Procedura : 2014/2235(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0222/2015

Teksty złożone :

A8-0222/2015

Debaty :

PV 09/09/2015 - 17
CRE 09/09/2015 - 17

Głosowanie :

PV 10/09/2015 - 8.8
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2015)0321

SPRAWOZDANIE     
PDF 261kWORD 252k
30.6.2015
PE 551.790v02-00 A8-0222/2015

w sprawie utworzenia konkurencyjnego rynku pracy w Unii XXI w.: dostosowanie umiejętności i kwalifikacji do zapotrzebowania i perspektyw na rynku pracy jako sposób na wyjście z kryzysu

(2014/2235(INI))

Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych

Sprawozdawczyni: Martina Dlabajová

POPRAWKI
PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 OPINIA Komisji Kultury i Edukacji
 GŁOSOWANIE IMIENNE PODCZAS GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie utworzenia konkurencyjnego rynku pracy w Unii XXI w.: dostosowanie umiejętności i kwalifikacji do zapotrzebowania i perspektyw na rynku pracy jako sposób na wyjście z kryzysu

(2014/2235(INI))

Parlament Europejski,

–       uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 22 października 2014 r. w sprawie europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: realizacja priorytetów na rok 2014(1),

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 kwietnia 2014 r. w sprawie sposobu, w jaki Unia Europejska może przyczynić się do zapewnienia warunków sprzyjających działalności przedsiębiorstw i ich powstawaniu w celu tworzenia miejsc pracy(2),

–       uwzględniając swoją rezolucję ustawodawczą z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013 w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego w odniesieniu do zwiększenia kwoty początkowych płatności zaliczkowych wypłacanych na rzecz programów operacyjnych wspieranych w ramach Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych(3),

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie zatrudnienia młodzieży(4),

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 stycznia 2014 r. w sprawie respektowania podstawowego prawa do swobodnego przemieszczania się w UE(5),

–       uwzględniając jeden z priorytetów konkluzji z posiedzenia Rady Europejskiej, które odbyło się w dniach 26 i 27 czerwca 2014 r.: pomoc w rozwijaniu umiejętności, uwalnianiu talentów oraz tworzeniu szans życiowych dla wszystkich poprzez promowanie odpowiednich umiejętności na rzecz nowoczesnej gospodarki i uczenia się przez całe życie;

–       uwzględniając wniosek Komisji z dnia 17 stycznia 2014 r. dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie europejskiej sieci służb zatrudnienia, dostępu pracowników do usług w zakresie mobilności oraz dalszej integracji rynków pracy,

–       uwzględniając zalecenie Rady z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie walidacji uczenia się pozaformalnego i nieformalnego (2012/C 398/01),

–       uwzględniając swoje zalecenie oraz zalecenie Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie,

–       uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–       uwzględniając sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz opinię Komisji Kultury i Edukacji (A8–0222/2015),

A.     mając na uwadze, że między państwami członkowskimi występują znaczne różnice, jeśli chodzi o zawody, w których nie można zapełnić wakatów z powodu braku wykwalifikowanych pracowników;

B.     mając na uwadze, że według Komisji(6) około 12,4 mln osób jest bezrobotnych od ponad roku, a wśród nich 6 mln od ponad dwóch lat; mając na uwadze, że długotrwałe bezrobocie ma negatywny wpływ na wzrost gospodarczy i równowagę systemów opieki społecznej oraz grozi przekształceniem się w bezrobocie strukturalne;

C.     mając na uwadze, że sztywność rynku pracy, brak popytu krajowego i inwestycji mają negatywny wpływ na tworzenie miejsc pracy, podczas gdy konkurencyjny rynek pracy UE, który uwzględniałby te 3 czynniki, może się przyczynić do osiągnięcia celów zatrudnienia i walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym strategii „Europa 2020”;

D.     mając na uwadze, że zapotrzebowanie na pracowników nisko wykwalifikowanych zmniejsza się, podczas gdy zapotrzebowanie na pracowników wysoko wykwalifikowanych znacząco wzrasta; taka ewolucja europejskiego rynku pracy wymaga podjęcia działań obejmujących kompetencje pracowników, jak również szkolenia wstępne i zawodowe.

E.     mając na uwadze, że w 2012 r. jeden na trzech europejskich pracowników nie posiadał kwalifikacji wymaganych do wykonywania pracy lub wykonywał pracę wymagającą mniejszych kwalifikacji niż te, które posiada(7); oraz że zazwyczaj bardziej prawdopodobne jest, iż młodzi pracownicy będą posiadać formalnie wyższe kwalifikacje niż te wymagane do wykonywania pracy, a równocześnie częściej niż starsi pracownicy będą wykonywać prace mniej dopasowane do posiadanych umiejętności;

F.     mając na uwadze, że niektóre badania wskazują, iż znacząca część istniejących miejsc pracy zniknie lub ulegnie poważnemu ograniczeniu pod względem liczby z powodu automatyzacji;

G.     mając na uwadze, że dążenie do gospodarki opartej na wysokich kwalifikacjach oznacza, że w ciągu najbliższych pięciu lat o wiele więcej przedsiębiorstw spodziewa się zwiększyć liczbę stanowisk wymagających umiejętności przywódczych i kierowniczych oraz wysokich kwalifikacji;

H.     mając na uwadze, że mobilność europejskich pracowników zwiększa ich szanse na zatrudnienie i umożliwia poprawę konkurencyjności europejskiego rynku pracy;

Kryzys gospodarczy i jego następstwa

1.      stwierdza, że z powodu europejskiego kryzysu gospodarczego i finansowego oraz będącego jego skutkiem spowolnienia gospodarczego szereg państw członkowskich zmaga się z wysoką stopą bezrobocia (UE28: 9,8%), a także z zadłużeniem publicznym, niskim wzrostem gospodarczym oraz niewystarczającym poziomem inwestycji; odnotowuje cięcia w wydatkach publicznych; jest ponadto zaniepokojony, że w wielu państwach członkowskich stopa bezrobocia wśród młodzieży (UE28: 20,9%) jest dużo wyższa i tylko sporadycznie widać poprawę oraz obniżenie stopy;

2.      uważa, że niezbędna jest ambitna polityka gospodarcza i społeczna oraz reforma rynku pracy, aby pobudzić inteligentny, trwały wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu i tworzyć więcej miejsc pracy prowadzących ku trwałemu, wysokiej jakości zatrudnieniu; podkreśla następnie zapotrzebowanie na stabilne systemy opieki społecznej, które oferować będą podnoszenie kwalifikacji bezrobotnych, rozwijać umiejętność przystosowania zawodowego wśród tych, którzy nie posiadają kwalifikacji lub posiadają bardzo niskie kwalifikacje, a także na zachęty i szanse zatrudnienia;

Sytuacja na rynku pracy w UE

3.      zauważa, że nawet jeżeli podaż siły roboczej wystarcza na pokrycie popytu na nią, wciąż mogą wystąpić braki jakościowe, ponieważ osoby poszukujące pracy mogą nie posiadać kwalifikacji odpowiednich dla danego stanowiska, w wyniku niedopasowania wymogów sektorowych, zawodowych lub związanych z umiejętnościami;

4.      wyraża zaniepokojenie faktem, iż stopa bezrobocia w UE nadal jest relatywnie wysoka (w marcu 2015 r. odnotowano stopę 9,8% w UE28), a znacząco zmalała tylko w kilku krajach, i zwraca uwagę na znaczne różnice między państwami członkowskimi: Niemcy i Austria mają najniższe stopy bezrobocia (około 5%) a Grecja i Hiszpania – najwyższe (odpowiednio 26% i 23%(8)); mając na uwadze, że te ogromne różnice zwiększają ryzyko segmentacji rynku pracy zarówno w samych państwach członkowskich, jak i między nimi, co stwarza zagrożenie dla stabilności gospodarczej i spójności społecznej UE;

5.      zwraca uwagę na fakt, że średni wskaźnik zatrudnienia kobiet w UE jest o ponad 10 punktów procentowych niższy niż wskaźnik zatrudnienia mężczyzn, i podkreśla, że osiągnięcie 75% wskaźnika zatrudnienia przyjętego w strategii „Europa 2020” jest zależne od zwiększenia wskaźnika zatrudnienia kobiet poprzez rozwiązania z zakresu polityki mające na celu w szczególności godzenie obowiązków zawodowych z rodzinnymi;

6.      stwierdza, że bezrobocie wśród młodzieży również rozkłada się nierównomiernie w UE i że w niektórych państwach członkowskich stopa bezrobocia wśród osób w wieku od 16 do 25 lat wynosi ponad 50%; podkreśla, że wysoka stopa bezrobocia, oprócz faktu, że problem ten dotyka całego pokolenia, to zagraża on także równowadze pokoleniowej;

7.      podkreśla, że wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych różni się o 26 % od średniego wskaźnika zatrudnienia w UE, przy czym wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi mniej niż 50%;

8.      jest głęboko zaniepokojony poziomem bezrobocia młodzieży w Europie; w tej kwestii podkreśla wagę dualnego systemu kształcenia, takiego jak szkolenia zawodowe i przyuczanie do zawodu w celu dostosowania umiejętności młodych ludzi do potrzeb rynku pracy; dlatego też wzywa do stworzenia europejskiego poziomu odniesienia w zakresie dualnego systemu kształcenia, który uwypukli znaczenie związku między różnymi formami kształcenia dualnego i zatrudnieniem młodzieży; dane dotyczące poziomu odniesienia można by gromadzić co roku na podstawie badania sondażowego siły roboczej i powinny one obejmować co najmniej: ilość/odsetek czasu spędzonego w przedsiębiorstwie (przyuczanie do zawodu) w czasie trwania edukacji; liczbę miesięcy od ukończenia kształcenia do znalezienia zatrudnienia;

9.      podkreśla, że elementy takie jak wykwalifikowana siła robocza, zdolność do innowacji, zwiększenie siły nabywczej oraz stabilne środowisko społeczno-gospodarcze i polityczne są niezbędne do stworzenia dobrego klimatu inwestycyjnego;

10.    zauważa wysoki poziom długotrwałego bezrobocia i informuje o konieczności jego natychmiastowego zwalczania z uwagi na jego siłę;

11.    stwierdza, że przed europejskim rynkiem pracy stoi kilka poważnych wyzwań, w tym globalizacja, starzenie się populacji, szybkie zmiany technologiczne, takie jak cyfryzacja i robotyzacja, niedopasowanie umiejętności do wymogów rynku pracy i rosnący popyt na wysoko wykwalifikowanych pracowników przy równoczesnej nadwyżce nisko wykwalifikowanej siły roboczej, co powoduje polaryzację płac;

12.    zwraca jednak uwagę na zagrożenia wskazywane przez CEDEFOP, dotyczące utrwalania niedopasowania umiejętności i utraty ich przydatności ze względu na niski popyt przyczyniający się do wysokiego poziomu bezrobocia;

13.    zwraca uwagę na poważne różnice między ofertami pracy w różnych państwach członkowskich, podkreśla w tym względzie, że oferty pracy są niezbędnym elementem dynamicznego rynku pracy, dopasowującego umiejętności do stanowisk oraz tworzącego możliwości dla przedsiębiorstw i pracodawców, wyraża głęboki niepokój z powodu stagnacji na rynkach pracy w niektórych państwach członkowskich; dlatego też wzywa do przyjęcia europejskich poziomów odniesienia obejmujących oferty pracy w państwach członkowskich; dane dotyczące poziomu odniesienia można by gromadzić co roku na podstawie badania sondażowego siły roboczej oraz powinny one obejmować co najmniej: liczbę nowych miejsc pracy w danym państwie członkowskim, średni czas trwania bezrobocia;

14.    zwraca uwagę, że obecnie w Europie są 24 miliony bezrobotnych, w tym z jednej strony 7,5 miliona młodych osób niekształcących się, niepracujących ani nieszkolących się (NEET), a z drugiej strony dwa miliony wolnych miejsc pracy, przy tym europejskie przedsiębiorstwa narzekają na poważny brak wykwalifikowanych pracowników oraz siły roboczej dysponującej uniwersalnymi umiejętnościami;

15.    zaznacza, że mimo wysokiej stopy bezrobocia w niektórych państwach członkowskich i wielu wakatów w innych z nich wewnątrzunijna mobilność pracowników pozostaje na niskim poziomie (UE27: 0,29%), między innymi z powodu istniejących barier: dla porównania w skali międzynarodowej jest niemal 10-krotnie niższa niż w Stanach Zjednoczonych i 5-krotnie niższa niż w Australii; zwraca uwagę na fakt, że w 2013 r. siedem milionów obywateli UE mieszkało lub pracowało w państwie członkowskim innym niż kraj, którego obywatelstwo posiadało; przypomina, że w UE istnieją obecnie dwa miliony wakatów; podkreśla zatem zapotrzebowanie na uczciwą mobilność zawodową w Unii, która rozwiąże ten problem;

16.    stwierdza, że unijny rynek pracy może odegrać pomocniczą rolę w zmniejszaniu bezrobocia istniejącego w różnych regionach Europy;

17.    uważa, że europejski rynek pracy powinien dostosować się do kultury, modelu produkcyjnego i struktury działalności gospodarczej różnych obszarów europejskich oraz że różnice między nimi będą uwzględniane przy podejmowaniu środków, które uelastyczniają rynek pracy;

18.    przypomina, że w okresie spowolnienia gospodarczego poszczególne osoby mają większe problemy ze znalezieniem pracy i zdarza się, że muszą przyjmować stanowiska, na których wymagane jest niższe wykształcenie niż to, które posiadają; podkreśla, że wzrost dzięki tworzeniu miejsc pracy wymagających wysokich kwalifikacji oraz wysiłki zmierzające do pobudzenia tworzenia miejsc pracy poprzez ułatwienie inwestycji w nowe sektory są odpowiednim sposobem zmniejszenia skali występującego powszechnie w gospodarce UE zjawiska posiadania zbyt wysokich kwalifikacji;

Wspieranie konkurencyjnego rynku pracy w UE

19.    uważa, że aby stworzyć konkurencyjny rynek pracy w UE niezbędne są ambitne reformy, które zwiększą jego otwartość, inteligentną elastyczność, innowacyjność i mobilność oraz wzmocnią rolę dialogu społecznego, pobudzą powstawanie większej liczby miejsc pracy prowadzących ku trwałemu, wysokiej jakości zatrudnieniu, pobudzą wydajność i wniosą wkład w rozwój kapitału ludzkiego w świetle stale zmieniających się rynków pracy i modeli produkcji;

20.    podkreśla konieczność kontynuowania wysiłków, aby zbliżyć do siebie edukację, szkolenia i rynek pracy oraz przypomina, że generowanie inteligentnego i zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz konkurencyjności i tworzenia miejsc pracy w Europie należy osiągnąć poprzez holistyczne podejście, które odzwierciedla potrzeby rynku pracy i wspiera najsłabsze grupy przez poprawę warunków pracy i oferowanie zachęt;

21.    podkreśla, że publiczne służby zatrudnienia mają do odegrania ważną rolę w zagwarantowaniu, aby powrót do wzrostu zatrudnienia nie odbył się za cenę niższej jakości dopasowania umiejętności;

22.    podkreśla znaczenie uczynienia przepisów prawa pracy bardziej zrozumiałymi dla pracowników i pracodawców, usuwania barier dla zatrudnienia, sprzyjania budowaniu pewności prawa dla przedsiębiorstw i pracowników;

23.    podkreśla, że młodzi ludzie często mają coraz większe trudności w przechodzeniu z etapu kształcenia do etapu zatrudnienia, w związku z czym są zazwyczaj bardziej narażeni na bezrobocie i bardziej prawdopodobne jest, że ich miejsca pracy będą niskiej jakości, a forma zatrudnienia będzie niepewna;

24.    podkreśla, jak ważne są zasady ramowe dotyczącej umiejętności, kompetencji, kwalifikacji i zawodów (ESCO), które określają i kategoryzują umiejętności, kompetencje, kwalifikacje i zawody istotne dla unijnego rynku pracy oraz możliwości kształcenia i szkolenia w 25 językach europejskich;

25.    podkreśla rolę rozwoju kadr, elastyczności kariery zawodowej i osobistego zaangażowania; przypomina w tym zakresie, że mobilność zawodowa jest podstawowym czynnikiem i że konieczne są znaczne inwestycje w aktywne wspieranie umiejętności przystosowania zawodowego i zdolności dostosowawczych oraz w zapobieganie utracie kwalifikacji wśród bezrobotnych;

26.    podkreśla znaczenie inwestycji społecznych, których celem jest stworzenie klimatu aktywizującego, w którym pracownicy będą nabywać instrumenty, umożliwiające im łatwe dostosowanie się do zmieniających się warunków społeczno-gospodarczych oraz do wymogów rynków pracy;

27.    uważa, że baza umiejętności konkurencyjnych na poziomie międzynarodowym umożliwi państwom członkowskim zdobycie segmentów rynku globalnego o wysokiej wartości;

28.    podkreśla, że gospodarka o obiegu zamkniętym posiada potencjał do stworzenia milionów miejsc pracy w całej UE oraz do prowadzenia do trwałego i sprzyjającego włączeniu społecznemu wzrostu gospodarczego;

29.    przypomina o roli mobilności pracowników, zarówno geograficznej, jak i sektorowej, jako możliwości na konkurencyjnym rynku pracy i podkreśla konieczność zredukowania barier administracyjnych i językowych, które mogą ją utrudniać oraz dalszego tworzenia narzędzi ułatwiających mobilność, takich jak szybkie uznawanie formalnych, pozaformalnych i nieformalnych kwalifikacji między państwami członkowskimi, europejskie ramy kwalifikacji, europejskie CV i europejski paszport umiejętności, a także organizowanie dostosowanych do potrzeb konkretnych sektorów kursów językowych i szkoleń w zakresie komunikacji międzykulturowej; zachęca do upowszechniania wiedzy o ogólnounijnym portalu pracy EURES i do jego dalszego udoskonalania, w szczególności poprzez zapewnienie szkoleń i udostępnienie wystarczającej liczby doradców EURES rozlokowanych równomiernie na całym unijnym terytorium, tak żeby EURES stał się niezastąpionym narzędziem unijnego rynku pracy; podkreśla znaczenie wzmocnionej współpracy pomiędzy krajowymi publicznymi służbami zatrudnienia i przyszłego włączenia prywatnych służb zatrudnienia i innych zainteresowanych stron do sieci EURES; podkreśla, jak ważne są unijne inicjatywy mające na celu pobudzanie mobilności oraz tworzenie możliwości, takie jak ERASMUS+, europejskie ramy kwalifikacji, Europass-CV, europejski paszport umiejętności, Europejski Portal Mobilności Zawodowej (EURES), sojusze na rzecz wiedzy oraz europejski sojusz na rzecz przygotowania zawodowego; apeluje o lepsze promowanie takich inicjatyw, aby ulepszyć rynek pracy w Europie;

30.    przypomina, że w Europie należy uwolnić wielki gospodarczy potencjał kobiet i stworzyć im odpowiednie warunki, w których mogłyby rozwijać swoją karierę i starać się o zatrudnienie na wysokich stanowiskach lub zakładać własną działalność gospodarczą; zwraca uwagę na potrzebę zlikwidowania rozdźwięku między poziomem wykształcenia kobiet a ich udziałem i pozycją na rynku pracy; przypomina o roli równouprawnienia płci, łącznie z wyeliminowaniem różnicy w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn oraz zwiększeniem stopy zatrudnienia kobiet i szerszego stosowania strategii pozwalających godzić życie zawodowe z rodzinnym, jako elementu realizacji celów strategii „Europa 2020” w zakresie zatrudnienia;

31.    z zadowoleniem przyjmuje pozytywne wyniki pilotażowego programu w zakresie mobilności „Twoja pierwsza praca z EURES-em”, który może skutecznie docierać do młodych ludzi i w ramach którego tworzy się indywidualnie dopasowane usługi zarówno dla poszukujących pracy, jak i pracodawców; podkreśla pozytywną wymianę doświadczeń między programem „Twoja pierwsza praca z EURES-em” i portalem EURES;

32.    w tym kontekście kładzie nacisk na znaczenie aktywnej polityki pracy, uczenia się przez całe życie, jak również tworzenie potencjału w celu adaptacji do rozwoju technologii; apeluje do państw członkowskich o zwiększenie zakresu i skuteczności aktywnej polityki rynku pracy;

33.    stwierdza, że spójna i kompleksowa strategia na rzecz skuteczniejszych i wzajemnie korzystnych form organizacji pracy, przez pełne wykorzystanie zasobu wiedzy pracowników i podniesienie jakości ich zatrudnienia zwiększy odporność rynku pracy; można opracować formy organizacji pracy zakładające większe zaangażowanie i samodzielność pracowników, aby zwiększyć ich udział w innowacjach oraz wspierać zaangażowanie pracowników i sprzyjać coraz większemu wykorzystaniu umiejętności, stymulując tym samym większą wydajność przedsiębiorstw;

34.    podkreśla, że z uwagi na przewidywane szybkie zmiany na rynku pracy dziś bardziej niż kiedykolwiek potrzebne są znaczne inwestycje w edukację i szkolenie młodzieży; podkreśla, że strategie polityczne dotyczące umiejętności nie powinny być ukierunkowane wyłącznie na zaspokojenie potrzeb rynku pracy, ale na wyposażenie jednostki w niezbędne umiejętności przekrojowe, które umożliwią jej rozwój jako aktywnemu i odpowiedzialnemu obywatelowi; wzywa Komisję i państwa członkowskie do uznania faktu, że edukacja i szkolenia nie są tylko instrumentem rynku pracy ani nie mają na celu wyłącznie kształcenia przyszłych pracowników, lecz są przede wszystkim prawem podstawowym i wartością samą w sobie;

Przewidywanie przyszłego zapotrzebowania na umiejętności

35.    uważa, że aby przewidzieć przyszłe zapotrzebowanie na umiejętności, zainteresowane podmioty rynku pracy, w tym organizacje pracodawców i pracowników oraz instytucje świadczące usługi edukacyjne i szkoleniowe muszą być mocno zaangażowane na wszystkich szczeblach, zwłaszcza w projektowanie, wdrażanie i ocenę programów kształcenia zawodowego, które umożliwiają skuteczne przejście od edukacji formalnej do uczenia się w miejscu pracy;

36.    apeluje o lepsze zrozumienie obecnych i przyszłych potrzeb w zakresie umiejętności oraz o poprawę obecnej unijnej panoramy umiejętności w celu lepszego rozpoznania luk w umiejętnościach oraz deficytów w konkretnych sektorach, zawodach i w konkretnych regionach, a także w celu zapewnienia, aby informacje o zmieniających się potrzebach w zakresie umiejętności były gromadzone, przetwarzane i propagowane wśród decydentów, władz publicznych, podmiotów świadczących usługi w zakresie kształcenia i szkolenia oraz pracodawców na potrzeby lepszego przewidywania przyszłych tendencji;

37.    uważa, że edukacja jest kluczowym czynnikiem napędzającym rezultaty w dziedzinie badań i innowacji, co zwiększa możliwości tworzenia miejsc pracy w sektorach wymagających wysokich umiejętności, a to z kolei zwiększa konkurencyjność europejskiej gospodarki;

38.    podkreśla znaczenie bardziej zintegrowanych partnerstw i zaufania między szkołami, uczelniami, przedsiębiorstwami i innymi odpowiednimi organami w celu oceny potrzeb w zakresie pracy w przyszłości, przeglądu i wdrożenia nowych programów szkoleń zawodowych i wspierania współpracy i wymiany dobrych praktyk między państwami członkowskimi i regionalnymi oraz lokalnymi władzami, w tym przez monitorowanie zakłóceń równowagi na rynku pracy na szczeblu regionalnym i lokalnym; przypomina jednocześnie o potrzebie odpowiedzialności społecznej wszystkich zainteresowanych stron, a także ich zaangażowaniu w dalszy rozwój instrumentów służących monitorowaniu i przewidywaniu;

39.    uważa, że państwa członkowskie mają do odegrania ważną rolę w zagwarantowaniu odpowiedniej liczby nauczycieli przedmiotów ścisłych, celem przekazania młodym ludziom wiedzy i entuzjazmu dotyczących przedmiotów związanych z nauką, technologią, inżynierią i matematyką;

40.    podkreśla, jak ważne jest zaspokajanie potrzeb dzieci w szkole od najmłodszego wieku; zaleca państwom członkowskim, aby przyjęły innowacyjne środki i włączyły je do procesu uczenia się w szkole i poza nią, oraz aby zreformowały lub zaktualizowały otoczenie szkolne, metody nauczania i kompetencje nauczycieli; sugeruje, aby dostosować programy nauczania w państwach członkowskich, tak aby obejmowały one wizyty w innych krajach w roku szkolnym, dzięki czemu edukacja wykraczałaby poza klasę szkolną już na bardzo wczesnym etapie nauki;

Rola kształcenia i szkolenia ustawicznego oraz szkoleń dla wszystkich podmiotów rynku pracy

41.    przypomina, że prawo do edukacji jest prawem podstawowym i podkreśla potrzebę dążenia do bardziej elastycznego i indywidualnego podejścia do rozwoju kariery oraz szkolenia i uczenia się przez całe życie w trakcie indywidualnej ścieżki kariery, oraz docenia rolę jaką zarówno publiczne, jak i prywatne strony mogą odegrać w ich zapewnianiu, przy czym uznaje, że poradnictwo i doradztwo uwzględniające indywidualne potrzeby i skupiające się na ocenie i rozwoju indywidualnych umiejętności musi być fundamentalnym elementem edukacji oraz strategii politycznych obejmujących rozwój umiejętności już na wczesnym etapie;

42.    uznaje rolę wzmacniania uczenia się poprzez praktykę w miejscu pracy, jako jedną z dróg do znalezienia zatrudnienia;

43.    zauważa, że europejskie strategie polityczne w zakresie doradztwa przez całe życie wywierają znaczny wpływ na krajowe strategie dotyczące doradztwa, i że skuteczne doradztwo przez całe życie wymaga programów uwzględniających perspektywę przekrojową na wszystkich poziomach;

44.    zauważa, że młodym ludziom należy udostępnić szereg ścieżek rozwoju zawodowego, a definicje tych ścieżek (staży, praktyk) są w Europie różne;

45.    uważa, że skierowane zwłaszcza do długotrwale bezrobotnych programy szkoleniowe i pomagające w zmianie kwalifikacji, jak również programy oceny umiejętności należy oferować obywatelom celem zwiększenia ich szans na rynku pracy oraz że powinny być one projektowane i wdrażane w ścisłej współpracy z organizacjami pracodawców i związkami zawodowymi, z organizacjami reprezentującymi bezrobotnych i z prywatnymi i publicznymi służbami zatrudnienia, z myślą o lepszym dopasowaniu nowych umiejętności pracowników do przyszłych potrzeb rynku pracy; podkreśla, że należy opracować i wdrożyć specjalne programy pomagające długotrwale bezrobotnym w powrocie na rynek pracy;

46.    podkreśla potrzebę wzmocnienia przez Komisję nadzoru nad krajowymi planami wdrażania programów gwarancji dla młodzieży i ich skutecznej realizacji w praktyce; w tym celu wzywa Komisję do opracowania przejrzystych i zrozumiałych zaleceń dla poszczególnych krajów, skierowanych do państw członkowskich, w zakresie wdrażania gwarancji dla młodzieży i jakości zatrudnienia;

47.    podkreśla zaniepokojenie Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, wyrażone w jego sprawozdaniu zatytułowanym „Młodzi bezrobotni w Europie: przeszkody we wdrażaniu unijnej gwarancji dla młodzieży”, odnoszące się do adekwatności łącznego finansowania programu, definicji „oferty dobrej jakości” oraz sposobu, w jaki Komisja monitoruje rezultaty programu i przedstawia sprawozdania na ten temat;

48.    przypomina, że ogromne znaczenie ma dostosowane do indywidualnych potrzeb poradnictwo i doradztwo skierowane do osób poszukujących pracy podsuwające im metody szukania pracy lub informacje o miejscach, w których mogą kontynuować edukację i odbyć szkolenia, i zapewniające, że ich umiejętności i kwalifikacje będą uniwersalne, uznawane i walidowane w tzw. paszportach kompetencji, takich jak Europass, odzwierciedlających umiejętności i kompetencje nabyte w ramach uczenia się formalnego, pozaformalnego i nieformalnego, oraz że opieka nad osobami poszukującymi pracy powinna w szczególności koncentrować się na optymalizacji ich możliwości zatrudnienia;

49.    podkreśla potrzebę zwiększenia zdolności dostosowawczych pracowników, co pozwoliłoby przeciwdziałać niedoborom w przyszłości, wzywa państwa członkowskie do wykorzystania w tym celu funduszy strukturalnych, a zwłaszcza Europejskiego Funduszu Społecznego;

50.    podkreśla, że prawo do kształcenia i szkoleń jest szczególnie ważne w przypadku osób długotrwale bezrobotnych; przypomina, że osoby długotrwale bezrobotne odnoszą największe korzyści z podejścia opartego na prawach, nakierowanego na ich specyficzne potrzeby, a nie z zastosowania standardowych środków; podkreśla, że osoby długotrwale bezrobotne powinny wiedzieć o przysługującym im prawie do szkoleń oraz że środki podejmowane w celu ich wsparcia powinny uwzględniać możliwość pobierania świadczeń, a także że szkolenia powinny być dostępne finansowo, odpowiednie i dostosowane do ich rzeczywistych potrzeb; przypomina, że jeśli warunki te zostaną spełnione, osoby długotrwale bezrobotne będą w stanie wykorzystać podniesienie kwalifikacji do poprawy warunków pracy i życia;

51.    podkreśla znaczenie gwarancji dla młodzieży, będącej niezbędnym narzędziem wspierania młodych ludzi podczas przejścia od kształcenia do zatrudnienia oraz zdobywania wykształcenia, umiejętności i doświadczenia wymaganych do znalezienia dobrej, wysokiej jakości pracy poprzez przyuczanie do zawodu, staże lub kształcenie ustawiczne;

52.    podkreśla, jak ważne jest zapewnienie równych szans i dostępu do kształcenia i szkolenia, szczególnie grupom w niekorzystnej sytuacji, a także zapewnienie skutecznej pomocy, aby zwalczać wykluczenie społeczne oraz ułatwiać dostęp do pracy;

Ściślejsze powiązanie kształcenia z zatrudnieniem

53.    podkreśla potrzebę zwiększenia i lepszego ukierunkowania środków mających na celu zmniejszenie odsetka osób kończących przedwcześnie naukę do poziomu poniżej 10% przed 2020 r., jak ustalono w strategii „Europa 2020”, mając na uwadze, że przedwczesne kończenie nauki jest stałym problemem w UE mającym negatywny wpływ na szanse na zatrudnienie i integrację społeczną młodych ludzi;

54.   uważa, że dualnemu szkoleniu zawodowemu przez przyuczanie do zawodu i podobnym systemom uczenia się poprzez praktykę w miejscu pracy należy poświęcić więcej uwagi i powinny one stawiać przede wszystkim na jakość, bez uszczerbku dla nauki, ponieważ sprzyjają one zwykle integracji na rynku pracy i łagodniejszemu przejściu z etapu edukacji do życia zawodowego oraz udowodniły swą skuteczność we wspieraniu zatrudnienia ludzi młodych;

55.    uważa, że obecnie istniejące systemy szkolenia zawodowego są wynikiem specyficznych uwarunkowań historycznych i kulturowych i zostały ukształtowane przez obowiązujące normy prawne, tradycje, zasady pedagogiczne i struktury instytucjonalne;

56.    podkreśla wysoko niepokojące dane dotyczące wskaźnika młodych osób niekształcących się, niepracujących ani nieszkolących się, który w większości państw członkowskich przekracza 10 %; podkreśla bezpośredni związek pomiędzy wysokim poziomem bezrobocia młodzieży a wczesnym kończeniem nauki; podkreśla, że jeśli na szczeblu europejskim i krajowym nie zostaną podjęte szybkie i zdecydowane działania, całe pokolenie młodych Europejczyków może zostać pozbawione kształcenia i szkoleń na odpowiednim poziomie, ryzykując wykluczenie z rynku pracy, co miałoby dramatyczne skutki dla tkanki społecznej, spójności społecznej i terytorialnej oraz dla całego europejskiego modelu gospodarczego;

57.    podkreśla, że każdy krajowy system szkoleń zawodowych jest narzędziem umożliwiającym osiągnięcie konkretnych celów, które mogą różnić się między krajami, i że systemy te można oceniać jedynie na podstawie pomyślnej realizacji tych celów; podkreśla, że przenoszenie systemów szkoleń zawodowych z jednego państwa do drugiego jest możliwe tylko wtedy, kiedy warunki w tych państwach są porównywalne lub jeśli można je dostosować;

58.    przypomina, jak ważne jest kształcenie i szkolenie zawodowe dla zwiększenia szans młodych ludzi na zatrudnienie oraz zdobycia kwalifikacji zawodowych; wzywa Komisję Europejską oraz państwa członkowskie do większego powiązania kształcenia i szkolenia zawodowego z potrzebami rynku pracy poprzez uczynienie ich integralną częścią systemu kształcenia oraz do zagwarantowania wysokich standardów kwalifikacji i zapewnienia jakości w tym zakresie;

59.    wskazuje, że oprócz dwóch milionów wolnych miejsc pracy w UE, wśród młodzieży bezrobotnej jest wiele osób przekwalifikowanych, których umiejętności nie pokrywają się z zapotrzebowaniem na rynku pracy; podkreśla zatem rolę większego efektu synergii między systemami kształcenia i rynkiem pracy, w tym kontaktów z miejscem zatrudnienia, praktyk i współpracy z przedsiębiorcami w celu wspierania i znaczącego podniesienia poziomu zatrudnienia oraz tworzenia innowacyjnych klastrów; podkreśla istotną rolę, jaką mogą odegrać przedsiębiorstwa przez nawiązywanie kontaktów z systemami kształcenia w ich państwach członkowskich; podkreśla, że potrzebna jest kompleksowa, długoterminowa strategia powiązana z natychmiastowymi środkami, która pozwoli przystosować systemy edukacyjne na wszystkich poziomach, w tym również na poziomie szkolenia zawodowego, do obecnych i przyszłych potrzeb rynku pracy;

60.    z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji „Europejski sojusz na rzecz przygotowania zawodowego”, której celem jest wspólne działanie organów publicznych, przedsiębiorstw, partnerów społecznych, organizatorów kształcenia i szkolenia zawodowego, przedstawicieli ludzi młodych i innych kluczowych podmiotów na rzecz promowania programów i inicjatyw przyuczania do zawodu w Europie;

61.    podkreśla znaczenie dualnych programów kształcenia i szkolenia zawodowego, łączących szkolenie teoretyczne ze szkoleniem praktycznym, jako kluczowego elementu rozwijania umiejętności i kompetencji odpowiadających potrzebom rynku pracy i wzywa państwa członkowskie do włączenia takich programów do systemów nauczania z myślą o zapewnieniu praktycznego doświadczenia potrzebnego, aby ułatwić płynne przejście z etapu kształcenia i szkolenia do etapu zatrudnienia;

62.   podkreśla znaczenie orientacji zawodowej i doświadczenia zawodowego prowadzonych za pomocą oceny i doradztwa zawodowego, które koncentruje się na indywidualnych umiejętnościach i potrzebach oraz jest świadczone przez wysoko wykwalifikowanych doradców zawodowych i przez osoby oferujące doradztwo koleżeńskie, aby zagwarantować młodym ludziom dostęp do odpowiednich informacji, doradztwa i poradnictwa w celu ułatwienia im dokonania odpowiednich wyborów zawodowych;

63.    podkreśla doniosłą rolę, jaką odgrywają placówki kształcenia i szkolenia w rozwijaniu umiejętności i kompetencji studentów i uczniów; wzywa Komisję i państwa członkowskie do rozwinięcia wysokiej jakości ukierunkowanego doradztwa zawodowego, aby wspierać młodych ludzi w podejmowaniu właściwych decyzji odnośnie do wyborów edukacyjnych i zawodowych;

64.    stwierdza, że dla płynnego przejścia na rynek pracy wielkie znaczenie ma podejmowanie świadomych decyzji, rozwinięcie umiejętności podejmowania inicjatywy oraz podnoszenie motywacji i samoświadomości, a także udostępnienie odpowiedniego wsparcia w tym zakresie; podkreśla znaczenie pomyślnego przechodzenia między różnymi sytuacjami zawodowymi, w tym od kształcenia do zatrudnienia, podczas zmiany miejsca pracy bądź po przerwie w karierze;

65.    przypomina, że inwestowanie w edukację i rozwijanie umiejętności odpowiadających potrzebom rynku pracy i społeczeństwa ma zasadnicze znaczenie dla wzrostu gospodarczego i konkurencyjności, a także dla wiedzy Europejczyków, rozwoju osobistego i pewności siebie; przypomina, że przedsiębiorczość wymaga rozwijania przekrojowych umiejętności, takich jak kreatywność, krytyczne myślenie, praca zespołowa, zdolność do podejmowania inicjatyw, które to umiejętności przyczyniają się do rozwoju osobistego i zawodowego młodych ludzi oraz ułatwiają im wcześniejsze wejście na rynek pracy; podkreśla, że takie inwestycje powinny być wspierane przez silniejszą synergię między inicjatywami europejskimi a krajowymi, obejmującymi poszczególne sektory edukacji i szkolenia oraz inne istotne sektory, takie jak zatrudnienie, polityka społeczna, polityka w dziedzinie młodzieży i kultury, jak również bliższą współpracę ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, takimi jak partnerzy społeczni i przedsiębiorstwa, z myślą o dostosowaniu programu nauczania do potrzeb rynku pracy;

66.    przypomina państwom członkowskim o zobowiązaniu do inwestowania w szkolnictwo wyższe i wzywa w związku z tym do stopniowej poprawy standardów w zakresie kształcenia i szkolenia we wszystkich europejskich systemach kształcenia; wzywa państwa członkowskie do uznania edukacji za niezbędną inwestycję, do zobowiązania się do inwestowania co najmniej 2% PKB w ten sektor oraz zabezpieczenia go przed cięciami wydatków; wzywa Komisję do dalszego wzmacniania roli edukacji w strategii „Europa 2020” poprzez powiązanie ogólnych celów strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia z przeglądem strategii „Europa 2020”;

67.    podkreśla, że inwestowanie przez całe życie w kapitał ludzki i umiejętności, a w szczególności w podnoszenie umiejętności obecnej siły roboczej oraz pracowników niewykwalifikowanych, jest niezbędne do zwalczania bezrobocia długotrwałego oraz zapewniania szerszego dostępu do wysokiej jakości miejsc pracy; apeluje do UE o wyznaczenie jasnych celów w zakresie metod uczenia się przez całe życie na potrzeby brakujących umiejętności oraz rozszerzania kształcenia i szkolenia w zakresie komunikacji, języków obcych oraz umiejętności cyfrowych dla starszych pracowników i w szczególności pracowników o niskich kwalifikacjach w wieku ponad 30 lat, jak również osób, które przedwcześnie zakończyły naukę;

68.    podkreśla konieczność odpowiedniego finansowania i wykorzystywania przez państwa członkowskie, władze lokalne i regionalne i poszczególnych pracodawców programów wysokiej jakości szkoleń i praktyk, jak również kształcenia w szkołach; przypomina, że te programy powinny przestrzegać minimalnych standardów ochrony społecznej;

69.    uważa, że potrzebne są bliskie i systematyczne partnerstwa na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym między organami publicznymi oraz przedstawicielami pracodawców i pracowników, uwzględniając publiczne i prywatne służby zatrudnienia oraz instytucje świadczące usługi edukacyjne i szkoleniowe, aby opracować długofalowe strategie dla odnośnych krajowych rynków pracy i znaleźć najlepsze metody rozwiązania problemu niedopasowania umiejętności we wszystkich jego aspektach, i wzywa państwa członkowskie do promowania takiej współpracy;

70.    uważa, że gwarancja dla młodzieży to pierwszy krok w stronę podejścia opartego na prawach uwzględniającego potrzeby ludzi młodych w zakresie zatrudnienia; przypomina o obowiązku, jaki spoczywa na pracodawcach, aby uczestniczyć w procesie zapewnienia młodzieży dostępnych programów szkoleń zawodowych oraz wysokiej jakości staży; podkreśla, że nie można zrezygnować z aspektu jakościowego godnej pracy dla młodych ludzi, a podejmowane działania powinny koncentrować się na podstawowych standardach pracy i innych standardach związanych z jakością pracy, takich jak wymiar czasu pracy, minimalne wynagrodzenie, ubezpieczenia społeczne oraz bezpieczeństwo i zdrowie w pracy;

Wspieranie mobilności pracowników

71.    przypomina, że w UE istnieją obecnie 2 miliony wakatów; podkreśla zapotrzebowanie na mobilność pracowników w Unii w celu rozwiązania tego problemu i przypomina o roli programów ERASMUS+ i EURES w tym zakresie;

72.    podkreśla znaczenie wspierania mobilności pracowników przygranicznych, poprzez intensywniejsze udzielanie informacji o istnieniu partnerstw transgranicznych EURES, których zadaniem jest usuwanie barier i zachęcanie do mobilności pracowników przygranicznych poprzez udzielanie informacji i porad dotyczących możliwości zatrudnienia i warunków życia i pracy po obu stronach granicy; w tym zakresie EURES-T stanowi ważne narzędzie, pozwalające lepiej nadzorować transgraniczne źródła zatrudnienia i dążyć do większego zintegrowania unijnego rynku pracy;

73.    przypomina o mobilności wykwalifikowanych pracowników z krajów trzecich jako możliwej odpowiedzi na wyzwania demograficzne, braki na rynku pracy i niedostosowanie umiejętności, a także na konieczność ograniczenia skutków drenażu mózgów;

74.    zauważa, że UE jest zbudowana na zasadzie swobodnego przepływu pracowników; apeluje, aby zachęcano do nauczania i praktyki języków obcych z myślą o zwiększaniu mobilności; w związku z tym podkreśla, jak ważne jest, aby w ramach uczenia się przez całe życie zachęcać do nauki języków obcych, zwłaszcza europejskich, jako sposobu na ułatwienie mobilności pracowników i poszerzenie możliwości zatrudnienia;

Wymiana i walidacja najlepszych praktyk w UE

75.    podkreśla konieczność wymiany i zatwierdzania najlepszych praktyk między państwami członkowskimi i regionalnymi oraz lokalnymi władzami oraz potrzebę porównywania i pomiaru ich skuteczności, zwłaszcza jeśli chodzi o kształcenie dualne oraz kształcenie, szkolenie i przyuczanie zawodowe oraz programy nauczania, wyniki uczenia się pozaformalnego i nieformalnego oraz strategie uczenia się przez całe życie, jednocześnie uznając specyfikę każdego rynku pracy i systemu kształcenia; wskazuje na platformę Euro Apprenticeship jako jedno z głównych narzędzi rozwoju europejskich partnerstw i wymiany najlepszych praktyk w zakresie przyuczania do zawodu;

76.    podkreśla, że pozaformalne i nieformalne uczenie się, wolontariat i uczenie się przez całe życie odgrywają istotną rolę w rozwijaniu umiejętności i kwalifikacji, w szczególności przekrojowych, takich jak umiejętności w zakresie przedsiębiorczości, technologii informacyjno-komunikacyjnych, kompetencji osobistych i językowych mających szerokie zastosowanie; wzywa UE do ulepszenia dostępu do kształcenia dla dorosłych oraz edukacji drugiej szansy; nawołuje do zatwierdzania i uznawania przez pracodawców i organizatorów kształcenia umiejętności i kwalifikacji nabytych w ramach pozaformalnego i nieformalnego uczenia się;

77.    podkreśla, jak ważne jest zapewnienie nowego bodźca procesowi bolońskiemu i wykorzystywanie okazji – jaką stanowiła konferencja ministerialna w maju 2015 r. w Erywaniu – do rozpoczęcia nowych i zaawansowanych form współpracy, które należy bezzwłocznie wcielić w życie;

78.    uważa, że Komisja powinna zapewnić właściwą realizację wszystkich działań programu Erasmus+, w tym części programu poświęconej dziedzinie sportu; uważa, że należy uprościć mechanizmy dostępu, tak aby program docierał do jak największej liczby obywateli i podmiotów;

Kultywowanie ducha przedsiębiorczości wśród obywateli: MŚP i mikroprzedsiębiorstwa

79.    uważa, że istnieje zapotrzebowanie na rozwijanie umiejętności przywódczych, w zakresie zarządzania finansowego oraz na wspieranie kształcenia w zakresie przedsiębiorczości od najwcześniejszych lat i na odpowiednie, kompleksowe i wysokiej jakości wychowanie przedszkolne wspierające rodziny w trudnej sytuacji, aby realizować potencjał młodych ludzi i wyposażyć ich w umiejętności, które pozwolą im stać się nie tylko pracownikami, ale również pracodawcami, zdolnymi do zakładania nowych przedsiębiorstw i czerpania korzyści z nowych rynków;

80.    z zadowoleniem przyjmuje takie programy jak „Erasmus” dla młodych przedsiębiorców, który ma pomóc młodym przedsiębiorcom w zdobyciu odpowiednich umiejętności potrzebnych do zarządzania firmą, a także jest zdania, że należy dalej wspierać tego typu programy, tak aby więcej młodych przedsiębiorców mogło zakładać firmy i osiągać sukcesy; uważa, że należy wprowadzić specjalne środki wsparcia dla młodych przedsiębiorców w celu ułatwienia im dostępu do informacji oraz finansowania, np. punkty kompleksowej obsługi udzielające informacji i nakierowane na wsparcie młodych ludzi w ramach istniejących organów wspierających przedsiębiorczość;

81.    uważa, że kształcenie pozaformalne, zwłaszcza zapewniane przez organizacje młodzieżowe, wspiera kreatywność, poczucie inicjatywy i indywidualnej odpowiedzialności i może zwiększyć szanse młodych ludzi na rynku pracy;

82.    podkreśla, że należy włączyć elementy kształcenia w zakresie przedsiębiorczości do edukacji i szkolenia na wszystkich poziomach, ponieważ zaszczepianie młodym ludziom ducha przedsiębiorczości od najmłodszych lat jest skutecznym sposobem zwalczania bezrobocia, zwłaszcza bezrobocia wśród młodych ludzi; w związku z tym zachęca sektor edukacji i biznesu do aktywnego dialogu i współpracy, aby opracować programy edukacyjne, które pomogą młodym ludziom nabyć wymagane umiejętności i kompetencje;

83.    apeluje o przyszłościową i ukierunkowaną na wyniki europejską strategię na rzecz umiejętności, mającą na celu określenie wytycznych dla krajowych strategii na rzecz umiejętności oraz zintegrowanie ich w ramach krajowych planów zatrudnienia przy jednoczesnym zapewnieniu kompleksowych ram na potrzeby sektorowych planów działania proponowanych w pakiecie dotyczącym zatrudnienia;

84.    podkreśla konieczność wprowadzenia środków wspomagających i zachęcających dla przedsiębiorstw typu start-up, MŚP, mikroprzedsiębiorstw i podmiotów gospodarki społecznej, w celu ułatwiania ich zakładania i funkcjonowania, a także konieczność wdrożenia zasady lepszego uregulowania prawnego i działania zgodnie z tą zasadą oraz ułatwienia zatrudniania wykwalifikowanej siły roboczej i szkolenia pracowników; podkreśla w tym kontekście, że należy przenieść obciążenia podatkowe z pracy na inne źródła opodatkowania, które miałyby mniej szkodliwy wpływ na zatrudnienie i wzrost gospodarczy, równocześnie chroniąc odpowiednie systemy zabezpieczenia społecznego;

85.    wzywa państwa członkowskie do obniżenia obciążeń podatkowych nałożonych na pracę i do zastąpienia ich podwyższeniem podatków pośrednich oraz od majątku, tak aby kurs ich polityki fiskalnej był bardziej neutralny i w większym stopniu sprzyjał wzrostowi gospodarczemu;

86.    przypomina, że prawie 99 % europejskich przedsiębiorstw zalicza się do MŚP i że przedsiębiorstwa te są głównym czynnikiem napędzającym tworzenie konkurencyjnego rynku pracy w Europie; w związku z tym podkreśla znaczenie oparcia prawodawstwa europejskiego na zasadzie „najpierw myśl na małą skalę” w celu zniesienia biurokratycznych przeszkód, z którymi zderzają się MŚP, i umożliwienia im, by uwolniły pełen potencjał tworzenia miejsc pracy;

87.   uważa, że przedsiębiorcy powinni inwestować w szkolenia i przyuczanie do zawodu pracowników, oraz że należy wprowadzić zachęty w tym kierunku i je udoskonalać tam gdzie stosowne, ponieważ umożliwi to przedsiębiorcom rozwój i tworzenie nowych miejsc pracy; uważa, że rozwój sieci pracodawców może pomóc MŚP i mikroprzedsiębiorstwom w dostępie do oferty szkoleń i potrzebnego im wsparcia;

Innowacje i cyfryzacja: nowe umiejętności i nowe miejsca pracy

88.    podkreśla znaczenie innowacji i cyfryzacji dla wzrostu, wydajności i bardziej sprawiedliwego, zrównoważonego i otwartego społeczeństwa oraz konieczność przekazywania w tym zakresie wiedzy, kreatywności i umiejętności, a także motywacji i determinacji ze strony pracowników, potencjalnych pracowników i pracodawców w celu tworzenia innowacyjnych, kreatywnych i cyfrowych produktów i usług; podkreśla konieczność zlikwidowania tzw. przepaści cyfrowej i rozwijania umiejętności cyfrowych jako elementu uczenia się przez całe życie, wprowadzania nowych mediów i nowych technologii do programów nauczania; podkreśla następnie potrzebę rozwijania innowacyjnych sposobów nauczania oraz rozszerzenia możliwości uczenia się przez internet i na odległość dzięki otwartym zasobom edukacyjnym (OER) ułatwiającym wszystkim równy dostęp do edukacji i szkoleń;

89.    podkreśla potrzebę określenia szerokiego wachlarza wschodzących gałęzi przemysłu oraz najważniejszych sektorów rozwojowych, na których państwa członkowskie powinny skupić się przy tworzeniu swojej bazy umiejętności;

90.    podkreśla potencjał zatrudnienia, jaki tkwi w ukończeniu tworzenia jednolitego rynku cyfrowego, w budowaniu unii energetycznej, w tworzeniu miejsc pracy dzięki inwestycjom w badania naukowe, rozwój i innowacje, w promowaniu przedsiębiorczości społecznej i gospodarki społecznej, w podnoszeniu umiejętności pracowników sektora opieki zdrowotnej i społecznej oraz we wspieraniu doskonalszych sieci transportowych;

91.    zwraca uwagę na obserwowaną od niedawna tendencję do przenoszenia przez przedsiębiorstwa produkcji i usług z powrotem do UE oraz na możliwości, jakie przynosi to pod względem tworzenia miejsc pracy, zwłaszcza dla młodzieży; uważa, że gospodarki UE stoją przed wyjątkową możliwością przyspieszenia tej tendencji do przenoszenia miejsc pracy z powrotem do UE poprzez zagwarantowanie, że umiejętności naszej siły roboczej będą odpowiadać potrzebom przedsiębiorstw;

92.    podkreśla znaczenie studiów w dziedzinie nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki i uwypukla ich rolę w umożliwieniu zdobycia przez Europę znaczącej pozycji na arenie międzynarodowej w zakresie rozwoju zaawansowanych technologii;

93.    popiera inicjatywę wysuniętą przez Komisję we współpracy z trzema prezydencjami, mającą na celu promowanie ducha przedsiębiorczości w Europie oraz opracowanie uniwersalnych umiejętności życiowych;

94.    podkreśla, że UE boryka się z niedoborem umiejętności w dziedzinie nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki natomiast ma nadwyżkę absolwentów nauk społecznych; uważa, że potrzebne są dodatkowe inicjatywy na szczeblu europejskim i krajowym, aby reagować na wąskie gardła w dziedzinie pracy i studiów związanych z naukami ścisłymi, technologią, inżynierią i matematyką; zaleca Komisji i państwom członkowskim, aby podjęły środki zmierzające do zwiększenia atrakcyjności i wartości kierunków związanych z nauką, technologią, inżynierią i matematyką oraz do zachęcania młodych ludzi, w tym kobiet, do studiowania przedmiotów związanych z naukami ścisłymi, technologią, inżynierią i matematyką;

95.    przypomina, że w XXI wieku jest miejsce dla tradycyjnych umiejętności, które stanowią źródło stabilnych i niepodlegających delokalizacji miejsc pracy, a zarazem tworzą podstawę pewnej liczby dziedzin, w których Europa osiąga znakomite wyniki; wzywa do udzielenia wsparcia, które pozwoli chronić te tradycyjne umiejętności i przekazywać je nowym pokoleniom poprzez nauczanie oraz, o ile to możliwe, łączenie tradycyjnych umiejętności z nowoczesnym know-how, zwłaszcza cyfrowym, tak by maksymalnie wykorzystać ich potencjał;

Środki skierowane do młodszych i starszych pracowników oraz pracowników niepełnosprawnych;

96.    podkreśla konieczność i znaczenie specjalnych środków i wsparcia skierowanego do pracodawców, zwłaszcza MŚP, aby pomóc im poprawić jakość i zwiększyć trwałe zatrudnienie, zapewniać szkolenie w miejscu pracy i oferować szanse rozwoju kariery grupom będącym w niekorzystnej sytuacji na rynku pracy, takim jak młodzież, starsi pracownicy, kobiety, migranci, osoby niepełnosprawne lub długotrwale bezrobotne; uznaje i wspiera rolę zarówno publicznych, jak i prywatnych służb zatrudnienia w promowaniu konkurencyjnych rynków pracy; przypomina o znaczeniu spoczywającej na pracodawcach i instytucjach edukacyjnych odpowiedzialności społecznej i gospodarczej wobec wszystkich zatrudnionych i wobec społeczeństwa; uważa, że takiej odpowiedzialności społecznej powinno się także wymagać od instytucji odpowiedzialnych za kształcenie i szkolenia;

97.    dostrzega trudności, jakie napotykają młodzi ludzie wchodzący na rynek pracy, przypomina o znaczeniu zdobywania pierwszych doświadczeń zawodowych podczas studiów w celu nabycia umiejętności przystosowania zawodowego oraz aby przejście od etapu nauki do etapu pracy przebiegało w sposób sprawniejszy i skuteczniejszy; wskazuje na potencjał tkwiący w przedsiębiorczości młodzieży i w związku z tym apeluje do poczucia odpowiedzialności pracodawców i państw członkowskich, aby dali młodym ludziom szansę zdobycia takiego doświadczenia i wspierali młodych w zdobywaniu odpowiednich umiejętności; podkreśla ponadto znaczenie współpracy między szkołami i pracodawcami w tym zakresie i wzywa instytucje UE i państwa członkowskie do przyjęcia postawy bardziej sprzyjającej przedsiębiorstwom i do wspierania młodzieży w przekształcaniu ich pomysłów w przynoszącą sukcesy działalność biznesową;

Propozycje dotyczące polityki i zalecenia

98.    wzywa Komisję, państwa członkowskie i regionalne i lokalne władze do inwestowania w innowacyjne i obiecujące nowe sektory gospodarcze, aby zachęcać do inwestycji w UE z myślą o ożywieniu rozwoju i nowego, wysokiej jakości i trwałego zatrudnienia prowadzącego do sprawiedliwszego, stabilnego i otwartego społeczeństwa; podkreśla następnie rolę państw członkowskich we wdrażaniu środków gospodarczych i finansowych i w przeprowadzeniu reform rynku pracy opierających się na jasnych, wynikających z danych i wymiernych wskaźnikach, których skuteczność można udowodnić;

99. wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania, by reformy rynku pracy były ukierunkowane nie tylko na wspieranie tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy, lecz również na zmniejszanie segmentacji, poprawę sytuacji w zakresie wchodzenia na rynek pracy najsłabszych grup społecznych, propagowanie równości płci, redukcję ubóstwa pracujących oraz zapewnienie wszystkim pracownikom ochrony socjalnej, w tym osobom pracującym na własny rachunek;

100.  apeluje do państw członkowskich, aby inwestowały w kształcenie w pierwszych latach życia oraz we wczesne nauczanie języków obcych i technologii informacyjno-komunikacyjnych w szkole podstawowej;

101.  wzywa państwa członkowskie do pełnego uwzględnienia roli automatyzacji jako tendencji, która może ograniczyć znaczenie ilościowe wielu miejsc pracy, oraz do skierowania swoich programów szkoleniowych dla bezrobotnych w stronę nauczania umiejętności przydatnych na stanowiskach nie podlegających automatyzacji;

102. wzywa państwa członkowskie i regionalne oraz lokalne władze do wyciągania wniosków z najlepszych praktyk i do wcielania ich w życie w postaci działań politycznych, które zwiększą wskaźnik zatrudnienia oraz ograniczą ubóstwo i nierówności i aby podjęły ambitniejsze reformy wykorzystujące te praktyki; wzywa następnie państwa członkowskie do porównania i zmierzenia skuteczności takich praktyk, do zagwarantowania odpowiedniej równowagi między umiejętnością dostosowania się a bezpieczeństwem zarówno pracowników, jak i firm, oraz do uwzględnienia specyfiki rynków pracy i systemów kształcenia państw członkowskich;

103.  wzywa miasta i regiony do skupienia się na wysokiej jakości kształceniu i szkoleniu, walce z przedwczesnym kończeniem nauki i stawieniu czoła bezrobociu młodzieży, jako że osoby te pilnie potrzebują nowych perspektyw i należy dołożyć wszelkich starań w celu ich wsparcia;

104.  wzywa państwa członkowskie do wypracowania wspólnego podejścia do zwalczania barier uniemożliwiających pracodawcom realizację bardziej ambitnych planów zwiększenia liczby pracowników poprzez np. tworzenie sieci pracodawców;

105.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania przedsiębiorstw społecznych, realizujących swoje zobowiązania wobec środowiska, konsumentów i pracowników;

106.  wnosi do Komisji i państw członkowskich, aby wprowadziły europejskie ramy dla płac minimalnych w kontekście zmniejszenia nierówności w wynagradzaniu, w oparciu o określone dla każdego państwa członkowskiego zakresy, które gwarantują godne wynagrodzenie za pracę, w drodze przepisów ustawowych lub umowy, z uwzględnieniem praktyk krajowych;

107.  wzywa państwa członkowskie do uwzględnienia w programach nauczania edukacji liderów, zarządzania, kształcenia w zakresie przedsiębiorczości i finansów oraz doradztwa w zakresie zakładania przedsiębiorstw i technologii komunikacji, w tym strategii uczenia się przez całe życie, a także do nadania priorytetowego znaczenia dalszemu rozwojowi programów kształcenia i szkolenia zawodowego, a także do wspierania europejskiego wykonawstwa, uwzględniając różnice między rynkami pracy i systemami kształcenia państw członkowskich, unikając stosowania jednej miary do wszystkich;

108.  domaga się, aby Komisja opracowała europejską platformę uznawania i zatwierdzania umiejętności wspólnych dla określonych działalności i zawodów oraz aby włączyła uznawanie umiejętności nabytych podczas wolontariatu;

109.  wzywa państwa członkowskie, aby wdrożyły zalecenie Rady z 2012 r. w sprawie walidacji uczenia się pozaformalnego i nieformalnego jako rozwiązania umożliwiającego uznawanie kompetencji zdobytych w toku kształcenia pozaformalnego, zwłaszcza w sektorze wolontariatu i młodzieży, oraz aby wspierały wdrażanie strategii uczenia się przez całe życie;

110.  wzywa państwa członkowskie do wspierania silnego i systematycznego zaangażowania zainteresowanych podmiotów rynku pracy, w tym organizacji pracodawców i pracowników, instytucji szkoleniowych, jak również publicznych i prywatnych służb zatrudnienia, na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym, włącznie z ułatwianiem komunikacji i wymiany informacji między tymi podmiotami, aby wytworzyć silniejsze więzi między kształceniem i szkoleniami a miejscem zatrudnienia oraz aby móc przewidywać przyszłą podaż i popyt na umiejętności i kwalifikacje na rynku pracy i opracowywać związane z nim plany;

111. wzywa Komisję, państwa członkowskie oraz władze regionalne i lokalne do stworzenia zachęt finansowych i gospodarczych, które wspierają udział w kształceniu i szkoleniach ustawicznych w celu zapewnienia w przyszłości wykwalifikowanej siły roboczej; zaleca, aby tego typu zachęty opierać na wymiernych, wynikających z danych wskaźnikach, których skuteczność można udowodnić;

112.  wzywa państwa członkowskie do zapewnienia odpowiednich szkoleń i zagwarantowania nieustannego rozwoju zawodowego nauczycieli i liderów edukacji w celu umożliwienia im korzystania z najodpowiedniejszych metod nauczania i wsparcia rozwoju umiejętności i kompetencji europejskiej młodzieży na miarę XXI wieku; w związku z tym podkreśla znaczenie szkoleń dla nauczycieli oraz zapewnienie im specjalistycznej wiedzy wynikającej z doświadczenia i łączącej teorię z praktyką, zwłaszcza w odniesieniu do nowych technologii i cyfryzacji, aby mogli przekazywać tę wiedzę uczniom;

113.  wzywa państwa członkowskie i UE do szybkiego podjęcia konkretnych kroków w celu wdrożenia strategii politycznych i obowiązującego prawodawstwa w zakresie wzajemnego uznawania kwalifikacji zawodowych i tytułów naukowych w UE celem wspierania sprawiedliwej mobilności pracowników wewnątrz UE oraz uwzględnienia problemu wakatów;

114.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia prognoz dotyczących zmian na rynkach pracy, zwłaszcza w związku z wyzwaniami jakie stwarza globalizacja, a także prognoz dotyczących stanowisk pracy i umiejętności w poszczególnych państwach członkowskich i ogółem we wszystkich sektorach;

115.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

(1)

Teksty przyjęte, P8_TA(2014)0038.

(2)

Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0394.

(3)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0110.

(4)

Teksty przyjęte, P8_TA(2014)0010.

(5)

Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0037.

(6)

Na podstawie dokumentu Komisji Europejskiej „Zatrudnienie i sytuacja społeczna: przegląd kwartalny z marca 2015 r.”

(7)

Komisja Europejska, „Zatrudnienie i kwestie społeczne w Europie”, 2013.

(8)

Na podstawie dokumentu Komisji Europejskiej „Zatrudnienie i sytuacja społeczna: przegląd kwartalny” z 13 kwietnia 2015 r.


UZASADNIENIE

Bezrobocie stanowi nadal jedno z głównych wyzwań w UE, gdyż w grudniu 2014 r. jego stopa wynosiła 9,9%, przy bardzo znacznych różnicach między poszczególnymi państwami członkowskimi (w Niemczech 4,8%, a tymczasem w Hiszpanii 23,7%). Stopa bezrobocia wśród młodzieży jest ponad dwukrotnie wyższa i wynosi w UE 21,4%. Z drugiej strony, na około 2 miliony stanowisk w UE nie znaleziono pracowników z uwagi na niedopasowanie umiejętności do potrzeb rynku pracy i niewystarczającą mobilność pracowników (UE27: 0,29%).

Wciąż widoczne są skutki kryzysu gospodarczego i finansowego. Choć pojawiły się pewne oznaki ożywienia, rynek pracy kurczył się w ostatnich latach, a nowe miejsca pracy są wciąż rzadkie.

W związku z tym niezbędna jest ambitna polityka gospodarcza i reformy rynku pracy, aby pobudzić inteligentny, trwały wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu i tworzyć więcej miejsc pracy w celu wyeliminowania zakłóceń na rynku pracy w UE.

Europejski rynek pracy ma pewne cechy szczególne i boryka się z wyzwaniami, wśród których jest silne rozdrobnienie rynku pracy, niedopasowanie umiejętności do jego potrzeb i coraz częstsze występowanie długotrwałego bezrobocia oraz mała mobilność pracowników. Boryka się on także z problemami starzenia się społeczeństwa, co powoduje konieczność bardziej wydajnego wykorzystywania siły roboczej i reformy polityki migracyjnej, a także szybkich zmian technologicznych, które z kolei zwiększają popyt na wysoko wykwalifikowaną siłę roboczą. Należy szybko zająć się problemem niedopasowania umiejętności, ponieważ strukturalne niedopasowanie może negatywnie wpływać na ożywienie gospodarcze i wzrost.

W sprawozdaniu podkreśla się, że aby stworzyć konkurencyjny rynek pracy konieczne są reformy, które zwiększą elastyczność rynku pracy i indywidualnej kariery zawodowej, lepiej dopasują umiejętności do potrzeb rynku i zwiększą synergię między systemami kształcenia a przedsiębiorstwami. Wzywa się także do lepszej integracji na rynku pracy młodzieży, kobiet i starszych pracowników, a także wykwalifikowanych migrantów. Podkreśla się znaczenie wykorzystywania inwestycji, aby aktywnie wspierać tworzenie miejsc pracy, umiejętności przystosowania zawodowego i zapobieganie utracie kwalifikacji wśród bezrobotnych. Sugeruje się tam elastyczne podejście do indywidualnej ścieżki kariery, które przystosuje pracowników do zmian i przygotuje ich do uczenia się przez całe życie w celu nabywania nowych umiejętności niezbędnych w sytuacji stale zmieniającego się rynku pracy i modeli produkcji. Przypomina się o wymaganych reformach, które zachęcałyby do powrotu do pracy zamiast do korzystania ze świadczeń społecznych. Podkreśla się znaczenie mobilności pracowników, zachęca do dalszego upowszechniania wiedzy o miejscach pracy na poziomie UE, zwłaszcza dzięki dalszemu rozwojowi EURES, a także do promowania edukacji językowej i ERASMUS+.

Specjalną uwagę poświęcono roli kształcenia i szkoleń ustawicznych w tworzeniu konkurencyjnego rynku pracy w UE, który przyniesie wzrost gospodarczy i zatrudnienie. Podkreśla się konieczność stworzenia struktur gospodarczych, które wesprą udział w kształceniu i szkoleniach ustawicznych w celu zapewnienia w przyszłości wysoko wykwalifikowanej siły roboczej.

W sprawozdaniu przeanalizowano różne czynniki, które mogą zacieśnić więź między kształceniem a zatrudnieniem, a także wesprzeć doradztwo przez całe życie i umiejętności kierowania karierą zawodową. Przewidywanie przyszłego zapotrzebowania na umiejętności to kluczowy warunek wstępny przygotowania pracowników lub potencjalnych pracowników do wymaganych w przyszłości umiejętności i w tym względzie organizacje pracodawców i pracowników muszą być mocno zaangażowane na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym, zwłaszcza w projektowanie i wdrażanie programów kształcenia zawodowego. Należy także zacieśniać partnerstwa między szkołami wyższymi, przedsiębiorstwami i organami administracji w celu oceny potrzeb rynku pracy w przyszłości.

Bliskie partnerstwo między rządami oraz przedstawicielami pracodawców i pracowników ma ogromne znaczenie dla znalezienia najlepszych metod rozwiązania problemu niedopasowania umiejętności we wszystkich jego aspektach.

W sprawozdaniu podkreśla się także konieczność wymiany między państwami członkowskimi i wykorzystania najlepszych praktyk, zwłaszcza jeśli chodzi o kształcenie dualne oraz kształcenie i szkolenie zawodowe, jednocześnie uznając specyfikę każdego rynku pracy i systemu kształcenia.

Specjalną uwagę poświęcono znaczeniu, jakie ma promowanie inicjatyw, które wspierają samozatrudnienie i przedsiębiorczość, ze szczególnym naciskiem na MŚP i mikroprzedsiębiorstwa będące trzonem rynku pracy w UE, oraz konieczności wspierania środków służących wynajdywaniu wykwalifikowanej siły roboczej i szkoleniu przyszłych pracowników, a także wprowadzania zachęt dla przedsiębiorców inwestujących w szkolenia i przyuczanie do zawodu, z myślą o zachęcaniu MŚP do zaangażowania w pokrywanie kosztów pośrednich szkoleń. W tym względzie w sprawozdaniu apeluje się także o więcej edukacji w zakresie zarządzania i przedsiębiorczości od najwcześniejszych lat.

Aby stworzyć w UE konkurencyjną gospodarkę i rynek pracy koniecznie należy się skoncentrować na innowacji i cyfryzacji, a co za tym idzie, zapewnić niezbędną wiedzę i umiejętności, a także motywację i determinację pracowników, aby umożliwić tworzenie innowacyjnych produktów i usług. Podkreśla się potencjał zatrudnienia, jaki tkwi w ukończeniu tworzenia jednolitego rynku cyfrowego, budowaniu unii energetycznej, tworzeniu miejsc pracy dzięki inwestycjom w badania naukowe, rozwój i innowacje oraz we wspieraniu sieci transportowych.

Szczególną uwagę poświęcono specjalnym środkom koniecznym do wspierania zatrudniania młodych pracowników, w tym przez wspieranie pracodawców, zwłaszcza MŚP, aby organizowali wewnętrzne szkolenia, a także ponownie zatrudniali starszych pracowników, w tym przez zapewnianie możliwości przekwalifikowania, w celu uaktualniania umiejętności i dopasowywania ich do wyzwań związanych z nową pracą.

W sprawozdaniu podkreśla się znaczenie skierowanych do osób bezrobotnych programów szkoleniowych i pomagających w zmianie kwalifikacji, podkreślając, że powinny być one projektowane i wdrażane w ścisłej współpracy ze stowarzyszeniami pracodawców, z myślą o lepszym dopasowaniu nowych umiejętności pracowników do potrzeb pracodawców.

Ponadto w sprawozdaniu sugeruje się, że pracownicy, pracodawcy, a także instytucje edukacyjne i szkoleniowe powinny przyjąć bardziej odpowiedzialną społecznie postawę wobec europejskiego rynku pracy, a zwłaszcza w stosunku do nowego pokolenia Europejczyków.


OPINIA Komisji Kultury i Edukacji (7.5.2015)

dla Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych

w sprawie utworzenia konkurencyjnego rynku pracy w Unii XXI w.: dostosowanie umiejętności i kwalifikacji do zapotrzebowania i perspektyw na rynku pracy jako sposób na wyjście z kryzysu

(2014/2235(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Ilhan Kyuchyuk

WSKAZÓWKI

Komisja Kultury i Edukacji zwraca się do Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  podkreśla, że potrzeby rynku pracy szybko się zmieniają, podobnie jak umiejętności, technologie i stanowiska pracy; uważa, że jedną z przyczyn wysokiego bezrobocia w UE jest niedopasowanie umiejętności: w 2014 r. wiele milionów stanowisk pracy nie zostało obsadzonych ze względu na brak odpowiednio wykwalifikowanych pracowników; podkreśla, że potrzebna jest kompleksowa, długoterminowa strategia powiązana z natychmiastowymi środkami, która pozwoli przystosować systemy edukacyjne na wszystkich poziomach, w tym również na poziomie szkolenia zawodowego, do obecnych i przyszłych potrzeb rynku pracy; zachęca w związku z tym przedsiębiorstwa i placówki oświatowe do ściślejszej współpracy angażującej pracodawców w opracowywanie i ocenę programów badawczych, aby zapewnić skuteczne rozwijanie kwalifikacji potrzebnych na rynku pracy;

2.  uważa, że inwestowanie jedynie w dopasowanie umiejętności do zapotrzebowania rynku pracy – aby stworzyć szanse na zatrudnienie – nie wystarcza, aby zapewnić wyjście z kryzysu; podkreśla, że brak miejsc pracy jest zazwyczaj spowodowany brakiem wzrostu gospodarczego w Europie i że obecne niedopasowanie umiejętności nie jest główną przyczyną wysokich stóp bezrobocia; zgadza się przy tym, że istniejące niedopasowanie umiejętności będzie narastającym problemem w miarę stopniowego ożywiania się gospodarki oraz że dalsze działania służące zbliżaniu kształcenia, szkolenia i rynku pracy powinny być wzmacniane na wszystkich szczeblach; przypomina, że generowanie inteligentnego i zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz tworzenie miejsc pracy w Europie należy osiągnąć poprzez holistyczne podejście z jasno określoną wizją gospodarczą i społeczną, wzmocnioną silną, inteligentną i wykwalifikowaną siłą roboczą, aby zaspokoić potrzeby rynku pracy;

3.  podkreśla, jak ważne są unijne inicjatywy mające na celu zwiększenie przejrzystości rynku pracy i systemów kształcenia, pobudzanie mobilności oraz tworzenie możliwości, takie jak europejskie ramy kwalifikacji, Europass-CV, europejski paszport umiejętności, Europejski Portal Mobilności Zawodowej (EURES), sojusze na rzecz wiedzy oraz europejski sojusz na rzecz przygotowania zawodowego; apeluje o lepsze promowanie takich inicjatyw, aby ulepszyć rynek pracy w Europie;

4.  podkreśla, że inicjatywy takie jak gwarancja dla młodzieży, inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych i unijna panorama umiejętności, mające na celu przeciwdziałanie bezrobociu wśród ludzi młodych, powinny być kontynuowane, a nawet uzupełniane, zarówno jeśli chodzi o czas ich trwania, jak i środki finansowe; podkreśla, że unijna panorama umiejętności stanowi centralny punkt dostępu do informacji o umiejętnościach potrzebnych w poszczególnych zawodach i branżach w Europie; podkreśla, że informacje dostępne na tej stronie internetowej mogą pomóc decydentom politycznym i wszystkim zainteresowanym podmiotom w podejmowaniu bardziej świadomych decyzji z myślą o trwałej integracji młodych ludzi z rynkiem pracy i ułatwieniu przejścia z etapu kształcenia do etapu zatrudnienia;

5.  podkreśla, że młodzi ludzie często mają coraz większe trudności w przechodzeniu z etapu kształcenia do etapu zatrudnienia, w związku z czym są zazwyczaj bardziej narażeni na bezrobocie i bardziej prawdopodobne jest, że ich miejsca pracy będą niskiej jakości, a forma zatrudnienia będzie niepewna;

6.  podkreśla, jak ważne są zasady ramowe dotyczącej umiejętności, kompetencji, kwalifikacji i zawodów (ESCO), które określają i kategoryzują umiejętności, kompetencje, kwalifikacje i zawody istotne dla unijnego rynku pracy oraz możliwości kształcenia i szkolenia w 25 językach europejskich;

7.  podkreśla, że należy włączyć elementy kształcenia w zakresie przedsiębiorczości do edukacji i szkolenia na wszystkich poziomach, ponieważ zaszczepianie młodym ludziom ducha przedsiębiorczości od najmłodszych lat jest skutecznym sposobem zwalczania bezrobocia, zwłaszcza bezrobocia wśród młodych ludzi; w związku z tym zachęca sektor edukacji i biznesu do aktywnego dialogu i współpracy, aby opracować programy edukacyjne, które pomogą młodym ludziom nabyć wymagane umiejętności i kompetencje;

8.  apeluje o lepsze zrozumienie obecnych i przyszłych potrzeb w zakresie umiejętności oraz o poprawę obecnej unijnej panoramy umiejętności w celu lepszego rozpoznania luk w umiejętnościach oraz deficytów w konkretnych sektorach, zawodach i w konkretnych regionach, a także w celu zapewnienia, aby informacje o zmieniających się potrzebach w zakresie umiejętności były gromadzone, przetwarzane i propagowane wśród decydentów, władz publicznych, podmiotów świadczących usługi w zakresie kształcenia i szkolenia oraz pracodawców na potrzeby lepszego przewidywania przyszłych tendencji;

9.  przypomina, jak ważne jest kształcenie i szkolenie zawodowe dla zwiększenia szans młodych ludzi na zatrudnienie oraz zdobycia kwalifikacji zawodowych; wzywa Komisję Europejską oraz państwa członkowskie do większego powiązania kształcenia i szkolenia zawodowego z potrzebami rynku pracy poprzez uczynienie ich integralną częścią systemu kształcenia oraz do zagwarantowania wysokich standardów kwalifikacji i zapewnienia jakości w tym zakresie;

10. apeluje do państw członkowskich o przyjęcie wysokiej jakości programów stażów i praktyk umożliwiających młodym ludziom pracę nad innowacyjnymi projektami w dziedzinie nowych produktów, technologii lub rynków, jasno powiązanych z istniejącymi programami edukacyjnymi, które zwiększą ich perspektywy na wytworzenie więzi z rynkiem pracy oraz uzyskanie przydatnych umiejętności związanych z pracą;

11. podkreśla doniosłą rolę, jaką odgrywają placówki kształcenia i szkolenia w rozwijaniu umiejętności i kompetencji studentów i uczniów; wzywa Komisję i państwa członkowskie do rozwinięcia wysokiej jakości ukierunkowanego doradztwa zawodowego, aby wspierać młodych ludzi w podejmowaniu właściwych decyzji odnośnie do wyborów edukacyjnych i zawodowych;

12. podkreśla znaczenie dualnych programów kształcenia i szkolenia zawodowego, łączących szkolenie teoretyczne ze szkoleniem praktycznym, jako kluczowego elementu rozwijania umiejętności i kompetencji odpowiadających potrzebom rynku pracy i wzywa państwa członkowskie do włączenia takich programów do systemów nauczania z myślą o zapewnieniu praktycznego doświadczenia potrzebnego, aby ułatwić płynne przejście z etapu kształcenia i szkolenia do etapu zatrudnienia;

13. podkreśla potrzebę zwiększenia i lepszego ukierunkowania środków mających na celu zmniejszenie odsetka osób kończących przedwcześnie naukę do poziomu poniżej 10% przed 2020 r., jak ustalono w strategii „Europa 2020”, mając na uwadze, że przedwczesne kończenie nauki jest stałym problemem w UE mającym negatywny wpływ na szanse na zatrudnienie i integrację społeczną młodych ludzi;

14. przypomina, że inwestowanie w edukację i rozwijanie umiejętności odpowiadających potrzebom rynku pracy i społeczeństwa ma zasadnicze znaczenie dla wzrostu gospodarczego i konkurencyjności, a także dla wiedzy Europejczyków, rozwoju osobistego i pewności siebie; przypomina, że przedsiębiorczość wymaga rozwijania przekrojowych umiejętności, takich jak kreatywność, krytyczne myślenie, praca zespołowa, zdolność do podejmowania inicjatyw, które to umiejętności przyczyniają się do rozwoju osobistego i zawodowego młodych ludzi oraz ułatwiają im wcześniejsze wejście na rynek pracy; podkreśla, że takie inwestycje powinny być wspierane przez silniejszą synergię między inicjatywami europejskimi a krajowymi, obejmującymi poszczególne sektory edukacji i szkolenia oraz inne istotne sektory, takie jak zatrudnienie, polityka społeczna, polityka w dziedzinie młodzieży i kultury, jak również bliższą współpracę ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, takimi jak partnerzy społeczni i przedsiębiorstwa, z myślą o dostosowaniu programu nauczania do potrzeb rynku pracy;

15. przypomina państwom członkowskim o zobowiązaniu do inwestowania w szkolnictwo wyższe i wzywa w związku z tym do stopniowej poprawy standardów w zakresie kształcenia i szkolenia we wszystkich europejskich systemach kształcenia; wzywa państwa członkowskie do uznania edukacji za niezbędną inwestycję, do zobowiązania się do inwestowania co najmniej 2% PKB w ten sektor oraz zabezpieczenia go przed cięciami wydatków; wzywa Komisję do dalszego wzmacniania roli edukacji w strategii „Europa 2020” poprzez powiązanie ogólnych celów strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia z przeglądem strategii „Europa 2020”;

16. podkreśla, że inwestowanie przez całe życie w kapitał ludzki i umiejętności, a w szczególności w podnoszenie umiejętności obecnej siły roboczej oraz pracowników niewykwalifikowanych, jest niezbędne do zwalczania bezrobocia długotrwałego oraz zapewniania szerszego dostępu do wysokiej jakości miejsc pracy; apeluje do UE o wyznaczenie jasnych celów w zakresie metod uczenia się przez całe życie na potrzeby brakujących umiejętności oraz rozszerzania kształcenia i szkolenia w zakresie komunikacji, języków obcych oraz umiejętności cyfrowych dla starszych pracowników i w szczególności pracowników o niskich kwalifikacjach w wieku ponad 30 lat, jak również osób, które przedwcześnie zakończyły naukę;

17. uważa, że edukacja jest kluczowym czynnikiem napędzającym rezultaty w dziedzinie badań i innowacji, co zwiększa możliwości tworzenia miejsc pracy w sektorach wymagających wysokich umiejętności, a to z kolei zwiększa konkurencyjność europejskiej gospodarki;

18. podkreśla, jak ważne jest zapewnienie równych szans i dostępu do kształcenia i szkolenia, szczególnie grupom w niekorzystnej sytuacji, a także zapewnienie skutecznej pomocy, aby zwalczać wykluczenie społeczne oraz ułatwiać dostęp do pracy;

19. podkreśla, że pozaformalne i nieformalne uczenie się, wolontariat i uczenie się przez całe życie odgrywają istotną rolę w rozwijaniu umiejętności i kwalifikacji, w szczególności przekrojowych, takich jak umiejętności w zakresie przedsiębiorczości, technologii informacyjno-komunikacyjnych, kompetencji osobistych i językowych mających szerokie zastosowanie; wzywa UE do ulepszenia dostępu do kształcenia dla dorosłych oraz edukacji drugiej szansy; nawołuje do zatwierdzania i uznawania przez pracodawców i organizatorów kształcenia umiejętności i kwalifikacji nabytych w ramach pozaformalnego i nieformalnego uczenia się;

20. podkreśla znaczenie, jakie ma rozwijanie umiejętności cyfrowych jako część uczenia się przez całe życie, wprowadzanie nowych mediów i nowych technologii do programów nauczania, rozwijania umiejętności cyfrowych i umiejętności korzystania z mediów od najwcześniejszych etapów w szkole i przez cały cykl edukacyjny; podkreśla potrzebę rozwijania innowacyjnych sposobów nauczania oraz rozszerzenia możliwości uczenia się przez internet i na odległość dzięki otwartym zasobom edukacyjnym (OER) ułatwiającym wszystkim równy dostęp do edukacji i szkoleń; wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania lepszego dostępu do technologii informacyjno-komunikacyjnych we wszystkich placówkach edukacyjnych i szkoleniowych; nadal uważa, że nauczyciele powinni być odpowiednio szkoleni w tym zakresie, a także w zakresie skutecznego przekazywania tych umiejętności młodzieży;

21. podkreśla kluczową rolę, jaką odgrywają nauczyciele i wychowawcy w przyszłym rozwoju uczniów i studentów; popiera rozmaite inicjatywy mające na celu rozwiązanie problemu niedoboru wysoko wykwalifikowanych nauczycieli i szkoleniowców w państwach członkowskich i zaleca dalsze działania na rzecz przyciągania, rekrutowania i szkolenia nauczycieli i wychowawców oraz modernizowania programów i szkoleń pracowników; wzywa państwa członkowskie do doskonalenia kompetencji nauczycieli i szkoleniowców, aby umożliwić im stały rozwój zawodowy, wsparcie i warunki do maksymalnego wykorzystania ich umiejętności w zakresie nauczania, szczególnie w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego, umiejętności przekrojowych oraz nauczania dorosłych;

22. przypomina, że w okresie spowolnienia gospodarczego poszczególne osoby mają większe problemy ze znalezieniem pracy i zdarza się, że muszą przyjmować stanowiska, na których wymagane jest niższe wykształcenie niż to, które posiadają; podkreśla, że wzrost dzięki tworzeniu miejsc pracy wymagających wysokich kwalifikacji oraz wysiłki zmierzające do pobudzenia tworzenia miejsc pracy poprzez ułatwienie inwestycji w nowe sektory są odpowiednim sposobem zmniejszenia skali występującego powszechnie w gospodarce UE zjawiska posiadania zbyt wysokich kwalifikacji;

23. podkreśla potrzebę zapewnienia elastycznych ścieżek przejścia między kształceniem wyższym, szkołą średnią, szkolnictwem wyższym a kształceniem i szkoleniem zawodowym oraz między formalnym, pozaformalnym i nieformalnym uczeniem się; podkreśla znaczenie, jakie ma przenoszenie punktów zaliczeniowych oraz uznawanie kwalifikacji akademickich i równoważnych kwalifikacji zawodowych oraz okresów studiów odbytych w różnych państwach, w szczególności podczas studiów na uczelni innej niż macierzysta, w kontekście programu Erasmus+; podkreśla, że skuteczne i niezależne zapewnianie jakości jest warunkiem wstępnym lepszego uznawania kwalifikacji;

24. podkreśla, że UE boryka się z niedoborem umiejętności w dziedzinie nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki natomiast ma nadwyżkę absolwentów nauk społecznych; uważa, że potrzebne są dodatkowe inicjatywy na szczeblu europejskim i krajowym, aby reagować na wąskie gardła w dziedzinie pracy i studiów związanych z naukami ścisłymi, technologią, inżynierią i matematyką; zaleca Komisji i państwom członkowskim, aby podjęły środki zmierzające do zwiększenia atrakcyjności i wartości kierunków związanych z nauką, technologią, inżynierią i matematyką oraz do zachęcania młodych ludzi, w tym kobiet, do studiowania przedmiotów związanych z naukami ścisłymi, technologią, inżynierią i matematyką;

25. podkreśla, jak ważne jest zaspakajanie potrzeb dzieci w szkole od najmłodszego wieku; zaleca państwom członkowskim, aby przyjęły innowacyjne środki i włączyły je do procesu uczenia się w szkole i poza nią, oraz aby zreformowały lub zaktualizowały środowiska szkolne, metody nauczania i kompetencje nauczycieli; sugeruje, aby dostosować programy nauczania w państwach członkowskich, tak aby obejmowały one wizyty w innych państwach w okresie nauki szkolnej, dzięki czemu edukacja wykraczałaby poza salę szkolną już na bardzo wczesnym etapie nauki;

26. przypomina, że w XXI wieku jest miejsce dla tradycyjnych umiejętności, które stanowią źródło stabilnych i niepodlegających delokalizacji miejsc pracy, a zarazem tworzą podstawę pewnej liczby dziedzin, w których Europa osiąga znakomite wyniki; wzywa do udzielenia wsparcia, które pozwoli chronić te tradycyjne umiejętności i przekazywać je nowym pokoleniom poprzez nauczanie oraz, o ile to możliwe, łączenie tradycyjnych umiejętności z nowoczesnym know-how, zwłaszcza cyfrowym, tak by maksymalnie wykorzystać ich potencjał;

27. przypomina, że Unia Europejska jest zbudowana na zasadzie swobodnego przepływu osób, w szczególności pracowników; w związku z tym podkreśla, jak ważne jest, aby w ramach uczenia się przez całe życie zachęcać do nauki języków obcych, zwłaszcza europejskich, jako sposobu na ułatwienie mobilności pracowników i poszerzenie możliwości zatrudnienia;

28. apeluje o przyszłościową i ukierunkowaną na wyniki europejską strategię na rzecz umiejętności, mającą na celu określenie wytycznych dla krajowych strategii na rzecz umiejętności oraz zintegrowanie ich w ramach krajowych planów zatrudnienia przy jednoczesnym zapewnieniu kompleksowych ram na potrzeby sektorowych planów działania proponowanych w pakiecie dotyczącym zatrudnienia;

29. podkreśla, jak ważne jest zapewnienie nowego bodźca procesowi bolońskiemu i wykorzystanie okazji – jaką stanowi konferencja ministerialna, która ma się odbyć w maju 2015 r. w Erywaniu – do rozpoczęcia nowych i zaawansowanych form współpracy, które należy bezzwłocznie wcielić w życie;

30. uważa, że Komisja powinna zapewnić właściwą realizację wszystkich działań programu Erasmus+, w tym części programu poświęconej dziedzinie sportu; uważa, że należy uprościć mechanizmy dostępu, tak aby program docierał do jak największej liczby obywateli i podmiotów;

31. uważa, że synergia płynąca ze sportu, jednej z sił napędowych europejskiej gospodarki, powinna być wykorzystana do zwiększenia szans młodych Europejczyków na zatrudnienie;

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

5.5.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

22

4

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Isabella Adinolfi, Andrea Bocskor, Silvia Costa, Damian Drăghici, Angel Dzhambazki, Giorgos Grammatikakis, Petra Kammerevert, Svetoslav Hristov Malinov, Curzio Maltese, Fernando Maura Barandiarán, Luigi Morgano, Momchil Nekov, Yana Toom, Helga Trüpel, Sabine Verheyen, Julie Ward, Bogdan Brunon Wenta, Theodoros Zagorakis, Bogdan Andrzej Zdrojewski, Milan Zver, Krystyna Łybacka

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Therese Comodini Cachia, Marc Joulaud, Kashetu Kyenge, Ilhan Kyuchyuk, Ernest Maragall, Emma McClarkin, Algirdas Saudargas, Hermann Winkler


GŁOSOWANIE IMIENNE PODCZAS GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO

27

+

ALDE

Martina Dlabajova, Marian Harkin, Antonio Marinho e Pinto, Yana Toom, Ulla Tornaes, Renate Weber

ECR

Anthea McIntyre, Branislav Skripek, HelgaStevens, Jana Zitnanska

EFDD

Laura Agea, Tiziana Beghin

PPE

Georges Bach, Heinz K. Becker, David Casa, Agnieszka Kozlowska-Rajewicz, Adam Kosa, Jerome Lavrilleux, Jeroen Lenaers, Thomas Mann, Marek Plura, Sofia Ribeiro, Anne Sander, Sven Schulze, Michaela Sojdrova, Csaba Sogor, Tom Vendenkendelaere

13

-

EFDD

Tim Aker

ENF

Mara Bizzotto, Dominique Martin, Joëlle Mélin

GUE/NGL

Rina Ronja Kari, Kostadinka Kuneva, Patrick Le Hyaric, Paloma López Bermejo, Inés Cristina Zuber

NI

Lampros Fountoulis

VERTS/ALE

Jean Lambert, Tamas Meszerics, Terry Reintke

14

0

S&D

Maria Arena, Guillaume Ballas, Brando Benifei, Vilija Blinkeviciute, Ole Christensen, Jan Keller, Miapetra Kumpula-Natri, Javi López, Edouard Martin, Emilian Pavel, Georgi Pirinski, Siôn Simon, Jutta Steinruck, Marita Ulvskog

Objaśnienie używanych znaków

+ : za

przeciw

0 : wstrzymanie się od głosu


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

23.6.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

27

13

14

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Laura Agea, Maria Arena, Guillaume Balas, Tiziana Beghin, Brando Benifei, Mara Bizzotto, Vilija Blinkevičiūtė, David Casa, Ole Christensen, Martina Dlabajová, Lampros Fountoulis, Marian Harkin, Rina Ronja Kari, Jan Keller, Ádám Kósa, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Miapetra Kumpula-Natri, Kostadinka Kuneva, Jean Lambert, Jérôme Lavrilleux, Patrick Le Hyaric, Jeroen Lenaers, Javi López, Thomas Mann, Dominique Martin, Anthea McIntyre, Joëlle Mélin, Emilian Pavel, Georgi Pirinski, Marek Plura, Terry Reintke, Sofia Ribeiro, Anne Sander, Sven Schulze, Siôn Simon, Jutta Steinruck, Yana Toom, Ulla Tørnæs, Marita Ulvskog, Renate Weber, Jana Žitňanská, Inês Cristina Zuber

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Tim Aker, Maria Arena, Georges Bach, Heinz K. Becker, Paloma López Bermejo, António Marinho e Pinto, Edouard Martin, Tamás Meszerics, Csaba Sógor, Michaela Šojdrová, Helga Stevens, Tom Vandenkendelaere

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Branislav Škripek

Informacja prawna