Διαδικασία : 2014/2255(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0241/2015

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0241/2015

Συζήτηση :

PV 08/09/2015 - 13
CRE 08/09/2015 - 13

Ψηφοφορία :

PV 09/09/2015 - 8.13
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2015)0309

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 731kWORD 181k
23.7.2015
PE 557.126v02-00 A8-0241/2015

σχετικά με την έκθεση για την υλοποίηση, τα αποτελέσματα και τη συνολική αξιολόγηση του Ευρωπαϊκού Έτους 2012 Ενεργού Γήρανσης και Αλληλεγγύης μεταξύ των Γενεών

(2014/2255(INI))

Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

Εισηγητής: Eduard Kukan

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
 ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την έκθεση για την υλοποίηση, τα αποτελέσματα και τη συνολική αξιολόγηση του Ευρωπαϊκού Έτους 2012 Ενεργού Γήρανσης και Αλληλεγγύης μεταξύ των Γενεών

(2014/2255(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–       έχοντας υπόψη την απόφαση αριθ. 940/2011/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Σεπτεμβρίου 2011, σχετικά με το Ευρωπαϊκό Έτος Ενεργού Γήρανσης και Αλληλεγγύης μεταξύ των Γενεών (2012)(1),

–       έχοντας υπόψη την οδηγία 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2000, για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία(2),

–       έχοντας υπόψη τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδιαίτερα δε το άρθρο 25 σχετικά με τα δικαιώματα των ηλικιωμένων,

–       έχοντας υπόψη την τελική έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής για την καινοτομία για την ενεργό και υγιή γήρανση της 9ης και 10ης Μαρτίου 2015 ,

–       έχοντας υπόψη το έγγραφο αναφοράς της Επιτροπής της 23ης Φεβρουαρίου 2015 με τίτλο 'Growing the Silver Economy in Europe' («Η ανάπτυξη της οικονομίας της τρίτης ηλικίας στην Ευρώπη»),

–       έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής, της 15ης Σεπτεμβρίου 2014, σχετικά με την υλοποίηση, τα αποτελέσματα και τη συνολική αξιολόγηση του Ευρωπαϊκού Έτους 2012 Ενεργού Γήρανσης και Αλληλεγγύης μεταξύ των Γενεών (COM(2014)0562),

–       έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής με τίτλο «Έκθεση για τη γήρανση του πληθυσμού του 2015: Οικονομικές και δημοσιονομικές προβλέψεις για τα 28 κράτη μέλη της ΕΕ (2013-2060)» (European Economy 3|2015),

–       έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής, της 17ης Ιανουαρίου 2014, με τίτλο «Κοινή έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2000/43/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιουνίου 2000, περί εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης προσώπων ασχέτως φυλετικής ή εθνοτικής τους καταγωγής («οδηγία για τη φυλετική ισότητα») και της οδηγίας 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2000, για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία («οδηγία για την ισότητα στην απασχόληση»)» (COM(2014)0002),

–       έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 20ής Φεβρουαρίου 2013, με τίτλο «Στοχεύοντας στις κοινωνικές επενδύσεις για την ανάπτυξη και τη συνοχή – συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (2014-2020)» (COM(2013)0083),

–       έχοντας υπόψη τον χάρτη πορείας πολιτικής της Επιτροπής για την υλοποίηση το 2014 της δέσμης μέτρων για τις κοινωνικές επενδύσεις,

–       έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 16ης Φεβρουαρίου 2012, με τίτλο «Λευκή Βίβλος – Ατζέντα για επαρκείς, ασφαλείς και βιώσιμες συντάξεις» (COM(2012)0055),

–       έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 29ης Φεβρουαρίου 2012, με τίτλο «Προώθηση του στρατηγικού σχεδίου υλοποίησης της ευρωπαϊκής σύμπραξης καινοτομίας με θέμα την ενεργό και υγιή γήρανση» (COM(2012)0083),

–       έχοντας υπόψη τη διακήρυξη του Συμβουλίου, της 7ης Δεκεμβρίου 2012, για το «Ευρωπαϊκό Έτος Ενεργού Γήρανσης και Αλληλεγγύης μεταξύ των Γενεών (2012): Η μελλοντική πορεία»,

–       έχοντας υπόψη την έκθεση που συνέταξαν από κοινού η Επιτροπή Κοινωνικής Προστασίας και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, της 10ης Οκτωβρίου 2014, με τίτλο «Επαρκής κοινωνική προστασία για την αντιμετώπιση των αναγκών μακροχρόνιας φροντίδας σε μια γηράσκουσα κοινωνία»,

–       έχοντας υπόψη την έκθεση του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβιώσεως και Εργασίας (Eurofound) της 31ης Οκτωβρίου του 2014 με τίτλο «Πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη σε περιόδους κρίσης»,

–       έχοντας υπόψη το έργο που έχει αναλάβει επί του παρόντος η ομάδα εργασίας του ΟΗΕ για τη γήρανση με στόχο την εκπόνηση Σύμβασης για την προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας,

–       έχοντας υπόψη τα πορίσματα της έκθεσης του ιδρύματος Eurofound με τίτλο «Work preferences after 50» («Εργασιακές προτιμήσεις μετά τα 50») (2014),

–       έχοντας υπόψη τα πορίσματα του ιδρύματος Eurofound με τίτλο «Focus on Sustainable work: Toward better and longer working lives» («Έμφαση στη βιώσιμη εργασία για καλύτερο και μεγαλύτερο επαγγελματικό βίο») (Δεκέμβριος 2014),

–       έχοντας υπόψη την εμπεριστατωμένη ανάλυση της Υπηρεσίας Ερευνών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Μαρτίου 2015, με τίτλο «Ευρωπαϊκό Έτος Ενεργού Γήρανσης και Αλληλεγγύης μεταξύ των Γενεών (2012)»,

–       έχοντας υπόψη την τελική έκθεση της Ecorys, της 15ης Απριλίου 2014, με τίτλο «Αξιολόγηση του Ευρωπαϊκού Έτους Ενεργού Γήρανσης και Αλληλεγγύης μεταξύ των Γενεών»,

–       έχοντας υπόψη τον χάρτη πορείας του συνασπισμού των ενδιαφερόμενων μερών του Ευρωπαϊκού Έτους 2012, της 10ης Δεκεμβρίου 2012, για τη μετάβαση προς ένα Ευρωπαϊκό Έτος Ενεργού Γήρανσης και Αλληλεγγύης μεταξύ των Γενεών (ΕΕ 2012) και πέρα από αυτό,

–       έχοντας υπόψη το Ειδικό Ευρωβαρόμετρο 378 του Ιανουαρίου 2012 με τίτλο «Ενεργός γήρανση»,

–       έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 4ης Ιουλίου 2013, σχετικά με τον αντίκτυπο της κρίσης στην πρόσβαση των ευάλωτων ομάδων στην περίθαλψη(3),

–       έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 21ης Μαΐου 2013, σχετικά με μια Ατζέντα για επαρκείς, ασφαλείς και βιώσιμες συντάξεις(4),

–       έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 11ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με τη δημογραφική πρόκληση και την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών(5),

–       έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–       έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων (A8-0241/2015),

Α.     λαμβάνοντας υπόψη ότι οι στόχοι του Ευρωπαϊκού Έτους 2012 Ενεργού Γήρανσης και Αλληλεγγύης μεταξύ των Γενεών (εφεξής «ΕΕ 2012» ή «Ευρωπαϊκό Έτος 2012») ήταν η ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με την αξία της ενεργού γήρανσης, η ενθάρρυνση της ανταλλαγής πληροφοριών, η προώθηση των πολιτικών για την ενεργό γήρανση, και η διαμόρφωση ενός πλαισίου για την ανάληψη συγκεκριμένων δράσεων από την ΕΕ, τα κράτη μέλη της, και από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα·

Β.     λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τις προβλέψεις για το 2050, ο μέσος όρος ηλικίας του πληθυσμού της ΕΕ θα υπερβαίνει τα 50 έτη·

Γ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ αντιμετωπίζει πρωτοφανείς δημογραφικές, κοινωνικές και διαρθρωτικές αλλαγές που πρέπει να αντιμετωπιστούν άμεσα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η γενική γήρανση του πληθυσμού συνοδεύεται από αύξηση των αναγκών για κοινωνική πρόνοια και υγειονομική περίθαλψη των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας και των οικογενειών τους, και ότι η μακροπρόθεσμη ποιοτική και βιώσιμη απασχόληση των δημόσιων υπηρεσιών της ΕΕ θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από την ανάληψη δράσεων κατά τα επόμενα έτη·

Δ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η αύξηση του μέσου προσδόκιμου χρόνου ζωής πρέπει να αντιμετωπίζεται ως όφελος για τον πολιτισμό και ως παράγοντας κοινωνικής προόδου·

Ε.     λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2006 δημιουργήθηκε ένα δίκτυο περιφερειών δημογραφικής αλλαγής, το οποίο αποτελείται από 40 ευρωπαϊκές περιφέρειες και στοχεύει στην ευαισθητοποίηση σχετικά με τη σημασία προκλήσεων, όπως η γήρανση και η απώλεια πληθυσμού, για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την οικονομική και κοινωνική της συνοχή·

