiego rynku ofert prywatnych, i absorpcji długoterminowych funduszy inwestycyjnych; uważa, że skuteczna unia rynków kapitałowych pozwoli na ograniczenie rozdrobnienia rynków finansowych UE, przyczyniając się w ten sposób do obniżenia kosztów finansowania;

14. podkreśla, że inwestycje powinny koncentrować się na obszarach posiadających zdolność wywierania efektu mnożnikowego na zatrudnienie i wzrost, takich jak innowacje czy kształcenie;

15. podkreśla znaczenie regionalnych mechanizmów finansowania w kontekście małych i średnich przedsiębiorstw, będących siłą napędową tworzenia miejsc pracy, inteligentnego wzrostu oraz rozwoju gospodarki cyfrowej i niskoemisyjnej na szczeblu regionalnym;

16. podkreśla znaczenie wsparcia otrzymywanego w ramach polityki spójności dla przechodzenia na gospodarkę niskoemisyjną i realizacji celów związanych z ograniczeniem emisji dwutlenku węgla, poprawą efektywności energetycznej i zwiększeniem udziału energii odnawialnej do 2020 i 2030 r;

17. zauważa, że sprawozdania dotyczące projektów finansowanych ze środków UE zazwyczaj koncentrują się na samych wydatkach i zgodności z przepisami administracyjnymi, a nie na osiągnięciu wymiernych rezultatów, co przekłada się na brak wiedzy o skuteczności unijnych dotacji; w związku z tym podkreśla znaczenie systematycznego zbierania informacji dotyczących skutków unijnego finansowania, aby umożliwić określenie środków, które wspierałyby najskuteczniej rozwój gospodarczy regionów UE;

18. apeluje o lepiej skoordynowane inwestycje publiczne państw członkowskich oraz samorządów lokalnych i regionalnych, a ponadto domaga się stabilniejszego otoczenia gospodarczego i regulacyjnego w UE, aby stało się atrakcyjniejsze dla inwestycji prywatnych, bez których niemożliwe będzie osiągnięcie do 2020 r. celu podwyższenia udziału przemysłu w PKB aż do 20%; podkreśla znaczenie skupienia inwestycji UE na innowacyjnych sektorach i priorytetach tematycznych, takich jak badania i innowacje, wspieranie MŚP i gospodarka niskoemisyjna, w celu maksymalizacji wpływu inwestycji na zrównoważony wzrost gospodarczy i tworzenie miejsc pracy; wyraża zdecydowane poparcie dla podejścia do badań i innowacji mającego na celu zmniejszenie różnic w zakresie innowacji w obrębie Unii przez umożliwienie mniej rozwiniętym regionom przyjmowania, udoskonalania i dostosowywania innowacyjnych rozwiązań opracowanych przez wiodące regiony; wzywa też do dalszego sprecyzowania i szybkiego wprowadzenia w życie koncepcji inteligentnej specjalizacji, która kryje w sobie potencjał wzmocnienia zrównoważonego wzrostu regionów UE;

19. wzywa do opracowania strategii przemysłowej sprzyjającej włączeniu społecznemu, która uwzględni obszary dotknięte procesami wyludnienia i starzenia się społeczeństwa; uważa, że jej nadrzędnym celem powinno być przeciwdziałanie bezrobociu, zapewnienie konkurencji, zrównoważonego rozwoju i wzrostu oraz zwiększenie liczby miejsc pracy;

20. podkreśla, że należy dalej zwiększać finansowanie badań i rozwoju w celu umożliwienia przeprowadzania innowacyjnych i produktywnych działań badawczych; w związku z tym wzywa do lepszego dostosowania istniejących środków, tj. środków dostępnych w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz w ramach programu „Horyzont 2020”, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013;

21. domaga się od państw członkowskich przyspieszenia programu „gwarancja dla młodzieży”, zważywszy że kryzys najbardziej uwypuklił problem zatrudnienia młodych, rozpoczynających karierę zawodową pracowników, a w połowie regionów bezrobocie osiągnęło niepokojące rozmiary;

22. z myślą o poprawie sytuacji w zakresie zatrudnienia wzywa do należytego uwzględniania potrzeb MŚP przy tworzeniu przepisów i regulacji, a także do ułatwienia dostępu do kredytów dla przedsiębiorstw tworzących miejsca pracy, bez względu na ich rozmiar;

23. wzywa do pełnej realizacji wspólnego wewnętrznego rynku cyfrowego w celu poprawy sytuacji w zakresie innowacji, wymiany wiedzy i idei oraz konkurencyjności w całej Europie, a także innowacyjności przedsiębiorstw.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

24.3.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

47

7

9

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Bendt Bendtsen, Reinhard Bütikofer, Pilar del Castillo Vera, Christian Ehler, Fredrick Federley, Ashley Fox, Adam Gierek, Juan Carlos Girauta Vidal, Theresa Griffin, Marek Józef Gróbarczyk, András Gyürk, Roger Helmer, Dawid Bohdan Jackiewicz, Eva Kaili, Barbara Kappel, Krišjānis Kariņš, Seán Kelly, Jeppe Kofod, Miapetra Kumpula-Natri, Janusz Lewandowski, Ernest Maragall, Edouard Martin, Nadine Morano, Dan Nica, Angelika Niebler, Miroslav Poche, Miloslav Ransdorf, Michel Reimon, Herbert Reul, Paul Rübig, Algirdas Saudargas, Jean-Luc Schaffhauser, Neoklis Sylikiotis, Dario Tamburrano, Evžen Tošenovský, Claude Turmes, Miguel Urbán Crespo, Vladimir Urutchev, Adina-Ioana Vălean, Kathleen Van Brempt, Henna Virkkunen, Martina Werner, Hermann Winkler, Flavio Zanonato, Carlos Zorrinho

