Procedura : 2014/2145(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0190/2015

Teksty złożone :

A8-0190/2015

Debaty :

PV 24/06/2015 - 20
CRE 24/06/2015 - 20

Głosowanie :

PV 24/06/2015 - 23.5
CRE 24/06/2015 - 23.5
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2015)0238

SPRAWOZDANIE     
PDF 368kWORD 275k
17.6.2015
PE 546.753v03-00 A8-0190/2015

w sprawie przeglądu ram zarządzania gospodarczego: sytuacja obecna i wyzwania

(2014/2145(INI))

Komisja Gospodarcza i Monetarna

Sprawozdawczyni: Pervenche Berès

POPRAWKI
PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 OPINIA MNIEJSZOŚCI
 OPINIA MNIEJSZOŚCI
 OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych
 OPINIA Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów
 OPINIA Komisji Spraw Konstytucyjnych
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie przeglądu ram zarządzania gospodarczego: sytuacja obecna i wyzwania

(2014/2145(INI))

Parlament Europejski,

–       uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 472/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru gospodarczego i budżetowego nad państwami członkowskimi należącymi do strefy euro dotkniętymi lub zagrożonymi poważnymi trudnościami w odniesieniu do ich stabilności finansowej(1),

–       uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 473/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie wspólnych przepisów dotyczących monitorowania i oceny projektów planów budżetowych oraz zapewnienia korekty nadmiernego deficytu w państwach członkowskich należących do strefy euro(2),

–       uwzględniając pismo z dnia 3 lipca 2013 r. wystosowane przez ówczesnego wiceprzewodniczącego Komisji Olliego Rehna, dotyczące stosowania art. 5 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityki gospodarczej,

–       uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1175/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityki gospodarczej(3),

–       uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 1177/2011 z dnia 8 listopada 2011 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1467/97 w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu(4),

–       uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1173/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie skutecznego egzekwowania nadzoru budżetowego w strefie euro(5), a także uwzględniając dyrektywę Rady 2011/85/UE z dnia 8 listopada 2011 r. w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich(6),

–       uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1176/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zapobiegania zakłóceniom równowagi makroekonomicznej i ich korygowania(7),

–       uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1174/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie środków egzekwowania korekty nadmiernych zakłóceń równowagi makroekonomicznej w strefie euro(8),

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 marca 2014 r. w sprawie dochodzenia w sprawie roli i działań trojki (EBC, Komisja i MFW) w odniesieniu do krajów strefy euro objętych programem(9),

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie problemów konstytucyjnych związanych z wielopoziomowym sprawowaniem rządów w Unii Europejskiej(10),

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 1 grudnia 2011 r. w sprawie europejskiego okresu oceny na potrzeby koordynacji polityki gospodarczej(11),

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 lipca 2011 r. w sprawie kryzysu finansowego, gospodarczego i społecznego: zalecenia dotyczące środków i inicjatyw do podjęcia(12),

–       uwzględniając komunikat Komisji z dnia 28 listopada 2014 r. pt. „Przegląd zarządzania gospodarczego – sprawozdanie w sprawie stosowania rozporządzeń (UE) nr 1173/2011, 1174/2011, 1175/2011, 1176/2011, 1177/2011, 472/2013 i 473/2013” (COM(2014)0905),

–       uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 stycznia 2015 r. zatytułowany „Najlepsze wykorzystanie elastyczności w ramach obowiązujących zasad paktu na rzecz stabilności i wzrostu” (COM(2015)0012),

–       uwzględniając szóste sprawozdanie Komisji na temat spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej z dnia 23 lipca 2014 r. (COM(2014)0473),

–       uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z posiedzeń w czerwcu i grudniu 2014 r.,

–       uwzględniając wnioski ze szczytu państw strefy euro z października 2014 r.,

–       uwzględniając przemówienie wygłoszone przez przewodniczącego Komisji Jeana-Claude’a Junckera w Parlamencie Europejskim w dniu 15 lipca 2014 r.,

–       uwzględniając przemówienie wygłoszone przez prezesa EBC M. Draghiego na corocznym sympozjum banków centralnych w Jackson Hole w dniu 22 sierpnia 2014 r.,

–       uwzględniając dokument okolicznościowy EBC nr 157 z listopada 2014 r. zatytułowany „Określenie równowagi budżetowej i makroekonomicznej – niewykorzystane efekty synergii w ramach wzmocnionych ram zarządzania UE”,

–       uwzględniając dokument roboczy OECD nr 163 dotyczący spraw społecznych, zatrudnienia i migracji z dnia 9 grudnia 2014 r. zatytułowany „Tendencje w zakresie nierówności w dochodach oraz jego wpływu na wzrost gospodarczy”,

–       uwzględniając dokument MFW zatytułowany „W kierunku unii podatkowej strefy euro” z września 2013 r.,

–       uwzględniając propozycje Rady Prezesów Europejskiego Banku Centralnego z dnia 10 czerwca 2010 r. pt. „Wzmocnienie zarządzania gospodarczego w strefie euro”,

–       uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 stycznia 2015 r. zatytułowany „Optymalne wykorzystanie elastyczności przewidzianej w obowiązujących postanowieniach paktu stabilności i wzrostu” (COM(2015)0012),

–       uwzględniając konkluzje Rady na temat szóstego sprawozdania w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej „Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia” przyjęte przez Radę do Spraw Ogólnych (Spójności) w dniu 19 listopada 2014 r.,

–       uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–       uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej oraz opinie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów i Komisji Spraw Konstytucyjnych (A8-0190/2015),

A.     mając na uwadze, że początkiem zarządzania gospodarczego w strefie euro, które miało na celu uniknięcie braku równowagi finansów publicznych i koordynację polityki budżetowej, był pakt stabilności i wzrostu składający się z dwóch prostych zasad mających na celu uniknięcie szkodliwych skutków dla całej unii gospodarczej i walutowej;

B      mając na uwadze, że bezzwłocznie po wprowadzeniu euro nastąpiło zmęczenie konsolidacyjne w odniesieniu do wdrażania tych przepisów, co zapoczątkowało obecny kryzys w unii gospodarczej i walutowej;

C.     mając na uwadze, że reforma pierwotnego paktu stabilności i wzrostu miała miejsce w 2005 r., a w jej wyniku wprowadzono szereg zmian i zwiększono elastyczność, ale nie rozwiązano problemu słabych przepisów wykonawczych ani słabej koordynacji;

D.     mając na uwadze, że kiedy kilka krajów było narażonych na ryzyko niewywiązania się ze spłaty długu, co spowodowałoby ogólnoświatowe rozprzestrzenienie się kryzysu i depresję, sytuacji tej można było uniknąć poprzez wprowadzenie mechanizmów doraźnych, takich jak Europejski Instrument Stabilności Finansowej i europejski mechanizm stabilizacji finansowej;

E.     mając na uwadze, że aby uniknąć ponownego wystąpienia tego rodzaju kryzysu, a także rozprzestrzenienia się kryzysu na inne kraje poprzez sektor bankowy, przedsięwzięto szereg środków, obejmujących utworzenie unii bankowej, EMS, ulepszone przepisy dotyczące zarządzania gospodarczego w formie sześciopaku i dwupaku, Traktat o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej oraz europejski semestr, które należy uważać za pakiet;

F.     mając na uwadze, że zgodnie z najnowszą wiosenną prognozą Komisji, po dwóch kolejnych latach negatywnego wzrostu produkt krajowy brutto (PKB) w strefie euro wzrośnie, co oznacza, że powoli następuje ożywienie gospodarcze, które należy dodatkowo wzmocnić, jako że utrzyma się znaczna luka produktowa;

G.     mając na uwadze, że nadal utrzymują się ogromne różnice między państwami członkowskimi w zakresie wskaźników zadłużenia, wskaźników deficytu, poziomu bezrobocia, sald na rachunkach bieżących oraz poziomu ochrony socjalnej, także po zakończeniu realizacji programów, co odzwierciedla różnice w źródłach kryzysu i jego przyczynach, a także różnice co do ambicji, skutków i zaangażowania na szczeblu krajowym podczas realizacji środków uzgodnionych między instytucjami a zainteresowanymi państwami członkowskimi;

H.     mając na uwadze, że inwestycje w strefie euro spadły o 17% w stosunku do okresu sprzed kryzysu i nadal są niewielkie; mając na uwadze, że zarówno brak inwestycji ukierunkowanych na przyszłość i stymulujących wzrost, jak i nadmierny dług publiczny i prywatny stanowią przytłaczające obciążenie dla przyszłych pokoleń;

I.      mając na uwadze, że wprowadzany jest w życie europejski plan inwestycyjny stanowiący istotny instrument na rzecz stymulowania przede wszystkim inwestycji prywatnych, aby w ciągu kolejnych trzech lat zgromadzić 315 mld EUR na nowe inwestycje; mając na uwadze, że jeżeli zaproponowane cele finansowe zostaną osiągnięte, to plan ten jest tylko jednym z elementów służących przezwyciężeniu całej luki inwestycyjnej, wraz z wdrożeniem reform strukturalnych, tak aby stworzyć w państwach członkowskich warunki korzystne dla inwestorów;

Obecny stan ram zarządzania gospodarczego

1.      z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji z dnia 28 listopada 2014 r. w sprawie przeglądu zarządzania gospodarczego; uważa, że ocena Komisji daje obraz tego, w jaki sposób i do jakiego stopnia różnorakie narzędzia i procedury były stosowane i wdrażane;

2.      podkreśla, że u podstaw systemu zarządzania gospodarczego leży zapobieganie nadmiernemu deficytowi i zbyt wysokim poziomom zadłużenia oraz nadmiernym zaburzeniom równowagi makroekonomicznej, jak również koordynacja polityki gospodarczej; podkreśla, że zasadniczym pytaniem jest zatem to, czy UGW stała się dzięki nowym ramom zarządzania gospodarczego bardziej wytrzymała, zwłaszcza jeśli chodzi o jej zdolność do zapobiegania niewywiązywaniu się przez państwa członkowskie ze spłaty długu przy jednoczesnym przyczynianiu się do polepszenia koordynacji i konwergencji strategii gospodarczych państw członkowskich oraz zapewnianiu wysokiego poziomu przejrzystości, wiarygodności i demokratycznej rozliczalności;

3.      przyjmuje do wiadomości fakt, że w niektórych państwach członkowskich poczyniono postępy w zakresie poziomu zadłużenia lub wyjścia z procedury nadmiernego deficytu;

4.      podziela analizę Komisji, zgodnie z którą elementy nowych ram przyniosły rezultaty, lecz że możliwość wyciągania wniosków na temat skuteczności przepisów w normalnej sytuacji gospodarczej jest ograniczona;

5.      przyznaje, że ocena stosowania sześciopaku i dwupaku na tym etapie pozostaje fragmentaryczna i nie można jej oddzielić od europejskiego semestru, Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i paktu fiskalnego;

6.      z zadowoleniem przyjmuje poszerzenie zakresu paktu stabilności i wzrostu w ramach sześciopaku i dwupaku poprzez dodanie procedur służących zapobieganiu zaburzeniom równowagi makroekonomicznej w państwach członkowskich i między nimi oraz korygowaniu ich, przejściu od nadmiernego polegania na kryterium deficytu do polegania zarówno na kryterium deficytu, jak i ogólnego zadłużenia, oraz próbie określenia i naprawienia potencjalnych problemów i zapobieganiu powstawania kryzysów na jak najwcześniejszym etapie, przy jednoczesnym pozostawieniu elastyczności w postaci klauzuli dotyczących reform strukturalnych, inwestycji i negatywnych warunków cyklu koniunkturalnego; przypomina, że elastyczność nie może zagrażać prewencyjnemu charakterowi paktu;

7.      podkreśla znaczenie tablicy wyników w identyfikowaniu zakłóceń równowagi makroekonomicznej na wczesnym etapie oraz znaczenie zrównoważonych reform strukturalnych w próbach przezwyciężenia zaburzeń równowagi makroekonomicznej;

8.      podkreśla, że spójne i rzetelne wdrażanie ram w poszczególnych krajach i w ujęciu długofalowym wpływa na wiarygodność; wzywa Komisję i Radę do stosowania zmian wprowadzonych do paktu stabilności i wzrostu w ramach sześciopaku i dwupaku oraz działania w duchu tych zmian, zwłaszcza w odniesieniu do przepisów wykonawczych;

9.      uważa, że obecna sytuacja gospodarcza ze słabym wzrostem gospodarczym i wysokim bezrobociem wymaga podjęcia pilnych, kompleksowych i zdecydowanych środków w ramach całościowego podejścia opartego na prowzrostowej konsolidacji fiskalnej, reformach strukturalnych oraz stymulowaniu inwestycji w celu przywrócenia zrównoważonego wzrostu i konkurencyjności, w celu wspierania innowacji i zwalczania bezrobocia, przy uwzględnianiu ryzyka utrzymywania się niskiej inflacji lub ewentualnego zagrożenia presją deflacyjną oraz trwałego zakłócenia równowagi makroekonomicznej; podkreśla, że ramy zarządzania gospodarczego powinny stanowić kluczowy element całościowego podejścia, aby móc stawić czoła tym wyzwaniom;

10.    podziela opinię komisarz Marianne Thyssen, że kraje, które zapewniają wysokiej jakości miejsca pracy i lepszą ochronę socjalną, a także inwestują w kapitał ludzki, są bardziej odporne na kryzysy gospodarcze; wzywa Komisję do odzwierciedlenia tego stanowiska we wszystkich jej zaleceniach dotyczących polityki i zaleceniach dla poszczególnych krajów wydawanych w ramach europejskiego semestru;

