Procedura : 2014/2208(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0215/2015

Teksty złożone :

A8-0215/2015

Debaty :

PV 06/07/2015 - 13
CRE 06/07/2015 - 13

Głosowanie :

PV 09/07/2015 - 12.1
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2015)0266

SPRAWOZDANIE     
PDF 353kWORD 262k
25.6.2015
PE 552.085v02-00 A8-0215/2015

w sprawie oszczędnego gospodarowania zasobami: ku gospodarce o obiegu zamkniętym

(2014/2208(INI))

Komisja Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

Sprawozdawczyni: Sirpa Pietikäinen

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych
 OPINIA Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie oszczędnego gospodarowania zasobami: ku gospodarce o obiegu zamkniętym

(2014/2208(INI))

Parlament Europejski,

‒      uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Ku gospodarce o obiegu zamkniętym: program »zero odpadów« dla Europy” (COM(2014)0398),

‒      uwzględniając komunikat Komisji w sprawie możliwości efektywnego gospodarowania zasobami w sektorze budowlanym (COM(2014)0445),

       uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Plan działań ekologicznych dla MŚP: umożliwienie MŚP przekształcenia wyzwań związanych z ochroną środowiska w możliwości biznesowe” (COM(2014)0440),

       uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Strategia ramowa na rzecz stabilnej unii energetycznej opartej na przyszłościowej polityce w dziedzinie klimatu” (COM(2015)0080),

‒      uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Tworzenie jednolitego rynku dla produktów ekologicznych: poprawa sposobu informowania o efektywności środowiskowej produktów i organizacji” (COM(2013)0196),

       uwzględniając komunikat Komisji pt. „Innowacje w służbie zrównoważonego wzrostu: biogospodarka dla Europy” (COM(2012)0060),

‒      uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Plan działania na rzecz zasobooszczędnej Europy” (COM(2011)0571),

‒      uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Europa efektywnie korzystająca z zasobów – inicjatywa przewodnia strategii »Europa 2020«” (COM(2011)0021),

‒      uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „EUROPA 2020: strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” (COM(2010)2020),

       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie ekoinnowacji – tworzenia miejsc pracy i generowania wzrostu dzięki polityce ochrony środowiska(1)1,

       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 stycznia 2014 r. w sprawie europejskiej strategii dotyczącej odpadów z tworzyw sztucznych w środowisku(2)2,

‒      uwzględniając rezolucję z dnia 24 maja 2012 r. w sprawie Europy efektywnie korzystającej z zasobów(3)3,

‒      uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 września 2011 r. w sprawie skutecznej strategii europejskiej w zakresie surowców(4)4,

‒      uwzględniając siódmy unijny program działań w zakresie środowiska,

       uwzględniając strategię UE na rzecz zrównoważonego rozwoju (2006) oraz przegląd z 2009 r.,

‒      uwzględniając konkluzje Rady ds. Środowiska z dnia 28 października 2014 r. zatytułowane „Zazielenianie europejskiego semestru i strategia »Europa 2020« – przegląd śródokresowy”,

       uwzględniając sprawozdanie podsumowujące Europejskiej Agencji Środowiska zatytułowane „Środowisko Europy 2015 — stan i prognozy”,

‒      uwzględniając Konwencję o różnorodności biologicznej (CBD),

‒      uwzględniając badanie UNEP (Program Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska) dotyczące opracowania stabilnego systemu finansowego,

‒      uwzględniając konkluzje Międzynarodowego Panelu UNEP ds. Zasobów zatytułowane „Zagrożenia i wyzwania dla środowiska związane z antropogenicznymi przepływami i cyklami metali” (Environmental Risks and Challenges of Anthropogenic Metals Flows and Cycles) (2013 r.),

‒      uwzględniając konkluzje Międzynarodowego Panelu UNEP ds. Zasobów zatytułowane „Oddzielenie wykorzystania zasobów naturalnych i wpływu na środowisko od wzrostu gospodarczego” (Decoupling natural resource use and environmental impacts from economic growth) (2011 r.),

‒      uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 10 grudnia 2014 r.(5)5,

‒      uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 12 lutego 2015 r.(6)6,

–       uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–       uwzględniając sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz opinie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, a także Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (A8-0215/2015),

A.     mając na uwadze, że nadmierna eksploatacja zasobów jest podstawową przyczyną różnych zagrożeń dla środowiska, takich jak zmiana klimatu, pustynnienie, wylesianie, utrata różnorodności biologicznej czy pogorszenie usług ekosystemowych; mając na uwadze, że światowa gospodarka wykorzystuje równowartość zasobów 1,5 planety do generowania produkcji globalnej i pochłaniania odpadów, przy czym szacuje się, że do lat 30. XXI wieku liczba ta wzrośnie do równowartości zasobów dwóch planet;

B.     mając na uwadze, że Europa jest zależna od importowanych zasobów w stopniu większym niż jakikolwiek inny region na świecie oraz że wiele zasobów w relatywnie krótkim czasie wyczerpie się; mając na uwadze, że konkurencyjność Europy można znacząco zwiększyć dzięki uzyskaniu większej wartości dodanej z zasobów w gospodarce i promowaniu zrównoważonych dostawy surowców ze źródeł europejskich; mając ponadto na uwadze, że aby przyczynić się do zapewnienia dostaw surowców, należałoby wzmocnić partnerstwa innowacyjne między przemysłem a sektorem gospodarowania odpadami i badań nad możliwością recyklingu ważnych surowców;

C.     mając na uwadze, że przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym jest zasadniczo działaniem ekonomicznym, w którym chodzi o dostęp do surowców lub o ich zrównoważoną dostępność, reindustrializację i dalszą cyfryzację Europy, tworzenie nowych miejsc pracy oraz wyzwania dotyczące zmiany klimatu, braku bezpieczeństwa energetycznego oraz ograniczonych zasobów; mając na uwadze, że inwestowanie w gospodarkę o obiegu zamkniętym może być zatem w pełni zgodne z programem Komisji na rzecz zatrudnienia, wzrostu gospodarczego i konkurencyjności oraz może zapewnić korzyści wszystkim zaangażowanym stronom;

D.     mając na uwadze, że oszczędne gospodarowanie zasobami musi uwzględniać szersze obawy dotyczące zrównoważonego rozwoju oraz być z nimi spójne, co obejmuje wymiar środowiskowy, etyczny, ekonomiczny i społeczny;

E.     mając na uwadze wiążący charakter celów i priorytetowych ostatecznych działań określonych w siódmym programie działań w zakresie środowiska;

F.     mając na uwadze, że w programie ochrony środowiska Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) stwierdzono, że „skuteczność w ochronie środowiska za pomocą dobrowolnych środków budzi często wątpliwości, a ich efektywność ekonomiczna jest ogólnie niska”(7)7;

G.     mając na uwadze, że przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym wymaga zmiany systemowej, oddziałującej na wszystkie zainteresowane podmioty w łańcuchu wartości, oraz istotnych innowacji w zakresie technologii, działalności gospodarczej oraz ogółu społeczeństwa;

H.     mając na uwadze, że obywatele, małe przedsiębiorstwa oraz lokalne organy publiczne odgrywają specjalną rolę w zapewnieniu oszczędnego gospodarowania zasobami oraz w promowaniu oddzielenia wzrostu gospodarczego od zużycia zasobów;

I.      mając na uwadze, że w dobrze funkcjonującej gospodarce o obiegu zamkniętym potrzebne są konkurencyjne firmy oraz że przedsiębiorstwa są same w sobie siłą napędową podczas przechodzenia na gospodarkę o obiegu zamkniętym;

J.      mając na uwadze, że MŚP powinny stanowić trzon strategii UE w zakresie oszczędnego gospodarowania zasobami, gdyż stanowią one 99 % przedsiębiorstw UE i zatrudniają 2/3 siły roboczej;

K.     mając na uwadze, że ambitny pakiet dotyczący europejskiej gospodarki o obiegu zamkniętym stwarza możliwości dla przedsiębiorstw, zapewnia dostęp do surowców pierwotnych, przedłuża ich wydajne stosowanie (przez ponowne wykorzystywanie, wtórne wytwarzanie, recykling lub wykorzystywanie jako części zamienne), gwarantuje wysokiej jakości procesy recyklingu po zakończeniu ich okresu przydatności do użycia, a także traktuje wszystkie produkty uboczne oraz odpady jako wartościowe strumienie zasobów do ponownego wykorzystania;

L.     mając na uwadze, że zrównoważone i odpowiedzialne pozyskiwanie surowców pierwotnych ma zasadnicze znaczenie dla uzyskania oszczędnego gospodarowania zasobami oraz osiągania celów związanych z gospodarką o obiegu zamkniętym;

M.    mając na uwadze, że rozwój rynków surowców wtórnych jest niezbędny do osiągnięcia celów związanych z termomodernizacją i wprowadzenia gospodarki o obiegu zamkniętym;

N.     mając na uwadze, że Parlament wielokrotnie wzywał Komisję do wyznaczenia wskaźników i prawnie wiążących celów w zakresie oszczędnego gospodarowania zasobami;

O.     mając na uwadze, że wyeliminowanie toksycznych substancji chemicznych, dla których istnieją lub zostaną opracowane bezpieczniejsze alternatywy zgodne z obowiązującymi przepisami w zakresie produktów chemicznych, odgrywa centralną rolę w budowaniu gospodarki o obiegu zamkniętym;

P.     mając na uwadze, że dane Eurostatu na temat przetwarzania odpadów komunalnych w UE-28 jednoznacznie wskazują, iż nadal nie ma równych warunków działania w obszarze polityki dotyczącej opadów oraz że wdrażanie i stosowanie istniejącego prawodawstwa stwarza poważne wyzwania;

Q.     mając na uwadze, że zaledwie 40% odpadów stałych podlega ponownemu wykorzystaniu lub recyklingowi, a pozostała część trafia na składowisko odpadów lub jest spalana;

R.     mając na uwadze, że produkcja i zużycie rolnych produktów spożywczych ma istotny udział w zużyciu zasobów, co ma istotny wpływ na środowisko, zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt i ich dobrostan; mając na uwadze, że konieczne są zrównoważone rozwiązania, by w sposób całościowy zająć się kwestią niedoboru zasobów żywieniowych;

S.     mając na uwadze, że zniesienie dotacji szkodliwych dla środowiska, w tym bezpośrednich i pośrednich dotacji do paliw kopalnych, przyniosłoby znaczącą redukcję emisji gazów cieplarnianych, przyczyniłoby się do przeciwdziałania zmianie klimatu oraz umożliwiłoby wprowadzenie w praktyce gospodarki o obiegu zamkniętym;

1.      z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji zatytułowany „Ku gospodarce o obiegu zamkniętym: program »zero odpadów« dla Europy” (COM(2014)0398); popiera opisane w komunikacie podejście Komisji do projektów i innowacji na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym, opracowania ram polityki na rzecz wsparcia oszczędnego gospodarowania zasobami, ustalenia celu w zakresie zasobooszczędności oraz opracowania szczegółowych ram polityki w celu umożliwienia MŚP przekształcenia wyzwań związanych z ochroną środowiska w możliwości biznesowe; podkreśla, że potrzebne są środki ustawodawcze na rzecz przejścia ku gospodarce o obiegu zamkniętym i wzywa Komisję do przedstawienia ambitnego wniosku dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym do końca 2015 r., zgodnie z zapowiedzią zawartą w programie prac Komisji na 2015 r.;

2.      podkreśla, że rozwiązanie kwestii niedoboru zasobów wymaga zmniejszenia wydobycia i wykorzystywania zasobów oraz całkowitego oddzielenia wzrostu gospodarczego od wykorzystywania zasobów naturalnych – systemowej zmiany, która wymaga prognozowania wstecznego niezbędnych działań z perspektywy zrównoważoności na 2050 r. oraz podjęcia natychmiastowych działań;

3.      wskazuje na produkcję i zużycie jako obszary wymagające działań zapewniających spójność z szerszymi celami w zakresie zrównoważonego rozwoju;

4.      przypomina, że mimo dotychczasowej poprawy w obszarze efektywnego wykorzystania zasobów, ciągły wzrost produkcji zniwelował ten wzrost efektywności, a wydobycie surowców wzrasta w zastraszającym tempie na całym świecie, stąd pilna potrzeba ogólnej redukcji wydobycia i wykorzystania surowców w celu pokonania efektu odbicia; wzywa Komisję do zaproponowania odpowiednich środków;

5.      przypomina, że woda jako zasób naturalny wykorzystywany w procesach produkcji, jak i dobro publiczne, powinna być uwzględniania przy obliczaniu zużycia surowców, a także wykorzystywana w wydajny sposób;