ΣΤ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι ο μέσος αριθμός παιδιών ανά γυναίκα στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι χαμηλότερος από το κατώτατο όριο ανανέωσης των γενεών, ότι η οικονομική κρίση συνέβαλε στη μείωση του ποσοστού γεννήσεων και ότι το προσδόκιμο ζωής ενδέχεται να αυξηθεί περαιτέρω κατά 5 έτη έως το 2050·

Ζ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενεργός γήρανση είναι μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις του 21ου αιώνα·

Η.     λαμβάνοντας υπόψη ότι, παράλληλα με το φαινόμενο της γήρανσης, ολοένα και περισσότερες ευρωπαϊκές περιφέρειες πλήττονται από δημογραφική παρακμή, η οποία οφείλεται στη μείωση της γεννητικότητας, σε συνδυασμό με τη συρρίκνωση του πληθυσμού, την αυξημένη γήρανση και τα υψηλά ποσοστά εξάρτησης από τον ενεργό πληθυσμό, ο οποίος μειώνεται· λαμβάνοντας υπόψη ότι όλα αυτά τα φαινόμενα επιδεινώνονται στις αγροτικές περιοχές των εν λόγω περιφερειών, οι οποίες συχνά εγκαταλείπονται από τον αγροτικό πληθυσμό που μετακινείται προς πόλεις μεγάλου και μεσαίου μεγέθους·

Θ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενεργός γήρανση και αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών είναι καίριας σημασίας για την επίτευξη των στόχων και των σκοπών της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» καθώς και για τη δημιουργία μιας ανταγωνιστικής και ευημερούσας Ευρώπης χωρίς αποκλεισμούς·

Ι.      λαμβάνοντας υπόψη ότι η επιτυχία των πολιτικών ενεργού γήρανσης συνδέεται στενά με την αποτελεσματικότητα διαφόρων πολιτικών προστασίας από διακρίσεις, κοινωνικής προστασίας, κοινωνικής ένταξης και δημόσιας υγείας που έχουν αναπτυχθεί σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής των πολιτών και των εργαζομένων της ΕΕ·

ΙΑ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ), ο όρος «ενεργός» αναφέρεται στη διαρκή συμμετοχή σε κοινωνικά, οικονομικά, πολιτιστικά, πνευματικά ζητήματα και σε ζητήματα που αφορούν τον πολίτη, και δεν αναφέρεται μόνο στην ικανότητα φυσικής δραστηριότητας ή συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό, και ότι, ως εκ τούτου, τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας που συνταξιοδοτούνται ή τα άτομα που συνταξιοδοτούνται λόγω αναπηρίας ή ασθένειας μπορούν να συνεχίζουν να συνεισφέρουν ενεργά στις οικογένειες, στους ομολόγους, στις κοινότητες και στις χώρες τους·

ΙΒ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι απαιτείται μια ολιστική προσέγγιση η οποία θα λαμβάνει υπόψη τα διαφορετικά στοιχεία που συμβάλλουν στην επίτευξη βιώσιμης εργασίας κατά τη διάρκεια του βίου για όλα τα άτομα και για την κοινωνία στο σύνολό της·

ΙΓ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι διαφορετικές ομάδες εργαζομένων βιώνουν διαφορετικές συνθήκες εργασίας, γεγονός που οδηγεί σε ανισότητες όσον αφορά την επαγγελματική υγεία·

ΙΔ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι παρατηρούνται τεράστιες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών και των περιφερειακών και τοπικών αρχών όσον αφορά τις πολιτικές ενεργού γήρανσης, τις πολιτικές κοινωνικής προστασίας για την τρίτη ηλικία, τις υποδομές στήριξης και τους δημοσιονομικούς πόρους·

ΙΕ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενεργός και υγιής γήρανση δημιουργεί νέες κοινωνικές ανάγκες, για τις οποίες απαιτούνται επενδύσεις με σκοπό διαφοροποιημένες δημόσιες υπηρεσίες, στο πλαίσιο τόσο των υφιστάμενων όσο και των νέων υπηρεσιών που ακόμη δεν έχουν δημιουργηθεί, ιδίως στον τομέα της υγείας και της περίθαλψης ηλικιωμένων, και λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι η ενεργός και υγιής γήρανση δημιουργεί νέες δυνατότητες απόλαυσης και επιμήκυνσης του χρόνου ψυχαγωγίας και ανάπαυσης·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση είχε επιπτώσεις στην αύξηση των επιπέδων φτώχειας μεταξύ των ηλικιωμένων, και ότι η φτώχεια ή ο κίνδυνος της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού όχι μόνο εγκυμονεί κινδύνους για την υγεία, αλλά και υπονομεύει κάθε δυνατότητα για ενεργό γήρανση·

ΙΖ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι σε ολόκληρη την ΕΕ λειτουργούν περίπου 125.000 ταμεία επαγγελματικών συντάξεων, τα οποία κατέχουν στοιχεία ενεργητικού αξίας 2,5 τρισεκατομμυρίων ευρώ, αριθμός που αντιστοιχεί στο 20% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού της ΕΕ·

ΙΗ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι μια από τις βασικές αρχές μίας αξιοπρεπούς κοινωνίας είναι η αρχή της αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η επιμήκυνση του μέσου προσδόκιμου ζωής αυξάνει τη σημασία των σχέσεων μεταξύ των γενεών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η οικονομία και η κοινωνία χρειάζονται, για να επιτύχουν τους στόχους τους, την πείρα, τη συμμετοχή και τις ιδέες όλων των γενεών·

ΙΘ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενεργός συμμετοχή στη διά βίου μάθηση και σε αθλητικά προγράμματα συμβάλλει σημαντικά στη δημιουργία μιας πραγματικής νοοτροπίας ενεργού γήρανσης, δίνοντας τη δυνατότητα στον πληθυσμό όχι μόνο να προσαρμόζει, κατά τη διάρκεια του βίου, τις δεξιότητές του στις μεταβαλλόμενες απαιτήσεις της αγοράς εργασίας, αλλά επίσης να παραμένει υγιής, ενεργός και να συμμετέχει στην κοινωνία γενικότερα·

Κ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας αντιπροσωπεύουν το 20% του πληθυσμού της ΕΕ, ποσοστό που θα συνεχίσει να αυξάνεται σύμφωνα με τις τρέχουσες δημογραφικές τάσεις· στις περισσότερες χώρες της ΕΕ, οι γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο φτώχειας σε σύγκριση με τους άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας, με μέσο ποσοστό 21% για τις γυναίκες και 16% για τους άνδρες· λαμβάνοντας υπόψη ότι στην ΕΕ το χάσμα στις συντάξεις των φύλων ανέρχεται στο 39%·

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόσβαση στις τεχνολογίες μπορεί να καταστήσει εφικτή και να διευκολύνει την πρόσβαση στην αγορά εργασίας, την ανεξάρτητη ζωή, καθώς και τη συμμετοχή σε όλες τις πτυχές της κοινωνίας· λαμβάνοντας ωστόσο υπόψη ότι σήμερα πάνω από το 69% των ατόμων που δεν διαθέτουν βασικές ψηφιακές δεξιότητες είναι ηλικίας άνω των 55 ετών· λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω έλλειψης προσβασιμότητας, λόγω της ταχείας εξέλιξης των ΤΠΕ και του ελλιπούς ψηφιακού γραμματισμού, πολλά άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και άτομα με αναπηρία διατρέχουν σοβαρό κίνδυνο να μην επωφεληθούν πλήρως από τη μελλοντική ψηφιακή ενιαία αγορά·

1.      αναγνωρίζει ότι το Ευρωπαϊκό Έτος 2012 προσέδωσε σημαντικό πολιτικό δυναμισμό και συνέβαλε στην ανάπτυξη συζήτησης σχετικά με τις προκλήσεις της ενεργού γήρανσης και της αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών στην Ευρώπη·

2.      ορίζει την ισότητα των γενεών ως την ισότιμη κατανομή των οφελών και των επιβαρύνσεων μεταξύ των γενεών· φρονεί ότι μια λειτουργική διαγενεακή συνεργασία βασίζεται στην αλληλεγγύη και διακρίνεται από αμοιβαίο σεβασμό, ανάληψη ευθύνης και ετοιμότητα παροχής μέριμνας·

3.      διαπιστώνει ότι οι ειδικοί στόχοι του Ευρωπαϊκού Έτους 2012 επιτεύχθηκαν εν μέρει, ενώ τα καλύτερα αποτελέσματα επιτεύχθηκαν μέσω πρωτοβουλιών και εκδηλώσεων στον τομέα της ευαισθητοποίησης·

4.      επισημαίνει και επικροτεί το γεγονός ότι έχει καταστεί σαφές μέσω των εκδηλώσεων και των πρωτοβουλιών στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Έτους 2012 ότι οι ηλικιωμένοι δεν αποτελούν βάρος, αλλά λόγω της πείρας, των επιτευγμάτων και των γνώσεών τους, αποτελούν ωφέλιμο κεφάλαιο και κέρδος για την οικονομία και την κοινωνία·

5.      επισημαίνει ότι το Ευρωπαϊκό Έτος 2012 πέτυχε το στόχο του να κινητοποιήσει τους αντίστοιχους φορείς γύρω από το θέμα της ενεργούς γήρανσης και της αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών· ωστόσο, θεωρεί λυπηρό το γεγονός ότι ο στόχος της δημιουργίας νέων δικτύων για την ανταλλαγή πόρων, έργων και ιδεών μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα και της κοινωνίας των πολιτών επιτεύχθηκε σε πολύ λίγες περιπτώσεις· εκφράζει τη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων διέφερε κατά περίπτωση, ενώ δεν υπήρξε ιδιαίτερη επαφή με τις ιδιωτικές επιχειρήσεις· τονίζει ότι είναι αναγκαίο να βελτιωθεί η ανάπτυξη ικανοτήτων ώστε να προωθηθεί η ενεργός συμμετοχή των ηλικιωμένων στην κοινωνία·

6.      επικροτεί το γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Έτος 2012 συνέβαλε στη βελτίωση των θεματολογίων εθνικής πολιτικής για την ενεργό γήρανση, ενθάρρυνε την ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών, αύξησε τον αριθμό πρωτοβουλιών για την προώθηση της ενεργού γήρανσης και ενίσχυσε τις γνώσεις και τις δεξιότητες των ενδιαφερόμενων μερών·

7.      τονίζει ότι απαιτούνται αξιόπιστες στατιστικές σχετικά με την κατάσταση των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας και τις δημογραφικές αλλαγές, προκειμένου να αναπτυχθούν καλύτερα στοχευμένες και αποτελεσματικές στρατηγικές για την ενεργό γήρανση· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει μια ολοκληρωμένη, υψηλής ποιότητας συλλογή δεδομένων για την κοινωνική θέση των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας, την υγεία, τα δικαιώματα και το βιοτικό τους επίπεδο·

8.      θεωρεί απαραίτητη την παρακολούθηση των πρωτοβουλιών που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του ΕΕ 2012 και τη μετατροπή τους σε ισχυρή πολιτική δέσμευση, και στη συνέχεια την ανάληψη συγκεκριμένων δράσεων για την εξασφάλιση της κοινωνικής ένταξης, της ενεργούς συμμετοχής και της ευημερίας όλων των γενεών, τηρώντας παράλληλα τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας· υπενθυμίζει ότι η νομοθεσία της ΕΕ σχετικά με τις πολιτικές για τη γήρανση πρέπει να εφαρμόζεται αποτελεσματικά με στόχο την καταπολέμηση και την πρόληψη των διακρίσεων σε όλους τους τομείς της ζωής έναντι τόσο των νεώτερων και των πιο ηλικιωμένων ατόμων·

9.      τονίζει την ανάγκη ενίσχυσης του «τριγώνου συντονισμού» που αποτελείται από τους φορείς λήψης αποφάσεων (σε ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο), την κοινωνία των πολιτών και τον ιδιωτικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων των βιομηχανιών που προσφέρουν καινοτόμα αγαθά και υπηρεσίες υποστήριξης της αυτόνομης διαβίωσης·

10.    καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκπονήσει μελέτη σχετικά με τη δημογραφική παρακμή που πλήττει ολοένα και περισσότερες περιφέρειες διαφόρων κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να συντάξει ανακοίνωση για το πρόβλημα αυτό και τα μέτρα που θα μπορούσαν να ληφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς και σε επίπεδο κρατών μελών και περιφερειών που έχουν πληγεί, με στόχο την αντιμετώπιση της πρόκλησης της δημογραφικής παρακμής·

11.    επισημαίνει ότι οι περιφέρειες με σοβαρά και μόνιμα φυσικά ή δημογραφικά μειονεκτήματα, όπως για παράδειγμα οι ιδιαίτερα αραιοκατοικημένες, οι νησιωτικές και οι ορεινές περιφέρειες, πλήττονται έντονα από τα προβλήματα που συνδέονται με τη γήρανση και διαθέτουν λιγότερα μέσα και υποδομές για την προώθηση της ενεργού γήρανσης· ζητεί να εξεταστεί η καταλληλότητα των σχεδίων ενίσχυσης για την αντιστροφή της διαδικασίας γήρανσης, δεδομένου ότι τα εν λόγω σχέδια επιβαρύνονται γενικά από παράλληλες διαδικασίες πληθυσμιακής συρρίκνωσης, η οποία πλήττει πολλές από τις περιφέρειες αυτές και μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την επιβίωση τους·

12.    θεωρεί λυπηρό το γεγονός ότι η σχετικά καθυστερημένη έγκριση του Ευρωπαϊκού Έτους 2012 οδήγησε σε καθυστερήσεις σε επίπεδο σύναψης συμβάσεων και υλοποίησης, με αποτέλεσμα τη μη αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού ορισμένων πρωτοβουλιών, όπως η Ευρωπαϊκή Ημέρα Ηλικιωμένου Δυναμικού· επισημαίνει τον μικρότερο προϋπολογισμό που έχει διατεθεί στο Ευρωπαϊκό Έτος 2012 σε σύγκριση με προηγούμενα Ευρωπαϊκά Έτη, και τους συνεπαγόμενους λιγότερους πόρους για την υλοποίηση των στόχων του Ευρωπαϊκού Έτους 2012·

13.    υπενθυμίζει ότι η ενεργός γήρανση είναι, μεταξύ άλλων, και η διαδικασία βελτιστοποίησης των δυνατοτήτων που σχετίζονται με την υγεία και τη συμμετοχή στην κοινωνία ώστε να διατηρηθεί το καλό επίπεδο διαβίωσης και η ποιότητα ζωής των ανθρώπων όταν γερνούν· θεωρεί ότι οι πολιτικές ενεργού γήρανσης πρέπει να αυξάνουν τις δυνατότητες των ανθρώπων για σωματική, κοινωνική και πνευματική ευεξία σε όλη τη διάρκεια ζωής τους με σκοπό τη βελτίωση της κοινωνικής ένταξης και συμμετοχής· υπογραμμίζει το γεγονός ότι ενεργός γήρανση σημαίνει επίσης καλύτερη πρόσβαση στις υγειονομικές δομές, στη μακροχρόνια φροντίδα και στις κοινωνικές υπηρεσίες οι οποίες έχουν υποστεί πιέσεις κατά τη διάρκεια της κρίσης, πρόσβαση στη διά βίου μάθηση, συμμετοχή στην κοινωνία και τις πολιτιστικές δραστηριότητες, ενίσχυση των υφιστάμενων κοινωνικών υποδομών, όπως οι οίκοι ευγηρίας και τα κέντρα ημερήσιας φροντίδας, εξάλειψη των στερεοτύπων και των διακρίσεων λόγω ηλικίας, καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού και καλύτερη γνώση της αξίας της ενεργού και υγιούς γήρανσης·

14.    συνιστά σε όλα τα κράτη μέλη να προωθήσουν και να ενισχύσουν, μέσω των οικείων συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, δημόσιες υποδομές υψηλής ποιότητας για τους ηλικιωμένους (οίκοι ευγηρίας, κέντρα ημερήσιας φροντίδας, κατ᾽ οίκον φροντίδα), όπου οι ηλικιωμένοι αντιμετωπίζονται ως ενεργοί συμμετέχοντες και όχι ως παθητικοί δέκτες των πρωτοβουλιών στις οποίες λαμβάνουν μέρος·

15.    είναι της γνώμης ότι πρέπει να αναπτυχθεί μια ευρωπαϊκή στρατηγική για την άνοια, η οποία να περιλαμβάνει μέτρα για την παροχή βοήθειας στις οικογένειες των ασθενών, εκστρατείες ενημέρωσης, ευαισθητοποίηση και ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών·

16.    καλεί την Επιτροπή να μελετήσει το ανησυχητικό πρόβλημα της ανεργίας των ατόμων ηλικίας άνω των 50 και του διαρκώς αυξανόμενου ποσοστού μακροχρόνιας ανεργίας, και, σε συνδυασμό με τα κράτη μέλη, τις περιφερειακές και τοπικές αρχές και τους κοινωνικούς εταίρους, να εξετάσει τις περιστάσεις και καταστάσεις σε προσωπική βάση των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας που είναι άνεργοι και να αναπτύξει αποτελεσματικά εργαλεία που θα επιτρέψουν να παραμείνουν στην αγορά εργασίας οι εργαζόμενοι που ανήκουν σε αυτή την ευπαθή κατηγορία, παρέχοντας ευκαιρίες για διά βίου μάθηση και αναβάθμιση των δεξιοτήτων, ενδοϋπηρεσιακή κατάρτιση και προσβάσιμα και οικονομικά προσιτά προγράμματα και προάγοντας τη διαγενεακή κατάρτιση και τη μεταφορά γνώσεων στην εργασία για όλους·