11.    podkreśla fakt, że obecne ramy zarządzania gospodarczego muszą być wdrażane i w razie konieczności ulepszane, aby osiągnąć stabilność budżetową, sprzyjać właściwej dyskusji na temat ogólnej oceny całej strefy euro pozwalającej na odpowiedzialność budżetową sprzyjającą wzrostowi gospodarczemu, a także aby poprawić perspektywy konwergencji gospodarczej w strefie euro i zająć się w równym stopniu różnymi sytuacjami gospodarczymi i budżetowymi w państwach członkowskich; podkreśla, że brakuje poczucia odpowiedzialności na poziomie krajowym, a zainteresowanie międzynarodowymi perspektywami gospodarczymi i mechanizmem odpowiedniej demokratycznej rozliczalności jest ograniczone;

12.    podkreśla, że obecna sytuacja wymaga ściślejszej koordynacji gospodarczej sprzyjającej włączeniu społecznemu uwzględniając strefę euro jako całość i zwiększając poczucie odpowiedzialności i rozliczalności demokratycznej w zakresie wdrożenia przepisów (w celu przywrócenia zaufania, sprzyjaniu konwergencji między państwami członkowskimi, poprawy stabilności finansów publicznych, wspierania zrównoważonych reform strukturalnych oraz stymulowania inwestycji) oraz szybkiej reakcji w celu usunięcia najbardziej oczywistych słabych punktów w celu poprawy skuteczności ram zarządzania gospodarczego oraz w celu zagwarantowania spójnego i uczciwego stosowania ram w poszczególnych krajach i w ujęciu długofalowym;

13.    podkreśla znaczenie prostych i przejrzystych procedur zarządzania gospodarczego i ostrzega, że obecna złożoność ram, jak również brak wdrożenia i odpowiedzialności ma negatywny wpływ na ich skuteczność i akceptację ze strony parlamentów krajowych, władz lokalnych, partnerów społecznych i obywateli w państwach członkowskich;

14.    przyznaje, że poczyniono pewne postępy w debacie w sprawie średniookresowego celu budżetowego (MTO) i w zakresie zapewnienia większego poczucia odpowiedzialności za krajowe debaty w państwach członkowskich strefy euro, również dzięki zaangażowaniu krajowych rad polityki budżetowej działających jako niezależne organy monitorujące zgodność z zasadami budżetowymi oraz prognozy makroekonomiczne; zwraca się do Komisji, żeby przedstawiła zarys struktury i funkcjonowania krajowych rad budżetowych państw członkowskich oraz tego, jak rady te mogą zwiększyć poczucie odpowiedzialności na poziomie krajowym;

15.    uznaje, że ramy zarządzania gospodarczego są kluczową inicjatywą polityczną, na której opierają się cele strategii „Europa 2020” i inicjatywy przewodnie zmierzające do pełnej eksploatacji niewykorzystanych możliwości wzrostu, jakie stwarza jednolity rynek; uważa, że dzięki odblokowaniu potencjału wzrostu, jaki stwarza jednolity rynek, państwom członkowskim łatwiej będzie osiągnąć cele zawarte w ramach zarządzania gospodarczego; uznaje ponadto, że głównymi uczestnikami jednolitego rynku są konsumenci i przedsiębiorstwa;

W jaki sposób najlepiej zastosować elastyczność w ramach obecnie obowiązujących przepisów?

16.    zauważa, że pakt stabilności i wzrostu, który wprowadzono w celu zapewnienia stabilności budżetowej państw członkowskich uczestniczących w unii gospodarczej i walutowej, umożliwia państwom członkowskim realizowanie polityki antycyklicznej tam, gdzie to konieczne, i pozostawia swobodę budżetową, dzięki czemu automatyczne stabilizatory mogą funkcjonować poprawnie; podkreśla, że nie wszystkie państwa członkowskie osiągnęły nadwyżkę w czasie rozkwitu gospodarki oraz że niektóre istniejące klauzule elastyczności przewidziane w prawodawstwie nie zostały w pełni wykorzystane w poprzednich latach;

17.    z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w komunikacie wyjaśniającym w sprawie elastyczności Komisja uznaje, że sposób, w jaki obecne zasady budżetowe są interpretowane, jest elementem usuwania braków inwestycyjnych w UE i wdrożenia trwałych i zrównoważonych społecznie reform strukturalnych pobudzających wzrost gospodarczy; zauważa, że komunikat nie wprowadza żadnych zmian w odniesieniu do obliczania deficytu, ale że niektóre inwestycje mogą uzasadniać tymczasowe odstępstwo od średniookresowego celu budżetowego danego państwa członkowskiego lub od prowadzącej do niego ścieżki korekty budżetowej;

18.    popiera wszystkie zachęty przedstawione przez Komisję Europejską do finansowania nowego Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), głównie dzięki nadaniu wkładom krajowym na rzecz funduszu neutralności pod względem podatkowym w odniesieniu do osiągnięcia średnioterminowego celu oraz wymaganej korekty budżetowej, bez jej zmiany w części zapobiegawczej lub naprawczej paktu stabilności i wzrostu; odnotowuje zamiar Komisji powstrzymania się od wszczęcia procedury nadmiernego deficytu, jeśli tylko ze względu na dodatkowe składki na rzecz EFIS deficyt państwa członkowskiego wykracza nieco i czasowo poza 3 % próg deficytu; zwraca uwagę na istotny wkład paktu stabilności i wzrostu w budowanie zaufania w ramach przyciągania inwestycji zagranicznych; podkreśla znaczenie komplementarnego charakteru finansowania w ramach EFIS, ponieważ w żadnym wypadku nie można dopuścić jedynie do zastąpienia i tak już planowanych inwestycji projektami współfinansowanymi w ramach EFIS, a wręcz przeciwnie, należy efektywnie zwiększyć poziom inwestycji netto;

19.    z zadowoleniem przyjmuje fakt, że komunikat Komisji ma na celu wyjaśnienie zakresu zastosowania klauzuli inwestycyjnej, pozwalając na pewną okresową elastyczność w ramach funkcji zapobiegawczej paktu stabilności i wzrostu w postaci tymczasowego odstępstwa od średniookresowego celu budżetowego, pod warunkiem że odstępstwo to nie powoduje nadwyżki deficytu powyżej wartości referencyjnej wynoszącej 3 % i odpowiedniego marginesu bezpieczeństwa, w szczególności w odniesieniu do wydatków na projekty realizowane w ramach polityki strukturalnej i polityki spójności, w tym na inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, sieci transeuropejskie oraz instrument „Łącząc Europę”, i współfinansowania w ramach EFIS;

20.    uważa, że warunkiem wstępnym zastosowania klauzuli dotyczącej reform strukturalnych w ramach części prewencyjnej oraz uwzględnienia planów reform strukturalnych w ramach części naprawczej jest formalne przyjęcie reformy przez Parlament i jej rzeczywiste wdrażanie, co umożliwi większą skuteczność i odpowiedzialność; podkreśla, że reformy powinny w pełni angażować partnerów społecznych na wszystkich etapach;

21.    wzywa do wzmocnienia dialogu między Komisją a państwami członkowskimi w sprawie treści i formy najbardziej odpowiednich i skutecznych reform strukturalnych, które zostaną zaproponowane przez Komisję w ramach zaleceń dla poszczególnych krajów, zgodnych z Traktatem i prawem wtórnym, z uwzględnieniem analizy kosztów i korzyści, oceny ukierunkowanej na wyniki oraz wpływu na harmonogram oraz przyczyniających się do osiągnięcia celu średniookresowego;

22.    zachęca komisje finansów parlamentów narodowych do systematycznego zapraszania komisarzy europejskich kompetentnych w sprawach zarządzania gospodarczego do publicznej debaty prowadzonej przed izbami narodowymi, poprzedzającej przyjęcie projektów budżetów państw członkowskich;

23.    uważa, że reformy strukturalne realizowane w ramach krajowych programów reform powinny w perspektywie średnio- i długoterminowej przynosić korzystne skutki gospodarcze, społeczne i środowiskowe oraz poprawiać skuteczność i wydajność zdolności administracyjnej;

24.    zauważa, że ponieważ mogło to prowadzić do próby określenia wszystkich rodzajów hipotezy, co niesie ze sobą ryzyko pominięcia tego, co ma rzeczywiście miejsce, w komunikacie nie porusza się kwestii charakteru „szczególnych przypadków” pozostających poza kontrolą danego państwa członkowskiego, co pozwoliłoby mu na czasowe odejście od ścieżki dostosowania prowadzącej do osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego; podkreśla potrzebę traktowania podobnych sytuacji w podobny sposób;

25.    wzywa do zwiększenia spójności gospodarczej i społecznej poprzez wzmocnienie Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności w celu tworzenia miejsc pracy z przysługującymi prawami i ich ochrony, przy jednoczesnym wspieraniu walki z bezrobociem i ubóstwem;

26.    podkreśla znaczenie pobudzenia wzrostu gospodarczego i tworzenia nowych miejsc pracy, w szczególności miejsc pracy dla młodych ludzi, dla akceptacji społecznej europejskich ram zarządzania gospodarczego;

27.    zauważa z dużym niepokojem, że w trakcie kryzysu stopa długotrwałego bezrobocia uległa podwojeniu; zwraca również uwagę, że wśród pracowników o niskich kwalifikacjach wskaźnik ten wzrósł jeszcze bardziej; wzywa Komisję do dopilnowania, aby walka z długotrwałym bezrobociem znalazła odzwierciedlenie w jej strategiach politycznych i zaleceniach dla poszczególnych krajów;

28.    uważa, że w kontekście ram gospodarczych Unii największą wagę należy przywiązywać do pogłębiających się nierówności w Europie; wyraża przekonanie, że jednym z najlepszych sposobów na przeciwdziałanie tym pogłębiającym się nierównościom jest zdwojenie wysiłków na rzecz tworzenia w Europie większej liczby wysokiej jakości miejsc pracy;

Ściślejsza koordynacja, konwergencja gospodarcza oraz usprawnienie europejskiego semestru

29.    wzywa Komisję do pełnego stosowania paktu stabilności i wzrostu oraz zagwarantowania jego rzetelnego wdrażania, zgodnie z niedawnym przeglądem sześciopaku i dwupaku oraz komunikatem w sprawie elastyczności; wierzy, że tam, gdzie to konieczne i możliwe, europejski semestr powinien być usprawniony i wzmocniony na podstawie obecnych ram ustawodawczych; podkreśla, że ewentualne przyszłe usprawnienia i wzmocnienia powinny w każdym przypadku być zorientowane na stabilizację;

30.    jest zdania, że w komunikacie Komisji wyjaśniono, gdzie na mocy istniejących przepisów istnieje margines swobody; przyjmuje z zadowoleniem dążenie do większej jasności w tej skomplikowanej dziedzinie oraz oczekuje, że Komisja będzie korzystać z elastyczności będącej integralnym elementem obowiązujących zasad zgodnie z komunikatem, przy jednoczesnym zapewnieniu przewidywalności, przejrzystości i efektywności ram zarządzania gospodarczego;

31.    wzywa Komisję i Radę do lepszego sformułowania ram budżetowych i makroekonomicznych, aby umożliwić wcześniejszą i spójniejszą dyskusję wśród zainteresowanych stron, biorąc pod uwagę interesy europejskie, którym te ramy służą, konieczność zwiększenia konwergencji między państwami członkowskimi ze strefy euro, obrady parlamentów narodowych i rolę partnerów społecznych lub władz lokalnych w przyjmowaniu odpowiedzialności za trwałe i zrównoważone społecznie reformy strukturalne;

32.    podkreśla, że roczna analiza wzrostu gospodarczego i zalecenia dla poszczególnych krajów muszą być lepiej wdrażane i uwzględniać ocenę sytuacji budżetowej i perspektyw w całej strefie euro i w poszczególnych państwach członkowskich; sugeruje, że ta całościowa ocena przewidziana w rozporządzeniu 473/2013 w sprawie wspólnych przepisów dotyczących monitorowania i oceny wstępnych planów budżetowych oraz zapewnienia korekty nadmiernego deficytu w państwach członkowskich należących do strefy euro powinna zostać poddana debacie na sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego z Radą, przewodniczącym Eurogrupy i Komisji przed wiosennym posiedzeniem Rady i odpowiednio wdrożona w europejskim semestrze;

33.    uznaje, że europejski semestr stał się ważnym narzędziem reform na szczeblu krajowym i unijnym, który gwarantuje, że UE i jej państwa członkowskie koordynują swoje polityki gospodarcze; wyraża jednak ubolewanie z powodu braku odpowiedzialności za ten proces, co skutkuje niezadowalającym wykonaniem zaleceń dla poszczególnych krajów;

34.    uważa, że europejski semestr powinien zostać usprawniony i wzmocniony, bez zmiany obowiązujących ram prawnych oraz że dokumenty związane z semestrem powinny być lepiej koordynowane, co zwiększa nacisk, skuteczność i odpowiedzialność w osiąganiu europejskich celów dobrego zarządzania gospodarczego;

35.    postuluje, by zalecenia dla poszczególnych krajów były w stosownych przypadkach lepiej skoordynowane z zaleceniami wydanymi w ramach procedury nadmiernego deficytu, tak aby zapewnić spójność nadzoru nad sytuacją budżetową z koordynacji polityki gospodarczej;

36.    opowiada się za wzmocnieniem procesu na szczeblu unijnym i krajowym w odniesieniu do opracowywania, śledzenia, wsparcia i monitorowania zaleceń dla poszczególnych państw, co pozwoli także na sprawdzenie ich rzeczywistego wdrożenia oraz jakości wobec rezultatów;

37.    przypomina, że ustawodawstwo nakłada na Komisję obowiązek uwzględniania między innymi celów na rok 2020 podczas przygotowywania zaleceń i ustanawia zasadę, zgodnie z którą „oczekuje się, że co do zasady Rada zastosuje się do zaleceń i wniosków Komisji lub publicznie wyjaśni swoje stanowisko”;

38.    wyraża zaniepokojenie wzrostem zadłużenia w krajach, które już mają wysokie długi, co jest sprzeczne z zasadą 1/20 w sprawie redukcji zadłużenia; zwraca się do Komisji o wyjaśnienie, w jaki sposób zamierza rozwiązać problem tej sprzeczności, a także o zadbanie o to, aby wskaźniki zadłużenia spadły do zrównoważonego poziomu zgodnego z paktem stabilności i wzrostu;

