Procedura : 2015/2210(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0307/2015

Teksty złożone :

A8-0307/2015

Debaty :

PV 28/10/2015 - 14
CRE 28/10/2015 - 14

Głosowanie :

PV 29/10/2015 - 10.4
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :


SPRAWOZDANIE     
PDF 984kWORD 334k
20.10.2015
PE 564.958v02-00 A8-0307/2015

w sprawie europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: realizacja priorytetów na rok 2015

(2015/2210(INI))

Komisja Gospodarcza i Monetarna

Sprawozdawca: Dariusz Rosati

Sprawozdawcy komisji opiniodawczych (*):

Jean Arthuis, Komisja Budżetowa

Sergio Gutiérrez Prieto, Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych

(*) Zaangażowana komisja – art. 54 Regulaminu

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: realizacja priorytetów na rok 2015

(2015/2210(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 121 ust. 2 i art. 136,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 15 maja 2015 r. w sprawie zaleceń dla poszczególnych krajów na 2015 r. (COM(2015)0251),

–  uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dni 25 i 26 czerwca 2015 r. (EUCO 22/15),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: roczna analiza wzrostu gospodarczego – rok 2015(1),

–   uwzględniając komunikat Komisji z dnia 28 listopada 2014 r. przedłożony w ramach mechanizmu ostrzegania (2015 r.) (COM(2014)0904),

–  uwzględniając sprawozdanie pięciu przewodniczących z dnia 22 czerwca 2015 r. zatytułowane „Dokończenie budowy europejskiej unii gospodarczej i walutowej”,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie przeglądu ram zarządzania gospodarczego: sytuacja obecna i wyzwania(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 1 grudnia 2011 r. w sprawie europejskiego okresu oceny koordynacji polityki gospodarczej(3),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 stycznia 2015 r. zatytułowany „Optymalne wykorzystanie elastyczności przewidzianej w obowiązujących postanowieniach paktu stabilności i wzrostu” (COM(2015)0012),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2015/1017 w sprawie Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych, Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego i Europejskiego Portalu Projektów Inwestycyjnych oraz zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1291/2013 i (UE) nr 1316/2013 – Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 listopada 2014 r. zatytułowany „Plan inwestycyjny dla Europy” (COM(2014)0903),

–  uwzględniając zieloną księgę Komisji z dnia 18 lutego 2015 r. zatytułowaną „Tworzenie unii rynków kapitałowych” (COM(2015)0063),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 17 czerwca 2015 r. zatytułowany „Sprawiedliwy i skuteczny system opodatkowania przedsiębiorstw w Unii Europejskiej: pięć głównych obszarów działania” (COM(2015)0302),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie poprawy dostępu MŚP do finansowania(4),

–   uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 października 2013 r. zatytułowany „Wzmocnienie społecznego wymiaru unii gospodarczej i walutowej” (COM(2013)0690),

–   uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 marca 2010 r. zatytułowany „Europa 2020. Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” (COM(2010)2020) oraz komunikat z dnia 13 marca 2014 r. zatytułowany „Podsumowanie realizacji strategii »Europa 2020« na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu” (COM(2014)0130),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej oraz opinie Komisji Budżetowej, Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, Komisji Rozwoju Regionalnego oraz Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A8-0307/2015),

A.  mając na uwadze, że we wiosennej prognozie gospodarczej z 2015 r. Komisja przewiduje na 2016 r. stopę wzrostu na poziomie 2,1% w UE i 1,9% w strefie euro;

B.  mając na uwadze, że w rocznej analizie wzrostu gospodarczego przedstawionej przez Komisję dnia 28 listopada 2014 r. określono trzy główne priorytety na 2015 r. (skoordynowane działania stymulujące wzrost inwestycji prywatnych, odnowione zobowiązanie na rzecz reform strukturalnych oraz dążenie do odpowiedzialności budżetowej) i po raz pierwszy położono nacisk na wkład, jaki budżet UE powinien wnieść w realizację tych celów;

C.  mając na uwadze, że według oczekiwań roczna stopa inflacji cen konsumpcyjnych zarówno w UE, jak i w strefie euro wzrośnie z 0,1% w 2015 r. do 1,1 % w 2016 r., co nie odzwierciedla ryzyka wystąpienia deflacji przewidywanej przez Europejski Bank Centralny;

D.  mając na uwadze, że w ciągu ostatnich sześciu miesięcy podjęto szereg działań budżetowych na rzecz realizacji celów wyznaczonych w rocznej analizie wzrostu gospodarczego, takich jak przyjęcie rozporządzenia ustanawiającego Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), uruchomienie programów operacyjnych dotyczących Funduszu Spójności, przeniesienie niewykorzystanych w 2014 r. środków na zobowiązania z okresu 2007–2013 na lata 2015, 2016 i 2017 oraz decyzja o zwiększeniu płatności zaliczkowych dla europejskiej inicjatywy na rzecz młodzieży;

E.  mając na uwadze, że bezrobocie w UE utrzymuje się na niedopuszczalnie wysokim poziomie, ale wykazuje tendencję spadkową i oczekuje się, że w 2016 r. zmniejszy się do 9,2% w UE i 10,5% w strefie euro;

F.  mając na uwadze, że podjęte środki ukazują wartość dodaną budżetu UE, lecz także uwypuklają ograniczenia unijnych działań politycznych wynikające z budżetu, który nie jest zasilany prawdziwymi zasobami własnymi, pozostaje na poziomie poniżej 1% PKB UE i jest ograniczony siedmioletnimi ramami;

G.  mając na uwadze, że prognozy budżetowe w UE i strefie euro stale się poprawiają przy zachowaniu ogólnie neutralnego kursu polityki budżetowej;

1.  docenia fakt, że ożywienie gospodarcze powoli się umacnia i w 2016 r. oczekuje się wzrostu PKB o 1,9% w strefie euro i o 2,1% w UE; zauważa jednak z niepokojem, że podstawy ożywienia są kruche z powodu takich czynników jak, między innymi, ukryte słabości strukturalne UE i regionalne różnice ekonomiczne powodujące nierównomierny wzrost oraz niską konkurencyjność w skali międzynarodowej;

2.  zauważa, że główne inicjatywy polityczne zawierające zalecenia polityczne opierały się na prognozach gospodarczych, w których nie przewidziano niskiego wzrostu gospodarczego ani niskiej inflacji będących skutkiem środków oszczędnościowych skoncentrowanych na wstępie, i w dużej mierze nie doszacowano wielkości mnożnika fiskalnego w sytuacji charakteryzującej się poważnymi napięciami finansowymi, a także znaczeniem efektu mnożnikowego w poszczególnych państwach członkowskich w okresie zsynchronizowanej konsolidacji, której towarzyszy deflacyjny wpływ skumulowanych i przyspieszonych reform strukturalnych;

3.  z zadowoleniem przyjmuje, że w zaleceniach dla poszczególnych krajów na 2015 r. Komisja kładzie nacisk na cztery główne priorytety wzrostu gospodarczego: pobudzenie inwestycji, realizację reform strukturalnych na rynkach towarów, usług i pracy, odpowiedzialność budżetową i poprawę polityki zatrudnienia; podkreśla znaczenie tych motorów wzrostu, również jeśli chodzi o osiągnięcie celów wyznaczonych w strategii „Europa 2020” oraz ogólnego celu polegającego na zwiększeniu konkurencyjności UE na arenie międzynarodowej; zauważa, że należy to uczynić, nie osłabiając ochrony pracowników i nie naruszając europejskiego modelu społecznego;

Perspektywy i wyzwania gospodarcze UE

4.  odnotowuje nowe podejście Komisji do usprawnienia procesu europejskiego semestru, np. przez położenie większego nacisku na ograniczoną liczbę najważniejszych priorytetów i wyzwań oraz publikowanie analiz poszczególnych krajów i strefy euro trzy miesiące wcześniej niż w ubiegłych latach; w związku z tym, biorąc pod uwagę nowy harmonogram europejskiego semestru, wzywa państwa członkowskie, aby w bardziej ustrukturyzowany sposób angażowały parlamenty narodowe, a także władze lokalne i regionalne oraz inne zainteresowane podmioty; zaleca, by wszystkim ważnym reformom strukturalnym i zmianom propagowanym w zaleceniach dla poszczególnych krajów towarzyszyła ocena skutków społecznych dotycząca zarówno krótko-, jak i długoterminowych efektów;

5.  zauważa z niepokojem różne stopnie zaangażowania państw członkowskich we wdrażanie ubiegłorocznych zaleceń dla poszczególnych krajów i ogólnie niski poziom ich wprowadzenia w życie; ponownie stwierdza potrzebę skoordynowanej polityki w Unii oraz podkreśla znaczenie, jakie ma realizacja zaleceń dla poszczególnych krajów dla zapewnienia spójnego i uczciwego wdrożenia ram zarządzania gospodarczego we wszystkich państwach członkowskich; podkreśla, że niedostateczna realizacja zaleceń dla poszczególnych krajów w niektórych państwach członkowskich stanowi przeszkodę dla stworzenia otoczenia sprzyjającego wzrostowi i inwestycjom; wzywa Komisję, aby biorąc pod uwagę rezolucję Parlamentu z dnia 24 czerwca 2015 r. zatytułowaną „Przegląd ram zarządzania gospodarczego: sytuacja obecna i wyzwania”(5), rozważyła możliwość wprowadzenia mechanizmu zachęcającego państwa członkowskie do wdrażania zaleceń dla poszczególnych krajów, zwłaszcza w obszarach, na których występują najbardziej znaczące efekty mnożnikowe, oraz zaproponowała sposoby pozwalające dopilnować, by zalecenia europejskiego semestru były realizowane i wykonywane bardziej skutecznie i konsekwentnie; zwraca się w związku z tym do Komisji, aby opublikowała dokument zawierający wszechstronną ocenę stanu realizacji zaleceń dla poszczególnych krajów w każdym państwie członkowskim, a także wyraźnie wskazujący zalecenia zmierzające do wypełnienia zaktualizowanych krajowych celów strategii „Europa 2020”; zaleca przeprowadzenie analizy znaczenia wcześniejszych zaleceń dla poszczególnych krajów dla różnych państw członkowskich, aby ocenić ex post, czy były one słuszne, jeśli chodzi o ich zakres, harmonogram, podział na etapy, kolejność i skutki społeczne, a także pod względem zmniejszenia różnic gospodarczych między regionami w Unii i pomiędzy państwami członkowskimi; odnotowuje, że Komisja zamierza przesunąć trzy z obecnych tzw. wskaźników pomocniczych do podstawowej tabeli wyników;

6.  podkreśla, że wiele państw członkowskich, w szczególności w strefie euro, stoi w obliczu podobnych wyzwań makroekonomicznych, w tym przede wszystkim wysokich wskaźników zadłużenia (zarówno publicznego, jak i prywatnego), braku konkurencyjności i zbyt niskich inwestycji, i w związku z tym niezbędne jest skoordynowane podejście do przeciwdziałania tym problemom; podkreśla, że niezrównoważony poziom długu zniechęca do dokonywania inwestycji;

7.  ubolewa z powodu utrzymującej się wysokiej stopy bezrobocia w większości państw członkowskich, a w szczególności wyraża zaniepokojenie stopą bezrobocia młodzieży i bezrobocia długoterminowego; podkreśla, że obok reformy krajowych rynków pracy potrzebne są zwiększone inwestycje oraz, że w celu zwiększenia wskaźnika tworzenia miejsc pracy należy podjąć środki pobudzające gospodarkę oraz ukierunkować działania na tworzenie dobrej jakości miejsc pracy; podkreśla w szczególności potrzebę poprawy krajowych systemów edukacji i dostosowania ich do nowych wymagań pod względem umiejętności i wiedzy na unijnym rynku pracy, zwłaszcza przez dostosowanie modelu kształcenia dualnego, który sprawdził się szczególnie w walce z bezrobociem młodzieży, oraz włączenie przedsiębiorczości i nauki umiejętności do programów nauczania; podkreśla, że wymaga to szczególnego podejścia do niektórych grup ludności, takich jak młodzi ludzie, słabo wykwalifikowani bezrobotni, długotrwałe bezrobotni, bezrobotni starsi wiekiem i kobiety, którzy nadal napotykają przeszkody utrudniające im pełne uczestnictwo w rynku pracy, oraz że konieczne są specjalne działania na ich rzecz; podkreśla jednak, że należy zadbać o to, by takie podejście nie oznaczało w praktyce jedynie ograniczenia praw pracowniczych i ochrony socjalnej czy też wspierania niepewnych form zatrudnienia; wzywa Komisję, aby zbadała systemy mechanizmów minimalnego dochodu dla bezrobotnych w państwach członkowskich;

8.  z zadowoleniem przyjmuje – jako krok we właściwym kierunku – wejście w życie rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), mającego pobudzić inwestycje prywatne i publiczne w UE, między innymi za pośrednictwem krajowych banków prorozwojowych, oraz wzywa wszystkie zainteresowane strony i instytucje do zapewnienia jego szybkiego i skutecznego wdrożenia, aby ułatwić przedsiębiorstwom, a szczególnie MŚP, dostęp do finansowania; jest zdania, że jednym z głównych celów projektów otrzymujących wsparcie z EFIS powinno być tworzenie godnych miejsc pracy prowadzące do wysokiej jakości zatrudnienia, a także osiągnięcie spójności społecznej, gospodarczej i terytorialnej; zauważa, że konieczne jest, gdzie to możliwe, wspieranie inwestycji społecznych mających przynieść pozytywne skutki społeczne i zmniejszać nierówności, między innymi dzięki usprawnieniu usług publicznych i wspieraniu tworzenia miejsc pracy dla kategorii osób defaworyzowanych; wzywa państwa członkowskie, aby ściśle włączały władze lokalne i regionalne w propagowanie serii projektów i platform inwestycyjnych; uważa, że powodzenie tego planu jest niezwykle ważne, w związku z czym podejmie się bardzo uważnego monitorowania jego wdrażania, zwłaszcza monitorowania wszelkich prób usunięcia wydatków inwestycyjnych i długu publicznego z bilansów państw członkowskich; podkreśla rolę, jaką odegrał Parlament, jeśli chodzi o zminimalizowanie w związku z EFIS przesunięć środków z programu „Horyzont 2020” i instrumentu „Łącząc Europę”; przypomina o swoim zobowiązaniu do zmniejszenia cięć w ramach rocznej procedury budżetowej;

9.  zauważa się, że aby spełnić warunki paktu stabilności i wzrostu, niektóre państwa członkowskie potrzebują konsolidacji budżetowej sprzyjającej wzrostowi i prowadzącej do tworzenia miejsc pracy, zrównoważonego wzrostu i niższego poziomu zadłużenia; odnotowuje komunikat wyjaśniający Komisji dotyczący elastyczności paktu stabilności i wzrostu, który ma na celu sprecyzowanie zakresu stosowania klauzuli inwestycyjnej i umożliwienie pewnej okresowej elastyczności w ramach funkcji zapobiegawczej paktu stabilności i wzrostu;

10.  jest zaniepokojony utrzymującymi się zakłóceniami równowagi makroekonomicznej w niektórych państwach członkowskich, w szczególności wysokim poziomem długu publicznego i prywatnego oraz dużymi lukami w rachunkach bieżących, a także nadmiernym ryzykiem w sektorze finansowym, a dokładniej w systemach bankowych, wywołanym zwłaszcza przez instytucje, które są zbyt duże, by upaść; podkreśla, że sprzężenie między państwami a bankami nie zostało dotychczas w pełni usunięte i nadal stanowi zagrożenie dla stabilności finansowej i budżetowej; zauważa, że nadwyżki na rachunku obrotów bieżących stwarzają inne rodzaje ryzyka niż deficyty oraz zwraca uwagę na coraz większe różnice gospodarcze w Unii i w strefie euro, które zagrażają spójności europejskich polityk sektorowych;

11.  przypomina, że ubóstwo i coraz większe nierówności dochodów są zagrożeniem dla wzrostu i jego trwałości; wzywa Komisję do koordynowania i wspierania państw członkowskich w ich działaniach na rzecz zwalczania tych problemów przez ułatwienie wymiany najlepszych praktyk i gromadzenie dokładnych danych; uważa, że takie obowiązki powinny być wyraźnie elementem europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej;

Zalecenia dla poszczególnych krajów – priorytety i cele

12.  podkreśla, jak ważny dla przedsiębiorstw, w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), które stanowią trzon gospodarki UE, jest dostęp do finansowania; zauważa akomodacyjną politykę pieniężną mającą na celu pobudzenie inwestycji i wzywa do szybkiego wdrożenia nowych środków, takich jak plan inwestycyjny dla Europy; zauważa w związku z tym, że obecne niskie stopy procentowe nie okazały się wystarczające, by dostatecznie pobudzić inwestycje; z zadowoleniem przyjmuje jednocześnie stopniowe łagodzenie w pierwszym półroczu 2015 r. warunków udzielania kredytów przedsiębiorstwom oraz pierwsze oznaki przyspieszenia inwestycji prywatnych; podkreśla, że w projekcie unii rynków kapitałowych tkwi potencjał rozwiązania tych kwestii oraz wzywa Komisję, by w kształcie przyszłej unii rynków kapitałowych należycie uwzględniła potrzeby MŚP; wzywa Komisję do przeprowadzenia analiz, aby stwierdzić, w jaki sposób praktyki regulacyjne słusznie wprowadzone w ramach tworzenia unii bankowej wpłynęły na dostęp MŚP do finansowania bankowego, oraz aby w razie konieczności podjąć działania naprawcze;

13.  podkreśla konieczność poprawy otoczenia biznesu w UE, a także zwiększenia poziomu wydajności przez wyważone połączenie edukacji publicznej i prywatnej z polityką innowacyjności; podkreśla, że jednolity rynek UE jest nadal rozdrobniony i że gospodarka UE cierpi na brak innowacji, podczas gdy innowacje stanowią kluczowy czynnik wzrostu i wydajności, oraz że w związku z tym pobudzenie innowacji ma zasadnicze znaczenie dla poprawy konkurencyjności UE w skali międzynarodowej; odnotowuje w tym kontekście propozycję zawartą w sprawozdaniu pięciu przewodniczących; przypomina, jak ważne dla powodzenia EFIS jest solidne uregulowanie działalności gospodarczej; postuluje w związku z tym rozwój rynku kapitałowego, usunięcie przeszkód administracyjnych (jeśli nie osłabi to niezbędnej ochrony pracowników i konsumentów), ograniczenie biurokracji, podniesienie jakości i skuteczności systemów sądownictwa państw członkowskich, działania przeciwko unikaniu opodatkowania, uchylaniu się od opodatkowania i rajom podatkowym oraz zreformowanie systemów podatkowych i prawnych państw członkowskich; podkreśla, że ważne jest unikanie stosowania jednej polityki do wszystkich sytuacji; podkreśla, że głównym priorytetem w wielu państwach członkowskich jest jakościowa poprawa zdolności administracyjnych na wszystkich szczeblach sprawowania rządów; przypomina o potrzebie zwalczania pracy nierejestrowanej, która jest szkodliwa dla unijnej gospodarki, prowadzi do nieuczciwej konkurencji oraz zakłóceń rynku, czego skutkiem jest rosnący brak ochrony socjalnej i ochrony zatrudnienia pracowników; dlatego też wzywa do szybkiego uruchomienia europejskiej platformy na rzecz zapobiegania pracy nierejestrowanej;

14.  zgadza się z Komisją, że wiele państw członkowskich musi wykazać się większą ambicją we wdrażaniu zrównoważonych pod względem społecznym reform strukturalnych i usuwaniu barier, aby zwiększyć konkurencyjność i efektywność swoich rynków towarów i usług, z uwzględnieniem wpływu takich reform na zatrudnienie; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji w sprawie planu działania na rzecz ukończenia tworzenia jednolitego rynku cyfrowego, obejmującego stworzenie wszechstronnych ram, które umożliwią przedsiębiorstwom zwiększenie inwestycji w nowe technologie, oraz komunikat w sprawie planu działania na rzecz unii energetycznej; zwraca uwagę, że zalecenia dla poszczególnych krajów i sprawozdania krajowe często dotyczą kwestii związanych z różnicami terytorialnymi pod względem wyników ekonomicznych i zdolności administracyjnych oraz podkreśla, że w celach polityki należy systematycznie uwzględniać te różnice; przypomina, że regiony, w których występują dotkliwe i trwałe utrudnienia naturalne lub demograficzne, zazwyczaj odnotowują wyższą stopę bezrobocia i niższy wzrost gospodarczy; uważa zatem, że aby zapewnić zrównoważony rozwój tych regionów, konieczne są inwestycje, które zwiększą ich potencjał wzrostu i zachęcą ludność do zamieszkania na tych obszarach;

15.  podkreśla, że państwa członkowskie muszą dostosowywać swoje finanse publiczne, prowadząc w razie potrzeby politykę antycykliczną i wykorzystując w pełni istniejące, przewidziane w przepisach klauzule elastyczności, przestrzegając przy tym zasad paktu stabilności i wzrostu; podkreśla, jak ważna jest polityka antycykliczna, która w okresach pogorszenia koniunktury gospodarczej zakłada elastyczność w zakresie uzgodnionym w pakcie stabilności i wzrostu, a w okresach ożywienia koniunktury – nadwyżki budżetowe; uważa, że w szczególności państwa członkowskie z wysokim długiem publicznym muszą kontynuować sprzyjającą wzrostowi konsolidację budżetową i pilnie wprowadzić zalecane reformy strukturalne, przy uwzględnieniu aspektów społecznych, natomiast państwa o większej przestrzeni fiskalnej zachęca się do wykorzystania tego do przyspieszenia inwestycji, zmniejszenia dotychczasowego zadłużenia krajowego i zmniejszenia obciążeń podatkowych;

Zalecenia

16.  z zadowoleniem przyjmuje spadek liczby państw członkowskich objętych procedurą nadmiernego deficytu z 11 w 2014 r. do 9 w 2015 r.; zauważa jednak, że liczba ta jest nadal zbyt wysoka i ponawia apel o lepsze dostosowanie, w stosownych przypadkach, zaleceń dla poszczególnych krajów do zaleceń w ramach procedury nadmiernego deficytu, aby zapewnić spójność nadzoru nad sytuacją budżetową z zaleceniami polityki gospodarczej; wzywa Komisję do wspierania państw członkowskich w wymianie najlepszych praktyk i gromadzeniu dokładnych danych; podkreśla, że potrzebne jest zwiększenie – w równej mierze przez wszystkie państwa członkowskie – przejrzystości stosowania procedury paktu stabilności i wzrostu i procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej, w tym zaleceń dla poszczególnych krajów, co zapewni równe traktowanie wszystkich państw członkowskich;

17.  podkreśla rolę, jaką elastyczne rynki pracy odgrywają w zwalczaniu bezrobocia – przy czym zachowana zostaje dobra jakość siły roboczej, a podstawowe prawa pracowników nie są osłabione – aby zapewnić odpowiednio wynagradzane zatrudnienie w UE; zauważa w szczególności negatywny wpływ, jaki na wskaźniki tworzenia miejsc pracy wywierają na przykład stawki płac niepowiązane ze zmianą wydajności oraz nadużycia służące ominięciu przepisów rynku pracy polegające na zbyt częstym niepotrzebnym oferowaniu umów cywilnoprawnych w miejsce umowy o pracę; postuluje przesunięcie obciążeń podatkowych z pracy na inne źródła opodatkowania, a także apeluje o rzeczywisty plan zwalczania bezrobocia nieprowadzący do obniżenia standardów jakości; apeluje w związku z tym o sprawiedliwsze rynki pracy gwarantujące swobodę przemieszczania się pracowników w Europie oraz o politykę redystrybucji, z uwzględnieniem specyfiki każdego z państw członkowskich, aby pobudzić wzrost gospodarczy, konkurencyjność i wydajność, a także ułatwić rozwój konwergencji gospodarczej i społecznej;

18.  ubolewa, że na poziomie krajowym brakuje poczucia odpowiedzialności za zalecenia dla poszczególnych krajów, co utrudnia koordynację demokratycznie usankcjonowanej krajowej polityki gospodarczej z zaleceniami europejskimi, a także brakuje odpowiedniego mechanizmu odpowiedzialności demokratycznej; apeluje w związku z tym o zwiększenie roli parlamentów narodowych oraz władz lokalnych i regionalnych, a także roli zainteresowanych podmiotów krajowych i europejskich, takich jak przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego, w trakcie przygotowywania i sporządzania krajowych programów reform; z zadowoleniem przyjmuje istniejącą współpracę oraz apeluje o bardziej ambitną współpracę między parlamentami narodowymi i Parlamentem Europejskim przy omawianiu zaleceń dla poszczególnych krajów, dzieleniu się najlepszymi praktykami i usprawnianiu procesu europejskiego semestru; podkreśla, że wdrażanie zaleceń dla poszczególnych krajów pod względem politycznym, prawnym i ekonomicznym można wesprzeć w drodze przejrzystej współpracy między Komisją i zainteresowanymi państwami członkowskimi, która powinna rozpoczynać się w fazie przygotowawczej rocznej analizy wzrostu gospodarczego i powinna trwać do formalnego zatwierdzenia zaleceń dla poszczególnych krajów; podkreśla, że zwiększona odpowiedzialność, większa przejrzystość i odpowiedzialność demokratyczna to zasadnicze elementy niezbędne do akceptacji i udanej realizacji zaleceń dla poszczególnych krajów, a w dłuższej perspektywie – powodzenia strategii „Europa 2020”;

19.  wzywa Komisję do dalszego usprawnienia europejskiego semestru i jego obecnego harmonogramu, aby zharmonizować wzajemne oddziaływanie dokumentów krajowych (krajowych programów reform i programów konwergencji/stabilności) i dokumentów przygotowanych przez Komisję (zaleceń dla poszczególnych krajów i sprawozdań krajowych) w celu wzmocnienia synergii i ułatwienia koordynacji polityk krajowych, przy czym nie należy lekceważyć pierwotnych celów wyznaczonych przez dane państwo członkowskie; wzywa Komisję i Radę do wprowadzenia usprawnień metodologicznych do podstawowych procedur semestru oraz poświęcenia dostatecznej uwagi wskaźnikom społecznym i wskaźnikom zatrudnienia w europejskim semestrze, a także do omówienia pełnego zakresu opcji politycznych, aby zmniejszyć wpływ polityki w zakresie korekty budżetowej na słabsze ekonomicznie grupy społeczne; zwraca się o podanie do wiadomości publicznej wszystkich zasadniczych analiz dotyczących wdrożenia paktu stabilności i wzrostu oraz procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej; odnotowuje apel o włączenie do prawa pierwotnego Unii instrumentów międzyrządowych, takich jak traktat o stabilności, koordynacji i zarządzaniu, co pozwoliłoby im uzyskać pełną legitymację demokratyczną;

20.  podkreśla negatywny wpływ wysokiego poziomu zadłużenia i słabego otoczenia inwestycyjnego na wzrost gospodarczy w UE; wzywa Komisję, by zbadała, z zachowaniem zasady odpowiedzialności i z uwzględnieniem aspektów społecznych, innowacyjne metody szybszego zmniejszenia zadłużenia sektorów bankowego, prywatnego i publicznego, oraz osłabienia jego negatywnego wpływu; wzywa w związku z tym państwa członkowskie do szybkiej transpozycji dyrektywy w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków; postuluje ustanowienie stosownego zabezpieczenia fiskalnego, aby zapewnić odpowiednie finansowanie i wiarygodność jednolitego funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

21.  podkreśla destrukcyjny wpływ aprecjacji waluty na eksport, produkcję, zatrudnienie, wynagrodzenia, przychody, dochody rządowe i systemy zabezpieczenia społecznego; wzywa Komisję, by zbadała, jak w innowacyjny sposób zmniejszyć potrzebę przeprowadzenia bolesnej dewaluacji wewnętrznej;

22.  podkreśla, że unia walutowa – w obszarze walutowym, który pozostawia wiele do życzenia – sprawia, iż niektórzy z jej członków znajdują się w pułapce, posiadając walutę, której wartość jest zawyżona wobec innych członków unii walutowej; ubolewa z powodu braku prostego środka zaradczego dla członków unii walutowej znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, przypominając, że dewaluacja wewnętrzna oznacza wielkie i długotrwałe ofiary ponoszone przez mieszkańców tych państw członkowskich;

23.  dostrzega potrzebę niezależnej analizy perspektyw gospodarczych państw członkowskich na szczeblu UE; w związku z tym wzywa do dalszego rozwoju biura głównego analityka gospodarczego Komisji, aby umożliwić obiektywną, niezależną i przejrzystą analizę odpowiednich danych, którą należy podawać do wiadomości publicznej i która powinna służyć za podstawę rzeczowej dyskusji i świadomego podejmowania decyzji w Komisji, Radzie i Parlamencie; nalega, aby do biura głównego analityka gospodarczego przekazywano wszystkie istotne dokumenty w czasie umożliwiającym mu wykonanie zadań; podkreśla pożyteczną rolę krajowych rad budżetowych, zarówno na szczeblu krajowym, jak i na szczeblu UE, oraz zachęca do utworzenia europejskiej sieci niezależnych krajowych rad budżetowych;

24.  przypomina, że lepsze zarządzanie gospodarcze w strefie euro ma zasadnicze znaczenie oraz że według sprawozdania pięciu przewodniczących „ukończona UGW nie jest celem samym w sobie”; podkreśla w związku z tym, że wszystkie państwa członkowskie UE powinny uczestniczyć w każdym etapie urzeczywistniania UGW, aby zagwarantować otwartość i przejrzystość procesu reformowania UGW; z zadowoleniem przyjmuje zatem sprawozdanie pięciu przewodniczących oraz fakt, że harmonogram zwiększania integracji europejskiego semestru stanowi jedną z głównych części tego dokumentu; dostrzega, że zwiększenie zależności między państwami członkowskimi strefy euro wymaga większej koordynacji polityk krajowych;

25.  zwraca uwagę, że Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) i Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) przestrzegały przed problemami zarówno socjalnymi (ubóstwo pracujących), jak i gospodarczymi (niski popyt wewnętrzny) związanymi z dewaluacją płac, do jakiej doszło w ostatnich latach; w związku z tym podkreśla, że odpowiednia polityka w zakresie płac ma kluczowe znaczenie dla utrzymania popytu wewnętrznego, a zatem podwyżki płac powinny być lepiej dostosowane do zmian w wydajności; twierdzi, iż należy podkreślić, że wzrost płac jest ważny, zwłaszcza w krajach, w których wynagrodzenia są poniżej progu ubóstwa, ale uważa, że podwyżek trzeba dokonać bez naruszania zasady pomocniczości; przypomina, że istnieją ogromne różnice między państwami członkowskimi, jeżeli chodzi o wysokość płacy minimalnej i ponawia swój apel o przeprowadzenie analizy tego zagadnienia; zachęca państwa członkowskie do ustalenia płac minimalnych zgodnie z krajowym ustawodawstwem i praktyką; apeluje o kompleksową strategię zwalczania ubóstwa opartą między innymi na dostępie do godnych miejsc pracy prowadzącym do wysokiej jakości zatrudnienia i usług; zwraca uwagę na rolę edukacji, a tym samym wspierania zdolności do zatrudnienia, jako jednego z głównych sposobów ograniczenia ubóstwa;

26.  przypomina o potrzebie wspierania inwestycji w mechanizmy wczesnej interwencji i zapobiegania oraz w dostępne i integracyjne usługi wysokiej jakości, w tym w edukację od najmłodszych lat, wsparcie dla rodzin i społeczności lokalnych, usługi socjalne i opiekę zdrowotną; podkreśla, że zwiększone zapotrzebowanie na usługi, jeżeli zostanie umiejętnie zaspokojone, może również przyczynić się do tworzenia wielu miejsc pracy w sektorze socjalnym, a sektory opieki zdrowotnej i socjalnej stanowią ważne dziedziny inwestycji w dążeniu do zrównoważonej gospodarki;

27.  uważa, że w związku z różnymi zaleceniami Komisji dotyczącymi reformy emerytalnej uzależnienie wieku emerytalnego od średniego dalszego trwania życia nie jest jedynym sposobem poradzenia sobie ze zjawiskiem starzenia się społeczeństw i innymi wyzwaniami demograficznymi stojącymi przed Europą oraz że reformy systemów emerytalnych powinny także, między innymi, odzwierciedlać tendencje na rynku pracy, współczynnik urodzeń, sytuację demograficzną, stan zdrowia i dobrobyt, warunki pracy i współczynnik zależności ekonomicznej, a jednocześnie dążyć do zapewnienia godziwego dochodu emerytalnego, który przekroczy przynajmniej poziom ubóstwa; przypomina, że najlepszym podejściem do zjawiska starzenia się jest zwiększenie ogólnego zatrudnienia; odnotowuje w związku ze starzeniem się społeczeństwa zalecenie Komisji dotyczące reformy systemów opieki zdrowotnej, tak by realizowały one swoje cele w zakresie zapewnienia powszechnego dostępu do wysokiej jakości opieki, w tym dostępu do przystępnych cenowo leków, zwłaszcza tych ratujących życie, oraz zapewnienia poszanowania praw pracowników służby zdrowia;

28.  domaga się, by zalecenia dla poszczególnych krajów zawierały zalecenie Komisji(6) w sprawie prewencyjnej restrukturyzacji firm zagrożonych niewypłacalnością i oddłużenia przedsiębiorców w stanie upadłości, zarówno w przypadku osób fizycznych, jak i prawnych, aby dać przedsiębiorstwom drugą szansę; apeluje również do Komisji o zbadanie możliwości rozszerzenia tych programów na rodziny zagrożone eksmisją w celu zapewnienia większej spójności społecznej przez ograniczenie ryzyka bezdomności; zauważa gwałtowne nasilenie w wielu państwach członkowskich skrajnych form ubóstwa, takich jak bezdomność; apeluje o skierowanie do wszystkich państw członkowskich zaleceń w sprawie strategii włączenia społecznego, w tym walki ze skrajnymi formami ubóstwa, takimi jak bezdomność; wzywa do usprawnienia transnarodowej wymiany najlepszych praktyk w zakresie zwalczania bezdomności i wzajemnego uczenia się oraz docenia w tym kontekście rolę programu Unii Europejskiej na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych (EaSI);

29.  ponownie podkreśla potrzebę wprowadzenia nowego systemu zasobów własnych, który doprowadziłby do prawdziwej reformy finansowania Unii bez zwiększania obciążeń podatkowych obywateli UE oraz stworzyłby prawdziwą więź między obywatelami i europejskimi władzami; w tym kontekście oczekuje analizy propozycji, jakie w przyszłym roku wysunie grupa robocza wysokiego szczebla ds. zasobów własnych, oraz debaty na ten temat;

Udział poszczególnych sektorów w europejskim semestrze w 2015 r.

Polityka budżetowa

30.  zwraca uwagę, że publikacja białej księgi na temat mechanizmu stabilizacji budżetowej dla strefy euro, zapowiedziana na wiosnę 2017 r., zbiega się z przeglądem śródokresowym WRF; w związku z tym ponawia swe żądanie, by każdy dodatkowy rodzaj finansowania lub każdy dodatkowy instrument podlegał kontroli budżetowej Parlamentu i był finansowany poza pułapami WRF na okres 2014–2020;

31.  przypomina, że niedobory płatności, w dużej mierze spowodowane niewystarczającymi pułapami płatności i niedofinansowaniem budżetu, pozostają wysokie w 2015 r.; obawia się, że nadal będzie to zagrażać właściwemu wdrożeniu nowych programów na mocy WRF 2014–2020 oraz niekorzystnie odbijać się na beneficjentach, zwłaszcza na władzach lokalnych, regionalnych i krajowych, które borykają się z ograniczeniami gospodarczymi i społecznymi;

Zatrudnienie i polityka społeczna

32.  zwraca uwagę na zalecenia dotyczące potrzeby osiągnięcia postępów w reformach rynku pracy i apeluje, aby przy wprowadzaniu tych reform zagwarantowano ochronę socjalną i dialog społeczny (zgodnie z praktykami krajowymi) oraz zadbano o niezbędny konsensus polityczny, aby zapewnić ich trwałość i efektywność; uważa, że reformy rynku pracy powinny zapewnić niezbędną równowagę między elastycznością i bezpieczeństwem zarówno pracowników, jak i pracodawców, oraz nie powinny prowadzić na przykład do wykluczenia pracowników z rokowań zbiorowych, obniżenia wskaźników wydajności czy zmniejszenia zatrudnienia; apeluje o wykorzystanie punktu zwrotnego cyklu, w którym się obecnie znajdujemy, i przeprowadzenie ambitnych reform rynku pracy w państwach członkowskich tam, gdzie są one wciąż konieczne; uważa, że reformy te powinny być w stanie zmniejszyć fragmentację, zachęcić do tworzenia miejsc pracy, ograniczyć niepewność i zwalczać ubóstwo, aby zwiększyć wydajność i konkurencyjność naszej gospodarki, a zarazem zagwarantować większą liczbę miejsc pracy i godne płace dzięki inwestycjom w kapitał ludzki; podkreśla, że inne reformy strukturalne, takie jak reindustrializacja, są równie istotne dla zapewnienia zrównoważonego rynku pracy;

33.  wzywa Komisję do zagwarantowania, by w jej wytycznych politycznych reformy rynku pracy miały na celu między innymi zmniejszenie segmentacji, zapewnienie lepszej antycypacji i dopasowania umiejętności do miejsc pracy, lepszą integrację grup defaworyzowanych, redukcję ubóstwa pracujących, promowanie równości płci, wzmacnianie praw pracowników z nietypowymi umowami oraz lepszą ochronę socjalną osób pracujących na własny rachunek;

34.  uważa, że ustalanie płacy minimalnej leży w zakresie kompetencji państw członkowskich, co zgodnie z zasadą pomocniczości należy uszanować;

35.  zwraca uwagę, że niektóre reformy rynku pracy wprowadziły nowe rodzaje umów oraz że zdaniem Komisji niektóre z tych umów zwiększyły niepewność na rynkach pracy, wymagając w wielu przypadkach niesprawiedliwej elastyczności od młodszych pokoleń; z zaniepokojeniem odnotowuje dane wskazujące, iż w niektórych państwach członkowskich wskaźnik tymczasowego zatrudnienia wynosi ponad 90% dla nowych umów, co szczególnie dotyczy osób młodych i kobiet; zwraca uwagę, że według OECD(7) zjawisko to jest jedną z bezpośrednich przyczyn wzrostu nierówności, choć czasami pracownicy preferują taki tryb pracy, aby osiągnąć większą równowagę między życiem zawodowym a prywatnym lub zarobić dodatkowe pieniądze; wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia synergii między politykami krajowymi a europejską polityką spójności, aby zwiększyć wpływ na te grupy priorytetowe; w szczególności obawia się upowszechnienia umów typu „zero-hour” (niegwarantujących minimalnej liczby godzin pracy); uważa, że wszystkie rodzaje umów powinny gwarantować pracownikom podstawowe prawa i odpowiednią ochronę socjalną;

36.  zwraca uwagę, że wysokie stopy długotrwałego bezrobocia w Unii, szczególnie w niektórych państwach członkowskich, prowadzą do sytuacji, w której coraz więcej pracowników przed znalezieniem nowej pracy traci prawo do świadczeń; zauważa, że niektóre państwa członkowskie ograniczyły dostęp do takich świadczeń lub obniżyły ich kwoty lub skróciły okres ich otrzymywania; wzywa państwa członkowskie, aby w ramach swoich kompetencji utrzymywały równowagę między odpowiednią ochroną socjalną a odpowiednimi zachętami do aktywnego poszukiwania pracy, co zapewni indywidualne wsparcie bez wprowadzania warunków o charakterze sankcji, które naruszają prawa socjalne; wzywa państwa członkowskie do podjęcia zdecydowanych działań aktywacyjnych, aby osiągnąć lepsze rezultaty; przyznaje, że poprawa polityki zatrudnienia i ochrony socjalnej w celu uruchomienia wsparcia i ochrony ludności, a tym samym zapewnienia większej spójności społecznej, stanowią istotne składniki zrównoważonego wzrostu gospodarczego; apeluje o przeprowadzenie szczegółowej analizy takich zachęt na szczeblu UE i wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia, zgodnie z praktykami krajowymi, systemów dochodu minimalnego, aby uniknąć wykluczenia społecznego i zagwarantować gospodarstwom domowym dochód minimalny;

37.  z zadowoleniem przyjmuje spadek stopy bezrobocia młodzieży, ale zauważa, że w wielu państwach członkowskich i regionach poziom tego bezrobocia jest nadal niepokojący, a jego spadek niekonieczne odzwierciedla liczbę stworzonych miejsc pracy netto; podkreśla, że nastąpił również wzrost niepewności zatrudnienia oraz niepełnego zatrudnienia – w 2014 r. 43% młodych ludzi było zatrudnionych tymczasowo, a 32% pracowało w niepełnym wymiarze czasu pracy; z zadowoleniem przyjmuje decyzję Komisji o odblokowaniu kwoty 1 mld EUR jako wstępnego finansowania programu gwarancji dla młodzieży; wzywa państwa członkowskie do szybkiego i sprawnego wykorzystania wszystkich dostępnych funduszy, aby wdrożyć Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych z zapewnieniem minimalnych standardów jakości; wzywa ponadto do uważnego i stałego monitorowania tych funduszy z myślą o tym, by pomagały one ludziom młodym wejść na stałe na rynek pracy; wzywa państwa członkowskie do priorytetowego traktowania nauki języków i ułatwiania mobilności dzięki takim programom jak ERASMUS+ czy ERASMUS dla młodych przedsiębiorców, ale także do uczestnictwa w sieci służb zatrudnienia EURES; podkreśla także znaczenie, jakie wspieranie praktyk zawodowych i zachęcanie do ich podejmowania ma dla młodych ludzi, gdyż daje im możliwość zdobycia kwalifikacji zawodowych, które ułatwią im wejście na rynek pracy;

38.  zauważa, że na dzień dzisiejszy istnieją znaczne rozbieżności między państwami członkowskimi, jeżeli chodzi o sukcesy w realizacji gwarancji dla młodzieży i Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych; zwraca uwagę, że Międzynarodowa Organizacja Pracy oszacowała, że rozwiązanie problemu bezrobocia młodzieży w Unii wymagałoby budżetu w wysokości 21 mld EUR, a bieżące zobowiązania finansowe Komisji są zupełnie niewystarczające i muszą zostać podwyższone do dostatecznego poziomu; wzywa Komisję do współpracy z państwami członkowskimi i przedstawicielami organizacji młodzieżowych nad propozycjami minimalnych standardów i najlepszych praktyk we wdrażaniu gwarancji dla młodzieży;

39.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwiększenia wysiłków w zwalczaniu dumpingu społecznego i dumpingu płac w Unii, ponieważ zjawiska te są bardzo szkodliwe dla dotkniętych nimi pracowników i systemów zabezpieczenia społecznego w państwach członkowskich; apeluje również o zaangażowanie w te wysiłki partnerów społecznych na wszystkich szczeblach;

40.  podkreśla, że niepewność zatrudnienia wśród ludzi młodych ma negatywny wpływ na decyzje o posiadaniu dzieci, co w efekcie pogarsza perspektywy demograficzne państw członkowskich;

41.  wzywa Komisję, by udzieliła państwom członkowskim wskazówek, jak uporać się z niskimi wskaźnikami partycypacji kobiet w rynku pracy przez likwidację segregacji na rynku pracy, zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć oraz nierównego rozkładu obowiązków opiekuńczych; podkreśla, że potrzebne jest szersze podejście do równości płci, wychodzące poza wskaźniki zatrudnienia;

42.  podkreśla, że zatrudnienie jest najlepszym sposobem zwalczania ubóstwa i wykluczenia społecznego, a państwa członkowskie powinny skupić się na ułatwianiu dostępu do rynku pracy w szczególności osobom młodym oraz długotrwale bezrobotnym;

Rynek wewnętrzny

43.  z zadowoleniem przyjmuje nowe podejście Komisji do usprawnienia procesu europejskiego semestru; docenia w związku z tym prace Komisji nad sformułowaniem zaleceń dla poszczególnych krajów dotyczących jednolitego rynku, ale uważa je za niewystarczające; apeluje o bardziej zdecydowane działania służące ukierunkowaniu i koordynacji polityki gospodarczej, aby zapewnić spójne i sprawiedliwe wdrażanie ram zarządzania gospodarczego w poszczególnych państwach członkowskich oraz dokonać pomiaru skutków zarządzania gospodarczego we wszystkich państwach członkowskich;

44.  popiera to, że w zaleceniach dla poszczególnych krajów na 2015 r. położono nacisk na eliminację nieuzasadnionych ograniczeń i barier w dostępie do kluczowych sektorów; zwraca się ponadto do zainteresowanych państw członkowskich, aby poświęciły tym zaleceniom najwyższą uwagę i niezwłocznie wyeliminowały przeszkody, które uniemożliwiają rozwój jednolitego rynku;

45.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji przewodniczącemu Rady, przewodniczącemu Komisji, przewodniczącemu Eurogrupy, prezesowi Europejskiego Banku Centralnego oraz parlamentom narodowym.

UZASADNIENIE

Proces semestru europejskiego ma zapewnić zintegrowaną koordynację polityki gospodarczej na szczeblu UE w wyniku połączenia narzędzi makroekonomicznych i narzędzi nadzoru budżetowego, co jest niezbędne do kierowania konwergencją i zarządzania współzależnością państw członkowskich.

W ramach rocznego cyklu semestru europejskiego państwa członkowskie otrzymują zalecenia dla poszczególnych krajów, które zawierają porady dotyczące środków niezbędnych do pobudzenia wzrostu, a jednocześnie utrzymania solidnych finansów publicznych. Zalecenia dla poszczególnych krajów na 2015 r. oparte są na priorytetach politycznych określonych przez Komisję w ostatniej rocznej analizie wzrostu gospodarczego, zatwierdzonych przez Radę Europejską w lipcu 2015 r.

W prognozach ekonomicznych na nadchodzący rok wskazano oznaki ożywienia gospodarczego – dodatnie wskaźniki wzrostu, rosnącą inflację i lepsze perspektywy budżetowe – co można po części przypisać znacznym wysiłkom budżetowym i reformom strukturalnym podjętym przez wiele państw członkowskich. Należy jednak zauważyć, że podstawy wzrostu gospodarczego są nadal kruche.

W związku z tym sprawozdawca z zadowoleniem przyjmuje cztery główne priorytety polityczne określone w tegorocznym cyklu: pobudzenie inwestycji, wdrożenie niezbędnych reform strukturalnych, odpowiedzialność budżetową, a także usprawnienie polityki zatrudnienia państw członkowskich.

Biorąc pod uwagę bardzo niski wskaźnik realizacji zaleceń dla poszczególnych krajów w większości państw członkowskich, sprawozdawca uważa, że sytuacja gospodarcza i finansowa oraz stan zatrudnienia w UE ulegną poprawie tylko wtedy, gdy prowadzone będą ambitne reformy strukturalne. Ponadto sprawozdawca podkreśla, że reformy strukturalne stanowią poważny warunek tego, aby inicjatywy UE, takie jak EFIS, przyniosły bardziej wymierne efekty. 

Sprawozdawca z niepokojem odnotowuje wysoką stopę bezrobocia w większości państw członkowskich. Podkreśla, że elastyczne rynki pracy odgrywają zasadniczą rolę w zwalczaniu bezrobocia. Sprawozdawca uważa, że należy przesunąć obciążenia podatkowe z pracy na inne źródła opodatkowania, co spowoduje wzrost stopy zatrudnienia.

W 2015 r. znacznie ograniczono liczbę zaleceń dla poszczególnych krajów, aby skoncentrować się na kluczowych zagadnieniach priorytetowych, co odzwierciedla starania Komisji o usprawnienie całego procesu europejskiego semestru. Sprawozdawca z zadowoleniem przyjmuje tę inicjatywę, jednak uważa również, że potrzebne są dalsze działania, aby wzmocnić ten proces i tym samym podnieść wskaźniki realizacji oraz skuteczność zaleceń dla poszczególnych krajów. Jako przykład sprawozdawca podaje dalsze zwiększanie odpowiedzialności za zalecenia dla poszczególnych krajów na szczeblu krajowym dzięki zaangażowaniu parlamentów narodowych w cały proces europejskiego semestru.

W związku z powyższym w dniu 15 września 2015 r. Komisja Gospodarcza i Monetarna (ECON) zorganizowała wymianę poglądów z przedstawicielami parlamentów narodowych, podczas której mogli oni podzielić się doświadczeniami związanymi z procesem europejskiego semestru. W szczególności wskazano na kluczową rolę, jaką parlamenty narodowe powinny odgrywać w przygotowaniu krajowych programów reform, co zwiększyłoby odpowiedzialność za zalecenia dla poszczególnych krajów na szczeblu krajowym oraz demokratyczną rozliczalność całego procesu europejskiego semestru. Poniżej znajduje się podsumowanie zawierające główne wnioski płynące z tej wymiany poglądów.

Wymiana poglądów na temat europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: realizacja priorytetów na rok 2015

W dniu 15 września 2015 r. komisja ECON przeprowadziła wymianę poglądów z przedstawicielami parlamentów narodowych UE na temat europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: realizacji priorytetów na rok 2015. W posiedzeniu wzięli udział posłowie z Belgii, Republiki Czeskiej, Niemiec, Estonii, Irlandii, Francji, Chorwacji, Włoch, Cypru, Luksemburga, Węgier, Malty, Holandii, Austrii, Polski, Portugalii, Rumunii, Słowenii, Finlandii i Szwecji.

Przeważająca większość uczestników uznała europejski semestr za odpowiednie ramy koordynacji polityki w UE. Z powszechnym zadowoleniem przyjęto ostatnie modyfikacje mające usprawnić jego kształt, w tym bardziej ukierunkowane formułowanie i wcześniejszą publikację zaleceń dla poszczególnych krajów. Określono jednak szereg obszarów wymagających poprawy.

Realizacja zaleceń dla poszczególnych krajów – dotychczasowe doświadczenia pokazują, że zalecenia dla poszczególnych krajów są realizowane w niezadowalający sposób, co przede wszystkim odzwierciedla brak poczucia odpowiedzialności za nie wśród państw członkowskich, gdyż parlamenty narodowe z reguły angażowane są dopiero na ostatnich etapach semestru (tj. podczas sporządzania budżetu jesienią). Dlatego też wcześniejsze zaangażowanie parlamentów narodowych, od wiosny (tj. w trakcie przygotowywania krajowych programów reform i programów stabilności/konwergencji, debaty parlamentarnej w sprawie projektu zaleceń dla poszczególnych krajów przygotowanych przez Komisję), mogłoby przyczynić się do poprawy nie tylko wskaźnika realizacji zaleceń jako takich, ale również demokratycznej rozliczalności całego procesu. Jeśli chodzi o strefę euro, za czynnik zwiększający postępy państw w realizacji zaleceń dla poszczególnych krajów (w szczególności w odniesieniu do optymalnego kursu polityki budżetowej strefy euro lub korekty wyników na rachunku bieżącym strefy euro) uznano również większą spójność między zalecaniami dla strefy euro jako całości a zaleceniami dla poszczególnych państw członkowskich.

Zakres ram – niektórzy uczestnicy uznali, że w obecnym modelu nie uwzględnia się wystarczająco społecznego wymiaru całego procesu, przy czym zalecenia dla poszczególnych krajów opierają się na zbyt uproszczonych podstawach, gdyż więcej reform strukturalnych nie doprowadzi automatycznie do silniejszego wzrostu i poprawy zatrudnienia. W związku z tym opowiedziano się za podejściem do reform strukturalnych, które sprzyja dobru społecznemu i jest ukierunkowane na dany kraj.

Elastyczność ram – kilku posłów zaapelowało o większą elastyczność decydowania przez państwa członkowskie o metodach realizacji zaleceń dla poszczególnych krajów ogólnie i oceny celów budżetowych w związku z kryzysem uchodźczym w szczególności. Ponadto ramy powinny przewidywać wystarczający zakres elastyczności, pozwalający uwzględniać krajowe kalendarze wyborcze (np. wybory powszechne w Portugalii i Polsce jesienią bieżącego roku), które mogą powodować na przykład opóźnienia w przygotowaniu projektów planów budżetowych.

Stosowanie ram – ten aspekt został uwypuklony w związku z dyskusją na temat nadwyżki na rachunku obrotów bieżących Niemiec, gdyż niektórzy uczestnicy uznali, że w zaleceniach mających na celu ograniczenie zakłóceń równowagi na rachunku obrotów bieżących brakuje symetrii między państwami z deficytem i państwami z nadwyżką, nie tylko pod względem formułowania zaleceń, ale i ich stosowania. Ponadto ramy jako takie powinny być stosowane niezależnie od wielkości danego państwa członkowskiego. Z drugiej strony niektórzy posłowie zaprotestowali, uważając, że nadwyżka na rachunku obrotów bieżących Niemiec odzwierciedla udany model gospodarczy kraju i w związku z tym krytyka zarówno ze względów politycznych, jak i ekonomicznych jest nieuzasadniona. W tym kontekście należy przypomnieć, że procedura dotycząca zakłóceń równowagi makroekonomicznej została ustalona na podstawie orientacyjnych progów (w tym odnoszących się do równowagi na rachunku obrotów bieżących), a nie przewidzianych w prawie pułapów, jak ma to miejsce w przypadku deficytu publicznego w procedurze nadmiernego deficytu. Poza tym niezależnie od innych okoliczności, państwo posiadające nadwyżkę na rachunku obrotów bieżących znajduje się w bezpieczniejszej pod względem ekonomicznym sytuacji.

Rola Eurogrupy – kwestia ram instytucjonalnych Eurogrupy i jej rola w europejskim semestrze została szeroko omówiona z uwagi na fakt, że grupie brakuje formalnego umocowania w traktatach i legitymacji demokratycznej, choć podejmuje ona suwerenne decyzje. W związku z tym należy zdawać sobie sprawę, w jakim zakresie Eurogrupa ma prawo podejmować decyzje, gdy nie wszystkie państwa członkowskie strefy euro są reprezentowane.

Inne sprawy – uczestnicy omówili również pokrótce sposób, w jaki można poprawić konkurencyjność państw członkowskich, potrzebę ustalenia wspólnych zasad opodatkowania przedsiębiorstw oraz reprezentację Europy, lub jej brak, na forach międzynarodowych. Poruszono także kwestię harmonizacji metodologii stosowanej do obliczania strukturalnych korekt budżetowych.

Podsumowując, przeważająca większość uczestników z zadowoleniem przyjęła możliwość omówienia z Parlamentem Europejskim zagadnień związanych z europejskim semestrem oraz zwróciła uwagę na potrzebę regularniejszych wymian poglądów, w tym między parlamentami narodowymi, na bardziej ogólne tematy (takie jak dialog w sprawie sprawozdania pięciu przewodniczących). Na koniec przewodniczący ECON Roberto Gualtieri zauważył, że jeśli chodzi o politykę gospodarczą pojawia się podstawowy konsensus między Parlamentem Europejskim i Komisją co do podejścia do wspólnego kursu polityki budżetowej na szczeblu strefy euro, co pozwoli określić kombinację polityki budżetowej i monetarnej, która będzie sprzyjać trwałemu wzrostowi. Jeżeli chodzi o aspekty proceduralne, R. Gualtieri zwrócił się do przedstawicieli PE i parlamentów narodowych, by określili, w jaki sposób wnieść pozytywny wkład w prace Komisji i wzmocnić demokratyczny wymiar europejskiego semestru.

29.9.2015

OPINIA Komisji Budżetowej(*)

dla Komisji Gospodarczej i Monetarnej

w sprawie europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: realizacja priorytetów na rok 2015

2015/2210(INI)

Sprawozdawca komisji opiniodawczej (*): Jean Arthuis

(*)  Zaangażowana komisja – art. 54 Regulaminu

WSKAZÓWKI

Komisja Budżetowa zwraca się do Komisji Gospodarczej i Monetarnej, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A.  mając na uwadze, że w rocznej analizie wzrostu gospodarczego, przedstawionej przez Komisję dnia 28 listopada 2014 r., określono trzy priorytety na 2015 r. – skoordynowane działania stymulujące wzrost inwestycji prywatnych, odnowione zobowiązanie na rzecz reform strukturalnych oraz dążenie do odpowiedzialności budżetowej – i po raz pierwszy położono nacisk na wkład budżetu UE w realizację tych celów;

B.  mając na uwadze, że poprzedni semestr obfitował w działania budżetowe na rzecz realizacji celów wyznaczonych w rocznej analizie wzrostu gospodarczego, a działania te obejmowały przyjęcie rozporządzenia ustanawiającego Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), uruchomienie programów operacyjnych dotyczących Funduszu Spójności, przeniesienie niewykorzystanych w 2014 r. środków na zobowiązania z okresu 2007–2013 na lata 2015, 2016 i 2017 oraz zwiększenie płatności zaliczkowych dla Europejskiej Inicjatywy na rzecz młodzieży;

C.  mając na uwadze, że udowodniono w ten sposób wartość dodaną budżetu UE, lecz także ukazano ograniczony zakres europejskiej działalności politycznej wynikający z budżetu, który nie jest zasilany prawdziwymi zasobami własnymi, pozostaje na poziomie poniżej 1% PKB i jest ograniczony siedmioletnimi ramami;

D.  mając na uwadze, że w swoim stanowisku w sprawie budżetu na 2016 r., zakładającym zmniejszenie środków na zobowiązania o 563,6 mln EUR oraz środków na płatności o 1,4 mld EUR, Rada po raz kolejny nie docenia rzeczywistych potrzeb UE związanych z płatnościami, co jest sprzeczne z przedstawionym przez Komisję Europejską planem rozliczenia niezapłaconych rachunków;

1.  z zadowoleniem przyjmuje przedstawienie sprawozdania pięciu przewodniczących zatytułowanego „Dokończenie budowy europejskiej unii gospodarczej i walutowej”, ale ubolewa, że przewidziany harmonogram zakłada zbyt powolne wdrażanie oraz nie odzwierciedla wywołanej kryzysem w Grecji konieczności reform;

2.  z zadowoleniem przyjmuje środki przedsięwzięte w celu uproszczenia i umocnienia europejskiego semestru, a mianowicie skoncentrowanie się na priorytetach, mniej dokumentów, a więcej czasu na dyskusje, większy wymiar polityczny i szerszy udział władz krajowych;

3.  z zadowoleniem przyjmuje propozycje dotyczące umocnienia kontroli parlamentarnej, zwłaszcza sugestię mówiącą o dostosowaniu struktur Parlamentu Europejskiego do specyficznego charakteru wspólnej waluty, co jest niezbędne dla stworzenia unii gospodarczej i walutowej z prawdziwego zdarzenia;

4.  zwraca uwagę na to, co Komisja rozumie przez kluczową rolę, jaką odgrywają władze krajowe i regionalne we wspieraniu niezbędnych reform strukturalnych, wywiązywaniu się z odpowiedzialności budżetowej i stymulowaniu inwestycji w celu wspierania wzrostu gospodarczego i zatrudnienia;

5.  pozytywnie odbiera apel o włączenie do prawa pierwotnego Unii instrumentów międzyrządowych, takich jak traktat o stabilności, koordynacji i zarządzaniu, co pozwoliłoby położyć kres deficytowi legitymacji demokratycznej;

6.  podkreśla potrzebę zastosowania wszystkich istniejących postanowień paktu stabilności i wzrostu, aby osiągnąć stabilność finansów publicznych;

7.  z zadowoleniem przyjmuje zaproponowane tematy do dyskusji nad mechanizmem stabilizacji budżetowej dla strefy euro, co zarysowuje kontury skarbu europejskiego; zwraca uwagę, że publikacja białej księgi na ten temat, zapowiedziana na wiosnę 2017 r., zbiega się z przeglądem śródokresowym WRF; w związku z tym ponownie apeluje, by każdy dodatkowy rodzaj finansowania lub każdy dodatkowy instrument podlegał kontroli budżetowej Parlamentu i był finansowany poza pułapami WRF na okres 2014–2020;

8.  ponownie podkreśla potrzebę wprowadzenia nowego systemu zasobów własnych, który doprowadziłby do prawdziwej reformy finansowania Unii bez zwiększania obciążeń podatkowych dla obywateli UE oraz stworzyłby prawdziwą więź między obywatelami i europejskimi władzami; w tym kontekście oczekuje analizy propozycji, jakie w przyszłym roku wysunie grupa robocza wysokiego szczebla ds. zasobów własnych, oraz debaty na ten temat;

9.  przypomina, że niedobory płatności, w dużej mierze spowodowane niewystarczającymi pułapami płatności i niedofinansowaniem budżetu, pozostają wysokie w 2015 r.; obawia się, że nadal będzie to zagrażać właściwemu wdrożeniu nowych programów na mocy WRF 2014–2020 oraz niekorzystnie odbijać się na beneficjentach, zwłaszcza na władzach lokalnych, regionalnych i krajowych, które borykają się z ograniczeniami gospodarczymi i społecznymi;

10.  z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie rozporządzenia w sprawie EFIS, jako sposobu na pobudzenie prywatnych inwestycji, i podkreśla rolę odgrywaną przez Parlament w celu zminimalizowania przegrupowania środków z programu „Horyzont 2020” i instrumentu „Łącząc Europę”; przypomina o swoim zobowiązaniu do zmniejszenia cięć w ramach rocznej procedury budżetowej;

11.  uważa, że powodzenie tego planu ma kluczowe znaczenie, w związku z czym podejmie się bardzo uważnego monitorowania jego wdrażania, zwłaszcza monitorowania wszelkich prób usunięcia wydatków inwestycyjnych i długu publicznego z bilansów państw członkowskich.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

28.9.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

21

13

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Nedzhmi Ali, Jonathan Arnott, Jean Arthuis, Jean Arthuis, Reimer Böge, Lefteris Christoforou, Gérard Deprez, José Manuel Fernandes, Eider Gardiazabal Rubial, Jens Geier, Ingeborg Gräßle, Iris Hoffmann, Monika Hohlmeier, Bernd Kölmel, Zbigniew Kuźmiuk, Vladimír Maňka, Ernest Maragall, Siegfried Mureşan, Victor Negrescu, Jan Olbrycht, Paul Rübig, Petri Sarvamaa, Patricija Šulin, Eleftherios Synadinos, Paul Tang, Indrek Tarand, Isabelle Thomas, Monika Vana, Daniele Viotti, Marco Zanni, Auke Zijlstra

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Michał Marusik, Andrej Plenković, Nils Torvalds, Anders Primdahl Vistisen

24.9.2015

OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych(*)

dla Komisji Gospodarczej i Monetarnej

w sprawie europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: realizacja priorytetów na 2015 r.

(2015/2210(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej (*): Sergio Gutiérrez Prieto

(*) Komisja zaangażowana – art. 54 Regulaminu

WSKAZÓWKI

Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych zwraca się do Komisji Gospodarczej i Monetarnej, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  zwraca uwagę, że wiele państw członkowskich wciąż odnotowuje duże deficyty budżetowe, podczas gdy inne wykazują nadwyżki obrotów bieżących, oraz że istnieje potrzeba opracowania i skoordynowania programów odpowiedzialności budżetowej, które uwzględniają te różnice i są ukierunkowane na tworzenie godnych miejsc pracy prowadzące do wysokiej jakości zatrudnienia, wzrost gospodarczy, a tym samym na stworzenie trwałego państwa opiekuńczego dla przyszłych pokoleń; wzywa Komisję, która otrzymała już projekty budżetów krajowych na 2016 r., aby w ramach polityki fiskalnej określonej w pakcie stabilności i wzrostu w pełni wykorzystała możliwości elastycznego działania(8), aby w stosownych przypadkach zapewnić elastyczny proces odpowiedzialności krajowej, który lepiej odzwierciedla cykliczność sytuacji w państwach członkowskich i umożliwia przyjęcie odpowiedzialnych społecznie i efektywnych ekonomicznie strategii politycznych mających na celu tworzenie godnych miejsc pracy prowadzące do wysokiej jakości zatrudnienia oraz inwestycje społeczne w wysokiej jakości usługi;

2.  uważa, że państwa członkowskie odnotowujące wysoki deficyt lub wysoki poziom zadłużenia muszą kontynuować działania na rzecz osiągnięcia równowagi budżetowej, natomiast państwa członkowskie posiadające przestrzeń fiskalną powinny wykorzystać ją do pobudzenia popytu krajowego i inwestycji sprzyjających wzrostowi gospodarczemu;

3.  ubolewa, że brakuje ogólnego nawiązania do celów strategii „Europa 2020” na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu; podkreśla, że polityka zatrudnienia i polityka społeczna nie powinny być rozpatrywane jedynie z punktu widzenia kosztów, lecz również w kontekście korzyści w perspektywie długoterminowej; w związku z tym wzywa do uwzględnienia stosownych celów społecznych i środowiskowych w nowych ramach oceny dla zapewnienia, by zalecenia dla poszczególnych krajów proponowane były wszystkim państwom nieodnotowującym postępu w zwalczaniu ubóstwa, zapewnianiu godnych miejsc pracy prowadzącym do wysokiej jakości zatrudnienia, zapobieganiu przedwczesnemu porzucaniu nauki, wspieraniu uczenia się przez całe życie i zasobooszczędności oraz zapobieganiu zmianie klimatu;

4.  domaga się, by zalecenia dla poszczególnych krajów zawierały zalecenie Komisji(9) w sprawie prewencyjnej restrukturyzacji firm zagrożonych niewypłacalnością i oddłużenia przedsiębiorców w stanie upadłości, zarówno w przypadku osób fizycznych, jak i prawnych, aby dać przedsiębiorstwom drugą szansę; apeluje również do Komisji o zbadanie możliwości rozszerzenia tych programów na rodziny zagrożone eksmisją w celu zapewnienia większej spójności społecznej przez ograniczenie ryzyka bezdomności; podkreśla, że nawet jeśli trudności finansowe gospodarstw domowych zmniejszyły się, to wciąż są one znacznie powyżej poziomów z poprzedniej dekady, a zdaniem Komisji wciąż utrzymuje się ogromna przepaść między poziomem trudności finansowych doświadczanym przez gospodarstwa domowe o niskich dochodach a poziomem tych trudności doświadczanym przez gospodarstwa domowe zaliczane do kwartyla o wyższych dochodach;(10);

5.  zwraca uwagę, że choć w wielu krajach zmniejszono deficyty, to proces ten spowodował również spadek inwestycji publicznych w Unii; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje wsparcie dla europejskiej polityki inwestycyjnej mające na celu pobudzenie wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy i apeluje o podjęcie dalszych działań w celu zapewnienia finansowania gospodarki realnej; jest zdania, że do głównych celów projektów otrzymujących wsparcie z EFIS powinno należeć tworzenie godnych miejsc pracy prowadzące do wysokiej jakości zatrudnienia, jak również osiągnięcie spójności społecznej, gospodarczej i terytorialnej; uważa, że należy podjąć bardziej zdecydowane działania w odpowiedzi na apel Parlamentu(11), aby wspierać inwestycje społeczne nie tylko w celu osiągnięcia zysku finansowego, ale także w celu osiągnięcia pozytywnych skutków społecznych i zmniejszenia nierówności, między innymi dzięki usprawnieniu usług publicznych i wspieraniu tworzenia miejsc pracy dla kategorii osób defaworyzowanych; w tym kontekście podkreśla konieczność wzmocnienia narzędzi regulacyjnych Komisji Europejskiej (takich jak oceny skutków, ewaluacje itp.) oraz wprowadzenia środków kontroli i monitorowania przeprowadzanych inwestycji;

6.  podkreśla, że MŚP, które stanowią główne źródło nowych miejsc pracy, wciąż borykają się z trudnościami w dostępie do kredytów oraz ze zbędnymi obciążeniami administracyjnymi i biurokracją, które osłabiają ich wzrost i zrównoważony rozwój, jak również potencjał tworzenia miejsc pracy; odnotowuje inicjatywę Komisji dotyczącą unowocześnienia środowiska regulacyjnego i administracyjnego w celu polepszenia klimatu inwestycyjnego oraz warunków dla MŚP i popiera zalecenia prowadzące do poprawy sytuacji, podkreślając przy tym konieczność przestrzegania standardów społecznych i standardów pracy; podkreśla znaczenie zaangażowania w rozwój innowacyjnych kanałów finansowania, takich jak finansowanie społecznościowe i mikrokredyty, a także inwestycji wspierających rozwój MŚP, mikroprzedsiębiorstw, innowacyjnych przedsiębiorstw typu start-up, przedsiębiorstw promujących zielone zatrudnienie i innych tego typu podmiotów;

7.  przypomina, że regiony, w których występują dotkliwe i trwałe utrudnienia naturalne lub demograficzne, zazwyczaj odnotowują wyższe wskaźniki bezrobocia i niższy wzrost gospodarczy; dlatego uważa, że konieczne są inwestycje mające na celu zwiększenie potencjału ich wzrostu i zachęcenie ludności do zamieszkania na tych obszarach, aby zapewnić ich zrównoważony rozwój;

8.  zwraca uwagę na zalecenia dotyczące potrzeby osiągnięcia postępów w reformach rynku pracy i apeluje, aby przy wprowadzaniu tych reform zagwarantowano ochronę socjalną i dialog społeczny (zgodnie z praktykami krajowymi) oraz zadbano o niezbędny konsensus polityczny, aby zapewnić ich trwałość i efektywność; uważa, że reformy rynku pracy powinny zapewnić niezbędną równowagę między elastycznością i bezpieczeństwem zarówno dla pracowników, jak i pracodawców, oraz nie powinny prowadzić na przykład do wykluczenia pracowników z rokowań zbiorowych, obniżenia wskaźników wydajności czy zmniejszenia zatrudnienia; apeluje o wykorzystanie punktu zwrotnego cyklu, w którym się obecnie znajdujemy, i przeprowadzenie ambitnych reform rynku pracy w państwach członkowskich tam, gdzie są one wciąż konieczne; reformy te powinny być w stanie doprowadzić do zmniejszenia fragmentacji, zachęcenia do tworzenia miejsc pracy, położenia kresu niepewności i zwalczania ubóstwa, aby zwiększyć wydajność i konkurencyjność naszej gospodarki, a zarazem zagwarantować większą liczbę miejsc pracy i godne płace dzięki inwestycjom w kapitał ludzki; podkreśla, że inne reformy strukturalne, takie jak reindustrializacja, są równie istotne dla zapewnienia zrównoważonego rynku pracy;

9.  wzywa Komisję do zagwarantowania, by w jej wytycznych politycznych reformy rynku pracy miały na celu między innymi zmniejszenie segmentacji, zapewnienie lepszej antycypacji i dopasowania umiejętności do miejsc pracy, lepszą integrację grup defaworyzowanych, redukcję ubóstwa pracujących, promowanie równości płci, wzmacnianie praw pracowników z nietypowymi umowami oraz lepszą ochronę socjalną dla osób pracujących na własny rachunek;

10.  przyjmuje z zadowoleniem spadek wskaźników bezrobocia w Unii; podkreśla jednak, że bezrobocie wciąż jest wysokie, i zwraca się do państw członkowskich o przyjęcie całościowego podejścia przy wdrażaniu skutecznych strategii politycznych na rzecz aktywnego rynku pracy, ukierunkowanych zarówno na zapewnienie możliwości zatrudnienia osobom poszukującym pracy, jak i na stworzenie rynku pracy bardziej sprzyjającego integracji społecznej, w tym zapewnienie dodatkowych środków wsparcia zarówno dla poszukujących pracy, jak i pracodawców; podkreśla potrzebę rozwiązania problemu niedopasowania kwalifikacji i nieaktualnych umiejętności w ramach zwalczania długotrwałego bezrobocia oraz uważa, że należy w większym stopniu skoordynować politykę w tym zakresie na poziomie krajowym i europejskim; w związku z tym wzywa do podjęcia bardziej zdecydowanych działań na rzecz wsparcia i dalszego rozwoju skutecznej edukacji i szkoleń zawodowych, współpracy między instytucjami edukacyjnymi, przedsiębiorstwami, organizacjami pracodawców i innymi odpowiednimi zainteresowanymi stronami, a także podkreśla potrzebę zwiększenia skuteczności publicznych i prywatnych służb zatrudnienia w celu zaradzenia niedopasowaniu umiejętności na rynku pracy oraz ułatwienia poszukiwania pracy w Unii;

11.  zwraca uwagę, że w niektórych państwach wyraźnie widoczny jest brak reform strukturalnych lub ich powolne tempo, zatem w ramach swoich celów w procesie semestru europejskiego Komisja powinna z większym natężeniem oceniać, jaką szkodę w zakresie tworzenia miejsc pracy w średniej perspektywie wyrządza brak odpowiedzialności niektórych państw za niewdrożenie reform strukturalnych;

12.  uważa, że ustalanie płacy minimalnej leży w zakresie kompetencji państw członkowskich, co zgodnie z zasadą pomocniczości należy uszanować;

13.  zwraca uwagę, że Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) i Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) przestrzegały przed problemami socjalnymi (ubóstwo pracujących) i gospodarczymi (niski popyt wewnętrzny) związanymi z dewaluacją płac, do jakiej doszło w ostatnich latach; w tym kontekście podkreśla, że odpowiednia polityka w zakresie płac ma kluczowe znaczenie dla utrzymania popytu wewnętrznego, zatem podwyżki płac powinny być lepiej dostosowane do zmian w wydajności; uważa, iż należy odnieść się do kwestii znaczenia wzrostu płac, zwłaszcza w krajach, w których wynagrodzenia są poniżej progu ubóstwa, nie naruszając jednak zasady pomocniczości; przypomina, że istnieją ogromne różnice między państwami członkowskimi, jeżeli chodzi o wysokość płacy minimalnej i ponawia swój apel o przeprowadzenie analizy(12) tego zagadnienia, obejmującej analizę różnic siły nabywczej między poszczególnymi państwami członkowskimi; zachęca państwa członkowskie do ustalenia płac minimalnych zgodnie z krajowym ustawodawstwem i praktyką oraz do uwzględnienia ich wpływu na ubóstwo pracujących, dochody gospodarstw domowych, łączny popyt i tworzenie miejsc pracy;

14.  zwraca uwagę, że niektóre reformy rynku pracy wprowadziły nowe rodzaje umów oraz że zdaniem Komisji niektóre z tych umów zwiększyły niepewność na rynkach pracy, wymagając w wielu przypadkach niesprawiedliwej elastyczności od młodszych pokoleń; z zaniepokojeniem odnotowuje dane wskazujące, iż w niektórych państwach członkowskich wskaźnik tymczasowego zatrudnienia wynosi ponad 90 % dla nowych umów, co szczególnie dotyczy osób młodych i kobiet; zwraca uwagę, że według OECD(13) zjawisko to jest jedną z bezpośrednich przyczyn wzrostu nierówności, choć czasami pracownicy preferują taki tryb pracy, aby osiągnąć większą równowagę między życiem zawodowym a prywatnym lub zarobić dodatkowe pieniądze; wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia synergii między politykami krajowymi a europejską polityką spójności, aby zwiększyć wpływ na te grupy priorytetowe; w szczególności obawia się upowszechnienia umów typu „zero-hour” (niegwarantujących minimalnej liczby godzin pracy); uważa, że wszystkie rodzaje umów powinny gwarantować pracownikom podstawowe prawa i odpowiednią ochronę socjalną;

15.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapoznania się z raportem MFW(14) na temat przyczyn i skutków nierówności, który stwierdza, że coraz większe różnice w wynagrodzeniach mogą negatywnie wpływać na wzrost gospodarczy i potencjał w zakresie tworzenia miejsc pracy; domaga się bardziej intensywnych działań w celu przeniesienia ciężaru podatkowego z pracy na inne obszary, jak również skutecznych działań w zakresie opodatkowania pracy, bardziej sprawiedliwych rynków pracy gwarantujących swobodę poruszania się pracowników w Europie, a także polityki redystrybucji, uwzględniającej specyfikę każdego z państw członkowskich, aby pobudzić wzrost gospodarczy, konkurencyjność i wydajność, a także wesprzeć rozwój konwergencji gospodarczej i społecznej;

16.  zwraca uwagę, że wysokie stopy długotrwałego bezrobocia w Unii, szczególnie w niektórych państwach członkowskich, prowadzą do sytuacji, w której coraz więcej pracowników traci prawo do świadczeń przed znalezieniem nowej pracy; zauważa, że niektóre państwa członkowskie ograniczyły dostęp do takich świadczeń lub obniżyły ich kwoty lub skróciły okres ich otrzymywania; wzywa państwa członkowskie, aby w ramach swoich kompetencji utrzymywały równowagę między dochodem minimalnym i odpowiednią ochroną socjalną a odpowiednimi zachętami do aktywnego poszukiwania pracy, tak aby zapewnić indywidualne wsparcie bez wprowadzania warunków o charakterze sankcji, które naruszają prawa socjalne; wzywa państwa członkowskie do podjęcia zdecydowanych działań aktywacyjnych, aby osiągnąć bardziej efektywne rezultaty; przyznaje, że poprawa polityki zatrudnienia i ochrony socjalnej w celu uruchomienia wsparcia i ochrony ludności, a tym samym zapewnienia większej spójności społecznej, stanowią istotne składniki zrównoważonego wzrostu gospodarczego; apeluje o przeprowadzenie szczegółowej analizy takich zachęt na szczeblu UE i wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia, zgodnie z praktykami krajowymi, programów dochodu minimalnego, aby uniknąć wykluczenia społecznego i zagwarantować gospodarstwom domowym dochód minimalny;

17.  z zadowoleniem przyjmuje spadek stopy bezrobocia wśród ludzi młodych, ale zauważa, że poziom tego bezrobocia jest nadal niepokojący w wielu państwach członkowskich i regionach, a jego spadek niekonieczne wynika ze wzrostu zatrudnienia netto; podkreśla, że nastąpił również wzrost niepewności zatrudnienia oraz niepełnego zatrudnienia – w 2014 r. 43% młodych ludzi było zatrudnionych tymczasowo, a 32% pracowało w niepełnym wymiarze czasu pracy; z zadowoleniem przyjmuje decyzję Komisji o odblokowaniu kwoty 1 mld EUR jako wstępnego finansowania w ramach programu „Gwarancja dla młodzieży”; wzywa państwa członkowskie do sprawnego i skutecznego wykorzystania wszystkich dostępnych funduszy na wdrożenie Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych z zapewnieniem minimalnych standardów jakości; ponadto wzywa do uważnego i stałego monitorowania tych funduszy w celu zadbania o to, by pomagały one ludziom młodym wejść na stałe na rynek pracy; wzywa państwa członkowskie do priorytetowego traktowania nauki języków i ułatwiania mobilności dzięki takim programom jak ERASMUS+ czy ERASMUS dla młodych przedsiębiorców, ale także do uczestnictwa w sieci EURES; podkreśla także znaczenie wspierania praktyk zawodowych i zachęcania do ich podejmowania, gdyż dają one młodym ludziom możliwość zdobycia kwalifikacji zawodowych, które umożliwią im łatwiejsze wejście na rynek pracy;

18.  zwraca uwagę, że na dzień dzisiejszy w istnieją znaczne rozbieżności między państwami członkowskimi, jeżeli chodzi o skalę powodzenia realizacji Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych i gwarancji dla młodzieży; zwraca uwagę, że Międzynarodowa Organizacja Pracy oszacowała, że rozwiązanie problemu bezrobocia ludzi młodych w Unii wymagałoby budżetu w wysokości 21 mld EUR, a bieżące zobowiązania Komisji są zupełnie niewystarczające i należy je podwyższyć do dostatecznego poziomu; wzywa Komisję do pracy z państwami członkowskimi i przedstawicielami organizacji młodzieżowych nad propozycjami minimalnych standardów i najlepszych praktyk w zakresie wdrażania gwarancji dla młodzieży;

19.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwiększenia wysiłków w zwalczaniu dumpingu społecznego i dumpingu płac w Unii, jako że zjawiska te są bardzo szkodliwe dla dotkniętych nimi pracowników i systemów zabezpieczenia społecznego w państwach członkowskich; wzywa również do zaangażowania w te wysiłki partnerów społecznych na wszystkich szczeblach;

20.  podkreśla, że niepewność zatrudnienia wśród ludzi młodych ma negatywny wpływ na decyzje o posiadaniu dzieci, co w efekcie pogarsza perspektywę demograficzną w państwach członkowskich;

21.  ponawia apel o zwalczanie pracy nierejestrowanej, która jest szkodliwa dla unijnej gospodarki, prowadzi do nieuczciwej konkurencji oraz zakłóceń rynków, jak również skutkuje rosnącym brakiem ochrony socjalnej i ochrony zatrudnienia dla pracowników; dlatego wzywa do szybkiego uruchomienia europejskiej platformy na rzecz zapobiegania pracy nierejestrowanej;

22.  jest zdania, ze tegoroczne zalecenia skupione są niemal wyłącznie na rynku pracy, z pominięciem wyzwań związanych z ograniczeniem i jakością usług oferowanych potrzebującym; przypomina o potrzebie inwestowania w mechanizmy wczesnej interwencji i zapobiegania oraz w dostępne i integracyjne usługi wysokiej jakości, w tym w edukację od najmłodszych lat, wsparcie dla rodzin i społeczności lokalnych, usługi socjalne i opiekę zdrowotną; podkreśla, że zwiększone zapotrzebowanie na usługi, jeżeli zostanie umiejętnie zaspokojone, może również przyczynić się do tworzenia wielu miejsc pracy w sektorze socjalnym, a sektory opieki zdrowotnej i socjalnej stanowią ważne dziedziny inwestycji w dążeniu do zrównoważonej gospodarki; zwraca się do Komisji o przedstawienie sprawozdania z postępów w opracowywaniu, w ramach strategii „Europa 2020”, inicjatyw dotyczących inwestycji w sektorze zdrowia i opieki społecznej w kontekście jakości zatrudnienia;

23.  podkreśla, że według raportu MFW(15) progresywne systemy podatkowe uległy w ostatnich latach osłabieniu w niektórych państwach członkowskich, co przyczyniło się do zwiększenia nierówności; uważa, że klin podatkowy jest o wiele wyższy w przypadku pracowników o niskich zarobkach i MŚP, których obowiązują wyższe efektywne stawki podatkowe; przyznaje, że choć podatki należą do kompetencji państw członkowskich, to progresywne systemy podatkowe pomagają złagodzić najgorsze skutki kryzysów gospodarczych; dostrzega również znaczenie zmniejszenia opodatkowania pracy i przedsiębiorstw w celu zwiększenia popytu i stworzenia miejsc pracy, przy czym należy jednocześnie zapewnić odpowiednie finansowanie systemów ochrony socjalnej; nalega, by oszustwa podatkowe i uchylanie się od opodatkowania zwalczać wewnątrz państw członkowskich oraz między państwami członkowskimi;

24.  wzywa Komisję do udzielenia państwom członkowskim wskazówek, jak uporać się z niskimi wskaźnikami partycypacji kobiet w rynku pracy przez likwidację segregacji na rynku pracy, zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć oraz nierównego rozkładu obowiązków opiekuńczych; podkreśla, że potrzebne jest szersze podejście do równości płci, wychodzące poza wskaźniki zatrudnienia;

25.  zwraca uwagę na potencjalną wartość europejskich automatycznych mechanizmów stabilizujących; zwraca uwagę, że pomimo faktu, że Komisja pełni istotną rolę w utrzymaniu spójności społecznej i stymulowaniu popytu wewnętrznego i wzrostu gospodarczego, w zaleceniach dla poszczególnych krajów nie zaakcentowała ona znaczenia utrzymania silnych automatycznych mechanizmów stabilizujących w państwach członkowskich w następstwie komunikatu w sprawie wzmocnienia społecznego wymiaru UGW, czego domagał się Parlament(16); wzywa Komisję do przeprowadzenia szczegółowego przeglądu wyborów dokonanych przez państwa członkowskie w różnych dziedzinach polityki oraz ich odpowiednich rezultatów, co ma pozwolić na skuteczniejszą analizę oraz zachęcić do wyodrębnienia i wymiany najlepszych praktyk między państwami członkowskimi;

26.  zwraca uwagę, że gospodarka społeczna zapewnia zatrudnienie ponad 14 milionom osób, które stanowią około 6,5 % zatrudnionych w Unii; ubolewa, że przedsiębiorstwa gospodarki społecznej, które stanowią 10% przedsiębiorstw europejskich – głównie MŚP i mikroprzedsiębiorstwa – napotykają jeszcze więcej trudności w uzyskaniu finansowania publicznego lub prywatnego niż przedsiębiorstwa tradycyjne; podkreśla konieczność zwiększenia wsparcia dla tych przedsiębiorstw poprzez ułatwienie im dostępu do różnych sposobów finansowania, takich jak fundusze europejskie, mikrokredyty czy finansowanie społecznościowe, oraz zapewnienie im większego dostępu do gospodarki cyfrowej; w tym kontekście uważa, że w zaleceniach dla poszczególnych krajów należy położyć większy nacisk na rolę przedsiębiorstw gospodarki społecznej w promowaniu spójności społecznej i gospodarczej w Europie zgodnie ze strategią „Europa 2020”;

27.  uważa, że choć Komisja przyznała, iż „wzrastają ubóstwo i marginalizacja”(17), a obecnie co czwarta osoba boryka się z ubóstwem, w zaleceniach dla poszczególnych krajów nie wspomniano w ogóle o celu dotyczącym zwalczania ubóstwa określonym w strategii „Europa 2020”; wzywa do przyjęcia kompleksowej strategii zwalczania ubóstwa opartej na dostępie do godnych miejsc pracy prowadzącym do wysokiej jakości zatrudnienia, usługach, a także minimalnym dochodzie i ochronie socjalnej, zgodnie z zasadą pomocniczości; zwraca uwagę, że jednym ze sposobów ograniczenia ubóstwa jest edukacja, a tym samym wspieranie zdolności do zatrudnienia; podkreśla potrzebę uznania nasilającego się zjawiska zadłużenia osobistego za czynnik zwiększający osobistą i ogólnogospodarczą podatność na zagrożenia;

28.  podkreśla, że zatrudnienie jest najlepszym sposobem na walkę z ubóstwem i wykluczeniem społecznym, a państwa członkowskie powinny skupić się na ułatwianiu dostępu do rynku pracy w szczególności osobom młodym oraz długotrwale bezrobotnym;

29.  z zaniepokojeniem zauważa w wielu państwach członkowskich gwałtowne nasilenie skrajnych form ubóstwa, takich jak bezdomność; apeluje o skierowanie do wszystkich państw członkowskich zaleceń w sprawie strategii włączenia społecznego, w tym walki ze skrajnymi formami ubóstwa, takimi jak bezdomność; zgadza się z Komisją, że państwa członkowskie muszą rozwiązać problemy bezdomności i zagrożenia bezdomnością za pomocą kompleksowych strategii bazujących na prewencji, podejściu opartym na zapewnieniu zakwaterowania, przeglądzie ustawodawstwa i praktyk dotyczących eksmisji oraz dostępności faktycznie przystępnych ofert mieszkaniowych, zapewniając stabilność i kładąc kres zjawisku kryminalizacji bezdomnych; wzywa do usprawnienia transnarodowej wymiany najlepszych praktyk i wzajemnego uczenia się oraz docenia w tym kontekście rolę programu Unii Europejskiej na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych (EaSI);

30.  wzywa do przeprowadzenia reform emerytalnych z uwzględnieniem powtarzanych wielokrotnie zaleceń Parlamentu(18), aby zapewnić trwałość, bezpieczeństwo i odpowiedniość emerytur dla kobiet i mężczyzn poprzez wzmocnienie systemów emerytalnych z myślą o zapewnieniu godnego dochodu z emerytury, który przekroczy przynajmniej poziom ubóstwa; uważa, że uzależnienie wieku emerytalnego od średniego dalszego trwania życia nie jest jedynym sposobem poradzenia sobie ze zjawiskiem starzenia się społeczeństw i że reformy systemów emerytalnych powinny także, między innymi, odzwierciedlać tendencje na rynku pracy, współczynnik urodzeń, sytuację demograficzną, stan zdrowia i dobrobyt, warunki pracy i współczynnik zależności ekonomicznej; przypomina, że najlepszym podejściem do zjawiska starzenia się jest zwiększenie ogólnego zatrudnienia, w oparciu między innymi o inwestycje społeczne w aktywne starzenie się;

31.  jest głęboko zaniepokojony ograniczoną rolą, jaką odegrały parlamenty krajowe, partnerzy społeczni i społeczeństwo obywatelskie w przygotowywaniu krajowego programu reform oraz programu konwergencji, a także w zaleceniach dla poszczególnych krajów; zwraca jednak uwagę na zmiany w funkcjonowaniu semestru europejskiego w 2015 r. mające na celu zwiększenie odpowiedzialności na poziomie krajowym i podkreśla, że reformy należy generalnie pozostawić państwom członkowskim. wzywa Komisję, aby przy usprawnianiu mechanizmów zarządzania gospodarczego opowiedziała się za reformą, która zapewni semestrowi europejskiemu większą legitymację demokratyczną dzięki pełnemu zaangażowaniu Parlamentu Europejskiego i parlamentów państw członkowskich w proces przygotowywania i zatwierdzania aktów prawnych, a także dzięki konsultacjom z partnerami społecznymi i społeczeństwem obywatelskim;

32.  krytykuje fakt, że nie wszystkie państwa członkowskie zaangażowały parlamenty narodowe oraz krajowych partnerów społecznych i społeczeństwo obywatelskie w sporządzanie krajowych programów reform; wzywa państwa członkowskie do wyszczególnienia w ich krajowych programach reform zaangażowanych podmiotów i podania charakteru współpracy; wzywa Komisję do dokonania przeglądu różnych praktyk krajowych w dziedzinie procedur parlamentarnych oraz udziału interesariuszy w europejskim semestrze w celu zwiększenia ich partycypacji;

33.  odnotowuje zalecenie Komisji dotyczące reformy systemów opieki zdrowotnej, tak by mogły one realizować swoje cele w zakresie zapewnienia powszechnego dostępu do wysokiej jakości opieki zdrowotnej, w tym dostępu do przystępnych cenowo leków, zwłaszcza tych ratujących życie, oraz zapewnienia poszanowania praw pracowników służby zdrowia; zauważa, że w wyniku kryzysu niektóre państwa członkowskie nie zapewniły wszystkim objęcia usługami publicznej służby zdrowia;

34.  wyraża ubolewanie, że Komisja nie uwzględniła w treści zaleceń dla poszczególnych krajów znaczenia gospodarki ekologicznej i jej potencjału w zakresie zatrudnienia, chociaż w gospodarce tej według szacunków Komisji mogłoby do roku 2020 powstać pięć milionów miejsc pracy w sektorach związanych z efektywnością energetyczną i odnawialnymi źródłami energii, pod warunkiem że wdrożona zostanie ambitna polityka klimatyczna i energetyczna;

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

23.9.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

36

14

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Laura Agea, Tiziana Beghin, Brando Benifei, Mara Bizzotto, Vilija Blinkevičiūtė, Enrique Calvet Chambon, David Casa, Ole Christensen, Jane Collins, Martina Dlabajová, Elena Gentile, Arne Gericke, Marian Harkin, Danuta Jazłowiecka, Agnes Jongerius, Jan Keller, Ádám Kósa, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Zdzisław Krasnodębski, Jérôme Lavrilleux, Jeroen Lenaers, Javi López, Thomas Mann, Dominique Martin, Anthea McIntyre, Joëlle Mélin, Elisabeth Morin-Chartier, Georgi Pirinski, Sofia Ribeiro, Claude Rolin, Anne Sander, Sven Schulze, Siôn Simon, Jutta Steinruck, Yana Toom, Ulla Tørnæs, Marita Ulvskog, Renate Weber, Tatjana Ždanoka, Jana Žitňanská, Inês Cristina Zuber

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Maria Arena, Georges Bach, Amjad Bashir, Tania González Peñas, Sergio Gutiérrez Prieto, Paloma López Bermejo, Edouard Martin, Michaela Šojdrová, Neoklis Sylikiotis

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Rosa Estaràs Ferragut

25.9.2015

OPINIA Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

dla Komisji Gospodarczej i Monetarnej

w sprawie europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: realizacja priorytetów na rok 2015

(2015/2210(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Ildikó Gáll-Pelcz

WSKAZÓWKI

Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów zwraca się do Komisji Gospodarczej i Monetarnej, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie zarządzania jednolitym rynkiem w ramach europejskiego semestru 2015(19),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 maja 2015 r. pt. „Europejski semestr na 2015 r.: zalecenia dla poszczególnych krajów” (COM(2015)0250),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie przeglądu ram zarządzania gospodarczego: sytuacja obecna i wyzwania(20),

1.  zauważa, że jednolity rynek jest w dalszym ciągu rozdrobniony i w niewystarczającym stopniu zrealizowany oraz że duży potencjał, jaki występuje w takich obszarach jak inteligentny i trwały wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu, innowacyjność oraz tworzenie miejsc pracy, pozostaje niewykorzystany, zwłaszcza w zakresie usług; wzywa Komisję i państwa członkowskie do wypełnienia swoich zobowiązań i dopilnowania, aby ożywienie jednolitego rynku było jednym z głównych priorytetów Unii; uważa, że duży potencjał jednolitego rynku należy wykorzystać do maksimum przez zastosowanie podejścia całościowego, aby pobudzić wzrost gospodarczy i konkurencyjność; podkreśla, że europejski semestr powinien obejmować cele nadrzędnej, długofalowej strategii UE na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia do roku 2020 i na dalsze lata; w związku z tym ponawia apel o sprawne wdrożenie wszystkich odnośnych przepisów prawa UE oraz wzywa Komisję do zapewnienia większej skuteczności w prowadzeniu postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, a Radę Europejską – do dalszych prac nad usprawnieniem tych postępowań w ramach przyszłych rewizji Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

2.  ponawia apel do Komisji o przedstawienie wniosków mających na celu uznanie jednolitego rynku za szczególny filar europejskiego semestru, w tym o przedstawienie wytycznych i zaleceń dla poszczególnych krajów w tym zakresie, aby uwzględnić jasno określony zbiór priorytetów związanych ze sferą realną gospodarki; zwraca się do Komisji o zacieśnienie powiązań między poszczególnymi filarami; przypomina, że dobre zarządzanie gospodarcze i jego oddziaływanie mogą być skuteczne jedynie przy odpowiednim udziale podmiotów wdrażających i stosujących przepisy; w związku z tym wzywa Komisję, aby włączyła do europejskiego semestru i zaleceń dla poszczególnych krajów kwestię realizacji jednolitego rynku we wszystkich aspektach: towarów, usług, kapitału, pracy, energetyki, transportu i sektora cyfrowego;

3.  wzywa do wzmocnienia zarządzania rynkiem wewnętrznym w ramach europejskiego semestru przez opracowanie zbioru konkretnych wskaźników mierzących jego wyniki, a także zapewnienie dodatkowych danych; wzywa do włączenia do sprawozdań dotyczących poszczególnych krajów specjalnego rozdziału przedstawiającego bariery i postępy na rynku wewnętrznym;

4.  podkreśla, że aby europejski semestr uwzględniał problematykę jednolitego rynku, w rocznej analizie wzrostu gospodarczego powinno się zachęcać państwa członkowskie do angażowania władz lokalnych i regionalnych w określanie zróżnicowanego wkładu w osiągnięcie celów strategii „Europa 2020” oraz w opracowywanie i realizację krajowych programów reform w oparciu o zasadę zarządzania jednolitym rynkiem;

5.  zwraca się do Komisji, aby wezwała państwa członkowskie do wprowadzenia do rocznych krajowych programów reform odrębnego i szczegółowego rozdziału dotyczącego jednolitego rynku, przedstawiającego rozwój jego integracji na szczeblu krajowym oraz środki, które mają zostać przyjęte w kolejnym roku; wzywa Komisję do zastosowania takiej samej struktury w zaleceniach dla poszczególnych krajów;

6.  podkreśla znaczenie i wartość dodaną sprawozdań z wcześniejszych lat na temat stanu integracji jednolitego rynku, biorąc pod uwagę, że sprawozdania te wpłynęły na kształt ogólnych priorytetów rocznej analizy wzrostu gospodarczego sporządzanej przez Komisję oraz zaleceń dla poszczególnych krajów w ramach europejskiego semestru; w związku z tym wyraża ogromne ubolewanie, że na 2015 r. nie przewidziano sprawozdania na temat stanu integracji jednolitego rynku oraz że apel Parlamentu nie został wzięty pod uwagę;

7.  z zadowoleniem przyjmuje nowe podejście Komisji do usprawnienia europejskiego semestru; docenia przy tym prace Komisji nad sformułowaniem zaleceń dla poszczególnych krajów dotyczących jednolitego rynku, ale uważa je za niewystarczające; apeluje o bardziej zdecydowane działania służące ukierunkowaniu i koordynacji polityki gospodarczej, aby zapewnić spójne i sprawiedliwe wdrażanie ram zarządzania gospodarczego w poszczególnych państwach członkowskich oraz dokonać pomiaru skutków zarządzania gospodarczego we wszystkich państwach członkowskich;

8.  wyraża zaniepokojenie utrzymującymi się zakłóceniami równowagi makroekonomicznej w niektórych państwach członkowskich, w szczególności wysokim poziomem długu publicznego, dużym deficytem na rachunku bieżącym, a także nadmiernym ryzykiem w systemach bankowych;

9.  popiera to, że w zaleceniach dla poszczególnych krajów na 2015 r. położono nacisk na eliminację nieuzasadnionych ograniczeń i barier w dostępie do kluczowych sektorów; ponadto zwraca się do zainteresowanych państw członkowskich, aby poświęciły tym zaleceniom najwyższą uwagę i niezwłocznie wyeliminowały przeszkody, które uniemożliwiają rozwój jednolitego rynku;

10.  zauważa, że jednolity rynek jest jednym z najważniejszych elementów integracji europejskiej, oraz zwraca uwagę, że aby semestr europejski miał charakter pluralistyczny, Parlament powinien odgrywać w nim czynną rolę; wzywa państwa członkowskie, które nie wdrożyły zaleceń dotyczących rynku wewnętrznego, do wyjaśnienia przyczyn takiego stanu rzeczy właściwej komisji Parlamentu (Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów); zwraca się o to, aby Parlament wykorzystał przedstawione wyjaśnienia jako podstawę do przygotowania swojego wkładu w prace Komisji mające na celu sformułowanie nowych zaleceń dla poszczególnych krajów przed ich publikacją w maju;

11.  ubolewa nad tym, że napływa wiele skarg dotyczących braków we wdrażaniu przepisów prawa; zwraca się do Komisji o zapewnienie lepszego systemu monitorowania i przekazywania informacji zwrotnej w zakresie wdrażania przepisów; zwraca się do Komisji o dokonanie ponownej oceny ram prawnych, w których wdrażaniu występują poważne braki;

12.  podkreśla, że w większości państw członkowskich inwestycje publiczne i prywatne są niewystarczające; apeluje do Komisji, aby podjęła dodatkowe działania w celu poprawy i ułatwienia dostępu MŚP do finansowania (w szczególności w kluczowych sektorach, w tym w rozwijającym się sektorze cyfrowym) oraz zapewnienia lepszego otoczenia biznesowego, prostszych procedur, mniejszych obciążeń administracyjnych na jednolitym rynku i wsparcia na rzecz inwestycji; podkreśla, jak ważne dla powodzenia Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) są konkurencyjne i silnie zintegrowane rynki, na których działalność gospodarcza jest odpowiednio uregulowana;

13.  przypomina o potrzebie ukierunkowania inwestycji na priorytety określone w strategii „Europa 2020”, tj. rozwój gospodarki opartej na wiedzy i innowacjach, a ponadto wspieranie bardziej zasobooszczędnej, ekologicznej i konkurencyjnej gospodarki, jak również gospodarki zapewniającej wysoki poziom zatrudnienia oraz wysoki poziom spójności społecznej i terytorialnej; zwraca się do Komisji o przestrzeganie harmonogramu wprowadzania EFIS, które ma nastąpić na jesieni 2015 r., aby uzyskać zamierzony efekt w postaci pobudzenia sfery realnej gospodarki i wsparcia ożywienia gospodarczego w państwach członkowskich; uważa, że inwestycje te będą służyć wzmacnianiu konkurencyjności UE w kluczowych sektorach wzrostu, takich jak usługi, energetyka, transport i jednolity rynek cyfrowy;

14.  uważa, że niezbędne jest większe wsparcie ze strony Komisji i państw członkowskich dla MŚP w zakresie wchodzenia na nowe rynki, wprowadzania innowacji, zwiększania możliwości eksportowych, tworzenia miejsc pracy, a także aby MŚP bardziej skutecznie konkurowały, zwłaszcza na rynkach wewnętrznych, oraz poprawiły swoją ogólną wydajność; wzywa do maksymalnego wykorzystania możliwości, jakie zapewnia Program na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (COSME) na lata 2014–2020, aby poprawić dostęp MŚP do finansowania na rynkach wewnętrznych i międzynarodowych; wzywa do upowszechnienia innych form finansowania jako alternatywy dla finansowania przez banki;

15.  podkreśla, że potrzebna jest lepsza i ściślejsza koordynacja polityki podatkowej oraz nowe działania na rzecz walki z nadużyciami finansowymi, uchylaniem się od opodatkowania i unikaniem opodatkowania, z należytym poszanowaniem kompetencji krajowych, aby zapewnić równe warunki działania oraz uniknąć nieuczciwej konkurencji i szkodliwych zakłóceń na jednolitym rynku;

16.  zwraca uwagę, że europejski semestr jest oczywistą szansą na to, aby zachęcić do większych postępów w działaniach na rzecz jednolitego rynku cyfrowego; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji w sprawie planu działania na rzecz ukończenia budowy jednolitego rynku cyfrowego; uważa, że zasadnicze znaczenie ma przezwyciężenie obecnego rozdrobnienia przepisów krajowych w zakresie usług cyfrowych, jak również stworzenie bardziej innowacyjnego i przejrzystego jednolitego rynku cyfrowego opartego na uczciwej konkurencji oraz zapewniającego wysoki poziom dostępności i ochrony konsumentów; wzywa Komisję do przestrzegania zaplanowanego harmonogramu i uruchomienia 16 inicjatyw mających na celu urzeczywistnienie jednolitego rynku cyfrowego w Europie, aby przyczynić się do ożywienia gospodarczego w UE, poprawić wewnętrzną i zewnętrzną konkurencyjność UE oraz wzmocnić spójność społeczną;

17.  uważa, że niewystarczający poziom umiejętności cyfrowych, nierównomierny zasięg i wysokie koszty są czynnikami ograniczającymi korzyści wynikające z technologii informacyjno-komunikacyjnych; apeluje do Komisji i państw członkowskich, aby w zaleceniach dla poszczególnych krajów i krajowych programach reform priorytetowo potraktowały edukację cyfrową dla obywateli i przedsiębiorstw oraz zapewnienie wszystkim obywatelom dostępu do infrastruktury sieciowej;

18.  uważa, że państwa członkowskie muszą wzmocnić działania służące unowocześnieniu administracji publicznej, tak aby świadczyła ona więcej łatwiej dostępnych usług cyfrowych na rzecz obywateli i przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem MŚP, a także ułatwić współpracę transgraniczną i interoperacyjność administracji publicznych; popiera wdrożenie narzędzi służących ocenie i wymianie najlepszych praktyk w zakresie usług cyfrowych;

20.  zwraca uwagę na szereg ograniczeń, które utrudniają należyte funkcjonowanie rynków produktów i usług; popiera działania podejmowane przez Komisję w zakresie zawodów regulowanych;

21.  zauważa, że większość państw członkowskich nie osiągnęło celów ilościowych strategii „Europa 2020” w zakresie badań i rozwoju; zwraca się do Komisji, aby zgodnie z zapowiedzią opublikowała przegląd strategii „Europa 2020” najpóźniej pod koniec 2015 r. w celu wzmocnienia roli jednolitego rynku i jednolitego rynku cyfrowego jako głównych czynników ożywienia wzrostu gospodarczego i tworzenia dobrej jakości miejsc pracy w UE; wzywa państwa członkowskie do bardziej zdecydowanego ukierunkowania gospodarki na innowacje i wiedzę;

22.  podkreśla, że pełne i szybkie wdrożenie unijnych przepisów dotyczących zamówień publicznych i koncesji byłoby istotną szansą na to, aby zwiększyć innowacyjność i dostęp dla MŚP, upowszechnić zasady zrównoważonego rozwoju oraz unowocześnić administrację publiczną dzięki poprawie jakości, efektywności i przejrzystości wydatków i inwestycji publicznych;

23.  uważa, że należy wzmocnić poczucie odpowiedzialności parlamentów narodowych za zalecenia dla poszczególnych krajów; zachęca państwa członkowskie, aby umożliwiły Komisji przedstawienie zaleceń dla poszczególnych krajów w parlamentach narodowych; wzywa również państwa członkowskie do wdrożenia zaleceń dla poszczególnych krajów oraz ścisłego przełożenia celów unijnych na cele krajowe; ponadto ponawia wniosek, aby Komisja składała właściwej komisji Parlamentu sprawozdanie na temat działań podjętych w celu zapewnienia postępów w realizacji zaleceń dla poszczególnych krajów oraz na temat już poczynionych postępów.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

23.9.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

30

7

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Dita Charanzová, Carlos Coelho, Anna Maria Corazza Bildt, Daniel Dalton, Nicola Danti, Dennis de Jong, Pascal Durand, Vicky Ford, Ildikó Gáll-Pelcz, Evelyne Gebhardt, Antanas Guoga, Robert Jarosław Iwaszkiewicz, Liisa Jaakonsaari, Philippe Juvin, Antonio López-Istúriz White, Jiří Maštálka, Marlene Mizzi, Eva Paunova, Jiří Pospíšil, Marcus Pretzell, Robert Rochefort, Virginie Rozière, Christel Schaldemose, Andreas Schwab, Olga Sehnalová, Ivan Štefanec, Catherine Stihler, Róża Gräfin von Thun und Hohenstein, Mihai Ţurcanu, Anneleen Van Bossuyt, Marco Zullo

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Jan Philipp Albrecht, Lucy Anderson, Pascal Arimont, Ulrike Trebesius

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Clara Eugenia Aguilera García, Mario Borghezio, Roger Helmer, Flavio Zanonato

18.9.2015

OPINIA Komisji Rozwoju Regionalnego

dla Komisji Gospodarczej i Monetarnej

w sprawie europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: realizacja priorytetów na rok 2015

(2015/2210(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Iskra Mihaylova

WSKAZÓWKI

Komisja Rozwoju Regionalnego zwraca się do Komisji Gospodarczej i Monetarnej, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  przyjmuje do wiadomości nowe podejście do usprawnienia europejskiego semestru w 2015 r., by skupić się na czterech głównych priorytetach na rzecz wzrostu gospodarczego: pobudzeniu inwestycji, realizacji reform strukturalnych, odpowiedzialności budżetowej i poprawie polityki zatrudnienia; odnotowuje zalecenia dla poszczególnych krajów na rok 2015, które dotyczą czynników wzrostu mogących doprowadzić do trwałego ożywienia gospodarczego i dzięki którym postęp można osiągnąć w krótszym terminie (12–18 miesięcy);

2.  przypomina, że solidne ramy makroekonomiczne są ważne dla osiągania celu zmniejszenia dysproporcji w poziomach rozwoju, zgodnie z art. 174 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, oraz że polityka spójności może być bodźcem dla realizacji tego celu, jeżeli towarzyszą jej solidne ramy makroekonomiczne; jest głęboko zaniepokojony, że w państwach członkowskich o wysokim poziomie długu publicznego i przy braku równowagi makroekonomicznej absorpcja i skuteczność europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych może ulec znacznemu zmniejszeniu; zwraca się w związku z tym do Komisji o zaproponowanie dostosowanych do potrzeb środków, które będą stanowić wsparcie dla terminowego wdrożenia polityki spójności i osiągnięcia celów gospodarczych w tych państwach;

3.  odnotowuje ściślejsze powiązania między celami procesu europejskiego semestru a programowaniem europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na lata 2014–2020, a zwłaszcza systematyczne odniesienia w programowaniu do zaleceń dla poszczególnych krajów i krajowych programów reform (KPR); odnotowuje „Ekspertyzę w sprawie strategicznej spójności polityki spójności: porównanie okresów programowania 2007–2013 i 2014–2020”, w której stwierdzono, że zalecenia dla poszczególnych krajów są uwzględniane w umowach o partnerstwie i programach operacyjnych w bardzo ograniczonym zakresie; uważa, że inwestycje w ramach polityki spójności mogą odegrać bardzo ważną rolę we wspieraniu reform strukturalnych i realizowaniu strategicznych celów UE jako następstwo odnośnych zaleceń dla poszczególnych krajów i KPR; wzywa do podjęcia działań w celu zapewnienia komplementarności i synergii między europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi, Europejskim Funduszem na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) oraz pozostałymi programami i inicjatywami wspieranymi przez UE, a także krajowymi inwestycjami publicznymi i prywatnymi instrumentami finansowymi, w celu uzyskania maksymalnej wartości dodanej i synergii dzięki wykorzystaniu pełnego potencjału takich inwestycji;

4.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia jakości interwencji współfinansowanych w ramach polityki spójności i przestrzegania najważniejszych zaleceń dla poszczególnych krajów oraz krajowych programów reform; odnotowuje, że w latach budżetowych 2013 i 2014 było więcej zaleceń dla poszczególnych krajów mających znaczenie dla programowania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, że wciąż są konieczne średnioterminowe reformy strukturalne związane z inwestycjami finansowanymi z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych i że należy je włączać do zaleceń dla poszczególnych krajów, pomimo że często są zawarte w warunkach ex ante ustanowionych we wspólnych ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych;

5.  z dużym niepokojem odnotowuje utrzymujące się wysokie stopy bezrobocia w niektórych państw członkowskich, zwłaszcza w odniesieniu do bezrobocia osób młodych i długotrwale bezrobotnych; podkreśla potrzebę wdrożenia reform strukturalnych, związanych z rynkiem pracy, systemami edukacji i usługami finansowymi dla MŚP, które powinny być w dużym stopniu wspierane dzięki instrumentom finansowym polityki spójności na szczeblu regionalnym, krajowym i unijnym w celu tworzenia możliwości zatrudnienia i stymulowania tworzenia miejsc pracy wysokiej jakości;

6.  wzywa państwa członkowskie do zapewnienia szybkiego i skutecznego wdrażania odnośnych zaleceń dla poszczególnych krajów na 2015 r. aby osiągnąć zrównoważony wzrost i tworzyć miejsca pracy; ubolewa w związku z tym nad niewiążącym charakterem wspomnianych zaleceń; przypomina, że jakość interwencji z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w reakcji na wyzwania wskazane w zaleceniach dla poszczególnych krajów w danych dziedzinach polityki będzie zależała od sposobu, w jaki państwa członkowskie łączą swoje reformy strukturalne i inteligentną konsolidację budżetową z wykorzystywaniem europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w ramach krajowych programów reform oraz od tego jak państwa członkowskie zapewniają dalszą realizację programu;

7.  z zadowoleniem przyjmuje wejście w życie rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS); podkreśla duży łączny potencjał planu inwestycyjnego dla Europy oraz europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w zakresie zwiększania konkurencyjności, trwałego wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy; wzywa zatem Komisję i państwa członkowskie do przyspieszenia reform strukturalnych oraz do poprawy otoczenia regulacyjnego i administracyjnego w celu znacznej poprawy klimatu dla przedsiębiorczości i inwestycji oraz osiągnięcia z ograniczonych finansów publicznych maksymalnej wydajności z wykorzystaniem efektu dźwigni finansowej;

8.  zwraca się do Komisji i państw członkowskich o rozważenie innowacyjnych sposobów wspierania inwestycji w UE i podkreśla, że większe wykorzystanie instrumentów finansowych w ramach polityki spójności na lata 2014–2020 może przyczynić się do uzyskania efektu mnożnikowego dla budżetu UE, a także do zwiększenia skuteczności i efektywności inwestycji finansowanych z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych; podkreśla jednak potrzebę zapewnienia przejrzystości, rozliczalności i kontroli w odniesieniu do instrumentów finansowych, w tym EFIS;

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

17.9.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

30

8

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Pascal Arimont, José Blanco López, Franc Bogovič, Mercedes Bresso, Steeve Briois, Edward Czesak, Rosa D’Amato, Bill Etheridge, Michela Giuffrida, Krzysztof Hetman, Ivan Jakovčić, Constanze Krehl, Andrew Lewer, Louis-Joseph Manscour, Martina Michels, Andrey Novakov, Younous Omarjee, Demetris Papadakis, Mirosław Piotrowski, Stanislav Polčák, Julia Reid, Liliana Rodrigues, Fernando Ruas, Maria Spyraki, Ruža Tomašić, Ramón Luis Valcárcel Siso, Ángela Vallina, Monika Vana, Matthijs van Miltenburg, Lambert van Nistelrooij, Derek Vaughan, Joachim Zeller

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Petras Auštrevičius, Jan Olbrycht, Maurice Ponga

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Brando Benifei, Andrejs Mamikins, Soraya Post

21.9.2015

OPINIA Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia

dla Komisji Gospodarczej i Monetarnej

w sprawie europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: realizacja priorytetów na rok 2015

(2015/2210(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Ernest Urtasun

WSKAZÓWKI

Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia zwraca się do Komisji Gospodarczej i Monetarnej, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A.  mając na uwadze, że równość jest podstawową wartością UE i warunkiem koniecznym do realizacji przewidzianych w strategii „Europa 2020” celów dotyczących zatrudnienia i zmniejszenia ubóstwa, do czego może przyczynić się przestrzeganie przez państwa członkowskie obowiązujących krajowych przepisów w zakresie równouprawnienia oraz właściwe wdrożenie dyrektyw UE w sprawie równouprawnienia;

B.  mając na uwadze, że dostęp kobiet do rynku pracy jest jednym z elementów zróżnicowania umiejętności na tym rynku i że bezpośrednio skutkuje to dostępem przedsiębiorstw do lepszych zasobów, a tym samym do większej konkurencyjności, zatrudnienia i wzrostu gospodarczego w ramach rynku wewnętrznego;

C.  mając na uwadze, że cięcia wydatków na usługi publiczne, w tym ochronę zdrowia, edukację i mieszkalnictwo, dotykają kobiety bezpośrednio jako użytkowniczki i pracownice oraz pośrednio w związku z pomocą, jakiej kobiety udzielają członkom rodziny uzależnionym od podstawowych usług publicznych; mając na uwadze, że ograniczenie wydatków na pracowników służby zdrowia w wielu państwach członkowskich zwiększyło obowiązki opiekuńcze kobiet, które często pracują w niepewnych warunkach i są wykorzystywane;

D.  mając na uwadze, że wskaźnik zatrudnienia – a przy okazji stopa wzrostu na europejskim rynku wewnętrznym – zależy między innymi od zdolności znalezienia przez kobiety i mężczyzn odpowiedniej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym;

E.  mając na uwadze, że kryzys gospodarczy i polityka konsolidacji budżetowej w nieproporcjonalnej mierze wpłynęły na kobiety, a zwłaszcza kobiety ze społeczności marginalizowanych, młode kobiety i kobiety dyskryminowane z wielu przyczyn jednocześnie;

F.  mając na uwadze, że jednym z celów strategii „Europa 2020ˮ jest stabilność finansów publicznych i że inwestycje państw członkowskich w dziedzinie kształcenia w ogóle, a dokładniej wśród młodych kobiet, są integralną częścią ich budżetu krajowego;

G.  mając na uwadze, że polityka rynku pracy i polityka tworzenia miejsc pracy muszą dążyć do stworzenia wysokiej jakości zatrudnienia zgodnie z programem godnej pracy MOP;

H.  mając na uwadze, że utrzymująca się wysoka stopa bezrobocia młodzieży i wykluczenie społeczne w całej UE w ostatnich latach doprowadziły do zniszczenia kapitału ludzkiego i w nieproporcjonalnej mierze dotknęły kobiety i dziewczęta; mając na uwadze, że do tego długofalowego oddziaływania kryzysu gospodarczego trzeba podchodzić w sposób uwzględniający aspekt płci;

I.  mając na uwadze, że obecna sytuacja gospodarcza wskazuje na potrzebę ściślejszej koordynacji polityk makroekonomicznych i budżetowych państw członkowskich, jeżeli ma być zrealizowana bardziej zintegrowana i zrównoważona unia gospodarcza;

1.  wyraża ubolewanie w związku z brakiem w strategii „Europa 2020” zapisu dotyczącego uwzględniania aspektu płci oraz apeluje do Komisji i Rady o wprowadzenie do strategii filaru równouprawnienia oraz nadrzędnego celu zapewnienia równouprawnienia;

2.  przypomina, że celu koordynacji polityk gospodarczych i budżetowych państw członkowskich nie można osiągnąć bez koordynacji polityk w dziedzinie równouprawnienia;

3.  z zadowoleniem przyjmuje zalecenia dla poszczególnych krajów, których celem jest zapewnienie równouprawnienia, jednak apeluje o uwzględnienie w większej mierze w zaleceniach dla poszczególnych krajów aspektu płci, szczególnie w odniesieniu do reform rynku pracy i poszukiwania równowagi między życiem zawodowym i prywatnym; apeluje do Komisji o dopilnowanie, by państwa członkowskie wdrożyły w ramach europejskiego semestru zalecenia dla poszczególnych krajów dotyczące wzmocnienia zasady równości wynagrodzeń kobiet i mężczyzn dzięki przejrzystości i podjęciu problemu zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć; apeluje także o włączenie do rocznej analizy wzrostu gospodarczego specjalnych wytycznych dotyczących polityki równouprawnienia w dążeniu do zmniejszenia rozbieżności w traktowaniu płci;

4.  wzywa państwa członkowskie i Komisję do usunięcia przeszkód piętrzących się przed kobietami uczestniczącymi w rynku pracy, w szczególności poprzez ustanowienie mechanizmów pozwalających kobietom na godzenia życia prywatnego i zawodowego, zwłaszcza takich jak urlopy macierzyńskie, ojcowskie oraz rodzicielskie dostosowane i zharmonizowane na szczeblu europejskim;

5.  ponawia swój apel do państw członkowskich o włączenie aspektu płci do programów stabilności i konwergencji oraz do krajowych programów reform poprzez ustanowienie celów i środków jakościowych, które pozwolą zniwelować utrzymujące się zróżnicowane traktowanie kobiet i mężczyzn często prowadzące do tego, że na późniejszym etapie życia kobiety znajdują się poniżej granicy ubóstwa, a także o systematyczne stosowanie zasad sporządzania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci z myślą o zbadaniu bieżących programów działania i strategii politycznych, ich wpływu na przydział środków oraz wpływu na równość kobiet i mężczyzn;

6.  przypomina państwom członkowskim i Komisji, że przeszkody w dostępie kobiet do rynku pracy mają bezpośredni wpływ na potencjalny zwrot z inwestycji państw członkowskich w dziedzinie kształcenia;

7.  ponawia swój apel do Komisji o ułatwianie monitorowania głównych celów strategii „Europa 2020” w zakresie zatrudnienia i ograniczania ubóstwa poprzez zwrócenie się do państw członkowskich o stosowanie danych z podziałem na płeć oraz poprzez określenie dodatkowych wskaźników związanych z płcią;

8.  podkreśla, że państwa członkowskie powinny zwiększyć odsetek dzieci i dorosłej młodzieży korzystających z systemów edukacji i zwrócić większą uwagę na problem wczesnego kończenia nauki, przede wszystkim dzięki gromadzeniu informacji na temat najważniejszych powodów wczesnego kończenia nauki z myślą o przyjęciu i wdrożeniu działań politycznych zapobiegających temu zjawisku;

9.  wzywa Komisję, aby pomagała państwom członkowskim w coraz szerszym wykorzystywaniu funduszy strukturalnych na inwestycje w publiczne struktury opieki i usługi dla dzieci, osób starszych i innych osób niesamodzielnych. zauważa nieproporcjonalny wpływ, jaki brak inwestycji w infrastrukturę i usługi opieki publicznej ma na osoby samotnie wychowujące dzieci, z których zdecydowana większość to kobiety;

10.  podkreśla potrzebę nadania priorytetowego znaczenia działaniom mającym na celu rozwiązanie problemów bezrobocia, ubóstwa i wyłączenia społecznego, które dotykają przede wszystkim kobiety, oraz priorytetowego traktowania trwałego zatrudnienia/wysokiej jakości miejsc pracy, inwestycji i wysokiej jakości usług publicznych zapewniających włączenie społeczne, w szczególności w obszarach edukacji, zdrowia, opieki nad dziećmi, opieki nad osobami niesamodzielnymi, transportu publicznego i usług socjalnych;

11.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby sformułowały i wdrożyły zalecenia dla poszczególnych krajów dotyczące zagadnień, które szczególnie wpływają na pozycję kobiet na rynku pracy, obejmujących między innymi:

(i)  usunięcie barier strukturalnych, jakie napotykają kobiety rozpoczynające pracę i awansujące w sektorach zdominowanych przez mężczyzn, takich jak nauka, technologia, przedsiębiorczość, finanse i zielona gospodarka;

(ii)  rozwiązanie problemu zróżnicowania wynagrodzenia i świadczeń emerytalnych ze względu na płeć we wszystkich sektorach;

(iii)dążenie do zwiększenia reprezentacji kobiet w strukturach podejmujących decyzje ekonomiczne we wszystkich sektorach;

(iv)  podjęcie problemu koniecznego wzmocnienia pozycji kobiet i dziewcząt dzięki edukacji formalnej i nieformalnej, zwłaszcza w dziedzinie nauk ścisłych, technologii, inżynierii, matematyki, przedsiębiorczości, ekonomii i studiów w dziedzinie biznesu, a także potrzeba lepszego dostosowania umiejętności do potrzeb, poprawy udogodnień szkoleniowych i udogodnień w zakresie uczenia się przez całe życie dla pracujących kobiet we wszystkich sektorach;

12.  zwraca uwagę, że kryzys finansowy i gospodarczy poważnie wpłynął na wyzwania demograficzne, przed jakimi stoi Europa, w tym starzenie się społeczeństwa; zauważa, że zróżnicowanie świadczeń emerytalnych ze względu na płeć wynosi w Europie 39 %; podkreśla, że polityka zatrudnienia i model systemów transferów socjalnych mają głęboki wpływ na zdolność kobiet do wnoszenia składek emerytalnych oraz że należy uwzględniać to w zaleceniach dla poszczególnych krajów; uważa, że należy zbadać konsekwencje dłuższego życia zawodowego dla problematyki płci;

13.  zwraca się do komisarza odpowiedzialnego (komisarzy odpowiedzialnych) w tym zakresie, aby co roku omawiał z Komisją Praw Kobiet i Równouprawnienia aspekty rocznej analizy wzrostu gospodarczego związane z płcią;

14.  podkreśla, że Komisja i państwa członkowskie muszą ocenić wpływ polityki reform strukturalnych na kobiety w społecznościach marginalizowanych, dyskryminowane z wielu przyczyn jednocześnie; wzywa Komisję, by sporządziła zalecenia dla poszczególnych krajów dotyczące konkretnie przeszkód napotykanych przez te kobiety;

15.  wyraża głębokie zaniepokojenie w związku z faktem, że cięcia wydatków na finansowanie organizacji kobiecych, instytucji i organów ds. równości spowodowały likwidację i znaczne ograniczenie ich działalności;

16.  apeluje o włączenie konkretnych wytycznych i procedur w ramy europejskiego semestru w celu zapewnienia rozliczalności, konsultacji i dialogu z zainteresowanymi podmiotami krajowymi, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i związkami zawodowymi;

17.  podkreśla, że elastyczności rynku pracy nie można zapewniać kosztem ochrony socjalnej, np. minimalnego wynagrodzenia, prawa do rokowań zbiorowych, praw macierzyńskich i ojcowskich oraz utrzymania bezpiecznych, wysokiej jakości miejsc pracy zgodnie z programem godnej pracy; podkreśla ważną rolę, jaką zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego, dialog społeczny, związki zawodowe i reprezentacja pracowników odgrywają w formułowaniu i realizacji polityki rynku pracy;

18.  wyraża zaniepokojenie, że deregulacja i uelastycznienie stosunków zatrudnienia w wielu państwach członkowskich doprowadziły do łamania przepisów dotyczących zatrudnienia, w tym do bezpośredniej i pośredniej dyskryminacji kobiet;

19.  zaleca większe zaangażowanie Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn w prace w ramach europejskiego semestru;

20.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do dołożenia większych starań, aby wykorzystać wychodzenie z kryzysu gospodarczego jako okazję do propagowania bardziej zrównoważonego społecznie i środowiskowo modelu gospodarczego, między innymi przez przyspieszenie tworzenia ekologicznych miejsc pracy oraz wspieranie przedsiębiorstw społecznych i alternatywnych modeli biznesowych, takich jak towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych i spółdzielnie;

21.  podkreśla, że kobiety w Europie są nadmiernie reprezentowane w grupie pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin, tymczasowo, na stanowiskach nisko opłacanych i wśród pracowników nierejestrowanych oraz że w ostatnich latach w wyniku środków oszczędnościowych, w tym deregulacji rynku pracy i reformy praw pracowniczych oraz praktyki w zakresie rokowań zbiorowych, upowszechniły się niepewne formy zatrudnienia; jest głęboko zaniepokojony zwiększeniem się poziomu ubóstwa pracujących.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

15.9.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

21

6

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Daniela Aiuto, Maria Arena, Catherine Bearder, Malin Björk, Iratxe García Pérez, Anna Hedh, Mary Honeyball, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Elisabeth Köstinger, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Barbara Matera, Krisztina Morvai, Angelika Niebler, Maria Noichl, Margot Parker, Marijana Petir, Terry Reintke, Liliana Rodrigues, Jordi Sebastià, Michaela Šojdrová, Ángela Vallina, Beatrix von Storch, Jadwiga Wiśniewska, Anna Záborská, Jana Žitňanská

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Biljana Borzan, Ildikó Gáll-Pelcz, Sylvie Goddyn, Constance Le Grip

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Michel Reimon

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO

W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Data przyjęcia

13.10.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

31

16

4

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Gerolf Annemans, Burkhard Balz, Hugues Bayet, Udo Bullmann, Esther de Lange, Fabio De Masi, Anneliese Dodds, Markus Ferber, Jonás Fernández, Elisa Ferreira, Sven Giegold, Sylvie Goulard, Roberto Gualtieri, Brian Hayes, Petr Ježek, Othmar Karas, Georgios Kyrtsos, Philippe Lamberts, Bernd Lucke, Olle Ludvigsson, Fulvio Martusciello, Marisa Matias, Costas Mavrides, Bernard Monot, Luděk Niedermayer, Stanisław Ożóg, Dimitrios Papadimoulis, Dariusz Rosati, Alfred Sant, Molly Scott Cato, Peter Simon, Renato Soru, Theodor Dumitru Stolojan, Kay Swinburne, Paul Tang, Ramon Tremosa i Balcells, Marco Valli, Tom Vandenkendelaere, Cora van Nieuwenhuizen, Miguel Viegas, Pablo Zalba Bidegain, Marco Zanni

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

David Coburn, Bas Eickhout, Ramón Jáuregui Atondo, Danuta Jazłowiecka, Thomas Mann, Siegfried Mureşan, Nils Torvalds, Beatrix von Storch

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Mark Demesmaeker

(1)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0067.

(2)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0238.

(3)

Dz.U. C 165 E z 11.6.2013, s. 24.

(4)

Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0036.

(5)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0238.  

(6)

Zalecenie z dnia 12 marca 2014 r. w sprawie nowego podejścia do niepowodzeń biznesowych i niewypłacalności.

(7)

Raport OECD z dnia 21 maja 2015 r. pt. „In it together: Why less inequality benefits all” [„Wspólny problem – dlaczego wszyscy skorzystamy na zmniejszeniu nierówności?”].

(8)

COM(2015)0012 „Optymalne wykorzystanie elastyczności przewidzianej w obowiązujących postanowieniach paktu stabilności i wzrostu”.

(9)

Zalecenie z dnia 12 marca w sprawie nowego podejścia do niepowodzeń biznesowych i niewypłacalności.

(10)

Kwartalny przegląd dotyczący zatrudnienia i sytuacji społecznej w UE – czerwiec 2015.

(11)

Rezolucja z dnia 11 marca 2015 r. (teksty przyjęte, P8_TA(2015)0068), pkt. 10 i 18.

(12)

Rezolucja z dnia 11 marca 2015 r. (teksty przyjęte, P8_TA(2015)0068), pkt 46.

(13)

Raport OECD z dnia 21 maja 2015 r. pt. „In it together: Why less inequality benefits all” („Wspólny problem – dlaczego wszyscy skorzystamy na zmniejszeniu nierówności?”).

(14)

Raport MFW pt. „Causes and Consequences of Income Inequality: A Global Perspective” („Przyczyny i skutki nierówności dochodów – perspektywa globalna”), czerwiec 2015 r.

(15)

Raport MFW pt. „Causes and Consequences of Income Inequality: A Global Perspective” („Przyczyny i skutki nierówności dochodów – perspektywa globalna”), czerwiec 2015 r.

(16)

Rezolucja z dnia 11 marca 2015 r. (teksty przyjęte, P8_TA(2015)0068).

(17)

COM(2015)0250 final.

(18)

Rezolucja z dnia 11 marca 2015 r. (teksty przyjęte, P8_TA(2015)0068). Rezolucja z dnia 22 października 2014 r. (teksty przyjęte, P8_TA(2014)0038). Rezolucja z dnia 25 lutego 2014 r. (teksty przyjęte, P8_TA(2014)0129). Rezolucja z dnia 8 lipca 2015 r. (P6_TA-PROV(2015)0261).

(19)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0069.

(20)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0238.

Informacja prawna