17.    τονίζει ότι, στο πλαίσιο αυτό, πάνω από όλα πρέπει να εξετασθούν προγράμματα, όπως π.χ. η διαγενεακή καθοδήγηση, στα οποία προωθούνται ανταλλαγές μεταξύ εμπειρογνωμόνων μεγαλύτερης ηλικίας και εκπροσώπων της νεότερης γενιάς, τόσο στον χώρο της εργασίας όσο και στα μαθήματα κατάρτισης· επισημαίνει ότι οι ομάδες εργαζομένων με συνύπαρξη των γενεών θα πρέπει να υποστηρίζονται στην παραγωγική διαδικασία και να τυγχάνουν αναγνώρισης τα εξέχοντα έργα· θεωρεί ότι τα κράτη μέλη πρέπει να θεσπίσουν κίνητρα ώστε οι επιχειρήσεις να προσλαμβάνουν περισσότερους εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας και ότι, κατ’ αρχήν, οι εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας δεν πρέπει να τυγχάνουν λιγότερο ευνοϊκής μεταχείρισης σε σχέση με τους νεότερους εργαζομένους όσον αφορά την επαγγελματική και συνεχή κατάρτιση· τονίζει ειδικότερα τη σημασία της προσαρμογής των τόπων εργασίας στις ανάγκες των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας και της παροχής περισσότερων ευκαιριών για εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας προκειμένου να εργάζονται με μερική απασχόληση σύμφωνα με τις προτιμήσεις τους, καθώς και της διευκόλυνσης της επιμήκυνσης του εργασιακού βίου για εκείνους που επιθυμούν και είναι σε θέση να εργαστούν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα· είναι της άποψης ότι θα πρέπει να συσταθούν ειδικά προγράμματα συνταξιοδότησης για τους μεγαλύτερους σε ηλικία μακροχρόνια ανέργους, επιδιώκοντας μια ισορροπία μεταξύ της ανάγκης αυτών των προσώπων για κοινωνική σταθερότητα και των απαιτήσεων των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης·

18.    θεωρεί λυπηρό το γεγονός ότι τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν διακρίσεις, στερεότυπα και εμπόδια λόγω ηλικίας· καλεί συνεπώς τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν ορθώς και χωρίς καθυστέρηση την οδηγία 2000/78/ΕΚ για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία· σημειώνει ότι η πρόταση οριζόντιας οδηγίας του Συμβουλίου για την ίση μεταχείριση(6) παραμένει στάσιμη από το 2008 στους κόλπους του Συμβουλίου και καλεί τα κράτη μέλη να εξεύρουν λύσεις το συντομότερο δυνατό·

19.    απορρίπτει κατηγορηματικά την αντιμετώπιση των πολιτικών για την ενεργό γήρανση αποκλειστικά ως μέσο διατήρησης της απασχολησιμότητας των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας, και καλεί τα κράτη μέλη αφενός να προβούν σε όλες τις αναγκαίες αξιολογήσεις και προσπάθειες για μεταστροφή προς μια προσέγγιση με βάση τον κύκλο ζωής και, κατά περίπτωση, μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, και, αφετέρου, να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για τη σταθεροποίηση των κανόνων συνταξιοδότησης, λαμβάνοντας υπόψη τα σημερινά πραγματικά ποσοστά ανεργίας μεταξύ των ατόμων ηλικίας άνω των 50 ετών πριν αποφασίσουν να αλλάξουν το όριο ηλικίας υποχρεωτικής συνταξιοδότησης· πιστεύει ότι η σύνδεση της ηλικίας συνταξιοδότησης μόνο με το προσδόκιμο ζωής δεν λαμβάνει υπόψη τη σημασία της εξέλιξης της αγοράς εργασίας, και δεν θα πρέπει, συνεπώς, να αποτελεί το μόνο μέσο που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση των προκλήσεων μιας γηράσκουσας κοινωνίας· θεωρεί αντιθέτως ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει, μέσω της νομοθεσίας για την προστασία της απασχόλησης και του συστήματος διαμόρφωσης των μισθών, να υποστηρίζουν την πρόσληψη εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας ιδίως πριν από τη νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησής τους καθώς η ανεργία θα είχε περαιτέρω αρνητικές επιπτώσεις επί των συνταξιοδοτικών τους εισοδημάτων, και ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν βιώσιμα συστήματα κοινωνικής προστασίας·

20.    καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίζουν τη βιωσιμότητα των δημόσιων συνταξιοδοτικών συστημάτων και να εξασφαλίσουν εξατομικευμένα και κατάλληλα συνταξιοδοτικά δικαιώματα και συντάξεις για όλους ώστε να εξασφαλίζεται αξιοπρεπής ζωή στα άτομα προχωρημένης ηλικίας — συμπεριλαμβανομένων εκείνων που είχαν αιτιολογημένες διακοπές σταδιοδρομίας, ιδίως δε οι γυναίκες·

τονίζει τη σημασία της επαρκούς εποπτείας και των ανεξάρτητων ελέγχων των ταμείων επαγγελματικών συντάξεων για ασφαλείς και βιώσιμες συντάξεις·

21.    υπογραμμίζει ότι τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν οικειοθελώς την εξαιρετικά σημαντική βοήθεια προς τις οικογένειες τους, και εφιστά την προσοχή στον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας ως εθελοντές·

22.    τονίζει ότι είναι σημαντικό να έχουν οι γηράσκουσες ευρωπαϊκές κοινωνίες πρόσβαση στις τεχνολογίες και καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει μια χωρίς αποκλεισμούς στρατηγική για την ψηφιακή ενιαία αγορά, διασφαλίζοντας την ενσωμάτωση της προσβασιμότητας στη στρατηγική και τη σύνδεσή της με την προώθηση της «οικονομίας της τρίτης ηλικίας» στην Ευρώπη·

23.    επικροτεί το γεγονός ότι η ενεργός και υγιής γήρανση είναι μία από τις επενδυτικές προτεραιότητες του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1304/2013· καλεί τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν αποτελεσματικά τους πόρους που διατίθενται· υπενθυμίζει ότι τα έργα για την προώθηση της ενεργού γήρανσης χρηματοδοτούνται επίσης στο πλαίσιο προγραμμάτων όπως τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία (ESIF), το πρόγραμμα «Ορίζων 2020», το πρόγραμμα για την απασχόληση και την κοινωνική καινοτομία (EaSI) και το πρόγραμμα για την υγεία· συνιστά τον καλύτερο συντονισμό μεταξύ των προγραμμάτων και των ποικίλων μέσων που διαθέτει η ΕΕ για την προώθηση της ενεργού γήρανσης και της διαγενεακής αλληλεγγύης και ζητά, σε σχέση με τους άξονες προτεραιότητας του προγράμματος «Ορίζων 2020», να δημιουργηθεί ένας ευρωπαϊκός ερευνητικός άξονας προτεραιότητας με τίτλο «Εφαρμοσμένες επιστήμες για την υγεία και την ενεργό γήρανση»·

24.    καλεί τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν τη χρηματοδότηση που διατίθεται μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ), του ΕΔΕΤ και του EaSI για την παροχή οικονομικής στήριξης σε προγράμματα αυτοβοήθειας τα οποία υλοποιούνται από οργανώσεις για τους ηλικιωμένους και ανταλλάσσουν την ενέργεια, τις γνώσεις, τις εμπειρίες και τη σοφία τους βοηθώντας άτομα που έχουν ανάγκη, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στην ενεργό και υγιή γήρανση και εξασφαλίζοντας μια ανεξάρτητη διαβίωση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα·

25.    υπενθυμίζει ότι η «προστιθέμενη αξία της ΕΕ» ορίζεται ως μια από τις θεμελιώδεις αρχές της Επιτροπής στην επανεξέταση του προϋπολογισμού της για το 2010· επιμένει ότι η αρχή αυτή πρέπει να αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο όλων των δαπανών και ότι η ενωσιακή χρηματοδότηση, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του ΕΚΤ, δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται για την επιδότηση εθνικών προσεγγίσεων, αλλά για να παρέχει πρόσθετη στήριξη στα προγράμματα ενεργού γήρανσης των κρατών μελών·

26.    καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να βελτιώσουν τόσο τη στόχευση των πόρων για την ενεργό γήρανση, όσο και την αποτελεσματικότητα απορρόφησης των πόρων· προτρέπει περαιτέρω την Επιτροπή να μελετήσει τη σκοπιμότητα και την προστιθέμενη αξία ενός νέου ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού μέσου για την αντιμετώπιση του προβλήματος της επανένταξης των απολυμένων μέσης ηλικίας·

27.    καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συλλέξουν πλήρη και αξιόπιστα δεδομένα που θα επιτρέπουν την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των δαπανών του ΕΚΤ για εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας·

28.    καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογήσει τη σκοπιμότητα και την προστιθέμενη αξία ενός νέου ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού μέσου με στόχο τη διασφάλιση ελάχιστου εισοδήματος για όλους τους ευρωπαίους πολίτες που βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας·

29.    συνιστά στα κράτη μέλη να καταρτίσουν και να εφαρμόσουν δημόσιες πολιτικές και προγράμματα τόσο για τη βελτίωση της σωματικής υγείας όσο και για την προώθηση της ψυχικής υγείας και των κοινωνικών δεσμών·