39.    popiera trójfilarową strategię Komisji (inwestycje sprzyjające wzrostowi gospodarczemu, konsolidacja fiskalna i reformy strukturalne) przedstawioną w rocznej analizie wzrostu gospodarczego na rok 2015 oraz zwraca się o uczynienie jej bardziej konkretną w ramach ogólnej oceny sytuacji budżetowej i perspektyw w strefie euro, a także w zaleceniach dla poszczególnych krajów;

40.    dostrzega potrzebę niezależnej i pluralistycznej analizy perspektyw gospodarczych państw członkowskich na szczeblu UE; w tym kontekście wzywa do dalszego rozwoju stanowiska głównego analityka gospodarczego Komisji, aby umożliwić obiektywną, niezależną i przejrzystą analizę odpowiednich danych, którą należałoby publikować i która stanowiłaby informacyjną podstawę dyskusji i podejmowania decyzji w Komisji, Radzie i Parlamencie Europejskim; nalega, aby głównemu analitykowi gospodarczemu przekazywano wszystkie istotne dokumenty w odpowiednim czasie umożliwiającym mu wykonywanie zadań; podkreśla pożyteczną rolę krajowych rad budżetowych, zarówno na szczeblu krajowym, jak i na szczeblu UE, oraz zachęca do utworzenia europejskiej sieci;

41.    przypomina, że procedura dotycząca zakłóceń równowagi makroekonomicznej ma pomóc uniknąć kryzysów dzięki wczesnemu wykrywaniu szkodliwych zakłóceń równowagi makroekonomicznej w oparciu o obiektywną ocenę rozwoju kluczowych zmiennych makroekonomicznych; uważa, że procedurę tę należy stosować w celu skutecznej i wydajnej oceny rozwoju kluczowych zmiennych makroekonomicznych zarówno w krajach wykazujących deficyt, jak i w krajach wykazujących nadwyżkę, zwłaszcza w odniesieniu do poprawy konkurencyjności i lepszego uwzględniania całej strefy euro, jak i skutków ubocznych; przypomina, że nadzór makroekonomiczny ma również na celu identyfikowanie krajów, które w przyszłości prawdopodobnie zostaną skonfrontowane z problemem zakłócenia równowagi, a także uniknięcie tego problemu dzięki wczesnemu rozpoczęciu zrównoważonych i społecznie wyważonych reform strukturalnych, kiedy wciąż istnieją możliwości podjęcia stosownych działań;

42.    podkreśla jasne rozróżnienie przez Komisję między częścią prewencyjną i naprawczą paktu stabilności i wzrostu w odniesieniu do inwestycji umożliwiających tymczasowe odstępstwo od średniookresowego celu budżetowego lub ścieżki dostosowania prowadzącej do tego celu w ramach marginesu bezpieczeństwa w części prewencyjnej; apeluje do Komisji i Rady o spójność w tej dziedzinie z wynikiem stanowiska współustawodawców dotyczącego rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych;

43.    zwraca się do Komisji o uwzględnianie w swoich analizach wszystkich ważnych czynników, w tym realnego wzrostu gospodarczego, inflacji, długoterminowych inwestycji publicznych i stopy bezrobocia, podczas dokonywania oceny sytuacji gospodarczej i budżetowej państw członkowskich oraz o pilne zajęcie się problemem braku inwestycji w UE poprzez wydatkowanie środków na najbardziej wydajne inwestycje sprzyjające zrównoważonemu wzrostowi gospodarczemu i powstawaniu nowych miejsc pracy;

44.    wzywa Komisję do zadbania o to, aby sposób, w jaki bierze się pod uwagę skuteczne działania w ramach procedury nadmiernego deficytu, opierał się na jasnych i wymiernych kryteriach liczbowych oraz na kryteriach jakościowych;

45.    stwierdza, że skupianie się na deficycie strukturalnym od czasu przeprowadzonej w 2005 r. reformy paktu stabilności i wzrostu wraz z wprowadzeniem reguły wydatkowej w ramach reformy z 2011 r., jak również koncepcji luki produktowej, która jest trudna do oszacowania, jest źródłem niepewności i zawiłości oraz prowadzi do powstania marginesu elastyczności i tym samym do uznaniowego wdrażania paktu stabilności i wzrostu; wyraża obawę, że obliczenia dotyczące potencjalnego wzrostu i produkcji, na których opiera się ocena deficytu strukturalnego, oraz reguły wydatkowej opierają się na kilku wątpliwych założeniach prowadzących do istotnych zmian między jesienną a wiosenną prognozą Komisji, co skutkuje różnymi obliczeniami oraz rozbieżnymi ocenami w odniesieniu do wdrażania paktu stabilności i wzrostu;

46.    wzywa Komisję do brania pod uwagę praktycznych skutków uzgodnionych środków i reform budżetowych podczas monitorowania i oceny sytuacji budżetowej państw członkowskich; apeluje do Komisji o dążenie do prowadzenia przewidywalnej i spójnej polityki, opieranie analizy na niepodważalnych faktach i wiarygodnych danych oraz o nader ostrożne korzystanie z szacunków w odniesieniu do takich pojęć jak szacowany potencjał wzrostu PKB czy luki produktowe;

47.    podkreśla, że ponowny wzrost i tworzenie nowych miejsc pracy są istotne, jeśli chodzi o akceptację ram zarządzania gospodarczego przez społeczeństwo, wzywa zatem Komisję do poprawy warunków prowadzenia działalności gospodarczej w Europie, ze szczególnym uwzględnieniem MŚP, dostępu do finansowania i likwidacji obciążeń biurokratycznych; przypomina w związku z tym o konieczności zapewnienia wsparcia dla MŚP, tak aby uzyskały dostęp również do rynków państw spoza UE, takich jak Stany Zjednoczone, Kanada, Chiny i Indie;

Demokratyczna odpowiedzialność i wyzwania dotyczące pogłębienia zarządzania gospodarczego

48.    uważa, że w pogłębionej i odporniejszej na wstrząsy unii gospodarczej i walutowej pilnie należy zadbać o niższy stopień złożoności, większą odpowiedzialność i wyższy stopień przejrzystości, zamiast dodawać kolejne przepisy do już istniejących; podkreśla, że z uwagi na fakt, iż kompetencje w kwestiach dotyczących unii gospodarczej i walutowej są dzielone między szczeblem krajowym a europejskim, szczególną uwagę należy zwrócić na dbałość o spójność i odpowiedzialność w kontekście zarządzania gospodarczego zarówno na szczeblu krajowym, jak i europejskim; jest ponadto zdania, że ważną rolę muszą odgrywać instytucje ponoszące demokratyczną odpowiedzialność, a także podkreśla potrzebę stałego zaangażowania parlamentów, przy czym odpowiedzialność muszą ponosić podmioty tego szczebla, na którym podejmuje lub wdraża się decyzje;

49.    stwierdza w oparciu o obecną sytuację, że ramy zarządzania gospodarczego muszą zostać uproszczone, lepiej wdrożone, a w razie konieczności poprawione i uzupełnione, by umożliwić UE i strefie euro stawienie czoła wyzwaniom w zakresie konwergencji, zrównoważonego wzrostu gospodarczego, pełnego zatrudnienia, dobrobytu obywateli, konkurencyjności, solidnych i zrównoważonych finansów publicznych, przyszłościowych długofalowych inwestycji gwarantujących znaczne korzyści społeczno‑gospodarcze oraz zaufania;

50.    uważa, że ponieważ wkład parlamentarny w wytyczne dla polityki gospodarczej to ważny aspekt każdego systemu demokratycznego, szerszą legitymację na szczeblu europejskim można zagwarantować poprzez przyjęcie wytycznych dotyczących konwergencji i zawierających ukierunkowane priorytety na najbliższe lata, przy czym wytyczne te podlegałyby procedurze współdecyzji, którą należy wprowadzić wraz z kolejnymi zmianami traktatowymi;

51.    przypomina rezolucje Parlamentu Europejskiego, zgodnie z którymi utworzenie Europejskiego Mechanizmu Stabilności (EMS) oraz sporządzenie Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej (pakt fiskalny) poza strukturą instytucji Unii stanowi przeszkodę na drodze do integracji politycznej Unii i w związku z tym domaga się, aby EMS i pakt fiskalny w pełni włączono do ram wspólnotowych na podstawie oceny doświadczeń zdobytych w procesie ich wdrażania, zgodnie z art. 16 Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej, oraz aby zadbano o ich formalną rozliczalność przed Parlamentem;

52.    przypomina o swoim wniosku dotyczącym opracowania opcji w zakresie nowych ram prawnych z myślą o przyszłych programach dostosowań makroekonomicznych, które zastąpiłyby trojkę, aby podnieść stopień przejrzystości i odpowiedzialności w ramach tych programów i doprowadzić do tego, że wszystkie decyzje UE w miarę możliwości będą podejmowane w oparciu o metodę wspólnotową; uważa, że należy zadbać o spójność charakteru stosowanego mechanizmu stabilności i instytucji odpowiedzialnej za jego uruchomienie, a jednocześnie przyznaje, że państwa członkowskie strefy euro współdecydują o uruchomieniu tego mechanizmu, gdyż to one gwarantują pomoc finansową;

53.    wzywa do ponownej oceny procesu podejmowania decyzji w Eurogrupie, tak aby zapewnić odpowiednią demokratyczną rozliczalność; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że przewodniczący Eurogrupy regularnie uczestniczy w posiedzeniach Komisji Gospodarczej i Monetarnej (ECON) tak jak przewodniczący Rady do Spraw Gospodarczych i Finansowych (ECOFIN), co sprzyja równowadze w kwestii poziomu demokratycznej rozliczalności;

54.    przypomina, że podstawą sześcio- i dwupaku jest wzmocniona rola niezależnego komisarza, który powinien dbać o sprawiedliwe i pozbawione dyskryminacji stosowanie zasad, a także uważa, że podejmując dalsze kroki w ramach instytucjonalnej struktury zarządzania gospodarczego, takie jak wzmocnienie roli komisarza do spraw gospodarczych i walutowych lub utworzenie europejskiego urzędu skarbowego, należy przestrzegać zasady rozdziału władz między różne instytucje, a kroki te muszą się wiązać z odpowiednimi środkami na rzecz demokratycznej odpowiedzialności i legitymacji oraz z zaangażowaniem Parlamentu Europejskiego;

55.    przypomina, że unia bankowa była wynikiem politycznej woli uniknięcia powrotu kryzysów finansowych, wydostania się z błędnego koła między bankami a państwami oraz zminimalizowania negatywnych skutków ubocznych będących wynikiem kryzysu zadłużeniowego, a także że taka sama wola jest potrzebna, aby utworzyć pogłębioną unię gospodarczą i walutową;

56.    zwraca się do Komisji o przedstawienie ambitnego planu działania z myślą o realizacji pogłębionej unii gospodarczej i walutowej, który uwzględniałby propozycje zawarte w niniejszym sprawozdaniu oraz opierał się na mandacie udzielonym na szczycie państw należących do strefy euro i potwierdzonym przez Radę Europejską w celu „przygotowania kolejnych kroków na rzecz lepszego zarządzania gospodarczego w strefie euro”, a także na wcześniejszych pracach, takich jak sprawozdanie M. Thyssen z dnia 20 listopada 2012 r. pt. „W kierunku rzeczywistej unii gospodarczej i walutowej”, komunikat Komisji z dnia 28 listopada 2012 r. pt. „Plan działania na rzecz pogłębionej i rzeczywistej unii gospodarczej i walutowej – otwarcie debaty europejskiej” i końcowe sprawozdanie czterech przewodniczących z dnia 5 grudnia 2012 r.;

57.    w ramach tego niezbędnego kolejnego kroku na rzecz unii gospodarczej i walutowej zwraca się do zainteresowanych stron o uwzględnienie dającego się przewidzieć przyszłego rozszerzenia strefy euro oraz o zbadanie wszystkich poniższych opcji w celu pogłębienia i wzmocnienia unii gospodarczej i walutowej, jak i uczynienia jej odporniejszą na wstrząsy, bardziej przyjazną dla wzrostu gospodarczego, tworzenia nowych miejsc pracy i dla stabilności:

a) wzmocnione mechanizmy odpowiedzialności demokratycznej na szczeblu UE i na szczeblu krajowym, przy czym odpowiedzialność musi być na szczeblu podejmowania decyzji, a jej podstawą musi być przyjęcie wytycznych dotyczących konwergencji w ramach współdecyzji przy jednoczesnym sformalizowaniu kontrolnej roli Parlamentu Europejskiego w europejskim semestrze w postaci porozumienia międzyinstytucjonalnego oraz zadbaniu o to, aby wszystkie parlamenty narodowe państw strefy euro śledziły każdy etap procesu koordynacji polityki gospodarczej;

b) wymiar społeczny w celu utrzymania w Europie społecznej gospodarki rynkowej, przestrzeganie prawa do rokowań zbiorowych gwarantującego koordynację polityki socjalnej państw członkowskich, co obejmuje również mechanizm minimalnej płacy lub minimalnego dochodu właściwy dla każdego państwa członkowskiego, przy czym państwa członkowskie same o nim decydują, a także wspieranie działań przeciwko ubóstwu i wykluczeniu społecznemu, ponowna integracja pracowników na rynku pracy, dobrowolna mobilność oraz elastyczność w kwestii wyboru zawodu i państwa członkowskiego;

c) mechanizm zdolności fiskalnej dla strefy euro oparty na konkretnych zasobach własnych, dzięki któremu w ramach budżetu Unii i pod europejską kontrolą parlamentarną udzielano by pomocy państwom członkowskim we wdrażaniu uzgodnionych reform strukturalnych pod warunkiem spełnienia pewnych warunków obejmujących m.in. skuteczne wdrożenie krajowych programów reform; w związku z tym wyraża zadowolenie z pracy grupy UE ds. zasobów własnych pod przewodnictwem Mario Montiego;

d) poprawa odporności unii gospodarczej i walutowej na wstrząsy gospodarcze i sytuacje kryzysowe związane bezpośrednio z unią walutową przy jednoczesnym unikaniu wszelkich form stałych transferów fiskalnych;

e) w kwestii opodatkowania – zobowiązanie do podejmowania ogólnoeuropejskich środków przeciwko oszustwom podatkowym, unikaniu opodatkowania i agresywnemu planowaniu podatków od osób prawnych, współpraca krajowych urzędów podatkowych w celu wymiany informacji na temat unikania podatków i oszustw podatkowych, środki mające na celu doprowadzenie do konwergencji polityki podatkowej państw członkowskich, wspólna skonsolidowana podstawa opodatkowania osób prawnych, prostsze i bardziej przejrzyste systemy podatkowe oraz wprowadzenie sprawozdawczości dla każdego państwa dotyczącej dochodów przedsiębiorstw z wyłączeniem MŚP;

f)  stopniowe ukończenie procesu tworzenia unii bankowej;

g) włączenie EMS i Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej do prawa unijnego przy jednoczesnej zaawansowanej koordynacji polityki gospodarczej, rzeczywistej konwergencji, egzekwowaniu wspólnych przepisów oraz wyraźnym zobowiązaniu do przeprowadzenia reform strukturalnych zrównoważonych pod względem gospodarczym i społecznym;

h) zajęcie się niedociągnięciami w obecnych ramach, które umożliwiają Trybunałowi pomijanie niektórych części traktatu i wykluczanie innych;

i)  wzmocnienie zewnętrznej pozycji strefy euro, w tym umocnienie jej reprezentacji;

58.    domaga się, by zostały opracowane dalsze możliwe kroki w kierunku utworzenia unii gospodarczej i walutowej w oparciu o podejście „4+1 przewodniczących”, w tym przewodniczący PE, który powinien być obecny na wszystkich posiedzeniach, mieć dostęp do wszystkich informacji i prawo do uczestnictwa w debatach; zauważa, że przewodniczący Komisji wyraził zamiar uwzględnienia uwag przewodniczącego Parlamentu Europejskiego w swoich rozważaniach dotyczących przygotowania sprawozdań czterech przewodniczących;

59.    zwraca się do swojego przewodniczącego o zapewnienie koordynacji ex ante z przewodniczącymi grup politycznych lub posłami specjalnie wyznaczonymi przez grupy lub Parlament w celu reprezentowania Parlamentu w zbliżającym się procesie określania zadań na podstawie mandatu udzielonego w niniejszej rezolucji poruszającej m.in. kwestie z noty analitycznej czterech przewodniczących poświęconej przygotowaniu kolejnych działań na rzecz lepszego zarządzania gospodarczego w strefie euro;

60.    zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji przewodniczącemu Rady, przewodniczącemu Komisji, przewodniczącemu Eurogrupy, prezesowi EBC oraz parlamentom narodowym.

(1)

Dz.U. L 140 z 27.5.2013, s. 1.

(2)

Dz.U. L 140 z 27.5.2013, s. 11.

(3)

Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 12.

(4)

Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 33.

(5)

Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 1.

(6)

Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 41.

(7)

Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 25.

(8)

Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 8.

(9)

Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0239.

(10)

Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0598.

(11)

Dz.U. C 165 E z 11.6.2013, s. 24.

(12)

Dz.U. C 33 E z 5.2.2013, s. 140.


UZASADNIENIE

W związku z mandatem otrzymanym od koordynatorów komisji ECON we wrześniu 2014 r. niniejsze sprawozdanie stanowi wkład do oceny skuteczności ram prawnych, zwłaszcza pod kątem tego, czy przepisy regulujące podejmowanie decyzji okazały się wystarczająco solidne i czy postępy w zapewnianiu ściślejszej koordynacji polityki gospodarczej i trwałej konwergencji wyników gospodarczych państw członkowskich są zgodne z TFUE. Od tego czasu nastąpiły trzy poważne zmiany: wniosek szczytu państw strefy euro w dniu 24 października 2014 r. do przewodniczącego Komisji o wznowienie prac nad sprawozdaniem czterech przewodniczących, opublikowanie przez Komisję dwóch komunikatów: jeden w sprawie „przeglądu zarządzania gospodarczego, sprawozdanie w sprawie stosowania rozporządzeń” z dnia 28 listopada 2014 r. oraz drugi, dotyczący „najlepszego wykorzystania elastyczności w ramach obowiązujących zasad paktu na rzecz stabilności i wzrostu”.

Sprawozdanie niniejsze jest przygotowywane w kontekście, w którym w ponad 7 lat od początku kryzysu euro zostało uratowane dzięki działaniom, w tym przeglądowi paktu stabilności i wzrostu, paktowi fiskalnemu, stworzeniu Europejskiego Mechanizmu Stabilności (EMS), unii bankowej i wiodącej roli Europejskiego Banku Centralnego (EBC), których nie można było sobie wyobrazić wcześniej. Ale stoimy także w obliczu sytuacji w Europie, w strefie euro, gdzie, według najnowszych danych liczbowych podanych przez Eurostat stopa bezrobocia wynosiła 11,5% w listopadzie 2014 r., oczekuje się, że roczna stopa inflacji spadnie do poziomu – 0,2% w grudniu 2014 r., podczas gdy w jesiennej prognozie Komisji Europejskiej przewidywano słaby wzrost gospodarczy na 2014 r. (+0,8%).

Sprawozdanie powstało w tym kontekście i opiera się na analizie pierwszych lat wdrażania ram zarządzania gospodarczego zmienionych podczas kryzysu. Patrząc z dzisiejszej perspektywy, niepełny charakter unii gospodarczej i walutowej (UGW) oraz słabe wyniki w strefie euro od 2011 r. wywołały debatę na temat różnych polityk przyjętych w następstwie kryzysu długu państwowego, a strefa euro pozostała w tyle za swoimi partnerami. W tym duchu w dokumencie na temat gospodarki(1) sporządzonym przez Komisję i poświęconym analizie strefy euro w latach 2011–2013 r. stwierdzono, że jednoczesna konsolidacja w państwach strefy euro – w następstwie ekspansywnej polityki uzgodnionej przez państwa grupy G20 w następstwie upadku Lehman Brothers – miała „olbrzymie niekorzystne skutki” oraz „znaczne negatywne skutki uboczne”. W sprawozdaniu stwierdza się, że nowe przepisy nie pozwalają na należyte uwzględnienie skumulowanego, ogólnoeuropejskiego wpływu polityki prowadzonej na szczeblu krajowym, w szczególności wspólnego kursu polityki budżetowej, a co za tym idzie nie zajmują się zagrożeniami płynącymi z rosnących rozbieżności między gospodarkami strefy euro, niebezpieczeństwem deflacji, niskim wzrostem gospodarczym i wysokim bezrobociem.

W tym kontekście w sprawozdaniu stwierdza się, że znacznie zaniżony został negatywny wpływ jednoczesnej realizacji zacieśniania polityki budżetowej w całej Europie na perspektywy wzrostu gospodarczego, oraz że klauzule elastyczności przewidziane w pakcie stabilności i wzrostu przy wdrażaniu antycyklicznej polityki gospodarczej w kontekście wzrostu gospodarczego poniżej potencjału nie zostały w pełni wykorzystane lub też, także z powodu wąskiej wykładni, nie pozwoliły na wystarczające pole manewru, by zmierzyć się z wyzwaniami przed jakimi stanęła UE.

Przedmiotem dyskusji jest zatem silny nacisk na deficyt strukturalny w odniesieniu do oceny realizacji postanowień paktu stabilności i wzrostu, co doprowadziło do uznaniowości w interpretacji, a wskaźnik ten podlega kilku dyskusyjnym założeniom. Nastawienie konsolidacyjne w ostatnich latach, na które zezwala ta ocena realizacji paktu stabilności i wzrostu, było czasem szkodliwe dla finansowania reform strukturalnych, w tym zaległych potrzeb inwestycyjnych, i mogło doprowadzić do sprzeczności w zakresie zaleceń politycznych przy realizacji celów strategii UE 2020.

W tym kontekście Komisja przedstawiła dwa komunikaty, które określają pole dyskusji. Komunikat dotyczący elastyczności jest interpretacyjny i dotyczy pożądanych natychmiastowych skutków sprzyjającym inwestycjom i wzrostowi w ramach obowiązujących przepisów. Traktując krajowe składki do EFIS jako neutralne pod względem paktu stabilności i wzrostu, komunikat ten popiera plan inwestycyjny zainicjowany przez Komisję. Sprawozdawczyni uważa, że należy osiągnąć dalsze postępy, w szczególności poprzez przyjęcie podejścia symetrycznego w odniesieniu do wkładów na współfinansowanie projektów z EFIS w ramach szerszej „klauzuli inwestycyjnej” w części prewencyjnej i naprawczej. W tym komunikacie proponuje się również nową drogę do uwzględnienia kosztów wdrażania reform strukturalnych przy ocenie sytuacji budżetowej państw członkowskich. Związane z tym przepisy mogłyby poprawić wdrażanie reform przez państwa członkowskie i zwiększyć ich poczucie odpowiedzialności, pod warunkiem że takie samo podejście jest stosowane w części prewencyjnej i naprawczej.

Drugi komunikat jest swego rodzaju obserwacją statystyczną tego, jak korzystano z poszczególnych procedur sześciopaku i dwupaku: uznaje „możliwe obszary poprawy, jeśli chodzi o przejrzystość i złożoność procesu kształtowania polityki”, lecz także „ich wpływ na wzrost gospodarczy, równowagę i konwergencję”, podczas gdy „Komisja ma zamiar omówić je z Parlamentem Europejskim i Radą w nadchodzących miesiącach”.

Ruch ten staje się jeszcze bardziej znaczący w wymiarze monetarnym przez decyzję podjętą przez EBC w dniu 22 stycznia 2015 r. o rozpoczęciu programu skupu aktywów, który obejmować będzie zakup obligacji emitowanych przez rządy centralne w strefie euro w kwocie do 60 mld EUR miesięcznie, co najmniej do września 2016 r.

Sprawozdawczyni jest głęboko przekonana, że Parlament Europejski powinien wykorzystać tę szansę, aby przyczynić się do debaty w sprawie poprawy funkcjonowania UGW, mając także na uwadze dyskusję, która niedługo zostanie otwarta na podstawie sprawozdania czterech przewodniczących.

W związku z tym wydaje się, że trzeba będzie rozwiązać niektóre punkty krytyczne.

1) Strefie euro brakuje odpowiedniej oceny jej ogólnej sytuacji gospodarczej, wspólnej diagnozy, a podmiot posiadający wspólną walutę tego potrzebuje. Wykazało to pojawienie się znacznych różnic, pogłębionych przez obecny kryzys i interwencję trojki, oraz przez nienotowany dotychczas spadek inwestycji w UE. UGW wyraźnie brakuje odpowiednich narzędzi do odpowiedniej debaty na temat dynamiki właściwej dla poszczególnych państw członkowskich ze względu na ich sytuację budżetową. Było to podstawą debaty, jaką prowadzimy od momentu utworzenia UGW. Staraliśmy się rozwiązać ten problem przy pomocy różnych narzędzi, w tym na początku przy pomocy ogólnych wytycznych polityki gospodarczej (OWPG). W pewnym stopniu uważaliśmy, że byłoby to wykonalne w ramach europejskiego semestru, rocznej analizy wzrostu gospodarczego (AGS) oraz procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej (MIP). Ta ostatnia, co musimy uznać, umożliwiła nam przeprowadzenie obserwacji krajów z deficytem lub nadwyżką, mimo że nie doprowadziło to do szerokiej dyskusji wśród zainteresowanych stron i wydaje się zasadniczo być narzędziem do dyskusji prowadzonej przez Komisję z państwami członkowskimi na temat przewidywanych reform strukturalnych. W związku z tym, że gospodarka UE w oczywisty sposób wkroczyła obecnie w strefę ryzyka scenariusza japońskiego, obecnie może być odpowiedni moment na tę debatę i stworzenie odpowiednich narzędzi. W pewnym stopniu jest to kwestia otwarta przez obecne dyskusje na temat kursu polityki budżetowej w strefie euro, pozostaje jednak pytanie, czy powinno to być tylko uzupełnieniem zaobserwowanych sytuacji budżetowych, czy może być to podejście polityczne przed rozpoczęciem cyklu pozwalającym na zdefiniowanie dynamicznej roli każdego podmiotu w celu osiągnięcia optymalnego rezultatu ogólnego. W tym celu sprawozdawczyni proponuje usprawnienie zaleceń dla strefy euro zalecenie przygotowanych przez Komisję i w związku z tym uczynienie ich obowiązkowymi oraz przyjmowanie ich wcześniej podczas wiosennego szczytu Rady Europejskiej.

2) Większość obserwatorów, ale także Komisja, obecnie przyznaje, że zarządzanie gospodarcze osiągnęło taki poziom złożoności, że szkodzi demokracji, przejrzystości i odpowiedzialności. Należy uznać, że jest to wynikiem braku zaufania, które doprowadziło do wprowadzenia nowych przepisów obok tych, które już istnieją. Ma to również odzwierciedlenie w dość ingerującym śledzeniu „reform strukturalnych” w państwach członkowskich przez Komisję, które w pewnym momencie może przynieść skutki odwrotne od zamierzonych. Po przyjęciu euro nacisk na realizację reform mógł ulec zmniejszeniu w większości państw członkowskich, ale obecny kryzys zmusił każde z nich do przebudzenia. Najlepszym sposobem ich osiągnięcia, bez szkody dla demokracji, dialogu społecznego i odpowiedzialności, które również stanowią element konkurencyjności UE, jest umożliwienie każdemu państwu członkowskiemu ustosunkowanie się do nich w oparciu o wspólne zrozumienie sytuacji. Taki ruch jest konieczny, aby odnieść sukces także w duchu poszanowania zasad. Może to działać tak długo, jak będziemy uznawać, że na poziomie krajowym konieczne jest określenie odpowiednich reform w następstwie ogólnej unijnej strategii, że niektóre reformy mają skutki długoterminowe oraz że w obecnej sytuacji gospodarczej należy szukać właściwej równowagi między reformami strukturalnymi i dyscypliną budżetową.