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Pervenche Berès, Simona Bonafè, Cornelia Ernst, Yannick Jadot, Werner Langen, Morten Messerschmidt, Clare Moody, Dominique Riquet, Inmaculada Rodríguez-Piñero Fernández, Anne Sander, Maria Spyraki, Paul Tang, Pavel Telička, Anneleen Van Bossuyt, Cora van Nieuwenhuizen

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Isabella Adinolfi, Ignazio Corrao, Antanas Guoga

(1)

Sprawozdanie dotyczące wyników gospodarczych w przemyśle w roku 2013, dokument roboczy służb Komisji (SWD(2013)0346, 20 września 2013 r.), s. 6.

(2)

„Zwiększanie konkurencyjności regionów i miast europejskich, wspieranie rozwoju i tworzenie miejsc pracy”: http://europa.eu/pol/pdf/flipbook/pl/regional_policy_pl.pdf – s. 6


OPINIA Komisji Kultury i Edukacji (26.3.2015)

dla Komisji Rozwoju Regionalnego

w sprawie inwestycji w zatrudnienie i wzrost: wspieranie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w Unii

(2014/2245(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Silvia Costa

WSKAZÓWKI

Komisja Kultury i Edukacji zwraca się do Komisji Rozwoju Regionalnego, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  przypomina, że aby skutecznie przyczynić się do walki z wysokim poziomem bezrobocia, unijna polityka spójności musi być w pełni zgodna ze strategią „Europa 2020”, a w szczególności z celami przewodnimi w dziedzinie edukacji polegającymi na obniżeniu do poniżej 10% współczynnika przedwczesnego kończenia nauki szkolnej oraz podwyższeniu odsetka młodzieży uzyskującej stopień naukowy, dyplom uczelni wyższej lub równoważne kwalifikacje w ramach szkolenia zawodowego do przynajmniej 40%, a także osiągnięciu średniego poziomu przynajmniej 15% dorosłych biorących udział w kształceniu ustawicznym oraz co najmniej 95 % dzieci korzystających z wczesnej edukacji, a także uznawaniu i zatwierdzaniu umiejętności i nabytego doświadczenia;

2.  zwraca uwagę, że aby osiągnąć cele strategii „Europa 2020”, a szczególnie te dotyczące edukacji i obniżenia współczynnika przedwczesnego kończenia nauki szkolnej, należy poprawić dostęp do infrastruktury edukacyjnej oraz jakość usług społeczno-kulturalnych w regionach UE, zwłaszcza tych, w których panuje stagnacja gospodarcza; podkreśla znaczenie, jakie ma edukacja dla poprawy spójności społecznej i regionalnej, podnoszenia poziomu świadomości demokratycznej i zaangażowania ludzi młodych;

3.  zwraca uwagę na fakt, że 12% osób w wieku 18–24 lat to osoby, które przedwcześnie ukończyły naukę szkolną; wzywa UE do wskazania najważniejszych czynników prowadzących do przedwczesnego kończenia nauki oraz obserwacji cech charakterystycznych tego zjawiska na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym, aby w ten sposób uzyskać podstawę do formułowania ukierunkowanej i skutecznej polityki, opartej na faktach; jest zdania, że polityka mająca na celu ograniczenie zjawiska przedwczesnego kończenia nauki szkolnej musi odnosić się do szeregu czynników, obejmujących wyzwania edukacyjne i społeczne, które mogą ewentualnie być przyczyną tego zjawiska;

4.  wskazuje, że bez ścisłej współpracy między placówkami kształcenia a podmiotami rynku pracy nie będzie można zaradzić wysokiemu bezrobociu wśród młodych absolwentów w UE; podkreśla w szczególności, że dzięki zdobywaniu wiedzy i umiejętności potrzebnych na rynku pracy zmniejsza się stopa bezrobocia wśród młodych ludzi i zacierają się różnice społeczne;

5.  ubolewa, że na kształcenie przekazuje się obecnie niewystarczające fundusze i podkreśla potrzebę znaczniejszych inwestycji w modernizację systemów edukacji w dziedzinie szkolenia zawodowego, a także kształcenia formalnego i nieformalnego; przypomina, że inwestycje dotyczą również remontów budynków szkolnych oraz zapewniania nowych technologii do celów edukacyjnych i badawczych (dostęp do badawczych baz danych, szkolenia informatyczne, e-learning);

6.  podkreśla znaczenie wzmocnienia powiązań pomiędzy kształceniem, badaniami naukowymi i przedsiębiorstwami na szczeblu regionalnym, lokalnym, krajowym i ponadnarodowym; wzywa państwa członkowskie, aby jak najszybciej przystąpiły do realizacji zawartych w europejskim semestrze zaleceń dla poszczególnych krajów dotyczących kształcenia i innych zaleceń Komisji;

