Procedura : 2015/2137(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0003/2016

Teksty złożone :

A8-0003/2016

Debaty :

PV 01/02/2016 - 15
CRE 01/02/2016 - 15

Głosowanie :

PV 02/02/2016 - 6.10
CRE 02/02/2016 - 6.10
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2016)0034

SPRAWOZDANIE     
PDF 646kWORD 236k
7.1.2016
PE 569.794v03-00 A8-0003/2016

w sprawie śródokresowego przeglądu unijnej strategii ochrony różnorodności biologicznej

(2015/2137(INI))

Komisja Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

Sprawozdawca: Mark Demesmaeker

POPRAWKI
PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie śródokresowego przeglądu unijnej strategii ochrony różnorodności biologicznej

(2015/2137(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 2 października 2015 r. zatytułowane „Przegląd śródokresowy unijnej strategii ochrony różnorodności biologicznej na okres do 2020 r.” (COM(2015)0478),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 20 maja 2015 r. zatytułowane „Stan przyrody w Unii Europejskiej Sprawozdanie na temat stanu typów siedlisk i gatunków objętych dyrektywą ptasią i siedliskową oraz tendencji w tym zakresie w latach 2007–2012 wymagane na podstawie art. 17 dyrektywy siedliskowej oraz art. 12 dyrektywy ptasiej” (COM(2015)0219),

–  uwzględniając sprawozdanie w sprawie otwartych konsultacji społecznych na temat oceny adekwatności dyrektywy ptasiej i dyrektywy siedliskowej(1),

–  uwzględniając ankietę Eurobarometru opublikowaną w październiku 2015 na temat podejścia Europejczyków do kwestii różnorodności biologicznej („Specjalny Eurobarometr 436”),

–  uwzględniając raport Europejskiej Agencji Ochrony Środowiska zatytułowany „Środowisko Europy 2015: stan i prognozy (SOER 2015)”,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 7 lutego 2014 r. w sprawie podejścia UE do nielegalnego handlu dziką fauną i florą (COM(2014)0064),

–  uwzględniając opublikowane w 2015 r. sprawozdanie końcowe grupy ekspertów Horyzont 2020 w dziedzinie rozwiązań opartych na przyrodzie i zrównoważonych miast zatytułowane „Towards an EU Research and Innovation policy agenda for Nature-Based Solutions and Re-Naturing Cities”,

–  uwzględniając Mechanizm Finansowania Kapitału Naturalnego (NCFF), stanowiący część Instrumentu Finansowego na rzecz Środowiska i Klimatu (LIFE),

–  uwzględniając konsultacje Komisji na temat przyszłej inicjatywy unijnej pod hasłem „Zapewnienie zerowej utraty netto różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych”,

–   uwzględniając wyniki 12. Konferencji Stron (COP 12) dotyczącej Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej (CBD), a w szczególności przegląd śródokresowy postępów dokonanych w strategicznego planu działania na rzecz ochrony różnorodności biologicznej na okres 2011–2020, w tym czwartą edycję „Perspektyw różnorodności biologicznej na świecie” (Global Biodiversity Outlook), z myślą o realizacji celów z Aichi, a także uwzględniając środki na rzecz poprawy wdrażania,

–  uwzględniając decyzję X/34 w sprawie różnorodności biologicznej podjętą podczas 10. Konferencji Stron (COP 10), podkreślającą znaczenie różnorodności biologicznej w rolnictwie, aby zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe i żywieniowe, szczególnie w obliczu zmiany klimatu i ograniczonych zasobów naturalnych, jak uznano w deklaracji rzymskiej z 2009 r. przyjętej podczas światowego szczytu w sprawie bezpieczeństwa żywnościowego,

–   uwzględniając konkluzje z posiedzenia Rady ds. Środowiska, które odbyło się w dniu 12 czerwca 2014 r., w szczególności zobowiązanie UE i państw członkowskich do zwiększenia zasobów w celu realizacji zobowiązań z Hajdarabadu przez podwojenie całkowitych przepływów środków finansowych związanych z różnorodnością biologiczną do 2015 r.,

–  uwzględniając opublikowane w 2015 r. sprawozdanie sekretariatu CBD i Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) zatytułowane „Connecting Global Priorities: Biodiversity and Human Health – A State of Knowledge Review”,

–  uwzględniając projekt rezolucji, złożony na 69. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w celu przyjęcia agendy rozwoju po roku 2015, pt. „Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development” („Przekształcamy nasz świat: program działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030”),

–  uwzględniając sprawozdania dotyczące ekonomiki ekosystemów i różnorodności biologicznej (TEEB) oraz światowej inicjatywy ukierunkowanej na „uwidocznienie wartości środowiska naturalnego”,

–  uwzględniając Konwencję o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES) oraz Konwencję o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt (CMS),

–  uwzględniając czerwoną listę gatunków zagrożonych wyginięciem Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1143/2014 z dnia 22 października 2014 r. w sprawie działań zapobiegawczych i zaradczych w odniesieniu do wprowadzania i rozprzestrzeniania inwazyjnych gatunków obcych(2),

–   uwzględniając Międzynarodową konwencję Międzynarodowej Organizacji Morskiej o kontroli i postępowaniu ze statkowymi wodami balastowymi i osadami,

–  uwzględniając Wspólną Politykę Rolną po roku 2013, a w szczególności Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej(3) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)(4),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniające rozporządzenia Rady (WE) nr 1954/2003 i (WE) nr 1224/2009 oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 i (WE) nr 639/2004 oraz decyzję Rady 2004/585/WE(5),

–  uwzględniając wieloletnie ramy finansowe (WRF) na lata 2014–2020,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 kwietnia 2012 r. w sprawie naszego ubezpieczenia na życie i naszego kapitału naturalnego – strategia ochrony różnorodności biologicznej UE do 2020 r.(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 grudnia 2013 w sprawie zielonej infrastruktury – zwiększania kapitału naturalnego Europy(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 28 kwietnia 2015 w sprawie nowej strategii leśnej UE na rzecz lasów i sektora leśno-drzewnego(8),

–  uwzględniając badanie swojego Biura Analiz z kwietnia 2015 zatytułowane „Safeguarding biological diversity – EU policy and international agreements” (Ochrona różnorodności biologicznej – polityka UE a umowy międzynarodowe),

–  uwzględniając sprawozdanie Forest Europe w sprawie stanu europejskich lasów w 2015 r.(9),

–  uwzględniając badanie swojego Departamentu Tematycznego ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych z 2009 r. dotyczące krajowego ustawodawstwa i działań związanych z wdrażaniem dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, w szczególności jej art. 6,

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów, przyjętą podczas 115. sesji plenarnej w dniach 3–4 grudnia 2015, zatytułowaną „Wkład w kontrolę sprawności dyrektywy ptasiej i dyrektywy siedliskowej”,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz opinię Komisji Rozwoju (A8-0003/2016),

A.  przypominając, że różnorodność biologiczna to niezwykłe bogactwo ekosystemów, siedlisk, gatunków i genów na Ziemi, od którego człowiek jest silnie zależny;

B.   mając na uwadze, że różnorodność biologiczna ma niezrównaną i nieodłączną wartość, którą należy chronić dla dobra przyszłych pokoleń; mając na uwadze, że różnorodność biologiczna niesie ze sobą korzyści dla zdrowia ludzi oraz ma olbrzymią wartość społeczną i ekonomiczną, a także mając na uwadze, że społeczno-gospodarczy koszt alternatywny niezrealizowania celu w zakresie różnorodności biologicznej szacuje się na 50 mld EUR rocznie;

C.   mając na uwadze, że rolnictwo odgrywa istotną rolę w osiąganiu celów w zakresie różnorodności biologicznej; mając na uwadze, że konieczność wydajnej produkcji żywności dla szybko rosnącej światowej populacji, a także cele polityki energetycznej, w ramach których apeluje się o większe wykorzystanie biomasy jako źródła energii, stawiają sektorowi rolnictwa wysokie wymagania;

D.   mając na uwadze wkład sektora rolnictwa i leśnictwa w utrzymanie różnorodności biologicznej w ramach stosowania obowiązującego prawodawstwa;

E.   mając na uwadze, że różnorodność gatunków i odmian roślin tradycyjnie uprawianych w małych i średnich gospodarstwach rolnych oraz gospodarstwach rodzinnych ma bardzo duże znaczenie nie tylko ze względu na zaspakajanie różnych potrzeb i użyteczność dla społeczności wiejskich, ale również dlatego, iż wpływa na zmniejszenie wrażliwości upraw na niekorzystne warunki pogodowe, szkodniki i choroby;

F.   mając na uwadze, że zrównoważona i odpowiedzialna uprawa ziemi oraz hodowla zwierząt przyczyniają się znacząco do zachowania różnorodności biologicznej;

G.  mając na uwadze, że różnorodność biologiczna jest poważnie zagrożona na całym świecie, co pociąga za sobą nieodwracalne zmiany w najwyższym stopniu szkodliwe dla środowiska, społeczeństwa i gospodarki;

H.   mając na uwadze, że w ramach celu 11 z Aichi wzywa się do ochrony co najmniej 17% obszarów lądowych i wód śródlądowych przez skutecznie zarządzane systemy obszarów chronionych; mając na uwadze, że udział europejskich ekoregionów posiadających 17% swojego obszaru w obrębie obszarów chronionych jest znacznie mniejszy po wykluczeniu obszarów chronionych wyłącznie w ramach programu Natura 2000;

I.  mając na uwadze, że odbudowa ekosystemów może mieć pozytywny wpływ zarówno na łagodzenie zmiany klimatu, jak i przystosowanie się do niej;

J.   mając na uwadze, że co najmniej 8 na 10 obywateli UE uważa skutki utraty różnorodności biologicznej za poważne oraz że 552 470 obywateli wzięło udział w konsultacjach społecznych dotyczących oceny adekwatności dyrektyw środowiskowych, co stanowi najliczniejszą jak dotąd reakcję na konsultacje organizowane przez Komisję; mając na uwadze, że z badań Eurobarometru wynika, iż obywatele pragną otrzymywać więcej informacji na temat utraty różnorodności biologicznej oraz że większość z nich nie zna programu Natura 2000;