6.      podkreśla, że poprawa wykorzystania zasobów przez ustanowienie lepszych wymogów w zakresie projektowania produktów i przepisów w zakresie odpadów, które gwarantują ruch w górę na szczeblach hierarchii odpadów (wspierając w ten sposób zapobieganie powstawaniu odpadów, ich ponowne wykorzystanie, przygotowanie do ponownego wykorzystania i recykling), mogłaby przynieść unijnym przedsiębiorstwom, organom publicznym i konsumentom znaczne oszczędności netto, szacowane na 600 mld EUR lub 8% rocznego obrotu, prowadząc jednocześnie do ograniczenia łącznych rocznych emisji gazów cieplarnianych o 2–4%; podkreśla, że zwiększenie produktywności zasobów o 30% do 2030 r. mogłoby przyczynić się do wzrostu PKB o blisko 1% i powstania 2 mln dodatkowych trwałych miejsc pracy(8) przypomina, że efektywne gospodarowanie zasobami jest pierwszoplanowym celem siódmego programu działań w zakresie środowiska, w ramach którego podkreśla się konieczność pobudzenia produkcji i popytu konsumenckiego na ekologiczne produkty i usługi poprzez prowadzenie polityki wspierającej ich dostępność, przystępność cenową, funkcjonalność i atrakcyjność;

7.      jest przekonany, że poprawa w obszarze oszczędnego gospodarowania zasobami wymaga zarówno środków o charakterze ustawodawczym, jak i zachęt gospodarczych, internacjonalizacji kosztów zewnętrznych, dalszego finansowania badań i innowacji, a także zmian społecznych i stylu życia; podkreśla, że konieczne są różne instrumenty na różnych szczeblach polityki, z uwzględnieniem pomocniczości;

8.      uważa, że wdrożenie na szeroką skalę gospodarki o obiegu zamkniętym wymaga zaangażowania wszystkich właściwych zainteresowanych stron, regionów, miast, społeczności lokalnych, MŚP, organizacji pozarządowych, przedstawicieli przemysłu, związków zawodowych i obywateli;

9.      wzywa Komisję do zaangażowania lokalnych i regionalnych władz w prace nad pakietem dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym;

10.    podkreśla, że dla pomyślnego przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym zasadnicze znaczenie mają świadomość społeczna oraz postrzeganie tej problematyki przez obywateli i ich zaangażowanie w nią; zauważa, że należy zwrócić właściwą uwagę i przeznaczyć odpowiednie zasoby na edukację i działania informacyjne, aby promować modele zrównoważonej konsumpcji i produkcji oraz podkreślać korzyści wynikające z przejścia na zasobooszczędną gospodarkę o obiegu zamkniętym;

11.    podkreśla, że przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym wymaga wykwalifikowanej siły roboczej, i że w edukacji i szkoleniach należy uwzględniać zapotrzebowanie na umiejętności ekologiczne;

12.    podkreśla, że na poziomie europejskim wdrożono już pewne postanowienia finansowe na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym, w szczególności za pośrednictwem programu „Horyzont 2020” i „Life +”, które, jeśli zostaną należycie zastosowane, mogłyby umożliwić promowanie innowacji ekologicznych i ekologii przemysłowej w państwach członkowskich i regionach Europy;

13.    podkreśla, że pewność prawa i jego przewidywalność w ujęciu długoterminowym są kluczowe dla odblokowania potencjału Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych dla gospodarki o obiegu zamkniętym, by kierować inwestycje w stronę zrównoważonej gospodarki;

14.    podkreśla, że przejście na zrównoważoną gospodarkę o obiegu zamkniętym powinno łączyć w sobie ambitne cele z dziedziny ochrony środowiska naturalnego z rygorystycznymi wymogami społecznymi, w tym promowaniem godziwej pracy oraz zdrowych i bezpiecznych warunków pracy (tzn. poprzez zapewnienie, że pracownicy nie będą narażeni w miejscu pracy na kontakt ze szkodliwymi substancjami);

15.    podkreśla potrzebę utworzenia bardziej spójnych ram prawnych dla zrównoważonej produkcji i konsumpcji, obejmujących pełny cykl produkcji od zrównoważonego korzystania z zasobów po odzysk pod koniec cyklu życia;

Wskaźniki i cele

16.    podkreśla, że do 2050 r. UE musi zacząć wykorzystywać zasoby w sposób zrównoważony i że wymaga to m.in.: całkowitej redukcji zużycia zasobów do zrównoważonych poziomów na podstawie wiarygodnych pomiarów zużycia zasobów w całym łańcuchu dostaw, ścisłego stosowania hierarchii postępowania z odpadami, wdrożenia kaskadowego wykorzystywania zasobów – zwłaszcza w odniesieniu do biomasy, zrównoważonego i odpowiedzialnego pozyskiwania, utworzenia zamkniętego obiegu zasobów nieodnawialnych, większego korzystania z odnawialnych źródeł energii w granicach ich odnawialności, stopniowego wycofywania toksycznych substancji chemicznych, zwłaszcza jeżeli istnieją lub zostaną opracowane bezpieczniejsze alternatywy zgodne z obowiązującymi przepisami w zakresie produktów chemicznych, w celu zapewnienia rozwoju nietoksycznych cyklów materiałowych, a także poprawy jakości usług ekosystemowych;

17.    przypomina, że w 2012 r. Parlament wzywał już do ustalenia jasnych, solidnych i wymiernych wskaźników działalności gospodarczej, uwzględniających zmianę klimatu, różnorodność biologiczną i zasobooszczędność z punktu widzenia cyklu życia, oraz do stosowania tych wskaźników jako podstawy inicjatyw ustawodawczych i konkretnych celów dotyczących redukcji;

18.    wzywa Komisję, aby do końca 2015 r. zaproponowała główny wskaźnik oraz zestaw wskaźników pomocniczych dotyczących oszczędnego gospodarowania zasobami, w tym dotyczących usług ekosystemowych; zauważa, że stosowanie tych zharmonizowanych wskaźników powinno być prawnie wiążące od 2018 r. i powinny one umożliwiać pomiar zużycia zasobów, włącznie z przywozem i wywozem, na szczeblu UE, państw członkowskich oraz na poziomie przemysłu, a także uwzględniać cały cykl życia produktów i usług, oraz powinny one opierać się na metodologii dotyczącej śladu oraz mierzyć co najmniej wykorzystanie gruntów, wody i materiałów, a także węgla;

19.    wzywa Komisję, aby do końca 2015 r. zaproponowała wiążący cel zakładający zwiększenie oszczędnego gospodarowania zasobami na szczeblu UE o 30% do 2030 r. w porównaniu z poziomami z 2014 r., a także indywidualne cele dla poszczególnych państw członkowskich; podkreśla, że zanim możliwe będzie wdrożenie celów dotyczących oszczędnego gospodarowania zasobami, muszą one być poparte wskaźnikami;

20.    wzywa Komisję, aby propagowała stosowanie wskaźników oszczędnego gospodarowania zasobami w drodze konwencji międzynarodowych, tak aby umożliwić porównywanie sektorów i gospodarek, zapewnić równe warunki działania oraz wspierać dialog i współpracę z państwami trzecimi;

21.    podkreśla, że wskaźniki te należy uwzględnić w europejskim semestrze oraz we wszystkich ocenach skutków;

Polityka produktowa i ekoprojekt

22.    podkreśla znaczenie przemyślanej polityki produktowej, która wydłuża spodziewany okres trwałości produktu, zwiększa jego trwałość, przydatność do ponownego wykorzystania i możliwość poddania recyklingowi; zwraca uwagę, że ilość zasobów, jakie produkt zużywa w swoim czasie życia, a także jego naprawialność, ponowne wykorzystanie i możliwość poddania recyklingowi w dużej mierze są determinowane już w fazie projektowania; wzywa Komisję do promowania podejścia uwzględniającego cykl życia w strategiach politycznych dotyczących produktów, w szczególności poprzez opracowanie zharmonizowanych metodologii na potrzeby oceny śladu środowiskowego produktów;

23.    w związku z tym wzywa Komisję do przedstawienia ambitnego programu prac oraz do wszechstronnego i ambitnego wdrożenia wymogów dotyczących ekoprojektu zawartych w dyrektywie w sprawie ekoprojektu w nowych i aktualizowanych środkach wykonawczych, począwszy od bezzwłocznego przyjęcia już opracowanych środków;

24.    wzywa Komisję do przedstawienia do końca 2016 r. wniosku dotyczącego przeglądu ustawodawstwa w zakresie ekoprojektu i innego odnośnego ustawodawstwa w dziedzinie polityki produktowej, w oparciu o ocenę skutków, z uwzględnieniem następujących istotnych zmian: rozszerzenie zakresu wymogów dotyczących ekoprojektu na wszystkie główne grupy produktów, nie zaś tylko na produkty związane z energią; stopniowe uwzględnienie wszystkich istotnych cech w zakresie zasobooszczędności w obowiązkowych wymogach dotyczących projektowania produktu; wprowadzenie obowiązkowego paszportu produktu na podstawie tych wymogów; wprowadzenie monitorowania wewnętrznego oraz audytu prowadzonego przez podmiot zewnętrzny z myślą o zapewnieniu zgodności produktów z tymi normami; oraz określenie wymogów horyzontalnych dotyczących między innymi trwałości, możliwości naprawy, przydatności do ponownego wykorzystania i możliwości poddawania recyklingowi;

25.    wzywa Komisję do oceny, na podstawie analizy kosztów i korzyści, możliwości określenia minimalnych ilości materiałów pochodzących z recyklingu w nowych produktach w związku z planowanym przeglądem dyrektywy w sprawie ekoprojektu;

26.    wzywa Komisję do opracowania środków wymierzonych w planowane postarzanie oraz do dalszego opracowywania zestawu norm dotyczących produktów dla gospodarki o obiegu zamkniętym, obejmujących renowację i naprawę, łatwiejszy demontaż i efektywne wykorzystywanie surowców, zasobów odnawialnych i materiałów pochodzących z recyklingu w produktach;

27.    przypomina, że w planowaniu skutecznej gospodarki o obiegu zamkniętym ważną rolę odgrywają również dostępność standardowych i modułowych komponentów, projektowanie z uwzględnieniem procesu demontażu oraz długiej trwałości produktów, a także wydajne procesy produkcyjne; wzywa Komisję do podjęcia istotnych działań w celu zapewnienia, aby produkty były trwałe i łatwe do modernizacji, ponownego wykorzystania, odremontowania, naprawy, poddania recyklingowi i rozmontowania na potrzeby pozyskania nowych zasobów, a części zawierające niebezpieczne substancje były wyraźnie określone w instrukcjach obsługi produktów w celu ułatwienia oddzielenia tych części przed poddaniem produktów recyklingowi; w związku z tym zwraca się do Komisji o sformułowanie definicji bioproduktów, na podstawie której wymagana minimalna zawartość materiału odnawialnego w tych produktach będzie wynosić 50%;

28.    wzywa Komisję do zaproponowania wymogów dotyczących informacji na temat zasobów zawartych w produkcie oraz przewidywanego cyklu życia produktu, bez nakładania nadmiernych obciążeń administracyjnych na MŚP; podkreśla, że informacje takie należy podać w formie łatwo dostępnej dla konsumentów i przedsiębiorstw, tak aby ułatwić podejmowanie świadomych decyzji oraz naprawę i recykling produktów; zauważa, że istotne jest zwiększenie świadomości konsumentów i ich aktywnej roli;

29.    apeluje do Komisji o zaproponowanie rozszerzenia minimalnych gwarancji na wyroby konsumpcyjne trwałego użytku w celu wydłużenia oczekiwanego okresu trwałości produktów oraz o wyjaśnienie, że zgodnie z dyrektywą 1999/44/WE sprzedawcy towarów konsumpcyjnych powinni przeanalizować wady w ciągu pierwszych dwóch lat gwarancji prawnej i pobierać od klienta opłatę tylko wówczas, gdy wada wynika z niewłaściwego użytkowania;

30.    wzywa Komisję do zaproponowania odpowiednich środków w zakresie dostępności części zamiennych, tak aby zapewnić naprawialność produktów w trakcie ich cyklu życia;