3) Obowiązujące przepisy dotyczące zarządzania gospodarczego i sankcje opierają się zasadniczo na koncepcjach, z których pierwsza to „luka produktowa”, które są przedmiotem istotnych kontrowersji wśród ekspertów, w tym Marttiego Hetemäkiego, przewodniczącego Europejskiej Rady Konsultacyjnej ds. Zarządzania Statystyką (ESGAB) czy Stefana Kapferera w imieniu OECD w czasie ostatnich wystąpień przed Komisją Gospodarczą i Monetarną. Rola „luki produktowej” nawet wzrosła w ostatnim komunikacie Komisji na temat elastyczności. Sytuacja ta nie jest zdrowa i powinna zostać wyjaśniona albo poprzez przyjęcie wspólnego postrzegania tych koncepcji lub poprzez ich zmianę, ale w każdym przypadku angażując EBC, OECD i MFW do tego zadania.

4) W następstwie wdrażania obecnych ram zarządzania gospodarczego w obecnym kontekście gospodarczym, pojawiają się dyskusje na temat zrównoważonego charakteru niektórych przepisów, które zostały przyjęte w przeszłości. Trzeba będzie im się uważnie przyjrzeć w czasie nadchodzącej debaty. Pierwszym z nich jest bez wątpienia reguła 1/20 dotycząca redukcji długu, lecz tak samo może również mieć zastosowanie do rocznej korekty strukturalnej na poziomie 0,5 %.

5) Parlament Europejski pod koniec ostatniej kadencji zainicjował debatę na temat legitymizacji i skuteczności programów pomocy prowadzonych przez trojkę. Po tym, jak w dniu 15 lipca 2014 r. Jean-Claude Juncker przedstawił Parlamentowi Europejskiemu swój program jako przewodniczący Komisji, wydaje się, że nie zamierza on kontynuować trojki jako takiej. Potrzeba ta została wzmocniona poprzez opinię rzecznika ETS w zakresie legalności programu EBC bezwarunkowych transakcji monetarnych (ang. Outright Monetary Transactions, OMT). W rezultacie i ze względu na fakt, że Parlament Europejski domaga się, aby EMS został włączony do Traktatu, potrzebne jest ponowne rozważenie tej kwestii i wyjaśnienie odpowiedzialności różnych zainteresowanych stron.

6) Żadnych ram zarządzania gospodarczego nie można jednak oceniać na podstawie wyników („legitymacji wydajnościowej”), ale należy je poddać analizie pod względem ich demokratycznej odpowiedzialności. Z uwagi na rosnące poczucie deficytu demokracji ulepszonych ram zarządzania gospodarczego, w sprawozdaniu stwierdzono, że wyłącznie międzyrządowe ustalenia muszą odejść w przeszłość, a większy udział Parlamentu Europejskiego, na poziomie europejskim jest warunkiem niezbędnym do zwiększenia legitymacji demokratycznej. Ze względu na to, że oprócz tego odpowiedzialność demokratyczna jest również osłabiona z uwagi na wyjątkowo złożony charakter ram, sprawozdanie wzywa Komisję do przedstawienia ambitnych programów legislacyjnych w sprawie reformy ram wiosną tego roku.

7) Ponadto nikt nie może omawiać zarządzania gospodarczego UGW ograniczając się do myślenia wyłącznie o kryzysie. Debata na temat pogłębienia UGW już była odkładana przez zbyt długi czas, co może przyznać każdy szczery obserwator. W trakcie ostatniej kadencji była ona stymulowana komunikatem Komisji, sprawozdaniem czterech przewodniczących, które było przedmiotem oceny Parlamentu Europejskiego z zaleceniami dla Komisji w sprawie sprawozdania przewodniczących Rady Europejskiej, Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Centralnego i Eurogrupy pt. „W kierunku faktycznej unii gospodarczej i walutowej”, a mianowicie sprawozdania Marianne Thyssen. Ale poza tym decydenci czekali na wybory powszechne do niemieckiego parlamentu, a następnie do Parlamentu Europejskiego. Obecnie wyniki wyborów w Grecji zmieniają charakter debaty i wydaje się, że debata może w końcu odbyć się po wyborach powszechnych w Zjednoczonym Królestwie. Nadszedł czas, aby wywiązać się z zadania, dla którego Jean-Claude Juncker otrzymał nowy mandat wraz z przewodniczącymi Rady Europejskiej, Eurogrupy i EBC. Parlament Europejski musi w pełni włączyć się w te negocjacje oraz zagwarantować, że żadne pozostałe warianty nie zostaną pominięte, by wyposażyć pogłębioną unię gospodarczą i walutową w między innymi co najmniej cztery bloki: mechanizm zdolności fiskalnej, odnowiony mechanizm udzielania pomocy, wymiar społeczny oraz filar instytucjonalny i demokratyczny. UE i strefa euro potrzebują upewnić się, że nie będą one tym razem zbyt słabe i spóźnione, i że Europejczycy mogą na euro skorzystać.

(1)

„Konsolidacja budżetowa i skutki uboczne na peryferiach strefy euro i w jej centralnej części”, Jan in’t Veld, Economic Papers 506, Komisja Europejska, październik 2013 r., http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/economic_paper/2013/pdf/ecp506_en.pdf .


OPINIA MNIEJSZOŚCI

zgodnie z art. 56 ust. 3 Regulaminu

złożona przez Bernda Luckego

Celem sprawozdania było przedstawienie aktualnej sytuacji w odniesieniu do zarządzania budżetowego. W szczególności miało ono na celu ocenę funkcjonowania obecnych zasad zarządzania gospodarczego oraz zawierało opis stojących przed nami wyzwań.

Sprawozdanie to nawet w najmniejszym stopniu nie wypełnia tego zadania.

W sprawozdaniu zrezygnowano z systematycznej analizy status quo. Zamiast tego pełno w nim normatywnych banałów. Jest ono też zupełnie oderwane od obowiązującego prawa europejskiego, zwłaszcza klauzuli o nieprzejmowaniu zobowiązań (art. 125 TFUE).

W sprawozdaniu zawarto żądanie centralizacji polityki gospodarczej i uwspólnotowienia odpowiedzialności w strefie euro. Prowadzi to w dalszym ciągu do rozbieżności między świadomym wydawaniem środków a odpowiedzialnością za powzięte zobowiązania.

Wciąż obowiązujący w tej formie traktat z Maastricht stanowi, że zarządzanie gospodarcze w unii walutowej opiera się na odpowiedzialnej polityce budżetowej.

Wyrazem tego jest klauzula „no bail‑out” (o nieprzejmowaniu zobowiązań), której podstawą są dwie proste zasady fiskalne.

Zasady te złamano już w ponad 90 przypadkach od chwili ich wprowadzenia. Wraz z początkiem polityki ratunkowej w roku 2010 w wykonaniu Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej zasadę nieprzejmowania zobowiązań zniesiono i doprowadzono do niedorzeczności.

Jedynie wiarygodna możliwość niewypłacalności państwa, poprzez powrót do klauzuli nieprzejmowania zobowiązań, może sprawić, że każde państwo członkowskie będzie prowadziło odpowiedzialną politykę, a nie politykę na koszt Wspólnoty.


OPINIA MNIEJSZOŚCI

zgodnie z art. 56 ust. 3 Regulaminu

złożona przez Beatrix von Storch

Od 1999 r. zarządzanie gospodarcze w Europie coraz bardziej się komplikowało, a mimo to nie doprowadziło do osiągnięcia wyników godnych wzmianki. W ciągu ostatnich pięciu lat w wyniku kryzysu finansowo‑gospodarczego i kryzysu zaufania stworzono tak wiele nowych przepisów unijnych pozbawionych alternatywy, jak nigdy przedtem. Sama nazwa mówi za siebie: zarządzanie gospodarcze, „europejski rząd gospodarczy”, niechybnie prowadzi do utraty narodowej samodzielności w dziedzinach, w których państwa członkowskie podejmują suwerenne decyzje, takich jak polityka gospodarcza, finansowa, społeczna i fiskalna. Od dawna istnieją uzasadnione wątpliwości co do tego, czy europejski rząd gospodarczy jest zgodny z konstytucją. W przedmiotowym sprawozdaniu z inicjatywy własnej kwestię tę jednak pominięto. W ramach europejskiego zarządzania gospodarczego UE zamierza w przyszłości w dużym stopniu ingerować w krajowe plany budżetowe państw członkowskich oraz współdecydować o krajowych przepisach podatkowych, kształtowaniu płac czy świadczeniach socjalnych. Wiążące zalecenia dla poszczególnych krajów stanowią bezpośredni atak na zasadę pomocniczości. Konkretne propozycje dotyczące europejskiego rządu gospodarczego przewidują ponadto ustanowienie centralnego budżetu UE, europejskiego ubezpieczenia na wypadek bezrobocia, emisję euroobligacji i instytucjonalne wzmocnienie Eurogrupy. Sprzeciwiam się temu.


OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (1.4.2015)

dla Komisji Gospodarczej i Monetarnej

w sprawie przeglądu ram zarządzania gospodarczego: sytuacja obecna i wyzwania

(2014/2145(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Anne Sander

WSKAZÓWKI

Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych zwraca się do Komisji Gospodarczej i Monetarnej, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A. mając na uwadze, że zgodnie z art. 3 ust. 3 TUE Unia „działa na rzecz trwałego rozwoju Europy, którego podstawą jest zrównoważony wzrost gospodarczy oraz stabilność cen, społeczna gospodarka rynkowa o wysokiej konkurencyjności zmierzająca do pełnego zatrudnienia i postępu społecznego oraz wysoki poziom ochrony”; mając na uwadze, że nieodzowne jest zapewnienie społecznego wymiaru zarządzenia gospodarczego na różnych szczeblach Unii, zgodnie z art. 9 TFUE; mając na uwadze, że w swojej rezolucji z dnia 1 grudnia 2011 r. w sprawie europejskiego okresu oceny koordynacji polityki gospodarczej Parlament Europejski stwierdził, że „jakakolwiek nowa lub unowocześniona organizacja i proces decyzyjny w Radzie lub Komisji muszą iść w parze ze zwiększoną legitymacją demokratyczną i odpowiednią odpowiedzialnością przed Parlamentem Europejskim”;

1.  podkreśla, że ramy zarządzania gospodarczego Unii Europejskiej powinny być instrumentem sterującym w celu skorygowania poważnych zakłóceń równowagi gospodarczej, takie jak stopa bezrobocia, która powoduje gwałtowne ograniczenie wzrostu, a także rosnące nierówności, które narażają gospodarki europejskiej na ryzyko; przypomina, że ogólne zadłużenie UE-28 spadło z 4,5 % PKB w 2011 r. do prognozowanego poziomu 3 % PKB w 2014 r.; przypomina jednak, że równowaga gospodarcza w całym cyklu powinna skuteczniej pobudzać inteligentny, trwały wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu, który jest nadal niski lub charakteryzował się stagnacja w ostatnich latach, a według prognoz wzrostu PKB UE utrzyma się poniżej progu 1,5 % PKB; przypomina, że środki na rzecz zapewnienia trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu muszą być ukierunkowane na skuteczniejszą realizację i wspieranie celów strategii „Europa 2020” w zakresie zatrudnienia i ubóstwa, ponieważ postęp był niewystarczający;

2.  podziela opinię komisarz Marianne Thyssen, że kraje, które zapewniają wysokiej jakości miejsca pracy i lepszą ochronę socjalną, a także inwestują w kapitał ludzki, są bardziej odporne na kryzysy gospodarcze; wzywa Komisję do odzwierciedlenia tego stanowiska we wszystkich jej zaleceniach dotyczących polityki i zaleceniach dla poszczególnych krajów wydawanych w ramach europejskiego semestru;

3.  z zadowoleniem przyjmuje przegląd skuteczności tych ram mający na celu ocenę skutecznego i jednolitego stosowania zasad zarządzania przez państwa członkowskie i Komisję; sugeruje, że przegląd ten stanowi okazję do wymiany poglądów, w szczególności z właściwymi komisjami Parlamentu Europejskiego, w sprawie zasad funkcjonowania ram i metod, dzięki którym ramy byłyby skuteczniejsze, bardziej społeczne i demokratyczne, w szczególności w odniesieniu do realizacji celów strategii „Europa 2020”; uważa, że przegląd powinien obejmować środki, które zwiększą zaufanie do gospodarki jako warunek wstępny dla inwestycji prywatnych, które z kolei są głównym motorem tworzenia miejsc pracy;

4.  podkreśla, że solidarność to kluczowa wartość, która stanowi podstawę dla Unii Europejskiej i ram zarządzania gospodarczego Unii Europejskiej; jest zdania, że przegląd stanowi okazję do dalszej poprawy ram zarządzania gospodarczego, w szczególności w celu osiągnięcia lepszej koordynacji z europejskim dorobkiem socjalnym, a także do poprawy europejskiego ładu społecznego, aby ograniczyć bezrobocie, ubóstwo i wykluczenie społeczne; podkreśla zatem znaczenie lepszego systemu koordynacji dla całej strefy euro;

5.  domaga się, by semestr europejski stał się skuteczniejszy w zapobieganiu kryzysom, przyczyniając się do koordynacji polityki gospodarczej i społecznej oraz polityki na rzecz lepszych i trwałych miejsc pracy oraz do zwiększenia wzrostu gospodarczego; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący skupienia działań nie tylko na budżecie, ale również na inwestycjach, zwłaszcza inwestycjach społecznych w celu wspierania trwałych miejsc pracy, zapewnienia większej spójności społecznej i równości płci oraz zwalczania ubóstwa, a także na reformach strukturalnych w celu połączenia reformy gospodarki rynkowej z postępem społecznym; przypomina, że Parlament wielokrotnie twierdził, że proponowane reformy strukturalne powinny być ambitne, wydajne ekonomicznie i społecznie odpowiedzialne;