30.    θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό να υποστηρίζεται η αυτόνομη και ενεργός διαβίωση των ηλικιωμένων ατόμων για όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο, όπως αναφέρεται στο άρθρο 25 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναπτύσσοντας και διατηρώντας δημόσιες υπηρεσίες στήριξης και φροντίδας των ηλικιωμένων με γνώμονα τον άνθρωπο και τη ζήτηση και βελτιώνοντας τη διασύνδεση μεταξ΄των υπηρεσιών αυτών· καλεί, συνεπώς, τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν οικονομικά προσιτή, προσβάσιμη και χωρίς διακρίσεις υγειονομική περίθαλψη και να θέσουν την πρόληψη σε προτεραιότητα στις οικείες πολιτικές υγειονομικής περίθαλψης· καλεί ως εκ τούτου την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εφαρμόσει τη δέσμη των κοινωνικών επενδύσεων, να διατηρήσει στις πρώτες θέσεις του πολιτικού θεματολογίου το ζήτημα της υγιούς γήρανσης, και την αποτελεσματικότητα και ποιότητα της μακροχρόνιας περίθαλψης, να αναλύσει τον οικονομικά προσιτό χαρακτήρα της υγειονομικής περίθαλψης για τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, να συγκεντρώσει στοιχεία για τους χρόνους αναμονής στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης σε ολόκληρη την ΕΕ και να προτείνει κατευθυντήριες γραμμές για τους μέγιστους χρόνους αναμονής· θεωρεί ότι είναι πολύ σημαντικό να προάγεται η προσωπική και ατομική ίδια ευθύνη για την υγεία με έντονη ενίσχυση του επιπέδου πληροφόρησης για την υγειονομική περίθαλψη και τις εθνικές εκστρατείες παροχής κινήτρων, καθώς και με την ενθάρυνση της συνεργασίας στον τομέα των στοιχειωδών γνώσεων για την υγεία ώστε να παρέχεται η δυνατότητα σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας να φροντίζουν την υγεία τους· υπενθυμίζει ότι πρέπει να προσδίδουμε ιδιαίτερη προσοχή σε καινοτόμες τεχνολογικές λύσεις και εργαλεία· αναγνωρίζει τέλος τη σπουδαιότητα της αποτελεσματικής διάδοσης πληροφοριών που αφορούν τοπικές υπηρεσίες και δικαιώματα στην επίτευξη αυτού του στόχου·

31.    καλεί την Επιτροπή να δώσει συνέχεια στα συμπεράσματα της κοινής έκθεσης με τίτλο «Επαρκή κοινωνική προστασία για την αντιμετώπιση των αναγκών μακροχρόνιας φροντίδας σε μια γηράσκουσα κοινωνία» και να υποβάλλει, χωρίς καθυστέρηση, σαφείς προτάσεις·

32.    φρονεί ότι πρέπει να δίνεται προτεραιότητα στην ένταξη των ηλικιωμένων ατόμων στις οικογένειές τους· συνιστά στην Επιτροπή να διερευνήσει τις δυνατότητες που προσφέρουν οι οικογενειακές επιχειρήσεις και η αντίστοιχη ενασχόληση στον τομέα της φροντίδας των ηλικιωμένων·

33.    επισημαίνει ότι η βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δημόσιων μεταφορών αποτελεί για τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας μία από τις βασικές προτεραιότητες για τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος φιλικού προς τους ηλικιωμένους(7), το οποίο να στηρίζει την ανεξάρτητη ζωή και την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να βελτιώσουν την προσβασιμότητα και τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων μεταφορών·

34.    εκφράζει την ικανοποίησή του για το ενημερωτικό έγγραφο της Επιτροπής με τίτλο «Η ανάπτυξη της οικονομίας της τρίτης ηλικίας στην Ευρώπη», και επαναλαμβάνει την ανάγκη για περαιτέρω ανάπτυξη της «οικονομίας της τρίτης ηλικίας» που λαμβάνει υπόψη τις επιθυμίες και τις ανάγκες του γηράσκοντος πληθυσμού επί τη βάσει των οικονομικών ευκαιριών που απορρέουν από τις δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για τη γήρανση του πληθυσμού και από τα ειδικά προϊόντα, τις υπηρεσίες, τις καινοτόμες λύσεις και τις ανάγκες, με επακόλουθη δημιουργία ανάπτυξης και νέων θέσεων εργασίας, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των πιο ευάλωτων κοινωνικοοικονομικών ομάδων·

35.    διαπιστώνει ότι η μονομερής μείωση της ηλικίας του εργατικού δυναμικού δεν οδηγεί σε αύξηση των καινοτομιών, αλλά σε κατασπατάληση πείρας, γνώσεων και δεξιοτήτων·

36.    θεωρεί ότι τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της κοινωνίας και ότι θα πρέπει να υποστηρίζεται η συμμετοχή τους στην καθημερινή ζωή, περιλαμβανομένης και της δημόσιας ζωής· επίσης, θεωρεί ότι θα πρέπει να ενθαρρύνεται ενεργά ο ενεργός διάλογος και η ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ νέων και ηλικιωμένων· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, τον ρόλο των έργων μεταξύ των γενεών· στηρίζει επιπλέον το δικαίωμα των ηλικιωμένων προσώπων να διάγουν αξιοπρεπή και ανεξάρτητη ζωή, όπως αναφέρεται στο άρθρο 25 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης· φρονεί εξάλλου ότι θα πρέπει να διασφαλιστεί η ενεργός πολιτική συμμετοχή όσων εκπροσωπούν τα συμφέροντα των γενεών μικρότερης και μεγαλύτερης ηλικίας, σε όλα τα επίπεδα της ΕΕ, οπουδήποτε διακυβεύονται συμφέροντα των γενεών·

37.    υπογραμμίζει τον σημαντικό κοινωνικό ρόλο που επιτελούν οι ηλικιωμένοι με τη μετάδοση αξιών και εμπειρίας και τον προσδιορισμό σημείων αναφοράς σχετικά με την προσέγγιση της κοινωνικής ζωής·

38.    καλεί την Επιτροπή, το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη να υιοθετήσουν μια θετική στάση στις συζητήσεις της ομάδας εργασίας ανοιχτής σύνθεσης του ΟΗΕ με θέμα τη γήρανση, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι πολίτες μεγαλύτερης ηλικίας απολαύουν πλήρως των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους· καλεί την Επιτροπή να συνεργαστεί στενά με τον ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας και με τις οργανώσεις εκπροσώπησης ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας στην ΕΕ·

39.    εκφράζει τη λύπη του διότι ο επαγγελματικός βίος καθίσταται λόγω της ευκαιριακής εργασίας, της αύξησης των συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου, της περιορισμένης απασχόλησης ή της ανεργίας ολοένα πιο ασυνεχής και αβέβαιος·

40.    επικροτεί το προσεχές Σύμφωνο της ΕΕ για τη δημογραφική αλλαγή ως μείζονος σημασίας αποτέλεσμα του Ευρωπαϊκού Έτους 2012 και της Ευρωπαϊκής Σύμπραξης καινοτομίας με θέμα την ενεργό και υγιή γήρανση· καλεί την Επιτροπή να εντοπίσει τομείς στον προϋπολογισμό της ΕΕ στους οποίους μπορεί να επιτευχθεί μεγαλύτερη εξοικονόμηση και αποδοτικότητα ώστε να εξασφαλίσει χρηματοδότηση για το εν λόγω σύμφωνο, το οποίο συνιστά ένα ανοιχτό, μεγάλο και ανεξάρτητο δίκτυο με τη συμμετοχή τοπικών και περιφερειακών φορέων που έχουν δεσμευθεί να αντιμετωπίσουν το ζήτημα της δημογραφικής αλλαγής μέσω της προώθησης ενός περιβάλλοντος φιλικού προς τους ηλικιωμένους σε στενή συνεργασία με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ)·

41.    καλεί την Επιτροπή να εγκρίνει μια στρατηγική της ΕΕ για τη δημογραφική αλλαγή με στόχο τον συντονισμό της δράσης της ΕΕ σε διάφορους τομείς, ώστε να διασφαλιστούν συνέργειες και να μεγιστοποιηθεί ο θετικός αντίκτυπος στους πολίτες, την οικονομία και τη δημιουργία θέσεων εργασίας στην Ευρώπη, αλλά και να προστατευθούν τα ανθρώπινα δικαιώματα των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας σε όλες τις πολιτικές της ΕΕ·

42.    πιστεύει ότι οι δημογραφικές προκλήσεις δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς σε ευρωπαϊκό επίπεδο· καλεί, ως εκ τούτου, τις προσεχείς Προεδρίες της ΕΕ να επαναφέρουν το εν λόγω στοιχείο στην ατζέντα της ΕΕ και να προχωρήσουν σε ισχυρές πολιτικές λύσεις·

43.    τονίζει ότι η δημογραφική αλλαγή δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως δικαιολογία για την κατάργηση των κοινωνικών δικαιωμάτων και υπηρεσιών·

44.    εκφράζει την ικανοποίησή του για τις κατευθυντήριες αρχές που αφορούν την ενεργό γήρανση και την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών, τις οποίες ανέπτυξαν από κοινού η Επιτροπή Κοινωνικής Προστασίας και η Επιτροπή Απασχόλησης· επικροτεί, ιδίως, τον ρόλο της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας στην άμεση ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ κρατών μελών, ιδίως όσον αφορά τη μακροχρόνια φροντίδα και τη συνταξιοδότηση·

45.    επικροτεί τον δείκτη ενεργού γήρανσης, στόχος του οποίου είναι η εκμετάλλευση του αναξιοποίητου δυναμικού των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας για πιο δραστήρια συμμετοχή στην απασχόληση και την κοινωνική ζωή και για αυτόνομη διαβίωση, σε συνδυασμό με το έργο παρακολούθησης που υλοποιεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε συνεργασία με την Οικονομική Επιτροπή για την Ευρώπη του ΟΗΕ· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να θέσουν στόχους βάσει του δείκτη ενεργού γήρανσης οι οποίοι πρέπει να επιτυγχάνονται μέσω ολοκληρωμένων στρατηγικών για την ενεργό γήρανση, και να παρακολουθούν την πρόοδο προς την επίτευξη αυτών των στόχων·

46.    επισημαίνει ότι η προώθηση ενός περιβάλλοντος φιλικού προς τους ηλικιωμένους είναι απαραίτητο μέσο για την υποστήριξη των πρεσβύτερων εργαζομένων και των αναζητούντων εργασία καθώς και για την προώθηση κοινωνιών χωρίς αποκλεισμούς που προσφέρουν ίσες ευκαιρίες σε όλους· επικροτεί, εν προκειμένω, το έργο επιμερισμένης διαχείρισης μεταξύ της Επιτροπής και της ΠΟΥ για την προσαρμογή στο ευρωπαϊκό πλαίσιο του Παγκόσμιου Οδηγού των Φιλικών προς τους Ηλικιωμένους Πόλεων·

47.    πιστεύει ότι μια σύμβαση του ΟΗΕ για την προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας θα βελτιώσει τη ζωή τους εξασφαλίζοντάς τους ισότητα στα πολιτικά, οικονομικά και πολιτιστικά δικαιώματα καθώς και ισότιμη πρόσβαση στην υγειονομική φροντίδα, και θα αποτελέσει σημαντική πλατφόρμα για την αλλαγή νοοτροπίας έναντι της γήρανσης παγκοσμίως·

48.    καλεί την Επιτροπή να εγκρίνει ένα σχέδιο δράσης για την κακοποίηση ηλικιωμένων, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη το ευρωπαϊκό πλαίσιο ποιότητας για τη μακροχρόνια φροντίδα που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης WeDO και θα αντιμετωπίζει το ζήτημα των δικαιωμάτων των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας που χρήζουν φροντίδας και βοήθειας·

49.    εκφράζει τη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει ακόμα αντιμετωπίσει τις ανισότητες λόγω ηλικίας κατά την εφαρμογή της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες (UNCRPD) και της στρατηγικής για την αναπηρία· καλεί, ως εκ τούτου, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προχωρήσει σε ενημερωτικές δράσεις ευαισθητοποίησης, να αντιμετωπίσει τις διακρίσεις λόγω ηλικίας που υφίστανται τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας με αναπηρία στην άσκηση των δικαιωμάτων τους και να διασφαλίσει ότι τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας δεν θα αποκλειστούν από το πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης των ΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες (UNCRPD)·

50.    καλεί την Επιτροπή να εγκρίνει την πολυαναμενόμενη ευρωπαϊκή πράξη προσβασιμότητας με την οποία θα διασφαλίζεται ότι τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας έχουν πρόσβαση στις μεταφορές, στη στέγαση και σε προϊόντα και υπηρεσίες που βασίζονται στις ΤΠΕ, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που παρέχονται στο πλαίσιο της «οικονομίας της τρίτης ηλικίας»·

51.    καλεί την Επιτροπή να εκδώσει ανά χώρα συστάσεις σχετικά με την επάρκεια, τη βιωσιμότητα και τον δίκαιο χαρακτήρα των οικονομικών μεταρρυθμίσεων στον τομέα της απασχόλησης, των συντάξεων, της κοινωνικής ένταξης και της μακροχρόνιας φροντίδας στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου· καλεί την Επιτροπή να προβεί σε καλύτερη αξιολόγηση του κοινωνικού αντίκτυπου των οικονομικών μεταρρυθμίσεων, ιδίως στο πλαίσιο της γήρανσης του πληθυσμού·

52.    τονίζει τη σημασία του εθελοντισμού, ο οποίος δεν είναι αυτονόητος και του οποίου η προστιθέμενη αξία για την κοινωνία πρέπει να εκτιμηθεί περισσότερο, και ο οποίος προωθεί τη διαπολιτισμική μάθηση και την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών, ενθαρρύνει την ενεργό γήρανση και την δια βίου συμμετοχή των πολιτών στα κοινά και προσφέρει στα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας τη δυνατότητα να συνεισφέρουν στην κοινωνία, με αποτέλεσμα να βελτιώνουν με αυτόν τον τρόπο την ποιότητα της ζωής τους, της ευημερίας και της γενικής κατάστασης της υγείας τους· ενθαρρύνει την ανάπτυξη πιο ευέλικτων προσεγγίσεων χωρίς αποκλεισμούς όσον αφορά τη συμμετοχή σε προγράμματα εθελοντισμού· σε αυτό το πλαίσιο, εκφράζει τη λύπη του για τη διακοπή του προγράμματος Grundtvig, το οποίο στήριζε εθελοντές μεγαλύτερης ηλικίας· υπενθυμίζει τη σημασία των ευρωπαϊκών και διεθνικών δικτύων τόσο των ενώσεων όσο και των δημόσιων και ιδιωτικών φορέων που εργάζονται για την προώθηση της ένταξης των ηλικιωμένων, έργο στο οποίο πρέπει να παρέχεται ιδιαίτερη στήριξη και προτρέπει την Επιτροπή να αναγνωρίσει την αξία των επιτυχημένων προγραμμάτων της ΕΕ τα οποία συνδύαζαν τη συμμετοχή των πολιτών στα κοινά με ανταλλαγές ομάδων ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας σε όλη την ΕΕ·

53.    υπογραμμίζει ότι στόχος της πολιτικής για την ισότιμη αντιμετώπιση των γενεών πρέπει να είναι η δημιουργία μέσων που θα επιτρέπουν τη διενέργεια ανοικτού και ειλικρινούς διαλόγου των γενεών προς οικοδόμηση συνθηκών αμοιβαίου οφέλους· καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εργαστούν εντατικά για την κατάρτιση των εν λόγω μέσων, με σκοπό την επίτευξη αλληλεγγύης·

54.    τονίζει τη σημασία των κοινωνικών επιχειρήσεων που συμβάλλουν στην παροχή υπηρεσιών σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, στη φροντίδα της υγείας τους και στη συμμετοχή τους στην κοινωνία·

55.    αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη.

(1)

ΕΕ L 246 της 23.9.2011, σ. 5.

(2)

ΕΕ L 303 της 2.12.2000, σ. 16.

(3)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2013)0328.

(4)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2013)0204.

(5)

ΕΕ C 74 E της 13.3.2012, σ. 19.

(6)

Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης των προσώπων, ανεξαρτήτως θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού (COM(2008)0426).

(7)

Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2012). Ειδικό Ευρωβαρόμετρο 378 σχετικά με την ενεργό γήρανση.


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Το Ευρωπαϊκό Έτος Ενεργού Γήρανσης και Αλληλεγγύης μεταξύ των Γενεών

Το 2012 ορίστηκε ως «Ευρωπαϊκό Έτος Ενεργού Γήρανσης και Αλληλεγγύης μεταξύ των Γενεών»(1). Γενικός στόχος του ευρωπαϊκού έτους ήταν να διευκολύνει τη δημιουργία μιας κουλτούρας ενεργού γήρανσης στην Ευρώπη που θα βασίζεται σε μια κοινωνία για όλες τις ηλικίες.

Οι ειδικοί στόχοι ήταν οι εξής:

1. Αύξηση της ευαισθητοποίησης του κοινού σχετικά με την αξία της ενεργού γήρανσης και τις ποικίλες διαστάσεις της·

2. Ενίσχυση του διαλόγου, ανταλλαγή πληροφοριών και ανάπτυξη της αμοιβαίας μάθησης·

3. Διαμόρφωση ενός πλαισίου για ανάληψη δεσμεύσεων και συγκεκριμένων δράσεων·

4. Προαγωγή δραστηριοτήτων που θα βοηθήσουν να καταπολεμηθούν οι διακρίσεις λόγω ηλικίας, να ξεπεραστούν τα σχετικά με την ηλικία στερεότυπα και να αρθούν τα εμπόδια.

Η απόφαση για το Ευρωπαϊκό Έτος 2012 όρισε κονδύλιο πέντε εκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο μεταξύ Ιανουαρίου 2011 και Δεκεμβρίου 2012.