7.  podkreśla znaczenie zarówno nauki przez całe życie, jak i lepszych warunków szkolenia zawodowego i pracy dla naukowców i nauczycieli akademickich – celem przyciągnięcia i zatrzymania wykwalifikowanego personelu dydaktycznego – jako kluczowych czynników wzrostu gospodarczego; wskazuje, jak ważne jest, aby młodzi ludzie zdobywali umiejętności cyfrowe, a nauczyciele byli odpowiednio wyszkoleni, ponieważ umiejętności te mają coraz większe znaczenie na europejskim rynku pracy;

8.  podkreśla, że zapotrzebowanie na rynku pracy szybko się zmienia, a młodzi ludzie napotykają coraz większe trudności w przechodzeniu z etapu kształcenia do etapu zatrudnienia i związku z tym są zazwyczaj bardziej narażeni na bezrobocie; przypomina o znaczeniu inwestowania w kapitał ludzki i ludzi, w szczególności w młodych Europejczyków, aby poprawić ich możliwości zatrudnienia i ścieżkę zdobywania kwalifikacji zawodowych; wzywa do ulepszenia panoramy umiejętności UE, w której wskazano potrzebne miejsca pracy i umiejętności, a także do odpowiedniego przemodelowania systemów edukacji i szkoleń państw członkowskich, aby zapewnić obywatelom umiejętności odpowiednie do wykonywania danej pracy;

9.  podkreśla potrzebę wspierania partnerstw między światem edukacji a polityką zatrudnienia poprzez angażowanie wszystkich zainteresowanych stron, w tym partnerów społecznych, decydentów, organizatorów szkoleń oraz pracodawców;

10. z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, która powstała, aby wzmocnić system gwarancji dla młodzieży, szczególnie w regionach, w których stopa bezrobocia wśród ludzi młodych wynosi ponad 25%, i podkreśla, że jest to skuteczny środek redukcji bezrobocia w tej grupie, a także posłuży on jako podstawa reformy strukturalnej w średniej i dłuższej perspektywie czasowej; apeluje do państw członkowskich, by nawiązały ścisłą współpracę z zainteresowanymi stronami, w szczególności z pracodawcami oraz MŚP, oraz by w pełni wykorzystały Europejski Fundusz Społeczny, inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych oraz inne fundusze strukturalne przy wdrażaniu systemu oraz tworzeniu jego infrastruktury;

11. wzywa Komisję, aby pomogła w zapewnieniu skutecznego wdrażania systemu gwarancji dla młodzieży poprzez wymianę przykładów wzorcowych praktyk; zwraca uwagę, że środki przewidziane w budżecie na gwarancję dla młodzieży w ramach inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych wygasają z dniem 31 grudnia 2015 r.; apeluje do Komisji, aby podjęła niezbędne działania w celu kontynuowania tego programu;

12. podkreśla, że w ramach systemu gwarancji dla młodzieży należy rozwijać umiejętności związane z przedsiębiorczością; jest jednak zdania, że potrzebna jest wczesna interwencja i aktywizacja oraz, w wielu przypadkach, reformy takie jak udoskonalenie systemów kształcenia i szkolenia zawodowego, zaś wymiana wzorcowych praktyk dotyczących dualnego systemu kształcenia mogłaby przyczynić się do zmian strukturalnych na rynku pracy i doprowadzić do wyższego poziomu zatrudnienia;

13. z zadowoleniem przyjmuje nowy Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych; ma nadzieję, że edukacja i szkolenia zostaną uznane za inwestycje strategiczne i w związku z tym za jedne z priorytetowych linii działania;

14. nalega, by Komisja uznała pełen potencjał kultury w przyczynianiu się do zrównoważonego rozwoju gospodarczego i konkurencyjności regionów oraz poprawie spójności społecznej; podkreśla zwłaszcza rolę branży kultury i branży twórczej oraz digitalizacji dziedzictwa kulturowego jako strategicznych czynników stymulujących naprawę gospodarczą i wzrost w UE, a także rozwój regionalny, ponieważ obecnie zapewniają one – pośrednio lub bezpośrednio – ponad 7 milionów miejsc pracy;

15. podkreśla znaczenie tej branży w walce z bezrobociem wśród ludzi młodych, ponieważ jest ona bardzo atrakcyjna dla młodych ludzi i oferuje tej grupie społeczeństwa więcej możliwości pracy; przypomina o roli pełnionej przez kulturę w tworzeniu liczniejszych i lepszych miejsc pracy poprzez edukację, rozwijanie umiejętności, szkolenie i uczenie się nieformalne, dąży do kierunkowania instrumentów polityki spójności na poprawę jakości i podwyższenie liczby miejsc pracy w sektorze kultury i sektorze twórczym;

16. wzywa Komisję, aby oceniła, w jakim stopniu środki Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego są wykorzystywane do wspierania działalności kulturalnej w państwach członkowskich, a w szczególności do wspierania sektora kreatywnego; zwraca się do Komisji, aby przedstawiła Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie z wyników tej oceny, najpóźniej wraz ze sprawozdaniem śródokresowym w sprawie programu „Kreatywna Europa”, tj. do dnia 31 grudnia 2017 r.;

17. przypomina, że kultura oraz materialne i niematerialne dziedzictwo kulturowe to kluczowe elementy zrównoważonej rewitalizacji obszarów miejskich i wiejskich, atrakcyjności miast i regionów oraz rozwoju gospodarczego za pośrednictwem turystyki kulturowej, a także małych i średnich przedsiębiorstw sektora kreatywnego; wzywa do utworzenia regionalnych węzłów kultury, w ramach których miasta i regiony współpracowałyby ze sobą, aby promować i chronić swe dziedzictwo kulturowe i zrobić z niego atut gospodarczy;

18. wzywa Komisję, aby zobowiązała się do poczynienia niezbędnych kroków w celu zapewnienia skutecznej ochrony dóbr materialnych i niematerialnych, które składają się na europejskie dziedzictwo kulturowe i mają fundamentalne znaczenie dla stymulowania rozwoju kultury i rozwoju społeczno-gospodarczego, który opiera się na wspólnej tożsamości europejskiej oraz kulturowej odrębności krajów, regionów i miast Europy, a także wspiera je; wzywa miasta i regiony UE do wykorzystania w tym celu instrumentów polityki spójności.

19. jest zdania, że pułap 5 mln EUR (lub 10 mln EUR całkowitych kosztów w przypadkach obiektów figurujących w wykazie UNESCO) przyjęty przez Komisję w oparciu o łączne koszty projektu jest zbyt mało elastyczny i będzie przyczyną niższego poziomu wsparcia dziedzictwa kulturowego, a także ponieważ nie przewiduje możliwości odliczenia kosztów dokumentacji i zarządzania ani wydatków, których nie da się obniżyć (np. VAT), oraz obniża zakres partnerstw publiczno-prywatnych i inwestycji w kulturę, które mają kolosalne znaczenie dla rozwoju społeczno-gospodarczego w UE;

20. podkreśla, że w prawie UE brak podstawy prawnej dla takiego podejścia i w związku z tym wzywa Komisję dokonania przeglądu swej decyzji oraz do wyjaśnienia w przewodnikach tematycznych interpretacji art. 3 lit. e) rozporządzenia (UE) nr 1301/2013 (EFRR) w odniesieniu do inwestycji w rozwój wewnętrznego potencjału dzięki stałym inwestycjom w wyposażenie i drobną infrastrukturę na potrzeby kultury i zrównoważonej turystyki;

21. apeluje do państw członkowskich, aby większą część swych budżetów oraz funduszy przyznanych na rozwój regionalny przeznaczyły na kulturę i dziedzictwo kulturowe, aby poprawić atrakcyjność regionów, wspierać ich rzeczywisty i kompleksowy rozwój oraz wykorzystać ich potencjał;

22. podkreśla znaczenie uproszczenia i zaleca, aby Komisja i państwa członkowskie kontynuowały wysiłki mające na celu uproszczenie wdrażania polityki spójności z myślą o lepszym ukierunkowaniu wyników polityki i zmniejszeniu biurokracji na wszystkich szczeblach; podkreśla istotną rolę, jaką odgrywają platformy w wymianie wzorcowych praktyk w różnych dziedzinach wdrażania polityki.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

24.3.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

23

3

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Isabella Adinolfi, Dominique Bilde, Andrea Bocskor, Silvia Costa, Mircea Diaconu, Damian Drăghici, Angel Dzhambazki, Jill Evans, Emmanouil Glezos, Giorgos Grammatikakis, Petra Kammerevert, Andrew Lewer, Svetoslav Hristov Malinov, Fernando Maura Barandiarán, Luigi Morgano, Momchil Nekov, Michaela Šojdrová, Helga Trüpel, Sabine Verheyen, Julie Ward, Bogdan Brunon Wenta, Theodoros Zagorakis, Bogdan Andrzej Zdrojewski, Milan Zver, Krystyna Łybacka

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Sylvie Guillaume, György Hölvényi, Dietmar Köster, Ilhan Kyuchyuk, Ernest Maragall, Emma McClarkin, Martina Michels


OPINIA Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (1.4.2015)

dla Komisji Rozwoju Regionalnego

w sprawie inwestycji na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia: wspieranie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w Unii

(2014/2245(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Julie Girling

WSKAZÓWKI

Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia zwraca się do Komisji Rozwoju Regionalnego, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A. mając na uwadze, że historycznie kobiety są w większym stopniu dotknięte problemem bezrobocia niż mężczyźni, mimo że stanowią 59% nowych absolwentów uczelni wyższych(1), co kontrastuje również z niewielką reprezentacją kobiet na stanowiskach kierowniczych; mając na uwadze, że w ostatnich pięciu latach wskaźnik zatrudnienia kobiet nieznacznie wzrósł, z poziomu 60% do 63%, a bezrobocie kobiet sytuuje się na poziomie 10% na poziomie całej UE, przy czym regionalnie odsetek ten jest znacznie zróżnicowany (różnica ta jednak znacząco się zmniejsza)(2); mając na uwadze, że chociaż kobiety znajdują zatrudnienie, to nie jest ono proporcjonalne pod względem kwalifikacji zawodowych, poziomu wynagrodzeń ani składek w stosunku do ukończonych studiów;

B.  mając na uwadze, że jedynie 29 % kobiet posiada wykształcenie wyższe związane z sektorem technologii informacyjno-komunikacyjnych, a tylko 4 % znajduje bezpośrednie zatrudnienie w tym sektorze(3); mając na uwadze, że zgodnie z danymi liczbowymi Komisji w szkolnictwie wyższym kobiety są liczniejsze niż mężczyźni; mając na uwadze, że kobiety są jednak nadal niedostatecznie reprezentowane w dziedzinach, takich jak nauki ścisłe, technologia, inżynieria i matematyka, co ogranicza ich gospodarcze możliwości, mimo że nie ma naukowych dowodów na to, że mężczyźni są bardziej niż kobiety utalentowani w wymienionych dziedzinach;

C. mając na uwadze, że niskie zarobki są w większym stopniu problemem kobiet (w 2010 r. dotyczyło to 21,2 % kobiet, natomiast w przypadku mężczyzn odsetek ten wynosił 13,3 %), zwłaszcza pracownic z niskim wykształceniem lub zatrudnionych na podstawie umowy o pracę na czas określony(4);

D. mając na uwadze, że luka emerytalna ukazuje, iż przeciętnie w UE emerytury wypłacane kobietom są o 39 % niższe niż emerytury mężczyzn;

E.  mając na uwadze, że kobiety są bardziej narażone na ubóstwo i wykluczenie społeczne niż mężczyźni oraz że w jeszcze większym stopniu dotyczy to kobiet po 60. roku życia (22,2 %, natomiast w przypadku mężczyzn odsetek ten wynosi 17,3 %, dane z 2010 r.)(5);

F.  mając na uwadze, że równość kobiet i mężczyzn stanowi ważny instrument rozwoju gospodarczego i spójności społecznej;

G. mając na uwadze, że polityka spójności jest głównym narzędziem służącym do wdrażania środków przeciwdziałających bezrobociu i wykluczeniu społecznemu oraz opiera się na inwestycji w edukację i poszerzanie zdolności edukacyjnych;

H. mając na uwadze, że na obszarach wiejskich na przestrzeni czasu odnotowano serię problemów natury ekonomicznej i społecznej, takich jak słabo rozwinięta kultura przedsiębiorczości, spadek udziału dorosłych w kształceniu i ustawicznym szkoleniu zawodowym, brak ustawicznego szkolenia zawodowego na obszarach wiejskich oraz zwiększony odsetek osób zajmujących się produkcją rolną na własne potrzeby;

I.   mając na uwadze, że wskaźnik zatrudnienia kobiet jest nadal niski w stosunku do celów określonych w strategii „Europa 2020” (o 11,5 % mniej w stosunku do celu 75 %)(6);

J.   mając na uwadze, że według prognoz OECD równy udział kobiet i mężczyzn w rynku pracy doprowadziłby do 12,4% wzrostu PKB na mieszkańca w okresie do 2030 r.;

K. mając na uwadze, że kobiety są reprezentowane w niedostatecznym stopniu wśród przedsiębiorców oraz że jedynie 30 % nowo powstających przedsiębiorstw w Europie zakładają kobiety(7);

L.  mając na uwadze, że ponad dwie trzecie Europejczyków mieszka w miastach, które są twórczymi i innowacyjnymi ośrodkami, a jednocześnie prowadzą do powstawania skupisk osób wykluczonych społecznie i w związku z tym odgrywają zasadniczą rolę w rozwiązywaniu problemu wykluczenia społecznego;

M. mając na uwadze, że bycie matką lub samotnym rodzicem nadal stanowi utrudnienie na rynku pracy;

N. mając na uwadze, że w rozporządzeniach w sprawie funduszy strukturalnych wyraźnie wspomina się o równości szans kobiet i mężczyzn oraz o zasadzie uwzględniania aspektu płci jako o przekrojowych kwestiach, które należy uwzględnić przy planowaniu i wdrażaniu polityki;

O. mając na uwadze, że przedsiębiorstwa rodzinne oferują kobietom wyższe wynagrodzenie niż MŚP oraz możliwość uzyskania dostępu do gałęzi przemysłu, w których dominują mężczyźni; mając na uwadze, że kobiety zatrudnione w przedsiębiorstwach rodzinnych mają większe szanse na zdobycie kierowniczego stanowiska; mając na uwadze, że należy zachęcać UE i państwa członkowskie do promowania tego typu działalności i zachęcania kobiet do większej aktywności w ramach przedsiębiorstw rodzinnych;

P.  mając na uwadze, że działanie na rzecz równości to nie tylko kwestia sprawiedliwości i praw podstawowych, lecz również czynnik warunkujący konkurencyjność, ponieważ marginalizacja kobiet na rynku pracy oznacza niewykorzystanie zdolności wszystkich kobiet, które znalazły się w takiej, sprzecznej z celami gospodarki opartej na wiedzy, sytuacji;

1.  ubolewa nad tym, że państwa członkowskie nie uczyniły więcej, aby zaradzić problemowi zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć; jest zaniepokojony tym, że kobiety w UE zarabiają średnio 16,4% mniej niż mężczyźni, wykonując pracę o równej wartości, a tym samym przez 59 dni w roku pracują za darmo, co stawia je w gorszej sytuacji ekonomicznej, a niekiedy uzależnia od partnerów; podkreśla znaczenie działań zapobiegających zróżnicowaniu wynagrodzenia ze względu na płeć skutkującym także luką emerytalną, która w UE wynosi 39%; podkreśla, że w dziewięciu państwach członkowskich różnica ta zwiększyła się w ciągu ostatnich pięciu lat; zauważa, że zgodnie z oceną europejskiej wartości dodanej zmniejszenie zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć o 1% przełożyłoby się na zwiększenie wzrostu gospodarczego o 0,1 %; zauważa, że zapewnienie kobietom dostępu do stanowisk kierowniczych może przyczynić się do zwiększenia konkurencyjności przedsiębiorstw; wzywa państwa członkowskie do udoskonalenia i zaktualizowania swoich danych statystycznych dotyczących zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć;

2.  wzywa Komisję do tego, by domagała się przejrzystości wynagrodzeń oferowanych w ramach tworzonych lub finansowanych przez nią za pośrednictwem polityki spójności miejsc pracy i aby w ten sposób wyraziła brak zgody na jakąkolwiek nieuzasadnioną nierówność w wynagradzaniu;

3.  uważa, że na wszystkich etapach wdrażania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych Unia powinna dążyć do zniesienia nierówności i wspierania równości kobiet i mężczyzn oraz uwzględniania aspektu płci, jak również zwalczania dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną;

4.  w celu wprowadzenia odpowiedniej i skutecznej polityki włączenia społecznego, domaga się uznawania i uwzględniania różnego typu dyskryminacji, nie tylko nierówności opartych na przynależności do określonej płci, lecz również tych zasadzających się na religii lub światopoglądzie, pochodzeniu społecznym, orientacji seksualnej, wieku, pochodzeniu etnicznym i niepełnosprawności;

5.  zauważa, że kryzys gospodarczy doprowadził do cofnięcia się o krok w dziedzinie równości w wielu obszarach; podkreśla, że ważne jest, aby nie traktować kryzysu gospodarczego jako argumentu za powielaniem nierówności ze względu na płeć, a ponadto aby działania na rzecz promowania równości były propagowane nawet w warunkach takiego kryzysu;

6.  zachęca państwa członkowskie do zmiany tej dynamiki poprzez aktywną realizację programów polityki równościowej oraz programów budżetowych na rzecz zwiększenia w ten sposób PKB na mieszkańca; 

7.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do aktywnego wykorzystywania europejskich funduszy strukturalnych jako narzędzi służących wzmocnieniu równości kobiet i mężczyzn: zwraca się do państw członkowskich i Komisji o przeprowadzenie analizy dotyczącej aspektu płci oraz do podjęcia prac na rzecz sporządzania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci w celu osiągnięcia alokacji zasobów finansowych zgodnie z zasadą równości płci;

8.  zwraca się do Komisji Europejskiej o uwzględnienie przez Eurostat wskaźników statystycznych dotyczących każdego z państw i ukazujących wpływ równouprawnienia na rozwój gospodarczy zarówno w kontekście faktycznego uczestnictwa kobiet w rynku pracy, jak również ich reprezentacji na stanowiskach kierowniczych, w tym na stanowiskach wyższego szczebla;

9.  uznaje, że MŚP wnoszą znaczny wkład w gospodarkę europejską, zwłaszcza poprzez tworzenie miejsc pracy; jest rozczarowany tym, że kobiety są znacznie rzadziej niż mężczyźni kierownikami MŚP; zauważa, że 5% prezesów zarządów w UE to kobiety, natomiast ich odsetek wśród członków zarządu wynosi zaledwie 18,6%; wyraża ubolewanie w związku z tym, że w okresie 2003–2012 wskaźnik przedsiębiorczości wśród kobiet wzrósł jedynie nieznacznie z poziomu 10 % do 10,4 %;

10. wzywa państwa członkowskie do wymiany najlepszych praktyk w dziedzinie zachęcania kobiet do tworzenia MŚP oraz do opracowywania strategii na rzecz propagowania przedsiębiorczości wśród kobiet, a także do ułatwiania kobietom prowadzącym działalność gospodarczą dostępu do wsparcia finansowego; wyraża zadowolenie z faktu, że Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) udziela wsparcia MŚP, w których kierownictwie znajdują się kobiety, i zachęca szczególnie do działań w zakresie szkolenia i ułatwiania dostępu do finansowania; wzywa Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE) do priorytetowego traktowania gromadzenia informacji na temat przedsiębiorczości kobiet, w szczególności na temat dostępu do finansowania i sieci gospodarczych;

11. wyraża ubolewanie z faktu, że tak mało działań jest podejmowanych w celu propagowania reprezentacji kobiet w organach decyzyjnych oraz zachęcania kobiet do zakładania własnych przedsiębiorstw; zauważa, że dyskryminacja na przykład ze względu na ciążę służy częstemu wykluczaniu kobiet z rynku pracy w sektorze prywatnym i publicznym;

12. zauważa, że niedostateczna reprezentacja kobiet w dziedzinach, takich jak nauki ścisłe, technologia, inżynieria i matematyka wynika ze stereotypów płci; wzywa państwa członkowskie i Komisję do wspierania rozpoczynania przez kobiety kariery w sektorach tradycyjnie postrzeganych jako sektory „męskie”, zwłaszcza w sektorach związanych z nauką i nowymi technologiami, przede wszystkim za sprawą kampanii informacyjnych i uświadamiających, mając na celu pełne wykorzystanie potencjału kapitału ludzkiego reprezentowanego przez europejskie kobiety;

13. zauważa, że kobiety częściej decydują się na pracę w niepełnym wymiarze czasu, pracę nisko płatną lub niepewną formę zatrudnienia, które mogą być korzystne dla matek powracających do pracy po urlopie macierzyńskim, jednak czego wynikiem może również być ubóstwo osób pracujących oraz różnice w kwotach świadczeń emerytalnych otrzymywanych przez kobiety i mężczyzn; zauważa, że w Europie kobiet pracujących w niepełnym wymiarze czasu jest średnio cztery razy więcej niż mężczyzn zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu(8); jest zaniepokojony zróżnicowaniem liczby osób pracujących w niepełnym wymiarze czasu wśród państw członkowskich; wzywa Komisję do opracowania aktualnej i pogłębionej analizy różnych typów zatrudnienia, która będzie obejmować zestawienia porównawcze dotyczące sytuacji krajowej oraz porównania państw członkowskich w celu zidentyfikowania nierówności w formach zatrudnienia ze względu na płeć, ze szczególnym uwzględnieniem pracy w niepełnym wymiarze czasu;

14. potwierdza konieczność tworzenia placówek opieki nad dziećmi i małymi dziećmi w celu zwiększenia obecności kobiet na rynku pracy i w związku z tym wzywa Komisję do wspierania innowacyjnych projektów zmierzających w takim kierunku; zwraca uwagę, że inwestycje w infrastrukturę publiczną, taką jak placówki opieki nad dziećmi, zwiększają szanse kobiet na aktywne uczestnictwo w gospodarce i rynku pracy;

15. zaleca Komisji, by w ramach polityki spójności przeznaczyła więcej środków z funduszu EFRR i EFS na projekty umożliwiające kobietom uzyskanie dostępu do wysokiej jakości kształcenia i miejsc pracy;

16. zauważa, że wśród kobiet istnieje silna tendencja do migracji wieś-miasto w poszukiwaniu możliwości zatrudnienia, co prowadzi do braku równowagi płci w zatrudnieniu na obszarach wiejskich; podkreśla wpływ tej tendencji na gospodarkę i demografię oraz znaczenie rozwoju gospodarki wiejskiej w zakresie, w jakim uruchamia ona potencjał zarówno mężczyzn, jak i kobiet, a także przyznaje sektorom tradycyjnie zdominowanym przez kobiety taki sam status co pracy wykonywanej w przeważającej większości przez mężczyzn, a także znaczenie pobudzania tego rozwoju za pomocą programów na rzecz wsparcia przedsiębiorczości kobiet oraz infrastruktury harmonizującej dostępne na obszarach wiejskich usługi w zakresie opieki nad dziećmi, osobami starszymi, czy opieki zdrowotnej lub edukacji; w celu zapewnienia równości na rynku pracy wzywa również do podjęcia długofalowych działań ukierunkowanych na wyeliminowanie czynników, ze względu na które kobiety i mężczyzn przyporządkowuje się do odmiennych sektorów przemysłowych; wzywa państwa członkowskie i Komisję do promowania przedsiębiorczości kobiet z obszarów wiejskich;

17. podkreśla, że kluczowe znaczenie ma rozpoczęcie wdrażania programów mających na celu rozwijanie zdolności kobiet w zakresie przedsiębiorczości i zarządzania w celu zwiększenia liczby przedsiębiorstw na obszarach zarówno wiejskich, jak i miejskich; podkreśla znaczenie promowania równych szans w zatrudnieniu poprzez angażowanie kobiet, szczególnie na obszarach wiejskich, w zakładanie własnej działalności gospodarczej;

18. wzywa Komisję i państwa członkowskie do zbadania, czy klauzule dotyczące płci mogą być uwzględniane w ogłoszeniach o przetargu w przypadku zamówień publicznych w celu zachęcania przedsiębiorstw do dążenia do zapewnienia równości płci wśród swoich pracowników przy jednoczesnym przestrzeganiu unijnych przepisów dotyczących konkurencji;

19. zwraca uwagę na poważną przepaść cyfrową między kobietami i mężczyznami, z którą należy walczyć poprzez ułatwianie i promowanie uczestnictwa kobiet w szkoleniach z zakresu nowych technologii;

20. wzywa państwa członkowskie do priorytetowego traktowania programu działania w zakresie gospodarki cyfrowej oraz podkreśla, że pełen dostęp szerokopasmowy ma podstawowe znaczenie w oferowaniu kobietom, mężczyznom i przedsiębiorcom możliwości w zakresie elastycznej organizacji pracy i pracy w domu; wzywa państwa członkowskie, Komisję oraz władze lokalne i regionalne do wspierania inwestycji w kształcenie kobiet w sektorze ICT w sposób ułatwiający godzenie życia zawodowego i rodzinnego;

21. wzywa instytucje UE i państwa członkowskie do tego, by z myślą o osiągnięciu celów związanych z zatrudnieniem i włączeniem społecznym uwzględniały potrzeby kobiet powracających do pracy po urlopie macierzyńskim, a także motywowały pracodawców do ich zatrudniania, ułatwiały elastyczną organizację czasu pracy i wspierały dodatkowe kształcenie (uczenie się przez całe życie) umożliwiające kobietom płynne podjęcie na nowo kariery zawodowej;

22. wzywa Komisję, państwa członkowskie oraz władze lokalne i regionalne do uwzględnienia polityki ochrony kobiet w ramach programów inwestycyjnych oraz do dopilnowania, by środki przeznaczane były na skuteczną politykę zatrudnienia i rozwoju zawodowego oraz by nie były wykorzystywane w niewłaściwy sposób;

23. zwraca się do Komisji, państw członkowskich oraz władz regionalnych i lokalnych o systematyczne zachęcanie do korzystania z platform e-kształcenia w celu rozwijania kompetencji kobiet w zakresie przedsiębiorczości oraz przedsiębiorczości na obszarach transgranicznych; wyraża szczególne zaniepokojenie w związku z koniecznością stworzenia sieci dla partnerstwa transgranicznego w oparciu o dialog i komunikację między instytucjami partnerskimi w celu zorganizowania debaty publicznej dotyczącej przedsiębiorczości kobiet i przedsiębiorczości transgranicznej;

24. wzywa instytucje UE i państwa członkowskie, aby mając na uwadze osiągnięcie celów w zakresie zwiększenia zdolności placówek opieki nad małymi dziećmi, lepiej wykorzystywały zarówno wskaźniki ilościowe, jak i jakościowe do zapewnienia wszystkim dzieciom równego dostępu do wysokiej jakości opieki i kształcenia;

25. apeluje do państw członkowskich, by w celu ułatwienia pogodzenia życia zawodowego i rodzinnego oraz zwalczania bezrobocia i wykluczenia społecznego propagowały inwestycje w programy kształcenia ułatwiające kobietom integrację na rynku pracy, szczególnie tym, które całkowicie poświęciły się opiece nad dziećmi lub innymi osobami zależnymi, a także inwestycje w dostępne i przystępne cenowo placówki opieki nad dziećmi, osobami starszymi i osobami zależnymi, których godziny otwarcia będą odpowiadać godzinom pracy w pełnym wymiarze godzin;

26. apeluje do państw członkowskich, aby przy planowaniu polityki spójności sporządzały budżet z uwzględnieniem aspektu płci z myślą o przeanalizowaniu nie tylko programów, które są szczególnie skierowane do kobiet, lecz również wszystkich rządowych programów i strategii politycznych, ich wpływu na przyznawanie środków oraz wkładu, jaki wnoszą w osiąganie równości mężczyzn i kobiet.

27. zwraca się do państw członkowskich o wdrożenie i udoskonalenie sporządzania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci oraz wzywa Komisję do propagowania wymiany najlepszych praktyk w zakresie sporządzania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

31.3.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

32

0

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Daniela Aiuto, Maria Arena, Catherine Bearder, Beatriz Becerra Basterrechea, Malin Björk, Vilija Blinkevičiūtė, Anna Maria Corazza Bildt, Viorica Dăncilă, Iratxe García Pérez, Anna Hedh, Elisabeth Köstinger, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Angelika Mlinar, Krisztina Morvai, Maria Noichl, Marijana Petir, Terry Reintke, Michaela Šojdrová, Ernest Urtasun, Ángela Vallina, Elissavet Vozemberg, Jadwiga Wiśniewska, Anna Záborská, Jana Žitňanská, Inês Cristina Zuber

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Rosa Estaràs Ferragut, Julie Girling, Constance Le Grip, Marc Tarabella, Julie Ward, Marco Zullo

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Bart Staes

(1)

Sprawozdanie na temat równości kobiet i mężczyzn za rok 2014.

(2)

Dane Eurostatu dotyczące lat 2008 i 2013.

(3)

Sprawozdanie Komisji Europejskiej (2013), Aktywność kobiet w sektorze ICT.

(4)

Ibid.

(5)

http://www.europarl.europa.eu/eplibrary/Pauvrete-dans-l-Union-europeenne.pdf

(6)

Eurostat, Badanie siły roboczej (LFS), 2014 (drugi kwartał).

(7)

Plan działania na rzecz przedsiębiorczości do 2020 r. - Pobudzanie ducha przedsiębiorczości w Europie (COM(2012)0795).

(8)

Sprawozdanie na temat równości kobiet i mężczyzn za rok 2014, Komisja Europejska, DG ds. Sprawiedliwości i Konsumentów.


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

5.5.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

32

1

6

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Pascal Arimont, José Blanco López, Franc Bogovič, Victor Boştinaru, Mercedes Bresso, Andrea Cozzolino, Rosa D’Amato, Tamás Deutsch, Michela Giuffrida, Anna Hedh, Krzysztof Hetman, Ivan Jakovčić, Marc Joulaud, Constanze Krehl, Martina Michels, Iskra Mihaylova, Andrey Novakov, Mirosław Piotrowski, Stanislav Polčák, Terry Reintke, Liliana Rodrigues, Fernando Ruas, Monika Smolková, Maria Spyraki, Olaf Stuger, Ruža Tomašić, Ramón Luis Valcárcel Siso, Ángela Vallina, Matthijs van Miltenburg, Lambert van Nistelrooij, Derek Vaughan, Joachim Zeller

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Isabella Adinolfi, Enrique Calvet Chambon, Josu Juaristi Abaunz, Ivana Maletić, Miroslav Mikolášik, Bronis Ropė, Marco Zullo

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Ulrike Trebesius

Informacja prawna