31.    wzywa Komisję, państwa członkowskie i Europejską Agencję Chemikaliów (ECHA) do zwiększenia wysiłków w zakresie zastąpienia substancji stanowiących bardzo duże zagrożenie oraz ograniczenia substancji, które stanowią niedopuszczalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego lub środowiska w kontekście dyrektywy REACH, zwłaszcza jako środek do spełnienia wymogu 7. programu działań na rzecz środowiska dotyczącego opracowania cykli życia nietoksycznych materiałów, aby poddane recyklingowi odpady mogły być wykorzystywane jako główne, wiarygodne źródło surowców w Unii; wzywa w tym zakresie Komisję do natychmiastowego zaprzestania jednostronnego moratorium w sprawie przetwarzania rekomendacji ECHA dotyczących włączenia substancji stanowiących bardzo duże zagrożenie do załącznika XIV dyrektywy REACH, a zamiast tego dokonać niezwłocznie włączenia takich substancji; podkreśla, że zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami zapobieganie ma priorytet nad recyklingiem, a zatem recykling nie powinien usprawiedliwiać ciągłego wykorzystywania niebezpiecznych substancji;

32.    wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwiększenia wysiłków w zakresie zastąpienia niebezpiecznych substancji w kontekście dyrektywy 2011/65/UE w sprawie ograniczenia stosowania niektórych niebezpiecznych substancji w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym z myślą o wprowadzeniu cykli życia materiałów nietoksycznych;

33.    wzywa państwa członkowskie do skutecznej kontroli rynku w celu zapewnienia, że zarówno produkty europejskie, jak i pochodzące z importu są zgodne z wymogami, jeżeli chodzi o politykę produktową i ekoprojekt; wzywa państwa członkowskie, aby w celu zapewnienia skutecznego nadzoru rynku zaangażowały się niezwłocznie w procedurę legislacyjną w sprawie przeglądu rozporządzenia w sprawie nadzoru rynku; zauważa, że każde dalsze opóźnienie byłoby szkodliwe dla interesów przedsiębiorstw i obywateli;

Cel: zero odpadów

34.    zwraca uwagę na analizę przeprowadzoną przez Komisję, z której wynika, że przyjęcie nowych wartości docelowych dla odpadów doprowadziłoby do powstania 180 000 miejsc pracy, poprawiłoby konkurencyjność UE oraz zmniejszyłoby popyt na kosztowne i ograniczone zasoby(9); wyraża ubolewanie z powodu wycofania wniosku ustawodawczego dotyczącego odpadów(10), ale upatruje w oświadczeniu wiceprzewodniczącego Timmermansa na posiedzeniu plenarnym w Parlamencie w grudniu 2014 r. szansy na nowy i ambitniejszy pakiet dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym;

35.    wzywa Komisję do przedłożenia do końca 2015 r. zapowiadanego wniosku dotyczącego przeglądu przepisów w zakresie odpadów, ze starannym zastosowaniem hierarchii postępowania z odpadami, oraz do uwzględnienia w nich następujących elementów:

         – jasne i jednoznaczne definicje;

         – opracowanie środków zapobiegania powstawaniu odpadów;

– określenie wiążących wartości docelowych w zakresie ograniczania odpadów komunalnych, handlowych i przemysłowych, do osiągnięcia do 2025 r.;

– ustanowienie jasnych minimalnych standardów dla wymogów w zakresie rozszerzonej odpowiedzialności producenta w celu zapewnienia przejrzystości i opłacalności programów rozszerzonej odpowiedzialności producenta;

– zastosowanie zasady stosowania opłat proporcjonalnych do ilości wyrzucanych odpadów dla odpadów resztkowych w połączeniu z obowiązkowymi systemami selektywnego zbierania papieru, metalu, plastiku i szkła w celu ułatwienia osiągania wysokiej jakości surowców pozyskiwanych z recyklingu; wprowadzenie obowiązkowego selektywnego zbierania bioodpadów do 2020 r.;

– zwiększenie wartości docelowych dla recyklingu/ przygotowania do ponownego wykorzystania do poziomu co najmniej 70% stałych odpadów komunalnych i do 80% dla recyklingu odpadów opakowaniowych do 2030 r. na podstawie rzetelnej metody sprawozdawczej uniemożliwiającej zgłaszanie odpadów wyrzuconych (takich, które trafiły na składowiska lub zostały spalone) jako odpadów poddanych recyklingowi, z zastosowaniem tej samej ujednoliconej metody we wszystkich państwach członkowskich, których dane statystyczne zostały zweryfikowane zewnętrznie; obowiązek zgłaszania przez podmioty zajmujące się recyklingiem ilości odpadów przyjmowanych do sortowni oraz ilości recyklatów opuszczających zakłady recyklingu;

– ścisłe ograniczenie do 2020 r. spalania – z odzyskiem i bez odzysku energii – do odpadów nienadających się do recyklingu i nieulegających biodegradacji;

– wiążące stopniowe ograniczanie wszelkiego składowania, wprowadzane spójnie z wymogami dla recyklingu, w trzech etapach (2020 r., 2025 r. i 2030 r.), prowadzące do zakazu wszelkiego składowania odpadów, z wyjątkiem niektórych odpadów niebezpiecznych i resztkowych, w przypadku których składowanie jest rozwiązaniem najbardziej przyjaznym dla środowiska;

         – wprowadzenie opłat za składowanie i spalanie;

36.    podkreśla znaczenie i wartość dodaną europejskich celów w zakresie polityki dotyczącej odpadów – nie tylko pod względem pewności prawa, przewidywalności oraz tworzenia równych warunków działania na rynku wewnętrznym, lecz także zapewnienia ochrony i poprawy warunków życia wszystkich obywateli UE;

37.    wzywa Komisję do ustalenia takich samych wartości docelowych dla wszystkich państw członkowskich, aby zapewnić jednakowo wysoki poziom ochrony środowiska w całej UE i nie podważać jednolitego rynku;

38.    apeluje do Komisji o dopilnowanie, aby istniejące przepisy i cele w zakresie odpadów zostały w całości i prawidłowo wdrożone, szczególnie włączając w to obowiązkowe systemy selektywnego zbierania, o zapewnienie, aby państwa członkowskie zwiększyły wysiłki w kierunku osiągnięcia istniejących wartości docelowych, oraz o ustanowienie środków wspierających wprowadzanie przez państwa członkowskie odpowiednich instrumentów do osiągnięcia wartości docelowych w przewidzianych terminach;

39.    podkreśla, że w celu jak najpełniejszego wykorzystania dostępnych zdolności w zakresie gospodarowania odpadami w UE nieodzowne są lepsze planowanie i wymiana informacji, tak aby uniknąć nadmiernych zdolności przetwórczych;

40.    wzywa Komisję do dalszego sprawdzenia możliwości zaproponowania ram regulacyjnych dla „usprawnionego przetwarzania odpadów przemysłowych, górniczych i komunalnych”, tak aby umożliwić odzyskiwanie surowców wtórnych znajdujących się w istniejących składowiskach, oraz do zbadania opracowania systemu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przemysłu recyklingowego;

41.    apeluje do Komisji o zapewnienie większej przejrzystości i lepszych środków kontroli, aby unikać wysyłania odpadów do krajów o niższych standardach środowiskowych i społecznych niż obowiązujące w UE;

42.    wzywa Komisję, aby razem z państwami członkowskimi zwiększyła wysiłki w celu przeciwdziałania nielegalnemu eksportowi odpadów pokonsumpcyjnych;

43.    wzywa Komisję do zawarcia w dyrektywie ramowej o odpadach minimalnych wymogów dotyczących krajowych programów zapobiegania powstawaniu odpadów, jak również do określenia zestawu celów i wskaźników umożliwiających porównanie indywidualnych wyników uzyskiwanych w państwach członkowskich;

44.    wzywa Komisję do zajęcia się szczególnymi problemami związanymi z odpadami oraz do podjęcia działań zgodnie z komunikatem Komisji w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym (COM(2014)0398); zachęca państwa członkowskie i Komisję do zapewnienia, że uruchomione zostaną unijne środki finansowe na pomoc w osiągnięciu celów z zakresu zintegrowanego gospodarowania odpadami, w tym na selektywne zbieranie i rozwój infrastruktury recyklingowej;

45.    wzywa Komisję, aby zaproponowała cel ograniczenia odpadów morskich o 50% do 2025 r. w porównaniu z poziomami z 2014 r.;

46.    podkreśla konieczność sformułowania celów dotyczących zbierania i recyklingu określonych krytycznych metali w świetle ich rosnącego niedoboru i w dążeniu do zmniejszenia zależności;

47.    wzywa Komisję, aby do końca 2015 r. zaproponowała cele, środki i instrumenty w zakresie skutecznego postępowania z odpadami spożywczymi, włącznie z określeniem wiążącego celu ograniczenia odpadów spożywczych o co najmniej 30% do 2025 r. w sektorach produkcji, handlu detalicznego/ dystrybucji, usług gastronomicznych/ hotelarskich oraz w sektorze gospodarstw domowych; wzywa Komisję, aby dokonując oceny skutków nowych odnośnych wniosków ustawodawczych, oceniała ich potencjalny wpływ na odpady żywnościowe;

Zrównoważone budownictwo

48.    z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji zatytułowany „Możliwości efektywnego gospodarowania zasobami w sektorze budowlanym” (COM(2014) 445); uważa, że konieczne jest podejście do budownictwa oparte na planie działania i na długoterminowych celach;

49.    apeluje do Komisji o przedłożenie wniosku dotyczącego pełnego wdrożenia zasad i wymogów gospodarki o obiegu zamkniętym w sektorze budowlanym oraz do dalszego opracowywania ram polityki w zakresie oszczędnego gospodarowania zasobami w budynkach – powyższe obejmuje opracowanie wskaźników, norm i metod odnoszących się do użytkowania terenu i miejskiego planowania przestrzennego, architektury, inżynierii budowlanej, budownictwa, konserwacji, przystosowalności, efektywności energetycznej, renowacji oraz ponownego wykorzystania i recyklingu; podkreśla, że cele i wskaźniki dotyczące zrównoważonego budownictwa powinny również obejmować zieloną infrastrukturę, na przykład zielone dachy; podkreśla znaczenie całościowej koncepcji europejskich zasobów budownictwa, w której zawarte zostaną jasne i ambitne cele średnio- i długoterminowe oraz plany realizacji tej koncepcji;

50.    jest zdania, że w zakresie oceny zrównoważonego charakteru budynków należy ująć jakość powietrza wewnątrz budynków, dobrostan i potrzeby społeczne;

51.    wzywa Komisję, by w ramach ogólnych wskaźników dotyczących oszczędnego gospodarowania zasobami opracowała wskaźniki oceny zrównoważonego charakteru budynków w ich całym cyklu życia, z wykorzystaniem istniejących norm i metod oraz w oparciu o zrównoważone podejście społeczne, ekonomiczne i środowiskowe;

52.    wzywa Komisję do zaproponowania, aby zasady i normy BAT (najlepsze dostępne technologie) miały zastosowanie do wszystkich materiałów i części budynków oraz do opracowania paszportu budynku na podstawie jego całego cyklu życia; jest zdania, że paszport budynku powinien poprawić przejrzystość i zawierać informacje ułatwiające utrzymanie, remont, renowację i recykling;

53.    uważa, że ponieważ 90% środowiska zbudowanego przewidzianego na rok 2050 już istnieje, należy wyznaczyć specjalne wymogi i zachęty dla sektora remontowego, aby do 2050 r. większość budynków wykazywała dodatni bilans energetyczny; wzywa zatem Komisję, by opracowała długoterminową strategię renowacji istniejących budynków oraz zwiększyła rolę strategii dotyczących renowacji wprowadzonych przez dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej;

54.    wzywa państwa członkowskie do pomocy w usprawnieniu recyklingu poprzez utworzenie infrastruktury selektywnego zbierania i recyklingu w budownictwie;

55.    wzywa Komisję i państwa członkowskie do przyjrzenia się potencjałowi audytów przedrozbiórkowych (oceny budynku przed jego rozbiórką lub zburzeniem w celu opisania zastosowanych materiałów oraz określenia frakcji do segregacji na potrzeby recyklingu) oraz sortowania na miejscu materiałów nadających się do recyklingu (sortowanie na miejscu zazwyczaj pozwala na uzyskanie surowców wtórnych o wyższej czystości niż w recyklingu poza miejscem budowy oraz pomaga zmniejszyć wpływ transportu na środowisko, m.in. za sprawą kruszenia/zagęszczania na miejscu);

56.    zauważa, że beton należy do najczęściej stosowanych materiałów w budownictwie; wzywa Komisję do przeprowadzenia oceny możliwości zwiększenia recyklingu betonu w budownictwie, jak ma to miejsce w Niemczech i Szwajcarii;

Rozwój rynków surowców wtórnych

57.    wzywa Komisję do opracowania środków sprzyjających rozwojowi rynków dostaw surowców wtórnych wysokiej jakości oraz rozwojowi działalności opierającej się na ponownym wykorzystywaniu surowców wtórnych;

58.    uważa, że długoterminowe i przewidywalne ramy polityczne pomogą stymulować poziom inwestycji i działań koniecznych do pełnego rozwoju rynków dla zielonych technologii i promowania zrównoważonych rozwiązań biznesowych; podkreśla, że wskaźniki oraz cele w zakresie efektywności gospodarowania zasobami poparte solidnym zbiorem danych zapewniłyby decydentom publicznym i prywatnym niezbędne wytyczne w zakresie transformacji gospodarki;

59.    podkreśla, jak ważne jest, by Komisja i państwa członkowskie propagowały tworzenie programów symbiozy przemysłowej wspierających synergie przemysłowe w zakresie ponownego wykorzystywania i recyklingu oraz pomagających przedsiębiorstwom – a zwłaszcza MŚP – ustalić, w jaki sposób ich energia, odpady i produkty uboczne mogą służyć innym jako zasoby; zwraca uwagę na podobne koncepcje, takie jak „od kołyski do kołyski” i ekologia przemysłowa;

Inne środki

60.    zachęca Komisję do przedłożenia wniosku w sprawie obowiązkowych postępowań o udzielenie zielonego zamówienia publicznego; uważa, że we wszystkich zamówieniach publicznych należy nadawać pierwszeństwo ponownie wykorzystanym, naprawionym, przerobionym, odnowionym i innym zrównoważonym i zasobooszczędnym produktom i rozwiązaniom, natomiast w przeciwnym wypadku zastosowanie powinno mieć podejście „przestrzegaj lub wyjaśnij”;

61.    podkreśla potrzebę stworzenia ram podatkowych zgodnych z zasadą „zanieczyszczający płaci” i tym samym odpowiedniego pobudzenia inwestycji w efektywne gospodarowanie zasobami, modernizację procesów produkcji i wytwarzanie trwalszych i łatwiejszych do naprawienia produktów (np. obniżenie opodatkowania działań związanych z usługami naprawczymi i podniesienie opodatkowania produktów wymagających dużych nakładów, niepodlegających recyklingowi i przeznaczonych do jednorazowego użytku); apeluje do państw członkowskich o dążenie do osiągnięcia postępu w tym obszarze w ramach procesu europejskiego semestru(11);

62.    wzywa Komisję do zbadania i zaproponowania środków związanych z opodatkowaniem, m.in. obniżonych stawek VAT na produkty pochodzące z recyklingu, ponownie wykorzystane i zasobooszczędne;

63.    wzywa Komisję i państwa członkowskie do pełnego wdrożenia planu działań ekologicznych dla małych i średnich przedsiębiorstw;

64.    wzywa Komisję do opracowania ram polityki dla substancji biogennych w celu promowania recyklingu, stymulowania innowacji, poprawy warunków rynkowych oraz uwzględnienia zagadnienia zrównoważonego stosowania substancji biogennych w prawodawstwie UE dotyczącym nawozów, żywności, wody i odpadów;

65.    wzywa Komisję do przyjęcia w drugim półroczu 2016 r. komunikatu w sprawie zrównoważonej żywności, kilkakrotnie przekładanego od 2013 r.; podkreśla, że skoro produkcja oraz konsumpcja żywności wiąże się ze znacznym zużyciem zasobów, komunikat powinien całościowo poruszyć problem niedoborów zasobów w łańcuchu żywnościowym oraz zachęcić do opracowania zrównoważonej polityki żywnościowej; apeluje do Komisji o ocenę korzystania z przyjaznych środowisku opakowań żywności, w tym o rozważenie możliwości stopniowego zastępowania opakowań spożywczych opakowaniami ulegającymi biodegradacji i nadającymi się do kompostowania zgodnie ze standardami europejskimi;

66.    apeluje do Komisji o ustanowienie stałej platformy oszczędnego gospodarowania zasobami, skupiającej wszystkie zainteresowane podmioty, z myślą o promowaniu i ułatwieniu zastosowania w praktyce wyników najnowszych badań, wymiany najlepszych praktyk i powstania nowej syntezy przemysłowej i nowych ekosystemów przemysłowych;

67.    wzywa Komisję do ustanowienia międzysektorowej, międzydyrekcyjnej grupy roboczej ds. zrównoważonego finansowania z myślą o uwzględnieniu wskaźników oszczędnego gospodarowania zasobami w zintegrowanej sprawozdawczości i rachunkowości na szczeblu przedsiębiorstwa, z jednoczesnym poszanowaniem poufności niektórych informacji handlowych; ponadto wzywa Komisję do zbadania – wraz z należytą oceną skutków – w jaki sposób można uwzględnić oszczędne gospodarowanie zasobami i ryzyko środowiskowe między innymi w ratingach kredytowych i wymogach kapitałowych banków, aby opracować kompleksowy system ubezpieczeń od zagrożeń dla środowiska oraz aby wyznaczyć wymogi informacyjne w odniesieniu do produktów inwestycyjnych; jest przekonany, że w tej mierze Komisja skorzysta na współpracy z Programem Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska, czerpiąc z wyników badania dotyczącego opracowania stabilnego systemu finansowego; wzywa Komisję do sprawdzenia istniejących inicjatyw dobrowolnych w państwach członkowskich z myślą o ewentualnej wymianie najlepszych praktyk;

68.    jako że zrównoważone i odpowiedzialne pozyskiwanie surowców pierwotnych ma krytyczne znaczenie dla zaprowadzenia oszczędnego gospodarowania zasobami oraz osiągnięcia celów gospodarki o obiegu zamkniętym, wzywa Komisję do przeprowadzenia przeglądu zaleceń politycznych Europejskiej Platformy Efektywnego Gospodarowania Zasobami w celu sformułowania norm zrównoważonego pozyskiwania dla surowców i towarów o znaczeniu priorytetowym; w związku z tym podkreśla wspólne poparcie przez Parlament i Radę wniosków Komisji w sprawie odpowiedzialnego pozyskiwania metali i minerałów z obszarów objętych konfliktem;

69.    wzywa Komisję do zweryfikowania definicji „krytycznych” surowców, uwzględniając w większym zakresie wpływ na środowisko i ryzyko związane z ich wydobyciem oraz przetwarzaniem, a także potencjał do ich zastąpienia surowcami wtórnymi;

70.    podkreśla, że trzeba uruchomić wszystkie rodzaje finansowania ze środków unijnych, w tym finansowanie z Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), programu „Horyzont 2020”, funduszy spójności i Europejskiego Banku Inwestycyjnego, żeby wesprzeć efektywne gospodarowanie zasobami, zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami, oraz wzywa Komisję i państwa członkowskie, by stopniowo wycofywały środowiskowo lub ekonomicznie szkodliwe subsydia, w tym służące uzyskiwaniu energii ze spalania biodegradowalnej części odpadów komunalnych i przemysłowych zgodnie z dyrektywą 2009/28/WE w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, oraz pośrednie i bezpośrednie subsydia na paliwa kopalne;

71.    wzywa, by środki finansowe z Programu UE na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (COSME), programu „Horyzont 2020” oraz europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych były przeznaczane w większym stopniu na rozwój zrównoważonych, innowacyjnych i zasobooszczędnych rozwiązań oraz nowych modeli biznesowych (takich jak systemy usług leasingowych i produktowych), a także poprawę projektowania produktów, zwiększenie wydajności materiałowej produktów i wydajności procesów;

72.    podkreśla, że badania i innowacyjność to kluczowe elementy w procesie wspierania przejścia w Europie na gospodarkę o obiegu zamkniętym oraz że konieczny jest wkład – w ramach programu Horyzont 2020 – na rzecz projektów dotyczących badań i innowacyjności, które mogą wykazać i sprawdzić w praktyce zrównoważony charakter gospodarki o obiegu zamkniętym pod względem gospodarczym i środowiskowym; jednocześnie podkreśla, że dzięki przyjęciu podejścia systemowego, projekty te mogą ułatwić sporządzanie przepisów sprzyjających innowacyjności i łatwych we wdrożeniu, dzięki określeniu ewentualnych wątpliwości, barier lub luk regulacyjnych, które mogą szkodzić rozwojowi modeli biznesowych opartych na wydajności zasobów;

73.    zwraca się do Komisji o wykorzystanie pełnego potencjału agendy cyfrowej oraz technologii informacyjnych w celu promowania oszczędnego gospodarowania zasobami oraz przechodzenia do gospodarki o obiegu zamkniętym;

74.    podkreśla, że UE jest gospodarką otwartą uczestniczącą w imporcie i eksporcie na rynku światowym; zwraca uwagę na potrzebę zajęcia się światowym wyzwaniem wyczerpywania się zasobów również na szczeblu międzynarodowym; wzywa Komisję i państwa członkowskie do aktywnego wspierania działań międzynarodowego panelu ds. zasobów istniejącego w ramach Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP), zbadania kwestii związanych ze światowymi zasobami o znaczeniu krytycznym i opracowywania praktycznych rozwiązań dla decydentów politycznych, przemysłu i społeczeństwa;

75.    wzywa Komisję do podjęcia koniecznych działań na szczeblu międzynarodowym w celu poprawy identyfikowalności produktów;

76.    podkreśla, że zwiększenie efektywności energetycznej może zmniejszyć zależność UE od zasobów oraz ograniczy ubóstwo energetyczne, którym dotkniętych jest nawet 125 mln europejskich obywateli; stwierdza, że efektywność energetyczną warto postrzegać jako odrębne źródło energii i że jej poprawa w dużym stopniu przyczynia się do rozwoju unijnego przemysłu oraz zmniejszenia rachunków ludności za energię;

77.    wzywa Komisję do zbadania, czy obecnie obowiązujące i planowane przepisy utrudniają funkcjonowanie gospodarki o obiegu zamkniętym, istnienie lub powstawanie innowacyjnych modeli biznesowych, takich jak gospodarka oparta na dzierżawie lub gospodarka społecznościowa/dzielenia, oraz czy istnieją w tym względzie przeszkody finansowe lub instytucjonalne; wzywa Komisję do poprawy takich przepisów i w razie potrzeby do zaradzenia takim przeszkodom; wzywa Komisję do przeglądu powiązanego ustawodawstwa w celu poprawy efektywności środowiskowej i zasobooszczędności produktów w całym cyklu ich życia, zwiększenia spójności między istniejącymi instrumentami oraz opracowania pionierskiego podejścia;

78.    zwraca się do Komisji o wyjaśnienie odpowiednich aspektów unijnej polityki konkurencji w odniesieniu do gospodarki o obiegu zamkniętym, mianowicie o wyjaśnienie współzależności między ryzykiem zmowy rynkowej a potrzebą pogłębienia współpracy między producentami i ich dostawcami;

79.    apeluje do Komisji o przedłożenie Parlamentowi sprawozdania na temat wszystkich przedstawionych powyżej środków oraz o zaproponowanie kolejnych kroków do 2018 r.;

o

o       o

80.    zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, a także parlamentom państw członkowskich.

(1)

1 Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0584.

(2)

2 Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0016.

(3)

3Teksty przyjęte, P7_TA(2012)0223.

(4)

4 Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0364.

(5)

5 Dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym.

(6)

6 Dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym.

(7)

7 Program ochrony środowiska OECD „Voluntary approaches to environmental policy”, 2003.

(8)

Komunikat Komisji z dnia 2 lipca 2014 r. zatytułowany „Ku gospodarce o obiegu zamkniętym: program »zero odpadów« dla Europy” (COM(2014)0398).

(9)

Dokument roboczy służb Komisji z dnia 2 lipca 2014 r. zawierający streszczenie oceny skutków i towarzyszący wnioskowi dotyczącemu dyrektywy zmieniającej dyrektywy w sprawie odpadów (COM(2014)0397) (SWD(2014)0208).

(10)

Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywy 2008/98/WE w sprawie odpadów, 94/62/WE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, 1991/31/WE w sprawie składowania odpadów, 2000/53/WE w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji, 2006/66/WE w sprawie baterii i akumulatorów oraz zużytych baterii i akumulatorów i 2012/19/UE w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (COM(2014)0397).

(11)

Green Budget Europe, 2015, Zalecenia dla poszczególnych państw wspierające proces europejskiego semestru, s. 6, http://www.foes.de/pdf/2015-02-25_CSR%20Recommendations_FINAL.pdf.


UZASADNIENIE

Pilna potrzeba efektywnego gospodarowania zasobami

Wykorzystywanie zasobów w sposób niezrównoważony nie tylko przyczynia się do powstania szkody w środowisku, lecz także stanowi ryzyko gospodarcze. Światowa gospodarka wykorzystuje równowartość zasobów 1,5 planety do generowania produkcji globalnej i pochłaniania odpadów. Do lat 30. XXI wieku liczba ta wzrośnie do równowartości zasobów dwóch planet.

Prognozuje się, że do 2050 r. roczne zużycie minerałów, paliw kopalnych i biomasy wzrośnie dwukrotnie i osiągnie wartość 140 mln ton. Jest to wynik połączenia wzrostu liczby ludności, większego dochodu do dyspozycji i większej różnorodności produktów niż obserwowano w przeszłości oraz krótszego cyklu życia produktów.

Dalsze podążanie tą drogą doprowadziłoby do ekologicznego i gospodarczego impasu.

Ludzkość już w tej chwili narusza szereg granic wyznaczonych przez możliwości planety, których musimy przestrzegać, aby uniknąć przekroczenia punktu krytycznego, w którym cofnięcie negatywnych zmian ekologicznych stanie się niemożliwe. Skutki ekologiczne są wielorakie i w wielu przypadkach nieodwracalne: zmiana klimatu, wylesianie, pustynnienie, degradacja gleby, utrata różnorodności biologicznej, zmniejszanie różnorodności genetycznej i ograniczenie usług ekosystemowych.

Aby zapobiec tym zmianom w naszej biosferze, musimy wykorzystywać mniejszą ilość zasobów. Jesteśmy w stanie i musimy osiągnąć co najmniej taki sam standard życia i dobrostan, jaki obserwujemy obecnie, przy użyciu jednej dziesiątej wykorzystywanych aktualnie zasobów. Poprawę naszej konkurencyjności, reindustrializację Europy i lepszy standard życia osiągnąć możemy wyłącznie poprzez oddzielenie wzrostu gospodarczego od wykorzystywania zasobów.

Europa jest zależna od importowanych zasobów w większym stopniu niż jakikolwiek inny region na świecie. Z importu pochodzi 40% wszystkich materiałów wykorzystywanych w UE. W przypadku niektórych strategicznych zasobów, takich jak rudy metali i substancje biogenne, odsetek ten jest jeszcze wyższy. Importowane – głównie z Rosji, Syrii, Maroka i Tunezji – jest 92% fosforu, który ma kluczowe znaczenie dla europejskiego rolnictwa.

Poprawa oszczędnego gospodarowania zasobami wpłynęłaby korzystnie na gospodarkę i bezpieczeństwo. Oszczędniejsze korzystanie z zasobów przyczyniłoby się do zmniejszenia zależności od zasobów oraz przyniosłoby oszczędności w zakresie kosztów materiałów. Ponadto doprowadziłoby to do powstania nowych przedsiębiorstw oraz miejsc pracy w Europie. Z szacunków Komisji Europejskiej wynika, że zwiększenie produktywności zasobów o 2% rocznie pozwoliłoby do 2030 r. stworzyć 2 mln nowych miejsc pracy w UE.

To sytuacja korzystna dla wszystkich. Oszczędne gospodarowanie zasobami stanowi rozwiązanie dylematu w dziedzinie ekologii, przed jakim stoimy, oraz wyzwań gospodarczych, z jakimi zmaga się Europa.

Zmiana paradygmatu

Zwiększenie oszczędnego gospodarowania zasobami opiera się na sześciu zasadniczych pojęciach: gospodarka o obiegu zamkniętym, kaskadowe wykorzystywanie zasobów, hierarchia postępowania z odpadami, rozszerzona odpowiedzialność producenta, symbioza przemysłowa i nowe modele biznesowe.

1. Poprawa w zakresie oszczędnego gospodarowania zasobami oznacza odejście od aktualnie prowadzonej gospodarki liniowej, charakteryzującej się modelem produkcji i konsumpcji „weź–zrób–zużyj–wyrzuć”. W gospodarce o obiegu zamkniętym praktycznie wszystkie materiały nieodnawialne krążą w zamkniętych obiegach. Odpady pokonsumpcyjne są skutecznie zbierane, poddawane recyklingowi i wykorzystywane do wytworzenia nowych produktów. W gospodarce o obiegu zamkniętym odpady zostają „wyeliminowane” z systemu. Surowce pierwotne – odnawialne, czy też nie – wykorzystuje się tylko wtedy, gdy nie są dostępne surowce wtórne. Zasoby odnawialne wykorzystywane są w granicach zrównoważoności oraz pojemności ekosystemów.

2.

Kaskadowe wykorzystywanie zasobów stanowi sposób na maksymalizację oszczędnego gospodarowania zasobami. Obejmuje to podejmowanie systemowych prób, by najpierw eksploatować materiały na potrzeby wytwarzania produktów o wyższej wartości dodanej, a w drugiej kolejności wielokrotnie wykorzystywać takie produkty jako zasoby w innych kategoriach produktów.

3. Hierarchia postępowania z odpadami (zapobieganie, ponowne wykorzystanie, recykling, odzysk, unieszkodliwianie) pozwala na czerpanie maksymalnych korzyści z produktów, dzięki temu, że nie generuje się praktycznie żadnych odpadów, a ostatecznie osiągnięty zostaje poziom „zero odpadów” dla gospodarki.

4. Rozszerzona odpowiedzialność producenta oznacza, że producenci są odpowiedzialni za gospodarkę produktami po zakończeniu ich eksploatacji.

Detalistów można brać pod uwagę tylko w kontekście sprzedaży usług, świadczenie których produkty umożliwiają – sam produkt pozostaje własnością producenta, a po zakończeniu jego eksploatacji, to do producenta należy obowiązek gospodarowania produktem w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami.

5. Symbioza przemysłowa polega na współpracy producentów w zakresie wzajemnego wykorzystywania produktów ubocznych ich produkcji.

6. Nowe modele biznesowe powstają po to, by ulepszyć oszczędne gospodarowanie zasobami. Jednym z przykładów nowego, zasobooszczędnego modelu biznesowego jest gospodarka oparta na dzierżawie, polegająca na sprzedaży i utrzymywaniu funkcji usługowej produktu, zamiast sprzedawania samego produktu. Dzierżawa tworzy stabilny strumień dochodu dla spółek i zachęca zarówno spółki, jak i klientów do zmniejszenia zużycia zasobów i dbania o utrzymanie dobrej jakości produktu.

Zachęty o charakterze prawodawczym oraz zachęty gospodarcze tworzą niezbędny efekt dźwigni

W aktualnych strategiach gospodarczych wysiłki nie są w wystarczającym stopniu ukierunkowane na zmianę paradygmatu. Europa utknęła w systemie, w którym wartościowe materiały, spośród których pozyskanie wielu wiąże się z wysokim kosztem środowiskowym i społecznym, ostatecznie lądują na składowisku lub w spalarni. Nie istnieje jeszcze sprawnie funkcjonujący rynek surowców wtórnych.

Aby to zmienić, potrzebny jest efekt dźwigni, do stworzenia którego wymagane są zarówno zachęty o charakterze prawodawczym, jak i zachęty gospodarcze, na przykład:

•   wspieranie innowacji w dziedzinie zasobooszczędnych produktów i usług dzięki różnym mechanizmom finansowania;

•   wspieranie popytu na takie produkty poprzez zamówienia publiczne i opodatkowanie przyjazne środowisku oraz wprowadzenie opłat, które zniechęcają do korzystania z produktów i usług, które nie są zasobooszczędne;

•   ustanowienie w odniesieniu do produktów wymogów dotyczących ekoprojektu, na przykład w drodze sprawnie funkcjonującej dyrektywy w sprawie ekoprojektu; dopilnowanie, by importowane towary także były zgodne z tymi wymogami oraz zdecydowane usprawnienie nadzoru rynku, który nie jest obecnie rygorystyczny, to warunki konieczne dla zapewnienia zasobooszczędności produktów;

•   zapewnienie, aby obowiązujące przepisy nie utrudniały rozwoju zasobooszczędnych produktów, usług lub modeli biznesowych; utrudnienia takie można zaobserwować na przykład w przepisach dotyczących bezpieczeństwa i konkurencji;

•   stopniowe wycofywanie dotacji o skutkach szkodliwych dla środowiska (na przykład dotacji ze środków Funduszu Spójności przeznaczanych na budowę nowych składowisk odpadów lub spalarni).

W przepisach finansowych i gospodarczych nie uwzględniono wartości usług ekosystemowych i różnorodności biologicznej, jak również nie wzięto pod uwagę zagrożeń ekologicznych i społecznych. Takie zagrożenia wiążą się także z ryzykiem gospodarczym w kontekście długoterminowego wyniku działalności finansowej, które nie jest odzwierciedlone w tradycyjnej analizie finansowej. Prowadzi to do niewłaściwej alokacji kapitału.

W sprawozdaniach finansowych, regulacjach w zakresie rachunkowości oraz w zintegrowanej sprawozdawczości należy uwzględnić większą rozliczalność ryzyka systemowego wynikającego z degradacji środowiska, nadmiernej eksploatacji zasobów i braku działalności, które spowodowane są obecnymi krótkoterminowymi trajektoriami rynku. Należy uwzględnić niedobór zasobów i ryzyko środowiskowe w przepisach finansowych, dotyczących między innymi ratingów kredytowych, wymogów kapitałowych, ubezpieczeń, informacji na temat produktów finansowych, rachunkowości i audytów. Można przekierować rynki kapitałowe w stronę długoterminowej zrównoważoności poprzez łączne uwzględnienie czynników środowiskowych, społecznych i dotyczących zarządzania. Poważne ryzyko środowiskowe powinno przekładać się na wyższe wymogi kapitałowe.

Niezbędne są także przejrzyste, nowe ramy polityki, które umożliwią inwestorom prywatnym i instytucjonalnym zmianę paradygmatu w zakresie inwestycji i nastawienie na długoterminowe, zrównoważone inwestycje. Osoby odpowiedzialne za wyznaczanie kierunków polityki muszą zagwarantować niezbędną pewność prawa, aby umożliwić tworzenie zasobooszczędnych inwestycji i strategii biznesowych.

Przedsiębiorstwa i środowisko nie stoją w opozycji. Łączą je wzajemne interesy i korzyści. Napięcie obserwowane we wszystkich sektorach istnieje między spółkami, które opierają swoją działalność na innowacji i oszczędnym gospodarowaniu zasobami, a takimi, które utknęły w strategiach i warunkach rynkowych ukształtowanych pod kątem nieistniejących już warunków.

Reindustrializację Europy oprzeć można wyłącznie na zasobooszczędnych i innowacyjnych przedsiębiorstwach. Zmiana musi zacząć się jak najszybciej, aby zapobiec utknięciu w strukturach, które nie są zasobooszczędne.

Zrównoważone budownictwo

Budownictwo odpowiada za 40% ostatecznego wykorzystania energii przez UE oraz za 36% emisji CO2. Dlatego konieczne jest położenie szczególnego nacisku na oszczędne gospodarowanie zasobami przez środowisko zbudowane i budynki.

Pojęcie „zrównoważone budownictwo” często sprowadza się jedynie do wyboru materiałów lub efektywności energetycznej. Obejmuje ono jednak dużo szerszy zakres. Aby budownictwo stało się zrównoważone, należy odnieść się do całego cyklu życia budynków, od opracowywania planów architektonicznych, inżynierii budowlanej i projektowania, przez budowę i wybór materiałów oraz eksploatację, modyfikację i renowację, aż po ostateczną likwidację. W ramach zrównoważonego budownictwa musimy także uwzględnić inteligentne i zrównoważone zagospodarowanie przestrzenne i zieloną infrastrukturę. Rozwiązania w zakresie miejskiego planowania przestrzennego i transportu także odgrywają kluczową rolę podczas budowy zrównoważonego społeczeństwa.

Przy ustalaniu norm w zakresie zrównoważonego budownictwa, konieczne jest przyjęcie ambitnego podejścia.

Renowacje przeprowadza się stosunkowo rzadko, zatem w interesie społeczeństwa i właściciela leży, aby zostało to zrobione „jak należy”. Wszystkie renowacje, jakie są obecnie realizowane, powinny dążyć do możliwie najwyższego poziomu zasobooszczędności.

Jako że 90% budynków mieszkalnych przewidzianych na rok 2050 już istnieje, ambitne strategie wspierające renowację istniejących budynków mają kluczowe znaczenie dla przyszłego wysokowydajnego, zasobooszczędnego środowiska zbudowanego. Renowacje przyniosłyby wiele korzyści w szerokim spektrum kwestii, takich jak jakość powietrza w pomieszczeniach i zwiększony popyt na działalność MŚP, które tworzą większą część sektora remontowego w Europie, w którym to sektorze nie jest możliwa delokalizacja miejsc pracy z Europy.

W sektorze nadal istnieją duże niespójności w odniesieniu do definicji zrównoważonego budownictwa i zrównoważonych materiałów budowlanych. Pojęcie zrównoważonego budownictwa opiera się na słabych podstawach z uwagi na brak harmonizacji, co pociąga za sobą wysokie koszty, brak pewności, złożoną komunikację i bliską zeru możliwość dokonania analizy porównawczej w odniesieniu do całego sektora.

Przeszkody dla uwolnienia potencjału zasobów, jakie tkwią w budownictwie, mają zazwyczaj charakter gospodarczy: taniej jest składować odpady niż je zbierać, sortować i poddawać recyklingowi. Ponadto w wielu państwach członkowskich brakuje infrastruktury recyklingu.

Zachęty i zobowiązania doprowadziłyby do lepszego planowania wykorzystywania zasobów i zrównoważonego doboru materiałów w całym cyklu życia.

Pomiar postępów

Skuteczne gospodarowanie zasobami wymaga pomiaru, natomiast pomiar wymaga powszechnie uznanych wskaźników oraz udziału wszystkich stron.

Unia Europejska musi zatem opracować wiążący, główny wskaźnik oszczędnego gospodarowania zasobami. Główny wskaźnik nie jest jednak wystarczający do pomiaru postępów. Trzeba go uzupełnić wskaźnikami pomocniczymi, odnoszącymi się do różnych aspektów oszczędnego gospodarowania zasobami. Wskaźniki pomocnicze ułatwiają stwierdzenie, które rozwiązania są najbardziej opłacalne i sensowne.

Znaczenie wskaźników łatwo zrozumieć w przypadku rachunkowości. Spółki ogłaszają swoje zaksięgowane zyski okresowo, zgodnie ze standardami rachunkowości. Liczba odnotowana w zaksięgowanych zyskach stanowi odzwierciedlenie kwoty, jaką spółka zarobiła w danym okresie. Dzięki szeregowi pomocniczych wskaźników finansowych możliwe jest zaobserwowanie źródła deficytu lub zysku danej spółki.

Gdyby każde przedsiębiorstwo zgłaszało swoje przepływy finansowe według własnego, preferowanego systemu, i gdyby działanie to miało charakter dobrowolny, żadne uzyskane w ten sposób dane nie byłyby porównywalne ani istotne. Z podobnych przyczyn przydatne są wskaźniki oszczędnego gospodarowania zasobami. Zużycie zasobów w każdym państwie członkowskim, a także zużycie zasobów w sektorach publicznym i prywatnym powinno się mierzyć w sposób jednolity. Oprócz towarów wyprodukowanych w danym kraju wskaźniki powinny uwzględniać także import. Na poziomie spółek rachunkowość w odniesieniu do zasobów oznacza opracowanie podobnych metod, jak w przypadku rachunkowości finansowej.

Na podstawie tych wskaźników UE musi wyznaczyć ambitny cel główny w zakresie oszczędnego gospodarowania zasobami oraz pozostawić szeroki margines wariantów dla innowacyjnych modeli biznesowych i wyboru strategii.


OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (1.6.2015)

dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

w sprawie oszczędnego gospodarowania zasobami – ku gospodarce o obiegu zamkniętym

(2014/2208(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Tiziana Beghin

WSKAZÓWKI

Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych zwraca się do Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  wyraża ubolewanie z powodu wycofania pakietu legislacyjnego dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym, którego przepisy umożliwiłyby powstanie nawet 180 000 miejsc pracy w samym tylko unijnym sektorze gospodarowania odpadami, oraz wzywa Komisję do przedstawienia do końca 2015 r. nowego wyważonego wniosku, który będzie co najmniej tak samo ambitny jak pierwotny wniosek, któremu towarzyszyć będzie szczegółowa ocena skutków i w którym nacisk zostanie położony na to, aby w pierwszej kolejności zapobiegać powstawaniu odpadów;

2.  zwraca uwagę na fakt, że sektor usług w zakresie ochrony środowiska wykazał się dużą odpornością nawet w latach kryzysu gospodarczego, oraz podkreśla, że dzięki dobrze rozwiniętej gospodarce o obiegu zamkniętym w całej Europie mogą powstać miliony nowych miejsc pracy niezagrożonych delokalizacją i wymagających różnych poziomów umiejętności przy jednoczesnym poszanowaniu praw pracowniczych i układów zbiorowych; zauważa, że aby ta gospodarka mogła osiągnąć swój pełny potencjał, konieczna jest zmiana w pojmowaniu przez społeczeństwo kluczowego znaczenia zasobooszczędności; podkreśla, że rządy muszą zapewnić podejście oparte na spójnej i zintegrowanej polityce wspierającej tę zmianę i że należy stworzyć możliwości nabywania nowych umiejętności potrzebnych z punktu widzenia gospodarki o obiegu zamkniętym;

3.  podkreśla, że gospodarka ta przyczyni się do zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu i przyniesie trwałe pozytywne skutki dla rynku pracy, umożliwiając tworzenie wysokiej jakości i trwałych miejsc pracy oraz pobudzając innowacje; uważa, że prawdziwa europejska polityka przemysłowa oparta na gospodarczej i środowiskowej zrównoważoności oraz mająca na celu przezwyciężenie modelu biznesowego kierującego się zasadą „wziąć-wyprodukować-zużyć-wyrzucić” jest zasadniczym osiągnięciem;

4.  stwierdza, że gospodarka o obiegu zamkniętym prowadzi do powstania rozproszonych, niescentralizowanych miejsc pracy, wspierając tym samym MŚP, umożliwiając walkę z problemem wysokiego bezrobocia w ubogich regionach odczuwających skutki globalizacji i dezindustrializacji, zmniejszając nierówność i realizując cele polityki spójności UE; podkreśla znaczenie roli władz lokalnych i regionalnych w planowaniu i wspieraniu takiego rozwoju;

5.  uznaje znaczenie roli odgrywanej przez przedsiębiorstwa społeczne, zwłaszcza pod względem zwiększania możliwości zatrudnienia dla osób wykluczonych z rynku pracy, na przykład w sektorze napraw i ponownego wykorzystania; uważa, że ekoprojekt towarzyszący naprawie, ponownemu wykorzystaniu i recyklingowi stanowi integralną część gospodarki o obiegu zamkniętym;

6.  podkreśla, że działania w ramach gospodarki o obiegu zamkniętym nie są intensywne pod względem wykorzystania zasobów, natomiast charakteryzują się intensywnością wykorzystania siły roboczej w porównaniu z konwencjonalną gospodarką, w związku z czym mają duży potencjał tworzenia miejsc pracy; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia kompleksowej ochrony zdrowia osób zatrudnionych w miejscu ich pracy, szczególnie w sektorach, w których dokonuje się recyclingu produktów zawierających składniki stwarzające szczególne zagrożenie; zauważa, że w związku z tym powinny one być priorytetowym celem inwestycji europejskich, szczególnie dokonywanych w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS).

7.  uważa, że inwestowanie w składowiska i spalarnie odpadów niepotrzebnie angażuje zasoby, które można by przeznaczyć na działania służące tworzeniu miejsc pracy, takie jak zapobieganie powstawaniu odpadów, ponowne wykorzystanie, naprawa i przygotowanie do ponownego wykorzystania; wzywa Komisję do dopilnowania, aby finansowanie w ramach unijnej polityki spójności było ukierunkowane na działania sprzyjające gospodarce o obiegu zamkniętym oraz aby nie przeznaczano go na składowiska i spalarnie odpadów;

8.  uważa, że gospodarka o obiegu zamkniętym jest jednym z głównych elementów, które zrównoważą spadek liczby miejsc pracy wymagających wysokich kwalifikacji oraz w zawodach średniego szczebla i stworzą trwałe miejsca pracy na stanowiskach wymagających wysokich kwalifikacji, na przykład w dziedzinie badań i rozwoju oraz projektowania w całym cyklu życiowym produktu;

9.  podkreśla, że skuteczne i sprzyjające tworzeniu miejsc pracy przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym wymaga przewidywania (np. identyfikowania niedoborów wykwalifikowanej kadry), aktywnego zarządzania transformacją i długoterminowego planowania, również w kontekście reindustrializacji, zwłaszcza na obszarach najbardziej dotkniętych kryzysem gospodarczym; w związku z tym zwraca uwagę na znaczenie kształcenia, szkolenia zawodowego i przekwalifikowywania pracowników, zwłaszcza w zasobooszczędnych sektorach, a także na znaczenie dialogu społecznego dotyczącego programu na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym; apeluje o podjęcie działań, które podniosą jakość dostępnych informacji, porad i wytycznych dotyczących perspektyw zawodowych oraz umiejętności niezbędnych do skutecznego wykorzystywania możliwości zatrudnienia oferowanych przez gospodarkę o obiegu zamkniętym;

10. zauważa, że na drodze ku gospodarce o obiegu zamkniętym wewnętrzna transformacja i przedefiniowanie miejsc pracy mogą mieć wpływ na sektory o wysokiej intensywności emisji; w związku z tym wzywa państwa członkowskie i Komisję do podjęcia współpracy z partnerami społecznymi oraz opracowania koniecznych programów działań i odpowiednich mechanizmów solidarności (tzn. wsparcia finansowego, bodźców finansowych zachęcających do podejmowania inicjatyw w dziedzinie przedsiębiorczości oraz przeznaczania funduszy UE na przekwalifikowywanie i podnoszenie kwalifikacji) w celu zniwelowania negatywnego wpływu tego przejścia na wszystkie zaangażowane podmioty, a zwłaszcza na określone kategorie pracowników i grup znajdujących się w trudnej sytuacji społecznej;

11. jest głęboko przekonany, że przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym wymaga zdecydowanych działań i zachęt zarówno ze strony państw członkowskich, jak i Komisji; wzywa państwa członkowskie i Komisję do stworzenia solidnego otoczenia regulacyjnego i do opracowania odpowiednich strategii politycznych dotyczących ponownego wykorzystania, naprawy i przygotowania do ponownego wykorzystania; zachęca państwa członkowskie do stworzenia zachęt podatkowych, które sprzyjają rozwojowi gospodarki o obiegu zamkniętym, jak na przykład przesunięcie obciążeń podatkowych z pracy i różnicowanie stawek VAT zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami, zwiększając tym samym atrakcyjność zasobooszczędności, recyklingu, renowacji i ponownego wykorzystania oraz przyczyniając się do pobudzenia wzrostu sprzyjającego tworzeniu miejsc pracy; podkreśla, że podejmowane działania nie mogą w żadnym wypadku prowadzić do obniżenia poziomu zabezpieczenia socjalnego pracowników i muszą respektować ich prawa do ochrony socjalnej;

12. wzywa państwa członkowskie do promowania gospodarki o obiegu zamkniętym wśród organów lokalnych, regionalnych i gminnych, ponieważ jest to najwłaściwszy poziom, jeżeli chodzi o trwałe wdrażanie związanych z nią działań;

13. podkreśla potrzebę zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorstw, szczególnie MŚP i mikroprzedsiębiorstw, które stanowią 99% firm w Unii i tworzą ponad 85% miejsc pracy na kontynencie, przy jednoczesnym utrzymaniu tych samych praw socjalnych dla pracowników; przypomina, że stosowane w ramach proaktywnego podejścia zachęty podatkowe i ułatwienia w dostępie do kredytu dla przedsiębiorstw sektora mogą stanowić ważne narzędzie rozwoju;

14. podkreśla, że przejście na zrównoważoną gospodarkę o obiegu zamkniętym powinno łączyć w sobie ambitne cele z dziedziny ochrony środowiska naturalnego z rygorystycznymi wymogami społecznymi, w tym promowaniem godziwej pracy oraz zdrowych i bezpiecznych warunków pracy (tzn. przez zapewnienie, że pracownicy nie będą narażeni w miejscu pracy na kontakt ze szkodliwymi substancjami);

15. przypomina, jak ważne jest uproszczenie obowiązków sprawozdawczych państw członkowskich, w tym usprawnienie metody obliczeń wartości docelowych dla odpadów komunalnych, składowania i odpadów opakowaniowych;

16. wzywa Komisję do dopilnowania, by w postępowaniach o udzielenie zamówienia uwzględniano zagadnienia społeczne i środowiskowe, które mają istotne znaczenie dla propagowania zrównoważonego rozwoju i przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym;

17. wzywa poszczególne podmioty do rozwijania partnerstw publiczno-prywatnych w celu optymalizacji tworzenia gospodarki o obiegu zamkniętym w wielu obszarach;

18. przypomina, że prawidłowe gospodarowanie odpadami niebezpiecznymi nadal stanowi problem, w szczególności dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje zamiar poprawy rejestracji danych i identyfikowalności odpadów niebezpiecznych dzięki tworzeniu ich rejestrów oraz określeniu zdolności i niedoskonałości systemów gospodarowania w państwach członkowskich; wzywa państwa członkowskie i Komisję do wprowadzenia wszelkich instrumentów niezbędnych do ochrony pracowników mających kontakt z substancjami stwarzającymi zagrożenie.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

28.5.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

50

0

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Laura Agea, Guillaume Balas, Brando Benifei, David Casa, Ole Christensen, Agnes Jongerius, Jan Keller, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Zdzisław Krasnodębski, Jean Lambert, Jérôme Lavrilleux, Patrick Le Hyaric, Jeroen Lenaers, Verónica Lope Fontagné, Javi López, Thomas Mann, Dominique Martin, Anthea McIntyre, Joëlle Mélin, Elisabeth Morin-Chartier, Emilian Pavel, Georgi Pirinski, Terry Reintke, Claude Rolin, Anne Sander, Sven Schulze, Siôn Simon, Jutta Steinruck, Yana Toom, Ulrike Trebesius, Marita Ulvskog, Tatjana Ždanoka, Jana Žitňanská, Inês Cristina Zuber

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Amjad Bashir, Heinz K. Becker, Lynn Boylan, Mercedes Bresso, Deirdre Clune, Tania González Peñas, Eduard Kukan, Edouard Martin, Evelyn Regner, Csaba Sógor

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Marco Affronte, Andor Deli, Norica Nicolai, Urmas Paet, Pavel Telička, Marco Zanni


OPINIA Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (2.6.2015)

dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

w sprawie oszczędnego gospodarowania zasobami: ku gospodarce o obiegu zamkniętym

(2014/2208(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Benedek Jávor

WSKAZÓWKI

Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii zwraca się do Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  przypomina, że Europa jest importerem netto zasobów naturalnych i że ceny surowców wzrosły o 147% w pierwszej dekadzie XXI wieku(1)1, czyniąc europejską gospodarkę szczególnie podatną na zagrożenia; uważa, że w celu poradzenia sobie ze światowymi wyzwaniami i uzależnieniem UE od zasobów niezwykle ważne jest, by efektywność energetyczna i efektywne gospodarowanie zasobami stanowiły podstawę europejskiej odbudowy przemysłu, tak aby UE mogła w przyszłości utrzymać swoją opartą na innowacyjnych gałęziach gospodarki konkurencyjność, pobudzać zdolność produkcyjną oraz tworzyć nowe, zrównoważone i godziwie wynagradzane miejsca pracy, w tym miejsca pracy wymagające wysokich kwalifikacji;

2.  podkreśla, że w celu zapewnienia dalszego rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym i uniknięcia marnowania zasobów konieczna jest zmiana paradygmatu; uważa, że zmiana ta wymaga wysłania odpowiednich sygnałów producentom i konsumentom, na przykład za pośrednictwem dynamicznych ram podatkowych i regulacyjnych, szybszego przejścia na gospodarkę opartą na zasobach odnawialnych oraz złagodzenia ewentualnego efektu odbicia; uważa, że konieczne jest jednoczesne zastosowanie różnych podejść zgodnych z zasadą pomocniczości na różnych szczeblach politycznych i obejmujących m.in.:

–   internalizację efektów zewnętrznych i promowanie zasady kaskadowego wykorzystania zasobów,

–   wykorzystywanie odpadów nadających się do recyklingu jako głównego, wiarygodnego źródła surowców dzięki tworzeniu nietoksycznych cyklów materiałowych,

–   koncentrowanie się na strumieniach kluczowych materiałów, podejmowanie działań dotyczących produktów zasobochłonnych oraz nagradzanie liderów,

–   opracowywanie modeli biznesowych zachęcających do zamykania obiegu materiałów i produktów,

–   projektowanie produktów w sposób gwarantujący ich trwałość, łatwą naprawę oraz możliwość ponownego wykorzystania lub odzysku ich komponentów,

–   organizowanie logistyki w sposób gwarantujący łatwy i efektywny powrót produktów niebędących już w użyciu na początek łańcucha,

–   dążenie do inteligentnych regulacji, stosowanie dobrych i sprawdzonych praktyk, usprawnienie i/lub harmonizacja prawodawstwa UE oraz zapewnienie jego lepszego wdrażania;

3.  podkreśla, że poprawa wykorzystania zasobów przez ustanowienie lepszych wymogów w zakresie projektowania produktów i przepisów w zakresie odpadów, które gwarantują ruch w górę na szczeblach hierarchii odpadów (wspierając w ten sposób zapobieganie powstawaniu odpadów, ich ponowne wykorzystanie, przygotowanie do ponownego wykorzystania i recykling), mogłaby przynieść unijnym przedsiębiorstwom, organom publicznym i konsumentom znaczne oszczędności netto, szacowane na 600 mld EUR lub 8% rocznego obrotu, prowadząc jednocześnie do ograniczenia łącznych rocznych emisji gazów cieplarnianych o 2–4%; podkreśla, że zwiększenie produktywności zasobów o 30% do 2030 r. mogłoby przyczynić się do wzrostu PKB o blisko 1% i powstania 2 mln dodatkowych trwałych miejsc pracy(2)1; przypomina, że efektywne gospodarowanie zasobami jest pierwszoplanowym celem siódmego programu działań w zakresie środowiska, w ramach którego podkreśla się konieczność pobudzenia produkcji i popytu konsumenckiego na ekologiczne produkty i usługi przez prowadzenie polityki wspierającej ich dostępność, przystępność cenową, funkcjonalność i atrakcyjność; podkreśla, że niedobór zasobów wymaga dążenia do absolutnego oddzielenia wzrostu gospodarczego od wykorzystywania zasobów naturalnych w celu zapewnienia, że wykorzystanie to i wzrost PKB pozostaną w biofizycznych granicach planety;

4.  podkreśla znaczenie celów UE dla tworzenia równych warunków działania;

5.  zwraca uwagę na analizę przeprowadzoną przez Komisję, z której wynika, że przyjęcie nowych wartości docelowych dla odpadów doprowadziłoby do powstania 180 000 miejsc pracy, poprawiłoby konkurencyjność UE oraz zmniejszyłoby popyt na kosztowne i ograniczone zasoby(3)2; wyraża ubolewanie z powodu wycofania wniosku ustawodawczego dotyczącego odpadów(4)3, ale upatruje w oświadczeniu wiceprzewodniczącego Timmermansa na posiedzeniu plenarnym w Parlamencie w grudniu 2014 r. szansy na nowy i ambitniejszy pakiet dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym, który musi zostać przedstawiony do końca 2015 r.; apeluje o przedstawienie do 2015 r. wniosku opierającego się na ocenie skutków i na celach jakościowych, który będzie dotyczył nie tylko strumieni odpadów z gospodarstw domowych, lecz również odpadów przemysłowych i handlowych, w ramach nowego pakietu dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym; apeluje, aby ten nowy pakiet uwzględniał konkretne strumienie odpadów, w tym odpady organiczne, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny (WEEE) oraz odpady z budowy;

6.  wzywa, by zgodnie z zaleceniami Europejskiej Platformy Efektywnego Gospodarowania Zasobami(5)4, pakietem klimatyczno-energetycznym UE i siódmym programem działań w zakresie środowiska pakiet dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym obejmował przepisy ustanawiające kompleksowe ramy polityki, które znacznie zwiększą niezależność Europy od zasobów dzięki konkretnym celom politycznym oraz lepszej integracji i usprawnieniu istniejących instrumentów politycznych, takich jak pełne wdrożenie dyrektyw w sprawie ekoprojektu i oznakowań ekologicznych i ich rozszerzenie na różne typy produktów oraz w wymiarze efektywnego gospodarowania zasobami; nalega, by instrumenty i środki zapewniały rzeczywiste możliwości dla MŚP jako kluczowych podmiotów, a także dla przedsiębiorstw gospodarki społecznej i organów lokalnych w gospodarce o obiegu zamkniętym i ich aktywny udział w tej gospodarce; podkreśla, że ww. ramy powinny obejmować konkretne strategie polityczne na rzecz tworzenia trwałych i lokalnych miejsc pracy, unikać nieproporcjonalnych wymogów administracyjnych i utrzymać przystępność cenową dla gospodarstw domowych;

7.  apeluje, aby pakiet dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym obejmował przepisy zapewniające konkretne środki wspierające MŚP, takie jak podnoszenie świadomości, pomoc techniczna oraz dostęp do finansowania, informacji i umiejętności; popiera wdrożenie zaproponowanego przez Komisję planu działań ekologicznych dla MŚP i z zadowoleniem przyjmuje utworzenie europejskiego centrum doskonałości w dziedzinie efektywnego gospodarowania zasobami, które ma doradzać i pomagać MŚP dążącym do poprawy wyników w zakresie efektywnego gospodarowania zasobami;

8.  podkreśla potrzebę zagwarantowania uczciwej konkurencji między prywatnymi i publicznymi przedsiębiorstwami zajmującymi się odpadami, nawet jeżeli istnieje gminny lub publiczny monopol w obszarze odpadów odpowiedzialny za organizację systemu zbiórki;

9.  wzywa państwa członkowskie i Komisję do wzmocnienia ram prawnych dotyczących rozszerzonej odpowiedzialności producenta i do zwiększenia przejrzystości we wdrażaniu związanych z nią programów; uważa, że kluczowe znaczenie mają jasne definicje oraz wspólna metoda obliczania oparta na danych popartych dowodami i minimalnych wymogach dotyczących programów rozszerzonej odpowiedzialności producenta; podkreśla konieczność poprawy wymogów projektowych dla opakowań w celu ograniczenia zużycia materiałów i usprawnienia recyklingu;

10. apeluje, by pakiet dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym obejmował przepisy służące poprawie i wzmocnieniu wdrażania obowiązującego prawodawstwa i wprowadził na szczeblu UE politykę zrównoważonego zarządzania surowcami, w którą będą zaangażowane wszystkie zainteresowane podmioty, przy zastosowaniu podejścia uwzględniającego cykl życia mającego na celu zapewnienie ekowydajnego, trwałego i przyjaznego dla środowiska wykorzystania surowców na etapach wydobycia, projektowania, produkcji, zużycia, utrzymania, gospodarowania odpadami i ponownego wykorzystania oraz skutecznego zastępowania substancji i materiałów stwarzających zagrożenie; uważa, że wszystkie ww. środki muszą zawsze uwzględniać możliwości budżetów domowych;

11. podkreśla, że produktom biotechnologicznym i związanym z nimi usługom należy zagwarantować szczególną pozycję w gospodarce o obiegu zamkniętym; wzywa Komisję do uwzględnienia celów strategii na rzecz biogospodarki na rok 2012(6); uważa, że zrównoważone wykorzystanie drewna i materiałów drewnopochodnych może zastąpić materiały nieodnawialne w produkcji podstawowej i w ten sposób nadać gospodarce o obiegu zamkniętym bardziej zrównoważony charakter w całym łańcuchu wartości;

12. przypomina o konieczności zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) w odniesieniu do konkretnych zagrożeń, na jakie narażeni są pracownicy w niektórych z tych sektorów;

13. podkreśla potencjał górnictwa miejskiego w kontekście odzyskiwania odpadów i ograniczania zależności UE od importu surowców; wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrożenia prawodawstwa dotyczącego odpadów, w szczególności w zakresie przemieszczania odpadów i odpadów niebezpiecznych, oraz do usprawnienia działań kontrolnych w celu przeciwdziałania nielegalnym transferom odpadów; wzywa Komisję zlikwidowania luk prawnych w rozporządzeniu w sprawie przemieszczania odpadów; podkreśla potrzebę zwiększenie popytu rynkowego na materiały i produkty pochodzące z odzysku, pobudzenia rynku surowców wtórnych oraz stworzenia europejskiego rynku produktów z odzysku;

14. podkreśla potencjał lepszego ponownego wykorzystywania, napraw i przygotowania do ponownego wykorzystania dla tworzenia wysokiej jakości, zrównoważonych miejsc pracy na szczeblu lokalnym, dla oszczędności zasobów oraz zwiększenia roli gospodarki społecznej, przedsiębiorczości i MŚP, w tym przedsiębiorstw społecznych; apeluje, by pakiet dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym obejmował przepisy zachęcające do ponownego wykorzystywania i przygotowania do ponownego wykorzystywania przez określenie celów ilościowych, które zagwarantują dostępu do strumienia odpadów w postaci autoryzowanych punktów ponownego wykorzystywania i będą wspierały rozwój oraz ujednolicenie ponownego wykorzystywania, a także infrastrukturę związaną z naprawami i sieci napraw; podkreśla konieczność zapewnienia lepszych standardów w zakresie projektowania produktów, aby wyroby konsumenckie były trwalsze, łatwe w demontażu, możliwe do uaktualnienia lub naprawy i nadawały się do recyklingu; wzywa Komisję do udzielenia mandatu europejskim organizacjom normalizacyjnym, aby mogły one aktywnie współpracować z przedstawicielami MŚP, konsumentami i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego nad realizacją tego celu;

15. uznaje za konieczne podjęcie na szczeblu UE działań wymierzonych w sztuczne skracanie cyklu życia produktów; zwraca się do Komisji o rozważenie rozszerzenia na przykład minimalnych gwarancji prawnych dla produktów konsumenckich oraz wprowadzenia klauzul napraw do odpowiednich przepisów zobowiązujących producentów na mocy odpowiednich dyrektyw (w sprawie odpadów, ekoprojektu, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, baterii, praw konsumentów), aby udostępniali bez ograniczeń właściwe i wiarygodne informacje (takie jak cykl życia produktu, przetwarzanie produktu po wycofaniu go z eksploatacji, możliwość recyklingu, demontaż i wpływ na środowisko) podmiotom zajmującym się ponownym wykorzystywaniem, nabywcom i konsumentom, co umożliwi im podejmowanie świadomych decyzji, aktualizacje i naprawy, ponowne wykorzystywanie i recykling;

16. wzywa państwa członkowskie do tworzenia bodźców zachęcających do ponownego wykorzystywania i napraw oraz zwiększających popyt na trwałe produkty przez wdrożenie instrumentów rynkowych po stronie popytu, takich jak polityka zerowych stawek podatku VAT od napraw i sprzedaży produktów używanych oraz wzmocnienie kryteriów ekologicznych zamówień publicznych na zakup bardziej zasobooszczędnych, wydajnych i nadających się do recyklingu produktów;

17. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w swoim komunikacie Komisja zajęła się różnymi konkretnymi wyzwaniami, takimi jak zapobieganie powstawaniu odpadom, odpady morskie i marnotrawienie żywności; wskazuje na bezpośredni wpływ gospodarczy marnotrawienia żywności na przedsiębiorstwa i konsumentów ze względu na koszty usuwania odpadów oraz straty ekonomiczne spowodowane wyrzucaniem żywności nadającej się do sprzedaży lub spożycia (w UE co roku marnuje się ponad 100 mln ton żywności); przypomina, że jedno euro wydane na przeciwdziałanie marnotrawieniu żywności może zapobiec zmarnowaniu 250 kg żywności wartej 500 EUR; podkreśla środowiskowy i gospodarczy potencjał recyrkulacji składników odżywczych między obszarami miejskimi i wiejskimi oraz zamknięcia obiegu między miastami a przemysłem rolnym; wzywa Komisję do zajęcia się kwestiami marnotrawienia żywności i recyrkulacji składników odżywczych w kontekście pakietu dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym; wzywa Komisję do wprowadzenia systemów selektywnego zbierania odpadów spożywczych i organicznych (w tym, w razie potrzeby, zbiórki z gospodarstw domowych);

18. podkreśla, jak ważne jest, by Komisja i państwa członkowskie propagowały tworzenie programów symbiozy przemysłowej wspierających synergie przemysłowe w zakresie ponownego wykorzystywania i recyklingu oraz pomagających przedsiębiorstwom, a zwłaszcza MŚP, ustalić, w jaki sposób ich energia, odpady i produkty uboczne mogą służyć innym jako zasoby; zwraca uwagę na podobne koncepcje, takie jak „od kołyski do kołyski” i ekologia przemysłowa;

19. apeluje do produkcyjnych i dystrybucyjnych firm macierzystych oraz państw członkowskich, które otworzyły swoje rynki dla wyrobów tych firm, o tworzenie na warunkach rynkowych punktów skupu oraz przyjmowania zużytych maszyn i urządzeń tak, by pozyskiwane z recyklingu surowce wtórne mogły być bezpośrednio ponownie wykorzystywane na warunkach rynkowych;

20. podkreśla potrzebę stworzenia ram podatkowych zgodnych z zasadą „zanieczyszczający płaci” i tym samym odpowiedniego pobudzenia inwestycji w efektywne gospodarowanie zasobami, modernizację procesów produkcji i wytwarzanie trwalszych i łatwiejszych do naprawienia produktów (np. obniżenie opodatkowania działań związanych z usługami naprawczymi i podniesienie opodatkowania produktów wymagających dużych nakładów, niepodlegających recyklingowi i przeznaczonych do jednorazowego użytku); apeluje do państw członkowskich o dążenie do osiągnięcia postępu w tym obszarze w ramach procesu europejskiego semestru(7); wzywa UE i państwa członkowskie do wyeliminowania dopłat powodujących szkody dla środowiska i wprowadzenia właściwych opłat z tytułu działań, które nie są zasobooszczędne, takich jak składowanie odpadów i spalanie materiałów nadających się do odzysku i recyklingu;

21. podkreśla, że efektywne gospodarowanie zasobami może umożliwić unijnym przedsiębiorstwom odniesienie korzyści z szybkiego wzrostu na rynkach przemysłu ekologicznego, jednak zauważa, że w wielu przypadkach brakuje odpowiednich inwestycji w innowacyjne modele biznesowe; wzywa Komisję do opracowania ram politycznych sprzyjających gospodarce o obiegu zamkniętym; wzywa Komisję i Europejski Bank Inwestycyjny do zagwarantowania, że Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) będzie wspierał cele w zakresie efektywnego gospodarowania zasobami i efektywności energetycznej – obejmujące poprawę efektywności energetycznej w budynkach (w tym w mieszkalnictwie socjalnym) oraz rozwój przyjaznych dla środowiska i innowacyjnych MŚP, podmiotów rozpoczynających działalność gospodarczą i przedsiębiorców – oraz że usprawni usługi doradcze w dziedzinie efektywnego gospodarowania zasobami; wzywa, by środki finansowe z Programu UE na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (COSME), programu „Horyzont 2020” oraz europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych były przeznaczane w większym stopniu na rozwój zrównoważonych, innowacyjnych i zasobooszczędnych rozwiązań oraz nowych modeli biznesowych (takich jak systemy usług leasingowych i produktowych), a także poprawę projektowania produktów, zwiększenie wydajności materiałowej produktów i wydajności procesów; wzywa Komisję, by zaprzestała przeznaczania funduszy UE na składowanie odpadów oraz powstrzymywała się od promowania infrastruktury służącej do wytwarzania energii z odpadów i od inwestowania w tę infrastrukturę, aby zapobiegać marnotrawieniu cennych materiałów, powstawaniu efektów „lock-in” i występowaniu nadprodukcji;

22. podkreśla, że UE jest gospodarką otwartą uczestniczącą w imporcie i eksporcie na rynku światowym; zwraca uwagę na potrzebę zajęcia się światowym wyzwaniem wyczerpywania się zasobów również na szczeblu międzynarodowym; wzywa Komisję i państwa członkowskie do aktywnego wspierania działań międzynarodowego panelu ds. zasobów istniejącego w ramach Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP), zbadania kwestii związanych ze światowymi zasobami o znaczeniu krytycznym i opracowywania praktycznych rozwiązań dla decydentów, przemysłu i społeczeństwa;

23. wzywa Komisję do położenia większego nacisku na konieczność rozwoju odpowiednich kwalifikacji zawodowych i zauważa, że pakiet dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym powinien uwzględniać środki i finansowanie programów edukacyjnych i szkoleniowych dla pracowników i osób bezrobotnych;

24. podkreśla, że zwiększenie efektywności energetycznej może zmniejszyć zależność UE od zasobów oraz ograniczy ubóstwo energetyczne, którym dotkniętych jest nawet 125 mln europejskich obywateli; stwierdza, że efektywność energetyczną warto postrzegać jako odrębne źródło energii i że jej poprawa w dużym stopniu przyczynia się do rozwoju unijnego przemysłu oraz zmniejszenia rachunków ludności za energię.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

28.5.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

53

8

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Nicolas Bay, Jerzy Buzek, Soledad Cabezón Ruiz, Philippe De Backer, Pilar del Castillo Vera, Christian Ehler, Peter Eriksson, Adam Gierek, Theresa Griffin, Marek Józef Gróbarczyk, András Gyürk, Roger Helmer, Hans-Olaf Henkel, Dawid Bohdan Jackiewicz, Eva Kaili, Kaja Kallas, Barbara Kappel, Krišjānis Kariņš, Seán Kelly, Jeppe Kofod, Janusz Lewandowski, Paloma López Bermejo, Edouard Martin, Angelika Mlinar, Csaba Molnár, Nadine Morano, Dan Nica, Morten Helveg Petersen, Herbert Reul, Paul Rübig, Algirdas Saudargas, Jean-Luc Schaffhauser, Neoklis Sylikiotis, Dario Tamburrano, Evžen Tošenovský, Claude Turmes, Vladimir Urutchev, Adina-Ioana Vălean, Henna Virkkunen, Martina Werner, Anna Záborská, Flavio Zanonato, Carlos Zorrinho

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Pervenche Berès, David Coburn, Miriam Dalli, João Ferreira, Francesc Gambús, Jens Geier, Gerben-Jan Gerbrandy, Benedek Jávor, Constanze Krehl, Barbara Kudrycka, Werner Langen, Olle Ludvigsson, Vladimír Maňka, Marian-Jean Marinescu, Sofia Sakorafa, Massimiliano Salini

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Eleonora Evi, Cecilia Wikström

(1)

1 Według danych z McKinsey Global Institute ceny energii wzrosły o 190%, ceny żywności – o 135% i materiałów – o 135%. Zob. „Resource revolution: Meeting the world’s energy, materials, food, and water needs”, listopad 2011 r., s. 30, (http://www.mckinsey.com/insights/energy_resources_materials/resource_revolution).

(2)

1 Komunikat Komisji z dnia 2 lipca 2014 r. zatytułowany „Ku gospodarce o obiegu zamkniętym: program »zero odpadów« dla Europy” (COM(2014)0398).

(3)

2 Dokument roboczy służb Komisji z dnia 2 lipca 2014 r. zawierający streszczenie oceny skutków i towarzyszący wnioskowi dotyczącemu dyrektywy zmieniającej dyrektywy w sprawie odpadów (COM(2014)0397) (SWD(2014)0208).

(4)

3 Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywy 2008/98/WE w sprawie odpadów, 94/62/WE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, 1991/31/WE w sprawie składowania odpadów, 2000/53/WE w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji, 2006/66/WE w sprawie baterii i akumulatorów oraz zużytych baterii i akumulatorów i 2012/19/UE w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (COM(2014)0397).

(5)

4 Europejska Platforma Efektywnego Gospodarowania Zasobami (EREP), Manifest i zalecenia polityczne, marzec 2014 r.: http://ec.europa.eu/environment/resource_efficiency/documents/erep_manifesto_and_policy_recommendations_31-03-2014.pdf.

(6)

Innowacje w służbie zrównoważonego wzrostu: biogospodarka dla Europy (COM(2012)0060), (SWD(2012)0011) http://ec.europa.eu/research/bioeconomy/pdf/official-strategy_en.pdf.

(7)

Green Budget Europe, 2015, Zalecenia dla poszczególnych państw wspierające proces europejskiego semestru, s. 6 http://www.foes.de/pdf/2015-02-25_CSR%20Recommendations_FINAL.pdf.


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

17.6.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

56

5

5

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Marco Affronte, Pilar Ayuso, Zoltán Balczó, Lynn Boylan, Nessa Childers, Alberto Cirio, Birgit Collin-Langen, Mireille D’Ornano, Seb Dance, Angélique Delahaye, Jørn Dohrmann, Stefan Eck, Bas Eickhout, Eleonora Evi, José Inácio Faria, Karl-Heinz Florenz, Iratxe García Pérez, Elisabetta Gardini, Gerben-Jan Gerbrandy, Jens Gieseke, Julie Girling, Sylvie Goddyn, Matthias Groote, Françoise Grossetête, Andrzej Grzyb, Anneli Jäätteenmäki, Jean-François Jalkh, Benedek Jávor, Karin Kadenbach, Kateřina Konečná, Giovanni La Via, Peter Liese, Norbert Lins, Susanne Melior, Miroslav Mikolášik, Massimo Paolucci, Gilles Pargneaux, Piernicola Pedicini, Pavel Poc, Marcus Pretzell, Frédérique Ries, Annie Schreijer-Pierik, Davor Škrlec, Renate Sommer, Dubravka Šuica, Tibor Szanyi, Glenis Willmott, Jadwiga Wiśniewska, Damiano Zoffoli

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Nikos Androulakis, Paul Brannen, Renata Briano, Nicola Caputo, Mark Demesmaeker, James Nicholson, Marit Paulsen, Marijana Petir, Sirpa Pietikäinen, Bart Staes, Claude Turmes, Tom Vandenkendelaere

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Damian Drăghici, Fredrick Federley, Anthea McIntyre, Jens Nilsson, Morten Helveg Petersen

Informacja prawna