K.   mając na uwadze, że wielu zaangażowanych obywateli, samodzielnie albo w ramach lokalnych lub regionalnych grup działania, rozwija lokalne i regionalne inicjatywy na rzecz różnorodności biologicznej, osiągając dzięki temu pozytywne wyniki w stosunkowo krótkim czasie;

L.   mając na uwadze, że 65% obywateli UE mieszka w obrębie 5 km od obszaru Natura 2000, a 98% w obrębie 20 km, co sugeruje, że obszary te mogą potencjalnie pomóc poszerzyć wiedzę na temat różnorodności biologicznej oraz zapewniać usługi ekosystemowe przyczyniające się do dobrostanu znacznej części populacji UE;

M.  mając na uwadze, że polityka dotycząca różnorodności biologicznej musi być całkowicie zgodna z zasadą pomocniczości, aby zapewnić pełne poszanowanie regionalnych różnic krajobrazowych i siedliskowych;

N.  mając na uwadze znaczenie różnorodności biologicznej w regionach najbardziej oddalonych oraz krajach i terytoriach zamorskich, które stanowią wyjątkowe rezerwaty endemicznych gatunków roślin i zwierząt; mając jednocześnie na uwadze fakt niestosowania dyrektywy ptasiej i siedliskowej w niektórych z tych regionów;

Uwagi ogólne

1.  z zadowoleniem przyjmuje sprawozdania dotyczące śródokresowego przeglądu strategii ochrony różnorodności biologicznej, stanu przyrody oraz SOER 2015; podkreśla strategiczne znaczenie tych raportów dla realizacji założeń UE w zakresie różnorodności biologicznej;

2.   wyraża poważne zaniepokojenie w związku z postępującą utratą różnorodności biologicznej; stwierdza, że cele na rok 2020 nie zostaną osiągnięte bez poważnych dodatkowych i stałych działań; jednocześnie zauważa, że dowody naukowe wskazują, iż środowisko naturalne Europy byłoby w znacznie gorszym stanie bez pozytywnego wpływu unijnej dyrektywy ptasiej i dyrektywy siedliskowej oraz że ukierunkowane i odpowiednio finansowane działania przynoszą wymierne rezultaty; podkreśla jednak, że nadal jest wiele możliwości poprawy;

3.   podkreśla, że niszczenie siedlisk jest najważniejszym czynnikiem powodującym utratę różnorodności biologicznej i stanowi szczególny priorytet w kontekście rozwiązania tego problemu, tzn. zmniejszenia degradacji i fragmentacji;

4.  podkreśla, że utrata różnorodności biologicznej odnosi się nie tylko do gatunków i siedlisk, lecz także do różnorodności genetycznej; wzywa Komisję do opracowania strategii na rzecz ochrony różnorodności genetycznej;

5.  podkreśla decydującą rolę różnorodności biologicznej wśród celów zrównoważonego rozwoju, w szczególności celu 14 „Zachowanie i zrównoważone wykorzystywanie oceanów, mórz i zasobów morskich” i celu 15 „Ochrona, odnowa i promowanie zrównoważonego wykorzystania ekosystemów lądowych, zrównoważona gospodarka leśna, zwalczanie pustynnienia oraz zatrzymanie i odwrócenie procesu degradacji gruntów i utraty różnorodności biologicznej”; przypomina, że UE dysponuje niezwykłą różnorodnością biologiczną, w szczególności dzięki regionom najbardziej oddalonym, ale także dzięki krajom i terytoriom zamorskim, które są z nią powiązane; apeluje zatem do UE o stałe zdecydowane zaangażowanie na rzecz dalszego wzmacniania Konwencji o różnorodności biologicznej oraz zadbanie o jej skuteczne wdrożenie;

6.  zwraca uwagę, że rozdrobnienie, degradacja i niszczenie siedlisk w wyniku zmiany sposobu użytkowania gruntów, zmiany klimatu, wzorców konsumpcji niezgodnych z zasadami zrównoważonego rozwoju i użytkowania mórz są jednymi z głównych czynników i przyczyn powodujących utratę różnorodności biologicznej w UE i poza jej granicami; podkreśla zatem konieczność wyodrębnienia i określenia wskaźników mierzących w sposób jednoznaczny i naukowy stan różnorodności biologicznej na określonym obszarze lub w danym regionie oraz wspierania rozsądnego i zrównoważonego korzystania z zasobów zarówno w UE, jak i w skali światowej, także w krajach rozwijających się, i w szczególności wzywa UE do solidniejszego ugruntowania swoich międzynarodowych zobowiązań w dziedzinie różnorodności biologicznej w unijnej strategii w zakresie zmiany klimatu i strategii „Europa 2020”; podkreśla, że bardziej zasobooszczędna gospodarka i ograniczenie nadmiernej konsumpcji mogłyby umożliwić zmniejszenie zależności UE od zasobów naturalnych, w szczególności tych pochodzących spoza Europy; przypomina również, że podejścia ekosystemowe do łagodzenia zmiany klimatu i dostosowania się do niej mogłyby zapewnić opłacalne alternatywy dla rozwiązań technologicznych oraz że postęp w wielu dziedzinach nauk stosowanych zależy od długoterminowej dostępności i różnorodności bogactw naturalnych;

7.   podkreśla zasadnicze znaczenie zdecydowanej woli politycznej na najwyższym szczeblu, by zachować różnorodność biologiczną i powstrzymać jej utratę; uważa, że wdrożenie obowiązującego prawodawstwa, jego egzekwowanie i dalsze włączanie kwestii ochrony różnorodności biologicznej do innych obszarów polityki mają kluczowe znaczenie; apeluje w szczególności do organów regionalnych i lokalnych w państwach członkowskich, aby zadbały o informowanie i zwiększanie wiedzy społeczeństwa na temat różnorodności biologicznej;

8.   wyraża ubolewanie, że w Europie prawie jedna czwarta dzikich gatunków jest zagrożona wyginięciem, a wiele ekosystemów uległo degradacji, co naraża UE na poważne straty społeczne i gospodarcze;

9.   podkreśla, że środowisko naturalne i rozwój gospodarczy nie wykluczają się wzajemnie; jest przekonany o konieczności zwiększenia znaczenia środowiska naturalnego w społeczeństwie, a także w gospodarce i dla prywatnych przedsiębiorstw, w celu zapewnienia zrównoważonego wzrostu gospodarczego oraz podjęcia proaktywnych środków na rzecz ochrony środowiska naturalnego, przywrócenia jego dobrego stanu oraz poprawy zarządzania nim; uważa w szczególności, że zobowiązanie do zmniejszenia eksploatacji zasobów musi stanowić kluczowy element wzajemnego dostosowywania celów środowiskowych i gospodarczych;

10.   podkreśla, że utrata różnorodności biologicznej oznacza dla społeczeństwa olbrzymie koszty gospodarcze, których dotychczas nie uwzględniono w wystarczającym stopniu w polityce gospodarczej i w innych obszarach polityki; uważa za konieczne uznanie, że inwestowanie w różnorodność biologiczną ma kluczowe znaczenie ze społeczno-gospodarczego punktu widzenia; zauważa, że 1 na 6 miejsc pracy w UE jest w pewnym stopniu zależne od przyrody i różnorodności biologicznej; podkreśla, że różnorodność biologiczna może przyczynić się w istotny sposób do powstania nowych umiejętności, miejsc pracy i możliwości gospodarczych; z zadowoleniem przyjmuje metody pomiaru wartości ekonomicznej różnorodności biologicznej; jest zdania, że instrumenty te mogą przyczynić się do zwiększenia świadomości, lepszego wykorzystania dostępnych środków oraz poprawy procesu decyzyjnego;

11.  wzywa Komisję do zwiększenia roli, jaką odgrywają różnorodność biologiczna i ekosystemy w sprawach gospodarczych w celu przejścia na zieloną gospodarkę, oraz apeluje do Komisji o zwiększenie środków podejmowanych na rzecz zazieleniania europejskiego semestru; podkreśla, że różnorodność biologiczna podlega ogólnej odpowiedzialności społecznej, która nie może opierać się wyłącznie na wydatkach publicznych;

12.  uważa, że gospodarcza wartość różnorodności biologicznej powinna znaleźć odzwierciedlenie we wskaźnikach stanowiących podstawę procesu decyzyjnego, nie prowadząc do utowarowienia różnorodności biologicznej, i wykraczających poza PKB; wyraża przekonanie, że będzie to korzystne z punktu widzenia realizacji celów zrównoważonego rozwoju; w związku z tym apeluje o systematyczne włączanie wartości z zakresu różnorodności biologicznej do systemów rachunków narodowych jako elementu procesu monitorowania realizacji celów zrównoważonego rozwoju;

13.   podkreśla, że UE i jej państwa członkowskie nie zrealizowały celów strategii ochrony różnorodności biologicznej na 2010 r.; biorąc pod uwagę brak postępów w realizacji celów w zakresie różnorodności biologicznej na rok 2020, wzywa Komisję do przedstawiania Parlamentowi sprawozdań w cyklu dwuletnim, w których Rada i Komisja opisują aktualny stan, powody niezrealizowania celów i strategię wypełnienia zobowiązań w przyszłości;

Śródokresowy przegląd strategii ochrony różnorodności biologicznej

Cel podstawowy

14.   wzywa pilnie Komisję i państwa członkowskie do bardziej priorytetowego traktowania realizacji celów na rok 2020; wzywa do podejścia opartego na porozumieniu zainteresowanych stron i podkreśla kluczową rolę podmiotów krajowych, regionalnych i lokalnych oraz ich pełnego uczestnictwa w tym procesie; podkreśla, że kluczowe znaczenie mają też finansowanie, większa świadomość społeczna, zrozumienie i popieranie ochrony różnorodności biologicznej; uważa, że właściwa polityka informacyjna i wczesne angażowanie wszystkich zainteresowanych podmiotów, w tym podmiotów społeczno-gospodarczych, są zatem niezwykle istotne dla realizacji tych celów;

15.  wzywa UE do ograniczenia wpływu na różnorodność biologiczną na świecie, zgodnie z zasadą spójności polityki na rzecz rozwoju, oraz do dostosowania go do ekologicznych ograniczeń ekosystemów przez postęp w realizacji głównych celów w dziedzinie różnorodności biologicznej i wywiązywanie się z zobowiązań w zakresie jej ochrony; ponadto wzywa UE do udzielenia wsparcia krajom rozwijającym się w ich wysiłkach na rzecz ochrony różnorodności biologicznej i zapewnienia jej zrównoważonego wykorzystania;

Cel 1

16.   ubolewa nad powolnym postępem osiąganym przez państwa członkowskie we wdrażaniu unijnych przepisów dotyczących ochrony środowiska; podkreśla potrzebę pełniejszego informowania o stanie wdrożenia w państwach członkowskich;

17.  podkreśla, że pełne wdrożenie, egzekwowanie i odpowiednie finansowanie dyrektyw środowiskowych jest niezbędnym warunkiem zapewnienia udanej realizacji całej strategii i jej głównego celu; biorąc pod uwagę ograniczenia czasowe, wzywa wszystkie zainteresowane strony do dołożenia wszelkich starań, aby to osiągnąć, oraz do zapewnienia szerokiego poparcia;

18.   wzywa przywódców UE do wysłuchania pół miliona obywateli, którzy apelują o przestrzeganie i lepsze wdrożenie naszych solidnych przepisów dotyczących ochrony środowiska naturalnego;

19.   wzywa Komisję do poprawy wytycznych, które powinny ułatwić pełne wdrożenie i egzekwowanie dyrektyw zgodnie z obowiązującym orzecznictwem; wzywa Komisję do większego zaangażowania w dialog z państwami członkowskimi i wszystkimi właściwymi podmiotami, w tym podmiotami społeczno-gospodarczymi, w celu wspierania wymiany najlepszych praktyk;

20.   przyznaje, że jedną z głównych korzyści dyrektyw środowiskowych jest zakres, w jakim pomagają one zapewnić równe warunki w całej UE, gwarantując podstawowe normy ochrony środowiska, których muszą przestrzegać wszystkie państwa członkowskie, zgodnie z wymaganiami dotyczącymi wspólnych norm oraz zasadą wzajemnego uznawania w ramach jednolitego rynku;

21.   zauważa, że w 2012 r. jedynie 58% obszarów Natura 2000 miało plany zarządzania; wyraża zaniepokojenie w związku z różnymi poziomami wdrożenia; wzywa państwa członkowskie do zakończenia procesu wyznaczania lądowych i morskich obszarów Natura 2000 i do sporządzenia planów zarządzania, w porozumieniu ze wszystkimi zainteresowanymi podmiotami;

22.  podkreśla, że choć zarządzanie obszarami Natura 2000 w całej UE kosztuje co najmniej 5,8 mld EUR, to przynoszą one korzyści środowiskowe i społeczno-gospodarcze warte 200–300 mld EUR rocznie; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia zarządzania obszarami Natura 2000 w przejrzysty sposób;

23.  uznaje istotny wkład, jaki chronione obszary morskie wyznaczone w ramach sieci Natura 2000 wniosą w osiągnięcie do 2020 r. dobrego stanu środowiska na mocy dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej oraz w realizację światowego celu 10% chronionych obszarów przybrzeżnych i morskich zgodnie z celem 11 z Aichi dotyczącym różnorodności biologicznej; wyraża ubolewanie, że wciąż daleko nam do osiągnięcia tego celu;

24.   wzywa Komisję i państwa członkowskie do szerzej zakrojonego gromadzenia danych oraz monitorowania siedlisk i gatunków, w szczególności w przypadku występowania poważnych luk, aby ocenić postępy na drodze do realizacji tych celów;

25.   wyraża zaniepokojenie w związku z faktem, że nadal brakuje szczegółowego wglądu w rzeczywistą pulę środków finansowych i finansowanie ochrony środowiska w poszczególnych państwach członkowskich; uważa, że jest to istotna luka w naszej wiedzy; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby niezwłocznie określiły i opracowały odpowiednie krajowe linie budżetowe;

26.   ponawia swoje wcześniejsze apele o unijne współfinansowanie zarządzania obszarami Natura 2000, które powinno być uzupełnieniem funduszy wspierających rozwój obszarów wiejskich i rybołówstwa, funduszy strukturalnych, a także funduszy udostępnianych przez państwa członkowskie;

27.   wzywa Komisję i państwa członkowskie do dalszej starannej kontroli egzekwowania dyrektyw środowiskowych; podkreśla, że należy usprawnić przestrzeganie i egzekwowanie prawodawstwa UE, na przykład przez stosowanie proporcjonalnych, skutecznych i odstraszających sankcji;

28.  wzywa w tym kontekście do podjęcia dodatkowych działań w celu powstrzymania nielegalnego zabijania i odławiania ptaków oraz handlu ptakami, a także w celu rozwiązania związanych z tym lokalnych konfliktów; wzywa Komisję i państwa członkowskie do opracowania nowych narzędzi wykrywania nielegalnych działań na obszarach Natura 2000;

Cel 2

29.  wzywa Komisję do przedstawienia do 2017 r. szczegółowego wniosku dotyczącego rozwoju transeuropejskiej sieci zielonej infrastruktury (TEN-G); zachęca do wspólnego opracowania wraz z państwami członkowskimi strategii europejskich korytarzy ekologicznych dla gatunków docelowych;

30.   wzywa państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły, do niezwłocznego opracowania i wdrożenia ram priorytetowego traktowania odbudowy ekosystemów;

31.  wzywa państwa członkowskie do priorytetowego traktowania celu na rok 2020, jakim jest regeneracja 15% naruszonych ekosystemów, i do wykorzystania środków dostępnych w ramach wieloletnich ram finansowych; wzywa Komisję do przedstawienia wytycznych dotyczących sposobu wykorzystywania takich środków do regeneracji naruszonych ekosystemów i ogólnie do ochrony różnorodności biologicznej;

32.   zwraca uwagę na duże znaczenie rolnictwa i leśnictwa dla osiągnięcia tego celu i na potrzebę opracowania zrównoważonych rozwiązań dla tych sektorów;

33.   uznaje negatywny wpływ zanieczyszczenia powietrza na różnorodność biologiczną i usługi ekosystemowe, przy zastosowaniu krytycznych ilości azotowych związków pokarmowych i kwasowości jako wskaźnik presji wywieranej na naturalne ekosystemy i różnorodność gatunków;

34.   wzywa Komisję i państwa członkowskie do inwestowania w różnorodność biologiczną w celu wsparcia potencjału przedsiębiorstw w zakresie innowacyjności, szczególnie w dziedzinie inżynierii ekologicznej;

Cel 3

35.   zauważa, że uwzględnianie ochrony środowiska naturalnego w innych obszarach polityki jest nadal niezwykle ważne i podkreśla w związku z tym zasadniczą rolę rolnictwa i leśnictwa;

36.  podkreśla, że zachowanie różnorodności biologicznej ma kluczowe znaczenie dla produkcji żywności i paszy, dlatego też leży w żywotnym interesie rolników; zwraca uwagę na znaczenie wielopodmiotowego podejścia polegającego między innymi na aktywnym udziale rolników i leśników we wspólnym podejmowaniu tych wyzwań i zachęcaniu ich do tego;

37.  przypomina, że we wspólnej polityce rolnej (WPR) istnieją już instrumenty służące odtwarzaniu, ochronie i wzbogacaniu różnorodności biologicznej, takie jak obszary proekologiczne; zauważa, że odtwarzanie, ochronę i wzbogacanie ekosystemów związanych z rolnictwem i leśnictwem, w tym na obszarach Natura 2000, podkreślono jako jeden z sześciu kluczowych priorytetów rozwoju obszarów wiejskich w UE;

38.  z żalem zauważa, że dotychczas nie nastąpiła wymierna poprawa stanu różnorodności biologicznej w rolnictwie, ale zdaje sobie sprawę, że jest jeszcze za wcześnie, aby zmierzyć faktyczną skuteczność zreformowanej WPR; z zadowoleniem przyjmuje przewidzianą przez Komisję ocenę postępów we wdrażaniu WPR oraz zachęca Komisję i państwa członkowskie do monitorowania, oceny i w razie konieczności zwiększenia efektywności środków zazieleniania – w tym oceny elastyczności państw członkowskich – oraz innych istotnych środków w zakresie rozwoju obszarów wiejskich w ramach WPR; wzywa Komisję do uwzględnienia jej ustaleń w przeglądzie śródokresowym WPR;

39.  apeluje do państw członkowskich o lepsze wykorzystywanie istniejących instrumentów WPR i polityki spójności, aby pomóc rolnikom i leśnikom osiągnąć cele w zakresie różnorodności biologicznej;

  zwraca uwagę na potrzebę promowania zrównoważonego wykorzystywania zasobów genetycznych roślin i tradycyjnych odmian roślin rolniczych, wraz ze zrównoważonymi rozwiązaniami dla rolnictwa i leśnictwa;

40.   podkreśla, że obszary proekologiczne powinny być z zasady obszarami ochrony i promocji procesów agroekologicznych, takich jak zapylanie i ochrona gleby; zwraca się do Komisji o opublikowanie danych dotyczących liczby państw członkowskich, które zezwalają na stosowanie pestycydów i nawozów na tych obszarach proekologicznych od czasu wejścia w życie rozporządzenia (UE) nr 1307/2013;

41.  wzywa Komisję, aby w imię zachowania przejrzystości upubliczniła podane przez państwa członkowskie uzasadnienia wyboru środków zazieleniania;

42.   nalega, aby Komisja i państwa członkowskie zapewniły przekierowanie środków finansowych w ramach WPR z dotowania działań szkodliwych dla środowiska naturalnego na finansowanie zrównoważonych praktyk rolniczych i utrzymanie powiązanej różnorodności biologicznej;

43.  podkreśla potrzebę ochrony różnorodności biologicznej w rolnictwie krajów rozwijających się, aby zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe; wzywa w związku z tym Komisję do inwestowania w agroekologię w krajach rozwijających się zgodnie z zaleceniami specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. prawa do pożywienia;

44.  wzywa Komisję, aby promowała zrównoważone zarządzanie lasami na świecie przez zapewnianie procesów ekologicznych, różnorodności biologicznej lasów i ich produktywności oraz przez poszanowanie praw ludów tubylczych do utrzymania zasobów leśnych; wzywa ponadto Komisję, aby zakazała niszczenia naturalnych lasów, zapewniła ochronę zagrożonych gatunków, zakazała stosowania toksycznych pestycydów i sadzenia genetycznie modyfikowanych drzew;

45.   wzywa Komisję, aby w ramach strategii na rzecz różnorodności biologicznej w większym stopniu uwzględniała lasy tropikalne z uwagi na zagęszczenie na ich terenie ekosystemów, siedlisk i szczególnie zagrożonych wrażliwych gatunków, na ich zasadnicze znaczenie dla równowagi środowiska i klimatu oraz ich funkcje społeczne i kulturowe w życiu ludów tubylczych;

46.   wzywa państwa członkowskie do opracowania i wdrożenia planów gospodarki leśnej w celu poprawy stanu ochrony siedlisk i gatunków leśnych oraz poprawy dostępności informacji; zwraca się do Komisji o opracowanie kryteriów i standardów gromadzenia informacji na temat różnorodności biologicznej lasów z myślą o zapewnieniu spójności i porównywalności;

47.   zwraca uwagę na potencjalne zagrożenie dla różnorodności biologicznej w wyniku zmiany charakteru i degradacji siedlisk i ekosystemów takich jak tereny podmokłe i lasy, które może zostać spowodowane przez wzrost popytu na agropaliwa i ciągle rosnący nacisk na ich produkcję w krajach rozwijających się;

48.  apeluje, aby kryteria społeczne i kryteria dotyczące zrównoważenia środowiskowego w odniesieniu do produkcji biomasy stanowiły integralną część ram ustanowionych dyrektywą w sprawie odnawialnych źródeł energii; uważa, że kluczowe znaczenie ma opracowanie norm zrównoważonego rozwoju dla wszystkich sektorów, w których może być stosowana biomasa, a także kryteriów zrównoważonej gospodarki leśnej, aby zadbać o to, żeby bioenergia nie przyczyniała się do zmiany klimatu ani nie stała się dodatkowym czynnikiem stwarzającym warunki do zawłaszczania gruntów i wywołującym brak bezpieczeństwa żywnościowego;

49.  z zaniepokojeniem zauważa, że 90% oleju palmowego zużywanego na świecie produkuje się w Indonezji i Malezji ze szkodą dla lasów torfowiskowych, które są wypalane, aby zrobić miejsce dla wielkich plantacji akacji i palm olejowych; zwraca uwagę na fakt, że według badania przeprowadzonego przez Bank Światowy Indonezja stała się trzecim krajem na świecie pod względem emisji gazów cieplarnianych, właśnie z powodu pożarów lasów;

Cel 4

50.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do prawidłowej i szybkiej realizacji zreformowanej wspólnej polityki rybołówstwa przez wprowadzenie opartego na ekosystemie zarządzania rybołówstwem celem urzeczywistnienia zasady maksymalnego podtrzymywalnego połowu, między innymi, dzięki wspieraniu zrównoważonych i innowacyjnych metod połowów; podkreśla znaczenie, jakie zmniejszenie zanieczyszczenia ma dla ochrony między innymi morskiej różnorodności biologicznej i zasobów morskich oraz wsparcia wzrostu gospodarczego za pomocą niebieskiej gospodarki;

51.  podkreśla fundamentalne znaczenie ekosystemów i zasobów morskich jako podstawy zrównoważonego rozwoju krajów nadbrzeżnych; wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrożenia wcześniejszych zobowiązań oraz do współpracy z rządami na poziomie globalnym, regionalnym i krajowym, aby zapewnić znaczące zwiększenie skali ambicji i działań w celu osiągnięcia sprawiedliwego, zrównoważonego pod względem gospodarczym i ekologicznym rybołówstwa;

52.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zadbania o to, żeby UE odgrywała przywódczą rolę, jeśli chodzi o osiągnięcie porozumienia w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS) dotyczącego ochrony i zrównoważonego wykorzystywania morskiej różnorodności biologicznej wykraczającego poza jurysdykcję państw;

53.  wzywa Komisję do współpracy z państwami członkowskimi i państwami trzecimi w celu poprawy wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1005/2008 w sprawie nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych połowów;

54.   wzywa Komisję i państwa członkowskie do poprawy jakości środowiska mórz UE dzięki projektom mającym na celu zmniejszenie zanieczyszczenia chemicznego, fizycznego i mikrobiologicznego w wyniku optymalizacji zrównoważoności ruchu morskiego i ochrony niewątpliwie zagrożonej różnorodności biologicznej; zauważa w związku z tym, że co roku 12,7 mln ton tworzyw sztucznych (5% całkowitej produkcji) trafia do oceanów przez kanalizację, cieki wodne i składowiska położone na wybrzeżach, stanowiąc tym samym zagrożenie dla środowiska naturalnego i różnorodności biologicznej całej planety;

Cel 5

55.   wzywa Komisję do niezwłocznego ustanowienia zgodnie z art. 4 rozporządzenia (UE) nr 1143/2014 dokładnego i kompleksowego wykazu inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla Unii, przy założeniu, że taki wykaz nie powinien ograniczać się do określonej liczby gatunków i powinien przewidywać kompletne i spójne działania wdrażające – poparte odpowiednimi zasobami – służące osiągnięciu celów; podkreśla, że ważne jest regularne aktualizowanie tego wykazu oraz przeprowadzanie dodatkowych ocen ryzyka dla poszczególnych gatunków, aby przepisy dotyczące inwazyjnych gatunków obcych mogły spełniać rolę silnego środka nacisku;

56.  wzywa państwa członkowskie do ratyfikowania konwencji Międzynarodowej Organizacji Morskiej o postępowaniu z wodami balastowymi, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się obcych gatunków inwazyjnych przez transport morski i śródlądowy oraz przyczynić się do wdrożenia i osiągnięcia celu;

57.   wzywa państwa członkowskie do monitorowania przywozu gatunków egzotycznych na ich terytorium i do regularnego składania Komisji oraz pozostałym państwom członkowskim sprawozdań na ten temat; apeluje o większe ograniczenia w zakresie przywozu i posiadania przez osoby prywatne zagrożonych gatunków, w tym ssaków naczelnych, gadów i płazów;

Cel 6

58.   wzywa Komisję i państwa członkowskie do stopniowego wycofania do 2020 r. dotacji szkodliwych dla środowiska naturalnego i dopilnowanie, by do 2016 r. zakończono oceny takich dotacji oraz włączono do odpowiednich obszarów unijnej polityki sektorowej wymogi sprawozdawcze; nalega na Komisję i państwa członkowskie, aby w pełni poparły i ułatwiły proces przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym;

59.  wzywa państwa członkowskie, które jeszcze tego nie zrobiły, do ratyfikowania przed COP-MOP2 w grudniu 2016 r. Protokołu o dostępie do zasobów genetycznych oraz sprawiedliwym i równym podziale korzyści wynikających z wykorzystania tych zasobów (protokół z Nagoi);

60.   przypomina, że w skali światowej UE w znaczący sposób uczestniczy w walce przeciwko utracie różnorodności biologicznej, a wraz z państwami członkowskimi jest głównym donatorem funduszy na rzecz ochrony różnorodności biologicznej i ma największy udział w oficjalnej pomocy rozwojowej w dziedzinie różnorodności biologicznej;

61.  z zadowoleniem przyjmuje projekt przewodni Komisji B4 Life na lata 2014–2020, ale uważa, że UE musi zwiększyć swój wkład w zapobieganie utracie różnorodności biologicznej na świecie i wzywa UE i jej państwa członkowskie, aby spełniły zobowiązania z Hajdarabadu do podwojenia do 2015 r. przepływów łącznych środków finansowych związanych z różnorodnością biologiczną do krajów rozwijających się i utrzymały je na tym poziomie do co najmniej 2020 r.;

62.  podkreśla, że przestępstwa przeciwko dzikiej przyrodzie i utrata siedlisk stanowią bezpośrednie i powszechne zagrożenie dla różnorodności biologicznej na świecie; uznaje, że pominięcie kwestii handlu dziką fauną i florą oraz brak działań związanych z uczestnictwem UE w CITES stanowi poważną lukę w unijnej strategii ochrony różnorodności biologicznej; podkreśla pilną potrzebę podjęcia skoordynowanych działań w celu zwalczania nielegalnego handlu dziką fauną i florą; wzywa Komisję do przedstawienia ambitnego planu działania dotyczącego zwalczania nielegalnego handlu dzikimi zwierzętami i roślinami oraz uzyskanymi z nich produktami, a także wzywa do przyjęcia podobnych środków w celu przeciwdziałania wylesianiu i degradacji lasów;

Ocena adekwatności dyrektyw środowiskowych

63.  podkreśla, że dyrektywy środowiskowe stanowią kamień milowy w polityce dotyczącej środowiska naturalnego nie tylko w obrębie UE, ale również w wymiarze międzynarodowym; jest zdania, że dzięki zwięzłej, spójnej i harmonijnej formie dyrektywy środowiskowe można uznać w pewnym sensie za inteligentne regulacje avant la lettre;

64.   podkreśla, że Natura 2000 nadal stanowi stosunkowo młodą sieć i daleko jest jeszcze do osiągnięcia jej pełnego potencjału; jest zdania, że dyrektywy środowiskowe nadal pełnią istotną rolę, a najlepsze praktyki we wdrażaniu wykazują ich skuteczność; podkreśla, że dyrektywy środowiskowe zapewniają dostatecznie dużą elastyczność, w tym możliwość dostosowania w miarę postępu technicznego i naukowego; odnotowuje, że inteligentne wdrożenie i międzynarodowa współpraca mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia celów w zakresie różnorodności biologicznej;

65.   sprzeciwia się ewentualnej zmianie dyrektyw środowiskowych, gdyż zagroziłoby to wdrażaniu strategii ochrony różnorodności biologicznej, spowodowałoby przeciągający się okres braku pewności prawa oraz ryzyko, że w efekcie dojdzie do osłabienia ochrony prawnej i finansowania, a także byłoby niekorzystne dla przyrody, ludzi i działalności gospodarczej; podkreśla w związku z tym, że trwająca w ramach REFIT kontrola dyrektyw środowiskowych powinna koncentrować się na ulepszeniu wdrażania;

66.  jest przekonany, że wszelkie trudności w osiągnięciu celów dyrektyw środowiskowych i strategii ochrony różnorodności biologicznej ogólnie nie leżą w przepisach, lecz przede wszystkim w ich niepełnym, niejednolitym i nieodpowiednim wdrożeniu, egzekwowaniu i włączeniu do innych obszarów polityki;