Η έννοια της ενεργού γήρανσης

Η απόφαση αριθ. 940/2011/ΕΕ(2) αναφέρεται στον ακόλουθο ορισμό της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας για την ενεργό γήρανση: «Η ενεργός γήρανση είναι η διεργασία για τη βελτιστοποίηση των δυνατοτήτων υγείας, της συμμετοχής και της ασφάλειας, ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής των ανθρώπων κατά τη γήρανση. Η ενεργός γήρανση επιτρέπει στα άτομα να υλοποιούν τις δυνατότητές τους για σωματική, κοινωνική και πνευματική ευεξία καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους και να συμμετέχουν στην κοινωνία, παρέχοντάς τους ταυτόχρονα κατάλληλη προστασία, ασφάλεια και φροντίδα όταν τη χρειάζονται. Συνεπώς, η προαγωγή της ενεργού γήρανσης απαιτεί μια πολυδιάστατη προσέγγιση και αίσθημα πολύτιμης κληρονομιάς και διαρκή στήριξη από όλες τις γενεές».

Η έννοια της ενεργού γήρανσης είναι αρκετά γενική, και δεν περιορίζεται μόνο στην αύξηση της διάρκειας απασχόλησης των ατόμων. Αφορά διάφορους τομείς πολιτικής όπως η συνταξιοδότηση, η υγεία, η μακροχρόνια φροντίδα, η απασχόληση, οι ΤΠΕ, η κατάργηση των διακρίσεων, η κατάρτιση ενηλίκων, οι μεταφορές, η προσβασιμότητα, κ.ά.

Η υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Έτους 2012

Το Ευρωπαϊκό Έτος 2012 εορτάστηκε με μια σειρά ευρωπαϊκών εκδηλώσεων και δόθηκαν διάφορα βραβεία επί τη ευκαιρία του Έτους. Επιπλέον, δύο σημαντικά αποτελέσματα του Έτους ήταν ο δείκτης ενεργού γήρανσης και οι κατευθυντήριες αρχές για την ενεργό γήρανση και την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών. Επίσης, οι συμμετέχουσες χώρες προώθησαν τον σχεδιασμό και την εφαρμογή εθνικών προγραμμάτων. Στις εκδηλώσεις έναρξης συμμετείχαν συνολικά 4.500 άτομα. Ένα σύνολο 748 εθνικών και διακρατικών πρωτοβουλιών πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του Έτους, υπολογίζοντας μόνο αυτές που παρουσιάζονται στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων της ΕΕ. Σχετικά με τη θεματική κάλυψη, δόθηκε βάση στο γεφύρωμα των γενεών, στη στήριξη της κοινωνικής συμμετοχής, της προαγωγής της υγείας και της προληπτικής υγειονομικής περίθαλψης.

Η ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου λήφθηκε υπόψη από την αρχή του Ευρωπαϊκού Έτους 2012 και συμπεριλήφθηκε στις προωθούμενες δραστηριότητες. Σε γενικές γραμμές, η παρουσία των γυναικών στο Ευρωπαϊκό Έτος 2012 ήταν κυρίαρχη και οι βασικές εθνικές εκδηλώσεις προσέλκυαν και συμπεριλάμβαναν συνήθως περισσότερες γυναίκες.

Το Ευρωπαϊκό Έτος 2012 κάλυψε επίσης ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που συνδέονται με την αναπηρία, και ιδίως την υγεία και την αυτόνομη διαβίωση των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας. Οι πρωτοβουλίες που ελήφθησαν αντιμετώπισαν το ζήτημα της αναπηρίας άμεσα και έμμεσα, τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε επίπεδο κρατών μελών. Οι δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Έτους 2012 εξασφάλισαν τη δυνατότητα πρόσβασης στο δομημένο περιβάλλον στις εκδηλώσεις και παρείχαν διευκολύνσεις, όπως διερμηνείς της νοηματικής γλώσσας και μεταφορά, σε διάφορες ευκαιρίες. Ο δικτυακός τόπος της ΕΕ περιελάμβανε επιλογές για μεγαλύτερες γραμματοσειρές.

Οι σχεδιασμοί που πραγματοποιήθηκαν στην αρχή του Ευρωπαϊκού Έτους 2012 στο πλαίσιο των εθνικών προγραμμάτων έγιναν σε μεγάλο βαθμό αποδεκτοί στις περισσότερες χώρες. Στον τομέα της ευαισθητοποίησης επιτεύχθηκαν τα καλύτερα αποτελέσματα μέσω πρωτοβουλιών και εκδηλώσεων σε εθνικό επίπεδο και σε επίπεδο ΕΕ. Το Έτος πέτυχε τους μεσοπρόθεσμους στόχους του για ενδυνάμωση των υφιστάμενων δικτύων, για δημιουργία συνεργειών και συμπράξεων μεταξύ κυβερνητικών επιπέδων και τομέων πολιτικής, προωθώντας πολιτικές και μακροπρόθεσμες στρατηγικές και παρέχοντας τεχνολογικές, οργανωτικές και κοινωνικές καινοτομίες. Ωστόσο, σε πολύ λίγες περιπτώσεις επιτεύχθηκε ο στόχος της δημιουργίας νέων δικτύων. Η ανάπτυξη εθνικών πολιτικών, στρατηγικών και ολοκληρωμένων προγραμμάτων στον τομέα της ενεργούς γήρανσης σε αρκετές χώρες αποδεικνύει τον πολιτικό αντίκτυπο του Ευρωπαϊκού Έτους 2012. Το Έτος πέτυχε τον στόχο του να κινητοποιήσει τους αντίστοιχους φορείς γύρω από το θέμα της ενεργούς γήρανσης και της αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών. Εντούτοις, η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων διέφερε κατά περίπτωση, ενώ δεν υπήρξε ιδιαίτερη επαφή με τις ιδιωτικές επιχειρήσεις.

Οι διάφορες εκδηλώσεις σε επίπεδο ΕΕ συνέβαλαν σημαντικά στην επίτευξη των στόχων. Ωστόσο, ορισμένες από αυτές δεν εκμεταλλεύτηκαν πλήρως τις δυνατότητές τους λόγω της καθυστέρησης στο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής. Παρόλο που η ιστοσελίδα της ΕΕ επιδοκιμάστηκε ως οικονομικά αποδοτική πρωτοβουλία, είχε χαμηλότερη επισκεψιμότητα σε σχέση με τα άλλα Ευρωπαϊκά Έτη. Επίσης περιορισμένη ήταν και η συμμετοχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από πλευράς συμμετεχόντων και ενδιαφερομένων, τουλάχιστον σε επίπεδο ΕΕ.

Σε επίπεδο ΕΕ υπήρξε έντονη συμπληρωματικότητα ανάμεσα στο Ευρωπαϊκό Έτος 2012 και άλλες τρέχουσες δραστηριότητες πολιτικής, όπως η λευκή βίβλος για τις συντάξεις, το δημογραφικό φόρουμ, η ευρωπαϊκή σύμπραξη καινοτομίας για την ενεργό και υγιή γήρανση και η προγραμματισμένη πράξη για την προσβασιμότητα.

Το Ευρωπαϊκό Έτος 2012 συνεισέφερε στη βελτίωση των θεματολογίων εθνικής πολιτικής για την ενεργό γήρανση και τόνωσε την ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ των χωρών. Η προστιθέμενη αξία του Έτους για την ΕΕ αποδεικνύεται από το τον όγκο, τη διαδικασία, το πεδίο εφαρμογής, την κατάρτιση θεματολογίου, την καινοτομία και την απόκτηση γνώσης. Το Ευρωπαϊκό Έτος 2012 αύξησε τον αριθμό πρωτοβουλιών, οι οποίες προωθούν την ενεργό γήρανση στα κράτη μέλη, και ενίσχυσε τη γνώση και τις δεξιότητες των ενδιαφερομένων, οι οποίοι συμμετείχαν στη διοργάνωση του Έτους.

Ως προς τη χρηματοδότησή του, το Έτος 2012 ανήκει στα Ευρωπαϊκά Έτη με τον χαμηλότερο προϋπολογισμό, δεύτερο μόλις μετά το Έτος που έλαβε τη χαμηλότερη χρηματοδότηση στη σειρά 2009-1012 (Ευρωπαϊκό Έτος 2009, το οποίο δεν είχε συγκεκριμένο προϋπολογισμό). Εντούτοις, κατά το Ευρωπαϊκό Έτος 2012 επιτεύχθηκαν σημαντικά αποτελέσματα. Είναι γεγονός ότι με λιγότερους πόρους επιτεύχθηκαν αποτελέσματα, τα οποία μπορούν να συγκριθούν με αυτά άλλων Ευρωπαϊκών Ετών.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι η διάρκεια των αποτελεσμάτων του Ευρωπαϊκού Έτους 2012 υπερβαίνει το ίδιο το Έτος και ότι τουλάχιστον κάποια από αυτά θα διατηρηθούν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Σε συγκεκριμένες χώρες υιοθετήθηκαν ολοκληρωμένες στρατηγικές και σχέδια, ενώ σε άλλες υπήρξαν αποτελέσματα σε επίπεδο εγγράφων προγραμματισμού, χαρτών, νομοθετικών διατάξεων που καλύπτουν συγκεκριμένα ζητήματα ή σε επίπεδο έργων. Χωρίς η παράθεση να είναι εξαντλητική, παρακάτω αναφέρονται κάποια παραδείγματα του αντίκτυπου που είχε το Ευρωπαϊκό Έτος 2012 στις εθνικές πολιτικές:

•   Ομοσπονδιακό σχέδιο για τους ηλικιωμένους και εθνική στρατηγική για τη διά βίου μάθηση, την εργασία και την υγεία στην Αυστρία

•   Στρατηγική για την ενεργό γήρανση 2013-2020 στην Εσθονία

•   Εθνικό πρόγραμμα για την ενεργό γήρανση 2014-2020 στη Σλοβακία

•   Εθνικό σχέδιο δράσης για τη γήρανση 2013-2017 στην Τσεχική Δημοκρατία

•   Νέα νομοθεσία για τη συνταξιοδότηση και την αγορά εργασίας στη Σλοβενία

Συστάσεις

Κατά την άποψη του εισηγητή, οι πρωτοβουλίες που δρομολογήθηκαν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Έτους 2012 πρέπει να παρακολουθούνται και να συνεχιστούν, δεδομένης της καίριας σημασίας της βιωσιμότητας των αποτελεσμάτων. Επιδοκιμάζει τα δύο σημαντικότερα αποτελέσματα του Έτους, δηλαδή τις κατευθυντήριες αρχές για την ενεργό γήρανση και την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών καθώς και τον δείκτη ενεργού γήρανσης, και ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν τα παραπάνω με πιο ενεργό τρόπο και να θέσουν στόχους με βάσει αυτά, οι οποίοι θα πρέπει να επιτυγχάνονται μέσω ολοκληρωμένων στρατηγικών ενεργού γήρανσης, και να παρακολουθούν την πρόοδο προς την επίτευξη των εν λόγω στόχων. Επισημαίνει επίσης ένα άλλο αποτέλεσμα μείζονος σημασίας, το επερχόμενο Σύμφωνο για τη δημογραφική αλλαγή, και καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξασφαλίσει περαιτέρω χρηματοδότηση για το εν λόγω σύμφωνο, το οποίο συνιστά ένα ανοιχτό και μεγάλο δίκτυο στο οποίο συμμετέχουν πάνω από 270 τοπικές και περιφερειακές αρχές, ερευνητές, και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, που έχουν δεσμευθεί να αντιμετωπίσουν το ζήτημα της δημογραφικής αλλαγής μέσω της προώθησης ενός περιβάλλοντος φιλικού προς τους ηλικιωμένους σε στενή συνεργασία με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας.

Πέραν του Ευρωπαϊκού Έτους 2012, ο εισηγητής επιμένει ότι οι δημογραφικές αλλαγές που πρόκειται να βιώσει η Ευρώπη πρέπει να αντιμετωπιστούν ως ευκαιρία και όχι ως βάρος για την ευρωπαϊκή κοινωνία. Βασική πτυχή του εν λόγω ζητήματος είναι η αναγνώριση της συνεισφοράς των ηλικιωμένων πολιτών και η ενίσχυση του θετικού τους ρόλου στην κοινωνία, παράλληλα με τη βελτίωση του διαλόγου μεταξύ των γενεών. Επισημαίνει ότι η προώθηση ενός περιβάλλοντος φιλικού προς τους ηλικιωμένους είναι καίριας σημασίας ενόψει των επικείμενων δημογραφικών αλλαγών. Τα εργαλεία στήριξης των πρεσβύτερων εργαζομένων και των αναζητούντων εργασία πρέπει να αναπτύσσονται με βιώσιμο τρόπο έτσι ώστε να μπορούν προσφέρουν ίσες ευκαιρίες σε όλους. Στο πλαίσιο αυτό, υποστηρίζει το έργο επιμερισμένης διαχείρισης μεταξύ της Επιτροπής και της ΠΟΥ που έχει ως στόχο την προσαρμογή του Παγκόσμιου Οδηγού Φιλικών προς τους Ηλικιωμένους Πόλεων στο ευρωπαϊκό πλαίσιο καθώς και την ανάπτυξη πλαισίου μέσω του οποίου οι πόλεις και οι περιφέρειες μπορούν να δεσμευθούν υπέρ της διαμόρφωσης φιλικών προς τους ηλικιωμένους περιβαλλόντων.

Επίσης, θεωρεί αναγκαία την ανάπτυξη της «οικονομίας της τρίτης ηλικίας» με βάση τις οικονομικές ευκαιρίες που απορρέουν από τις δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για τη γήρανση του πληθυσμού και τα ειδικά προϊόντα, τις υπηρεσίες, τις καινοτόμες λύσεις και τις ανάγκες των ατόμων άνω των 50 ετών που οδηγούν σε νέες θέσεις εργασίας και δυνατότητες ανάπτυξης.

Επιπλέον, υπογραμμίζει τα προβλήματα που σχετίζονται με τις προκαταλήψεις, τις διακρίσεις και τα στερεότυπα σχετικά με την ηλικία, και καλεί τα κράτη μέλη να καταβάλλουν προσπάθειες για την εξάλειψή τους.

Δεδομένου ότι σε κάθε περίπτωση η χρηματοδότηση διαδραματίζει καίριο ρόλο, ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν τις διαθέσιμες ευκαιρίες χρηματοδότησης, όπως το ΕΔΕΤ, το πρόγραμμα «Ορίζων 2020», το EaSI, και το πρόγραμμα για την υγεία, προκειμένου να επιτύχουν τους στόχους πολιτικής για την ενεργό γήρανση.

(1)

Απόφαση αριθ. 940/2011/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Σεπτεμβρίου 2011, σχετικά με το Ευρωπαϊκό Έτος Ενεργού Γήρανσης και Αλληλεγγύης μεταξύ των Γενεών (2012), ΕΕ L 246 της 23.9.2011.

(2)

Απόφαση αριθ. 940/2011/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Σεπτεμβρίου 2011, σχετικά με το Ευρωπαϊκό Έτος Ενεργού Γήρανσης και Αλληλεγγύης μεταξύ των Γενεών (2012).


ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

15.7.2015

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

43

9

2

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Laura Agea, Guillaume Balas, Tiziana Beghin, Brando Benifei, Mara Bizzotto, Vilija Blinkevičiūtė, Enrique Calvet Chambon, David Casa, Ole Christensen, Λάμπρος Φουντούλης, Elena Gentile, Arne Gericke, Thomas Händel, Marian Harkin, Danuta Jazłowiecka, Agnes Jongerius, Rina Ronja Kari, Jan Keller, Ádám Kósa, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Zdzisław Krasnodębski, Jérôme Lavrilleux, Patrick Le Hyaric, Verónica Lope Fontagné, Thomas Mann, Dominique Martin, Anthea McIntyre, Elisabeth Morin-Chartier, Emilian Pavel, Georgi Pirinski, Marek Plura, Terry Reintke, Sofia Ribeiro, Maria João Rodrigues, Claude Rolin, Anne Sander, Sven Schulze, Siôn Simon, Jutta Steinruck, Romana Tomc, Yana Toom, Ulrike Trebesius, Ulla Tørnæs, Marita Ulvskog, Renate Weber, Tatjana Ždanoka, Jana Žitňanská, Inês Cristina Zuber

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Tim Aker, Tania González Peñas, Sergio Gutiérrez Prieto, Eduard Kukan, Tamás Meszerics, Ivo Vajgl


ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

43

+

ALDE

Enrique Calvet Chambon, Marian Harkin, Yana Toom, Ulla Tørnæs, Ivo Vajgl, Renate Weber

ECR

Arne Gericke, Zdzisław Krasnodębski, Anthea McIntyre, Ulrike Trebesius, Jana Žitňanská

PPE

David Casa, Danuta Jazłowiecka, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Eduard Kukan, Ádám Kósa, Jérôme Lavrilleux, Verónica Lope Fontagné, Thomas Mann, Elisabeth Morin-Chartier, Marek Plura, Sofia Ribeiro, Claude Rolin, Anne Sander, Sven Schulze, Romana Tomc

S&D

Guillaume Balas, Brando Benifei, Vilija Blinkevičiūtė, Ole Christensen, Elena Gentile, Sergio Gutiérrez Prieto, Agnes Jongerius, Jan Keller, Emilian Pavel, Georgi Pirinski, Maria João Rodrigues, Siôn Simon, Jutta Steinruck, Marita Ulvskog

Verts/ALE

Tamás Meszerics, Terry Reintke, Tatjana Ždanoka

9

-

EFDD

Laura Agea, Tim Aker, Tiziana Beghin

GUE/NGL

Tania González Peñas, Thomas Händel, Rina Ronja Kari, Patrick Le Hyaric, Inês Cristina Zuber

NI

Λάμπρος Φουντούλης

2

0

ENF

Mara Bizzotto, Dominique Martin

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+ : υπέρ

-  : κατά

0  : αποχή

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου