Procedura : 2015/2112(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0275/2015

Teksty złożone :

A8-0275/2015

Debaty :

PV 14/10/2015 - 14
CRE 14/10/2015 - 14

Głosowanie :

PV 14/10/2015 - 15.8
CRE 14/10/2015 - 15.8
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2015)0359

SPRAWOZDANIE     
PDF 910kWORD 325k
30.9.2015
PE 557.269v03-00 A8-0275/2015

w sprawie nowego międzynarodowego porozumienia w sprawie klimatu, które ma zostać zawarte w Paryżu

(2015/2112(INI))

Komisja Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

Sprawozdawca: Gilles Pargneaux

(*)  Zaangażowana komisja – art. 54 Regulaminu

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 OPINIA Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii
 OPINIA Komisji Spraw Zagranicznych
 OPINIA Komisji Rozwoju
 OPINIA Komisji Transportu i Turystyki
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie nowego międzynarodowego porozumienia w sprawie klimatu, które ma zostać zawarte w Paryżu

(2015/2112(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Ramową konwencję Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) oraz załączony do niej protokół z Kioto,

–  uwzględniając 15. konferencję stron (COP 15) konwencji UNFCCC oraz 5. konferencję stron służącą jako spotkanie stron protokołu z Kioto (CMP 5), które odbyły się w Kopenhadze (Dania) w dniach 7–18 grudnia 2009 r., oraz uwzględniając zawarte w Kopenhadze porozumienie,

–  uwzględniając 16. konferencję stron (COP 16) konwencji UNFCCC oraz 6. konferencję stron służącą jako spotkanie stron protokołu z Kioto (CMP 6), które odbyły się w Cancún (Meksyk) w dniach 29 listopada – 10 grudnia 2010 r., oraz uwzględniając ustalenia z Cancún,

–  uwzględniając 17. konferencję stron (COP 17) konwencji UNFCCC oraz 7. konferencję stron służącą jako spotkanie stron protokołu z Kioto (CMP 7), które odbyły się w Durbanie (Republika Południowej Afryki) w dniach od 28 listopada do 9 grudnia 2011 r., a w szczególności decyzje w sprawie platformy z Durbanu dotyczącej zwiększenia działań na rzecz ochrony klimatu,

–  uwzględniając 18. konferencję stron (COP 18) konwencji UNFCCC oraz 8. konferencję stron służącą jako spotkanie stron protokołu z Kioto (CMP 8), które odbyły się w Ad-Dausze (Katar) w dniach 26 listopada – 8 grudnia 2012 r., oraz uwzględniając przyjęcie pakietu nazywanego „ścieżką klimatyczną z Ad-Dauhy”,

–  uwzględniając 19. konferencję stron (COP 19) konwencji UNFCCC oraz 9. konferencję stron służącą jako spotkanie stron protokołu z Kioto (CMP 9), które odbyły się w Warszawie (Polska) w dniach 11–23 listopada 2013 r., a także ustanowienie Warszawskiego Międzynarodowego Mechanizmu Strat i Szkód,

–  uwzględniając 20. konferencję stron (COP 20) konwencji UNFCCC oraz 10. konferencję stron służącą jako spotkanie stron protokołu z Kioto (CMP 10), które odbędą się w Limie (Peru) w dniach 1–12 grudnia 2015 r. oraz apel o zintensyfikowanie działań na rzecz klimatu z Limy,

–  uwzględniając 21. konferencję stron (COP 21) konwencji UNFCCC oraz 11. konferencję stron służącą jako spotkanie stron protokołu z Kioto (CMP 11), które odbędą się w Paryżu (Francja) w dniach 30 listopada 11 grudnia 2015 r.,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie strategii UE na kopenhaską konferencję w sprawie zmian klimatu (COP 15)(1), z dnia 10 lutego 2010 r. w sprawie wyników COP 15(2), z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie konferencji w Cancún w sprawie zmiany klimatu (COP 16)(3), z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie konferencji w Durbanie w sprawie zmian klimatu (COP 17)(4), z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawie konferencji w Ad-Dausze (Katar) w sprawie zmiany klimatu (COP 18)(5), z dnia 23 października 2013 r. w sprawie konferencji w Warszawie (Polska) w sprawie zmiany klimatu (COP 19)(6) oraz z dnia 26 listopada 2014 r. w sprawie konferencji w Limie (Peru) w sprawie zmiany klimatu (COP 20)(7),

–  uwzględniając pakiet klimatyczno-energetyczny UE z grudnia 2008 r.,

–  uwzględniając zieloną księgę Komisji z dnia 27 marca 2013 r. zatytułowaną „Ramy polityki w zakresie klimatu i energii do roku 2030” (COM(2013)0169),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/101/WE z dnia 19 listopada 2008 r. zmieniającą dyrektywę 2003/87/WE w celu uwzględnienia działalności lotniczej w systemie handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie(8),

–  uwzględniając swoje rezolucje: z dnia 4 lutego 2009 r. zatytułowaną „2050: przyszłość zaczyna się dziś – zalecenia dla przyszłej zintegrowanej polityki ochrony klimatu UE”(9), z dnia 15 marca 2012 r. w sprawie planu działania prowadzącego do przejścia na konkurencyjną gospodarkę niskoemisyjną do 2050 r.(10) oraz z dnia 5 lutego 2014 r. w sprawie ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030(11),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 25 lutego 2015 r., element projektu unii energetycznej, pt. „Protokół paryski – plan przeciwdziałania zmianie klimatu na świecie po 2020 r.” (COM(2015) 0081),

–  uwzględniając strategię UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu wydaną w kwietniu 2013 r. oraz dołączony do niej dokument roboczy służb Komisji,

–  uwzględniając sprawozdanie podsumowujące Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP) z listopada 2014 r. pt. „Niwelowanie rozbieżności w odniesieniu do emisji w 2014 r.” („The emissions Gap Report 2014”) oraz sprawozdanie Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP) w sprawie luki adaptacyjnej z 2014 r.,

–  uwzględniając deklarację przywódców przyjętą podczas szczytu G7 w Schloss Elmau, Niemcy, który odbył się w dniach 7–8 czerwca 2015 r., zatytułowaną „Przyszłościowe myślenie. Wspólne działanie”, w którym powtórzyli swój zamiar przestrzegania zobowiązania do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych o od 40% do 70% do 2050 r. w porównaniu z rokiem 2010, przy czym konieczne jest zapewnienie, że zmniejszenie będzie bliższe 70% niż 40%;

–  uwzględniając sprawozdania Banku Światowego pt. „Zmniejszyć ogrzewanie: dlaczego nie można dopuścić do ocieplenia planety o 4°C”, „Zmniejsz ogrzewanie: ekstremalne zjawiska klimatyczne, wpływ na poszczególne regiony i argumenty za budowaniem odporności” oraz „Rozwój dostosowany do klimatu: połączenie korzyści płynących z działań na rzecz klimatu”,

–  uwzględniając sprawozdanie Globalnej Komisji ds. Gospodarki i Klimatu pt. „Lepszy rozwój, lepszy klimat: sprawozdanie na temat nowej gospodarki klimatycznej”,

–  uwzględniając encyklikę „Laudato si”,

–  uwzględniając 5. sprawozdanie oceniające Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) oraz sprawozdanie podsumowujące,

–  uwzględniając przedstawiony UNFCCC dnia 6 marca 2015 r. przez Łotwę i Komisję Europejską zaplanowany, ustalony na szczeblu krajowym wkład UE i jej państw członkowskich,

–  uwzględniając nowojorską deklarację w sprawie lasów przyjętą podczas szczytu klimatycznego ONZ, który odbył się we wrześniu 2014 r.,

–  uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów w sprawie podjęcia wyzwań związanych z wylesianiem i degradacją lasów w celu przeciwdziałania zmianom klimatycznym i utracie różnorodności biologicznej,

–  uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dnia 23 i 24 października 23 r.,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz opinie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, Komisji Spraw Zagranicznych, Komisji Rozwoju oraz Komisji Transportu i Turystyki (A8-0275/2015),

A.  mając na uwadze, że zmiana klimatu stanowi wymagające pilnej reakcji i potencjalnie nieodwracalne globalne zagrożenie dla społeczeństw i biosfery, w związku z czym wymagane jest podjęcie międzynarodowych działań przez wszystkie strony;

B.  mając na uwadze, że zgodnie z dowodami naukowymi przedstawionymi w 5. sprawozdaniu oceniającym IPCC z 2014 r. ocieplenie klimaty jest faktem; zmiana klimatu postępuje, a działalność człowieka jest głównym powodem ocieplenia się klimatu obserwowanego od połowy XX wieku; powszechny i istotny wpływ zmiany klimatu jest już widoczny w ekosystemach naturalnych i wytworzonych przez człowieka na wszystkich kontynentach i we wszystkich oceanach;

C.  mając na uwadze, że w związku z protokołem z Kioto UE zmniejszyła emisje o 19% w okresie 1990-2013, a zwiększyła swój PKB o ponad 45%; mając na uwadze, że globalne emisje zwiększyły się o ponad 50% w latach 1990–2013;

D.  mając na uwadze, że zgodnie z ostatnimi ustaleniami Państwowej Służby Oceanu i Atmosfery (NOAA) w marcu 2015 r. po raz pierwszy od początku prowadzenia pomiarów średnie miesięczne stężenie dwutlenku węgla w atmosferze na świecie przekroczyło 400 jednostek na milion;

E.  mając na uwadze, że w sprawozdaniu Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP) z 2014 r. w sprawie luki adaptacyjnej podkreśla się ogromne koszty braku działania i podsumowuje, że koszty przystosowania się do zmiany klimatu w krajach rozwijających się mogą nawet dwu- lub trzykrotnie przekroczyć wcześniejsze szacunki wynoszące 70–100 miliardów USD rocznie do roku 2050, co prowadzi do powstania znacznej luki w finansowaniu przystosowania się do zmiany klimatu po roku 2020, o ile nie zostaną udostępnione nowe środki finansowe przeznaczone na przystosowanie się do tych zmian;

F.  mając na uwadze, że wyzwanie dotyczące finansowania działań związanych ze zmianą klimatu jest nierozerwalnie związane z szerszymi wyzwaniami dotyczącymi finansowania zrównoważonego rozwoju na świecie;

G.  mając na uwadze, że zmiana klimatu może zwiększać współzawodnictwo o zasoby, takie jak żywność, woda czy pastwiska, przez co w niedalekiej przyszłości może stać się główną przyczyną przemieszczania się ludności, zarówno w ramach granic państwowych, jak i ponad tymi granicami;

H.  mając na uwadze, że podczas konferencji w Ad-Dausze w sprawie zmiany klimatu, która odbyła się w grudniu 2012 r., przyjęto poprawkę do protokołu ustanawiającego drugi okres rozliczeniowy na mocy protokołu z Kioto od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2020 r. zakładającą prawnie wiążące zobowiązania do redukcji emisji, uwzględnienie nowego gazu (trójfluorek azotu), mechanizm zwiększania ambicji ustanawiający uproszczoną procedurę umożliwiającą każdej stronie korektę swoich zobowiązań przez zwiększanie ambicji w trakcie trwania okresu rozliczeniowego, a także postanowienie automatycznie korygujące cele danej strony zapobiegające wzrostowi jej emisji w okresie 2013–2020 powyżej jej średnich emisji z lat 2008–2010;

I.  mając na uwadze, że strony konwencji UNFCCC zdecydowały na 18. sesji konferencji stron (decyzja 23/CP.18) o przyjęciu celu związanego z równowagą płci w organach powołanych na mocy tej konwencji i protokołu z Kioto, aby zwiększyć udział kobiet i zapewnić bardziej skuteczną politykę w zakresie zmiany klimatu uwzględniającą potrzeby kobiet i mężczyzn w równy sposób oraz aby śledzić dokonywane postępy w osiąganiu celu równowagi płci w ramach realizacji polityki zmiany klimatu uwzględniającej kwestie płci;

J.  mając na uwadze, że walka z ociepleniem klimatu nie może być postrzegana jako przeszkoda na drodze osiągnięcia wzrostu gospodarczego, lecz przeciwnie winna być postrzegana jako dźwignia realizacji nowego trwałego wzrostu gospodarczego i wzrostu zatrudnienia;

K.  mając na uwadze, że do dnia dzisiejszego UE odgrywa rolę pioniera w walce z ociepleniem klimatu i w drodze do zawarcia nowej międzynarodowej umowy klimatycznej w Paryżu w końcu roku 2015 nadal winna ją odgrywać;

Pilna potrzeba działania na poziomie globalnym

1.  rozumie wyjątkową skalę i powagę zagrożeń ze strony zmiany klimatu i jest bardzo zaniepokojony faktem, że świat jest daleko od ograniczenia globalnego ocieplenia do poziomu poniżej 2°C w porównaniu z epoką przedprzemysłową; apeluje do rządów, by niezwłocznie przyjęły wiążące i konkretne środki mające przeciwdziałać zmianie klimatu i doprowadzić do zawarcia w 2015 r. w Paryżu ambitnego i wiążącego prawnie światowego porozumienia służącego osiągnięciu tego celu; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje encyklikę „Laudato si”;

2.  zauważa, że według ustaleń zapisanych w piątym sprawozdaniu oceniającym IPCC dostępny po 2011 r. globalny budżet emisji CO2 pozwalający zachować możliwość utrzymania wzrostu średniej temperatury na świecie poniżej 2°C w porównaniu z epoką przedprzemysłową wynosi 1 010 gigaton CO2; podkreśla, że wszystkie kraje powinny włączyć się w stosowne działania, a odkładanie ich na później podniesie ich koszty i zawęzi wachlarz możliwych rozwiązań; podkreśla, że zgodnie z ustaleniami zawartymi w sprawozdaniu na temat nowej gospodarki klimatycznej pt. „Lepszy rozwój, lepszy klimat” wszystkie kraje, niezależnie od poziomu dochodów, mogą dążyć do trwałego wzrostu gospodarczego, a równocześnie ograniczać olbrzymie ryzyko, jakie niesie ze sobą zmiana klimatu; zaleca, aby porozumienia i konwencje zmierzały do włączenia do programów Unii Europejskiej związanych ze zmianami klimatu także krajów przystępujących;

3.  przypomina, że ograniczenie wzrostu temperatury na świecie średnio do 2°C nie gwarantuje uniknięcia znaczących niekorzystnych skutków klimatycznych; wzywa konferencję stron do dokonania oceny możliwości ograniczenia wzrostu temperatury na świecie do średnio 1,5°C;

4.  zauważa, że zgodnie z ustaleniami 5. sprawozdania oceniającego Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu nawet pełne zaprzestanie emisji w krajach uprzemysłowionych nie zapewniłoby osiągnięcia celu poniżej 2°C bez podjęcia istotnych nowych zobowiązań przez kraje rozwijające się;

5.  uważa, że zasadnicze znaczenie ma, aby państwa bezzwłocznie przedstawiły zaplanowany, ustalony na szczeblu krajowym wkład (INDC) w celu stworzenia efektu mnożnikowego i wykazania, że wszystkie państwa podążają w tym samym kierunku, w zależności od warunków krajowych; uważa, że INDC mogą również obejmować działania przystosowawcze, ponieważ dla bardzo wielu krajów są one kwestią priorytetową;

6.  uznaje zasadnicze znaczenie stabilnego systemu klimatycznego dla bezpieczeństwa żywnościowego, produkcji energii i wody, dla warunków sanitarnych, infrastruktury i zachowania różnorodności biologicznej oraz ekosystemów lądowych i morskich, a także pokoju i dobrobytu na świecie; przypomina, że zmiana klimatu przyśpiesza utratę różnorodności biologicznej;

7.  z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie grupy G7 do dekarbonizacji światowej gospodarki w trakcie obecnego stulecia i transformacji sektora energetycznego do 2050 r. przypomina jednak, że dekarbonizacji należy dokonać wcześniej, aby zapewnić zgodność z najnowszymi wynikami badań naukowych i móc utrzymać poziom globalnego ocieplenia poniżej 2°C; wzywa strony, które są w stanie tego dokonać, do skutecznego wdrażania krajowych celów i strategii dekarbonizacyjnych przez uznanie za priorytet stopniowego wycofywania emisji związanych z wykorzystywaniem węgla, który jest najbardziej zanieczyszczającym źródłem energii;

8.  wskazuje, że państwa, które nie mają wystarczających możliwości, aby opracować swój wkład krajowy mogą korzystać z mechanizmów wsparcia, takich jak Fundusz na rzecz Globalnego Środowiska, Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju i światowy sojusz na rzecz przeciwdziałania zmianie klimatu, a także ze wsparcia europejskiego;

Ambitne, globalne, prawnie wiążące porozumienie

9.  podkreśla, że protokół z 2015 r. musi być prawnie wiążący i ambitny już od chwili zawarcia go w Paryżu, a także powinien on zmierzać do stopniowego redukowania światowych emisji dwutlenku węgla do roku 2050 lub niedługo potem, aby utrzymać świat na racjonalnej pod względem kosztów ścieżce redukcji emisji zgodną z celem poniżej 2 °C, i aby emisja ogólnoświatowa emisja gazów cieplarnianych jak najszybciej osiągnęła wartość szczytową; wzywa UE, by współpracowała w tym celu ze swoimi międzynarodowymi partnerami, dając przykłady dobrych praktyk; podkreśla, że porozumienie musi ustanawiać przewidywalne ramy zachęcające do inwestycji i zwiększania wykorzystywania przez przedsiębiorstwa wydajnych technologii redukcji emisji i przystosowywania się do zmiany klimatu;

10.  ostrzega przed ścieżkami redukcji emisji zezwalającymi na znaczne emisje dwutlenku węgla do roku 2050 i w późniejszym okresie, ponieważ oznaczają one znaczne ryzyko i wymagają opierania się na technologiach wychwytywania i składowania dwutlenku węgla z atmosfery, których skuteczność nie została udowodniona, a które są wysoce energochłonne i kosztowne; w zależności od poziomu skuteczności zdolność takich ścieżek redukcji emisji do utrzymania zmian klimatycznych poniżej 2°C zależy od dostępności i powszechności wdrożenia technologii wychwytywania i składowania dwutlenku węgla z wykorzystaniem energii z biomasy (BECCS) oraz od zalesiania, przy braku wyraźnie dostępnych w tym celu terenów, a także od wykorzystania innych, nieznanych jeszcze technologii usuwania dwutlenku węgla (CDR), które mają dopiero zostać opracowane;

11.  uważa, że ambitne i prawnie wiążące porozumienie międzynarodowe pomogłoby odpowiedzieć na obawy dotyczące ucieczki emisji i utrzymania konkurencyjności danych sektorów, a zwłaszcza sektorów energochłonnych;

12.  uważa, że w razie różnicy między poziomem ambicji dotyczącym skumulowanych skutków INDC złożonych przed posiedzeniem w Paryżu i niezbędnym poziom redukcji emisji gazów cieplarnianych koniecznych do utrzymania temperatury o mniej niż 2°C powyżej poziomu sprzed rewolucji przemysłowej, trzeba będzie opracować program prac na 2016 r. w celu określenia dodatkowych środków ograniczających; wzywa do kompleksowego przeglądu, który będzie przeprowadzany co pięć lat, zapewni dynamikę wdrażanego mechanizmu i zwiększy poziom ambicji zobowiązań w zakresie ograniczania emisji, zgodnie z najnowszymi danymi naukowymi; wzywa strony, by wsparły pięcioletnie okresy zobowiązania jako najwłaściwszy wybór, aby uniknąć niskiego poziomu ambicji, zwiększyć polityczną odpowiedzialność i umożliwić przegląd celów według danych naukowych lub według postępu technicznego, który mógłby umożliwić większy poziom ambicji;

13.  wzywa do ogólnej rewitalizacji unijnej polityki przeciwdziałania zmianie klimatu, co pomogłoby w dynamizacji debaty międzynarodowej na temat klimatu i byłoby zgodne z najwyższym poziomem zobowiązań UE do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych do 2050 r. o 80–95% w porównaniu z poziomem z 1990 r.; odnotowuje wiążący cel redukcji emisji gazów cieplarnianych w UE do 2030 r. o co najmniej 40% w stosunku do poziomów z 1990 r.; wzywa państwa członkowskie do rozważenia dodatkowych zobowiązań opartych na celu uzgodnionym na rok 2030, w tym działań poza UE, aby umożliwić światu osiągnięcie celu poniżej 2 °C;

14.  przypomina swoją rezolucję z dnia 5 lutego 2014 r., w której wzywa się do przyjęcia trzech wiążących celów: celu zwiększenia efektywności energetycznej o 40%, celu w zakresie energii ze źródeł odnawialnych na poziomie co najmniej 30% i celu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 40%, i ponownie apeluje do Rady i Komisji o przyjęcie i wdrożenie, jako części ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030, podejścia wielopłaszczyznowego opartego na wzajemnie wspierających się, skoordynowanych i spójnych celach dotyczących zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, upowszechniania źródeł energii odnawialnej i efektywności energetycznej; zwraca uwagę, że cele w zakresie efektywności energetycznej i odnawialnych źródeł energii, o co apeluje Parlament, doprowadziłaby do przekraczających 40% ograniczeń emisji gazów cieplarnianych do 2030 r.;

15.  podkreśla potrzebę wprowadzenia w porozumieniu z 2015 r. skutecznego systemu zgodności mającego zastosowanie do wszystkich stron. zaznacza, że porozumieniu z 2015 r. należy wspierać przejrzystość i odpowiedzialność dzięki wprowadzeniu wspólnego, opartego na zasadach systemu, obejmującego zasady rozliczania oraz ustalenia dotyczące monitorowania, sprawozdawczości i weryfikacji; uważa, że rozwój systemu przejrzystości i dopuszczalności musi odbywać się w ramach podejścia stopniowego ujednolicania;

16.  podkreśla znaczenie utrzymania praw człowieka w centrum działań na rzecz klimatu, i nalega, by Komisja i państwa członkowskie zagwarantowały, że porozumienie paryskie będzie zawierać postanowienia niezbędne do stawienia czoła aspektowi praw człowieka związanych ze zmianą klimatu i zapewni wsparcie dla uboższych krajów, których zdolności są nadwyrężone przez skutki zmiany klimatu; domaga się w związku z tym pełnego poszanowania praw lokalnych społeczności i ludów tubylczych, które są szczególnie narażone na negatywne skutki zmiany klimatu;

Cele na okres do 2020 r. a protokół z Kioto

17.  szczególnie podkreśla pilną potrzebę osiągnięcia postępów w likwidowaniu gigatonowej rozbieżności między badaniami naukowymi a obecnymi zobowiązaniami stron na okres do 2020 r. (tzw. luka gigatonowa). podkreśla, że w przyczynianiu się do zlikwidowania luki gigatonowej istotną rolę odgrywają inne środki polityczne, którym należy poświęcić wspólne wysiłki, obejmujące efektywność energetyczną, znaczne oszczędności energii, energię ze źródeł odnawialnych, zasobooszczędność, stopniowe wycofywanie wodorofluorowęglowodorów, zrównoważona produkcja i konsumpcja, stopniowe wycofywanie dopłat do paliw kopalnych, w tym finansowania eksportu technologii zakładów węglowych, oraz zwiększanie znaczenia powszechnego systemu opłat za uprawnienia do emisji CO2;

18.  zauważa, że UE jest teraz na dobrej drodze do osiągnięcia celów na rok 2020 dotyczących zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych i korzystania z energii ze źródeł odnawialnych, poczyniono też znaczne postępy, jeśli chodzi o intensywność wykorzystania energii dzięki bardziej energooszczędnym budynkom, produktom, procesom przemysłowym i pojazdom przy jednoczesnym wzroście gospodarczym w UE o 45% od roku 1990; podkreśla, że cel 20/20/20 dotyczący emisji gazów cieplarnianych, odnawialnych źródeł energii i oszczędności energii odegrał kluczową rolę w tym procesie i zapewnił zatrudnienie 4,2 mln osób w różnych dziedzinach ekoprzemysłu, przy stałym wzroście pomimo kryzysu gospodarczego;

19  wzywa Komisję i państwa członkowskie do przedstawienia na forum konwencji UNFCCC najnowszych prognoz dotyczących emisji gazów cieplarnianych w UE dla okresu do 2020 r. i ogłoszenia, że UE przekroczy wyznaczony cel na 2020 r. dotyczący redukcji emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 2 Gt;

20.  wyjaśnia, że chociaż drugi okres rozliczeniowy w ramach protokołu z Kioto będzie w swoim zakresie ograniczony, powinien być traktowany jako bardzo ważny krok pośredni, dlatego wzywa strony, w tym państwa członkowskie UE, do jak najszybszego zakończenia procesu ratyfikacji tych postanowień, nie później niż przed grudniem 201;. zwraca uwagę, że Parlament zakończył swoją część wyrażając zgodę oraz że włączenie społeczeństwa obywatelskiego i przejrzystość to elementy konieczne, aby móc zrozumieć negocjacje i budować zaufanie między wszystkimi stronami w związku z konferencją w Paryżu;

Agenda rozwiązań

21.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do pracy wraz ze wszystkimi podmiotami społeczeństwa obywatelskiego (stowarzyszenia, sektor prywatny, organizacje pozarządowe i społeczności lokalne) w celu rozwoju inicjatyw w sektorach o zasadniczym znaczeniu dla łagodzenia skutków zmiany klimatu (energia, technologie, miasta, transport itd.), a także inicjatyw w dziedzinie dostosowania się do zmiany klimatu i odporności związanej z problematyką dostosowania się, w szczególności w dziedzinie dostępu do wody, bezpieczeństwa żywnościowego czy zapobiegania zagrożeniom; zwraca się do wszystkich rządów i podmiotów społeczeństwa obywatelskiego o wspieranie i wzmacnianie tej strategii działania;

22.  podkreśla, że coraz więcej podmiotów niepublicznych podejmuje działania w celu dekarbonizacji i zwiększenia odporności na skutki zmiany klimatu; podkreśla zatem znaczenie uporządkowanego i konstruktywnego dialogu między rządami, środowiskiem biznesowym, miastami, regionami, organizacjami międzynarodowymi, społeczeństwem obywatelskim i instytucjami akademickimi w celu mobilizacji do zdecydowanego ogólnoświatowego działania na rzecz społeczeństw niskoemisyjnych i odpornych na zmianę klimatu; podkreśla ich rolę w zwiększaniu dynamiki w perspektywie negocjacji w Paryżu i w związku z programami działań z Limy i Paryża; wskazuje w związku z tym, że plan działań Lima-Paryż zachęca promotorów inicjatyw do przyspieszenia ich prac i przedstawienia pierwszych wyników podczas konferencji w Paryżu;

23.  zachęca do wdrażania mechanizmów umożliwiających pobudzanie tej dynamiki rozwiązań, takich jak oznaczanie innowacyjnych projektów społeczeństwa obywatelskiego;

24.  zauważa, że biogospodarka może znacznie przyczynić się do reindustrializacji i tworzenia nowych miejsc pracy w UE i innych krajach;

25.  zauważa, że dążenie do powstania gospodarki o obiegu zamkniętym może w znacznym stopniu przyczynić się do osiągnięcia celu poprzez przeciwdziałanie marnotrawstwu żywności i wtórne wykorzystanie surowców;

26.  przypomina stronom i samej ONZ, że działania indywidualne są równie ważne jak działania rządów i instytucji; z tego względu apeluje o włożenie większego wysiłku w kampanie lub akcje podnoszące świadomość ludności na temat małych i wielkich gestów przyczyniających się do przezwyciężenia zmiany klimatu w krajach rozwiniętych i w krajach rozwijających się;

27.  wzywa także przedsiębiorstwa do wzięcia na siebie odpowiedzialności i aktywnego okazania swojego wsparcia dla porozumienia w sprawie klimatu oraz okazania tego wsparcia a priori;

Kompleksowy wysiłek wszystkich sektorów

28.  z zadowoleniem przyjmuje opracowywanie globalnego systemu handlu emisjami obejmującego 17 systemów handlu emisjami działających na czterech kontynentach i odpowiadających 40% globalnego PKB, który ma przyczynić się do zmniejszenia ogólnoświatowych emisji w sposób efektywny kosztowo; zachęca Komisję, aby wspierała powiązania między unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji a innymi systemami handlu uprawnieniami do emisji w celu stworzenia w przyszłości mechanizmów międzynarodowego rynku handlu uprawnieniami do emisji, tak aby zwiększyć poziom ambicji w dziedzinie klimatu i zarazem zmniejszyć ryzyko ucieczki emisji poprzez zapewnienie równych warunków; wzywa jednak Komisję do ustanowienia zabezpieczeń, dzięki którym powiązanie EU ETS z innymi systemami nie osłabi unijnych celów w dziedzinie klimatu ani zakresu EU ETS; wzywa do sformułowania zasad ustanawiania międzynarodowych mechanizmów rynku emisji, w tym zasad rachunkowości, i zapewnienia, by rynki międzynarodowe i powiązania między wewnętrznymi rynkami emisji przyczyniały się do osiągnięcia trwałych wkładów w łagodzenie zmiany klimatu, a nie podważały unijne wewnętrzne cele w zakresie zmniejszania emisji;

29.  podkreśla konieczność zapewnienia długoterminowej stabilności cenowej uprawnień do emisji i przewidywalnego środowiska regulacyjnego nadzorującego inwestycje w działania służące redukcji emisji gazów cieplarnianych i nastawione na przejście na gospodarkę niskoemisyjną;

30.  wzywa do porozumienia, które w kompleksowy sposób obejmie poszczególne sektory i rodzaje emisji oraz określi ogólnogospodarcze cele oraz budżety emisji, co powinno zapewnić najwyższy możliwy poziom ambicji; podkreśla, że zgodnie z ustaleniami IPCC wykorzystanie gruntów (rolnych, hodowlanych, leśnych i innych) daje duże opłacalne możliwości w zakresie łagodzenia zmiany klimatu i zwiększania odporności na tę zmianę oraz że współpraca międzynarodowa musi zatem zostać zacieśniona w celu maksymalizacji potencjału pochłaniania dwutlenku węgla przez lasy i obszary podmokłe; podkreśla, że w porozumieniu należy określić kompleksowe ramy rozliczania emisji wynikających z zagospodarowania gruntów i emisji pochłanianych (LULUCF); podkreśla w szczególności, że działania łagodzące i dostosowawcze w przydzielaniu gruntów muszą dążyć do osiągnięcia wspólnych celów i nie naruszać innych celów zrównoważonego rozwoju;

31.  odnotowuje, że wylesianie i degradacja lasów odpowiadają za 20% całkowitej emisji gazów cieplarnianych oraz podkreśla rolę lasów w łagodzeniu zmiany klimatu i potrzebę wzmocnienia zdolności dostosowania lasów i ich odporności na zmianę klimatu; wzywa UE do dalszej realizacji celu wstrzymania wylesiania na świecie do roku 2030 oraz przynajmniej do zmniejszenia o połowę ubytku powierzchni lasów tropikalnych do roku 2020 w porównaniu ze stanem z 2008 r.; podkreśla, że realizacja tych zobowiązań wraz z przywróceniem 350 mln ha lasów, do którego wezwano w nowojorskiej deklaracji w sprawie lasów, może przyczynić się do redukcji emisji CO2 o 4,5–8,8 mld ton rocznie w 2030 r.; podkreśla, że bez znaczących działań przeciwdziałających zmianie klimatu skupionych wokół sektora lasów tropikalnych (program REDD+) osiągnięcie celu poniżej 2°C najprawdopodobniej nie będzie możliwe. ponadto wzywa UE do zwiększenia międzynarodowego finansowania przeznaczonego na redukcję wylesiania w krajach rozwijających się;

32.  zwraca uwagę na skuteczność istniejącego mechanizmu łagodzenia REDD + i wzywa państwa członkowskie do uwzględnienia go w staraniach zmierzających do ograniczenia zmian klimatycznych; wzywa państwa członkowskie do nawiązania dobrowolnej współpracy w sprawach łagodzenia zmiany klimatu z tym krajami rozwijającymi się, które są w szczególny sposób dotknięte problemem ubytku lasów tropikalnych, w celu zapewnienia im pomocy finansowej i technicznej, tak aby wstrzymać wylesianie przez zrównoważone polityki użytkowania gruntów i reformy systemu sprawowania rządów; wzywa ponadto Komisję do zaproponowania zdecydowanych środków w celu zahamowania importu do UE towarów będących produktem nielegalnego wylesiania; podkreśla rolę przedsiębiorców w eliminacji zapotrzebowania na towary wynikające z nielegalnej wycinki lasów;

33.  przypomina, że sektor transportowy jest drugim co do wielkości sektorem odpowiedzialnym za emisję gazów cieplarnianych, oraz domaga się wprowadzenia serii polityk mających na celu obniżenie poziomu emisji w tym sektorze; przypomina o konieczności działania przez strony konwencji UNFCCC na rzecz dalszego skutecznego regulowania kwestii emisji pochodzących z międzynarodowego transportu lotniczego i morskiego, zgodnie z wymogami wynikającymi z adekwatności i pilności zagadnienia; wzywa wszystkie strony do współpracy za pośrednictwem Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO) i Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) w celu opracowania ram globalnej polityki umożliwiających skuteczną reakcję oraz do podjęcia działań zmierzających do ustalenia odpowiednich celów przed końcem 2016 r. w związku z niezbędnym zmniejszaniem emisji w świetle celu poniżej 2°C;

34.  wzywa Komisję do zaoferowania stronom konferencji COP 21 wsparcia i fachowej wiedzy w opracowaniu ich wkładów krajowych, a jednocześnie do podnoszenia świadomości na temat roli sektora transportu w przyjmowaniu kompleksowych strategii na rzecz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych;

35.  zwraca uwagę, że dla osiągnięcia ambitnych celów w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych kluczowe znaczenie mają krótko- i długoterminowe strategie ograniczania transportu;

36.  podkreśla znaczenie uwzględnienia specyficznej sytuacji wysp i regionów najbardziej oddalonych w celu zagwarantowania, by względy środowiskowe nie miały wpływu na mobilność szczególnie w tych regionach i dostępność do nich;

37.  jest przekonany, że bez większego ukierunkowania na ograniczenie emisji powodowanych przez sektor transportu ogólne cele klimatyczne będą niemożliwe do zrealizowania, ponieważ transport jest jedynym sektorem, w którym emisja gazów cieplarnianych stale rośnie (wzrost o 30% przez ostatnie 25 lat); podkreśla, że można to osiągnąć jedynie poprzez wiążące cele w zakresie ograniczenia emisji gazów cieplarnianych oraz pełne włączenie energii ze źródeł odnawialnych do rynku i technologicznie neutralne podejście do dekarbonizacji, a także bardziej zintegrowaną politykę transportu i inwestycji obejmującą przechodzenie na inne rodzaje transportu i postęp technologiczny oraz ograniczanie korzystania z transportu (np. dzięki zrównoważonej logistyce, inteligentnemu planowaniu przestrzeni miejskiej i zintegrowanemu programowi zarządzania mobilnością);

38.  podkreśla, że ponad połowa ludności świata mieszka obecnie w małych i dużych miastach, zaś transport miejski w dużym stopniu przyczynia się do emisji gazów cieplarnianych pochodzących z sektora transportu; dlatego wzywa Komisję i państwa członkowskie do aktywnego podnoszenia świadomości na temat roli zrównoważonej mobilności w miastach w realizacji zobowiązań w zakresie łagodzenia zmiany klimatu; podkreśla, że odpowiedzialne użytkowanie gruntów, planowanie przestrzenne i zrównoważone rozwiązania dla transportu na obszarach miejskich skutecznie przyczyniają się do osiągnięcia celu zmniejszenia emisji CO2;

39.  podkreśla, że w sektorze transportu niezbędny jest dobry koszyk energetyczny realizowany poprzez wspieranie alternatywnych pojazdów napędzanych gazem ziemnym i biogazem oraz strategii politycznych mających na celu umocnienie zrównoważonych środków transportu, w tym elektryfikacji transportu i wykorzystywania inteligentnych systemów transportu; podkreśla konieczność położenia nacisku na kolej, tramwaje, elektryczne autobusy, samochody i rowery, uwzględnienia całego cyklu życia oraz dążenia do pełnej eksploatacji odnawialnych źródeł energii; stanowczo zachęca lokalne organy właściwe dla komunikacji publicznej i przewoźników do odgrywania wiodącej roli we wprowadzaniu niskoemisyjnego taboru i technologii;

40.  podkreśla ogromne możliwości redukcji emisji przez zwiększenie efektywności energetycznej i stosowanie czystej energii; uważa, że maksymalizacja efektywności korzystania z energii na świecie to pierwszy krok w kierunku redukcji emisji związanych z sektorem energetycznym, przyczyniający się jednocześnie do zaradzenia problemowi ubóstwa energetycznego;

41.  zwraca uwagę na poważne, negatywne i często nieodwracalne konsekwencje braku działań, przypominając że zmiana klimatu w zróżnicowany, ale bardzo szkodliwy sposób wpływa na wszystkie regiony świata, powodując przepływy migracyjne i utratę życia ludzkiego oraz straty gospodarcze, ekologiczne i społeczne; podkreśla znaczenie dowodów naukowych jako podłoża długofalowych decyzji politycznych oraz zaznacza, że poziom ambicji powinien być oparty na solidnych zaleceniach naukowych; podkreśla, że uzgodniony globalny impuls polityczny i finansowy skierowany na badania, rozwój i działania na rzecz innowacyjności w zakresie czystych i odnawialnych technologii energetycznych oraz efektywności energetycznej ma kluczowe znaczenie dla realizacji naszych celów w dziedzinie klimatu oraz do pobudzania wzrostu gospodarczego;

42.  wzywa UE, aby zwiększyła starania o uregulowanie globalnego wycofywania wodorofluorowęglowodorów zgodnie z protokołem montrealskim; przypomina, że UE przyjęła ambitne przepisy mające na celu wycofanie 79% wodorofluorowęglowodorów do 2030 r., ponieważ powszechnie dostępne są przyjazne dla klimatu rozwiązania alternatywne i należy w pełni wykorzystać ich potencjał; zauważa, że wycofywanie wodorofluorowęglowodorów to łatwe do zrealizowania działanie na rzecz łagodzenia zmiany klimatu w UE i poza nią, i apeluje do UE o aktywne sprzyjanie światowym działaniom dotyczącym wodorofluorowęglowodorów;

Badania naukowe, rozwój technologiczny i innowacje

43.  jest przekonany, że powszechniejsze wprowadzanie czystych technologii energetycznych tam, gdzie mają one najsilniejsze oddziaływanie, zależy od zbudowania i utrzymania silnego potencjału innowacyjności zarówno w krajach rozwiniętych, jak i wschodzących;

44.  podkreśla, że stymulowanie innowacji w dziedzinie technologii i modeli biznesowych może prowadzić zarówno do wzrostu gospodarczego, jak i redukcji emisji; podkreśla, że technologia nie będzie zmierzać ku redukcji emisji automatycznie, lecz będzie ona wymagała jasnych sygnałów politycznych, w tym ograniczenia barier rynkowych i regulacyjnych dla nowych technologii i modeli biznesowych oraz odpowiednio ukierunkowanych wydatków publicznych; zachęca państwa członkowskie do zwiększenia inwestycji w publiczne badania i rozwój w sektorze energetycznym, aby wspomagać tworzenie nowej fali zasobooszczędnych i niskoemisyjnych technologii;

45.  uznaje znaczenie badań i innowacji w procesie przeciwdziałania zmianom klimatu i wzywa strony, aby dołożyły wszelkich starań w celu wsparcia badaczy i promowania nowych technologii, które mogą przyczynić się do osiągnięcia ewentualnie wyznaczonych celów redukcji, oraz aby prowadziły działania służące łagodzeniu zmian klimatu i dostosowaniu do nich;

46.  zachęca Komisję do lepszego wykorzystania tego, że program „Horyzont 2020” jest w pełni otwarty na udział państw trzecich, zwłaszcza w dziedzinach energii i zmiany klimatu;

47.  uznaje, że polityka kosmiczna UE i związane z nią inwestycje, w tym umieszczanie na orbicie satelitów odgrywających ważną rolę w monitorowaniu wypadków przemysłowych, wylesiania, pustynnienia itp., oraz współpraca z partnerami w państwach trzecich mogą odegrać istotną rolę w monitorowaniu skutków zmiany klimatu na całym świecie i zaradzaniu im;

48.  podkreśla, że UE powinna zwiększyć starania w odniesieniu do transferu technologii do krajów najsłabiej rozwiniętych, z poszanowaniem obowiązujących praw własności intelektualnej;

49.  zwraca się o pełne uznanie i wsparcie dla roli ośrodka i sieci technologii klimatycznych (CTCN) oraz komitetu wykonawczego ds. technologii w ułatwianiu rozwoju technologicznego związanego z łagodzeniem zmiany klimatu i przystosowywaniem się do niej;

50.  z zadowoleniem przyjmuje starania dotyczące współpracy między UE a Departamentem Energii Stanów Zjednoczonych, w szczególności w kwestiach badań nad technologiami związanymi ze zmianą klimatu; uważa, że istnieją znaczne możliwości dalszej współpracy badawczej między UE a innymi dużymi gospodarkami; podkreśla, że wyniki badań finansowanych ze środków publicznych powinny być udostępniane nieodpłatnie;

51.  zauważa, że we wdrażaniu środków mających na celu łagodzenie zmian klimatu i dostosowywanie się do nich należy rozważyć wykorzystanie zasobów kosmicznych, w szczególności za pomocą monitorowania i kontroli emisji gazów cieplarnianych; wzywa Komisję do wniesienia czynnego wkładu w globalny system monitorowania emisji CO2 i CH4; wzywa Komisję do wspierania wysiłków na rzecz stworzenia unijnego systemu pomiaru emisji gazów cieplarnianych w autonomiczny i niezależny sposób z wykorzystaniem i rozszerzeniem misji programu Copernicus;

Finansowanie działań związanych ze zmianą klimatu: podstawa porozumienia paryskiego

52.  uważa, że środki wdrażania, w tym finansowanie działań związanych ze zmianą klimatu, transfer technologii i budowanie zdolności, odegrają kluczową rolę w znalezieniu porozumienia na konferencji paryskiej i dlatego nalega na UE i inne państwa, by przygotowały wiarygodny „pakiet finansowy” obejmujący zarówno okres przed rokiem 2020, jak i po nim, w celu wsparcia dalej idących działań na rzecz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, ochrony lasów i przystosowania się do zmiany klimatu; wzywa do włączenia finansowania działań związanych ze zmianą klimatu do porozumienia w charakterze dynamicznego elementu odzwierciedlającego zmieniające się warunki środowiskowe i gospodarcze oraz wspomagającego zwiększanie ambicji w kwestii wkładu w łagodzenie zmiany klimatu oraz przystosowanie do niej; wzywa zatem wszystkie strony, które mogą to uczynić, by przyczyniały się do finansowania działań związanych z klimatem;

53.  wzywa UE i państwa członkowskie, by uzgodniły plan działania dotyczący zwiększenia przewidywalnego, nowego i dodatkowego finansowania, zgodnie z istniejącymi zobowiązaniami, do poziomu sprawiedliwego udziału, którego całkowita kwota docelowa wyniesie 100 mld USD rocznie do 2020 r. i będzie pochodzić z różnorodnych źródeł publicznych i prywatnych, oraz aby pomogły zmierzyć się z problemem braku równowagi między zasobami wpływającymi na cele związane z łagodzeniem zmiany klimatu i przystosowaniem się do niej; wzywa UE, aby zachęcała wszystkie kraje do sprawiedliwego udziału w finansowaniu działań związanych ze zmianą klimatu; wzywa do wprowadzenia rygorystycznych zasad dotyczących monitorowania i odpowiedzialności w celu skutecznego nadzorowania realizacji zobowiązań i celów finansowania działań związanych ze zmianą klimatu; przypomina, że w miarę zwiększania finansowania działań związanych ze zmianą klimatu ze środków pomocowych ogólna kwota budżetu środków pomocowych powinna również wzrastać jako pierwszy krok w kierunku pełnej dodatkowości;

54.  wzywa do podjęcia przez UE i na szczeblu międzynarodowym zobowiązań w celu zapewnienia dodatkowych źródeł finansowania działań związanych ze zmianą klimatu, w tym do odłożenia pewnej liczby przydziałów w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji w okresie 2021–2030 i przeznaczenia dochodów z unijnych i międzynarodowych działań związanych z emisjami pochodzącymi z lotnictwa i żeglugi na potrzeby międzynarodowego finansowania na rzecz klimatu i na ekofundusz klimatyczny, m.in. na projekty innowacji technologicznych;

55.  wzywa do stosowania na całym świecie szeroko pojętego nakładania opłat za emisję dwutlenku węgla jako instrumentu zarządzania emisjami oraz przeznaczania dochodów z handlu uprawnieniami do emisji i dochodów z nałożenia opłat za emisję dwutlenku węgla na paliwa transportowe w handlu międzynarodowym na inwestycje związane z klimatem; wzywa zatem do przeznaczenia części dopłat rolnych na zagwarantowanie inwestycji w wytwarzanie i wykorzystywanie energii ze źródeł odnawialnych w gospodarstwach rolnych; podkreśla znaczenie mobilizacji kapitału sektora prywatnego i odblokowania koniecznych inwestycji w technologie niskoemisyjne; wzywa do podjęcia ambitnych zobowiązań przez rządy oraz publiczne i prywatne instytucje finansowe, w tym banki, fundusze emerytalne i towarzystwa na rzecz dostosowania praktyk zakresie udzielania pożyczek i inwestycji do celu poniżej 2°C i zbywania paliw kopalnych, w tym wycofywania kredytów eksportowych na inwestycje w paliwa kopalne; apeluje o specjalne publiczne gwarancje dla ekologicznych inwestycji, oznakowanie i ulgi podatkowe w odniesieniu do ekologicznych funduszy inwestycyjnych i emisji ekologicznych obligacji;

56.  uważa, że system finansowy powinien włączyć ryzyko związane z klimatem do swoich decyzji inwestycyjnych; wzywa Komisję, państwa członkowskie i wszystkie strony UNFCCC do wykorzystania wszystkich dostępnych dźwigni w celu zachęcenia podmiotów działań finansowych do ukierunkowania inwestycji w taki sposób, aby finansować rzeczywiste przejście na gospodarkę odporną na zmianę klimatu i niskoemisyjną,

57  wzywa do konkretnych działań, w tym harmonogramu, w następstwie obietnicy złożonej przez państwa grupy G-20 państw w 2009 r. dotyczącej wycofywania wszelkich dopłat do paliw kopalnych do roku 2020;

58.  zachęca najbardziej postępowe podmioty do przyjęcia dobrowolnych zobowiązań na rzecz przejścia do gospodarki niskoemisyjnej poprzez wykorzystanie już wdrożonych przez sektor dobrych praktyk; apeluje, aby rozszerzać zakres tej mobilizacji oraz aby w przyszłości te zobowiązania były bardziej ustrukturyzowane, w szczególności poprzez platformy rejestracji zintegrowane z narzędziami konwencji w sprawie klimatu;

59.  odnotowuje bliskie powiązania między Międzynarodową Konferencją w sprawie Finansowania Rozwoju, szczytem ONZ „Cele Zrównoważonego Rozwoju” i 21. konferencją stron UNFCCC w 2015 r.; zauważa, że skutki zmiany klimatu poważnie podważą próby realizacji ram zrównoważonego rozwoju planowanych na okres po roku 2015 oraz że ogólne ramy finansowania rozwoju będą musiały być dostosowane do niskoemisyjnego i odpornego na zmianę klimatu świata oraz zdolne do spełniania jego potrzeb;

60.  zachęca do rozwoju inicjatyw prywatnych w sektorze finansowym, w szczególności przy okazji spotkania grupy G-20 w listopadzie 2015 r., oraz ogółem w ramach licznych wydarzeń związanych z finansowaniem, które towarzyszą przygotowaniom do konferencji paryskiej w 2015 r.;

Osiągnięcie odporności na zmianę klimatu poprzez przystosowywanie się do niej

61.  podkreśla, że przystosowywanie się do zmiany klimatu to nieunikniona konieczność dla wszystkich krajów, aby zminimalizować negatywne skutki i w pełni wykorzystać szanse na odporny na zmianę klimatu wzrost i zrównoważony rozwój, oraz że działania przystosowawcze muszą być centralnym elementem nowego porozumienia; wzywa zatem do ustanowienia długoterminowych celów związanych z przystosowaniem do zmiany klimatu; podkreśla, że podjęcie już dziś działań na rzecz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych będzie mniej kosztowne dla gospodarki światowej i poszczególnych krajów, a przy tym obniży koszty przystosowania do zmiany klimatu; uznaje, że dostosowanie jest konieczne, zwłaszcza w krajach szczególnie narażonych na takie negatywne oddziaływanie, w szczególności w celu zapewnienia możliwości funkcjonowania sektora produkcji żywności i rozwoju gospodarczego w sposób odporny na zmianę klimatu; wzywa do aktywnego wsparcia dla opracowywania kompleksowych planów przystosowania się do zmiany klimatu w krajach rozwijających się przy uwzględnieniu praktyk lokalnych podmiotów i wiedzę ludów tubylczych;

62.  przyznaje, że ambicje związane z łagodzeniem zmiany klimatu osiągnięte dzięki wkładom ustalonym na szczeblu krajowym (NDC) mają duży wpływ na konieczne działania przystosowawcze; wzywa do przyjęcia w porozumieniu paryskim światowego celu związanego z przystosowaniem się do zmiany klimatu i jego finansowaniem obok zobowiązań do dalszego opracowywania sposobów zaradzenia stratom i szkodom;

63.  podkreśla potrzebę wzmocnienia koordynacji i zarządzania zagrożeniami klimatycznymi na szczeblu UE oraz opracowania jasnej unijnej strategii przystosowywania się do zmiany klimatu; wzywa do realizacji regionalnych strategii w dziedzinie przystosowania się do zmiany klimatu;

64.  przypomina, że kraje rozwijające się, w szczególności kraje najsłabiej rozwinięte i małe rozwijające się państwa wyspiarskie, przyczyniły się do zmiany klimatu w najmniejszym stopniu, a są najbardziej narażone na negatywne skutki zmiany klimatu i mają najmniejsze możliwości w zakresie przystosowania się do niej; apeluje, by wsparcie na rzecz przystosowania się do zmiany klimatu oraz straty i szkody stanowiły kluczowe elementy porozumienia paryskiego i by kraje rozwijające się otrzymały rzeczywistą pomoc w ich przejściu na zrównoważone, odnawialne i niskoemisyjne formy energii gwarantujące w ten sposób, że zostaną zaspokojone potrzeby tych krajów w zakresie przystosowania się, zarówno w krótkim jak i długim okresie; apeluje, by problematyka uchodźców klimatycznych i jej rozmiar, będąca następstwem katastrof klimatycznych spowodowanych ociepleniem klimatu Ziemi, została poważnie rozpatrzona;

65.  podkreśla, że porozumienie to powinno mieć charakter elastyczny, aby odpowiednio uwzględniać okoliczności krajowe, potrzeby i możliwości krajów rozwijających się i specyfikę niektórych państw, w szczególności krajów najsłabiej rozwiniętych i małych wysp;

66.  apeluje do największych krajów rozwiniętych, by wykorzystały swoją zaawansowaną infrastrukturę do wspierania, umacniania i stymulowania zrównoważonego wzrostu oraz by zobowiązały się wspierać kraje rozwijające się w tworzeniu ich potencjału, co zapewni w przyszłości wzrost gospodarczy we wszystkich regionach świata bez dalszych szkód dla środowiska;

67.  podkreśla znaczenie roli, jaką powinny pełnić społeczność krajów rozwiniętych, Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) oraz działający przy OECD Komitet Pomocy Rozwojowej (DAC), ściśle współpracując z zainteresowanymi stronami i właściwymi organizacjami w celu oceny i łagodzenia najgorszych skutków zmiany klimatu dla ludzi, które prawdopodobnie będą złożone nawet przy ociepleniu na poziomie poniżej 2ºC;

68.  stwierdza, że skuteczne rozwiązanie problemu zmian klimatycznych musi być dla UE i innych podmiotów na arenie międzynarodowej priorytetem o znaczeniu strategicznym oraz że oznacza to konieczność uwzględniania działań klimatycznych we wszystkich odpowiednich obszarach polityki i zadbania o spójność polityki; uważa, że UE powinna promować niskoemisyjne modele rozwoju we wszystkich istotnych dziedzinach i sektorach oraz wzywa UE, by przedstawiła wzorce zrównoważonej produkcji i konsumpcji, w tym również wskazała, w jaki sposób zamierza ograniczyć konsumpcję i sprawić, aby działalność gospodarcza nie była równoznaczna z degradacją środowiska;

69.  z niepokojem zauważa, że w latach 2008–2013 166 mln osób musiało opuścić swoje domy z powodu powodzi, huraganów, trzęsień ziemi i innych klęsk żywiołowych; zwraca szczególną uwagę na fakt, że zmiany zachodzące w niektórych regionach Afryki, a wynikające z warunków klimatycznych, mogą doprowadzić do nasilenia się kryzysu uchodźczego na Morzu Śródziemnym; ubolewa, że status uchodźcy klimatycznego nie jest jeszcze uznawany i pozostawia lukę prawną, co ma konsekwencje dla ofiar, które nie mogą korzystać ze statusu uchodźcy;

70.  domaga się wspólnego podejmowania większych wysiłków przez kraje rozwinięte i rozwijające się w celu rozwiązania problemu globalnej zmiany klimatu zgodnie z zasadą wspólnej, lecz zróżnicowanej odpowiedzialności;

71.  podkreśla, że zgodnie z art. 3 ust. 5 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) celem UE w jej stosunkach z resztą świata jest przyczynianie się do solidarności i trwałego rozwoju Ziemi, a także do ścisłego przestrzegania i rozwoju prawa międzynarodowego; zauważa, że zgodnie z art. 191 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) polityka UE w dziedzinie środowiska promuje na płaszczyźnie międzynarodowej środki na rzecz zwalczania zmian klimatu;

Zwiększenie dyplomacji klimatycznej

72.  wskazuje, że dyplomacja klimatyczna musi stanowić element kompleksowego podejścia do działań zewnętrznych UE, i w związku z tym podkreśla znaczenie UE w odgrywaniu na konferencji ambitnej i kluczowej roli, mówiąc „jednym głosem” i odgrywając rolę mediatora w dążeniu do zawarcia międzynarodowego porozumienia, pozostając pod tym względem zjednoczona;

73.  wzywa państwa członkowskie, aby skutecznie skoordynowały swoje stanowiska w tym zakresie ze stanowiskiem UE; podkreśla fakt, że UE i państwa członkowskie mają olbrzymi potencjał polityki zagranicznej i muszą odgrywać wiodącą rolę w dziedzinie dyplomacji klimatycznej oraz uruchomić tę sieć w celu wypracowania wspólnego stanowiska na temat głównych zagadnień do uzgodnienia w Paryżu, tj. działań łagodzących, przystosowawczych, finansowania, rozwoju i transferu technologii, przejrzystości działań i wsparcia oraz budowania zdolności;

74.  z zadowoleniem przyjmuje plan działania na rzecz dyplomacji klimatycznej poparty przez Radę do Spraw Zagranicznych UE w dniu 19 stycznia 2015 r.; oczekuje, że Komisja przyjmie aktywną postawę w negocjacjach; zwraca się do Komisji o wyraźne zaznaczenie, że kwestia wyzwań związanych z klimatem stanowi dla niej główny strategiczny priorytet oraz o to, by organizowała swoje działania w sposób odzwierciedlający ten fakt na wszystkich szczeblach i we wszystkich obszarach polityki;

75  podkreśla wiodącą rolę UE w polityce przeciwdziałania zmianie klimatu i wskazuje potrzebę koordynacji i wypracowania wspólnego stanowiska państw członkowskich UE; wzywa Komisję, państwa członkowskie i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) do kontynuowania i wzmożenia wysiłków dyplomatycznych przed konferencją i podczas niej, mających na celu lepsze zrozumienie stanowiska ich partnerów oraz zachęcanie innych stron do podjęcia skutecznych środków w celu przestrzegania zgodności z celem 2 °C i do wypracowania porozumień i zobowiązań, szczególnie w przypadku USA, mających na celu dostosowanie najbardziej znaczących emisji do emisji przysługujących obywatelom UE, którzy podjęli już liczne wysiłki mające na celu połączenie rozwoju gospodarczego z poszanowaniem środowiska i klimatu; wzywa, by UE wykorzystała swoją pozycję i nawiązała bliższą współpracę z krajami sąsiednimi oraz krajami przystępującymi do UE w kwestiach dotyczących przeciwdziałania zmianom klimatu;

76.  podkreśla, że przed konferencją i w jej trakcie konieczne będą wzmożone wysiłki dyplomatyczne, w szczególności po to, aby znaleźć wspólną płaszczyznę, jeśli chodzi o podział obowiązków stron w świetle ich sytuacji wewnętrznej oraz roli strat i szkód w porozumieniu;

77.  zwraca się do wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa o opracowanie priorytetów strategicznych zewnętrznej polityki klimatycznej, zakorzenionych w ogólnych celach polityki zagranicznej, oraz o dopilnowanie, aby delegatury UE bardziej intensywnie skupiły się na polityce klimatycznej i monitorowaniu starań krajów na rzecz łagodzenia zmian klimatu lub dostosowania się do nich, a także na zapewnianiu wsparcia w zakresie budowania zdolności, oraz aby dysponowały środkami niezbędnymi do realizacji działań w kwestiach monitorowania klimatu; wzywa UE do ściślejszej współpracy w kwestiach klimatycznych z krajami sąsiadującymi i kandydującymi, apelując o dostosowanie ich polityki do celów UE dotyczących klimatu; zwraca się do państw członkowskich i ESDZ o ustanowienie w delegaturach UE i w ambasadach państw członkowskich punktów kontaktowych skoncentrowanych na zmianach klimatu;

78.  uznaje znaczenie przeciwdziałania zmianom klimatu i fakt, że stanowią one potencjalne zagrożenie dla stabilności i bezpieczeństwa, a także uznaje znaczenie dyplomacji klimatycznej w przededniu konferencji klimatycznej w Paryżu;

Parlament Europejski

79.  z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji i cele wkładu UE w konferencję klimatyczną COP 21, która ma się odbyć w Paryżu w grudniu 2015 r.;

80.  zobowiązuje się do wykorzystywania swojej międzynarodowej roli i uczestnictwa w międzynarodowych sieciach parlamentarnych w celu spójnego dążenia do postępu na rzecz osiągnięcia prawnie wiążącego i ambitnego międzynarodowego porozumienia w sprawie klimatu w Paryżu;

81.  wierzy, że ponieważ będzie także musiał udzielić zgody na każde międzynarodowe porozumienie, to musi być dobrze zintegrowany w ramach delegacji UE; oczekuje zatem, że będzie mógł uczestniczyć spotkaniach koordynacyjnych UE w Paryżu;

°

°    °

82.  zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Sekretariatowi UNFCCC z prośbą o rozpowszechnienie jej wśród umawiających się stron spoza UE.

(1)

  Dz.U. C 285 E z 21.10.2010, s. 1.

(2)

  Dz.U. C 341 E z 16.12.2010, s. 25.

(3)

  Dz.U. C 99 E z 3.4.2012, s. 77.

(4)

  Dz.U. C 153 E z 31.5.2013, s. 83.

(5)

  Teksty przyjęte, P7_TA(2012)0452.

(6)

  Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0443.

(7)

  Teksty przyjęte, P8_TA(2014)0063.

(8)

  Dz.U. L 8 z 13.1.2009, s. 3.

(9)

  Dz.U. C 67 E z 18.3.2010, s. 44.

(10)

  Dz.U. C 251 E z 31.8.2013, s. 75.

(11)

  Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0094.


UZASADNIENIE

Ocieplenie klimatu stanowi jedno z największych wyzwań ludzkości dla zrównoważonego rozwoju, zdrowia i gospodarki światowej. Wzrost temperatur, topnienie lodowców, coraz częstsze susze i powodzie to oznaki zmiany klimatu. Zmiana klimatu wymaga szybkiej, odpowiedzialnej i globalnej reakcji w oparciu o solidarność wspólnoty międzynarodowej.

25 lutego 2015 r. Komisja Europejska przyjęła komunikat pt. „Protokół paryski – plan przeciwdziałania zmianie klimatu na świecie po 2020 r.” przygotowujący Unię Europejską do ostatniej rundy negocjacji, która odbędzie się przed 21. konferencją ONZ w sprawie zmiany klimatu, odbywającą w Paryżu w dniach 30 listopada–11 grudnia 2015 r.

6 marca 2015 r. europejscy ministrowie środowiska formalnie przyjęli zobowiązania dotyczące ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w Unii Europejskiej. Unia Europejska i jej państwa członkowskie zobowiązały się do przestrzegania wspólnie wiążącego celu polegającego na ograniczeniu emisji gazów cieplarnianych w UE o co najmniej 40% do 2030 r. w stosunku do poziomu z 1990 r. Unia Europejska przekazała swój „zaplanowany, ustalony na szczeblu krajowym wkład” do Sekretariatu konwencji w sprawie zmiany klimatu (UNFCCC) w marcu 2015 r.

Cele te idą w dobrym kierunku, ale powinny być bardziej ambitne. Aby wzmocnić pozycję Unii Europejskiej w negocjacjach międzynarodowych, Parlament Europejski musi bronić ustalania ambitnych i realistycznych celów zmierzających do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o 50% do 2030 w stosunku do poziomu z 1990 r., uzyskiwanie 45% energii ze źródeł odnawialnych i uzyskanie 40% oszczędności energii.

Konferencja paryska ma być spotkaniem, na którym podjęte zostaną decyzje, a nie na wysiłki. Konferencja będzie decydującym etapem w negocjacjach nowego globalnego porozumienia dotyczącego klimatu, które wejdzie w życie w 2020 r.

Konferencja paryska nie jest celem samym w sobie, ale otwarciem dynamicznego, ewoluującego procesu, który pozwoli wspólnocie międzynarodowej na ustalenie celu i toru działania, prowadzącego do utrzymania wzrostu temperatur poniżej poziomu 2°C.

Ambitne, globalne i prawnie wiążące porozumienie

Porozumienie paryskie:

-  ma być ambitne, globalne i prawnie wiążące, aby stanowić w długim okresie odpowiedź na wyzwanie klimatyczne i cel ograniczenia wzrostu temperatur poniżej poziomu 2°C,

-   ma być zrównoważone i dynamiczne, aby móc ukierunkować i intensyfikować działania przeciwko niekorzystnej zmianie klimatu, wykraczając ponad pierwotne zadeklarowane przez państwa wkłady, w szczególności w oparciu o długoterminowy cel łagodzenia zmiany klimatu,

-  ma być zróżnicowane, aby elastycznie uwzględniać potrzeby i możliwości poszczególnych krajów oraz ich sytuację, a także zapewnić im środki niezbędne do realizacji ich zobowiązań,

-   ma pozwalać na zrównoważone łagodzenie zmiany klimatu i przystosowanie się do niej, aby zwiększyć odporność krajów najbardziej narażonych na skutki zmiany klimatu, wspierać zrównoważony rozwój tych krajów, umożliwić ograniczenie wzrostu temperatur poniżej poziomu 2°C i pomóc każdemu z krajów we wdrażaniu i rozwijaniu krajowych planów działania w zakresie przystosowywania się do zmiany klimatu,

-   być znaczące, by dawać podmiotom gospodarczym sygnały umożliwiające przejście do gospodarki niskoemisyjnej.

Finansowanie - podstawa porozumienia paryskiego

Do 2020 r. kraje rozwijające się mają otrzymywać 100 mld dolarów rocznie na pomoc w sfinansowaniu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i projektów mających chronić społeczeństwa narażone na skutki zmiany klimatu, takie jak wzrost poziomu mórz, przedłużające się susze i zniszczenia upraw spożywczych.

Przy okazji konferencji w Limie pod koniec 2014 r. wygospodarowano 10,4 mld dolarów z ekofunduszu klimatycznego. Według sprawozdawcy jest to nadal niewystarczające. Aby odbudować zaufanie krajów rozwijających się, Unia Europejska i kraje uprzemysłowione muszą wyrażać się jasno i precyzyjnie na temat środków, które zamierzają podjąć, aby zgromadzić 100 mld dolarów pomocy zapowiadanej na konferencji w Kopenhadze w 2009 r.

Niestety komunikat Komisji Europejskiej z dnia 25 lutego 2015 r. nie jest jasny co do kwestii uruchamiania środków finansowych. Zapewnienie nowego finansowania będzie jednak podstawą porozumienia paryskiego.

Aby dotrzymać zobowiązań podjętych w ramach COP 21, trzeba wypracować, przeanalizować i wdrożyć innowacyjne mechanizmy finansowania. Wiąże się to z:

-   określeniem dokładnej ceny emisji dwutlenku węgla we wszystkich dużych gospodarkach świata, aby opracować rozwiązania korzystne dla klimatu,

-   zachęceniem wszystkich podmiotów działań finansowych do ukierunkowania inwestycji w taki sposób, aby finansować rzeczywiste przejście na gospodarkę odporną na zmianę klimatu i niskoemisyjną,

-  specjalnymi gwarancjami publicznymi dla inwestycji ekologicznych,

-  wykorzystaniem w Europie planu Junckera za pośrednictwem Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych,

-  ambitnym planem zobowiązania publicznych i wielostronnych banków do finansowania zmiany ekologicznej,

-   oznakowaniem i ulgami podatkowymi dla ekologicznych funduszy inwestycyjnych i emisji ekologicznych obligacji;

-   podatkiem od transakcji finansowych i przeznaczeniem jego części na inwestycje ekologiczne.

Finansowanie będzie miało kluczowe znaczenie dla planowanego porozumienia na konferencji paryskiej. Należy zatem przygotować wiarygodny „pakiet finansowy” jednocześnie dla krajów rozwiniętych i dla krajów rozwijających się, aby wspierać działania na rzecz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i przystosowania się do zmiany klimatu.

Wzorcowa wewnętrzna polityka klimatyczna Unii Europejskiej

Chociaż sprawozdawca opowiada się za bardziej ambitnymi celami, pozytywnie ocenia przygotowanie przez Unię Europejską jej zaplanowanego, ustalonego na szczeblu krajowym wkładu przed orientacyjnym terminem w marcu 2015 r. ustalonym decyzją z Warszawy. Wkład ten miał efekt w postaci znacznego zaangażowania partnerów międzynarodowych i musi mieć kontynuację w postaci podjęcia konkretnych kroków umożliwiających przejście na gospodarkę niskoemisyjną w Unii.

Komisja Europejska musi po zakończeniu prac nad rezerwą stabilności zainicjować zmianę dyrektywy dotyczącej europejskiego rynku uprawnień do emisji dwutlenku węgla i przygotować prace dotyczące podziału wysiłków między państwa członkowskie.

Unia Europejska musi jak najwcześniej sfinalizować proces ratyfikacji przyjętej w Ad-Dausze poprawki do protokołu z Kioto i zachęcić pozostałe strony do tego samego, aby poprawka mogła wejść szybko w życie.

Ambitne zobowiązania ze strony Unii Europejskiej są kluczowe dla jej wiarygodności w negocjacjach. Unia musi kontynuować ambitną i skuteczną politykę w kontekście zmiany energetycznej w perspektywie do 2050 r., uruchamiając nie tylko instrumenty polityki klimatyczno-energetycznej, ale także inne dziedziny, takie jak transport, badania naukowe i innowacje, handel lub współpraca rozwojowa.

Skuteczna polityka zagraniczna Unii Europejskiej w celu spowodowania efektu domina

Unia Europejska musi mobilizować się w sposób intensywny przy okazji wszystkich spotkań międzynarodowych w 2015 r. w perspektywie COP 21 i wśród wszystkich podmiotów.

Wkład Unii Europejskiej musi być inspiracją dla pozostałych stron, jeżeli chodzi o jasność, przejrzystość i ambicję. Sukces Unii Europejskiej w ograniczeniu emisji o 19% między rokiem 1990 a 2012 przy jednoczesnym wzroście PKB o 45% oraz stały spadek jej udziału w emisjach światowych dowodzą zbieżności łagodzenia zmiany klimatu i rozwoju gospodarczego.

Unia Europejska musi kontynuować i intensyfikować działania dyplomatyczne, aby lepiej zrozumieć stanowiska krajów partnerskich, zachęcać te kraje do wprowadzania ambitnych polityk walki ze zmianą klimatu i tworzyć przymierza na rzecz tych działań.

Sprawozdawca odnotowuje zamiar zorganizowania przez Komisję Europejską wraz z Marokiem na jesieni 2015 r. konferencji poświęconej „utopionym ambicjom”, czyli rozbieżnościom między zobowiązaniami stron a celem ograniczenia globalnego ocieplenia poniżej 2°C. Wzywa jednak Komisję, by zagwarantowała, że głównym celem takiego wydarzenia będzie czynienie postępów w kierunku porozumienia na konferencji w Paryżu. Wobec tego spotkanie to musi sprzyjać pozytywnemu podejściu i umożliwiać konstruktywną komunikację między stronami nakierowaną na działanie.

Sprawozdawca wzywa do szybkiej intensyfikacji wewnątrzeuropejskiej dyskusji w celu wypracowania wspólnego stanowiska, w szczególności dotyczącego różnych kluczowych punktów międzynarodowych negocjacji, takich jak finansowanie, budowanie zdolności i transfer technologii.

Wiarygodność zobowiązań przyjętych przez strony w ramach porozumienia paryskiego będzie także zależeć od wysiłków podmiotów pozapaństwowych, takich jak miasta, regiony, przemysł czy inwestorzy. Konferencja paryska musi dać wyraźny sygnał tym podmiotom, aby zachęcić je do działania, także poprzez zapewnienie międzynarodowej rozpoznawalności dla ich wysiłków. Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO), Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO) oraz protokół montrealski muszą także podjąć przed końcem 2016 r. działania na rzecz uregulowania kwestii emisji pochodzących z międzynarodowego transportu oraz produkcji i stosowania fluorowanych gazów cieplarnianych.

Unia Europejska musi być ambitnym głosem w negocjacjach. Sprawozdawca uważa, że przyjęcie porozumienia niedostatecznie ograniczającego zmianę klimatu odbędzie się ze szkodą dla wiarygodności Unii. Unia musi odrzucić niewłaściwy kompromis, okazując jednocześnie odpowiednią elastyczność na potrzeby znalezienia konsensusu.

Parlament Europejski pozostaje niezastąpionym podmiotem ambitnej europejskiej polityki walki ze zmianą klimatu. Podsumowując, sprawozdawca pragnie przypomnieć, że Parlament Europejski będzie musiał wyrazić zgodę na ratyfikację przez Unię Europejską prawnie wiążącego porozumienia będącego efektem konferencji w Paryżu. Tym samym Parlament Europejski musi w pełni uczestniczyć w spotkaniach koordynacyjnych konferencji w Paryżu.


OPINIA Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (10.9.2015)

dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

w sprawie działań na rzecz zawarcia w Paryżu nowego międzynarodowego porozumienia w dziedzinie klimatu

(2015/2112(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej (*): Seán Kelly

(*)  Zaangażowana komisja – art. 54 Regulaminu

WSKAZÓWKI

Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii zwraca się do Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

Przemysł i konkurencyjność

1.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że UE odgrywa kierowniczą rolę w działaniach na rzecz łagodzenia zmiany klimatu i przystosowywania się do niej, między innymi w tworzeniu związanych z tym umiejętności, wiedzy, miejsc pracy i wzrostu; zauważa ogromną potrzebę zawarcia w Paryżu ambitnego i prawnie wiążącego porozumienia globalnego, zawierającego zdecydowane zobowiązanie do zmniejszenia ilości emisji zgodnie ze scenariuszem 2°C Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) oraz podkreśla, że dalsze odgrywanie przez UE kierowniczej roli wymaga pełnego zaangażowania wszystkich stron na rzecz tego porozumienia, jeśli ma ono stanowić skuteczny środek zapobiegania zmianie klimatu; domaga się regularnych, przejrzystych ocen wyników – w tym dotyczących zaplanowanych, ustalonych na szczeblu krajowym wkładów – opartych na najnowszych danych naukowych i technologiach i zgodnych z siódmym programem działań w zakresie środowiska(1);

2.  zauważa, że UE jest teraz na dobrej drodze do osiągnięcia wyznaczonych na rok 2020 celów dotyczących zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych i korzystania z energii ze źródeł odnawialnych, że poczyniono znaczne postępy, jeśli chodzi o intensywność wykorzystania energii dzięki bardziej energooszczędnym budynkom, produktom, procesom przemysłowym i pojazdom oraz że jednocześnie w UE nastąpił wzrost gospodarczy o 45% od roku 1990; podkreśla, że cel 20/20/20 dotyczący emisji gazów cieplarnianych, energii ze źródeł odnawialnych i oszczędności energii odegrał kluczową rolę w tym procesie i zapewnił utrzymanie zatrudnienia ponad 4,2 mln osób w różnych dziedzinach ekoprzemysłu(2), przy stałym wzroście pomimo kryzysu gospodarczego;

3.  podkreśla znaczenie osiągnięcia na konferencji paryskiej skutecznego, wiążącego, globalnego porozumienia i zauważa, że przedłużający się brak takiego porozumienia będzie zagrażać konkurencyjności unijnej gospodarki i narazi ją na ryzyko ucieczki emisji;

4.  z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie przywódców grupy G7 do dekarbonizacji globalnej gospodarki w obecnym stuleciu i redukcji emisji gazów cieplarnianych o górną granicę przedziału 40–70% do 2050 r. w porównaniu z poziomem z 2010 r.;

5.  podkreśla potrzebę wzmocnienia koordynacji i zarządzania zagrożeniami klimatycznymi na szczeblu UE oraz opracowania jasnej unijnej strategii przystosowywania się do zmiany klimatu; zaleca wdrożenie ambitnych i wiążących celów dotyczących emisji CO2 i energii ze źródeł odnawialnych zarówno na szczeblu krajowym, jak i unijnym, aby umożliwić i zapewnić przejście na zrównoważoną i bezpieczną gospodarkę;

6.  podkreśla, że art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej stanowi, że polityka Unii opiera się na zasadzie „zanieczyszczający płaci”; podkreśla również, że jeśli jednak inne duże gospodarki nie podejmą porównywalnych zobowiązań do redukcji emisji gazów cieplarnianych, przepisy dotyczące ucieczki emisji, zwłaszcza ukierunkowane na sektory o wysokiej intensywności handlu i wysokim udziale kosztów emisji w produkcji, zostaną utrzymane i w razie konieczności zaostrzone; niemniej jednak uważa, że w toku zbliżającego się przeglądu EU ETS lub w drodze ustanowienia systemu dostosowania cen na granicach uwzględniającego emisje CO2 konieczne będzie znalezienie bardziej długoterminowego rozwiązania problemu ucieczki emisji; uważa, że kluczową kwestią jest zapobieganie ucieczce emisji w najważniejszych dziedzinach europejskiego przemysłu, w tym sektorach energochłonnych i zrównoważonej działalności rolniczej w Europie/ produkcji rolno-spożywczej; dostrzega konieczność ograniczenia zależności od paliw kopalnych w produkcji żywności;

7.  podkreśla, że porozumienie powinno uwzględniać równoległy globalny cel związany z zapewnieniem bezpieczeństwa żywnościowego;

8.  podkreśla, że opóźnienia w podejmowaniu działań zwiększą koszty łagodzenia zmiany klimatu i przystosowywania się do niej oraz zawężą zakres dostępnych opcji technologicznych; uważa, że wczesne podjęcie działań pozytywnie wpłynie na długoterminową konkurencyjność europejskiego przemysłu i producentów energii;

9.  zachęca Komisję, aby w celu utrzymania równych warunków działania unijnego przemysłu i sektora energetycznego wspierała powiązania między EU ETS – przed kompleksową strukturalną reformą po 2020 r., która poprawi jego wydajność, lub po tej reformie – a innymi systemami handlu uprawnieniami do emisji z myślą o stworzeniu w przyszłości światowego rynku handlu uprawnieniami do emisji, aby w racjonalny pod względem kosztów sposób znacznie zmniejszyć światowe emisji i zwiększyć konkurencyjność przemysłu; wzywa jednak Komisję do ustanowienia zabezpieczeń, dzięki którym powiązanie EU ETS z innymi systemami nie osłabi unijnych celów w dziedzinie klimatu ani zakresu EU ETS; z zadowoleniem przyjmuje zatem opracowanie na świecie systemów handlu emisjami i innych mechanizmów ustalania cen, obejmujących 17 systemów handlu emisjami działających na czterech kontynentach, których wartość odpowiada 40% światowego PKB, co pomoże zmniejszyć ryzyko ucieczki emisji; podkreśla, że dzięki obniżeniu kosztów przedsiębiorstw i zrównaniu warunków działania globalny system handlu może stanowić metodę wzmocnienia światowych celów w dziedzinie klimatu;

10.  wzywa Komisję, aby w celu utrzymania uczciwej konkurencji na rynku UE nałożyła dodatkowe opłaty na energochłonne wyroby importowane z państw trzecich w celu skompensowania dodatkowych kosztów ponoszonych przez unijnych wytwórców z tytułu opłat za emisję CO2;

11.  podkreśla konieczność zapewnienia długoterminowej stabilności cen uprawnień do emisji i przewidywalnego środowiska regulacyjnego kierującego inwestycje na działania służące redukcji emisji gazów cieplarnianych i sprzyjającego przejściu na gospodarkę niskoemisyjną;

12.  wzywa do stopniowego wycofania się na całym świecie ze szkodliwych dla środowiska dotacji – w tym dotowania paliw kopalnych – które zakłócają konkurencję i wewnętrzny rynek energii, zniechęcają do współpracy międzynarodowej i hamują innowacje; apeluje o zawarcie w porozumieniu konkretnych kroków, w tym harmonogramu stopniowego globalnego wycofywania tych dotacji; zauważa również, że konieczne jest wspieranie i pobudzanie inwestycji w przedsiębiorstwa, które wykazują pozytywne podejście do redukcji emisji gazów cieplarnianych i w związku z tym uznaje, że dotacje, właściwie wykorzystywane, mogą pomóc w rozwoju zrównoważonej gospodarki;

Wspieranie rozwoju i stosowania technologii służących ochronie klimatu

13.  podkreśla znaczenie oceny możliwości obniżenia emisyjności gospodarek w wyniku zmniejszenia zależności od paliw kopalnych; uważa, że taka ocena musi być poparta analizami technicznymi i naukowymi oraz obejmować taki sam horyzont czasowy jak ustanowione cele redukcji; utrzymuje, że UE musi dawać przykład, występując z własnymi inicjatywami i promując współpracę z międzynarodowymi partnerami;

14.  zwraca uwagę na poważne, negatywne i często nieodwracalne konsekwencje braku działań, gdyż zmiana klimatu w zróżnicowany, ale bardzo szkodliwy sposób wpływa na wszystkie regiony świata, powodując przepływy migracyjne i śmierć oraz straty gospodarcze, ekologiczne i społeczne; podkreśla znaczenie dowodów naukowych jako podłoża długofalowych decyzji politycznych oraz zaznacza, że poziom ambicji powinien być oparty na solidnych zaleceniach naukowych; podkreśla, że wspólne globalne zachęty polityczne i finansowe do podejmowania działalności badawczej, rozwojowej i innowacyjnej w dziedzinie czystych technologii i technologii energii odnawialnej oraz efektywności energetycznej mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia naszych celów klimatycznych oraz ułatwienia wzrostu w unijnych sektorach zielonej gospodarki, przyczyniając się do zwiększenia liczby wykwalifikowanych pracowników działających w tym sektorze oraz rozpowszechniania wiedzy i dobrych praktyk, a jednocześnie sprawiając, że „sprawiedliwa transformacja” siły roboczej zaowocuje stworzeniem wysokiej jakości miejsc pracy; podkreśla potrzebę wzmocnienia koordynacji i zarządzania ryzykiem klimatycznym na szczeblu unijnym i światowym oraz opracowania jasnej strategii przystosowywania się do zmiany klimatu, a także znaczenie, jakie ma przyczynienie się do zapobieżenia powstaniu i napompowaniu bańki węglowej;

15.  podkreśla, że UE powinna zwiększyć starania na rzecz transferu technologii do krajów najsłabiej rozwiniętych, z poszanowaniem obowiązujących praw własności intelektualnej;

16.  zauważa, że istnieją różne sposoby zachęcania do innowacyjności w gospodarce rynkowej; wzywa Komisję do oceny różnych mechanizmów nagradzania przodujących przedsiębiorstw, których zdolności do stymulowania innowacji oraz do transferu i wprowadzania technologii na skalę globalną są zróżnicowane;

17.  jest przekonany, że powszechniejsze wprowadzanie czystych technologii energetycznych tam, gdzie mają one najsilniejsze oddziaływanie, zależy od zbudowania i utrzymania silnego potencjału innowacyjności zarówno w krajach rozwiniętych, jak i wschodzących;

18.  zauważa, że wymagane obniżenie emisji zależy od poprawy poziomu rozwoju i wdrożenia technologii niskoemisyjnych;

19.  przyznaje, że budowanie potencjału technologicznego wymaga skutecznych mechanizmów finansowania; podkreśla potrzebę zapewnienia finansowania działań związanych z klimatem w krajach rozwijających się oraz powtarza apele Komisji o podjęcie konkretnych zobowiązań, zgodnie z którymi najbiedniejsze i najbardziej narażone kraje w pierwszej kolejności uzyskają wsparcie w ramach ekofunduszu klimatycznego (GCF); popiera ponadto środki na rzecz wspólnego uruchomienia finansowania z różnych źródeł – publicznych i prywatnych, dwustronnych i wielostronnych; wzywa Komisję, aby oceniła możliwość odłożenia części uprawnień w ramach EU ETS na wsparcie finansowe dla krajów najsłabiej rozwiniętych z przeznaczeniem na finansowanie środków łagodzenia zmiany klimatu i przystosowywania się do niej;

20.  zwraca się o pełne uznanie i wsparcie roli ośrodka i sieci technologii klimatycznych (CTCN) oraz komitetu wykonawczego ds. technologii w ułatwianiu rozwoju technologicznego związanego z łagodzeniem zmiany klimatu i przystosowywaniem się do niej;

Badania naukowe, rozwój technologiczny i innowacje, w tym polityka kosmiczna

21.  podkreśla, że stymulowanie innowacji w dziedzinie technologii i modeli biznesowych może prowadzić zarówno do wzrostu gospodarczego, jak i redukcji emisji; podkreśla, że technologia nie będzie zmierzać ku redukcji emisji automatycznie, lecz będzie ona wymagała jasnych sygnałów politycznych, w tym ograniczenia barier rynkowych i regulacyjnych dla nowych technologii i modeli biznesowych oraz odpowiednio ukierunkowanych wydatków publicznych; zachęca państwa członkowskie do zwiększenia inwestycji w publiczne badania i rozwój w sektorze energetycznym, aby wspomagać tworzenie nowej fali zasobooszczędnych i niskoemisyjnych technologii;

22.  uznaje znaczenie badań i innowacji w procesie przeciwdziałania zmianie klimatu i wzywa strony, aby dołożyły wszelkich starań w celu wsparcia badaczy i promowania nowych technologii, które mogą przyczynić się do osiągnięcia celów redukcji, jakie mogą zostać wyznaczone, oraz promowania działań służących łagodzeniu zmiany klimatu i przystosowywaniu się do niej;

23.  zachęca Komisję do lepszego wykorzystania tego, że program „Horyzont 2020” jest w pełni otwarty na udział państw trzecich, zwłaszcza w dziedzinach energii i zmiany klimatu;

24.  uznaje, że polityka kosmiczna UE i związane z nią inwestycje, w tym umieszczanie na orbicie satelitów odgrywających ważną rolę w monitorowaniu wypadków przemysłowych, wylesiania, pustynnienia itp., oraz współpraca z partnerami w państwach trzecich mogą odegrać istotną rolę w monitorowaniu skutków zmiany klimatu na całym świecie i zaradzaniu im;

Energia

25.  podkreśla, że UE musi dołożyć w Paryżu wszelkich starań, aby zachęcić strony do przyjęcia całościowego podejścia, które łączy ograniczenie emisji z nowym modelem energetycznym opierającym się na efektywności energetycznej i na energii ze źródeł odnawialnych;

26.  podkreśla ogromne możliwości redukcji emisji przez zwiększenie efektywności energetycznej i stosowanie czystej energii; uważa, że maksymalizacja efektywności korzystania z energii na świecie to pierwszy krok w kierunku redukcji emisji związanych z sektorem energetycznym, przyczyniający się jednocześnie do zaradzenia problemowi ubóstwa energetycznego;

27.  wzywa do opartego na zasadzie partycypacji zaangażowania lokalnych społeczności, których dotyczą procesy i projekty związane z łagodzeniem zmiany klimatu i przystosowywaniem się do niej; podkreśla znacznie decentralizacji produkcji energii przez faworyzowanie lokalnych spółdzielni, obywatelskich projektów w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych i działań na rzecz stymulowania produkcji i konsumpcji na własny użytek w sposób sprzyjający przejściu od systemu gospodarczego bazującego na paliwach kopalnych do systemu opartego na energii ze źródeł odnawialnych;

28.  podkreśla istotny potencjał lasów odpornych na zmianę klimatu, jeśli chodzi o ograniczanie emisji dwutlenku węgla w drodze zwiększonej sekwestracji, składowania i zastępowania; zwraca również uwagę na potencjał bioproduktów i produktów drewnopochodnych, a zwłaszcza zrównoważonego sektora bioenergetycznego, oraz na znaczenie lasów i innych sposobów wykorzystania gruntów dla utrzymania i zwiększania sekwestracji i składowania dwutlenku węgla; podkreśla, że w połączeniu z technologią wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CCS) wykorzystanie biomasy jako paliwa w produkcji energii może doprowadzić do znacznego ograniczenia emisji dwutlenku węgla; apeluje o uznanie odnawialnych surowców, takich jak surowce pochodzące z obszarów rolnych, trawiastych i leśnych, oraz zachęcanie do ich stosowania, gdyż przyczyniają się one do zmniejszania emisji oraz do zielonego wzrostu i dekarbonizacji gospodarki; zauważa, że całkowita emisja dwutlenku węgla w sektorze leśnym zmniejszyła się o ponad 25% w latach 2001–2015, głównie ze względu na spowolnienie globalnego wskaźnika wylesiania, i w związku z tym wzywa UE do większego finansowania w skali międzynarodowej redukcji wylesiania w krajach rozwijających się; dostrzega potrzebę ustanowienia prostych, przejrzystych i spójnych ram rozliczania emisji i emisji pochłanianych w sektorach obejmujących użytkowanie gruntów, zmianę użytkowania gruntów i leśnictwo (LULUCF);

29.  przypomina, że po sektorze energetycznym sektor transportu generuje najwięcej emisji gazów cieplarnianych; twierdzi, że istnieje potrzeba wprowadzenia szeregu strategii mających na celu zmniejszenie emisji w tym sektorze oraz bardziej ambitnych inicjatyw UE w zakresie opracowywania i wdrażania alternatywnej infrastruktury paliwowej, aby dodatkowo zachęcać do produkcji i wykorzystywania zaawansowanych biopaliw i przyspieszyć elektryfikację transportu;

30.  podkreśla znaczenie inwestycji w infrastrukturę opracowywanych we współpracy z państwami członkowskimi w celu ułatwienia swobodnego transgranicznego handlu energią;

31.  z zadowoleniem przyjmuje starania podejmowane w ramach współpracy między UE a Departamentem Energii Stanów Zjednoczonych, w szczególności w kwestiach badań nad technologiami związanymi ze zmianą klimatu; uważa, że istnieją znaczne możliwości dalszej współpracy badawczej między UE a innymi dużymi gospodarkami; podkreśla, że wyniki badań finansowanych ze środków publicznych powinny być udostępniane nieodpłatnie;

32.  nalega, aby Komisja Europejska powiadamiała o swoim stanowisku negocjacyjnym za pośrednictwem Porozumienia Burmistrzów, ponieważ miasta, regiony i społeczności lokalne będą kluczowymi podmiotami zapewniającymi skuteczne wdrażanie ustawodawstwa i działań w dziedzinie klimatu na poziomie lokalnym;

33.  zauważa, że biogospodarka może znacznie przyczynić się do reindustrializacji i tworzenia nowych miejsc pracy w UE i innych krajach;

34.  zauważa, że w porozumieniu należy uwzględnić potencjał sektorów obejmujących użytkowanie gruntów, zmianę użytkowania gruntów i leśnictwo (LULUCF), jeśli chodzi o przyczynianie się do osiągnięcia celu UE w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 40% do roku 2030 w porównaniu ze stanem z roku 1990;

35.  apeluje do rządu Francji, aby w geście dobrej woli podjął poważne negocjacje z Parlamentem Europejskim w sprawie ustanowienia jednej siedziby Parlamentu w celu redukcji emisji dużych ilości CO2 wynikających z tego, że siedziby PE znajdują się zarówno w Brukseli, jak i Strasburgu(3);

36.  pochwala USA i Chiny za zobowiązanie się do odgrywania bardziej znaczącej roli, jeżeli chodzi o ochronę klimatu na świecie; z zadowoleniem przyznaje, że te sygnały pomogą doprowadzić do pozytywnego wyniku negocjacji w Paryżu i mając to na uwadze, nalega na oba kraje, by zadbały o przełożenie tego zobowiązania na konkretne działania; wskazuje na korzyści dla środowiska oraz korzyści społeczne i ekonomiczne wynikające ze zdecydowanych globalnych zobowiązań dla konkurencyjności unijnego przemysłu oraz uważa, że UE powinna odgrywać istotniejszą rolę w propagowaniu przejścia na globalny system zobowiązań i strategii przeciwdziałających zmianie klimatu; podkreśla, że takie zobowiązanie, tworzące rzeczywistą długotrwałą wartość dla wszystkich obywateli, przyczynia się do wzmocnienia stosunków międzynarodowych dążących do długotrwałego pokoju, solidarności i zrównoważonego rozwoju; ubolewa, że niektóre kraje rozwinięte wciąż zwiększają ilość emisji per capita.

37.  przypomina stronom i ONZ, że działania indywidualne są tak samo istotne jak działania rządów i instytucji; w związku z tym apeluje o zwiększenie wysiłków za pomocą kampanii i działań uświadamiających i informacyjnych dla ludności, dotyczących drobnych działań i dużych akcji, które społeczeństwo może podjąć, aby wnieść wkład w przeciwdziałanie zmianie klimatu w krajach rozwiniętych i rozwijających się.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

7.9.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

41

13

7

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Zigmantas Balčytis, Bendt Bendtsen, David Borrelli, Reinhard Bütikofer, Jerzy Buzek, Soledad Cabezón Ruiz, Philippe De Backer, Peter Eriksson, Fredrick Federley, Adam Gierek, Juan Carlos Girauta Vidal, Theresa Griffin, Marek Józef Gróbarczyk, Roger Helmer, Hans-Olaf Henkel, Eva Kaili, Kaja Kallas, Barbara Kappel, Krišjānis Kariņš, Seán Kelly, Jeppe Kofod, Paloma López Bermejo, Ernest Maragall, Edouard Martin, Dan Nica, Angelika Niebler, Aldo Patriciello, Morten Helveg Petersen, Miroslav Poche, Michel Reimon, Herbert Reul, Paul Rübig, Algirdas Saudargas, Jean-Luc Schaffhauser, Sergei Stanishev, Neoklis Sylikiotis, Dario Tamburrano, Evžen Tošenovský, Claude Turmes, Miguel Urbán Crespo, Vladimir Urutchev, Adina-Ioana Vălean, Kathleen Van Brempt, Henna Virkkunen, Martina Werner, Anna Záborská, Flavio Zanonato, Carlos Zorrinho

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Michał Boni, Lefteris Christoforou, Cornelia Ernst, Francesc Gambús, Jens Geier, Jude Kirton-Darling, Janusz Korwin-Mikke, Clare Moody, Luděk Niedermayer, Piernicola Pedicini, Massimiliano Salini, Anneleen Van Bossuyt

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Jozo Radoš

(1)

„Dobra jakość życia z uwzględnieniem ograniczeń naszej planety” (COM(2012)0710).

(2)

Dane Eurostatu dotyczące sektora towarów i usług środowiskowych, przytoczone w „Ramach politycznych na okres 2020–2030 dotyczących klimatu i energii” (COM (2014)0015).

(3)

Całkowite emisje CO2 związane z funkcjonowaniem siedziby w Strasburgu to co najmniej 18 884,5 ton rocznie. Decyzja o ustanowieniu jednej siedziby w Brukseli pozwoliłaby zatem zaoszczędzić co najmniej 19 000 ton CO2 rocznie według analizy kosztów środowiskowych działania Parlamentu Europejskiego w dwóch siedzibach przeprowadzonej przez Eco-Logica Ltd. we wrześniu 2007 r.


OPINIA Komisji Spraw Zagranicznych (1.9.2015)

dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

w sprawie nowego międzynarodowego porozumienia w sprawie klimatu, które ma zostać zawarte w Paryżu

(2015/2112(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Dubravka Šuica

WSKAZÓWKI

Komisja Spraw Zagranicznych zwraca się do Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  podkreśla, że zgodnie z art. 3 ust. 5 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) celem UE w jej stosunkach z resztą świata jest przyczynianie się do solidarności i trwałego rozwoju Ziemi, a także do ścisłego przestrzegania i rozwoju prawa międzynarodowego; zauważa, że zgodnie z art. 191 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), polityka UE w dziedzinie środowiska promuje na płaszczyźnie międzynarodowej środki na rzecz zwalczania zmian klimatu;

2.  uznaje zasadnicze znaczenie stabilnego systemu klimatycznego dla bezpieczeństwa żywnościowego, produkcji energii i wody, dla warunków sanitarnych, infrastruktury i zachowania różnorodności biologicznej oraz ekosystemów lądowych i morskich, a także pokoju i dobrobytu na świecie; dostrzega niebezpieczeństwo płynące z niepodejmowania działań w zakresie łagodzenia zmian klimatu i podkreśla pilną potrzebę osiągnięcia porozumienia na 21. Konferencji Stron (COP21) Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC), która odbędzie się w Paryżu (konferencja klimatyczna w Paryżu);

3.  uznaje znaczenie przeciwdziałania zmianom klimatu, fakt, że stanowią one potencjalne zagrożenie dla stabilności i bezpieczeństwa, a także znaczenie dyplomacji klimatycznej z myślą o konferencji klimatycznej w Paryżu; wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ), aby przyspieszyła działania dyplomatyczne dotyczące celów polityki klimatycznej, tak aby zdobyć poparcie dla kompleksowego, ambitnego, przejrzystego, dynamicznego i prawnie wiążącego międzynarodowego porozumienia przewidującego ograniczenie globalnego ocieplenia do 2°C; zgodnie z zobowiązaniami klimatycznymi i międzynarodowymi oraz zasadami UNFCCC podkreśla znaczenie UE jako ważnego podmiotu w dyplomacji klimatycznej i kładzie nacisk na konieczność przemawiania jednym głosem; apeluje w tym kontekście o usprawnienie dialogu wewnątrzeuropejskiego z myślą o wypracowaniu wspólnego stanowiska, zwłaszcza w kwestii poszczególnych kluczowych punktów negocjacji; wzywa państwa członkowskie, aby skutecznie skoordynowały swoje stanowiska w tym zakresie ze stanowiskiem UE; podkreśla, że UE i państwa członkowskie mają olbrzymi potencjał polityki zagranicznej i muszą odgrywać wiodącą rolę w dziedzinie dyplomacji klimatycznej oraz uruchomić tę sieć w celu wypracowania wspólnego stanowiska na temat głównych zagadnień do uzgodnienia w Paryżu, tj. działań łagodzących, przystosowawczych, finansowania, rozwoju i transferu technologii, przejrzystości działań i wsparcia oraz budowania zdolności; wzywa strony zaangażowane w aspekty środowiskowe negocjacji handlowych UE, zwłaszcza trwających negocjacji w sprawie transatlantyckiego partnerstwa handlowo-inwestycyjnego (TTIP), aby uwzględniły konkluzje konferencji klimatycznej w Paryżu;

4.  podkreśla, że dyplomacja klimatyczna jest częścią kompleksowego podejścia do działań zewnętrznych UE; przyznaje, że zmiany klimatu z różnym nasileniem dotkną poszczególne kraje, a kraje najsłabiej rozwinięte ucierpią w sposób niewspółmiernie wysoki ze względu na brak zasobów na łagodzenie zmian klimatu i dostosowanie się do nich; przyznaje, że zmiany w Arktyce stanowią jeden z najistotniejszych skutków zmian klimatu dla bezpieczeństwa UE; apeluje o politykę zapobiegania zmianom klimatu oraz o debatę nad perspektywiczną strategią na szczeblu UE dotyczącą strategicznych i politycznych konsekwencji niestabilności geopolitycznej wywołanej zmianami klimatu, co umożliwiłoby UE reakcję na konflikty związane z zasobami poprzez intensyfikację współpracy z krajami najbardziej dotkniętymi skutkami zmian klimatu;

5.  uważa, że Parlament powinien wykorzystać swoją pozycję i wpływy w międzynarodowych sieciach parlamentarnych do nasilenia wysiłków zmierzających do zawarcia w Paryżu ambitnego i prawnie wiążącego porozumienia międzynarodowego;

6.  z zadowoleniem przyjmuje plan działania na rzecz dyplomacji klimatycznej, który stanowi, że ESDZ, Komisja i państwa członkowskie muszą razem realizować strategiczny i spójny plan dyplomacji klimatycznej w 2015 r.; podkreśla, że w konkluzjach Rady do Spraw Zagranicznych z lipca 2011 r. i czerwca 2013 r. zatwierdzono wspólne dokumenty nieoficjalne ESDZ i Komisji, w których określono trzy kierunki działania na rzecz dyplomacji klimatycznej, oraz że plan działania musi stanowić integralną część tej strategii; podkreśla kluczową rolę, jaką ESDZ może odegrać w promowaniu stanowiska UE przed konferencją klimatyczną w Paryżu i w jej trakcie oraz w budowaniu wzajemnego zrozumienia pomiędzy wszystkimi zaangażowanymi stronami w odniesieniu do sposobów pozyskania międzynarodowego poparcia dla rozwoju odpornego na zmiany klimatu;

7.  podkreśla znaczenie rozmów pomiędzy UE i parlamentami krajowymi, władzami lokalnymi, społeczeństwem obywatelskim, sektorem prywatnym oraz środkami przekazu, zarówno w UE i poza nią, ze względu na to, że podmioty te odgrywają coraz większą rolę w dyskusji na temat klimatu; uważa, że rozmowy te przyczynią się do przejrzystego i sprzyjającego włączeniu społecznemu porozumienia;

8.  podkreśla, że plan działania musi obejmować jasno wyznaczone cele i strategie ich osiągnięcia;

9.  podkreśla znaczenie traktowania troski o poszanowanie praw człowieka jako kluczowego elementu działań związanych ze zmianami klimatu oraz domaga się, aby Komisja i państwa członkowskie zapewniły przyznanie w porozumieniu paryskim, że poszanowanie, ochrona i promocja praw człowieka – obejmujące m.in. równość płci, pełne i równe uczestnictwo kobiet oraz aktywne wspieranie sprawiedliwej transformacji siły roboczej przez zapewnienie godnej pracy i odpowiedniej jakości miejsc pracy dla wszystkich – stanowią warunek wstępny skutecznych globalnych działań w dziedzinie klimatu;

10.  zauważa, że strony konwencji UNFCCC zdecydowały na 18. sesji konferencji stron (decyzja 23/CP.18) o przyjęciu celu związanego z równowagą płci w organach powołanych na mocy UNFCCC i protokołu z Kioto, aby zwiększyć udział kobiet i prowadzić bardziej skuteczną politykę w zakresie zmian klimatu uwzględniającą potrzeby kobiet i mężczyzn w równy sposób oraz aby śledzić dokonywane postępy w osiąganiu celu równowagi płci w ramach realizacji polityki zmian klimatu uwzględniającej kwestie płci;

11.  zwraca się do wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa o opracowanie priorytetów strategicznych zewnętrznej polityki klimatycznej, zakorzenionych w ogólnych celach polityki zagranicznej, oraz o dopilnowanie, aby delegatury UE bardziej intensywnie skupiły się na polityce klimatycznej i monitorowaniu starań krajów na rzecz łagodzenia zmian klimatu lub dostosowania się do nich, a także na zapewnianiu wsparcia w zakresie budowania zdolności, oraz aby dysponowały środkami niezbędnymi do realizacji działań w kwestiach monitorowania klimatu; wzywa UE do ściślejszej współpracy w kwestiach klimatycznych z krajami sąsiadującymi i kandydującymi, apelując o dostosowanie ich polityki do celów UE dotyczących klimatu; zwraca się do państw członkowskich i ESDZ o ustanowienie w delegaturach UE i w ambasadach państw członkowskich punktów kontaktowych skoncentrowanych na zmianach klimatu;

12.  przypomina, że zmiany klimatu prawdopodobnie doprowadzą do znaczących zmian w modelach migracji w krajach rozwijających się; wzywa UE, aby wspierała społeczności w krajach rozwijających się, zwłaszcza w krajach najsłabiej rozwiniętych, w staraniach o dostosowanie się do zmian klimatu oraz zwiększenie odporności na zagrożenia dla środowiska;

13.  podkreśla, że kwestia zmian klimatu powinna stanowić integralną część polityki rozwoju i że musi być uwzględniona przy planowaniu budżetu przeznaczonego na pomoc humanitarną i politykę rozwoju.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

31.8.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

49

4

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Michèle Alliot-Marie, Petras Auštrevičius, Elmar Brok, Klaus Buchner, James Carver, Fabio Massimo Castaldo, Lorenzo Cesa, Arnaud Danjean, Mark Demesmaeker, Georgios Epitideios, Knut Fleckenstein, Eugen Freund, Michael Gahler, Iveta Grigule, Sandra Kalniete, Manolis Kefalogiannis, Janusz Korwin-Mikke, Andrey Kovatchev, Eduard Kukan, Ilhan Kyuchyuk, Arne Lietz, Barbara Lochbihler, Sabine Lösing, Andrejs Mamikins, David McAllister, Tamás Meszerics, Demetris Papadakis, Alojz Peterle, Tonino Picula, Andrej Plenković, Cristian Dan Preda, Jozo Radoš, Jacek Saryusz-Wolski, Jaromír Štětina, Charles Tannock, Eleni Theocharous, László Tőkés, Johannes Cornelis van Baalen, Geoffrey Van Orden

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Daniel Caspary, Neena Gill, Ana Gomes, Liisa Jaakonsaari, Anneli Jäätteenmäki, Othmar Karas, Antonio López-Istúriz White, Norbert Neuser, Urmas Paet, Gilles Pargneaux, Jean-Luc Schaffhauser, Helmut Scholz, Paavo Väyrynen, Janusz Zemke

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Heidi Hautala, Jutta Steinruck


OPINIA Komisji Rozwoju (10.9.2015)

dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

w sprawie nowego międzynarodowego porozumienia w sprawie klimatu, które ma zostać zawarte w Paryżu

(2015/2112(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Anna Záborská

WSKAZÓWKI

Komisja Rozwoju zwraca się do Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  podkreśla, że z najnowszego, 5. sprawozdania oceniającego Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) jednoznacznie wynika, że ocieplenie klimatu jest faktem, a działalność człowieka jest głównym powodem zmian klimatu obserwowanych od połowy XX w.; podkreśla, że zmiana klimatu stanowi poważne zagrożenie dla krajów rozwijających się, a zwłaszcza dla krajów najsłabiej rozwiniętych i małych rozwijających się państw wyspiarskich; zwraca uwagę, że emisje gazów cieplarnianych w państwach najbardziej podatnych na zagrożenia są nieznaczne, wobec czego kraje te nie odpowiadają za sytuację, której muszą stawić czoła; apeluje o skoncentrowanie się w ramach porozumienia paryskiego na wspieraniu środków dostosowania się do zmian klimatu i ich łagodzenia dla krajów najsłabiej rozwiniętych i małych rozwijających się państw wyspiarskich dzięki transferowi technologii i finansowaniu przy jednoczesnym skupieniu się na kwestii eliminacji ubóstwa, ograniczenia nierówności i zrównoważoności;

2.  podkreśla, że zmiana klimatu będzie utrudniać realizację celów zrównoważonego rozwoju oraz że w przypadku niemożności ograniczenia globalnego ocieplenia do poziomu poniżej 2ºC, uzgodnionego na konferencji kopenhaskiej w sprawie zmiany klimatu, utracone zostaną dotychczasowe osiągnięcia rozwojowe, zwłaszcza że wzrost temperatury o 2ºC również oznaczałby poważne straty oraz szkody środowiskowe i społeczne, a także groźbę pogorszenia obecnej sytuacji krajów najsłabszych i pogłębienia kryzysów humanitarnych;

3.  zwraca uwagę na ostatnie sprawozdanie Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP) w sprawie luki adaptacyjnej, w którym oszacowano, że koszt dostosowania do zmiany klimatu w samej Afryce zwiększy się do 2050 r. do 50 mld USD rocznie nawet przy założeniu, że dzięki międzynarodowym wysiłkom uda się ograniczyć globalne ocieplenie do mniej niż 2°C w tym wieku; uważa, że nawet jeśli wszystkie racjonalne pod względem kosztów środki dostosowania do zmiany klimatu zostaną wdrożone, wciąż pozostaną szkody, w przypadku których dostosowanie nie będzie już możliwe; uznaje, że te pozostałe szkody podwoją koszty dostosowania w okresie 2030–2050;

4.  zwraca uwagę na związek między emisją gazów cieplarnianych, zmianą klimatu, anomaliami pogodowymi, występowaniem klęsk żywiołowych i ich rozmiarami, degradacją gleby, kryzysami żywnościowymi, coraz trudniejszym dostępem do wody pitnej, znacznymi przepływami migracyjnymi i konfliktami; zauważa, że zjawiska te mają negatywny wpływ na podejmowane na szczeblu globalnym wysiłki z myślą o realizacji celów zrównoważonego rozwoju oraz mają dramatyczniejsze skutki dla uboższych grup i grup znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji;

5.  podkreśla konieczność utworzenia podczas konferencji COP 21 w Paryżu wspólnego systemu obliczania emisji gazów cieplarnianych, tak aby wdrażanie wkładów krajowych było przejrzyste i dawało się zmierzyć;

6.  podkreśla, że aby ograniczyć emisję gazów cieplarnianych w krajach rozwijających się, konieczne jest wprowadzenie mechanizmów, które doprowadziłyby do intensywniejszego korzystania z odnawialnych źródeł energii i poprawiły efektywność energetyczną oraz wykorzystanie zasobów przemysłowych charakteryzujących się zerowym lub niewielkim śladem węglowym;

7.  podkreśla ostateczną konieczność wzmocnienia zdolności zapobiegania klęskom żywiołowym, odporności na nie oraz zdolności ograniczania ich skutków, a także zdolności przystosowywania się w krajach rozwijających się; domaga się, by te wyzwania znalazły się w centrum priorytetów w ramach strategii infrastrukturalnych, urbanistycznych, rolniczych i inwestycyjnych oraz by rozwijano technologie konieczne do przeciwdziałania zmianie klimatu;

8.  z niepokojem zauważa, że w latach 2008–2013 166 mln osób musiało opuścić swoje domy z powodu powodzi, huraganów, trzęsień ziemi i innych klęsk żywiołowych; zwraca szczególną uwagę na fakt, że zmiany zachodzące w niektórych regionach Afryki, a wynikające z warunków klimatycznych, mogą doprowadzić do nasilenia się problemu z uchodźcami na Morzu Śródziemnym; ubolewa, że status uchodźcy klimatycznego nie jest jeszcze uznawany i pozostawia lukę prawną, co ma konsekwencje dla ofiar, które nie mogą korzystać ze statusu uchodźcy;

9.  podkreśla, jak ważne jest intensywniejsze wspieranie działań w zakresie odbudowy po klęskach żywiołowych, oraz przypomina o konieczności ustanowienia mechanizmów współmiernych do strat i szkód spowodowanych przez zmianę klimatu i klęski żywiołowe w krajach rozwijających się;

10.  domaga się wspólnego podejmowania wysiłków przez kraje rozwinięte i rozwijające się w celu rozwiązania problemu globalnej zmiany klimatu przy uwzględnieniu zasady wspólnej, lecz zróżnicowanej odpowiedzialności; podkreśla, że UE musi podejmować większe starania na rzecz prawnie wiążącego międzynarodowego porozumienia, obejmującego jak najwięcej krajów, w tym największych emitentów, gwarantującego intensywniejsze działania w dziedzinie łagodzenia skutków zmiany klimatu i dostosowywania się do tej zmiany; uważa, że innowacyjne źródła, takie jak opłaty za emisję dwutlenku węgla przez transport międzynarodowy oraz przeznaczenie dochodów z podatku od transakcji finansowych pomogłyby zaspokoić rosnące potrzeby finansowe w związku z globalnymi działaniami w dziedzinie klimatu;

11.  wzywa do skoncentrowanych wysiłków przeciwko masowemu wykupowi gruntów rolnych poprzez promowanie odpowiednich zabezpieczeń uniemożliwiających to zjawisko, zwłaszcza że sama zmiana użytkowania gruntów odpowiada za około 20% światowych emisji dwutlenku węgla rocznie i że niezrównoważone praktyki rolnicze przyczyniają się do zmiany klimatu, zagrażają bezpieczeństwu żywnościowemu i zanieczyszczają środowisko;

12.  domaga się wspólnego podejmowania większych wysiłków przez kraje rozwinięte i rozwijające się w celu rozwiązania problemu globalnej zmiany klimatu zgodnie z zasadą wspólnej, lecz zróżnicowanej odpowiedzialności; podkreśla, że w ramach tych wysiłków nie należy zapominać o fluorowanych gazach cieplarnianych, gdyż odgrywają one kluczową rolę w globalnej zmianie klimatu, oraz że na konferencji w Paryżu musi zostać osiągnięte prawnie wiążące porozumienie mające zastosowanie do wszystkich krajów; podkreśla potrzebę zapewnienia odpowiedniego, stabilnego i przewidywalnego finansowania działań związanych ze zmianą klimatu, a także właściwej równowagi między łagodzeniem skutków zmiany klimatu a dostosowywaniem się do tej zmiany;

13.  podkreśla, że aby ograniczyć emisję gazów cieplarnianych w krajach rozwijających się, konieczne jest wprowadzenie mechanizmów zwiększających skalę wykorzystania alternatywnych i wydajnych źródeł energii; zachęca kraje rozwijające się do inwestowania w zdecentralizowaną produkcję na małą skalę dotyczącą dostarczania energii ze źródeł odnawialnych poza siecią zewnętrzną; apeluje do UE o większe wsparcie dla takiej produkcji i na rzecz efektywności energetycznej, a także z myślą o zrównoważonym rybołówstwie i rolnictwie koncentrującym się na drobnych producentach rolnych, dywersyfikacji upraw, agroleśnictwie i praktykach rolno-ekologicznych, w tym pomocy na rzecz szkoleń w społecznościach wiejskich; wyraża przekonanie, że działania we wszystkich tych obszarach mogą znacznie przyczynić się do łagodzenia zmian klimatu i dostosowywania się do nich, jak i do zmniejszenia ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi;

14.  stwierdza, że skuteczne rozwiązanie problemu zmian klimatycznych musi być dla UE i innych podmiotów na arenie międzynarodowej priorytetem o znaczeniu strategicznym oraz że oznacza to konieczność uwzględniania działań klimatycznych we wszystkich odpowiednich obszarach polityki i zadbania o spójność polityki; uważa, że UE powinna promować niskoemisyjne modele rozwoju we wszystkich istotnych dziedzinach i sektorach oraz wzywa UE, by przedstawiła wzorce zrównoważonej produkcji i konsumpcji, w tym również wskazała, w jaki sposób zamierza ograniczyć konsumpcję i sprawić, aby działalność gospodarcza nie była równoznaczna z degradacją środowiska; wzywa UE do przejęcia inicjatywy na konferencji paryskiej i dążenia do podjęcia konkretnych kroków, aby zrealizować cel polegający na ograniczeniu globalnego ocieplenia do 2ºC;

15.  zwraca uwagę na decydujące znaczenie, jakie w kontekście porozumienia paryskiego ma zapewnienie finansowania działań związanych z klimatem; ponawia swój apel do UE i krajów rozwiniętych o wypełnienie zobowiązania do zapewnienia dodatkowych środków finansowych na potrzeby związane ze zmianą klimatu, zarówno ze źródeł publicznych, jak i prywatnych, dwu- oraz wielostronnych, w wysokości 100 mld USD rocznie do 2020 r.; zwraca uwagę, że aby spełnić wymóg dodatkowości, oficjalna pomoc rozwojowa musi wzrastać co najmniej w takim samym tempie jak środki na działania związane z klimatem; dostrzega rolę prywatnych środków finansowych na działania związane z klimatem, które jednak nie powinny zastępować środków publicznych, lecz je uzupełniać, a także zwraca uwagę na potrzebę przejrzystej sprawozdawczości i rozliczalności oraz na zabezpieczenia społeczne i środowiskowe;

16.  popiera korzystanie z innowacyjnych źródeł finansowania działań klimatycznych i ustalenia dotyczące handlu uprawnieniami do emisji; wzywa do przedstawienia harmonogramu działań w związku z podjętym w porozumieniu paryskim zbiorowym zobowiązaniem do stopniowego wycofania dopłat do paliw kopalnych;

17.  wzywa UE i kraje rozwinięte do zwiększenia nakładów na łagodzenie skutków zmiany klimatu i dostosowywanie się do tej zmiany, rozwój i transfer technologii, a także na budowanie zdolności w krajach rozwijających się; ponawia swój apel do UE i krajów rozwiniętych o wypełnienie zbiorowego zobowiązania do zapewnienia nowych i dodatkowych środków finansowych na potrzeby związane ze zmianą klimatu, zarówno ze źródeł publicznych, jak i prywatnych, dwu- oraz wielostronnych, w wysokości 100 mld USD do 2020 r.; w tym celu wzywa UE do zwiększenia wsparcia finansowego na rzecz działań w dziedzinie klimatu w krajach rozwijających się przy wykorzystaniu nowych źródeł finansowania, takich jak dochody z aukcji w ramach systemu handlu uprawnieniami do emisji, podatek od transakcji finansowych oraz opłaty za emisje z paliw kopalnych pochodzące z międzynarodowego lotnictwa i transportu morskiego; podkreśla, że potrzebne jest odrębne księgowanie finansowania działań związanych ze zmianą klimatu w celu wykazania dodatkowości zobowiązań finansowych; podkreśla także, że odpowiedzialność na szczeblu krajowym oraz włączenie celów klimatycznych do krajowych strategii rozwoju ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia skutecznego wykorzystania środków finansowych przeznaczonych na działania klimatyczne, które są powiązane z efektywnością energetyczną i korzystaniem z energii ze źródeł odnawialnych; apeluje do UE o zadbanie o niezbędne środki, aby w tej kwestii odgrywać rolę przewodnią;

18.  popiera globalny cel finansowania działań na rzecz łagodzenia skutków zmiany klimatu i dostosowywania się do tej zmiany, oparty na krajowych planach regionalnego dostosowania, aby umożliwić zlikwidowanie deficytu efektywności, a także wprowadzić strategię zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi zgodnie z ustaleniami w ramach z Sendai dotyczącymi ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych;

19.  podkreśla, że zgodnie z zasadą spójności polityki na rzecz rozwoju należy zlikwidować publiczne środki zachęty do produkcji biopaliw z roślin uprawnych (takie jak wiążący unijny cel 10% w odniesieniu do odnawialnych źródeł energii w transporcie lub subsydia), gdyż środki te mogą działać jako zachęta do wylesiania, które już odpowiada za 20% emisji gazów cieplarnianych, innych sposobów użytkowania gruntów i masowego wykupu gruntów rolnych, co narusza prawo do pożywienia w krajach trzecich;

20.  uważa, że ekofundusz klimatyczny powinien działać jak instytucja, która ustala priorytety dotyczące potrzeb osób dotkniętych zmianami klimatu w krajach rozwijających się, działać wyłącznie w interesie publicznym oraz współpracować z prywatnymi przedsiębiorstwami i podmiotami finansującymi jedynie w stopniu gwarantującym przestrzeganie wysokich norm środowiskowych i społecznych oraz standardów praw człowieka, wprowadzać solidne i przejrzyste procedury, a także zakazać współpracy z podmiotami sektora prywatnego zamieszanymi w pranie pieniędzy, uchylanie się od opodatkowania i unikanie opodatkowania oraz oszustwa i korupcję;

21.  apeluje do największych krajów rozwiniętych, by wykorzystały swoją zaawansowaną infrastrukturę do wspierania, umacniania i stymulowania zrównoważonego wzrostu oraz by zobowiązały się wspierać kraje rozwijające się w tworzeniu ich potencjału, co pozwoli osiągnąć w przyszłości wzrost gospodarczy we wszystkich regionach świata bez dalszych szkód dla środowiska;

22.  podkreśla znaczenie roli, jaką powinny pełnić społeczność krajów rozwiniętych, Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) oraz działający przy OECD Komitet Pomocy Rozwojowej (DAC), ściśle współpracując z zainteresowanymi stronami i właściwymi organizacjami w celu oceny i łagodzenia najgorszych skutków zmiany klimatu dla ludzi, które prawdopodobnie będą złożone nawet przy ociepleniu na poziomie poniżej 2ºC;

23.  dostrzega potrzebę podjęcia działań i proponuje działania w związku ze skutkami wysokoemisyjnych źródeł pożywienia i emisji pochodzących z rolnictwa, takich jak metan i podtlenek azotu; ponadto domaga się działań w związku z wylesianiem wskutek zmiany użytkowania gruntów na pasze i pastwiska w celu uniknięcia emisji związanych z rynkami źródeł żywności; wzywa do podjęcia działań w celu zwiększenia świadomości na temat skutków klimatycznych metod produkcji żywności mających poważne skutki oraz w celu ułatwienia przedsiębiorstwom i ludziom zmiany zachowania; domaga się, aby środki odnoszące się do podaży i popytu, w tym działania mające na celu ograniczenie marnowania żywności, stanowiły element krajowych planów łagodzenia skutków zmiany klimatu, zwłaszcza w krajach o podwyższonym poziomie konsumpcji.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

3.9.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

19

0

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Beatriz Becerra Basterrechea, Ignazio Corrao, Doru-Claudian Frunzulică, Charles Goerens, Maria Heubuch, Stelios Kouloglou, Linda McAvan, Norbert Neuser, Lola Sánchez Caldentey, Elly Schlein, György Schöpflin, Pedro Silva Pereira, Davor Ivo Stier, Rainer Wieland, Anna Záborská

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Seb Dance, Brian Hayes

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Soledad Cabezón Ruiz, Constance Le Grip, Ivana Maletić, Jutta Steinruck, Axel Voss


OPINIA Komisji Transportu i Turystyki (16.7.2015)

dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

w sprawie nowego międzynarodowego porozumienia w sprawie klimatu, które ma zostać zawarte w Paryżu

(2015/2112(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Bas Eickhout

WSKAZÓWKI

Komisja Transportu i Turystyki zwraca się do Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji i cele wkładu UE w konferencję klimatyczną COP 21, która ma się odbyć w Paryżu w grudniu 2015 r.; podkreśla potrzebę zwiększania zarówno przez Komisję, jak i państwa członkowskie widoczności sektora transportu podczas konferencji, z uwzględnieniem m.in. takich inicjatyw jak program rozwiązań, a także konieczność odegrania wiodącej roli w osiągnięciu przejrzystego i wiążącego międzynarodowego porozumienia uznającego rolę podmiotów niepaństwowych; zwraca się do Komisji o czynne wspieranie w ramach konferencji inicjatyw w dziedzinie zrównoważonej mobilności w miastach i transportu publicznego;

2.  wzywa Komisję do zaoferowania stronom konferencji COP 21 wsparcia i fachowej wiedzy w opracowaniu ich wkładów krajowych, a jednocześnie do podnoszenia świadomości na temat roli sektora transportu w przyjmowaniu kompleksowych strategii na rzecz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych;

3.  przyznaje, że Międzynarodowa Organizacja Lotnictwa Cywilnego (ICAO) zobowiązała się do opracowania ogólnoświatowego, rynkowego mechanizmu ograniczania emisji w lotnictwie; ubolewa jednakże nad dotychczasowym brakiem postępów i ambicji; zwraca uwagę na fakt, że osiągnięcie celów w zakresie emisji CO2 określonych dla lotnictwa i transportu morskiego wymaga przepisów uzgodnionych na szczeblu światowym w ramach ICAO i Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO); wzywa w związku z tym wszystkie strony, by zobowiązały się do opracowania skutecznego i strukturalnego instrumentu oraz środków gwarantujących ograniczenie emisji CO2; wzywa IMO do przyspieszenia działań w celu wypracowania do końca 2016 r. porozumienia w sprawie skutecznego uregulowania i zmniejszenia emisji pochodzących z żeglugi międzynarodowej;

4.  apeluje, aby w Protokole paryskim uwzględnić cele w zakresie emisji gazów cieplarnianych spójne z globalnym budżetem emisji CO2 zgodnie z celem 2ºC ustalonym dla międzynarodowego lotnictwa i żeglugi morskiej, a także apeluje do wszystkich stron, w tym do Komisji i państw członkowskich, aby w protokole paryskim uznały globalne, policzalne cele w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych za najwyższy priorytet oraz współpracowały z IMO i ICAO z myślą o zawarciu umowy dotyczącej wiarygodnego instrumentu mogącego doprowadzić do osiągnięcia koniecznych redukcji emisji; podkreśla znaczenie uwzględnienia specyficznej sytuacji wysp i regionów najbardziej oddalonych w celu zagwarantowania, by względy środowiskowe nie miały wpływu na mobilność szczególnie w tych regionach i dostępność do nich;

5.  uznaje, że zgodnie z 5. sprawozdaniem oceniającym Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu globalny limit emisji dwutlenku węgla, który prawdopodobnie ograniczy wzrost temperatury do poziomu poniżej 2 C, wymaga, by łączne emisje globalne w latach 2011–2100 utrzymały się na poziomie poniżej 1010 Gton CO2;

6.   jest przekonany, że bez większego ukierunkowania na ograniczenie emisji powodowanych przez sektor transportu ogólne cele klimatyczne będą niemożliwe do zrealizowania, ponieważ transport jest jedynym sektorem, w którym emisja gazów cieplarnianych stale rośnie (wzrost o 30% przez ostatnie 25 lat); podkreśla, że jedynie wiążące cele w zakresie ograniczenia emisji gazów cieplarnianych oraz pełne włączenie energii ze źródeł odnawialnych do rynku i technologicznie neutralne podejście do dekarbonizacji, a także bardziej zintegrowana polityka transportu i inwestycji obejmująca przechodzenie na inne rodzaje transportu i postęp technologiczny oraz ograniczanie korzystania z transportu (np. dzięki zrównoważonej logistyce, inteligentnemu planowaniu przestrzeni miejskiej i zintegrowanemu programowi zarządzania mobilnością) będzie w stanie je zrealizować;

7.  podkreśla, że 94% transportu – głównie drogowego, lotniczego i morskiego – jest uzależnione od paliw kopalnych i w związku z tym pilnie potrzebuje środków do przyspieszenia postępów na drodze do wcześniejszej realizacji celów białej księgi do 2030 r. w odniesieniu do paliw odnawialnych, odnawialnej energii elektrycznej czy technologii niskowęglowych; jest zdania, że zwiększenie efektywności energetycznej transportu powinno być jednym z priorytetów europejskiej polityki transportowej; podkreśla, że należy znacznie rozwinąć kanały dystrybucji nowych, zrównoważonych i nieemisyjnych źródeł energii, aby wesprzeć ambitne przejście na bardziej zrównoważoną energię oraz zmniejszyć zależność od paliw kopalnych i importu energii;

8.  podkreśla, że ponad połowa ludności świata mieszka obecnie w małych i dużych miastach, zaś transport miejski w dużym stopniu przyczynia się do emisji gazów cieplarnianych pochodzących z sektora transportu; dlatego wzywa Komisję i państwa członkowskie do aktywnego podnoszenia świadomości na temat roli zrównoważonej mobilności w miastach w realizacji zobowiązań w zakresie łagodzenia zmiany klimatu; podkreśla, że odpowiedzialne użytkowanie gruntów, planowanie przestrzenne i zrównoważone rozwiązania dla transportu na obszarach miejskich skutecznie przyczyniają się do osiągnięcia celu zmniejszenia emisji CO2; wzywa Komisję do podjęcia środków niezbędnych do zdecydowanego wspierania transportu publicznego, wspólnych rozwiązań w zakresie mobilności, ruchu pieszego i rowerowego, zwłaszcza na obszarach gęsto zaludnionych, oraz w razie potrzeby do przedstawienia wniosków dotyczących ulepszenia regulacji UE w celu propagowania multimodalności oraz nowych usług w dziedzinie logistyki i mobilności;

9.  podkreśla, że w sektorze transportu niezbędny jest dobry koszyk energetyczny realizowany poprzez wspieranie alternatywnych pojazdów napędzanych gazem ziemnym i biogazem oraz strategii politycznych mających na celu umocnienie zrównoważonych środków transportu, w tym elektryfikacji transportu i wykorzystywania inteligentnych systemów transportu; podkreśla konieczność położenia nacisku na kolej, tramwaje, elektryczne autobusy, samochody i rowery, uwzględnienia całego cyklu życia oraz dążenia do pełnej eksploatacji odnawialnych źródeł energii; stanowczo zachęca lokalne organy właściwe dla komunikacji publicznej i przewoźników do odgrywania wiodącej roli we wprowadzaniu niskoemisyjnego taboru i technologii;

10.  podkreśla konieczność stopniowej internalizacji wpływu transportu na klimat w ramach kompleksowego pakietu środków na rzecz uzyskania uczciwej ceny w tym sektorze oraz wprowadzenia uczciwej konkurencji między poszczególnymi rodzajami transportu; wzywa Komisję, aby zapewniła odpowiednie unijne instrumenty finansowe, w tym ekofundusz klimatyczny, na te projekty w sektorze transportu, które będą miały pozytywny wpływ na środowisko, a jednocześnie nie wykluczała żadnego rodzaju transportu, a zwłaszcza aby wspierała rozwój planów zrównoważonej mobilności w miastach; w związku z tym wzywa do połączenia szeregu instrumentów, które obejmują środki służące uwzględnianiu negatywnych efektów zewnętrznych oraz wiążą się z uruchamianiem funduszy na finansowanie badań i rozwoju, finansowanie wielkoskalowych projektów demonstracyjnych w dziedzinie czystej technologii transportowej i tworzeniem zachęt do stosowania tych technologii;

11.  zwraca uwagę, że dla osiągnięcia ambitnych celów w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych kluczowe znaczenie mają krótko- i długoterminowe strategie ograniczania transportu;

12.  zauważa, że we wdrażaniu środków mających na celu łagodzenie zmian klimatu i dostosowywanie się do nich należy rozważyć wykorzystanie zasobów kosmicznych, w szczególności za pomocą monitorowania i kontroli emisji gazów cieplarnianych; wzywa Komisję do wniesienia czynnego wkładu w globalny system monitorowania emisji CO2 i CH4; wzywa Komisję do wspierania wysiłków na rzecz stworzenia unijnego systemu pomiaru emisji gazów cieplarnianych w autonomiczny i niezależny sposób z wykorzystaniem i rozszerzeniem misji programu Copernicus;

13.  podkreśla, że UE musi odgrywać wiodącą rolę w sposób odpowiedzialny, oraz stwierdza, że jeśli jej ambicje i cele nie są podzielane w innych regionach świata, konkurencyjność UE mogłaby ponieść szkodę;

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

14.7.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

40

4

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Daniela Aiuto, Lucy Anderson, Marie-Christine Arnautu, Georges Bach, Izaskun Bilbao Barandica, Deirdre Clune, Michael Cramer, Luis de Grandes Pascual, Andor Deli, Isabella De Monte, Ismail Ertug, Jacqueline Foster, Dieter-Lebrecht Koch, Stelios Kouloglou, Merja Kyllönen, Miltiadis Kyrkos, Bogusław Liberadzki, Marian-Jean Marinescu, Georg Mayer, Gesine Meissner, Cláudia Monteiro de Aguiar, Jens Nilsson, Markus Pieper, Salvatore Domenico Pogliese, Gabriele Preuß, Christine Revault D’Allonnes Bonnefoy, Dominique Riquet, Massimiliano Salini, David-Maria Sassoli, Claudia Schmidt, Claudia Tapardel, Keith Taylor, Pavel Telička, István Ujhelyi, Peter van Dalen, Wim van de Camp, Janusz Zemke, Roberts Zīle, Kosma Złotowski, Elżbieta Katarzyna Łukacijewska

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Ivo Belet, Bas Eickhout, Theresa Griffin, Ruža Tomašić, Henna Virkkunen

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

James Carver


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

23.9.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

55

5

8

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Marco Affronte, Margrete Auken, Pilar Ayuso, Zoltán Balczó, Ivo Belet, Simona Bonafè, Lynn Boylan, Cristian-Silviu Buşoi, Miriam Dalli, Seb Dance, Angélique Delahaye, Jørn Dohrmann, Ian Duncan, Stefan Eck, Bas Eickhout, Eleonora Evi, José Inácio Faria, Karl-Heinz Florenz, Francesc Gambús, Elisabetta Gardini, Jens Gieseke, Julie Girling, Matthias Groote, Françoise Grossetête, Andrzej Grzyb, Jytte Guteland, György Hölvényi, Anneli Jäätteenmäki, Jean-François Jalkh, Benedek Jávor, Karin Kadenbach, Kateřina Konečná, Giovanni La Via, Peter Liese, Norbert Lins, Valentinas Mazuronis, Susanne Melior, Miroslav Mikolášik, Gilles Pargneaux, Piernicola Pedicini, Pavel Poc, Frédérique Ries, Michèle Rivasi, Daciana Octavia Sârbu, Annie Schreijer-Pierik, Renate Sommer, Tibor Szanyi, Estefanía Torres Martínez, Nils Torvalds, Damiano Zoffoli

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Guillaume Balas, Nikolay Barekov, Paul Brannen, Renata Briano, Mireille D’Ornano, Albert Deß, Herbert Dorfmann, Ismail Ertug, Giorgos Grammatikakis, Martin Häusling, Gesine Meissner, Anne-Marie Mineur, Ulrike Müller, James Nicholson, Marijana Petir, Bolesław G. Piecha, Gabriele Preuß, Jadwiga Wiśniewska

Informacja prawna