67.  podkreśla, że dyrektywy środowiskowe zapewniają dostatecznie dużą elastyczność, ułatwiającą ich wdrażanie z uwzględnieniem wymogów ekonomicznych, społecznych, kulturowych i regionalnych, jak zapisano w dyrektywie siedliskowej; apeluje jednak do Komisji o sprecyzowanie wytycznych dotyczących ich interpretacji i wdrożenia, aby unikać kwestii spornych i je rozwiązywać;

68.  apeluje o dokładne zbadanie roli dużych drapieżników i ewentualne wprowadzenie środków dostosowawczych, aby zachować różnorodność biologiczną, krajobraz rolniczy i praktykowany od wieków wypas zwierząt na obszarach górskich;

69.   dostrzega korzyści, jakie przynosi unijne prawodawstwo w dziedzinie ochrony ekosystemów, siedlisk i gatunków na obszarach chronionych; ubolewa jednak nad tym, że francuskie regiony najbardziej oddalone, będące wyjątkowymi rezerwatami gatunków i ekosystemów oraz mające znaczny udział w tworzeniu światowej i europejskiej różnorodności biologicznej, są wykluczone z zakresu tych ram prawnych oraz wszystkich innych ram prawnych dostosowanych do ich specyfiki; zwraca jednak uwagę na sukces wszystkich projektów finansowanych z programu LIFE+ w tych regionach oraz europejskiej inicjatywy BEST na rzecz wzmocnienia ochrony różnorodności biologicznej i przystosowania się do zmiany klimatu w regionach najbardziej oddalonych oraz krajach i terytoriach zamorskich;

70.   wzywa Komisję, aby w kontynuacji działania przygotowawczego BEST wprowadziła trwały mechanizm finansowania ochrony różnorodności biologicznej w regionach najbardziej oddalonych oraz krajach i terytoriach zamorskich;

Kierunek rozwoju: dodatkowe działania

71.   postrzega utratę różnorodności biologicznej poza chronionymi obszarami przyrodniczymi jako lukę w strategii; zachęca Komisję i państwa członkowskie do gromadzenia informacji o tych siedliskach i gatunkach oraz do opracowania odpowiednich ram, które – w drodze współpracy z władzami lokalnymi i społeczeństwem obywatelskim – będą zapobiegać rozdrobnieniu siedlisk oraz utracie netto różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych;

72.   uważa, że takie ramy muszą obejmować pakiet działań uzupełniających ukierunkowanych na pierwotne przyczyny utraty różnorodności biologicznej i usprawniających włączanie różnorodności biologicznej do polityki sektorowej, w tym dotyczącej rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, energetyki i transportu;

73.   zachęca państwa członkowskie, aby za pomocą inicjatyw w zakresie planowania przestrzennego zadbały o dokładnie przemyślane wykorzystywanie przestrzeni i odpowiednią ochronę sieci Natura 2000, o zachowanie otwartej przestrzeni, w szczególności przez popieranie pasterstwa zamiast odłogowania ziemi, które zwiększa ryzyko wystąpienia zagrożeń naturalnych takich jak lawiny, lawiny błotne i osunięcia terenu, oraz o ustanowienie spójnej sieci niebiesko-zielonej infrastruktury na obszarach wiejskich i miejskich, przy jednoczesnym zapewnieniu niezbędnej pewności prawa w działalności gospodarczej; wzywa Komisję do opracowania przeglądu najlepszych praktyk w tym obszarze;

74.   uważa, że dla wydajniejszego i bardziej ukierunkowanego wykorzystania dostępnych środków niezwykle istotne jest, by Komisja opracowała szczegółowe kryteria mechanizmu finansowego na rzecz kapitału naturalnego, który musi gwarantować, że projekty przyniosą odpowiednie, pozytywne i namacalne pod względem naukowym skutki dla różnorodności biologicznej; uważa, że projekty LIFE powinny być powiązane z finansowaniem z innych strumieni programowych, takich jak fundusze strukturalne, aby rozszerzać i powielać udane projekty w całej UE i wywołać większy efekt mnożnikowy;

75.   zwraca się do Komisji o rozszerzenie podejścia polegającego na finansowaniu różnorodności biologicznej z wielu funduszy i wzywa do lepszego powiązania poszczególnych narzędzi finansowania;

76.   wzywa Komisję i państwa członkowskie do poprawy spójności w obrębie odpowiednich obszarów polityki sektorowej, aby uwzględnić cele w zakresie różnorodności biologicznej, a jednocześnie dopilnować, aby następne WRF gwarantowały, że nie nastąpi ogólna utrata netto różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych;

77.  wzywa Komisję do ustanowienia grupy wysokiego szczebla ds. kapitału naturalnego, aby osiągnąć te cele dzięki nadaniu im większej rangi politycznej i priorytetu;

78.   ubolewa, że unijne prawo środowiskowe nie podlega spójnym i skutecznym kontrolom środowiskowym i nadzorowi środowiskowemu, mającym na celu wykrywanie naruszeń prawa środowiskowego w różnych sektorach i przeciwdziałanie im, w tym w odniesieniu do chronionych obszarów ochrony przyrody; z zadowoleniem przyjmuje prace przygotowawcze podjęte w związku z unijnymi ramami kontroli środowiskowych i wzywa Komisję do niezwłocznego przedstawienia wniosku ustawodawczego;

79.  podkreśla znaczenie innowacji, badań i rozwoju dla osiągnięcia celów dyrektyw środowiskowych oraz wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby skoncentrowały się w szczególności na powiązaniach między zachowaniem różnorodności biologicznej a korzyściami dla zdrowia ludzi i dobrobytem gospodarczym, a także by koordynowały środki w zakresie gromadzenia danych; przypomina, że nadal istnieją poważne braki wiedzy na temat stanu ekosystemów morskich oraz zasobów połowowych; wzywa państwa członkowskie, by zadbały o gromadzenie i publiczne udostępnianie danych na temat wpływu rybołówstwa i akwakultury na szeroko pojęte środowisko;

80.     wzywa Komisję i państwa członkowskie do niezwłocznego podjęcia – w oparciu o strategie polityczne już realizowane w państwach członkowskich – europejskiej inicjatywy dotyczącej owadów zapylających, ze zwróceniem szczególnej uwagi na odporność roślin na szkodniki, która ma wpływ na pszczoły i inne owady zapylające, a także do przedstawienia bez dalszej zwłoki wniosków w sprawie dyrektywy ramowej dotyczącej gleby, dyrektywy w sprawie dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz zmienionych ram prawnych UE dotyczących kontroli środowiskowych;

81.   z zaniepokojeniem zwraca uwagę na coraz większą liczbę dowodów naukowych potwierdzających negatywny wpływ, jaki pestycydy neonikotynoidowe mogą wywierać na podstawowe usługi, takie jak zapylanie i naturalne metody kontroli szkodników; wzywa w związku z tym Komisję do utrzymania zakazu stosowania neonikotynoidów;

82.   wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wydając zezwolenia na wykorzystywanie i uwalnianie do środowiska żywych zmodyfikowanych organizmów, stosowały w pełni zasadę ostrożności w celu uniknięcia jakiegokolwiek negatywnego wpływu na różnorodność biologiczną;

83.   podkreśla znaczenie programu LIFE dla środowiska, a w szczególności podprogramu poświęconego przyrodzie i różnorodności biologicznej, dla ochrony i wzbogacania różnorodności biologicznej w Europie;

84.   jest głęboko przekonany, że środowisko naturalne oraz innowacyjność wzajemnie się dopełniają i zwraca szczególną uwagę na rozwiązania oparte na przyrodzie, które oferują inteligentne rozwiązania gospodarcze i ekologiczne problemów takich jak zmiana klimatu, niedobór surowców, zanieczyszczenie i oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe; wzywa odpowiednie zainteresowane strony do podjęcia tych wyzwań w ramach programu „Horyzont 2020”; wzywa państwa członkowskie, by były bardziej efektywne, jeśli chodzi o pozostawianie przestrzeni regulacyjnej w celu ułatwienia inteligentnych rozwiązań, które przyniosą pozytywne skutki dla różnorodności biologicznej;

85.   podkreśla niepodzielność kwestii z zakresu różnorodności biologicznej, zmiany klimatu i niedoboru surowców; przypomina, że utrzymanie wzrostu temperatury jako wskaźnika zmiany klimatu znacznie poniżej 2°C w porównaniu z poziomami sprzed epoki przemysłowej będzie miało zasadnicze znaczenie dla zapobiegania utracie różnorodności biologicznej; przypomina tymczasem, że wiele ekosystemów funkcjonuje jako bufor chroniący przed zagrożeniami naturalnymi, a tym samym przyczynia się do realizacji strategii dotyczących łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej;

86.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do uwzględnienia tego przez zapewnienie pełnej integracji unijnej strategii ochrony różnorodności biologicznej na 2020 r. ze stanowiskiem UE w dyskusjach na temat nowego międzynarodowego porozumienia w sprawie zmiany klimatu, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że zgodnie z finansowanym przez UE projektem ROBIN ochrona różnorodności biologicznej jest jednym z elementów rozwiązania problemu łagodzenia zmiany klimatu i dostosowania się do niej, szczególnie z uwagi na to, że lasy tropikalne mogą złagodzić skutki 25% całkowitych emisji gazów cieplarnianych;

87.  zwraca się do Komisji o włączanie do zawieranych przez nią umów międzynarodowych kwestii związanych ze środowiskiem i zmianą klimatu oraz o przeprowadzanie analiz środowiskowych ukierunkowanych na możliwości ochrony i poprawy różnorodności biologicznej; podkreśla, jak ważne jest systematyczne identyfikowanie i ocenianie potencjalnych skutków dla różnorodności biologicznej; wzywa Komisję do podjęcia działań następczych w związku z ustaleniami zawartymi w badaniu pt. „Identification and mitigation of the negative impacts of EU demand for certain commodities on biodiversity in third countries” [Identyfikacja i łagodzenie negatywnego wpływu, jaki popyt na niektóre towary w UE wywiera na różnorodność biologiczną w państwach trzecich] i zaproponowanie sposobu, w jaki można by przyczynić się do unikania lub minimalizowania utraty różnorodności biologicznej na świecie, którą wywołują niektóre modele produkcji i konsumpcji w UE;

88.   wzywa państwa członkowskie, aby kierując się zasadą ostrożności i zasadą działania zapobiegawczego oraz biorąc pod uwagę zagrożenia i negatywne skutki dla klimatu, środowiska i różnorodności biologicznej związane z wydobyciem węglowodorów ze złóż niekonwencjonalnych metodą szczelinowania hydraulicznego oraz luki w unijnym systemie regulacji działań związanych z gazem łupkowym, nie wydawały zezwoleń na żadne nowe operacje szczelinowania hydraulicznego w UE;

89.  zwraca się do Komisji i państw członkowskich o czuwanie nad realizacją planu działania z Gwadelupy przyjętego w październiku 2014 r. i wdrożenie narzędzi koniecznych do ochrony różnorodności biologicznej w regionach najbardziej oddalonych oraz krajach i terytoriach zamorskich;

90.   podkreśla globalną rolę unijnej strategii ochrony różnorodności biologicznej; wzywa Komisję do włączenia przepisów dotyczących różnorodności biologicznej do prowadzonych negocjacji handlowych oraz do uwzględnienia celów w zakresie różnorodności biologicznej w polityce handlowej UE;

91.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

UZASADNIENIE

Utrata różnorodności biologicznej stanowi stratę dla środowiska naturalnego, człowieka i gospodarki

Różnorodność biologiczna, niepowtarzalne bogactwo ekosystemów, siedlisk przyrodniczych, gatunków i genów na ziemi, którego część stanowi także człowiek, posiada niezrównaną rzeczywistą wartość. Ponadto człowiek jest w znaczącym stopniu zależny od różnorodności biologicznej w zakresie wielu usług ekosystemowych, jak chociażby czyste powietrze i woda, surowce, owady zapylające rośliny czy ochrona przed powodziami. Dlatego też różnorodność biologiczna jest niezbędna dla zdrowia i dobrostanu ludzi oraz dobrobytu gospodarczego.

Różnorodność biologiczna jest poważnie zagrożona na całym świecie, w tym również na obszarze Europy. Gatunki wymierają w niewyobrażalnym tempie. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest działalność ludzka. Zmiany siedlisk, zanieczyszczenie, nadmierna eksploatacja, inwazyjne gatunki obce czy zmiana klimatu stanowią najważniejsze przyczyny utraty różnorodności biologicznej.

Zjawisko to jest wysoce szkodliwe i oznacza straty dla środowiska naturalnego, człowieka i gospodarki: stanowi zagrożenie dla niezbędnych usług ekosystemowych i osłabia naturalną zdolność naszej planety do radzenia sobie z nowymi wyzwaniami. W raporcie „Global risks perception survey 2014” Światowe Forum Gospodarcze umieściło utratę różnorodności biologicznej i załamanie się ekosystemów w pierwszej dziesiątce. Granice wytrzymałości naszej planety zostały przekroczone, co wywołuje nieodwracalne zmiany. Utrata różnorodności biologicznej jest również ściśle związana z kwestiami dotyczącymi zmiany klimatu oraz niedoboru surowców, co zostało jasno przedstawione w nowym programie działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030.

Unijna strategia ochrony różnorodności biologicznej na okres do 2020 r.

Europejskie starania, by powstrzymać utratę różnorodności biologicznej zakończyły się niepowodzeniem w 2010 roku. Z tego powodu w 2011 roku UE wypracowała nową strategię. Szefowie państw i rządów ustanowili cel podstawowy, jakim stało się zatrzymanie utraty różnorodności biologicznej i degradacji usług ekosystemowych, w miarę możliwości ich odbudowa do roku 2020 oraz dążenie do odwrócenia tendencji postępującej utraty różnorodności biologicznej na świecie.

W efekcie strategię zbudowano na sześciu filarach, stanowiących poszczególne cele i związane z nimi konkretne działania: 1) pełne wdrożenie dyrektywy ptasiej i dyrektywy siedliskowej (dyrektyw środowiskowych); 2) utrzymanie i odbudowa ekosystemów i ich funkcji; 3) zwiększenie wkładu rolnictwa i leśnictwa w utrzymanie i wzmocnienie różnorodności biologicznej; 4) zapewnienie zrównoważonego wykorzystania zasobów rybnych; 5) zwalczanie inwazyjnych gatunków obcych i 6) większe zaangażowanie UE na rzecz zapobiegania utracie różnorodności biologicznej na świecie.

Przegląd śródokresowy: wciąż daleko do półmetka

W roku 2015 sytuacja jest jasna: bez intensywnych dodatkowych działań Unii Europejskiej ponownie nie uda się osiągnąć celów wyznaczonych na 2020 rok. Liczby mówią same za siebie. Ślad ekologiczny 28 państw członkowskich UE jest dwukrotnie większy od europejskiego potencjału biologicznego. W dobrym stanie jest zaledwie 23% gatunków i 16% siedlisk. Postęp jest zdecydowanie zbyt mały, aby możliwe było osiągnięcie celu podstawowego. Jedynie w zakresie dwóch celów strategicznych odnotowano znaczne postępy (jest to cel 4 – rybołówstwo oraz cel 5 – inwazyjne gatunki obce). Wyniki dotyczące pozostałych celów są dalekie od założeń, w szczególności w zakresie rolnictwa i leśnictwa.

Ogólna tendencja pozostaje zatem niezwykle smutna i niepokojąca. Przegląd śródokresowy potwierdza wcześniejsze ustalenia raportów „SOER 2015” oraz „Stan przyrody”. Podobny obraz na polu międzynarodowym wyłania się z raportu „Perspektywy różnorodności biologicznej na świecie 2014” (Global Biodiversity Outlook Report 2014): mimo znaczących wysiłków i postępów w poszczególnych obszarach, większości celów z Aichi nie uda się zrealizować do roku 2020 bez podjęcia intensywnych działań dodatkowych.

Jednocześnie pocieszające i zachęcające jest to, że ukierunkowane dążenia i inwestowanie w środowisko naturalne i różnorodność biologiczną przynoszą wymierne sukcesy. Doskonałym przykładem jest przywrócenie niektórych gatunków. Sprawozdawca zachęca do sięgnięcia po najlepsze praktyki, które stanowić będą katalizator zmian. Bo mimo iż odniesione sukcesy nie mogą równać się z ogólną negatywną tendencją, pokazują one, że obecne prawodawstwo działa, cele zaplanowane na 2020 rok są możliwe do osiągnięcia oraz że istnieje jeszcze ogromny potencjał w zakresie poprawy.

Polityczna wola wdrożenia, egzekwowania i integracji

Sprawozdawca opowiada się za tym, by z większą wolą polityczną traktować problem utraty różnorodności biologicznej jako priorytet polityczny i uważa za niezbędne podejście z udziałem wielu stron, w którym istotną rolę odgrywają podmioty regionalne i lokalne.

Optymalne wdrożenie oraz egzekwowanie obowiązującego prawodawstwa to zdaniem sprawozdawcy kwestie kluczowe dla rozwoju.

W pierwszej kolejności wymieniane są tu dyrektywy środowiskowe: pełne wdrożenie dyrektywy ptasiej i dyrektywy siedliskowej stanowi nieodzowny warunek realizacji całej strategii ochrony różnorodności biologicznej. Dyrektywy środowiskowe, które dzięki zwięzłej, spójnej i harmonijnej formie można uznać w pewnym sensie za inteligentne regulacje avant la lettre, to kamienie milowe europejskiej polityki dotyczącej środowiska naturalnego. Dzięki dyrektywom środowiskowym UE posiada niepowtarzalną sieć Natura 2000, w której 26 000 obszarów chronionych obejmuje 18% powierzchni lądowej i 6% powierzchni morskiej. Sprawozdawca podkreśla, że Natura 2000 nadal stanowi relatywnie młodą sieć i daleko jest jeszcze do osiągnięcia jej pełnego potencjału.

Jednoznacznie sprzeciwia się ewentualnym zmianom dyrektyw środowiskowych, gdyż zagroziłoby to samej strategii ochrony różnorodności biologicznej, spowodowałoby przeciągający się okres braku pewności prawa i mogłoby doprowadzić do osłabienia przepisów. Sprawozdawca jest ponadto przekonany, że problem nie leży w samym prawodawstwie, lecz przede wszystkim w jego niepełnym i nieprawidłowym wdrożeniu i egzekwowaniu. Dlatego też jest zdania, że znacznie lepsze rezultaty przyniosłaby współpraca Komisji i właściwych organów państw członkowskich na rzecz lepszego wdrożenia przepisów. Ulepszone wytyczne, ścisłe egzekwowanie oraz wymiana najlepszych praktyk mają tu kluczowe znaczenie.

Problemem pozostaje wypracowanie podejścia o charakterze zbiorowym i przekrojowym, jakie jest niezbędne dla skutecznego powstrzymania utraty różnorodności biologicznej. Szczególnym wyzwaniem jest włączenie kwestii różnorodności biologicznej do wspólnej polityki rolnej. Sprawozdawca zachęca do monitorowania, oceny i zwiększenia efektywności środków zazieleniania oraz innych środków na rzecz rozwoju obszarów wiejskich.

Inwestowanie w środowisko naturalne i różnorodność biologiczną jest konieczne pod względem społecznym i gospodarczym

Sprawozdawca podkreśla moralny wymiar ochrony różnorodności biologicznej w celu zachowania jej ogromnej wartości wewnętrznej oraz utrzymania jak najlepszego stanu naszej planety dla przyszłych pokoleń. Ponadto głęboko wierzy, że inwestowanie w różnorodność biologiczną jest wręcz konieczne ze społeczno-gospodarczego punktu widzenia. Jednocześnie wyraża ubolewanie, że ponownie silnie uwidacznia się rozbieżność między środowiskiem naturalnym a rozwojem gospodarczym. Konieczna jest zmiana nastawienia. Metody pomiaru wartości ekonomicznej różnorodności biologicznej, takie jak ekonomika ekosystemów i różnorodności biologicznej (TEEB), mogą, mimo ewentualnych niedociągnięć, odegrać pożyteczną rolę i przyczynić się do zwiększenia świadomości, lepszego wykorzystania dostępnych środków i podejmowania decyzji opartych na faktach.

Poniższe dane wyraźnie obrazują ogromne społeczno-gospodarcze znaczenie różnorodności biologicznej:

  brak polityki w tym zakresie prowadzi do rocznej utraty usług ekosystemowych na poziomie 7% światowego PKB;

  alternatywne społeczno-gospodarcze koszty nieudanej realizacji celów na rok 2020 oszacowano na 50 mld EUR rocznie;

  jedno na sześć miejsc pracy w Unii Europejskiej jest w znacznym stopniu zależne od przyrody; 4,5 mln miejsc pracy w Unii Europejskiej jest zależnych od ekosystemów chronionych przez program Natura 2000;

  wartość usług zapylania przez owady oszacowano na 15 mld EUR rocznie;

  szkody związane z działalnością inwazyjnych gatunków obcych w Unii Europejskiej oszacowano na 12 mld EUR rocznie;

  koszty zarządzania programem Natura 2000 (5,8 mld EUR rocznie) są wielokrotnie niższe niż wartość dodana, jaką niesie ze sobą ten program (200–300 mld EUR).

Inwestowanie w naturę i różnorodność biologiczną wymaga oczywiście wkładu finansowego. Jednakże nie może on się równać z wartością dodaną różnorodności biologicznej oraz stratami wiążącymi się z brakiem polityki w tym zakresie.

Głos obywateli

Natura i różnorodność biologiczna mają duże znaczenie dla obywateli. Według ankiety Eurobarometru (436) na temat różnorodności biologicznej co najmniej 8 na 10 obywateli UE uważa skutki utraty różnorodności biologicznej za poważne. Swoją stanowczą opinię obywatele wyrazili również podczas niedawnych internetowych konsultacji społecznych dotyczących oceny adekwatności dyrektyw środowiskowych. Konsultacje, w których wzięło udział 552 470 uczestników, są rekordowe pod względem zainteresowania (dla porównania: jest to liczba trzykrotnie większa niż w przypadku TTIP). Decydującą rolę odegrała tu kampania „Nature Alert”.

Z drugiej strony z badań Eurobarometru wynika, że obywatele pragną otrzymywać więcej informacji na temat utraty różnorodności biologicznej oraz że większość z nich nie zna programu Natura 2000. A trudno oczekiwać entuzjazmu, gdy brakuje wiedzy. Aby zwiększyć poparcie społeczne dla inwestowania w środowisko naturalne, sprawozdawca uważa za konieczne przekonanie więcej ludzi, że różnorodność biologiczna jest ważna. Konieczne jest przy tym informowanie o społeczno-gospodarczej wartości różnorodności biologicznej oraz o wpływie jej utraty na zdrowie, samopoczucie i dobrobyt ekonomiczny. Decydenci polityczni wszystkich szczebli mają w tym zakresie ważne zadanie do wypełnienia.

Konieczne są dodatkowe działania

Sprawozdawca jest zdania, że dodatkowe innowacyjne rozwiązania są konieczne dla powstrzymania postępującej utraty różnorodności biologicznej i przedstawia w tym zakresie konkretne propozycje:

  opracowanie transeuropejskiej sieci zielonej infrastruktury (TEN-G) może przynieść obopólne korzyści dla środowiska i gospodarki;

  natura nie może zostać ograniczona do przyrody na obszarach chronionych. Lukę w obecnej strategii stanowi zagwarantowanie powszechnej dostępności dobrej jakości natury oraz zapobieganie utracie różnorodności biologicznej poza obszarami natury chronionej. Rozwiązaniem w tym zakresie może stać się europejski program zapobiegania utratom netto różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych;

  w celu wydajniejszego i lepiej ukierunkowanego wykorzystania dostępnych środków konieczne jest sporządzenie szczegółowych kryteriów mechanizmu finansowego na rzecz kapitału naturalnego, aby projekty przynosiły gwarantowane pozytywne skutki dla różnorodności biologicznej;

  konieczne pozostaje gromadzenie wiarygodnych i porównywalnych danych: głębszej analizy i dalszych działań wymaga w szczególności związek pomiędzy zdrowiem a różnorodnością biologiczną oraz kwestia zmniejszenia liczby owadów zapylających;

  rozwiązania oparte na przyrodzie mogą mieć ważny wkład w proces rozwiązywania problemów m.in. w zakresie zmiany klimatu: na przykład plan ukierunkowany na zwiększenie ilości zieleni w miastach może zaowocować znacznym spadkiem miejskich temperatur. Dla sprawozdawcy niezwykle istotne jest, aby również indywidualni obywatele mieli możliwość przyczynienia się do tego procesu, chociażby za sprawą ponownie zyskujących na popularności ogródków działkowych czy koncepcji „żywego ogrodu”, cieszącej się coraz większym zainteresowaniem.

Podsumowanie

Natura woła o pomoc. Pytanie tylko, czy to wołanie sprawi, że oprzytomniejemy i podejmiemy dalsze działania. Sprawozdawca jest przekonany, że różnorodność biologiczna i środowisko naturalne muszą znajdować się w centrum zainteresowania inteligentnej, zrównoważonej i zintegrowanej Europy i apeluje o większą polityczną wolę faktycznego powstrzymania utraty różnorodności biologicznej. Jest to konieczne dla samego środowiska naturalnego, ale i dla zdrowia, dobrego samopoczucia i dobrobytu naszych dzieci i wnuków.

8.12.2015

OPINIA Komisji Rozwoju

dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

w sprawie śródokresowego przeglądu wspólnotowej strategii ochrony różnorodności biologicznej

(2015/2137(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Jordi Sebastià

WSKAZÓWKI

Komisja Rozwoju zwraca się do Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  przypomina, że w skali światowej UE przyczynia się w znaczący sposób do walki przeciwko utracie różnorodności biologicznej, a wraz z państwami członkowskimi jest głównym donatorem środków na rzecz ochrony różnorodności biologicznej i w największym stopniu udziela oficjalnej pomocy publicznej na rzecz rozwoju w dziedzinie różnorodności biologicznej, a w latach 2006–2013 podwoiła finansowanie; podkreśla niemniej jednak potrzebę zwiększenia wkładu UE w ochronę różnorodności biologicznej na poziomie światowym, aby zrealizować cele z Aichi w wyznaczonych terminach;

2.  podkreśla decydującą rolę różnorodności biologicznej wśród celów zrównoważonego rozwoju, w szczególności celu 14 „Ochrona oceanów i mórz oraz zrównoważone korzystanie z ich zasobów” i celu 15 „Ochrona, odnowa i promowanie zrównoważonego wykorzystania ekosystemów lądowych, zrównoważona gospodarka leśna, zwalczanie pustynnienia oraz zatrzymanie i odwrócenie procesu degradacji gruntów i utraty różnorodności biologicznej”; przypomina, że UE dysponuje niezwykłą różnorodnością biologiczną, w szczególności dzięki regionom najbardziej oddalonym, ale także dzięki krajom i terytoriom zamorskim, które są z nią powiązane; apeluje zatem do UE o utrzymanie zdecydowanej postawy zaangażowania na rzecz dalszego wzmocnienia Konwencji o różnorodności biologicznej oraz zadbanie o jej skuteczne wdrożenie;

3.  zwraca uwagę, że rozdrobnienie, degradacja i niszczenie siedlisk wynikające ze zmiany sposobu użytkowania gruntów, zmiany klimatu, wzorców konsumpcji niezgodnych z zasadami zrównoważonego rozwoju i użytkowania mórz są jednymi z głównych czynników i przyczyn powodujących utratę różnorodności biologicznej w UE i poza jej granicami; podkreśla, w świetle powyższego, konieczność wyodrębnienia i określenia wskaźników mierzących w sposób jednoznaczny i naukowy stan różnorodności biologicznej w określonej strefie lub na określonym terenie oraz utrzymania rozsądnego i zrównoważonego korzystania z zasobów, zarówno w UE, jak i w skali światowej, także w krajach rozwijających się, i w szczególności wzywa UE do bardziej solidnego ugruntowania swoich międzynarodowych zobowiązań w dziedzinie różnorodności biologicznej w swojej strategii w zakresie zmiany klimatu i strategii „Europa 2020”; podkreśla, że bardziej zasobooszczędna gospodarka i ograniczenie nadmiernej konsumpcji mogłyby umożliwić zmniejszenie zależności UE od zasobów naturalnych, w szczególności tych pochodzących spoza Europy; przypomina również, że podejścia ekosystemowe do łagodzenia zmiany klimatu i dostosowania się do niej mogłyby zapewnić opłacalne pod względem kosztów alternatywy dla rozwiązań technologicznych oraz że postęp w wielu dziedzinach nauk stosowanych zależy od długoterminowej dostępności i różnorodności bogactw naturalnych;

4.  apeluje o zniesienie szkodliwych dla środowiska naturalnego dotacji zgodnie z unijną strategią „Europa 2020” i celem 3 z Aichi w zakresie różnorodności biologicznej;

5.  wyraża ubolewanie, że działania podejmowane przez UE w celu odwrócenia tendencji związanej z utratą różnorodności biologicznej pozostają niewystarczające w obliczu nieustannej i nasilającej się presji wywieranej na różnorodność biologiczną Europy, na przykład w związku ze zmianą sposobu użytkowania gruntów, zanieczyszczeniem i zmianą klimatu; przypomina, że utrata różnorodności biologicznej jest kosztowna dla społeczeństwa jako całości, zwłaszcza dla podmiotów gospodarczych działających w sektorach, które zależą bezpośrednio od usług ekosystemowych, na przykład dla rolników; wzywa UE do uwzględniania problematyki różnorodności biologicznej we wszystkich sektorach gospodarki oraz do umożliwienia tworzenia synergii w toku wdrażania rozmaitych międzynarodowych wielostronnych umów w dziedzinie ochrony środowiska;

6.  uważa, że gospodarcza wartość różnorodności biologicznej powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie we wskaźnikach stanowiących podstawę procesu decyzyjnego (bez wywoływania skutku w postaci utowarowienia różnorodności biologicznej) i obejmujących więcej niż jedynie PKB; wyraża przekonanie, że będzie to korzystne z punktu widzenia realizacji celów zrównoważonego rozwoju; w związku z tym apeluje o systematyczne włączanie wartości z zakresu różnorodności biologicznej do systemów rachunków narodowych jako elementu procesu monitorowania realizacji celów zrównoważonego rozwoju;

7.  przypomina, że utrzymanie wzrostu temperatury jako wskaźnika zmiany klimatu znacznie poniżej 2°C w porównaniu do poziomów sprzed epoki przemysłowej będzie miało zasadnicze znaczenie dla zapobiegania utracie różnorodności biologicznej; przypomina tymczasem, że wiele ekosystemów funkcjonuje jako bufor chroniący przed zagrożeniami naturalnymi, a tym samym przyczynia się do realizacji strategii dotyczącej łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej;

8.  przypomina, że lasy są domem dla ok. 90 % różnorodności biologicznej środowiska lądowego oraz że ponad miliard ludzi zależy od nich jako źródła utrzymania; z zaniepokojeniem zauważa, że rosnące międzynarodowe zapotrzebowanie na biomasę drzewną stanowi zagrożenie dla różnorodności biologicznej i ekosystemów leśnych, od których zależą środki utrzymania ubogich warstw społecznych; obawia się, że uzależnienie UE od importu może wywołać proces powszechnego wylesiania w krajach rozwijających się, spowodować nielegalne pozyskiwanie drewna oraz osłabić dobrowolne umowy o partnerstwie w ramach planu działań na rzecz egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa (FLEGT); przypomina również, że zwiększone stosowanie biomasy może doprowadzić do nasilenia działalności leśnej oraz do zmniejszenia zasobów węgla w lasach, co zagrażałoby celowi, jakim jest ograniczenie wzrostu temperatur do poziomu poniżej 2°C; wzywa UE do opracowania unijnego planu działania w zakresie wylesiania i degradacji lasów, który miałby zastosowanie w skali globalnej, w tym w krajach rozwijających się, i jednocześnie do kontynuowania jej inicjatyw na rzecz wzmocnienia dobrego zarządzania w leśnictwie, w szczególności poprzez umowy FLEGT;

9.  apeluje, aby kryteria społeczne i dotyczące zrównoważenia środowiskowego w odniesieniu do produkcji biomasy stanowiły integralną część dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii; uważa, że kluczowe znaczenie ma opracowanie norm zrównoważonego rozwoju dla wszystkich sektorów stosujących biomasę, a także kryteriów zrównoważonej gospodarki leśnej, tak aby zagwarantować, że bioenergia nie przyczynia się do zmian klimatu ani nie stanie się dodatkowym czynnikiem sprzyjającym zawłaszczaniu gruntów i brakowi bezpieczeństwa żywnościowego;

10.  wzywa Komisję oraz państwa członkowskie do pilnego nadania priorytetu działaniom ukierunkowanym na realizację celów na rok 2020; wzywa do podejścia opartego na porozumieniu zainteresowanych stron i podkreśla kluczową rolę podmiotów regionalnych i lokalnych w tym procesie; podkreśla, że większa świadomość społeczna dotycząca różnorodności biologicznej oraz społeczne poparcie dla niej mają również kluczowe znaczenie;

11.  przypomina, że rozpowszechnienie się agropaliw – wynikające w znacznej mierze z intensyfikacji wielkoskalowych monokultur przemysłowych i intensywnej produkcji rolnej – jest szkodliwe dla środowiska, różnorodności biologicznej, płodności gleby i dostępności wody; apeluje do Komisji o dopilnowanie, aby polityka UE w zakresie biopaliw była spójna z zobowiązaniami podjętymi przez UE w ramach Konwencji o różnorodności biologicznej, z polityką przeciwdziałania zmianie klimatu, z zobowiązaniami klimatycznymi (w tym również z zobowiązaniami podjętymi na konferencji ONZ w sprawie zmiany klimatu – COP 21) oraz z celami międzyagencyjnego programu ONZ na rzecz redukcji emisji spowodowanych wylesianiem i degradacją lasów w krajach rozwijających się (UN-REDD);

12.  z zaniepokojeniem zauważa, że 90 % oleju palmowego zużywanego na świecie jest produkowane w Indonezji i Malezji, ze szkodą dla lasów torfowiskowych, które są wypalane, aby zrobić miejsce dla wielkich plantacji akacji i palm olejowych; zwraca uwagę na fakt, że według badania przeprowadzonego przez Bank Światowy Indonezja stała się trzecim na świecie producentem gazów cieplarnianych, właśnie z powodu pożarów lasów;

13.  podkreśla potrzebę ochrony różnorodności biologicznej w rolnictwie krajów rozwijających się, aby zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe; wzywa w związku z tym Komisję do zainwestowania w agroekologię w krajach rozwijających się zgodnie z zaleceniami specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. prawa do pożywienia;

14.  zauważa, że unijna pomoc rozwojowa i umowy handlowe zawierane między UE i krajami afrykańskimi wpływają na afrykańską reformę prawa dotyczącego nasion poprzez uwzględnianie w nim przepisów dotyczących ochrony własności intelektualnej w celu ułatwienia transgranicznego handlu nasionami i ochrony komercyjnych odmian materiału siewnego; apeluje do Komisji o zadbanie, aby zobowiązania UE na rzecz praw rolników, których wyrazem jest Międzynarodowy traktat o zasobach genetycznych roślin dla wyżywienia i rolnictwa, znalazły odzwierciedlenie w pomocy technicznej i wsparciu finansowym na rzecz opracowania polityki w zakresie materiału siewnego; apeluje do UE o wspieranie, zgodnie z ramami unijnej polityki bezpieczeństwa żywnościowego, systemów praw własności intelektualnej sprzyjających produkcji materiału siewnego dostosowanego do potrzeb lokalnych oraz nasion zbieranych przez rolników;

15.  apeluje o ponowną ocenę stanu różnorodności biologicznej w rolnictwie poprzez uwzględnienie ustaleń Parlamentu zawartych w przeglądzie śródokresowym Wspólnej Polityki Rolnej;

16.  przypomina, że różnorodność biologiczna na całym świecie jest pod coraz większą presją z powodu zmiany klimatu, modyfikacji siedlisk, inwazyjnych gatunków obcych, presji związanej z wypasem, zmian warunków hydrologicznych, masowego wykupu gruntów rolnych, upraw monokulturowych, nadmiernej konsumpcji mięsa, rozwoju sieci transportu oraz nadmiernego zużycia energii, gdyż zjawiska te prowadzą do rozdrobnienia gruntów, wzrostu poziomu CO2 i utraty siedlisk;

17.  wzywa UE do ograniczenia swojego wpływu na różnorodność biologiczną na świecie, zgodnie z zasadą spójności polityki na rzecz rozwoju, oraz do dostosowania go do ekologicznych ograniczeń ekosystemów poprzez postępy w realizacji celów podstawowych w dziedzinie różnorodności biologicznej i wywiązywania się ze zobowiązań w zakresie ochrony różnorodności biologicznej; ponadto wzywa UE do udzielenia wsparcia krajom rozwijającym się w ich wysiłkach na rzecz ochrony różnorodności biologicznej i zapewnienia jej zrównoważonego wykorzystania;

18.  zwraca się do Komisji o włączanie do zawieranych przez nią umów międzynarodowych kwestii związanych ze środowiskiem i zmianą klimatu oraz o przeprowadzanie przeglądów środowiskowych ukierunkowanych na możliwości ochrony i poprawy różnorodności biologicznej; podkreśla, jak ważne jest systematyczne identyfikowanie i ocenianie potencjalnych skutków w zakresie różnorodności biologicznej; wzywa Komisję do podjęcia działań następczych w związku z ustaleniami zawartymi w badaniu pt. „Identification and mitigation of the negative impacts of EU demand for certain commodities on biodiversity in third countries” poprzez zaproponowanie ewentualnych sposobów przyczyniania się do unikania lub minimalizowania utraty globalnej różnorodności biologicznej, którą wywołują niektóre wzory produkcyjne i konsumpcyjne w UE.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

1.12.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

20

0

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Beatriz Becerra Basterrechea, Doru-Claudian Frunzulică, Maria Heubuch, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Arne Lietz, Linda McAvan, Norbert Neuser, Maurice Ponga, Cristian Dan Preda, Lola Sánchez Caldentey, Elly Schlein, György Schöpflin, Pedro Silva Pereira, Davor Ivo Stier, Bogdan Brunon Wenta, Rainer Wieland

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Jordi Sebastià

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Pál Csáky, José Inácio Faria, Inmaculada Rodríguez-Piñero Fernández

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Data przyjęcia

22.12.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

60

3

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Marco Affronte, Margrete Auken, Pilar Ayuso, Zoltán Balczó, Catherine Bearder, Simona Bonafè, Biljana Borzan, Lynn Boylan, Cristian-Silviu Buşoi, Soledad Cabezón Ruiz, Alberto Cirio, Miriam Dalli, Seb Dance, Angélique Delahaye, Jørn Dohrmann, Stefan Eck, Bas Eickhout, Eleonora Evi, José Inácio Faria, Karl-Heinz Florenz, Francesc Gambús, Elisabetta Gardini, Gerben-Jan Gerbrandy, Jens Gieseke, Sylvie Goddyn, Matthias Groote, Françoise Grossetête, Jean-François Jalkh, Giovanni La Via, Peter Liese, Norbert Lins, Susanne Melior, Massimo Paolucci, Gilles Pargneaux, Piernicola Pedicini, Bolesław G. Piecha, Michèle Rivasi, Annie Schreijer-Pierik, Renate Sommer, Dubravka Šuica, Tibor Szanyi, Jadwiga Wiśniewska, Damiano Zoffoli

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Nikos Androulakis, Simona Bonafè, Nicola Caputo, Mark Demesmaeker, Herbert Dorfmann, Luke Ming Flanagan, Elena Gentile, Martin Häusling, Jan Huitema, Merja Kyllönen, Mairead McGuinness, Ulrike Müller, James Nicholson, Alojz Peterle, Christel Schaldemose, Jasenko Selimovic, Keith Taylor

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Lucy Anderson, Michał Boni, Monika Hohlmeier, Sander Loones

(1)

http://ec.europa.eu/environment/nature/legislation/fitness_check/docs/consultation/public%20consultation_FINAL.pdf

(2)

Dz.U. L 317 z 4.11.2012, s. 35.

(3)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 347.

(4)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 487.

(5)

Dz.U. L 354 z 28.12.2013, s. 22.

(6)

Dz.U. C 258 E z 7.9.2013, s. 99.

(7)

Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0600.

(8)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0109.

(9)

http://www.foresteurope.org/fullsoef2015

Informacja prawna