6.  podkreśla, że równowaga między polityką zatrudnienia a polityką gospodarczą określona w art. 121 i 148 TFUE jest konieczna dla zapewnienia pozytywnego rozwoju UE; przypomina, że aby zrealizować cele określone w art. 9 TFUE, polityka gospodarcza i polityka społeczna i zatrudnienia powinny być traktowane z taką samą uwagą, i w związku z tym podkreśla potrzebę zapobiegania nierównowagom gospodarczym i społecznym, zapewniając w ten sposób w pełni spójną politykę publiczną; apeluje w związku z tym kontekście o równe traktowanie swobód gospodarczych i praw obywatelskich i socjalnych, zgodnie z traktatami UE;

7.  wzywa do zwiększenia spójności gospodarczej i społecznej poprzez wzmocnienie Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności w celu tworzenia miejsc pracy z przysługującymi prawami i ich ochrony, przy jednoczesnym wspieraniu walki z bezrobociem i ubóstwem;

8.  podkreśla potrzebę lepszej współpracy między organami powiązanymi z Radą EPSCO i Radą ECOFIN, i w związku z tym proponuje, aby organizowane były wspólne posiedzenia Rady EPSCO i Rady ECOFIN w celu promowania skoordynowanych strategii politycznych, społecznych i gospodarczych mających ukierunkowanych na konkurencyjność, tworzenie lepszych i trwałych miejsc pracy, zwalczanie bezrobocia i zmniejszanie nierówności, ubóstwa i wykluczenia społecznego, w celu ożywienia wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu w Europie;

9.  podkreśla znaczenie tablicy wyników zawierającej wskaźniki społeczne dla sprawozdania przedkładanego w ramach mechanizmu ostrzegania dla ustalania na wcześniejszym etapie, skutków społecznych środków mających na celu skorygowanie zaburzeń równowagi makroekonomicznej; wzywa Komisję do dokonania oceny jej zakresu i skuteczności; zachęca Komisję do wzięcia pod uwagę kwestii społecznych na równi z kwestiami ekonomicznymi, ale także do zadbania o lepsze i trwałe miejsca pracy, zajęcia się długotrwałym zatrudnieniem i zatrudnieniem ludzi młodych oraz ubóstwem wśród dzieci, a w szczególności sytuacji społecznej w każdym państwie członkowskim przy opracowywaniu zaleceń dla poszczególnych krajów oraz przy ocenie ich wdrożenia w państwach członkowskich; wzywa państwa członkowskie do stosowania wskaźników społecznych jako mechanizmów wczesnego ostrzegania w celu zapobieżenia negatywnym skutkom społecznym i gospodarczym;

10. podkreśla, że nadmierne nierówności powinny uruchamiać działania w ramach mechanizmu ostrzegania, ponieważ prowadzą one do destabilizacji społeczeństw i zagrażają spójności oraz wynikom gospodarczym; podkreśla, że obserwowane w UE pogłębianie się nierówności, które udokumentowano w krajach składających sprawozdania w ramach semestru, stanowi poważne ryzyko dla demokracji; wskazuje na ostrzeżenia MFW i MOP, że dalsze pogłębianie się nierówności w UE może zdestabilizować nasze społeczeństwa;

11 wzywa państwa członkowskie do wdrożenia zaleceń dla poszczególnych krajów w celu wsparcia trwałego wzrostu gospodarczego poprzez lepsze, trwałe miejsca pracy i spójność społeczną, a także do osiągnięcia postępu w realizacji celów strategii „Europa 2020”; zwraca się do Komisji o przedstawienie Parlamentowi Europejskiemu corocznej oceny postępów w zakresie skutecznego wdrażania tych zaleceń i ich wpływu na dług i deficyt publiczny państw członkowskich i wskaźniki społeczne; podkreśla, że ocenę tę należy załączyć do rocznej analizy wzrostu gospodarczego;

12. przypomina Komisji, że chociaż płace uznaje się za istotny element, jeśli chodzi o rozwiązanie kwestii zakłóceń równowagi makroekonomicznej, nie są one jedynie narzędziem dostosowań ekonomicznych, lecz przede wszystkim dochodem, z którego muszą utrzymać się pracownicy; w ramach oceny wdrożenia zaleceń, wzywa Komisję do przeprowadzenia oceny oddziaływania, tak by zalecenia w dziedzinie płac nie prowadziły di zwiększenia ubóstwa pracujących czy nierówności płac w państwach członkowskich i aby zachęcić państwa członkowskie do przesunięcia punktu ciężkości opodatkowania z zatrudnienia w celu pobudzenia wzrostu gospodarczego i podniesienia poziomu zatrudnienia; zachęca państwa członkowskie do rozważenia systemów dochodów minimalnych zgodnie z ich zwyczajami i tradycjami, i zachęca je do stosowania się do zalecenia Rady z dnia 24 czerwca 1992 r. w sprawie wspólnych kryteriów dotyczących wystarczających zasobów i pomocy społecznej w systemach zabezpieczenia społecznego;

13. wzywa Komisję, we współpracy z EBI, przy jednoczesnym uwzględnieniu specyfiki poszczególnych regionów, do ustalenia kryteriów, które umożliwią MŚP – tworzącym ponad 80 % miejsc pracy w UE i będącym siłą napędową trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu i są podstawą tworzenia miejsc pracy – dostępu do finansowania z Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych, w związku z Europejskim Funduszem Inwestycyjnym; wskazuje na to, że jeżeli kryteriów selekcji projektów wraz z wymogami uczestnictwa zostaną sprecyzowane jak najszybciej, to pozwoli to na przygotowanie się i lepszą koordynację działań również ze strony MŚP; podkreśla znaczenie pobudzenia wzrostu gospodarczego i tworzenia nowych miejsc pracy, w szczególności miejsc pracy dla młodych ludzi, dla akceptacji społecznej dla europejskich ram zarządzania gospodarczego; w związku z tym wzywa Komisję do podjęcia działań w celu zwiększenia zaufania w gospodarce i poprawienia otoczenia biznesu, ze zwróceniem szczególnej uwagi na MŚP, w celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych, przy zachowaniu tego samego poziomu praw społecznych, a także w celu zwiększenia dostępu do finansowania;

14. przypomina, że przy planowaniu i wdrażaniu reform strukturalnych powinna zostać utrzymana odpowiednia ochrona socjalna, przy jednoczesnym poszanowaniu kompetencji państw członkowskich, norm społecznych oraz norm pracy i praw pracowniczych, jakości zatrudnienia oraz lepszych i trwałych miejsc pracy jako środka służącego zapewnieniu spójności społecznej, konkurencyjności i odporności na kryzysy gospodarcze i finansowe; zachęca państwa członkowskie do wymiany najlepszych praktyk i promowania wzajemnego uczenia się i solidarności, w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym; w celu poprawy skuteczności i ukierunkowania polityki fiskalnej wzywa państwa członkowskie do zreformowania rynków pracy oraz systemów zabezpieczenia społecznego, a także systemów kształcenia; uważa, że w ramach strukturalnych reform rynku pracy należy wprowadzić środki służące wewnętrznej elastyczności, których celem jest utrzymanie zatrudnienia w czasach kryzysu gospodarczego, zapewnić wysokiej jakości miejsca pracy, szczególnie lepsze i trwałe miejsca pracy, oraz bezpieczeństwo przy zmianie miejsca zatrudnienia, a także powinny zapewnić systemy świadczeń dla bezrobotnych oparte na realistycznych wymogach aktywizacji, zapewniające odpowiednie wsparcie dla zwalnianych pracowników i powiązane ze strategiami reintegracji zgodnie ze zwyczajami i tradycjami państw członkowskich; podkreśla, że skuteczna i zwiększona integracja rynków pracy w UE pozostaje średniookresowym celem służącym promocji postępu społecznego i zmniejszaniu ubóstwa w zrównoważonym i konkurencyjnym środowisku;

15. wzywa państwa członkowskie do uregulowania pilnej sytuacji w zakresie bezrobocia wśród ludzi młodych, nie tylko poprzez prawdziwy impuls dla gospodarki realnej (poprzez zwiększenie popytu i podaży towarów i usług) oraz dla rynku pracy, ale również poprzez przeprowadzanie, w sposób skuteczny i ukierunkowany, inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych; wzywa państwa członkowskie do wykorzystania wszelkich dostępnych zasobów, w szczególności poprzez inwestycje w kapitał ludzki, zwłaszcza w zakresie edukacji i szkolenia zawodowego, w celu wspierania zatrudnienia ludzi młodych przez lepsze dopasowanie umiejętności do stanowisk pracy;

16. w obliczu starzenia się społeczeństw oraz reform systemów emerytalnych zachęca państwa członkowskie do nadawania priorytetu działaniom na rzecz starszych pracowników; wzywa Komisję do sprecyzowania kryteriów i zwiększenia kontroli wykorzystania funduszy europejskich na starszych pracowników oraz zwiększania działań na rzecz zatrudnienia ludzi starszych;

17. zauważa z dużym niepokojem, że w trakcie kryzysu stopa długotrwałego bezrobocia uległa podwojeniu; zwraca również uwagę, że wśród pracowników o niskich kwalifikacjach wskaźnik ten wzrósł jeszcze bardziej; wzywa Komisję do dopilnowania, aby walka z długotrwałym bezrobociem znalazła odzwierciedlenie w jej strategiach politycznych i zaleceniach dla poszczególnych krajów;

18. uważa, że w kontekście ram gospodarczych Unii największą wagę należy przywiązywać do pogłębiających się nierówności w Europie; wyraża przekonanie, że jednym z najlepszych sposobów na przeciwdziałanie tym pogłębiającym się nierównościom jest zdwojenie wysiłków na rzecz tworzenia w Europie większej liczby wysokiej jakości miejsc pracy;

19. zwraca uwagę na brak kontroli demokratycznej w ramach europejskiego semestru; z myślą o zapewnieniu rozliczalności ram zarządzania gospodarczego, zwiększeniu jakości i odpowiedzialności za proces europejskiego semestru i zmniejszeniu powiększającej się przepaści między instytucjami UE a obywatelami UE, zaleca większe zaangażowanie Parlamentu Europejskiego, parlamentów krajowych, partnerów społecznych i społeczeństwa obywatelskiego w dialog gospodarczy między państwami członkowskimi a Komisją, w szczególności w procesie europejskiego semestru, przy jednoczesnym zapewnieniu braku niepotrzebnych obciążeń administracyjnych lub kosztów dla zainteresowanych stron;

20. zaleca, aby Komisja, w celu zapewnienia większej przejrzystości i demokracji w procesie europejskiego semestru, zorganizowała debatę przed publikacją rocznej analizy wzrostu gospodarczego z przedstawicielami Parlamentu Europejskiego w sprawie ogólnych wytycznych i kierunków; wzywa Radę Europejską, by nie zatwierdzała zaleceń dla poszczególnych krajów bez uwzględniania opinii Parlamentu Europejskiego;

21 ponawia apel o porozumienie międzyinstytucjonalne mające na celu zaangażowanie Parlamentu w przygotowywanie i zatwierdzanie rocznej analizy wzrostu gospodarczego oraz wytycznych dotyczących polityki gospodarczej i zatrudnienia;

22. przypomina, że Komisja Europejska i Parlament Europejski wezwały państwa członkowskie, by angażowały swe parlamenty narodowe i krajowe organizacje społeczeństwa obywatelskiego w opracowanie ich krajowych programów reform i programów stabilności i konwergencji; wzywa państwa członkowskie przynajmniej do poinformowania parlamentów narodowych o treści krajowych programów reform oraz programów stabilności i konwergencji, przy jednoczesnym uwzględnieniu opinii najbardziej reprezentatywnych organizacji społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego; wzywa państwa członkowskie do informowania instytucji europejskich o rozwoju tych debat krajowych w stosownych przypadkach;

23. wzywa do instytucjonalizacji debaty pomiędzy Komisją, Radą i Parlamentem Europejskim a organizacjami społecznymi i społeczeństwem obywatelskim na szczeblu europejskim w okresie między przedstawieniem rocznej analizy wzrostu gospodarczego a posiedzeniem Rady Europejskiej w marcu oraz przed decyzją Rady Europejskiej zatwierdzającą zalecenia dla poszczególnych krajów;

24. w związku z tym podkreśla potrzebę korzystnego klimatu dla inwestycji sektora publicznego, w szczególności biorąc pod uwagę wpływ nowych standardów rachunkowości ESA 2010 na możliwości inwestycyjne niektórych organów władzy publicznej; wzywa Europejski Bank Centralny do podjęcia odpowiednich decyzji; zwraca uwagę na wnioski mające na celu zapewnienie aktywnego udziału państw członkowskich we wdrażaniu planu Junckera; wzywa państwa członkowskie, aby podczas opracowywania swoich budżetów zwracały szczególną uwagę na inwestycje społeczne, takie jak edukacja i uczenie się przez całe życie, oraz na tworzenie miejsc pracy i stymulowanie przedsiębiorczości; zwraca się do Komisji o zbadanie możliwości większej elastyczności budżetowej w ramach przepisów ram zarządzania gospodarczego w tym zakresie, szczególnie podczas głębokiego kryzysu gospodarczego i finansowego;

25. przyjmuje do wiadomości notatkę analityczną „Jak przygotować się na kolejne działania w zakresie lepszego zarządzania gospodarczego w strefie euro” zaproponowaną przez czterech przewodniczących; domaga się, by przewodniczący czterech instytucji przedstawili ambitny plan działań określający niezbędny postęp prawodawczy i instytucjonalny ukierunkowany na zapewnienie jak najlepszej przyszłości strefie euro, UE oraz jej obywatelom; podkreśla, że Parlament powinien odgrywać pełną rolę w zbliżających się dyskusjach i decyzjach poprzez rezolucję przyjętą na posiedzeniu plenarnym, która powinna stanowić podstawę wkładu przewodniczącego w plan działania.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

1.4.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

38

13

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Laura Agea, Guillaume Balas, Brando Benifei, Enrique Calvet Chambon, Martina Dlabajová, Arne Gericke, Marian Harkin, Danuta Jazłowiecka, Agnes Jongerius, Rina Ronja Kari, Jan Keller, Ádám Kósa, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Zdzisław Krasnodębski, Jean Lambert, Jérôme Lavrilleux, Patrick Le Hyaric, Jeroen Lenaers, Verónica Lope Fontagné, Javi López, Thomas Mann, Dominique Martin, Anthea McIntyre, Joëlle Mélin, Elisabeth Morin-Chartier, Emilian Pavel, Georgi Pirinski, Sofia Ribeiro, Claude Rolin, Anne Sander, Sven Schulze, Siôn Simon, Jutta Steinruck, Romana Tomc, Ulrike Trebesius, Marita Ulvskog, Renate Weber, Tatjana Ždanoka, Jana Žitňanská, Inês Cristina Zuber

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Daniela Aiuto, Maria Arena, Georges Bach, Elmar Brok, Karima Delli, Sergio Gutiérrez Prieto, Joachim Schuster, Neoklis Sylikiotis, Claudiu Ciprian Tănăsescu, Ivo Vajgl

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Eleonora Evi


OPINIA Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów (18.3.2015)

dla Komisji Gospodarczej i Monetarnej

w sprawie przeglądu ram zarządzania gospodarczego: sytuacja obecna i wyzwania

(2014/2145(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Ildikó Gáll-Pelcz

WSKAZÓWKI

Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów zwraca się do Komisji Gospodarczej i Monetarnej, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A. mając na uwadze, że w wyniku kryzysu gospodarczego i finansowego poziom inwestycji w UE spadł o ok. 15 % w stosunku do rekordowego poziomu osiągniętego w 2007 r.;

B.  mając na uwadze, że ta luka inwestycyjna stanowi przeszkodę dla ożywienia gospodarczego, tworzenia miejsc pracy, długoterminowego wzrostu oraz konkurencyjności naszego sektora przemysłowego i jednolitego rynku ogółem, a także zagraża osiągnięciu celów określonych w strategii „Europa 2020”;

C. mając na uwadze, że przegląd i poprawa ram zarządzania gospodarczego powinny opierać się na całościowym podejściu dzięki szeregowi wzajemnie powiązanych i spójnych strategii politycznych wspierających inteligentny, trwały wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu, a także konkurencyjność, oraz sprzyjać tworzeniu lepszej jakości i trwałych miejsc pracy zamiast skupiania się jedynie na ograniczaniu deficytu, oraz mając na uwadze, że odblokowanie korzyści płynących z dobrze funkcjonującego, skutecznego i zrównoważonego jednolitego rynku ze wzmocnioną bazą przemysłową jest również kluczem do osiągnięcia tych celów;

D. mając na uwadze, że Komisja powinna monitorować jednolity rynek z uwzględnieniem jakości wdrażania środków istotnych z punktu widzenia ram zarządzania gospodarczego; mając na uwadze, że w corocznej kontroli zarządzania oraz w tabeli wyników Komisja powinna uwzględnić przeszkody utrudniające wdrażanie przepisów dotyczących jednolitego rynku; mając na uwadze, że w ramach monitorowania należałoby oceniać, w jakim stopniu konsumenci, obywatele i przedsiębiorstwa odnoszą korzyści z funkcjonowania jednolitego rynku, a także uwzględniać wyzwania stojące przed konsumentami i przedsiębiorstwami działającymi na całym jednolitym rynku, a szczególnie w obszarach, gdzie państwa członkowskie nie wdrożyły lub nie egzekwują przepisów dotyczących jednolitego rynku;

E.  mając na uwadze, że urzeczywistnienie jednolitego rynku w dziedzinie zamówień publicznych i ochrony konsumentów przyczyniłoby się do zwiększenia PKB o 300 mld EUR rocznie;

F.  mając na uwadze wprowadzany obecnie plan inwestycyjny dla Europy, którego celem jest pozyskanie przez najbliższe trzy lata 315 mld EUR w postaci nowych inwestycji;

G. mając na uwadze, że Unia Europejska stoi w obliczu głębokiego kryzysu konkurencyjności w coraz bardziej wymagającej gospodarce światowej oraz na jednolitym rynku, gdzie jedynie konkurencyjne gospodarki będą w stanie tworzyć miejsca pracy i podnosić poziom życia swoich obywateli;

1.  przyjmuje z zadowoleniem fakt że w komunikacie Komisji zatytułowanym „Plan inwestycyjny dla Europy” (COM(2014)0903), w komunikacie Komisji zatytułowanym „Optymalne wykorzystanie elastyczności przewidzianej w obowiązujących postanowieniach paktu stabilności i wzrostu” (COM(2015)0012) oraz we wniosku dotyczącym rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (COM(2015)0010) podkreślono jako kwestię priorytetową potrzebę bezpośredniego powiązania przeglądu ram zarządzania gospodarczego z potrzebami gospodarki realnej, jak również potrzebę urzeczywistnienia jednolitego rynku i utworzenia jednolitego rynku cyfrowego;

2.  uznaje, że ramy zarządzania gospodarczego są kluczową inicjatywą polityczną, na której opierają się cele strategii „Europa 2020” i inicjatywy przewodnie zmierzające do pełnej eksploatacji niewykorzystanych możliwości wzrostu, jakie stwarza jednolity rynek; uważa, że dzięki odblokowaniu potencjału wzrostu, jaki stwarza jednolity rynek, państwom członkowskim łatwiej będzie osiągnąć cele zawarte w ramach zarządzania gospodarczego; uznaje ponadto, że głównymi uczestnikami jednolitego rynku są konsumenci i przedsiębiorstwa;

3.  podkreśla, że jednolity rynek stanowi główną siłę napędową wzrostu i zatrudnienia oraz że kluczowy obszar wzrostu obejmuje jednolity rynek cyfrowy, prawdziwy rynek transgranicznego internetowego obrotu towarami, a także usługi i zamówienia publiczne;

4.  podkreśla, że kryzys gospodarczy wyraźnie uwidocznił znaczenie wzmocnienia gospodarki Unii Europejskiej i państw członkowskich i ukierunkowania jej na badania naukowe i innowacyjność oraz na technologię i wiedzę, co można osiągnąć dzięki ułatwieniu dostępu do rynku i zwiększeniu mobilności zarówno konsumentów, jak i przedsiębiorstw, umacnianiu jednolitego rynku cyfrowego, zwalczaniu fragmentacji jednolitego rynku w obrębie Unii poprzez właściwe wdrażanie i egzekwowanie przez państwa członkowskie prawodawstwa dotyczącego jednolitego rynku, oraz zwiększeniu inwestycji w gospodarkę realną, szczególnie w sektorach, które przyczyniają się do trwałego rozwoju, efektywnego gospodarowania zasobami i transformacji sektora energetycznego, przy jednoczesnym wspieraniu wśród państw członkowskich wysokiego wzrostu zatrudnienia i konwergencji gospodarczej oraz zmniejszaniu różnic między państwami członkowskimi, które należą do strefy euro, a tymi spoza tej strefy;

5.  jest zdania, że przeglądowi europejskiego zarządzania gospodarczego powinien towarzyszyć przegląd nadrzędnej strategii „Europa 2020” oraz cyklu europejskiego semestru w celu wsparcia trwałego i konkurencyjnego wzrostu; wzywa zatem, aby w ramach przeglądu strategii „Europa 2020” przyjąć nowe podejście do jednolitego rynku i jednolitego rynku cyfrowego poprzez należyte włączenie sektorów/celów priorytetowych jednolitego rynku do nowego, uproszczonego zestawu wytycznych, celów podstawowych lub inicjatyw przewodnich;

6.  z zadowoleniem przyjmuje przegląd skuteczności tych ram mający na celu ocenę skutecznego i jednolitego stosowania zasad zarządzania przez Komisję, Radę i państwa członkowskie; jest przekonany, że jedynie w stosownych przypadkach przegląd ten powinien być inspiracją do ponownej oceny ram zarządzania jednolitym rynkiem i identyfikować ewentualne efekty synergii między tymi dwoma procesami;

7.  podkreśla swoje wezwanie do wprowadzenia procedur zapewniających właściwe zaangażowanie Parlamentu Europejskiego w cykl zarządzania gospodarczego torujące drogę przyjęciu przez Parlament i Radę środków koniecznych do wzmocnienia zarządzania jednolitym rynkiem, w szczególności tych dotyczących obszarów, w których ustanowiono unijne ramy regulacyjne zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą na mocy art. 294 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

8.  ponownie wzywa Komisję i Radę do przystąpienia do porozumienia międzyinstytucjonalnego z Parlamentem dla pełnego zagwarantowania roli Parlamentu w całym procesie europejskiego semestru;

9.  jest przekonany, że ramy zarządzania gospodarczego muszą być otwarte, bardziej przejrzyste i mniej złożone, a jednocześnie uwzględniać charakterystykę poszczególnych krajów, oraz że priorytety polityczne powinny także podlegać dyskusji w sposób bardziej kompleksowy, z udziałem właściwych zainteresowanych stron i przy zapewnieniu niezależności od partykularnych interesów;

10. uważa, że parlamenty państw członkowskich powinny w większym stopniu być zaangażowane w proces skutecznego wdrażania środków określonych zarówno w ramach zarządzania gospodarczego, jak i w kontekście zarządzania jednolitym rynkiem;

11. podkreśla, że ponowny wzrost i tworzenie nowych miejsc pracy są istotne, jeśli chodzi o akceptację ram zarządzania gospodarczego przez społeczeństwo, wzywa zatem Komisję do poprawy otoczenia biznesu w Europie, ze szczególnym uwzględnieniem MŚP, dostępu do finansowania i likwidacji obciążeń biurokratycznych; przypomina w związku z tym o konieczności zapewnienia wsparcia dla MŚP, tak aby uzyskały dostęp również do rynków państw trzecich, takich jak Stany Zjednoczone, Kanada, Chiny i Indie;

12. podkreśla, że ocena stanu jednolitego rynku powinna stać się częścią ram zarządzania gospodarczego stwarzającą podstawy do wprowadzenia rocznego cyklu jednolitego rynku przez wzmocnienie filaru europejskiego semestru poświęconego jednolitemu rynkowi; zauważa, że takie zintegrowane ramy polityki mogłyby być użyteczne w określaniu przeszkód w funkcjonowaniu jednolitego rynku przy jednoczesnym usprawnianiu wdrażania unijnych zasad zarządzania gospodarczego; podkreśla, że pełne wdrożenie zmienionych dyrektyw w sprawie zamówień publicznych, w szczególności zasad dotyczących kryteriów udzielenia zamówienia, może pomóc organom publicznym w lepszym wydatkowaniu zasobów publicznych i unikaniu zbędnych kosztów środowiskowych i społecznych w dłuższej perspektywie, a tym samym może mieć pozytywny wpływ na stabilność finansów publicznych;

13. wyraża zdecydowane przekonanie, że wysiłki należy skoncentrować na kluczowych priorytetach filarów europejskiego semestru; podkreśla znaczenie skupienia uwagi na obszarach, które zapewniają istotną europejską wartość dodaną zgodnie z zasadami pomocniczości i proporcjonalności; wzywa Komisję do współpracy z państwami członkowskimi w celu określenia sposobów zapewnienia skuteczniejszego wdrażania tych zasad;

14. wzywa Komisję do przedstawienia Parlamentowi Europejskiemu corocznego sprawozdania dotyczącego integracji jednolitego rynku, ze szczególnym uwzględnieniem kluczowych obszarów o największym potencjale wzrostu oraz procesu tworzenia lepszej jakości i trwałych miejsc pracy, oceniającego skuteczność wdrażania zaleceń dla poszczególnych krajów, a także wdrażanie i egzekwowanie przez państwa członkowskie prawodawstwa dotyczącego jednolitego rynku, oraz zauważa, że ocenę tę można przedstawić w ramach wkładu do rocznej analizy wzrostu gospodarczego;

15. przypomina, że dobre zarządzanie gospodarcze i jego oddziaływanie mogą być skuteczne tylko przy zaangażowaniu właściwych zainteresowanych stron; podkreśla potrzebę przyjęcia przez UE, państwa członkowskie, regiony, gminy i zainteresowane strony całościowego podejścia w procesie realizacji i rozwoju polityki; zachęca Komisję i państwa członkowskie do przestrzegania demokratycznej zasady dialogu społecznego poprzez zapewnienie zorganizowanego zaangażowania odnośnych zainteresowanych stron w zarządzanie gospodarką, a zwłaszcza w proces semestru europejskiego;

16. podkreśla możliwość skierowania dodatkowych środków publicznych i prywatnych na rentowne projekty mające rzeczywistą wartość dodaną dla europejskiej społecznej gospodarki rynkowej oraz zwraca uwagę, że zarówno kluczowe sektory jednolitego rynku, tj. transport, energetyka, usługi i produkty oraz badania naukowe i innowacyjność, jak i jednolity rynek cyfrowy stanowią odpowiedni (najwłaściwszy) zakres dla inwestycji, które mają się kwalifikować do bazy projektów inwestycyjnych;

17. z zadowoleniem przyjmuje dodatkowe możliwości działania, jakie zapewnia klauzula inwestycyjna zdefiniowana przez Komisję w komunikacie w sprawie elastyczności w postanowieniach paktu stabilności i wzrostu; jest przekonany, że należy w jak największym stopniu wykorzystać te nowe możliwości, aby zachęcić państwa członkowskie do zwiększenia inwestycji w projekty mające wyraźną europejską wartość dodaną, m.in. takie, które są ściślej związane z dalszym rozwojem jednolitego rynku i jednolitego rynku cyfrowego; jest zdania, że ukierunkowane inwestycje i reformy zarówno w kluczowych sektorach wzrostu w ramach jednolitego rynku, jak i w dziedzinie modernizacji administracji publicznych – szczególnie w odniesieniu do administracji elektronicznej i elektronicznych zamówień publicznych – należy kwalifikować jako reformy strukturalne;

18. wyraża zaniepokojenie brakiem wdrażania zaleceń dla poszczególnych krajów przez niektóre państwa członkowskie, w których w 2013 r. uwzględniono w pełni jedynie 12% tych zaleceń; podkreśla, że w celu wsparcia wzrostu i zatrudnienia należy usprawnić proces wdrażania zaleceń dla poszczególnych krajów; wzywa Komisję do zwiększenia w państwach członkowskich odpowiedzialności za zalecenia dla poszczególnych krajów poprzez zapewnienie większego zaangażowania parlamentów państw członkowskich.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

17.3.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

33

2

4

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Dita Charanzová, Carlos Coelho, Sergio Gaetano Cofferati, Lara Comi, Anna Maria Corazza Bildt, Daniel Dalton, Dennis de Jong, Pascal Durand, Vicky Ford, Ildikó Gáll-Pelcz, Antanas Guoga, Robert Jarosław Iwaszkiewicz, Liisa Jaakonsaari, Antonio López-Istúriz White, Jiří Maštálka, Eva Paunova, Jiří Pospíšil, Virginie Rozière, Christel Schaldemose, Olga Sehnalová, Mylène Troszczynski, Anneleen Van Bossuyt, Marco Zullo

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Lucy Anderson, Jussi Halla-aho, Kaja Kallas, Othmar Karas, Emma McClarkin, Jens Nilsson, Julia Reda, Adam Szejnfeld, Lambert van Nistelrooij, Josef Weidenholzer, Kerstin Westphal

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

José Blanco López, Andrea Bocskor, Roger Helmer, György Hölvényi, Emilian Pavel


OPINIA Komisji Spraw Konstytucyjnych (19.3.2015)

dla Komisji Gospodarczej i Monetarnej

w sprawie analizy ram zarządzania gospodarczego: podsumowanie i wyzwania

(2014/2145(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Sylvie Goulard

WSKAZÓWKI

Komisja Spraw Konstytucyjnych zwraca się do Komisji Gospodarczej i Monetarnej, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  uważa, że doprowadzenie do znacznej poprawy legitymacji demokratycznej unii gospodarczej i walutowej (UGW) w instytucjonalnych ramach UE, przy jednoczesnym przestrzeganiu metody wspólnotowej, jest absolutną koniecznością; uznaje, że oparte na umowach międzyrządowych przepisy wdrożone w okresie kryzysu zaszkodziły legitymacji demokratycznej UGW; wzywa zatem o jak najszybsze włączenie Europejskiego Mechanizmu Stabilności (EMS) do dorobku prawnego UE, mając na uwadze fakt, że wewnętrzne przepisy Parlamentu oferują wystarczający margines swobody, aby przewiedzieć, w stosownych przypadkach, specjalne formy rozróżnienia na podstawie porozumienia politycznego wewnątrz grup politycznych i pomiędzy grupami w celu zapewnienia odpowiedniej kontroli UGW; wzywa również do włączenia właściwych przepisów Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej (TSCG) do ram prawnych Unii Europejskiej w terminie nie dłuższym niż pięć lat od ich wejścia w życie oraz po dokonaniu całościowej oceny ich wdrożenia;

2.  opowiada się w tym kontekście za ustanowieniem mniej złożonego, a bardziej wydajnego i przejrzystego zarządzania gospodarczego, dążącego w perspektywie długoterminowej do silniejszej integracji UE, a jednocześnie oferującego rozwiązania średniookresowe, które pozwolą strefie euro oraz Unii zmierzyć się z obecnymi wyzwaniami;

3.  podkreśla, że zarówno Eurogrupa, jak i szczyt państw strefy euro są nieformalnymi formacjami Rady do Spraw Gospodarczych i Finansowych oraz Rady Europejskiej, a także, iż podjęły one najważniejsze decyzje w dziedzinie UGW w czasie kryzysu gospodarczego i finansowego, a decyzjom tym brak jest w związku z tym legitymacji demokratycznej;

4.  opowiada się za zawarciem umowy międzyinstytucjonalnej między Parlamentem, Komisją i Radą w celu umożliwienia parlamentarnej kontroli różnych etapów europejskiego semestru, począwszy od rocznej analizy wzrostu gospodarczego;

5.  uważa, że niezbędna jest skrupulatna ocena wdrażania dialogu gospodarczego, aby zapewnić odpowiednią kontrolę parlamentarną na wszystkich etapach procedury w ramach paktu stabilności i wzrostu (SGP) oraz procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej (MIP);

6.  z zadowoleniem przyjmuje zwołanie Konferencji Międzyparlamentarnej ds. Zarządzania Gospodarczego i Finansowego w Unii Europejskiej; podkreśla jednak, że ma ona swoje granice, w przypadku gdy chodzi o doprowadzenie do zdawania sprawy przez decydentów z ich działań („rozliczalnośćˮ); jest zdania, że w dziedzinie UGW kontrolę parlamentarną sprawować należy jednocześnie na poziomie krajowym i europejskim oraz podkreśla z mocą, że uprawnienia muszą być wykonywane na szczeblu, na którym podejmuje się lub wdraża decyzje, przy kontroli rządów krajowych przez parlamenty narodowe oraz kontroli sprawowanej przez Parlament Europejski nad europejską władzą wykonawczą; uważa, że jest to jedyny sposób, w jaki zapewnić można wymagane zwiększenie rozliczalności w procesie podejmowania decyzji; uważa, że do zwiększenia legitymacji można doprowadzić, przewidując przyjęcie przez parlamenty narodowe krajowych programów reform oraz ewentualnych partnerstw na rzecz konwergencji, a także przyjęcie w procedurze współdecyzji szerokich europejskich założeń politycznych w formie wytycznych w sprawie konwergencji, nowego unijnego aktu prawnego określającego ściśle ograniczoną liczbę priorytetów ważnych w danym okresie, które wykorzystywane będą przy przyjmowaniu rocznej analizy wzrostu gospodarczego i zaleceń dla poszczególnych krajów; podkreśla, że takiej współpracy nie należy postrzegać jako tworzenie nowego wspólnego organu parlamentarnego, gdyż byłoby ono zarówno nieefektywne, jak i pozbawione legitymacji z demokratycznego i konstytucjonalnego punktu widzenia;

7.  wyraża ubolewanie z powodu niedostatecznych możliwości parlamentów narodowych w UE w zakresie kontrolowania działań rządów danego państwa i wpływania na te działania; jest zdania, że parlamenty narodowe powinny brać aktywniejszy udział w wyznaczaniu kierunków polityki, jeżeli chodzi o kontrolę i kształtowanie stanowiska rządu, zanim takie stanowisko zostanie przekazane Komisji;

8.  podkreśla, że należy dokonać przeglądu ram prawnych na potrzeby programów pomocy, tak aby dopilnować, by wszystkie decyzje podejmowane były pod kierownictwem Komisji z pełnym zaangażowaniem Parlamentu, tak aby zapewnić pełną legitymację demokratyczną i rozliczalność; wzywa Komisję do regularnego zdawania Parlamentowi sprawy istotnych decyzji, jakie podejmuje w ramach weryfikacji wdrażania programów państw członkowskich; podkreśla, że Parlament powinien niezwłocznie podjąć działania w następstwie rezolucji z dnia 13 marca 2014 r. w sprawie dochodzenia w sprawie roli i działań trojki (EBC, Komisja i MFW) w odniesieniu do objętych programem państw strefy euro(1), a także przygotować nową, odrębną i w pełni poświęconą tej kwestii rezolucję, opierając się na pierwszym dochodzeniu;

9.  uważa, że aby zapewnić trwałość krajowych finansów publicznych w perspektywie długoterminowej zasadnicze znaczenie ma kontrolowanie przez Komisję jakości finansów publicznych, a w szczególności wyjaśnienie, że krajowe budżety mają być zorientowane na przyszłość, poprzez ustalenie wraz z Eurostatem wydatków inwestycyjnych oraz zachęcanie w większym stopniu do wydatków inwestycyjnych niż do wydatków na spożycie;

10. jest zdania, że „prawdziwa UGWˮ nie może ograniczać się do systemu zasad oraz wymaga potencjału budżetowego jako integralnej części budżetu UE, w oparciu o konkretne zasoby własne, który to potencjał powinien wspierać wzrost i spójność społeczną, a także podejmować problem rozbieżności strukturalnych i nadzwyczajnych sytuacji finansowych, bezpośrednio związanych z unią walutową, działając tam, gdzie wymagane są reformy strukturalne;

11. uważa, że należy brać pod uwagę społeczny wymiar UGW i przypomina, iż art. 9 TFUE przewiduje, że „przy określaniu i realizacji swoich polityk i działań Unia bierze pod uwagę wymogi związane ze wspieraniem wysokiego poziomu zatrudnienia, zapewnianiem odpowiedniej ochrony socjalnej, zwalczaniem wykluczenia społecznego...ˮ; przypomina również, że art. 3 TUE przewiduje, że „Unia [opiera się na] społecznej gospodarce rynkowej o wysokiej konkurencyjności zmierzającej do pełnego zatrudnienia i postępu społecznegoˮ; uważa, że zgodnie z zapisaną w traktacie zasadą ludzkiej godności nie powinno się marnować zasobów ludzkich, a powinno się je postrzegać jako kluczowy składnik konkurencyjności; wzywa do równego traktowania praw socjalnych oraz swobód rynku wewnętrznego w hierarchii wartości;

12. domaga się, by przewodniczący czterech instytucji przedstawili ambitny plan działań określający niezbędny postęp prawodawczy i instytucjonalny umożliwiający zapewnienie jak najlepszej przyszłości strefie euro, UE oraz jej obywatelom; podkreśla, że Parlament powinien odegrać w pełni należną mu rolę w nadchodzących dyskusjach i decyzjach za pośrednictwem rezolucji przyjętej na posiedzeniu plenarnym, która powinna być podstawą wkładu przewodniczącego do planu działań, jak określono w przypisie nr 1 w notatce analitycznej pt. „Przygotowanie kolejnych działań na rzecz lepszego zarządzania gospodarczego w strefie euro” przygotowanej na nieformalne posiedzenie Rady Europejskiej, które odbyło się w dniu 12 lutego 2015 r.: „Przewodniczący Komisji Europejskiej wyraził zamiar oparcia się o wkład wniesiony przez przewodniczącego Parlamentu Europejskiego w swoich uwagach formułowanych w czasie przygotowania sprawozdaniaˮ;

13. uważa, że prawdziwa UGW wymaga umocnienia rządów prawa, o których mowa w art. 2 TUE; uważa, że rządy prawa określić można jako system instytucjonalny, w którym organy publiczne podlegają prawu, a równość podmiotów prawnych gwarantują niezależne sądy; uważa, że kwestia ta powinna być jednym z priorytetów, które należy uwzględnić między innymi w ramach sprawozdania pt. „Możliwości rozwoju i korekty obecnej struktury instytucjonalnej Unii Europejskiej” oraz że powinno ono obejmować postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego oraz skargi o unieważnienie decyzji Komisji i Rady; uważa, że włączenie w te działania Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) będzie szczególną gwarancją tego, że przepisy będą stosowane jednakowo niezależnie od wielkości państwa członkowskiego oraz że będzie ono gwarancją ochrony praw obywateli i praw ich organizacji w krajach objętych programem; oświadcza, że taka rola ETS nie spowoduje opóźnień w procedurach zarządzania gospodarczego, gdyż procedury te nie mają skutków zawieszających.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

17.3.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

12

3

7

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Kostas Chrysogonos, Richard Corbett, Pascal Durand, Esteban González Pons, Danuta Maria Hübner, Jo Leinen, Morten Messerschmidt, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, György Schöpflin, Pedro Silva Pereira, Barbara Spinelli, Rainer Wieland

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Max Andersson, Gerolf Annemans, Pervenche Berès, Sylvie Goulard, Roberto Gualtieri, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Marcus Pretzell

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Frank Engel, Markus Pieper, Adam Szejnfeld

(1)

Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0239.


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

16.6.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

33

25

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Gerolf Annemans, Burkhard Balz, Pervenche Berès, Udo Bullmann, Esther de Lange, Fabio De Masi, Anneliese Dodds, Markus Ferber, Jonás Fernández, Elisa Ferreira, Sven Giegold, Roberto Gualtieri, Brian Hayes, Gunnar Hökmark, Danuta Maria Hübner, Cătălin Sorin Ivan, Diane James, Othmar Karas, Georgios Kyrtsos, Philippe Lamberts, Werner Langen, Bernd Lucke, Olle Ludvigsson, Ivana Maletić, Notis Marias, Fulvio Martusciello, Bernard Monot, Luděk Niedermayer, Stanisław Ożóg, Dimitrios Papadimoulis, Sirpa Pietikäinen, Pirkko Ruohonen-Lerner, Molly Scott Cato, Peter Simon, Theodor Dumitru Stolojan, Kay Swinburne, Paul Tang, Michael Theurer, Ramon Tremosa i Balcells, Ernest Urtasun, Marco Valli, Tom Vandenkendelaere, Cora van Nieuwenhuizen, Miguel Viegas, Jakob von Weizsäcker, Steven Woolfe, Pablo Zalba Bidegain, Marco Zanni, Sotirios Zarianopoulos

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Andrea Cozzolino, Barbara Kappel, Rina Ronja Kari, Thomas Mann, Siegfried Mureşan, Maria João Rodrigues, Siôn Simon, Beatrix von Storch

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Francisco Assis, Javi López

Informacja prawna