Διαδικασία : 2015/2107(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0312/2015

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0312/2015

Συζήτηση :

PV 24/11/2015 - 14
CRE 24/11/2015 - 14

Ψηφοφορία :

PV 25/11/2015 - 9.8
CRE 25/11/2015 - 9.8
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2015)0411

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 271kWORD 231k
26.10.2015
PE 557.257v02-00 A8-0312/2015

σχετικά με το στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία κατά την περίοδο 2014-2020

(2015/2107(INI))

Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

Εισηγητής: Ole Christensen

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων
 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
 ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με το στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία κατά την περίοδο 2014-2020

(2015/2107 (INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδίως το προοίμιο και τα άρθρα 3 και 6,

–  έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ιδίως τα άρθρα 3, 6, 9, 20, 151, 152, 153, 154, 156, 159 και 168,

–  έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως τα άρθρα 1, 3, 27, 31, 32 και 33,

–  έχοντας υπόψη τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη της 3ης Μαΐου 1996, ιδίως το μέρος I και το άρθρο 3 του μέρους II,

–  έχοντας υπόψη τη δήλωση της Φιλαδέλφειας της 10ης Μαΐου 1944 σχετικά με τους σκοπούς και τους στόχους της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ),

–  έχοντας υπόψη τις συμβάσεις και τις συστάσεις της ΔΟΕ στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας στον χώρο εργασίας,

–   έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 27ης Φεβρουαρίου 2015 σχετικά με το στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία κατά την περίοδο 2014-2020 (6535/15) και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 5ης Οκτωβρίου 2015 σχετικά με νέο θεματολόγιο/νέα ατζέντα για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία για να υποστηριχθεί η βελτίωση των συνθηκών εργασίας,

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1338/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 2008 σχετικά με τις κοινοτικές στατιστικές στους τομείς της δημόσιας υγείας και της υγείας και ασφάλειας στην εργασία(1),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 12ης Ιουνίου 1989 σχετικά με την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία (οδηγία-πλαίσιο) και τις ειδικές οδηγίες αυτής(2),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2003/88/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 4ης Νοεμβρίου 2003 σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας(3),

–   έχοντας υπόψη την οδηγία 2006/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2006 για την εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα απασχόλησης και εργασίας,

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2007/30/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ής Ιουνίου 2007 σχετικά με την τροποποίηση της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου, των ειδικών οδηγιών της καθώς και των οδηγιών του Συμβουλίου 83/477/ΕΟΚ, 91/383/ΕΟΚ, 92/29/ΕΟΚ και 94/33/ΕΚ, με σκοπό την απλούστευση και τον εξορθολογισμό των εκθέσεων εφαρμογής(4),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία κατά την περίοδο 2014-2020 (COM(2014) 0332),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Βελτίωση της ποιότητας και της παραγωγικότητας στην εργασία: κοινοτική στρατηγική 2007-2012 για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία» (COM(2007) 0062),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Ανανεωμένη κοινωνική ατζέντα: Ευκαιρίες, πρόσβαση και αλληλεγγύη στην Ευρώπη του 21ου αιώνα» (COM(2008) 0412),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της συμφωνίας πλαισίου για το στρες στην εργασία που ενέκριναν οι κοινωνικοί εταίροι (SEC(2011) 0241),

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Ευρώπη 2020 – Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» (COM(2010) 2020), καθώς και τον κύριο στόχο της, ο οποίος είναι η αύξηση στο 75% των επιπέδων απασχόλησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το τέλος της δεκαετίας, μεταξύ άλλων μέσω της μεγαλύτερης συμμετοχής των γυναικών, των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας και της καλύτερης ενσωμάτωσης των μεταναστών στο εργατικό δυναμικό,

–   έχοντας υπόψη τη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής με τίτλο «Ατζέντα για επαρκείς, ασφαλείς και βιώσιμες συντάξεις» (COM(2012) 0055),

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Απολογισμός της στρατηγικής Ευρώπη 2020 για μια έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» (COM(2014) 130),

–   έχοντας υπόψη την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης για το 2015 (COM(2014) 0902) και την κοινή έκθεση για την απασχόληση (COM(2014) 0906),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 20ής Σεπτεμβρίου 2001 σχετικά με την παρενόχληση στους χώρους εργασίας(5),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τη διαβίβαση της ευρωπαϊκής συμφωνίας-πλαισίου σχετικά με την παρενόχληση και τη βία στην εργασία (COM(2007) 0686),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 24ης Φεβρουαρίου 2005 σχετικά με την προώθηση της υγείας και της ασφάλειας στους χώρους εργασίας(6),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 6ης Ιουλίου 2006 με συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά με την προστασία του νοσηλευτικού προσωπικού στην Ευρώπη από λοιμώξεις που μεταδίδονται με το αίμα και προκαλούνται από τραυματισμούς από βελόνες(7),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 23ης Μαΐου 2007 σχετικά με την προώθηση της αξιοπρεπούς εργασίας για όλους(8),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Ιανουαρίου 2008 σχετικά με την κοινοτική στρατηγική 2007-2012 για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία(9),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 26ης Μαρτίου 2009 σχετικά με την εταιρική κοινωνική ευθύνη στις διεθνείς εμπορικές συμφωνίες(10),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Δεκεμβρίου 2011 σχετικά με την ενδιάμεση αναθεώρηση της Ευρωπαϊκής στρατηγικής 2007-2012 για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία(11),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 14ης Μαρτίου 2013 σχετικά με τις απειλές κατά της υγείας στον χώρο εργασίας λόγω αμίαντου και τις προοπτικές πλήρους εξάλειψης του υπάρχοντος αμίαντου(12),

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 14ης Ιανουαρίου 2014 σχετικά με τις αποτελεσματικές επιθεωρήσεις εργασίας ως στρατηγική βελτίωσης των συνθηκών εργασίας στην Ευρώπη(13),

–   έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής της 11ης Δεκεμβρίου 2014 και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών της 12 Φεβρουαρίου 2015 με θέμα την Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία κατά την περίοδο 2014-2020,

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου 2000 για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία,

–   έχοντας υπόψη την κοινή δράση της ΕΕ για την ψυχική υγεία και ευεξία που δρομολογήθηκε το 2013,

–   έχοντας υπόψη την αρχή της «προτεραιότητας στις μικρές επιχειρήσεις» και την πρωτοβουλία «Small Business Act» (SBA) για την Ευρώπη,

–  έχοντας υπόψη την τρέχουσα εκστρατεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA) με τίτλο «Διαχείριση του Άγχους σε Ασφαλείς και Υγιείς Χώρους Εργασίας»,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (A8-0312/2015),

A.   λαμβάνοντας υπόψη ότι οι καλές συνθήκες εργασίας που προστατεύουν τη σωματική και ψυχική υγεία αποτελούν θεμελιώδες δικαίωμα(14) κάθε εργαζομένου, το οποίο έχει από μόνο του θετική αξία·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η οικονομική κρίση έχει οδηγήσει σε αυξημένη ανασφάλεια των θέσεων εργασίας και σε ιδιότυπες μορφές απασχόλησης καθώς και σε μειωμένα έσοδα για τις εταιρείες, ιδίως για τις μικρές και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι τούτο δεν θα πρέπει να συνεπάγεται να μην βλέπει κανείς πλέον τη σημασία που έχει η υγεία και ασφάλεια στην εργασία ούτε το υψηλό κοινωνικό και ατομικό κόστος που έχουν τα ατυχήματα στον χώρο εργασίας που προέρχονται από τη μη συμμόρφωση προς τις διατάξεις·

Γ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η υγεία και ασφάλεια στην εργασία συνιστούν βασικό συμφέρον της κοινωνίας καθώς και επένδυση με θετικό αποτέλεσμα στην παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα των εταιρειών, βελτιώνει δε επίσης τη βιωσιμότητα των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης και επιτρέπει στον κόσμο να εργάζεται έχοντας καλή υγεία έως την κατά νόμον ηλικία συνταξιοδότησης· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ατυχήματα στον χώρο εργασίας και οι επαγγελματικές νόσοι συνιστούν μείζον άχθος για την κοινωνία και ότι βελτιώσεις στην επαγγελματική υγεία και ασφάλεια σε ολόκληρη την Ευρώπη μπορούν να συμβάλουν στην ανάκαμψη της οικονομίας και την επίτευξη των στόχων της Ευρώπης 2020, όπου μικρή πρόοδος έχει σημειωθεί μέχρι τούδε στην πορεία προς τον στόχο της απασχόλησης του 75 % του ηλικίας 20-64 ετών πληθυσμού·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων, η προαγωγή της υγείας και ασφάλειας και η προστασία των εργαζομένων στον τόπο εργασίας συνιστούν βασικό στοιχείο προς βελτίωση των συνθηκών εργασίας και ούτως προς προστασία της υγείας των εργαζομένων, που με τη σειρά της παρέχει ουσιαστικά κοινωνικά και οικονομικά οφέλη στον συγκεκριμένο εργαζόμενο και την κοινωνία ως σύνολο· λαμβάνοντας υπόψη ότι 9 στις 10 επιχειρήσεις στην ΕΕ-28 που διενεργούν τακτικές αξιολογήσεις κινδύνου, τις θεωρούν χρήσιμο εργαλείο για τη διαχείριση της επαγγελματικής υγείας και ασφάλειας(15)·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 153 ΣΛΕΕ ορίζει ότι η Ένωση υποστηρίζει και συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών στη βελτίωση, ιδιαιτέρως, του περιβάλλοντος εργασίας, με σκοπό την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η γήρανση του πληθυσμού της ΕΕ αποτελεί μία από τις βασικές προκλήσεις των κρατών μελών· λαμβάνοντας υπόψη τις ανισότητες στο προσδόκιμο ζωής μεταξύ διαφόρων κοινωνικο-επαγγελματικών κατηγοριών και στη σκληρότητα της εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι πέραν των μυοσκελετικών διαταραχών (ΜΣΔ) οι εργαζόμενοι ηλικίας άνω των 55 ετών είναι εξαιρετικά ευπαθείς σε διάφορες μορφές καρκίνου, καρδιοπάθειες, αναπνευστικά προβλήματα και διαταραχές του ύπνου(16)· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο δείκτης ετών υγιούς βίου έχει μειωθεί κατά 1,1 έτος για τις γυναίκες και κατά 0,4 έτος για τους άνδρες μεταξύ 2010 και 2013, στοιχείο το οποίο υπογραμμίζει την ανάγκη αύξησης του προσδόκιμου ζωής με καλή υγεία, το οποίο θα επέτρεπε σε περισσότερο κόσμο να παραμείνει στην αγορά εργασίας έως ότου να φθάσουν πράγματι στην κατά νόμον ηλικία συνταξιοδότησης·

Ζ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι ο καρκίνος αποτελεί την πρώτη αιτία θνησιμότητας που συνδέεται με την εργασία(17) και ότι έπονται οι καρδιοαγγειακές και αναπνευστικές παθήσεις, ενώ τα εργατικά ατυχήματα ευθύνονται για πολύ μικρή μόνο μειονότητα θανάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα χρόνια προβλήματα υγείας, όπως είναι οι μυοσκελετικές διαταραχές (ΜΣΔ), είναι διαδεδομένα στην ΕΕ και μπορεί να περιορίζουν την ικανότητα του κόσμου να επιδοθεί ή να παραμείνει σε αμειβόμενη απασχόληση(18) και λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι ζωτικής σημασίας να προσδιορίζονται νωρίς οι εργαζόμενοι που διατρέχουν κίνδυνο·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διοικητικές επιβαρύνσεις και οι άμεσες δαπάνες που βαρύνουν τις εταιρείες ως αποτέλεσμα των πολιτικών ασφάλειας και υγείας στην εργασία (ΑΥΕ) οι οποίες προάγουν την καλή διαβίωση, ένα εργασιακό περιβάλλον ποιότητας και την παραγωγικότητα είναι σημαντικά χαμηλότερες από εκείνες που συνδέονται με τις επαγγελματικές ασθένειες και τα εργατικά ατυχήματα, στην πρόληψη των οποίων αποσκοπεί το ρυθμιστικό πλαίσιο της ΕΕ(19)· λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με ορισμένες μελέτες τα οφέλη των επιχειρήσεων από τις πολιτικές πρόληψης («return on prevention») μπορούν να είναι σημαντικά(20)·

Θ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι το ποσοστό θανάσιμων τραυματισμών στην εργασία και το ποσοστό εργαζομένων που δηλώνουν ότι κινδυνεύει η σωματική και ψυχική υγεία και ασφάλειά τους λόγω της εργασίας τους ποικίλλει σημαντικά μεταξύ κρατών μελών(21) και τομέων οικονομικής δραστηριότητας, το οποίο υπογραμμίζει την ανάγκη μεγαλύτερης επικέντρωσης στην υλοποίηση και επιβολή της υφιστάμενης νομοθεσίας για την ΑΥΕ ως σημαντικού στοιχείου διασφάλισης της υγείας και παραγωγικότητας των εργαζομένων·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το στρες που σχετίζεται με την εργασία ειδικότερα και οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι εν γένει συνιστούν πρόβλημα που λαμβάνει μεγαλύτερες διαστάσεις για τους εργαζομένους και τους εργοδότες σε ολόκληρη την ΕΕ και σχεδόν το ήμισυ του συνόλου των εργαζομένων θεωρούν ότι αυτό το πρόβλημα παρατηρείται στον χώρο εργασίας τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι το στρες που σχετίζεται με την εργασία συμβάλλει σε συχνές απουσίες, έχει αρνητικό αντίκτυπο στην παραγωγικότητα, σε αυτό δε αναλογούν σχεδόν το ήμισυ των χαμένων ημερών εργασίας κατ' έτος· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέτρα που λαμβάνονται για τη διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων ποικίλλουν μεταξύ των κρατών μελών(22)·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μία νομοθεσία για την ΑΥΕ με ουσιαστικό περιεχόμενο, η οποία υλοποιείται ορθώς και επιβάλλεται αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για τη συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις ΑΥΕ, συνιστά δε εχέγγυο για την υγεία και την παραγωγικότητα των εργαζομένων καθ' όλον τον εργασιακό βίο τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επιθεωρήσεις εργασίας διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην υλοποίηση των πολιτικών ΑΥΕ σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο και λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκπλήρωση νομικών υποχρεώσεων αποτελεί τον κύριο λόγο για τον οποίον πολλές εταιρείες διαχειρίζονται ΑΥΕ και θεσπίζουν προληπτικά μέτρα(23);

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η περιεκτική εμπλοκή, συμμετοχή και εκπροσώπηση των εργαζομένων σε επίπεδο εταιρείας και η δέσμευση από τη διοίκηση είναι πολύ σημαντικές για την επιτυχή πρόληψη κινδύνων στον χώρο εργασίας(24) και λαμβάνοντας υπόψη ότι χώροι εργασίας με οργανωμένη εκπροσώπηση μέσω εργατικών ενώσεων εμφαίνουν χαμηλότερα ποσοστά ατυχημάτων και ασθενείας

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η καταπολέμηση των εργατικών ατυχημάτων συνολικά μπορεί να επιτύχει μόνο με μια πλήρως ανθρωποκεντρική προσέγγιση στην παραγωγική διεργασία·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι χρειάζονται επαρκείς πόροι για τη δέουσα αντιμετώπιση τόσο των νέων και αναδυομένων όσο και των παραδοσιακών κινδύνων ΑΥΕ, περιλαμβανομένων του αμιάντου, των νανοϋλικών και των ψυχοκοινωνικών κινδύνων· λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλοί εργαζόμενοι, μεταξύ άλλων εκείνοι των κατασκευών, εκτίθενται δυνάμει στον αμίαντο·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η επισφαλής απασχόληση έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην επαγγελματική υγεία και ασφάλεια και υπονομεύει τις υφιστάμενες δομές υγείας και ασφάλειας στην εργασία· λαμβάνοντας υπόψη ότι η επισφαλής εργασία μπορεί να αποκλείει εργαζόμενους από κατάρτιση και πρόσβαση σε υπηρεσίες ΑΥΕ, συνδέεται δε με πνευματική καταπόνηση λόγω της ανασφάλειας της θέσης εργασίας(25)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η οδηγία-πλαίσιο 89/391/ΕΟΚ επιβάλλει στους εργοδότες την ευθύνη να καθιερώσουν πολιτική συστηματικής πρόληψης για όλους τους κινδύνους· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξωτερική ανάθεση εργασίας μέσω υπεργολαβίας και η εργασία μέσω εταιρείας προσωρινής απασχόλησης μπορεί να δυσχεραίνει τον προσδιορισμό του ποίος φέρει την ευθύνη για τις διατάξεις ΑΥΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αδήλωτη εργασία και η ψευδο-αυτοαπασχόληση αποτελούν σοβαρή πρόκληση για την υλοποίηση μέτρων ΑΥΕ και την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων·

ΙΣΤ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κοινωνικοί εταίροι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διεργασία σχεδιασμού και εφαρμογής πολιτικών ΑΥΕ τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές και ενωσιακό επίπεδο· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα άρθρα 153 έως 155 ΣΛΕΕ θεσπίζουν το πεδίο και την εξουσία των κοινωνικών εταίρων να διαπραγματεύονται και να επιβάλλουν συμφωνίες σχετικά με την υγεία και ασφάλεια στην εργασία·

ΙΖ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι το ρυθμιστικό πλαίσιο της ΕΕ αποσκοπεί στην πρόληψη των εργατικών ατυχημάτων και των προβλημάτων υγείας για όλους τους εργαζόμενους· λαμβάνοντας υπόψη ότι όσο μικρότερη είναι η εταιρεία τόσο λιγότερο μπορεί να ενημερώνονται οι εργαζόμενοι για τους κινδύνους που σχετίζονται με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία· λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν έχει αποδειχθεί σύνδεση μεταξύ του αριθμού ατυχημάτων και του μεγέθους της επιχείρησης· λαμβάνοντας υπόψη ότι αντιθέτως τα ποσοστά ατυχημάτων εξαρτώνται από τον τύπο παραγωγής και τον τομέα δραστηριότητας(26);

ΙΗ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαθεσιμότητα και συγκρισιμότητα των δεδομένων σχετικά με τις επαγγελματικές ασθένειες στο επίπεδο της ΕΕ είναι ανεπαρκείς(27)·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας και το αίσθημα ανασφάλειας που προκαλεί θα πρέπει να καταπολεμηθούν·

Κ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο διαχωρισμός στην εργασία, το μισθολογικό χάσμα, ο χρόνος εργασίας, οι χώροι εργασίας, οι επισφαλείς συνθήκες εργασίας, ο σεξισμός και οι διακρίσεις λόγω φύλου καθώς και οι διαφορές που συνδέονται με τις σωματικές ιδιαιτερότητες της μητρότητας είναι παράγοντες που είναι πιθανόν να επηρεάσουν τις συνθήκες εργασίας των γυναικών·

ΚΑ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει ένα στερεότυπο σύμφωνα με το οποίο οι γυναίκες έχουν θέσεις εργασίας με μικρότερους κινδύνους, ότι η συνολική εικόνα στην Ευρώπη είναι ότι η κατανομή της εργασίας μεταξύ ανδρών και γυναικών δεν είναι ποτέ ουδέτερη, και ότι, γενικά, αυτή η κατανομή αποκρύπτει τα προβλήματα υγείας των γυναικών, με συνέπεια να λαμβάνονται λιγότερα μέτρα πρόληψης σε σχέση με την εργασία των γυναικών·

ΚΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στην ΕΕ, η απασχόληση των γυναικών είναι αρκετά υψηλότερη στον τομέα των υπηρεσιών από ό,τι στη βιομηχανία, με τις γυναίκες να απασχολούνται ως επί το πλείστον στον τομέα της υγείας, τον κοινωνικό τομέα, στο λιανικό εμπόριο, τον μεταποιητικό κλάδο, την εκπαίδευση και τις επιχειρηματικές δραστηριότητες, με αυξανόμενη συγκέντρωση των γυναικών σε θέσεις μερικής απασχόλησης και σε επισφαλείς θέσεις εργασίας, γεγονός που έχει σημαντικές επιπτώσεις για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία·

ΚΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η φύση ορισμένων θέσεων στις οποίες απασχολούνται κυρίως γυναίκες, τις καθιστά ευάλωτες σε ιδιαίτερους κινδύνους, συγκεκριμένα σε μυοσκελετικές διαταραχές ή ορισμένους τύπους καρκίνου, όπως είναι ο καρκίνος του μαστού ή του ενδομητρίου(28)·

ΚΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες εμφανίζουν υψηλότερο επίπεδο προβλημάτων υγείας τα οποία σχετίζονται με την εργασία από ό,τι οι άνδρες, ανεξάρτητα από το είδος εργασίας(29) και είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε νόσους που σχετίζονται με την ηλικία· λαμβάνοντας κατά συνέπεια υπόψη ότι τα μέτρα υγείας και ασφάλειας στην εργασία πρέπει να καθορίζονται βάσει του φύλου και να εξαρτώνται από τον κύκλο ζωής

ΚΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ικανότητα αναπαραγωγής μπορεί να τεθεί εν κινδύνω από τα προβλήματα υγείας που μπορεί να ανακύψουν όταν οι μέλλοντες γονείς ή τα αγέννητα παιδιά εκτίθενται στις επιπτώσεις από τη ρύπανση του περιβάλλοντος και σε παράγοντες κινδύνου που ενυπάρχουν στο εργασιακό περιβάλλον·

ΚΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την εμπειρική έρευνα, οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται στη λήψη αποφάσεων σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια·

ΚΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες στις αγροτικές περιοχές αντιμετωπίζουν περισσότερες δυσκολίες στην άσκηση των δικαιωμάτων τους που σχετίζονται με την εργασία και την υγεία, και διαθέτουν μικρότερη πρόσβαση σε βασικές δημόσιες υπηρεσίες υγείας, ειδική ιατρική θεραπεία και εξετάσεις έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου·

Το στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την ασφάλεια και υγεία στην εργασία (ΑΥΕ)

1.  τονίζει ότι όλοι οι εργαζόμενοι, περιλαμβανομένων εκείνων του δημοσίου τομέα, έχουν δικαίωμα στο ύψιστο επίπεδο προστασίας όσον αφορά την υγεία και ασφάλεια στον χώρο εργασίας, που πρέπει να εξασφαλίζεται ανεξάρτητα από το μέγεθος του εργοδότη, τον τύπο θέσης εργασίας, την υποκείμενη σύμβαση ή το κράτος μέλος απασχόλησης· καλεί την Επιτροπή να εκπονήσει ειδικές ανά εργασία στρατηγικές που να καλύπτουν όλες τις μορφές απασχόλησης δυνάμει του ρυθμιστικού πλαισίου της ΕΕ για την ΑΥΕ· τονίζει την ανάγκη για σαφείς και αποτελεσματικούς κανόνες στον τομέα της ΑΥΕ·

2.   επικροτεί το γεγονός ότι στο στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την ΑΥΕ προσδιορίζονται πολλά σημαντικά πεδία δράσης· εκφράζει ωστόσο τη λύπη του, διότι η Επιτροπή δεν έχει ορίσει συγκεκριμένους στόχους στο πλαίσιο· τονίζει εν προκειμένω ότι, όπου υποστηρίζεται από επιστημονικά αποδεικτικά στοιχεία και από τα αποτελέσματα της εκ των υστέρων αξιολόγησης της νομοθεσίας ΑΥΕ, περισσότερα νομοθετικά και/ή μη νομοθετικά μέτρα καθώς και εργαλεία υλοποίησης και επιβολής θα πρέπει να περιλαμβάνονται στο πλαίσιο μετά την επανεξέταση 2016·

3.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εκπονήσουν ενδεικτικούς στόχους ποσοτικής μείωσης για τις επαγγελματικές ασθένειες και τα εργατικά ατυχήματα μετά την επανεξέταση του στρατηγικού πλαισίου της ΕΕ για την ΑΥΕ το 2016 και να στηριχθούν στα πλέον πρόσφατα αξιολογημένα από ομοτίμους ερευνητικά πορίσματα κατά την επανεξέταση του πλαισίου· παροτρύνει την Επιτροπή να δώσει ειδική προτεραιότητα στους τομείς όπου οι εργαζόμενοι εκτίθενται στους μεγίστους κινδύνους και να αναπτύξει καθοδήγηση και να ενθαρρύνει την ανταλλαγή ορθών πρακτικών προς υλοποίηση των πολιτικών ΑΥΕ·

4.  κρίνει λυπηρή την καθυστέρηση στην κατάρτιση του παρόντος στρατηγικού πλαισίου της ΕΕ για την ΑΥΕ· πιστεύει ότι οι πολυάριθμες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαίοι εργαζόμενοι, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και οι ευρωπαϊκές αγορές εργασίας, περιλαμβανομένων εκείνων που έχει προσδιορίσει η Επιτροπή, απαιτούν την έγκαιρη και αποτελεσματική εφαρμογή μέτρων·

5.  τονίζει ότι είναι ζωτικής σημασίας να παρέχεται ένα από σωματικής και ψυχικής απόψεως ασφαλές και υγιές περιβάλλον εργασίας καθ' όλη τη διάρκεια του εργασιακού βίου των ατόμων με σκοπό την επίτευξη του στόχου της ενεργού και υγιούς γήρανσης για όλους τους εργαζόμενους· θεωρεί ότι η πρόληψη των επαγγελματικών νόσων και εργατικών ατυχημάτων και η απόδοση περισσότερης προσοχής στα σωρευτικά αποτελέσματα των επαγγελματικών κινδύνων δημιουργεί προστιθέμενη αξία για τους εργαζόμενους και για την κοινωνία ως σύνολο·

6.   τονίζει την ανάγκη να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα για την αναστροφή των επιπτώσεων της κρίσης μέσω της παροχής βοήθειας στις επιχειρήσεις που επιδιώκουν τη βελτίωση της ασφάλειας και υγείας στον χώρο εργασίας·

Εθνικές στρατηγικές

7.  τονίζει ότι οι εθνικές στρατηγικές ΑΥΕ είναι ουσιαστικής σημασίας και συμβάλλουν στη βελτίωση της ΑΥΕ στα κράτη μέλη· υπογραμμίζει ότι θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η τακτική υποβολή εκθέσεων σχετικά με την πρόοδο που σημειώνεται· θεωρεί απαραίτητο να συνεχιστεί η θέσπιση και ο συντονισμός πολιτικών στο επίπεδο ΕΕ παράλληλα με την εντονότερη επικέντρωση στην υλοποίηση και την επιβολή της υφισταμένης νομοθεσίας ΑΥΕ με σκοπό την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου επαγγελματικής υγείας και ασφάλειας για όλους τους εργαζόμενους· είναι της γνώμης ότι οι πολιτικές ΑΥΕ στο ευρωπαϊκό επίπεδο και το επίπεδο των κρατών μελών θα πρέπει να είναι συνεπείς προς άλλες δημόσιες πολιτικές και ότι οι απαιτήσεις συμμόρφωσης θα πρέπει να είναι σαφείς καθιστώντας ευκολότερη για τις εταιρείες, ειδικότερα τις μικρές και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις, την επίτευξη συμμόρφωσης· πιστεύει ότι η διάσταση του φύλου θα πρέπει να ενσωματωθεί στις πολιτικές για να αντικατοπτρίζονται καλύτερα οι συγκεκριμένοι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι άνδρες και οι εργαζόμενες γυναίκες·

8.  καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να εξασφαλίζουν ότι οι εθνικές στρατηγικές ΑΥΕ αντικατοπτρίζουν το στρατηγικό πλαίσιο ΑΥΕ της ΕΕ και είναι πλήρως διαφανείς και ανοιχτές στις προτάσεις των κοινωνικών εταίρων και της κοινωνίας των πολιτών, περιλαμβανομένων των ενδιαφερόμενων κύκλων συμφερόντων του τομέα της υγείας σύμφωνα με τις συνήθειες και τις πρακτικές των κρατών μελών· θεωρεί την ανταλλαγή ορθών πρακτικών και τον κοινωνικό διάλογο σημαντικό μέσο βελτίωσης της υγείας και ασφάλειας στην εργασία·

9.  παροτρύνει τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν κατάλληλους στόχους σχετικούς με τις ιδιαίτερες περιστάσεις τους στις εθνικές τους στρατηγικές οι οποίο να είναι μετρήσιμοι και συγκρίσιμοι· πιστεύει ότι θα πρέπει να ενθαρρυνθούν μηχανισμοί για την τακτική και με διαφάνεια υποβολή εκθέσεων σχετικά με την πρόοδο που σημειώνεται· τονίζει τη σημασία που έχουν τα αξιόπιστα δεδομένα·

Εφαρμογή και συμμόρφωση

10.   αναγνωρίζει ότι είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη η κατάσταση, οι ειδικές ανάγκες και οι δυσκολίες για τη συμμόρφωση των πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων, καθώς και ορισμένων τομέων παροχής δημόσιας υπηρεσίας κατά την υλοποίηση των μέτρων ΑΥΕ σε επίπεδο εταιρείας· τονίζει ότι η ευαισθητοποίηση, η ανταλλαγή ορθών πρακτικών, η διαβούλευση, οι φιλικές προς τον χρήστη οδηγίες και οι διαδικτυακές πλατφόρμες είναι υψίστης σημασίας για να βοηθούν τις πολύ μικρές, τις μικρές και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις να συμμορφώνονται αποτελεσματικότερα προς τις ρυθμιστικές απαιτήσεις για την ΑΥΕ· καλεί την Επιτροπή, τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA) και τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να αναπτύσσουν πρακτικά εργαλεία και κατευθυντήριες γραμμές που να στηρίζουν, να διευκολύνουν και να βελτιώνουν τη συμμόρφωση των ΜΜΕ και των πολύ μικρών επιχειρήσεων προς τις απαιτήσεις για την ΑΥΕ·

11.   καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει να λαμβάνει υπόψη την ειδική φύση και κατάσταση των ΜΜΕ και των πολύ μικρών επιχειρήσεων κατά την αναθεώρηση του στρατηγικού πλαισίου για να βοηθήσει τις εν λόγω επιχειρήσεις στην επίτευξη των στόχων που τίθενται όσον αφορά την υγεία και ασφάλεια στον χώρο εργασίας· τονίζει ότι η έννοια των ΜΜΕ καλύπτει κατά προσέγγιση 99 % όλων των εταιρειών στην παρούσα της μορφή· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αυξήσουν τις προσπάθειες συλλογής αξιόπιστων δεδομένων σχετικά την επί του παρόντος υλοποίηση της ΑΥΕ στις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις·

12.  επικροτεί την καθιέρωση της πλατφόρμας επιγραμμικής διαδραστικής αξιολόγησης κινδύνου (OiRA) του EU-OSHA, καθώς και άλλων ηλεκτρονικών εργαλείων στα κράτη μέλη που διευκολύνουν την αξιολόγηση κινδύνου και αποσκοπούν στην προώθηση της συμμόρφωσης και μιας νοοτροπίας πρόληψης, ειδικότερα στις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις· παροτρύνει τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για δράσεις ΑΥΕ εν γένει και για την ανάπτυξη ηλεκτρονικών εργαλείων ειδικότερα με σκοπό την παροχή στήριξης στις ΜΜΕ· υπογραμμίζει τη σημασία των εκστρατειών ευαισθητοποίησης, όπως οι εκστρατείες για τους υγιείς χώρους εργασίας, στον τομέα της ΑΥΕ και τονίζει τη σημασία της ευαισθητοποίησης εργοδοτών και εργαζομένων σχετικά με βασικά δικαιώματα και υποχρεώσεις ΑΥΕ·

13.  καλεί τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να αναλάβουν πρωτοβουλίες για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εκπροσώπων και διοικητικών στελεχών στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία και τις εθνικές πρακτικές· καλεί τα κράτη μέλη να στηρίζουν την ενεργό συμμετοχή των εργαζομένων στην υλοποίηση προληπτικών μέτρων ΑΥΕ και την εξασφάλιση της δυνατότητας των εκπροσώπων στον τομέα της υγείας και ασφάλειας να λαμβάνουν κατάρτιση πέραν των βασικών ενοτήτων·

14.  υπογραμμίζει τη σημασία που έχει η προώθηση νοοτροπίας αμοιβαίας εμπιστοσύνης, αξιοπιστίας και μάθησης, όπου οι εργαζόμενοι ενθαρρύνονται να συμβάλλουν στο να αναπτυχθεί υγιές και ασφαλές περιβάλλον εργασίας που επίσης προάγει την κοινωνική ένταξη των εργαζομένων και την ανταγωνιστικότητα των εταιρειών· τονίζει εν προκειμένω ότι δεν θα πρέπει να υπάρχουν επιπτώσεις εις βάρος των εργαζομένων όταν θέτουν θέμα ανησυχιών υγείας και ασφάλειας·

15.  επισημαίνει ότι βασικά στοιχεία ορθής διαχείρισης και καλών επιδόσεων ΑΥΕ είναι η ορθώς υλοποιημένη και δυνάμενη να επιβληθεί νομοθεσία καθώς και η πλήρως τεκμηριωμένη αξιολόγηση κινδύνου με τη συμμετοχή των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους η οποία καθιστά δυνατή τη θέσπιση καταλλήλων προληπτικών μέτρων στον χώρο εργασίας·

16.   καλεί την Επιτροπή να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για την παρακολούθηση της εφαρμογής και επιβολής της νομοθεσίας σχετικά με την ΑΥΕ στα κράτη μέλη· πιστεύει ότι η εκ των υστέρων αξιολόγηση της υλοποίησης στην πράξη των οδηγιών της ΕΕ για την ΑΥΕ στα κράτη μέλη παρέχει καλή ευκαιρία για να πραγματοποιηθεί τούτο και αναμένει ότι οι διαπιστώσεις που σχετίζονται με την εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας θα ληφθούν υπόψη στο πλαίσιο της επανεξέτασης του στρατηγικού πλαισίου·

Επιβολή

17.  πιστεύει ότι είναι ζωτικής σημασίας να εξασφαλίζονται ίσοι όροι σε ολόκληρη την ΕΕ και να εξαλειφθεί ο αθέμιτος ανταγωνισμός και το κοινωνικό ντάμπινγκ· τονίζει ότι οι επιθεωρήσεις εργασίας διαδραματίζουν καίριο ρόλο όσον αφορά την επιβολή των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε ένα σωματικά και ψυχικά ασφαλές και υγιές εργασιακό περιβάλλον και την παροχή συμβουλών και καθοδήγησης στους εργοδότες, ειδικότερα στις ΜΜΕ και τις πολύ μικρές επιχειρήσεις· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να ακολουθούν τα πρότυπα και τις κατευθυντήριες γραμμές της ΔΟΕ σχετικά με την επιθεώρηση εργασίας, να εξασφαλίζουν επάρκεια προσωπικού και πόρων για τις επιθεωρήσεις εργασίας και να βελτιώσουν την κατάρτιση των επιθεωρητών εργασίας, σύμφωνα με τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής(30)· χαιρετίζει τη συνεργασία μεταξύ των επιθεωρήσεων εργασίας των κρατών μελών στην Επιτροπή Ανώτερων Επιθεωρητών Εργασίας (SLIC)·

18.  επισημαίνει τη δυσχέρεια εφαρμογής της νομοθεσίας ΑΥΕ όσον αφορά εργαζόμενους που δραστηριοποιούνται σε αδήλωτες δραστηριότητες· υπενθυμίζει ότι οι επιθεωρήσεις εργασίας διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην αποτροπή της αδήλωτης εργασίας καλεί τα κράτη μέλη να διεξάγουν αυστηρές επιθεωρήσεις και να επιβάλλουν τις δέουσες κυρώσεις στους εργοδότες που χρησιμοποιούν αδήλωτους εργαζομένους· παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα προς καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας· τονίζει ότι η πλειονότητα των θανατηφόρων ατυχημάτων στην εργασία συμβαίνουν σε τομείς εντάσεως εργασίας, στους οποίους η αδήλωτη εργασία είναι περισσότερο διαδεδομένη από ό,τι σε άλλους τομείς·

19.  θεωρεί ότι η εφαρμογή της νομοθεσίας ΑΥΕ στην πράξη επίσης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις επιθεωρήσεις εργασίας· πιστεύει ότι οι πόροι θα πρέπει να είναι στοχοθετημένοι στους τομείς που έχει προσδιοριστεί ότι ενέχουν τους υψηλότερους κινδύνους για τους εργαζόμενους· παροτρύνει τις σχετικές αρχές να συνεχίσουν μεν να διενεργούν τυχαιοποιημένες επιθεωρήσεις αλλά παράλληλα να χρησιμοποιούν εποπτεία βασισμένη στους κινδύνους και να θέτουν ως στόχο τους κατά συρροή παραβάτες για να καλούν σε λογοδοσία τους εργοδότες που δεν συμμορφώνονται προς τις απαιτήσεις ΑΥΕ· καλεί τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν την ανταλλαγή πληροφοριών και να βελτιώσουν τον συντονισμό μεταξύ των αρχών επιθεώρησης εργασίας για να επιτυγχάνεται καλύτερη διασυνοριακή συνεργασία·

Ρυθμιστικό πλαίσιο

20.  χαιρετίζει τις προσπάθειες βελτίωσης της ποιότητας του ρυθμιστικού πλαισίου και αναμένει την επίτευξη περαιτέρω προόδου επί του θέματος· υπενθυμίζει ωστόσο στην Επιτροπή ότι η υποβολή των οδηγιών για την ΑΥΕ στο πρόγραμμα REFIT και οι τροποποιήσεις της νομοθεσίας θα πρέπει να τηρούν τους δημοκρατικούς κανόνες και να είναι διαφανείς, να εμπλέκουν τους κοινωνικούς εταίρους και δεν πρέπει επ’ ουδενί να οδηγούν σε χαμηλοτέρου επιπέδου επαγγελματική υγεία και ασφάλεια· υπογραμμίζει εν προκειμένω ότι θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι αλλαγές στον χώρο εργασίας που απορρέουν από την ανάπτυξη της τεχνολογίας· επισημαίνει ότι τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να εγκρίνουν υψηλότερα πρότυπα από ό,τι είναι οι ελάχιστες απαιτήσεις ΑΥΕ· πιστεύει πάντως ότι οι υφιστάμενοι κανόνες θα πρέπει να βελτιωθούν, μεταξύ άλλων με την αποφυγή της αλληλεπικάλυψης και την προώθηση της καλύτερης ολοκλήρωσης της ΑΥΕ με άλλους τομείς πολιτικής, ενώ θα διατηρείται το επίπεδο προστασίας της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων και θα τίθεται ως στόχος η επίτευξη βελτίωσής του·

21.  τονίζει ότι η συμμετοχή των εργαζομένων και των κοινωνικών εταίρων σε όλα τα επίπεδα, σύμφωνα με τη νομοθεσία και τις πρακτικές του κράτους μέλους, αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την αποτελεσματική υλοποίηση της νομοθεσίας ΑΥΕ και ότι η εμπλοκή των κοινωνικών εταίρων σε επίπεδο ΕΕ μπορεί να εξασφαλίσει ότι το στρατηγικό πλαίσιο ΑΥΕ έχει νόημα για τους Ευρωπαίους εργοδότες και εργαζομένους· καλεί τους κοινωνικούς εταίρους και την Επιτροπή να επιδοθούν σε εποικοδομητικό διάλογο με θέμα το πώς να βελτιωθεί το υφιστάμενο ρυθμιστικό πλαίσιο, πιστεύει δε ότι είναι αναγκαίο να ενισχυθεί ο ρόλος των κοινωνικών εταίρων·

Πρόληψη των ασθενειών που σχετίζονται με την εργασία και των νέων και αναδυόμενων κινδύνων

22.  τονίζει τη σημασία της προστασίας των εργαζόμενων από την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες, μεταλλαξιογόνους παράγοντες και σε τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες· τονίζει εν προκειμένω ότι συχνά οι γυναίκες εκτίθενται σε κοκτέιλ ουσιών, στοιχείο που μπορεί να αυξήσει τους κινδύνους για την υγεία, περιλαμβανομένης της βιωσιμότητας των απογόνων τους· επαναλαμβάνει επιτακτικά την έκκλησή του προς την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση για αναθεώρηση της οδηγίας 2004/37/ΕΚ βάσει επιστημονικών αποδεικτικών στοιχείων προσθέτοντας περισσότερο δεσμευτικές οριακές τιμές επαγγελματικής έκθεσης, όπου τούτο απαιτείται, και να αναπτύξει σύστημα αξιολόγησης, σε συνεργασία με τη Συμβουλευτική Επιτροπή για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, το οποίο να έχει βάση σαφή και ρητά κριτήρια· πιστεύει ότι σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να αντιμετωπισθούν οι δυνατές κανονιστικές αλληλεπικαλύψεις που φέρουν ως αποτέλεσμα ακούσια μη συμμόρφωση·

23.   επισημαίνει την ανάγκη θέσπισης αυστηρότερης προστασίας των εργαζομένων, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο τις περιόδους έκθεσης αλλά επίσης το μείγμα χημικών και/ή τοξικών ουσιών στις οποίες εκτίθενται οι εργαζόμενοι· επισημαίνει ότι πολλοί εργαζόμενοι στη μέριμνα για την υγεία εκτίθενται σε επικίνδυνες χημικές ουσίες στον χώρο εργασίας τους· καλεί την Επιτροπή να αναλάβει δράση σχετικά με τους χημικούς παράγοντες κινδύνου στον τομέα της μέριμνας για την υγεία και να περιλάβει στο στρατηγικό πλαίσιο για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία ειδικές διατάξεις σχετικά με την έκθεση των εργαζομένων στον τομέα της μέριμνας για την υγεία σε επικίνδυνα φάρμακα· παροτρύνει την Επιτροπή να εξασφαλίσει ότι όλοι οι εργαζόμενοι που εμπλέκονται αμέσως ή εμμέσως στη χρήση ή τη διάθεση ιατρικών αιχμηρών αντικειμένων τυγχάνουν επαρκούς προστασίας· επισημαίνει ότι τούτο θα μπορούσε, εάν κρίνεται απαραίτητο, να συνεπάγεται αναθεώρηση της οδηγίας 2010/32/ΕΕ σχετικά με την πρόληψη των τραυματισμών από ιατρικά αιχμηρά αντικείμενα στον τομέα των νοσοκομείων και της μέριμνας για την υγεία·

24.  επισημαίνει ότι πολλοί εργαζόμενοι συνεχίζουν να εκτίθενται σε αμίαντο στους χώρους εργασίας τους· καλεί την ΕΕ να συνεργαστεί στενά με τους κοινωνικούς εταίρους και τα κράτη μέλη για να προωθηθούν και να συντονιστούν οι προσπάθειες των κρατών μελών με σκοπό την ανάπτυξη εθνικών σχεδίων δράσης, την παροχή επαρκούς χρηματοδότησης και την ανάληψη της δέουσας δράσης για τη διαχείριση και ασφαλή απομάκρυνση του αμιάντου·

25.  επαναλαμβάνει την έκκλησή του(31) προς την Επιτροπή να σχεδιάσει και να εφαρμόσει ένα μοντέλο ενδελεχούς εξέτασης και καταγραφής για τον αμίαντο σύμφωνα με το άρθρο 11 της οδηγίας 2009/148/ΕΚ· ζητεί να διεξαχθεί ευρωπαϊκή εκστρατεία για τον αμίαντο, παροτρύνει δε τα κράτη μέλη να αποζημιώσουν τους εργαζομένους που έχουν εκτεθεί σε αμίαντο·

26.  καλεί την Επιτροπή να αναλάβει δράση σχετικά με ένα από τα πλέον διαδεδομένα προβλήματα υγείας που σχετίζονται με την εργασία στην Ευρώπη και να υποβάλει χωρίς χρονοτριβή πρόταση για περιεκτική νομική πράξη σχετικά με τις μυοσκελετικές διαταραχές (ΜΣΔ) με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικής πρόληψης και την αντιμετώπιση των αιτίων των ΜΣΔ, λαμβάνοντας υπόψη το πρόβλημα των πολλαπλών αιτίων και τους συγκεκριμένους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες· επισημαίνει ότι η ενοποίηση της νομοθεσίας της ΕΕ που καθορίζει ελάχιστες απαιτήσεις για την προστασία των εργαζομένων από την έκθεση σε εργονομικούς παράγοντες κινδύνου μπορεί να ωφελήσει τόσο τους εργαζόμενους όσο και τους εργοδότες καθιστώντας ευκολότερη την υλοποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου και τη συμμόρφωση προς αυτό· τονίζει επίσης τη σημασία της ανταλλαγής ορθών πρακτικών και την ανάγκη να εξασφαλίζεται ότι οι εργαζόμενοι έχουν σαφέστερη επίγνωση των εργονομικών παραγόντων κινδύνου και καλύτερη πληροφόρηση σχετικά με αυτούς·

27.  καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν το ταχύτερο δυνατό την οδηγία 2002/44/ΕΚ της 25ης Ιουνίου 2002 περί των ελάχιστων προδιαγραφών υγείας και ασφάλειας όσον αφορά την έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες·

28.  εφιστά την προσοχή της Επιτροπής στη σημασία που έχει η βελτίωση της πρόληψης της επαγγελματικής έκθεσης σε ενδοκρινικούς διαταράκτες, οι οποίοι έχουν πολλές βλαβερές συνέπειες στην υγεία ανδρών και γυναικών εργαζομένων καθώς και στους απογόνους τους(32)· ζητεί από την Επιτροπή να χαράξει χωρίς χρονοτριβή περιεκτική στρατηγική σχετικά με τους ενδοκρινικούς διαταράκτες, η οποία θα μπορούσε, όπου κρίνεται απαραίτητο, να περιέχει την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ σχετικά με την εμπορία παρασιτοκτόνων και βιοκτόνων και να ενισχύει τους κανόνες περί πρόληψης των επαγγελματικών κινδύνων· τονίζει ότι η παροχή στήριξης από την ΕΕ για την έρευνα σχετικά με ασφαλέστερες εναλλακτικές ουσίες είναι ζωτικής σημασίας όσον αφορά την εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης και της υποκατάστασης·

29.  χαιρετίζει τη δέσμευση της Επιτροπής στο στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία 2014-2020 για να βελτιώσει την πρόληψη των ασθενειών που σχετίζονται με την εργασία ιδίως στους τομείς της νανοτεχνολογίας και της βιοτεχνολογίας· τονίζει την αβεβαιότητα σχετικά με τη διανομή και χρήση της νανοτεχνολογίας και πιστεύει ότι χρειάζεται να διεξαχθεί περαιτέρω έρευνα σχετικά με τους δυνητικούς κινδύνους ΑΥΕ που συνδέονται με τις νέες τεχνολογίες· πιστεύει εν προκειμένω ότι θα πρέπει να εφαρμόζεται η αρχή της προφύλαξης με σκοπό τη μείωση των δυνητικών κινδύνων που απειλούν την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων που χειρίζονται τη νανοτεχνολογία·

30.  εφιστά την προσοχή της Επιτροπής στην αύξηση του αριθμού των εργαζομένων που υποφέρουν από χρόνιο νόσημα στο σύνολο του εργατικού δυναμικού· είναι της γνώμης ότι θα πρέπει να διατίθενται προσβάσιμες και ασφαλείς θέσεις εργασίας για άτομα που υποφέρουν από ανίατες ασθένειες, χρόνιες και μακράς διαρκείας παθήσεις και αναπηρία· παροτρύνει τα κράτη μέλη να εστιάσουν προσοχή στη διατήρηση και ένταξη των ατόμων που πάσχουν από χρόνιες ασθένειες, καθώς και να στηρίξουν την εύλογη προσαρμογή των χώρων εργασίας, στοιχείο που θα εξασφαλίσει έγκαιρη επιστροφή στην εργασία· καλεί την Επιτροπή να προωθήσει μέτρα ένταξης και αποκατάστασης για άτομα με αναπηρίες και να στηρίξει τις προσπάθειες των κρατών μελών εντείνοντας την ευαισθητοποίηση και τον εντοπισμό και την ανταλλαγή ορθών πρακτικών σχετικά με τις ρυθμίσεις και προσαρμογές στον χώρο εργασίας· παροτρύνει το ίδρυμα Eurofound να εξετάσει περαιτέρω και να αναλύσει τις δυνατότητες απασχόλησης και τον βαθμό απασχολησιμότητας των ατόμων με χρόνια νοσήματα·

31.   σημειώνει ότι η τεχνολογική καινοτομία μπορεί να είναι προς όφελος της ευρύτερης κοινωνίας· εκφράζει, ωστόσο, την ανησυχία του για τους νέους κινδύνους που συνεπάγονται αυτές οι αλλαγές· χαιρετίζει επ' αυτού την πρόθεση της Επιτροπής να δημιουργήσει ένα δίκτυο επαγγελματιών και επιστημόνων στον τομέα της ΑΥΕ με στόχο την καλύτερη αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων· τονίζει την αυξανόμενη χρήση ευφυών συνεργατικών ρομπότ, επί παραδείγματι στη βιομηχανική παραγωγή, στα νοσοκομεία και στα γηροκομεία· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προσδιορίσουν τους δυνητικούς κινδύνους για την ΑΥΕ που προέρχονται από την τεχνολογική καινοτομία και να λάβουν κατάλληλα μέτρα για την άρση τους·

32.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εκπονήσουν και υλοποιήσουν πρόγραμμα για τη συστηματική παρακολούθηση, διαχείριση και παροχή στήριξης για εργαζόμενους που υπόκεινται σε ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, περιλαμβανομένων του στρες, της κατάθλιψης και της εξουθένωσης (burnout) με σκοπό μεταξύ άλλων να διατυπώσουν αποτελεσματικές συστάσεις και κατευθυντήριες γραμμές προς καταπολέμηση αυτών των κινδύνων· υπογραμμίζει ότι το στρες στην εργασία αναγνωρίζεται ως μείζον εμπόδιο για την παραγωγικότητα και την ποιότητα ζωής· σημειώνει εν προκειμένω ότι οι κίνδυνοι ψυχικής υγείας και οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι μπορούν να επηρεαστούν από πολλούς παράγοντες, που δεν σχετίζονται όλοι με την εργασία· επισημαίνει ωστόσο ότι οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι και το στρες που σχετίζεται με την εργασία αποτελούν δομικό πρόβλημα που συνδέεται με την οργάνωση της εργασίας και ότι η πρόληψη και διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων και τους στρες που συνδέεται με την εργασία είναι δυνατή· τονίζει την ανάγκη να διεξαχθούν μελέτες, να βελτιωθεί η πρόληψη και να εξετασθούν νέα μέτρα που να βασίζονται στην ανταλλαγή βελτίστων πρακτικών και εργαλείων προς επανένταξη στην αγορά εργασίας κατά την αναθεώρηση του στρατηγικού πλαισίου ΑΥΕ το 2016·

33.  εκφράζει την ικανοποίησή του για την εκστρατεία «Υγιείς χώροι εργασίας, διαχείριση του στρες»· τονίζει ότι οι πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση του στρες που σχετίζεται με την εργασία πρέπει να περιλαμβάνουν τη διάσταση του φύλου, έχοντας κατά νου τις ειδικές συνθήκες εργασίας των γυναικών·

34.  εφιστά την προσοχή στο ζήτημα του εκφοβισμού και τις συνέπειες που μπορεί να έχει στην ψυχοκοινωνική υγεία· επισημαίνει τη σημασία που έχει η καταπολέμηση της παρενόχλησης και της βίας στην εργασία και καλεί ως εκ τούτου την Επιτροπή να εξετάσει σε στενή συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους το ενδεχόμενο υποβολής πρότασης νομοθετικής πράξης με βάση τη συμφωνία πλαίσιο σχετικά με την παρενόχληση και τη βία στην εργασία· παροτρύνει πέραν τούτων τα κράτη μέλη να αναπτύξουν αποτελεσματικές εθνικές στρατηγικές προς καταπολέμηση της βίας στην εργασία·

35.   καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να υιοθετήσουν στοχευμένη προσέγγιση προς εξάλειψη της επισφαλούς εργασίας και να λάβουν υπόψη τις αρνητικές συνέπειες της επισφαλούς εργασίας για την επαγγελματική υγεία και ασφάλεια· υπογραμμίζει ότι οι εργαζόμενοι με ιδιότυπες συμβάσεις μπορεί να αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες στην πρόσβαση σε κατάρτιση και σε υπηρεσίες ΑΥΕ· τονίζει ότι έχει ζωτική σημασία η βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας όλων των εργαζομένων σε πάσης μορφής απασχόληση περιλαμβανομένων εκείνων που μπορεί να συνιστούν ευάλωτες ομάδες, όπως είναι οι νέοι και όσοι έχουν πληγεί στο παρελθόν από ανεργία μακράς διαρκείας· καλεί τα κράτη μέλη να συμμορφωθούν προς τις απαιτήσεις της οδηγίας 96/71/ΕΚ για την καταπολέμηση του κοινωνικού ντάμπινγκ και να λάβουν εν προκειμένω όλα τα απαραίτητα μέτρα για την επιβολή και προστασία των δικαιωμάτων των αποσπασμένων εργαζομένων στην ίση μεταχείριση όσον αφορά την επαγγελματική υγεία και ασφάλεια·

36.  τονίζει ότι η οικιακή εργασία θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όταν εξετάζονται τρόποι για βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας στον χώρο εργασίας· παροτρύνει τους εργοδότες και όσους εκπονούν πολιτική να εξασφαλίζουν και να διευκολύνουν μια σταθερή ισορροπία εργασίας-προσωπικής ζωής, λαμβάνοντας υπόψη τον αυξανόμενο αριθμό εργαζομένων που καλούνται να συνδυάζουν εργασία και παροχή φροντίδας· τονίζει τη σημασία που έχει η αντιμετώπιση του θέματος του υπέρμετρου αριθμού ωρών εργασίας για να εξασφαλίζεται ισορροπία μεταξύ εργασίας και οικογενειακής ζωής· καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πλήρως την οδηγία 2003/88/EC και τονίζει εν προκειμένω πόσο σημαντικό είναι να παρακολουθείται η συμμόρφωση προς τις διατάξεις περί μεγίστου αριθμού ωρών εργασίας·

37.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εκπονήσουν κατάλληλες πολιτικές προς αντιμετώπιση της γήρανσης του εργατικού δυναμικού· πιστεύει ότι το ρυθμιστικό πλαίσιο για την ΑΥΕ θα πρέπει να προωθεί τη βιωσιμότητα του εργασιακού βίου και την υγιή γήρανση· καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν μέτρα αποκατάστασης και επανένταξης για τους μεγαλύτερης ηλικίας εργαζομένους εφαρμόζοντας τα αποτελέσματα του δοκιμαστικού σχεδίου της ΕΕ σχετικά με την υγεία και ασφάλεια των μεγαλύτερης ηλικίας εργαζομένων·

38.  τονίζει τη σημασία των μέτρων επαγγελματικής υγείας και ασφάλειας που θέτουν στόχο τις ειδικές προκλήσεις και τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στον χώρο εργασίας, περιλαμβανομένης της σεξουαλικής παρενόχλησης· καλεί την Επιτροπή και τους κοινωνικούς εταίρους να εξασφαλίζουν περισσότερο ισότιμη εκπροσώπηση γυναικών και ανδρών σε όλες τις διεργασίες κοινωνικού διαλόγου· παροτρύνει την Επιτροπή να εντάξει τη διάσταση της ίσης αντιμετώπισης των φύλων στην επανεξέταση του στρατηγικού πλαισίου ΑΥΕ το 2016· καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει ευρωπαϊκή στρατηγική προς καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών στον χώρο εργασίας και ως μέρος αυτής της διεργασίας να αποτιμήσει εάν θα πρέπει να αναθεωρηθεί η οδηγία 2006/54/ΕΚ για να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής της ώστε να καλύπτει νέες μορφές βίας και παρενόχλησης· καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τη σύσταση 92/131/ΕΟΚ της Επιτροπής για να προωθήσουν την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη σεξουαλική παρενόχληση και άλλες μορφές απαράδεκτης σεξουαλικής συμπεριφοράς·

39.  εφιστά την προσοχή της Επιτροπής στον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι επιτροπές κλαδικού κοινωνικού διαλόγου για την αντιμετώπιση των ειδικών ανά τομέα κινδύνων που απειλούν την ΑΥΕ και για τη δημιουργία δυνητικής προστιθέμενης αξίας μέσω συμφωνιών μεταξύ των κοινωνικών εταίρων οι οποίες αξιοποιούν τις περιεκτικές γνώσεις των εταίρων σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί σε κάθε τομέα·

40.  τονίζει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να συλλέγει δεδομένα, να προβαίνει σε ερευνητική δραστηριότητα και να αναπτύξει ειδικές με επίκεντρο το φύλο και την ηλικία στατιστικές μεθόδους αξιολόγησης της πρόληψης με σκοπό την επικέντρωση στις ειδικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ευάλωτες ομάδες, μεταξύ των οποίων οι γυναίκες, στον χώρο εργασίας·

41.  τονίζει πόσο σημαντικό είναι να γίνουν περισσότερες επενδύσεις σε πολιτικές πρόληψης κινδύνου και να προωθηθεί, να αναπτυχθεί και να στηριχθεί μία νοοτροπία πρόληψης όσον αφορά την υγεία και ασφάλεια στην εργασία· καλεί τα κράτη μέλη να προάγουν την ευαισθητοποίηση και να δίδουν μεγαλύτερη προτεραιότητα στην πρόληψη και την επαγγελματική υγεία και ασφάλεια στα σχολικά προγράμματα σε όλες τις βαθμίδες, περιλαμβανομένης της μαθητείας· θεωρεί σημαντική την επικέντρωση στην πρόληψη το νωρίτερο δυνατό στη διεργασία παραγωγής και την προαγωγή της υλοποίησης προγραμμάτων συστηματικής πρόληψης βάσει αποτιμήσεων κινδύνου τα οποία να ενθαρρύνουν εργοδότες και εργαζόμενους να συμβάλλουν σε ένα ασφαλές και υγιές περιβάλλον εργασίας· επισημαίνει ότι σε πολλά κράτη μέλη η ποιότητα των προληπτικών υπηρεσιών αποτελεί κλειδί για την παροχή στήριξης προς τις εταιρείες, και δη τις ΜΜΕ, για να διενεργούν αξιολογήσεις κινδύνου και να λαμβάνουν επαρκή προληπτικά μέτρα· καλεί την Επιτροπή να εξετάσει τί ορίζει η εθνική νομοθεσία των κρατών μελών σχετικά με τα καθήκοντα και τις απαιτήσεις κατάρτισης των προληπτικών υπηρεσιών·

42.  τονίζει ότι οι γυναίκες πρέπει να περιλαμβάνονται στις διεργασίες λήψης αποφάσεων που αφορούν την ανάπτυξη καλύτερων πρακτικών υγείας και ασφάλειας στο περιβάλλον της εργασίας τους·

43.  καλεί την Επιτροπή να μην αμελήσει το ζήτημα της ανάπτυξης καρκίνων που συνδέονται με την εργασία, όπως είναι οι όγκοι της ρινικής κοιλότητας, η εμφάνιση των οποίων είναι αυξημένη εάν δεν υπάρχει η κατάλληλη προστασία των αναπνευστικών οδών των εργαζομένων από την εισπνοή σχετικά κοινών τύπων σκόνης που παράγονται κατά την επεξεργασία του ξύλου, του δέρματος, των αλεύρων, των προϊόντων κλωστοϋφαντουργίας, του νικελίου και άλλων υλικών·

44.  ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να εξασφαλίζουν ίσες ευκαιρίες στην άσκηση των εργασιακών δικαιωμάτων και ίση πρόσβαση στις υπηρεσίες μέριμνας για τη δημόσια υγεία σε όλους τους πολίτες τους, ειδικότερα για τις γυναίκες στις αγροτικές περιοχές και άλλες ευάλωτες ομάδες πολιτών·

Στατιστικά δεδομένα

45.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να βελτιώσουν τη συλλογή αξιόπιστων και συγκρίσιμων δεδομένων για τις επαγγελματικές ασθένειες, την επαγγελματική έκθεση και τους επαγγελματικούς κινδύνους σε όλους τους τομείς, περιλαμβανομένου του δημόσιου τομέα, με στόχο τον εντοπισμό βέλτιστων πρακτικών, την προαγωγή της συγκριτικής μάθησης και τη δημιουργία κοινής βάσης δεδομένων για την επαγγελματική έκθεση χωρίς την πρόκληση δυσανάλογου κόστους· τονίζει πόσο σημαντικό είναι το να εμπλέκονται εμπειρογνώμονες των κρατών μελών και να τηρείται η βάση δεδομένων ενημερωμένη· παροτρύνει τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να συλλέγουν περισσότερα δεδομένα σχετικά με τους κινδύνους που συνδέονται με την ψηφιοποίηση, την οδική ασφάλεια που σχετίζεται με την εργασία και τα αποτελέσματα στην επαγγελματική υγεία και ασφάλεια που μπορεί να έχει προκαλέσει η κρίση·

46.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συγκεντρώσουν υψηλής ποιότητας στατιστικά στοιχεία ανά φύλο και ανά ηλικία σχετικά με τις ασθένειες που σχετίζονται με την εργασία για να βελτιώνουν και να προσαρμόζουν διαρκώς το νομοθετικό πλαίσιο, όπου χρειάζεται, σύμφωνα με τους νέους και αναδυόμενους κινδύνους·

47.  καλεί τα κράτη μέλη να διεξαγάγουν μελέτες με ανάλυση ανά φύλο, ηλικία και τομέα οικονομικής δραστηριότητας σχετικά με την εμφάνιση μυοσκελετικών διαταραχών μεταξύ του εργαζόμενου πληθυσμού σε εθνικό επίπεδο, με στόχο την πρόληψη και καταπολέμηση της εμφάνισης των εν λόγω διαταραχών·

48.  τονίζει τη σημασία που έχει η επικαιροποίηση και παροχή κοινών δεικτών υγείας και ορισμών για τις ασθένειες που σχετίζονται με την εργασία, μεταξύ άλλων του στρες στην εργασία, και η παραγωγή στατιστικών δεδομένων που να καλύπτουν όλη την ΕΕ με σκοπό να τεθούν στόχοι προς μείωση της εμφάνισης επαγγελματικών ασθενειών·

49.  υπογραμμίζει τις δυσχέρειες που παρουσιάζονται στη συλλογή δεδομένων σε πολλά κράτη μέλη· ζητεί να τονωθεί το έργο που επιτελούν ο EU-OSHA και το Eurofound· παροτρύνει τα κράτη μέλη να λάβουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίζουν τη γνωστοποίηση των ατυχημάτων στην εργασία από τους εργοδότες·

Διεθνείς προσπάθειες

50.   καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να εξασφαλίζουν ότι όλες οι εμπορικές συμφωνίες με τρίτες χώρες βελτιώνουν το εργασιακό περιβάλλον για να προστατεύεται η υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων·

51.  τονίζει ότι η ΕΕ έχει συμφέρον και υποχρέωση να βελτιώσει τα εργασιακά πρότυπα, περιλαμβανομένων των επιπέδων επαγγελματικής υγείας και ασφάλειας σε ολόκληρο τον κόσμο·

52.  παροτρύνει την Επιτροπή να ενισχύσει τη συνεργασία σχετικά με την ΑΥΕ με τους διεθνείς οργανισμούς, περιλαμβανομένων των ΔΟΕ, ΟΟΣΑ, G20 και ΠΟΥ·

53.  αποδοκιμάζει το ότι δεν έχουν επικυρώσει όλα τα κράτη μέλη τη σύμβαση αριθ. 187 της ΔΟΕ σχετικά με το προωθητικό πλαίσιο για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία· καλεί όλα τα κράτη μέλη να επικυρώσουν τη σύμβαση·

54.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή.

(1)

  ΕΕ L 354, 31.12.2008, σ. 70.

(2)

  ΕΕ L 183, 29.6.1989, σ. 1.

(3)

  ΕΕ L 299, 18.11.2003, σ. 9.

(4)

  ΕΕ L 165, 27.6.2007, σ. 21.

(5)

  ΕΕ C 77 E, 28.3.2002, σ. 138.

(6)

  ΕΕ C 304 E, 1.12.2005, σ. 400.

(7)

  ΕΕ C 303 E, 13.12.2006, σ. 754.

(8)

  ΕΕ C 102 E, 24.4.2008, σ. 321.

(9)

  ΕΕ C 41 E, 19.2.2009, σ. 14.

(10)

  ΕΕ C 99 E, 3.4.2012, σ. 101.

(11)

  Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2011)0589.

(12)

  Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2013)0093.

(13)

  Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2014)0012.

(14)

Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 31(1): Κάθε εργαζόμενος έχει δικαίωμα σε συνθήκες εργασίας οι οποίες σέβονται την υγεία, την ασφάλεια και την αξιοπρέπειά του.

(15)

Δεύτερη ευρωπαϊκή έρευνα για τους νέους και τους αναδυόμενους κινδύνους στις επιχειρήσεις (ESENER-2), EU-OSHA (2015)

(16)

Ευρωπαϊκό 'Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβιώσεως και Εργασίας: «Working conditions of an ageing workforce» (Συνθήκες εργασίας ενός γηράσκοντος εργατικού δυναμικού) Eurofound (2008).

(17)

Δήλωση του Διευθυντού EU-OSHA, 18.11.2014.

(18)

Έκθεση σχετικά με τις ευκαιρίες απασχόλησης για ανθρώπους με χρόνιες ασθένειες, Eurofound (2014).

(19)

Αξιολόγηση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία 2007-2012, Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2013) και Κοινωνικοοικονομικό κόστος των εργατικών ατυχημάτων και των προβλημάτων υγείας που συνδέονται με την εργασία, Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2012).

(20)

Berechnung des internationalen „Return on Prevention“ für Unternehmen: Kosten und Nutzen von Investitionen in den betrieblichen Arbeits- und Gesundheitsschutz, DGUV (2013).

(21)

5η Μελέτη για τις συνθήκες εργασίας, Έκθεση Επισκόπησης, Eurofound (2012).

(22)

Δεύτερη ευρωπαϊκή έρευνα για τους νέους και τους αναδυόμενους κινδύνους στις επιχειρήσεις (ESENER-2), EU-OSHA (2015)

(23)

Δεύτερη ευρωπαϊκή έρευνα για τους νέους και τους αναδυόμενους κινδύνους στις επιχειρήσεις (ESENER-2), EU-OSHA (2015)

(24)

Εκπροσώπηση εργαζομένων και διαβούλευση για την υγεία και την ασφάλεια, EU-OSHA (2012)

(25)

Ευέλικτες μορφές εργασίας: «πολύ άτυπες» συμβατικές ρυθμίσεις, Eurofound (2010) και Υγεία και ευεξία στον χώρο εργασίας: Μια έκθεση βασισμένη στην πέμπτη ευρωπαϊκή έρευνα για τις συνθήκες εργασίας, Eurofound (2012).

(26)

5η Μελέτη για τις συνθήκες εργασίας, Έκθεση Επισκόπησης, Eurofound (2012) και Τρίτη έρευνα για τις ευρωπαϊκές εταιρείες, Eurofound (2015).

(27)

Έκθεση σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση σε σχέση με τα συστήματα επαγγελματικών ασθενειών στα κράτη μέλη της ΕΕ και στις χώρες ΕΖΕΣ/ΕΟΧ, Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2013).

(28)

EU-OSHA, 2013. New risks and trends in the safety and health of women at work (Νέοι κίνδυνοι και τάσεις για την ασφάλεια και την υγεία των γυναικών στην εργασία).

(29)

Occupational health and safety risks for the most vulnerable workers (Υγεία στην εργασία και κίνδυνοι για την ασφάλεια όσον αφορά τους πιο ευάλωτους εργαζόμενους), Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Τμήμα πολιτικής A, Οικονομική και Επιστημονική πολιτική, 2011, σ. 40

(30)

ΕΕ C 230, 14 7.2015, σ. 82

(31)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2013)0093.

(32)

The Cost of Inaction, Nordon (2014) και Rapport sur les perturbateurs endocriniens, le temps de la précaution, Gilbert Barbier (2011).


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Κάθε χρόνο περισσότεροι από 4 000 εργαζόμενοι πεθαίνουν λόγω εργατικών ατυχημάτων, ενώ σε ετήσια βάση καταγράφονται πάνω από 150 000 θανάσιμες ασθένειες που συνδέονται με την εργασία. Η καλή υγεία αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα στην Ευρώπη και μολονότι με την πάροδο των ετών έχει συντελεστεί σημαντική πρόοδος στον τομέα της επαγγελματικής υγείας και ασφάλειας συνεχίζουν να υφίστανται μείζονες κίνδυνοι για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων.

Σε πολλά κράτη το εργατικό δυναμικό γηράσκει και οι δημογραφικές αλλαγές στην Ευρώπη καταδεικνύουν ότι είναι αναγκαία η προώθηση ενός ασφαλούς και υγιούς εργασιακού περιβάλλοντος για όλους τους εργαζομένους σε όλη τη διάρκεια του εργασιακού βίου. Τα οικονομικά οφέλη που απορρέουν από φιλόδοξες πολιτικές στον τομέα της επαγγελματικής υγείας και ασφάλειας έχουν τεκμηριωθεί επαρκώς και περιλαμβάνουν την παραγωγικότητα και τη συμμετοχή του εργατικού δυναμικού, καθώς και την αυξημένη βιωσιμότητα των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης. Το οικονομικό κόστος των τραυματισμών και ασθενειών που συνδέονται με την εργασία είναι σημαντικό και η φύση πολλών νέων και αναδυόμενων κινδύνων συνιστά πρόκληση που ζητεί τη λήψη άμεσων μέτρων σε επίπεδο ΕΕ.

Στο στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία κατά την περίοδο 2014-2020, η Επιτροπή προσδιορίζει πολλές σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαίοι εργοδότες και εργαζόμενοι στον τομέα της επαγγελματικής υγείας και ασφάλειας. Η αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων είναι υψίστης σημασίας και απαιτεί την εφαρμογή νομοθετικών και μη νομοθετικών πρωτοβουλιών. Ως εκ τούτου θα πρέπει να περιληφθούν στο πλαίσιο επιπρόσθετα συγκεκριμένα μέτρα, για να επιτευχθεί ο στόχος της εξασφάλισης ασφαλούς και υγιούς εργασιακού περιβάλλοντος για όλους τους ευρωπαίους εργαζόμενους.

Εφαρμογή, συμμόρφωση και επιβολή

Όλοι οι εργαζόμενοι, ανεξάρτητα από το μέγεθος του εργοδοτικού τους φορέα, το κράτος μέλος στο οποίο εργάζονται ή το είδος της σύμβασης απασχόλησης βάσει της οποίας έχουν προσληφθεί, έχουν δικαίωμα στο υψηλότερο επίπεδο προστασίας όσον αφορά την υγεία και την ασφάλεια στον χώρο εργασίας.

Η εκπλήρωση των νομικών υποχρεώσεων αποτελεί τον κύριο λόγο για τον οποίον πολλές εταιρείες προβαίνουν σε διαχείριση της ΑΥΕ και θεσπίζουν προληπτικά μέτρα, ενώ το ποσοστό των εργαζομένων που δηλώνουν ότι κινδυνεύει η υγεία και η ασφάλειά τους λόγω της εργασίας τους ποικίλλει σημαντικά στην Ευρώπη. Είναι αναγκαίο να βελτιωθούν οι επιδόσεις εφαρμογής των κρατών μελών για να επέλθει βελτίωση στην κατάσταση της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων και να εξασφαλιστούν ίσοι όροι ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις. Θα πρέπει να αξιοποιηθεί η εκ των υστέρων αξιολόγηση της πρακτικής εφαρμογής των οδηγιών της ΕΕ για την ΑΥΕ στην ΕΕ για να ληφθούν υπόψη κατά την αναθεώρηση του στρατηγικού πλαισίου για την ΑΥΕ το 2016 οι ενδεχόμενες ανεπάρκειες εφαρμογής της νομοθεσίας ΑΥΕ στα κράτη μέλη.

Όπως επισημαίνεται στο στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την ΑΥΕ, η αποτελεσματικότητα διαχείρισης της ΑΥΕ συνεχίζει να παραμένει πρόκληση για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις. Για τον λόγο αυτό έχει ουσιαστική σημασία να αναληφθεί δράση για να προωθηθεί η συμμόρφωση και αποτελεσματική διαχείριση της ΑΥΕ από τις επιχειρήσεις αυτές.

Σε εθνικό επίπεδο, οι επιθεωρήσεις εργασίας διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην αποτελεσματική επιβολή της νομοθεσίας για την ΑΥΕ. Οι εταιρείες μπορούν να επωφεληθούν από τη βοήθεια και τις πληροφορίες που παρέχουν οι επιθεωρητές εργασίας σχετικά με τα προληπτικά μέτρα και τις νομικές απαιτήσεις, ενώ η αύξηση του προσωπικού και των πόρων έχει ουσιαστική σημασία για να μπορούν να εκτελούν οι επιθεωρήσεις εργασίας τα καθήκοντά τους.

Ο κοινωνικός διάλογος, η εκπροσώπηση των εργαζομένων και η δέσμευση της διοίκησης συνιστούν σημαντικούς παράγοντες για την επιτυχή πρόληψη των κινδύνων στον χώρο εργασίας, ενώ τόσο σε επίπεδο κρατών μελών όσο και σε επίπεδο ΕΕ θα πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για την κατάρτιση των εκπροσώπων στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας και για την αναβάθμιση του ρόλου τους.

Νέοι και αναδυόμενοι κίνδυνοι και ασθένειες που συνδέονται με την εργασία

Η αγορά εργασίας στη Ευρώπη αλλάζει. Η επισφαλής απασχόληση καταγράφει συνεχή αύξηση ενώ οι νέες μορφές απασχόλησης και οι νέες τεχνολογίες έχουν δημιουργήσει νέες προκλήσεις στον τομέα της ΑΥΕ που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Ο αρνητικός αντίκτυπος της επισφαλούς εργασίας στην ψυχική υγεία των εργαζομένων στην Ευρώπη καταδεικνύει την ανάγκη υιοθέτησης στοχευμένης προσέγγισης για τη βελτίωση της κατάστασης της υγείας και ασφάλειας αυτών των εργαζομένων ενώ καθίσταται επιτακτική η ανάγκη να βελτιωθεί η συλλογή συγκρίσιμων δεδομένων για τις επαγγελματικές ασθένειες και την έκθεση και να προσδιοριστούν ορθές πρακτικές πρόληψης.

Πολλοί εργαζόμενοι εξακολουθούν να εκτίθενται σε αμίαντο στον χώρο εργασίας τους, άρα είναι σημαντικό να βελτιωθεί η προστασία των εργαζομένων από την έκθεση σε καρκινογόνους και μεταλλαξιογόνους παράγοντες, καθώς και από εργονομικούς παράγοντες κινδύνου, ενώ απαιτείται η ανάληψη νέων πρωτοβουλιών στο επίπεδο ΕΕ και η καλύτερη ενσωμάτωση της ΑΥΕ σε άλλους τομείς άσκησης πολιτικής.

Τέλος, πρέπει να αντιμετωπιστούν οι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες κινδύνου, οι οποίοι αποτελούν αυξανόμενο πρόβλημα για εργοδότες και εργαζόμενους σε ολόκληρη την Ευρώπη και θεωρούνται μεγάλη πρόκληση. Η διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών και απαιτούνται πρωτοβουλίες, μεταξύ αυτών και καλύτερη παρακολούθηση, για να βελτιωθεί το ψυχοκοινωνικό εργασιακό περιβάλλον για τους εργαζομένους και να περιοριστεί η συστηματική απουσία από την εργασία.


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (15.7.2015)

προς την Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

σχετικά με το στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία κατά την περίοδο 2014-2020

(2015/2107(INI))

Συντάκτρια γνωμοδότησης: Biljana Borzan

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων καλεί την Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συνθήκες εργασίες διαρκώς υποβαθμίζονται και αυξάνονται οι ανισότητες μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τις συνθήκες εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η οικονομική κρίση έχει συμβάλει στην επιδείνωση των συνθηκών εργασίας·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στην ΕΕ η απασχόληση των γυναικών στον τομέα των υπηρεσιών είναι σαφώς υψηλότερη σε σύγκριση με εκείνον της βιομηχανίας· ότι οι γυναίκες απασχολούνται ως επί το πλείστον στον τομέα της υγείας, στον κοινωνικό τομέα, στο λιανικό εμπόριο, τον μεταποιητικό κλάδο, την εκπαίδευση και τις επιχειρηματικές δραστηριότητες, και ολοένα και περισσότερο σε θέσεις εργασίας με μερική απασχόληση ή σε επισφαλείς θέσεις εργασίας, γεγονός που έχει σημαντικές επιπτώσεις για την ασφάλεια και την υγεία (ΑΥΕ) στην εργασία·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το στρατηγικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία (2014-2020) θα πρέπει να κάνει ρητή αναφορά στη διαφορά μεταξύ των φύλων και ότι οι εργοδότες θα πρέπει να δίδουν ιδιαίτερη προσοχή στο θέμα αυτό στις δραστηριότητες κατάρτισης, πρόληψης και διαχείρισης των κινδύνων·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων και η προαγωγή της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία συνιστούν θεμελιώδη μέσα για την δημιουργία και τη διατήρηση περισσότερο υγιεινού και ασφαλέστερου εργασιακού περιβάλλοντος, τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και την αποτελεσματική καταπολέμηση των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα περισσότερα εργατικά ατυχήματα συμβαίνουν σε άνδρες, αλλά και ότι οι γυναίκες, λόγω της έκθεσής τους σε ιδιαίτερους κινδύνους, πλήττονται σε μεγαλύτερο βαθμό από επαγγελματικές ασθένειες·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει ένα στερεότυπο σύμφωνα με το οποίο οι γυναίκες έχουν θέσεις εργασίας με μικρότερους κινδύνους, ότι η συνολική εικόνα στην Ευρώπη είναι ότι η κατανομή της εργασίας μεταξύ ανδρών και γυναικών δεν είναι ποτέ ουδέτερη, και ότι, γενικά, αυτή η κατανομή αποκρύπτει τα προβλήματα υγείας των γυναικών, με συνέπεια να λαμβάνονται λιγότερα μέτρα πρόληψης σε σχέση με την εργασία των γυναικών·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το άγχος που συνδέεται με την εργασία αποτελεί το δεύτερο συχνότερο πρόβλημα υγείας στην Ευρώπη -μετά τις μυοσκελετικές διαταραχές- και ότι περίπου οι μισοί εργαζόμενοι τα θεωρούν κοινά στον χώρο εργασίας τους· ότι αναλογούν σε περίπου τις μισές ημέρες εργασίας που χάνονται ανά έτος, με εκτιμώμενο κόστος για την κοινωνία περίπου 240 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο προσδιορισμός των εργαζομένων που εκτίθενται σε κίνδυνο και η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων αποτελούν καθοριστικές στρατηγικές για την πρόληψη των μυοσκελετικών διαταραχών, όπως και η εφαρμογή ενός συστήματος παρακολούθησης και επαγρύπνησης, υποστηριζόμενο με κλινικές δοκιμές, για την αποτύπωση της τρέχουσας κατάστασης·

Θ.  θεωρεί ότι η καταπολέμηση των εργατικών ατυχημάτων συνολικά μπορεί να επιτύχει μόνο με μια πλήρως ανθρωποκεντρική προσέγγιση στην παραγωγική διαδικασία·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο διαχωρισμός στην εργασία, οι μισθολογικές διαφορές, ο χρόνος απασχόλησης, οι χώροι εργασίας, οι επισφαλείς συνθήκες εργασίας, ο σεξισμός και οι διακρίσεις λόγω φύλου, καθώς και οι διαφορές που συνδέονται με την ψυχοσωματική ιδιαιτερότητα της μητρότητας, είναι παράγοντες που είναι πιθανόν να επηρεάσουν τις συνθήκες εργασίας των γυναικών·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, μέρος της εργασίας του 15% των εργαζομένων της ΕΕ περιλαμβάνει τον χειρισμό επικίνδυνων ουσιών· ότι οι ουσίες αυτές θέτουν σε κίνδυνο τους εργαζομένους, γυναίκες και άνδρες· ότι, ωστόσο, οι έγκυες γυναίκες που εκτίθενται σε συγκεκριμένες τοξίνες διατρέχουν τον κίνδυνο επιπλοκών κατά την εγκυμοσύνη και/ή εκ γενετής παραμορφώσεων·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με έρευνες, τα προβλήματα ψυχικής υγείας ευθύνονται για τη σοβαρή απώλεια της παραγωγικότητας, τον απουσιασμό και τις ημέρες απουσίας από την εργασία· ότι, συνεπώς, είναι πολύ σημαντικό όλοι οι ενδιαφερόμενοι φορείς να αντιμετωπίσουν τόσο τις αιτίες όσο και τα συμπτώματα της κακής ψυχικής υγείας, ώστε να έχουν ένα ανθεκτικό και παραγωγικό εργατικό δυναμικό, το οποίο θα μπορεί να εξισορροπήσει την προσωπική με την επαγγελματική του ζωή· λαμβάνοντας υπόψη ότι στο εργασιακό περιβάλλον είναι απαραίτητο να λαμβάνεται υπόψη η διάσταση του φύλου όσον αφορά την ψυχική υγεία, εν μέρει εξαιτίας των κυρίαρχων ανισοτήτων λόγω φύλου και των οργανωτικών πρακτικών που τις προωθούν, καθώς και των ρόλων που ενδεχομένως χρειάζεται να εξισορροπήσουν στη ζωή τους οι εργαζόμενες γυναίκες·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η τρέχουσα κοινωνικοοικονομική κρίση έχει οδηγήσει στην έγκριση αυξανόμενου αριθμού νόμων οι οποίοι επιτρέπουν τη διεύρυνση των ωραρίων εργασίας έως αργά τη βράδυ, τη νυχτερινή εργασία, την εργασία σε ημέρες αργίας και Κυριακές, καθώς και στην παραβίαση κανόνων που διέπουν τις περιόδους διαλείμματος και ανάπαυσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι κάποιοι τομείς, όπως, για παράδειγμα, οι υπηρεσίες λιανικού εμπορίου, οι οποίοι απασχολούν κυρίως γυναίκες, έχουν πληγεί με μεγαλύτερη σφοδρότητα και ότι αυτό είχε άμεσες αρνητικές συνέπειες στις εργασιακές συνθήκες, την υγεία των εργαζομένων και στην προσπάθεια να εξασφαλισθεί η ισορροπία μεταξύ προσωπικής και επαγγελματικής ζωής καθώς και η κοινωνική συνοχή·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η φύση ορισμένων θέσεων στις οποίες απασχολούνται κυρίως γυναίκες, τις καθιστά ευάλωτες σε ιδιαίτερους κινδύνους, συγκεκριμένα σε μυοσκελετικές διαταραχές ή ορισμένους τύπους καρκίνου, όπως ο καρκίνος του μαστού ή του ενδομητρίου(1)·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την εμπειρική έρευνα, οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται στη λήψη αποφάσεων σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διατάξεις σε θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία αναγνωρίζουν ορισμένες «ευπαθείς» ομάδες, οι οποίες διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο κατά την εργασία με επικίνδυνες ουσίες· λαμβάνοντας υπόψη ότι στις ομάδες αυτές περιλαμβάνονται όλοι οι εργαζόμενοι (άντρες και γυναίκες) που διαθέτουν μικρή εμπειρία ή έχουν λάβει ανεπαρκή ή μηδενική εκπαίδευση, αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην επικοινωνία, πάσχουν από προϋπάρχοντα ιατρικά προβλήματα, είναι νέοι, μετανάστες, έγκυες γυναίκες και γυναίκες σε περίοδο θηλασμού·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η υγεία και η ασφάλεια συνιστούν ένα δυναμικό πεδίο, το οποίο πρέπει συνεχώς να προσαρμόζεται και να ανταποκρίνεται σε εργασιακά περιβάλλοντα που αλλάζουν· ότι πρέπει να αναγνωριστεί ότι θα υπάρχει πάντα ανάγκη για εκπαίδευση, η οποία θα πρέπει να καλύπτει ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων, συμπεριλαμβανομένης της ψυχικής υγείας·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες στις αγροτικές περιοχές αντιμετωπίζουν περισσότερες δυσκολίες στην άσκηση των δικαιωμάτων τους που σχετίζονται με την εργασία και την υγεία, και διαθέτουν μικρότερη πρόσβαση σε βασικές δημόσιες υπηρεσίες υγείας, ειδική ιατρική θεραπεία και εξετάσεις έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας, καθώς και το αίσθημα ανασφάλειας που προκαλεί, πρέπει να αντιμετωπιστούν·

1.  αποδοκιμάζει έντονα το γεγονός ότι η πρόταση αναθεώρησης της οδηγίας για την άδεια μητρότητας κινδυνεύει να αποσυρθεί και, στην περίπτωση αυτή, επιμένει ότι η Επιτροπή πρέπει να προτείνει άμεσα μια νομοθετική πρωτοβουλία προκειμένου να προσαρμοστούν και να επικαιροποιηθούν οι διατάξεις για την υγεία και την ασφάλεια της οδηγίας που χρονολογείται από το 1992· αποδοκιμάζει εν γένει τις δράσεις που αναλαμβάνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο όνομα του προγράμματος REFIT όσον αφορά την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία·

2.  καλεί τις δημόσιες και ιδιωτικές επιχειρήσεις να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή των γυναικών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων όσον αφορά τους προσανατολισμούς, καθόσον μια τέτοια συμμετοχή αποτελεί έναν από τους καλύτερους τρόπους για την προώθηση της ισότητας των δικαιωμάτων και της μεταχείρισης των γυναικών στον χώρο εργασίας·

3.  ζητεί από τα κράτη μέλη όπως, μέσω ενός ευρωπαϊκού προγράμματος συντονισμού, εστιάσουν την προσοχή τους στις ανάγκες των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, ώστε να μπορέσουν οι τελευταίες αυτές να βελτιώσουν την προσφορά καλύτερων συνθηκών εργασίας για την υγεία και την ασφάλεια των υπαλλήλων τους, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες των γυναικών στον εν λόγω τομέα·

4.  καλεί τα κράτη μέλη να αυξήσουν τις δημόσιες επενδύσεις για την επάρκεια ανθρώπινου δυναμικού, τεχνικών μέσων και οικονομικών πόρων, που έχουν καθοριστική σημασία για τη συμμόρφωση προς τα εργασιακά πρότυπα και την επιβολή κυρώσεων σε περίπτωση παραβιάσεών τους, για την προώθηση της ειδικής επαγγελματικής κατάρτισης στους τομείς της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία, και για τη διεξαγωγή εκστρατειών ευαισθητοποίησης, ενημέρωσης και παροχής συμβουλών για τις εργασιακές σχέσεις·

5.  καλεί την Επιτροπή να θεσπίσει δεσμευτικά ευρωπαϊκά όρια έκθεσης για ένα μεγαλύτερο αριθμό τοξικών ουσιών, μεταξύ των οποίων οι καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες ή τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες, δεδομένου ότι οι γυναίκες, ιδιαίτερα, εκτίθενται συχνά σε ένα κοκτέιλ ουσιών, τόσο στο χώρο εργασίας, όσο και στο σπίτι, που μπορεί να αυξήσουν τους κινδύνους για την υγεία, συμπεριλαμβανομένης της βιωσιμότητας των απογόνων τους·

6.  τονίζει την δραματική αύξηση των ψυχικών ασθενειών όπως η εργασιακή εξουθένωση ή η κατάθλιψη στον χώρο εργασίας, και ζητεί τη θέσπιση ενός είδους πανευρωπαϊκού δικαιώματος του ατόμου «να μην είναι εφικτή η επικοινωνία μαζί του» για όλους τους εργαζόμενους και ενός δικαιώματος εργασίας κατά μερική απασχόληση ή στο σπίτι·

7.  εφιστά την προσοχή της Επιτροπής στην σημασία του να αναπτυχθεί η πρόληψη των επαγγελματικών εκθέσεων στους ενδοκρινικούς διαταράκτες που έχουν πολλαπλές επιζήμιες επιπτώσεις στην υγεία των γυναικών και ανδρών εργαζομένων, καθώς και στους απογόνους τους· ζητεί από την Επιτροπή να προσδιορίσει χωρίς καθυστέρηση μια συνολική στρατηγική κατά των ενδοκρινικών διαταρακτών, η οποία να καλύπτει την εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας σχετικά με την διάθεση στην αγορά των φυτοφαρμάκων και βιοκτόνων και να ενισχύει τους κανόνες πρόληψης των επαγγελματικών κινδύνων·

8.  καλεί την Επιτροπή να εξασφαλίσει, μέσω της οδηγίας για τον χρόνο εργασίας και άλλης σχετικής νομοθεσίας, ώρες εργασίας που σέβονται την υγεία, την ασφάλεια και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια των εργαζομένων, και να ρυθμίσει αποτελεσματικότερα την ισορροπία μεταξύ της εργασιακής και της προσωπικής ζωής των εργαζομένων, και την κοινή εβδομαδιαία ημέρα ανάπαυσης·

9.  καλεί την Επιτροπή να αντιμετωπίσει την αύξηση του αριθμού των μυοσκελετικών παθήσεων και ορισμένων μορφών καρκίνου μεταξύ των γυναικών που απορρέουν από τις συνθήκες εργασίας, καθώς και από το συνδυασμό τους με τις δουλειές του σπιτιού· επαναλαμβάνει το αίτημά του προς την Επιτροπή για την υποβολή πρότασης οδηγίας σχετικά με τις μυοσκελετικές διαταραχές που απορρέουν από την εργασία, με ιδιαίτερη έμφαση στις γυναίκες εργαζόμενες·

10.  καλεί την Επιτροπή να μην αμελήσει το ζήτημα της ανάπτυξης ειδικών καρκίνων που συνδέονται με την εργασία, όπως ο καρκίνος της ρινικής κοιλότητας, των οποίων ο αντίκτυπος είναι πιο σημαντικός αν δεν υπάρχει η κατάλληλη προστασία των αναπνευστικών οδών των εργαζομένων από την εισπνοή κάποιων ειδών σκόνης που δυστυχώς απαντώνται μάλλον συχνά διότι προέρχονται από την επεξεργασία του ξύλου, του δέρματος, του αλευριού, των υφασμάτων, του νικελίου και άλλων υλικών·

11.  ζητεί την ανάπτυξη και καλύτερη εφαρμογή των δομών ΑΥΕ για γυναίκες που εργάζονται σε χώρους των πελατών και προτείνει να εκπονηθεί μελέτη για την σκοπιμότητα της νομοθετικής ρύθμισης της κατ’ οίκον φροντίδας·

12.  καλεί την Επιτροπή να διεξαγάγει μελέτη για την ευεξία και την έκθεση σε άγχος κατά την εργασία, ανά ηλικία και φύλο·

13.  ζητεί από τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τη σύσταση 92/131/ΕΟΚ της Επιτροπής ώστε να προωθήσουν την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη σεξουαλική παρενόχληση ή άλλες συμπεριφορές που έχουν ως γνώμονα το φύλο και θίγουν την αξιοπρέπεια· ζητεί επίσης από τα κράτη μέλη να αναλάβουν δράση προκειμένου να εφαρμόσουν τον κώδικα δεοντολογίας της Επιτροπής στον δημόσιο τομέα, ούτως ώστε να παραδειγματιστεί ο ιδιωτικός τομέας·

14.  καλεί τα κράτη μέλη να διεξαγάγουν μελέτες για την συχνότητα των μυοσκελετικών διαταραχών στον ενεργό πληθυσμό σε εθνικό επίπεδο, ανά φύλο, ηλικία και τομέα οικονομικής δραστηριότητας, προκειμένου να προσδιοριστεί η καλύτερη μέθοδος παρακολούθησης των διαταραχών αυτών·

15.  τονίζει ότι είναι αναγκαίο οι οργανώσεις των εργοδοτών και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις να προάγουν περαιτέρω την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη σεξουαλική παρενόχληση και να ενθαρρύνουν τις γυναίκες να καταγγέλλουν τυχόν περιστατικά, λαμβάνοντας υπόψη το έργο που έχει ήδη επιτελεστεί στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κοινωνικού διαλόγου και των πολυτομεακών κατευθυντήριων γραμμών για την αντιμετώπιση της βίας εκ μέρους τρίτων μερών και της παρενόχλησης που σχετίζεται με την εργασία·

16.  εκφράζει την ικανοποίησή του για την εκστρατεία «Υγιείς χώροι εργασίας, διαχείριση του στρες» που διεξήγαγε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή· τονίζει ότι οι πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση του άγχους που συνδέεται με την εργασία πρέπει να περιλαμβάνουν τη διάσταση του φύλου, λόγω των ειδικών συνθηκών εργασίας των γυναικών·

17.  ζητεί από τα κράτη μέλη να λαμβάνουν υπόψη την διάσταση του φύλου στο πλαίσιο των διαδικασιών αξιολόγησης των κινδύνων για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία· ζητεί, εν προκειμένω, να ενισχυθεί η κατάρτιση σε θέματα ισότητας των φύλων, να αυξηθούν οι γνώσεις και οι δραστηριότητες των εκπροσώπων των εργαζομένων, των επιθεωρητών εργασίας και των ιατρών στους χώρους εργασίας, ιδίως όσον αφορά την σεξιστική βία προκειμένου να εντοπισθούν τα θύματα ενδοοικογενειακής βίας, εκφοβισμού και σεξουαλικής παρενόχλησης και να τους παρασχεθεί βοήθεια, καθώς και η ανταλλαγή των βέλτιστων πρακτικών, προκειμένου να υποστηριχθεί η βελτίωση των συνθηκών εργασίας· τονίζει τη σημασία της συμμετοχής των εργαζομένων, ανδρών και γυναικών, στη λήψη αποφάσεων και στις διαδικασίες παρακολούθησης και επανεξέτασης·

18.  προτρέπει τα κράτη μέλη να εξασφαλίζουν ίσες ευκαιρίες στην άσκηση των εργασιακών δικαιωμάτων και ίση πρόσβαση στις υπηρεσίες δημόσιας υγείας σε όλους τους πολίτες τους, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τις γυναίκες στις αγροτικές περιοχές και άλλες ευάλωτες ομάδες πολιτών·

19.  ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθούν και να ενθαρρύνουν την πνευματική υγεία στον χώρο εργασίας, ενισχύοντας την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου, και να τονίζουν την ανάγκη για ανάπτυξη και ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών· ζητεί την αναβάθμιση του ρόλου των κοινωνικών εταίρων, ιδίως δε των συνδικαλιστικών φορέων, δεδομένης της σημασίας τους για την πρόληψη και την καταπολέμηση εργασιακών πρακτικών που συνιστούν προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της έννοιας της αξιοπρεπούς εργασίας·

20.  ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν και να υποστηρίξουν την κατάρτιση υψηλής ποιότητας στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας, σε συνεργασία με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς, προκειμένου να αναπτύξουν και να ανταλλάξουν βέλτιστες πρακτικές, όπως η μάθηση στο πλαίσιο της εργασίας, η μάθηση στο πλαίσιο των συνδικαλιστικών οργανώσεων, η ψυχική υγεία, οι πρώτες βοήθειες, η διακοπή του καπνίσματος και οι πρωτοβουλίες με βάση το φύλο, όπως οι κλινικές γυναικών και οι εξετάσεις για τον έλεγχο της υγείας των γυναικών·

21.  τονίζει το γεγονός ότι οποιαδήποτε στρατηγική για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία πρέπει να συμπεριλαμβάνει τη διάσταση της καταπολέμησης της σεξουαλικής παρενόχλησης στην εργασία και να δημιουργεί ασφαλή εργασιακά περιβάλλοντα για τις γυναίκες.

22.  τονίζει ότι πρέπει να δίνεται η δυνατότητα στις γυναίκες να συμμετέχουν στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων που αφορούν την ανάπτυξη καλύτερων πρακτικών υγείας και ασφάλειας στο περιβάλλον της εργασίας τους.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

14.7.2015

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

19

4

8

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Daniela Aiuto, Catherine Bearder, Malin Björk, Vilija Blinkevičiūtė, Viorica Dăncilă, Iratxe García Pérez, Anna Hedh, Mary Honeyball, Elisabeth Köstinger, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Angelika Niebler, Maria Noichl, Marijana Petir, Liliana Rodrigues, Jordi Sebastià, Michaela Šojdrová, Ernest Urtasun, Jadwiga Wiśniewska, Jana Žitňanská, Inês Cristina Zuber, Ελισσάβετ Βόζεμπεργκ

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Biljana Borzan, Louise Bours, Stefan Eck, Linnéa Engström, Julie Girling, António Marinho e Pinto, Dubravka Šuica, Marc Tarabella

Αναπληρωτές (άρθρο 200 παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Неджми Али, Therese Comodini Cachia

(1)

EU-OSHA, 2013. New risks and trends in the safety and health of women at work (Νέοι κίνδυνοι και τάσεις για την ασφάλεια και την υγεία των γυναικών στην εργασία). https://osha.europa.eu/en/publications/reports/new-risks-and-trends-in-the-safety-and-health-of-women-at-work/view.


ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

13.10.2015

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

45

2

6

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Laura Agea, Guillaume Balas, Tiziana Beghin, Brando Benifei, Mara Bizzotto, Vilija Blinkevičiūtė, Enrique Calvet Chambon, David Casa, Ole Christensen, Jane Collins, Arne Gericke, Marian Harkin, Agnes Jongerius, Rina Ronja Kari, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Zdzisław Krasnodębski, Jean Lambert, Jérôme Lavrilleux, Patrick Le Hyaric, Verónica Lope Fontagné, Javi López, Thomas Mann, Dominique Martin, Anthea McIntyre, Elisabeth Morin-Chartier, Emilian Pavel, Terry Reintke, Sofia Ribeiro, Maria João Rodrigues, Claude Rolin, Anne Sander, Siôn Simon, Jutta Steinruck, Romana Tomc, Yana Toom, Ulrike Trebesius, Ulla Tørnæs, Marita Ulvskog, Renate Weber, Tatjana Ždanoka, Jana Žitňanská, Inês Cristina Zuber, Κωνσταντίνα Κούνεβα

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Maria Arena, Georges Bach, Tania González Peñas, Dieter-Lebrecht Koch, Joachim Schuster, Csaba Sógor, Michaela Šojdrová, Tom Vandenkendelaere, Λάμπρος Φουντούλης

Αναπληρωτές (άρθρο 200 παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Gesine Meissner


ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

45

+

ALDE

EFDD

ENF

GUE/NGL

PPE

 

 

S&D

 

VERTS/ALE

Enrique Calvet Chambon, Marian Harkin, Gesine Meissner, Yana Toom, Ulla Tørnæs, Renate Weber,

Laura Agea, Tiziana Beghin,

Mara Bizzotto,

Tania González Peñas, Rina Ronja Kari, Kostadinka Kuneva, Patrick Le Hyaric, Inês Cristina Zuber,

Georges Bach, David Casa, Dieter-Lebrecht Koch, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Jérôme Lavrilleux, Verónica Lope Fontagné, Thomas Mann, Elisabeth Morin-Chartier, Sofia Ribeiro, Claude Rolin, Anne Sander, Michaela Šojdrová, Csaba Sógor, Romana Tomc, Tom Vandenkendelaere,

Maria Arena, Guillaume Balas, Brando Benifei, Vilija Blinkevičiūtė, Ole Christensen, Agnes Jongerius, Javi López, Emilian Pavel, Maria João Rodrigues, Joachim Schuster, Siôn Simon, Jutta Steinruck, Marita Ulvskog,

Jean Lambert, Terry Reintke, Tatjana Ždanoka,

2

-

EFDD

ENF

Jane Collins,

Dominique Martin,

6

0

ECR

NI

Arne Gericke, Zdzisław Krasnodębski, Anthea McIntyre, Ulrike Trebesius, Jana Žitňanská

Λάμπρος Φουντούλης

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου