Procedura : 2015/2285(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0030/2016

Teksty złożone :

A8-0030/2016

Debaty :

PV 24/02/2016 - 14
CRE 24/02/2016 - 14

Głosowanie :

PV 25/02/2016 - 7.7
CRE 25/02/2016 - 7.7
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2016)0058

SPRAWOZDANIE     
PDF 818kWORD 251k
22.2.2016
PE 572.914v02-00 A8-0030/2016

w sprawie europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: roczna analiza wzrostu gospodarczego na rok 2016

(2015/2285(INI))

Komisja Gospodarcza i Monetarna

Sprawozdawczyni: Maria João Rodrigues

Sprawozdawcy komisji opiniodawczych (*):

Jean Arthuis, Komisja Budżetowa

(*) Zaangażowane komisje – art. 54 Regulaminu

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: roczna analiza wzrostu gospodarczego na rok 2016

(2015/2285(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 121 ust. 2, art. 136 i art. 148,

–  uwzględniając art. 9 TFUE („horyzontalna klauzula społeczna”),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1175/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych(1),

–  uwzględniając dyrektywę Rady 2011/85/UE z dnia 8 listopada 2011 r. w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich(2),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1174/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie środków egzekwowania korekty nadmiernych zakłóceń równowagi makroekonomicznej w strefie euro(3),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 1177/2011 z dnia 8 listopada 2011 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1467/97 w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu(4),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1176/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zapobiegania zakłóceniom równowagi makroekonomicznej i ich korygowania(5),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1173/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie skutecznego egzekwowania nadzoru budżetowego w strefie euro(6),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 473/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie wspólnych przepisów dotyczących monitorowania i oceny projektów planów budżetowych oraz zapewnienia korekty nadmiernego deficytu w państwach członkowskich należących do strefy euro(7),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 472/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru gospodarczego i budżetowego nad państwami członkowskimi należącymi do strefy euro dotkniętymi lub zagrożonymi poważnymi trudnościami w odniesieniu do ich stabilności finansowej(8),

–  uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dnia 25–26 marca 2010 r. oraz z dnia 17 czerwca 2010 r., a także komunikat Komisji z dnia 3 marca 2010 r. zatytułowany „Europa 2020: Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” (COM(2010)2020),,

–  uwzględniając zalecenie Rady (UE) 2015/1184 z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie ogólnych wytycznych dotyczących polityk gospodarczych państw członkowskich i Unii Europejskiej(9),

–  uwzględniając decyzję Rady (UE) 2015/1848 z dnia 5 października 2015 r. w sprawie wytycznych dotyczących polityki zatrudnienia państw członkowskich na rok 2015(10),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1017 z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych, Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego i Europejskiego Portalu Projektów Inwestycyjnych oraz zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1291/2013 i (UE) nr 1316/2013 – Europejski Fundusz Inwestycji Strategicznych(11),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 stycznia 2015 r. w sprawie optymalnego wykorzystania elastyczności przewidzianej w obowiązujących postanowieniach paktu stabilności i wzrostu (COM(2015)0012),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie przeglądu ram zarządzania gospodarczego: sytuacja obecna i wyzwania(12),

–  uwzględniając sprawozdanie w sprawie dokończenia budowy europejskiej unii gospodarczej i walutowej („sprawozdanie pięciu przewodniczących”),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 21 października 2015 r. w sprawie działań na rzecz dokończenia budowy unii gospodarczej i walutowej (COM(2015)0600),

–  uwzględniając komunikat przywódców grupy G-20 ze szczytu w Antalyi w dniach 15–16 listopada 2015 r.,

–  uwzględniając opracowanie „Update of Staff Sustainability Assessments for the G-20 Mutual Assessment Process on Imbalances and Growth” przygotowane przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (październik 2015 r.),

–  uwzględniając porozumienie COP 21 przyjęte na konferencji klimatycznej w Paryżu w dniu 12 grudnia 2015 r.,

–  uwzględniając europejską prognozę gospodarczą Komisji opublikowaną jesienią 2015 r.,

–  uwzględniając badania i pogłębione analizy dotyczące koordynacji polityki gospodarczej w strefie euro w ramach europejskiego semestru, przygotowane dla Komisji Gospodarczej i Monetarnej (listopad 2015 r.),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie rocznej analizy wzrostu gospodarczego na 2016 r. (COM(2015)0690), sprawozdanie przedkładane w ramach mechanizmu ostrzegania (2016 r.) (COM(2015)0691) oraz projekt wspólnego sprawozdania o zatrudnieniu (COM(2015)0700),

–  uwzględniając wniosek w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego utworzenia Programu wspierania reform strukturalnych na lata 2017–2020 oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1303/2013 oraz (UE) nr 1305/2013 (COM(2015)0701),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie interpretacji prawa podatkowego i innych środków o podobnym charakterze lub skutkach(13),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie dokończenia budowy europejskiej unii gospodarczej i walutowej(14),

–  uwzględniając zalecenie Rady w sprawie polityki gospodarczej strefy euro,

–  uwzględniając debatę z przedstawicielami parlamentów państw członkowskich na temat priorytetów europejskiego semestru na 2016 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 14 grudnia 2015 r. w sprawie finansów publicznych w UGW w 2015 r. (dokument instytucjonalny 014),

–  uwzględniając debatę z udziałem Komisji w Parlamencie Europejskim na temat pakietu dotyczącego semestru europejskiego i rocznej analizy wzrostu gospodarczego w 2016 r.,

–  uwzględniając art.52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej oraz opinie Komisji Budżetowej, Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz Komisji Rozwoju Regionalnego (A8–0030/2016),

A.  mając na uwadze, że ożywienie gospodarcze w Unii Europejskiej trwa, lecz ożywienie to jest słabe i nierównomierne między państwami członkowskimi oraz w ich obrębie i jest częściowo stymulowane czynnikami zewnętrznymi o charakterze przejściowym, w tym niską ceną ropy naftowej;

B.  mając na uwadze, że niektóre państwa członkowskie zmagają się z ciągłym problemem bardzo niskich stóp wzrostu;

C.  mając na uwadze, że globalny wzrost gospodarczy spowalnia w związku z niepewną sytuacją na rynkach finansowych niektórych gospodarek wschodzących, co generuje nowe wyzwania strategiczne, do których Unia Europejska musi się odpowiednio dostosować;

D.  mając na uwadze, że Europa wciąż boryka się z problemem poważnej luki inwestycyjne, co znacznie osłabia długoterminowy potencjał wzrostu UE, a nadwyżka na rachunku obrotów bieżących w strefie euro stale rośnie; mając na uwadze, że zadłużenie publiczne i prywatne utrzymuje się na wysokim poziomie w wielu państwach, choć deficyty na rachunku obrotów bieżących zostały ograniczone; mając na uwadze, że kilka państw członkowskich powinno zintensyfikować wysiłki na rzecz wprowadzania znaczących reform strukturalnych;

E.  mając na uwadze, że choć w niektórych państwach członkowskich znacząco ograniczono deficyt obrotów bieżących i jednostkowe koszty pracy, w większości państw członkowskich zadłużenie zagraniczne netto wyrażone jako procent PKB nie uległo zmniejszeniu;

F.  mając na uwadze, że wskaźnik zatrudnienia poprawia się, lecz wciąż nie wystarcza do znacznego ograniczenia bezrobocia, zwłaszcza wśród ludzi młodych i bezrobocia długotrwałego, ani do ograniczenia ubóstwa;

G.  mając na uwadze, że Europa jest obszarem gospodarczym w największym stopniu uzależnionym od importowanych zasobów w porównaniu z konkurentami; mając na uwadze, że stworzenie rzeczywistej gospodarki o obiegu zamkniętym w Europie stanowi warunek przyszłego wzrostu gospodarczego;

H.  mając na uwadze, że kryzys z 2008 r. miał nie tylko charakter cykliczny, ale także strukturalny, co wyjaśnia jego długotrwałe skutki;

I.  mając na uwadze, że swobodny przepływ osób, towarów, usług i kapitału stanowi podstawę trwałego wzrostu gospodarczego na jednolitym rynku Unii Europejskiej;

J.  mając na uwadze, że oszustwa podatkowe, unikanie opodatkowania i agresywne planowanie podatkowe spowodowały bilionowe straty budżetowe z tytułu utraconych przychodów w niektórych państwach członkowskich, z korzyścią dla dużych korporacji, co podważa podstawy solidarności między krajami i uczciwej konkurencji między przedsiębiorstwami;

Kombinacja strategii politycznych

1.  z zadowoleniem przyjmuje pakiet w zakresie rocznej analizy wzrostu gospodarczego na 2016 r. oraz proponowaną kombinację strategii politycznych opartą na inwestycjach, reformach strukturalnych i odpowiedzialności budżetowej, by osiągać wyższe poziomy wzrostu w UE i wzmocnić ożywienie gospodarczego w Europie i pozytywną konwergencję społeczno-gospodarczą; podkreśla, że aby doprowadzić do bardziej zdecydowanego ożywienia gospodarczego oraz osiągnąć długotrwały i powszechny dobrobyt, niezbędne są intensywne działania na szczeblu krajowym na rzecz skutecznego wdrożenia reform strukturalnych oraz silniejsza koordynacja na szczeblu europejskim;

2.  z zadowoleniem przyjmuje poprawę w dziedzinie finansów publicznych, w szczególności stopniowo malejące wskaźniki zadłużenia dla strefy euro i obniżenie nominalnych deficytów budżetowych, zwraca jednak uwagę, że w niektórych państwach członkowskich dług publiczny nadal rośnie przy niskim nominalnym wzrostem PKB i niskiej inflacji, a wciąż dziewięć państw członkowskich objętych jest procedurą nadmiernego deficytu; zwraca uwagę, że wiele państw członkowskich ma zbyt ograniczoną przestrzeń fiskalną, aby poradzić sobie z ewentualnymi nowymi wstrząsami gospodarczymi, a zatem należy rozważyć silniejszą koordynację na szczeblu europejskim, aby wspomóc konsolidację budżetową bez hamowania wzrostu;

3.  zauważa, że konkurencyjność globalna Europy pozostaje ważnym celem i wskazuje na znaczenie reform strukturalnych, inwestycji w badania i rozwój, zasobooszczędności, innowacji zwiększających wydajność oraz zmniejszania nierówności makroekonomicznych; uważa również, że coraz gorsze prognozy światowe wymagają wzmocnienia popytu wewnętrznego w celu zwiększenia odporności gospodarki Europy; jest zaniepokojony w szczególności możliwością spowolnienia globalnego popytu;

4.  uważa, że zaburzenia równowagi makroekonomicznej należałoby rozwiązać poprzez skoordynowane działania z udziałem wszystkich państw członkowskich, wykorzystując odpowiednie reformy i inwestycje; podkreśla, że każde państwo członkowskie musi wywiązać się ze swoich obowiązków w tym kontekście; zauważa, że wysokie nadwyżki na rachunku obrotów bieżących oznacza możliwość zwiększenia popytu wewnętrznego; zwraca uwagę, że wysokie poziomy długu sektorów publicznego i prywatnego stanowią istotny słaby punkt, a odpowiedzialna polityka budżetowa i szybszy wzrost są konieczne, by sprawniej zmniejszać to zadłużenie;

5.  wzywa do dalszych wysiłków mających na celu wspieranie ożywienia gospodarczego, promowanie konwergencji w celu dorównania państwom osiągającym najlepsze wyniki, a także korygowanie zakłóceń równowagi makroekonomicznej, w tym poprzez zwiększanie produktywności i wzmacnianie inwestycji;

6.  wyraża zadowolenie w związku z niewielką poprawą wskaźników rynku pracy, przyznając jednocześnie, że wciąż istnieją znaczne różnice między państwami członkowskimi, a bezrobocie pozostaje na niemożliwych do zaakceptowania wysokich poziomach; podkreśla konieczność opierania się na ostatnich osiągnięciach, także poprzez poprawę jakości miejsc pracy i wydajności; wzywa do podejmowania większych wysiłków na rzecz zwiększenia inwestycji w umiejętności, uczynienia rynków pracy bardziej sprzyjającymi włączeniu społecznemu, tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy oraz zmniejszenia ubóstwa, wykluczenia społecznego i rosnących nierówności w dochodach i majątku, przy jednoczesnym utrzymaniu dyscypliny budżetowej; podkreśla, że wskaźnikom zatrudnienia należy tym nadać takie samo znaczenie, jakie mają dotychczasowe wskaźniki, co umożliwi dogłębną analizę, tak aby zapobiec podejściu bazującemu na dwu kategoriach wskaźników, a wskaźniki te powinny one zostać należycie uwzględnione w polityce UE i wytycznych dla państw członkowskich.

7.  z zadowoleniem przyjmuje odnowienie zintegrowanych wytycznych dotyczących strategii „Europa 2020” oraz wzywa do wzmocnienia roli strategii „Europa 2020” pod względem ukierunkowania europejskiego semestru, zgodnie z celami Traktatu i obowiązującymi przepisami, oraz zapobiegania kolejnemu kryzysowi związanemu z długiem państwowym; podkreśla znaczenie ambitnych strategii politycznych i instrumentów dla zadbania o to, by Europa w najlepszy możliwy sposób wykorzystała transformację energetyczną i cyfrową, w tym dzięki odpowiednim inwestycjom w badania, rozwój i innowacje oraz umiejętności, zmniejszając dystans między Europą a jej głównymi konkurentami światowymi, jeżeli chodzi o łączną produktywność czynników produkcji; uważa, że bardzo ważne jest stawienie czoła nierównościom gospodarczym, które stanowią przeszkodę dla długotrwałego wzrostu gospodarczego; wzywa Komisję, aby uwzględniła ekologiczne reformy podatkowe w zaleceniach dla poszczególnych krajów, również w kontekście odpowiedzialności budżetowej; wzywa do spójnego i całościowego monitorowania konwergencji prowadzącej do najlepszych wyników w realizacji celów strategii „Europa 2020”;

Inwestycje

8.  wzywa do jak najskuteczniejszego wykorzystywania Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych w celu wspierania strategicznych projektów, które nie są finansowane w inny sposób, zgodnie z jego mandatem; wzywa państwa członkowskie i EFIS do ścisłego zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w opracowywanie serii projektów i platform inwestycyjnych z pomocą Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego i europejskiego portalu projektów inwestycyjnych; podkreśla również znaczenie osiągnięcia synergii między EFIS a europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi

9.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do wykorzystania w całości potencjału europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych zgodnie ze strategią „Europa 2020”, aby wzmocnić spójność i złagodzić rozbieżności na jednolitym rynku, umożliwiając wszystkim regionom wypracowanie przewagi konkurencyjnej i ułatwiając dodatkowe prywatne inwestycje; uważa ponadto, że inwestycje te powinny służyć spójnej polityce przemysłowej oraz powinny być realizowane ze szczególnym naciskiem na tworzenie miejsc pracy wysokiej jakości, zwłaszcza dla osób młodych; podkreśla potrzebę odpowiednich zdolności administracyjnych, aktywnej roli regionów i lepszej koordynacji na wszystkich szczeblach zarządzania i pomiędzy nimi; wzywa do rozważenia ewentualnych dalszych działań politycznych w celu zmniejszenia luki inwestycyjnej w UE;

10.  ma świadomość trwającego procesu zmniejszania udziału finansowania dłużnego w sektorze prywatnym; podkreśla, że wskaźnik inwestycji w Europie jest znacznie poniżej poziomu sprzed kryzysu; w tym kontekście wskazuje na znaczenie szybkiego wdrożenia unii bankowej oraz reformy strukturalnej w sektorze bankowym, a także znaczenie pobudzania inwestycji w akcje MŚP dzięki unii rynków kapitałowych; wzywa do maksymalnego wykorzystywania EFIS i COSME w celu poprawy dostępu MŚP do finansowania; uważa, że większa przewidywalność regulacyjna na jednolitym rynku zwiększyłyby zaufanie inwestorów;

11  podkreśla potrzebę większych inwestycji w kapitał ludzki, przede wszystkim edukacji i innowacji, również w kontekście reform rynku pracy; podkreśla przede wszystkim potrzebę poprawy krajowych systemów oświaty, kształcenia zawodowego i systemów uczenia się przez całe życie oraz dostosowania ich do nowego zapotrzebowania na umiejętności i wiedzę na rynku pracy w UE; podkreśla, że wszystkie te czynniki uruchomią innowacje jako kluczowy motor wzrostu, wydajności i konkurencyjności; wzywa państwa członkowskie, aby w związku z tym zwiększyć wydajność inwestycji publicznych;

12.   z zadowoleniem przyjmuje profile inwestycyjne dla poszczególnych krajów pokazujące niektóre z największych wyzwań dla inwestycji w różnych państwach członkowskich; zwraca się do Komisji i państw członkowskich, by zadbały o udział rządów wszystkich szczebli i odpowiednich podmiotów w określaniu przeszkód utrudniających inwestycje, koncentrując się przede wszystkim na rynku wewnętrznym, osłabionym popycie krajowym i reformach strukturalnych, a także na udostępnianiu odpowiednich instrumentów łączących finansowanie publiczne i prywatne; zwraca uwagę na znaczenie utrzymania wysokiego poziomu inwestycji produkcyjnych dla trwałego procesu nadrabiania zaległości gospodarczych między państwami członkowskimi; zauważa, że należy znaleźć w każdym kraju odpowiednią równowagę między wydatkami bieżącymi, długoterminową stabilnością finansów publicznych oraz inwestycjami w potencjał wzrostu gospodarczego oraz że jednolity rynek i instrumenty UE, takie jak EFIS i europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne mają do odegrania ważną rolę we wspieraniu zdrowego poziomu inwestycji; podkreśla, że niskie inwestycje publiczne w badania naukowe i innowacje w kilku krajach mogą przytrzymać te kraje w pułapce średniego dochodu;

Reformy strukturalne

13.  uważa, że po długim okresie dostosowań makroekonomicznych należy skupić się na reformach strukturalnych oraz inwestycjach mających na celu wzmocnienie potencjału wzrostu opartego na miejscach pracy wysokiej jakości i wydajności, promowaniu uczciwych, skutecznych, wydajnych i stabilnych fiskalnie systemów opieki społecznej oraz propagowaniu zrównoważonej zmiany gospodarek państw członkowskich na rzecz bardziej racjonalnego wykorzystywania zasobów;

14.  wzywa do reformy rynków produktów i usług oraz rynków pracy, także w powiązaniu z systemami emerytalnymi, oraz do lepszego stanowienia prawa, co sprzyja innowacji, tworzeniu miejsc pracy i dobrobytowi oraz sprawiedliwej konkurencji bez osłabienia ochrony konsumentów;

15.  podkreśla znaczenie większej zasobooszczędności i efektywności energetycznej, osiąganej m.in. poprzez rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym; podkreśla znaczenie dalszego rozwoju prawdziwej unii energetycznej w oparciu o solidarność, efektywność i różnorodność, pamiętając również o lokalnych źródłach energii, w tym energii odnawialnej; wzywa Komisję do uwzględnienia tych zagadnień w zaleceniach dla poszczególnych krajów, gdzie są one najbardziej istotne dla konkurencyjności i trwałego wzrostu gospodarczego;

16.  wzywa do podjęcia dalszych kroków ku stymulowaniu tworzenia miejsc pracy oraz budowie odpornych rynków pracy o ograniczonej segmentacji; zwraca uwagę na znaczenie zrównoważonych i skutecznych siatek bezpieczeństwa socjalnego, przypomina, że ważnym czynnikiem zachowania zrównoważonego charakteru systemów emerytalnych jest zagwarantowanie wysokiego poziomu zatrudnienia;

17.  podkreśla zapotrzebowanie na nowoczesną, efektywną i przyjazną obywatelom administrację publiczną na wszystkich szczeblach władz, jak również skutecznych i przejrzystych przepisów dotyczących zamówień publicznych; podkreśla znaczenie podejmowania dalszych działań na rzecz prawdziwej e-administracji w państwach członkowskich i między nimi; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zidentyfikowania i naprawy niedociągnięć w administracjach państw członkowskich i Komisji, które mogą być szkodliwe w sytuacjach kryzysowych;

18.  wzywa do zwiększenia dystansu między opodatkowaniem a pracą, do określenia na szczeblu krajowym, przy jednoczesnym zapewnieniu trwałości systemów ochrony socjalnej;

19.  odnotowuje wniosek dotyczący programu wspierania reform strukturalnych, który ma na celu wzmocnienie wdrożenia w państwach członkowskich reform sprzyjających wzrostowi gospodarczemu i który ma zostać poddany pod dyskusję w ramach zwykłej procedury ustawodawczej; przypomina, że to państwa członkowskie są odpowiedzialne za wdrożenie reform strukturalnych;

Odpowiedzialność budżetowa

20.  ponownie podkreśla potrzebę prowadzenia odpowiedzialnej, sprzyjającej wzrostowi polityki budżetowej, dbania o zdolność obsługi zadłużenia i uwzględnianie cyklu koniunkturalnego i luk inwestycyjnych, przy jednoczesnym poszanowaniu praw socjalnych obywateli; przypomina, że bardzo wysokie zadłużenie niektórych państw członkowskich stanowi poważne ryzyko w przypadku ewentualnych przyszłych wstrząsów w strefie euro; podkreśla, że starania na rzecz zwiększenia odporności finansów publicznych i pobudzenia wzrostu gospodarczego należy zintensyfikować w krajach posiadających wysoki stosunek długu do PKB w celu wprowadzenia długu publicznego na trwałą ścieżkę spadkową;

21.  domaga się wdrożenia paktu stabilności i wzrostu przy pełnym wykorzystaniu istniejących w nim klauzul elastyczności, zgodnie z komunikatem Komisji z dnia 13 stycznia 2015 r. (COM(2015)0012), m.in. w celu wsparcia większych inwestycji i reform strukturalnych oraz uporania się z zagrożeniami dla bezpieczeństwa i napływem uchodźców;

22.  podkreśla potrzebę usprawnienia poboru podatków, zwalczania oszustw podatkowych i uchylania się od opodatkowania, wdrożenia działań przeciwko agresywnemu planowaniu podatkowemu i rajom podatkowym, a także lepszej koordynacji polityki podatkowej w UE; apeluje o skuteczne i przejrzyste systemy podatkowe, aby zwiększyć pobór podatków, zapobiec unikaniu opodatkowania i zwalczać przestępczość zorganizowaną; uważa w związku z tym, że organy podatkowe i celne powinny dysponować wystarczającym zasobami ludzkimi, materialnymi i finansowymi;

23.  wspiera racjonalne i ukierunkowane na konkretne kraje wysiłki zmierzające do poprawy jakości i efektywności wydatków publicznych oraz do wzmocnienia sprzyjającego wzrostowi charakteru tych wydatków, w szczególności za pomocą przekształcenia nieproduktywnych wydatków w inwestycje pobudzające wzrost gospodarczy, przy czym świadczenie podstawowych usług publicznych i socjalnych musi pozostać niezagrożone;

Zwrócenie szczególnej uwagi na strefę euro

24.  z zadowoleniem przyjmuje zalecenie w sprawie polityki gospodarczej strefy euro – zaproponowane przez Komisję sześć miesięcy przed zalecaniami dla poszczególnych krajów – jako krok w kierunku wzmocnienia koordynacji polityki w następstwie sprawozdania pięciu przewodniczących oraz odpowiednich rezolucji Parlamentu Europejskiego;

25.  podkreśla, że z uwagi na wysoki stopień współzależności w strefie euro i jednolitość jej polityki pieniężnej strefa euro stanowi jednostkę ekonomiczną, w której należy promować konwergencję prowadzącą do dorównania państwom osiągającym najlepsze wyniki i wspierać ją w drodze silniejszej koordynacji krajowych strategii politycznych; podkreśla, że ważne jest, by wszystkie rządy krajowe nasiliły działania w celu wdrożenia w ich państwach członkowskich reform gospodarczych i inwestycji niezbędnych do zmniejszenia zakłóceń równowagi makroekonomicznej oraz do zapobieżenia wystąpieniu w pozostałych państwach członkowskich negatywnych efektów mnożnikowych wynikających z krajowych strategii politycznych; wzywa zatem do przeprowadzenia dogłębnej oceny tych zakłóceń równowagi makroekonomicznej i efektów mnożnikowych, uzupełniającej ocenę konkretnych zagrożeń występujących w poszczególnych krajach oraz dialog makroekonomiczny; domaga się pełnej spójności zalecenia dla strefy euro z zaleceniami dla poszczególnych krajów;

26.  z zadowoleniem przyjmuje zwrócenie większej uwagi na kurs polityki budżetowej strefy euro w ujęciu zbiorczym, co nie odwraca uwagi od obowiązków poszczególnych państw członkowskich; przypomina, że jeśli chodzi o procedurę nadmiernego deficytu, deficyt budżetowy w jednym państwie członkowskim nie może być zrównoważony nadwyżką budżetową w innym; apeluje o regularne sprawdzanie, czy kurs polityki budżetowej w ujęciu zbiorczym jest odpowiedni, zważywszy na istniejącą lukę inwestycyjną;

27.  popiera zalecenie dotyczące zróżnicowania bodźców fiskalnych w poszczególnych państwach członkowskich z uwzględnieniem ich odnośnych stanowisk w odniesieniu do wymogów paktu stabilności i wzrostu oraz potrzeb w zakresie stabilizacji, a także efektów mnożnikowych; zauważa, że dla wielu państw członkowskich oznacza to kontynuację sprzyjającej wzrostowi konsolidacji budżetowej; zauważa z drugiej strony, że w niektórych państwach powiększa się przestrzeń fiskalna w odniesieniu do wymogów paktu stabilności i wzrostu, co można by wykorzystać na obecnym etapie do wsparcia gospodarki krajowej;

28.  zauważa, że o ile wysoka nadwyżka na rachunku obrotów bieżących strefy euro to pomyślna oznaka wskazująca na zewnętrzną konkurencyjność strefy euro, to jej obecny poziom odzwierciedla także brak inwestycji wewnętrznych, co wywiera niekorzystny wpływ na wzrost gospodarczy i zatrudnienie; uważa, że silniejszy popyt wewnętrzny byłby lepszy dla trwałego wzrostu strefy euro, także z globalnego punktu widzenia; zdaje sobie sprawę, że nadwyżka na rachunku obrotów bieżących niektórych państw członkowskich idzie w parze z pozytywnym efektem mnożnikowym w całym łańcuchu wartości, co może przynieść wielorakie korzyści innym państwom członkowskim; dostrzega również rolę jednej waluty we wspieraniu bardziej konkurencyjnych krajów w utrzymaniu wysokich nadwyżek względem reszty świata; z zadowoleniem przyjmuje zawarte w zimowej prognozie Komisji z 2016 r. ustalenie, że głównym czynnikiem pobudzającym wzrost gospodarczy w niektórych państwach członkowskich w 2015 r. był popyt wewnętrzny; uważa, że ważne jest, aby państwa członkowskie z większą nadwyżką na rachunku obrotów bieżących nadal zwiększały swój popyt wewnętrzny z korzyścią własną i ogółu; jednocześnie wzywa mniej konkurencyjne państwa członkowskie, by skutecznie wdrażały reformy strukturalne i wysokiej jakości inwestycje w celu modernizacji swoich gospodarek i stworzenia stabilnego otoczenia biznesu dla długoterminowych inwestycji zgodnie ze strategią „Europa 2020”; uważa to, a nie dewaluację wewnętrzną osłabiającą popyt i spowalniającą wzrost gospodarczy w strefie euro, za najlepszą drogę do zmniejszenia zakłóceń równowagi makroekonomicznej w państwach członkowskich;

29.  podkreśla potrzebę wspierania rzeczywistej konwergencji gospodarczej i społecznej stymulowanej wzrostem produktywności i czynnikami pozakosztowymi; podkreśla, że ważne jest, by wszystkie państwa członkowskie skutecznie wdrożyły reformy strukturalne, poprawiły jakość wydatków publicznych oraz posiadały zdolności inwestycyjne w celu umożliwienia zrównoważonego i trwałego wzrostu gospodarczego, który jest niezwykle istotny również dla obniżenia stosunku długu do PKB; przyznaje, że wysokie zadłużenie sektora publicznego i prywatnego znacznie ogranicza zdolności inwestycyjne i tym samym spowalnia wzrost;

30.  przypomina, że ustalanie wynagrodzeń to jeden z elementów niezależnych rokowań zbiorowych oraz wzywa właściwe podmioty, by zadbały o odpowiedzialne i sprzyjające wzrostowi gospodarczemu kształtowanie wynagrodzeń, które powinny odzwierciedlać wzrost produktywności; w szczególności wzywa właściwe podmioty w państwach, w których występują deficyty na rachunkach obrotów bieżących lub rachunki są prawie zrównoważone, by kontynuowały działania na rzecz zwiększenia produktywności i utrzymania konkurencyjności; jednocześnie wzywa właściwe podmioty w państwach z wysoką nadwyżką, by wykorzystały nadwyżki oszczędności na wsparcie popytu wewnętrznego i inwestycji;

31.  wzywa do podjęcia środków zapobiegających „równaniu w dół” w zakresie opodatkowania i standardów socjalnych, które prowadzi do wzrostu nierówności; przypomina o potrzebie utrzymania konkurencyjności międzynarodowej, której podstawę stanowią produktywność i pozytywna konwergencja; z zadowoleniem przyjmuje zwrócenie większej uwagi w tabeli wskaźników dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej na trzy wskaźniki związane z zatrudnieniem oraz zwraca się do Komisji, by nadała im takie samo znaczenie jak innym wskaźnikom; uważa również, że w wytycznych polityki należy właściwie uwzględniać analizę istniejącej tabeli wyników zawierającej najważniejsze wskaźniki zatrudnienia i wskaźniki społeczne oraz istotne wskaźniki dotyczące efektywnego gospodarowania zasobami;

32.   odnotowuje konkluzje Rady Europejskiej z grudnia 2015 r. dotyczące unii gospodarczej i walutowej oraz wzywa Komisję, by jak najszybciej przystąpiła do opracowania środków długoterminowych;

Skuteczniejszy europejski semestr z większą demokratyczną rozliczalnością

33.  ubolewa z powodu słabych wyników wdrażania zaleceń dla poszczególnych krajów i uważa, że aby poprawić wdrażanie, należy lepiej określić jasno sformułowane priorytety na poziomie europejskim, a także zintensyfikować prawdziwą debatę publiczną oraz zwiększyć wolę polityczną i zaangażowanie na poziomie krajowym, co zaowocuje wzrostem znaczenia i odpowiedzialności krajowej; z zadowoleniem przyjmuje zatem wizyty członków Komisji w państwach członkowskich w celu przedyskutowania procesu europejskiego semestru i związanych z nim dokumentów;

34.  wzywa do zachowania odpowiedniej równowagi między wydawaniem zaleceń dla poszczególnych krajów skupiających się na kluczowych priorytetach a zagwarantowaniem, że podejmują one wszystkie najważniejsze wyzwania, w tym konieczność zapobieżenia nawrotowi kryzysu zadłużeniowego oraz zwiększenia konkurencyjności, wzrostu i zatrudnienia, z uwzględnieniem celów strategii „Europa 2020”;

35.  z zadowoleniem przyjmuje debatę plenarną w dniu 15 grudnia 2015 r. z udziałem przewodniczących Komisji i Eurogrupy dotyczącą projektu zalecenia dla strefy euro i postuluje, aby w toku europejskiego semestru regularnie organizowano takie debaty plenarne; uważa, że takie debaty wzmacniają i uzupełniają dotychczasowy dialog demokratyczny, zwłaszcza dialog gospodarczy, i pomagają zwiększyć rozliczalność władzy wykonawczej;

36.  podkreśla, że wiosenne posiedzenie Rady Europejskiej powinno nadal stanowić najważniejszy etap procesu definiowania priorytetów politycznych; z zadowoleniem przyjmuje dyskusję z Komisją na posiedzeniu plenarnym na temat priorytetów rocznej analizy wzrostu gospodarczego przed jej przyjęciem i po przyjęciu; przypomina, że ustalanie polityki gospodarczej dla państw członkowskich według zaleceń Rady to akt wykonawczy, który musi być poddany demokratycznej kontroli Parlamentu Europejskiego i przedyskutowany przez Parlament; w związku z tym wzywa Radę, by przyjmowała zalecenia dla strefy euro i konkluzje na temat pakietu dotyczącego rocznej analizy wzrostu gospodarczego po umożliwieniu Parlamentowi wyrażenia opinii w ich sprawie; potwierdza, że jest zdecydowany szybko rozpatrzyć te dokumenty i zająć stanowisko na długo przed wiosennym posiedzeniem Rady Europejskiej; z zadowoleniem przyjmuje wystosowane do Parlamentu Europejskiego zaproszenie dla jego przewodniczącego do przedstawienia stanowiska Parlamentu na wiosennym posiedzeniu Rady Europejskiej; wskazuje ponadto, że traktat wymaga informowania Parlamentu Europejskiego o przyjętych przez Radę zaleceniach, a także o wynikach wielostronnego nadzoru;

37.  podkreśla znaczenie, jakie ma przeprowadzanie w parlamentach narodowych debat na temat sprawozdań dotyczących poszczególnych krajów i zaleceń dla poszczególnych krajów, a także głosowań nad krajowymi programami reform oraz krajowymi programami konwergencji lub stabilności; wzywa państwa członkowskie, aby korzystając z wczesnej publikacji sprawozdań dotyczących poszczególnych krajów, w ustrukturyzowany sposób angażowały partnerów społecznych, władze lokalne i regionalne oraz inne istotne zainteresowane strony; podkreśla niezastąpioną rolę partnerów społecznych w ustalaniu wynagrodzeń oraz żywotną rolę, jaką powinni oni odgrywać w szerokich dyskusjach gospodarczych, zwłaszcza gdy chodzi o propagowanie produktywności; postuluje ponadto ściślejszą współpracę parlamentów narodowych z Parlamentem Europejskim;

38.  wzywa Komisję do rozpoczęcia negocjacji dotyczących porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie zarządzania gospodarczego; utrzymuje, że to porozumienie międzyinstytucjonalne powinno zapewniać – w ramach traktatów – taką strukturę europejskiego semestru, która umożliwiałaby merytoryczną i regularną kontrolę parlamentarną tego procesu, w szczególności, jeśli chodzi o priorytety rocznej analizy wzrostu gospodarczego i zalecenia dla strefy euro;

Polityka budżetowa

39.  ubolewa nad brakiem zadowalającego efektu dźwigni ze względu na skromne rozmiary budżetu UE, a jednocześnie brak możliwości zmiany systemu zasobów własnych, oraz nad brakiem spójności między prognozami gospodarczymi, priorytetami polityki gospodarczej a procesem opracowywania budżetów rocznych i wieloletnich;

40.  zauważa, że budżet UE ma bezpośredni udział w osiągnięciu dwóch spośród trzech celów rocznej analizy wzrostu gospodarczego na rok 2016 (ożywienie inwestycji, kontynuacja reform strukturalnych oraz prowadzenie odpowiedzialnej, uczciwej i zgodnej z podjętymi zobowiązaniami polityki budżetowej); z zadowoleniem przyjmuje propozycję Komisji, by przeznaczyć fundusze UE na pomoc techniczną służącą wspieraniu reform strukturalnych;

41.  uważa, że dzięki ustanowieniu zasobów własnych oraz racjonalizacji wydatków budżet UE mógłby przyczynić się do odciążenia budżetów krajowych i wsparcia wysiłków na rzecz konsolidacji budżetowej; jest głęboko przekonany, że większa różnorodność form zarządzania środkami publicznymi na poziomie Unii umożliwiłaby uzyskanie oszczędności skali, a tym samym zmniejszenie wydatków, na przykład w obszarze dyplomacji i wojskowości, nie podważając przy tym zasady zarządzania dzielonego, zwłaszcza w przypadku funduszy strukturalnych;

42.  przypomina że zgodnie z prawem budżet UE nie może wykazać deficytu; stwierdza, że państwa członkowskie czynią z budżetu UE zmienną dostosowawczą budżetów krajowych;

43.  podkreśla, że ściślejsza integracja w strefie euro jest niezbędna do ukończenia procesu tworzenia unii gospodarczej i walutowej (UGW) oraz że unia budżetowa stanowi jeden z fundamentów prawidłowego funkcjonowania euro;

44.  apeluje, by w stanowisku Parlamentu dotyczącym strefy euro i jej możliwości budżetowych uwzględnić wnioski ze sprawozdania z własnej inicjatywy w sprawie możliwości budżetowych strefy euro, które zostanie przygotowane w 2016 r.;

45.  wzywa Komisję do dokonania przeglądu wieloletnich ram finansowych (WRF) przewidzianego w porozumieniu politycznym zawartym między Parlamentem, Komisją i Radą w czerwcu 2013 r.; podkreśla, że kryzysy finansowe i humanitarne, które dotknęły UE w latach 2009–2014, uwypukliły nieadekwatność obecnych WRF; podkreśla ponadto konieczność przeprowadzenia dogłębnej reformy programowania finansowego UE, która we właściwy sposób uwzględni cele, finansowanie i czas trwania dostępnych instrumentów;

Polityka ochrony środowiska naturalnego, zdrowia publicznego i bezpieczeństwa żywności

46.  podkreśla, że jeżeli reforma prawodawstwa dotyczącego odpadów i plan działania dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym mają przyspieszyć przejście gospodarki europejskiej na model o obiegu zamkniętym, należy koniecznie włączyć odnośne zalecenia do procesu europejskiego semestru w celu pobudzenia konkurencyjności, tworzenia miejsc pracy i osiągnięcia trwałego wzrostu; zaleca, aby zasady gospodarki o obiegu zamkniętym były włączane do zaleceń dla poszczególnych krajów;

47.  ponownie podkreśla potrzebę stworzenia ram podatkowych sprzyjających opracowywaniu zrównoważonej polityki i zgodnych z zasadą „zanieczyszczający płaci”, a tym samym odpowiedniego ożywienia inwestycji w efektywne gospodarowanie zasobami, modernizację procesów produkcji i wytwarzanie trwalszych i łatwiejszych do naprawienia produktów; przypomina o potrzebie odejścia od szkodliwych dla środowiska dotacji, w tym paliw kopalnych, oraz przejścia z opodatkowania pracy na podatki związane z zanieczyszczeniem środowiska;

48.  uważa, że w ramach semestru europejskiego należy dokonać oceny funkcjonowania i stabilności systemów opieki zdrowotnej oraz popiera zwrot w kierunku podejścia opartego na wynikach, a także zwrócenie szczególnej uwagi na zapobieganie chorobom i promocję zdrowia; wzywa Komisję do opracowania – we współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi stronami – narzędzi służących monitorowaniu wyników w obszarze zdrowia, pomiarowi dostępu do wysokiej jakości opieki zdrowotnej oraz zwiększeniu przejrzystości kosztów badań medycznych, aby zmniejszyć różnice społeczne i nierówności w obszarze zdrowia wewnątrz państw członkowskich i między nimi; wzywa Komisję do uwzględnienia w zaleceniach dla poszczególnych krajów długoterminowych skutków zdrowotnych i budżetowych wywieranych przez środki dotyczące programów z zakresu profilaktyki;

49.  podkreśla wagę zrównoważonego charakteru sektora opieki zdrowotnej, który odgrywa ważną rolę w gospodarce ogólnej, gdyż pracuje w nim 8% całkowitej siły roboczej w Europie, a sektor ten wytwarza 10% PKB Unii Europejskiej, a także podkreśla, że ważne jest, by sektor ten był w stanie zapewnić wszystkim obywatelom równy dostęp do usług opieki zdrowotnej, ponieważ zdrowie jest jednym z kluczowych czynników stabilności, zrównoważonego charakteru i dalszego rozwoju państw członkowskich oraz ich gospodarek;

Polityka regionalna

50.  zauważa, że inwestycje unijne są istotne dla regionów słabiej rozwiniętych oraz że ważne jest, by zadbać o ich zdolność przyciągania dalszych inwestycji i w ten sposób wspierać spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną;

51.  zauważa powiązania między celami procesu europejskiego semestru a programowaniem europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na lata 2014–2020, które znajdują odzwierciedlenie w umowach partnerstwa; dlatego uważa, że po reformie w latach 2014–2020 instrumenty polityki spójności mogą odegrać bardzo ważną rolę we wdrażaniu odnośnych zaleceń dla poszczególnych krajów, wspierając w ten sposób reformy strukturalne i przyczyniając się do osiągnięcia strategicznych celów UE oraz do skutecznego wdrożenia umów partnerstwa; zwraca jednak uwagę na wieloletni i długoterminowy charakter programów i celów europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w przeciwieństwie do rocznego cyklu europejskiego semestru oraz na potrzebę koordynacji priorytetów Unii Europejskiej, potrzeb krajowych, potrzeb regionalnych i potrzeb lokalnych;

o

o  o

52.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, rządom państw członkowskich, parlamentom narodowym oraz Europejskiemu Bankowi Centralnemu.

UZASADNIENIE

Niniejsze sprawozdanie stanowi wkład Parlamentu Europejskiego w określenie priorytetów polityki gospodarczej do celów europejskiego semestru 2016 na rzecz koordynacji politycznej, a zarazem reakcję na opracowaną przez Komisję roczną analizę wzrostu gospodarczego i powiązane dokumenty, w tym projekt zalecenia w sprawie polityki gospodarczej strefy euro. Równolegle sporządzane są także sprawozdania dotyczące aspektów zatrudnienia i społecznych, a także związanych z jednolitym rynkiem aspektów europejskiego semestru. Wszystkie trzy sprawozdania zostaną omówione przez Komisję i Radę w ramach przygotowań do wiosennego posiedzenia Rady Europejskiej.

Instytucje powinny zorganizować i przeprowadzić ten dialog w taki sposób, aby wzmocnić demokratyczny charakter europejskiego zarządzania gospodarczego w oczekiwaniu na porozumienie instytucjonalne, do zawarcia którego wezwano w sprawozdaniu pięciu przewodniczących(15).

Niniejsze sprawozdanie ma na celu stymulowanie debaty na poziomie europejskim, także z udziałem przedstawicieli parlamentów narodowych, partnerów społecznych i społeczeństwa obywatelskiego, dotyczącej trzech głównych kwestii:

•  Jaką kombinację polityk budżetowych, pieniężnych i strukturalnych powinna realizować Unia Europejska w ciągu 12–18 miesięcy?

•  W jaki sposób należy wzmacniać koordynację polityki na poziomie strefy euro?

•  W jaki sposób można wzmocnić demokratyczny charakter procesu decyzyjnego w odniesieniu do priorytetów i zaleceń europejskiego semestru oraz jak można zapewnić pełniejsze wdrożenie zaleceń?

Przywrócenie równowagi w kombinacji strategii politycznych na rzecz większego ożywienia gospodarczego

Unia Europejska wychodzi z długiego kryzysu gospodarczego, który spowodował poważne trudności społeczne i naruszył potencjał wzrostu gospodarczego. Jednocześnie staje w obliczu nowych wyzwań, zwłaszcza groźby ataków terrorystycznych, niestabilności politycznej w sąsiedztwie i bezprecedensowo dużego napływu osób ubiegających się o azyl. W celu zagwarantowania sobie legitymizacji politycznej Unia Europejska musi opracować środki umożliwiające stawienie czoła tym wyzwaniom.

Obywatele pragną większego ożywienia gospodarczego, tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy i przywrócenia równości szans. Wszyscy chcemy żyć w czystym środowisku i cieszyć się możliwościami oferowanymi przez cyfrową rewolucję oraz inne innowacje technologiczne. Stoimy jednak w obliczu poważnych wyzwań długoterminowych, takich jak zmiana klimatu, robotyzacja, rozdrobnienie w organizacji pracy, zmiany demograficzne oraz mający właśnie miejsce zwrot w kierunku świata wielobiegunowego.

Kombinacja strategii polityki gospodarczej, która ma zostać wdrożona przez UE, strefę euro i poszczególne państwa członkowskie w 2016 r., wymaga zwiększenia rozpoczętego niedawno ożywienia gospodarczego, a zarazem stawienia czoła wyzwaniom gospodarczym i wniesienia wkładu w długoterminową strategię trwałego wzrostu gospodarczego. Strategia „Europa 2020”(16) została poddana przeglądowi śródokresowemu oraz ponownie uznana przez Parlament Europejski(17) i Komisję(18) za ogólne ramy osiągnięcia inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu w Europie. Wcześniej w tym roku odnowiono także odnoszące się do niej zintegrowane wytyczne.

Dla zapewnienia merytorycznego i realistycznego charakteru tej strategii niezbędne jest, aby priorytety uzgodnione i rekomendacje wydane w ramach europejskiego semestru były z nią w pełni zgodne i skupiały się na jej realizacji.

Określeniu dokładnej zawartości kombinacji strategii polityki gospodarczej służy pierwsza część niniejszego sprawozdania. Zdaniem sprawozdawcy w obecnej sytuacji gospodarczej „pozytywne sprzężenie zwrotne” inwestycji, odpowiedzialności budżetowej i reform strukturalnych promowane przez Komisję Europejską powinno zostać poszerzone o czwarty „punkt oparcia”, którym jest popyt krajowy.

Wzmocnienie popytu krajowego wymaga większych inwestycji ze strony sektora zarówno prywatnego, jak i publicznego, wykraczających poza plan inwestycyjny dla Europy przedstawiony przez Komisję w 2014 r. Powolny proces zmniejszania udziału finansowania dłużnego utrudnia nowe inwestycje, gdyż wiele rządów, instytucji finansowych, firm i gospodarstw domowych jest w dużej mierze zajętych redukcją starego zadłużenia, co jest oczywiście trudniejsze w kontekście słabego wzrostu gospodarczego i niskiej inflacji. Uwagę należy zatem skupić na możliwościach przyspieszenia wspomnianego procesu oraz przemyślanych nowych inwestycjach podejmowanych na rzecz trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. Pod tym względem ważne są również efektywne otoczenie regulacyjne i dobrze funkcjonująca administracja publiczna.

Co istotne, krótkoterminowy popyt krajowy i bardziej długoterminowy potencjał wzrostu gospodarczego mogą ulec wzmocnieniu, jeśli dzisiejszy poziom dobrobytu zostanie bardziej równomiernie rozdzielony poprzez ograniczenie nierówności w zakresie dochodów i majątku. W ostatnich latach OECD, MFW i inne instytucje wielokrotnie stwierdzały, że polityka redystrybucyjna odgrywa istotną rolę pod względem trwałego wzrostu gospodarczego, w tym z czysto ekonomicznego punktu widzenia.

Wzmacnianie potencjału wzrostu gospodarczego poprzez zmniejszanie nierówności jest zgodne z zasadą odpowiedzialności budżetowej i wiąże się – po stronie dochodów – ze skuteczniejszym poborem podatków i zapobieganiem unikaniu opodatkowania, a także z progresywnym opodatkowaniem dochodów oraz zwiększeniem dystansu między opodatkowaniem a pracą i ściślejszym powiązaniem opodatkowania z majątkiem, zyskami kapitałowymi, transakcjami finansowymi i zanieczyszczeniami. Towarzyszyć muszą temu efektywne wydatki publiczne, zwłaszcza na wysokiej jakości inwestycje społeczne, takie jak edukacja, opieka nad dziećmi, opieka zdrowotna i odpowiednia ochrona socjalna wzmacniająca pozycję obywateli przez całe życie. Publicznego wsparcia wymagają także rozwój infrastruktury, inwestycje w efektywność energetyczną i przedsiębiorstwa typu start-up.

Ponadto ewolucji musi ulec nasze rozumienie „reform strukturalnych”, odzwierciedlając dotychczasowe doświadczenia i stojące przed nami wyzwania. Pojęcie „reform strukturalnych” długo kojarzono głównie z ograniczeniem roli państwa w gospodarce i zwiększaniem elastyczności rynków. Niestety nie zawsze skutkowało to zwiększeniem wydajności, przyczyniało się natomiast do presji deflacyjnych i narastania nierówności.

Nadszedł czas, aby przejść do „drugiej generacji” reform strukturalnych, których głównym celem powinno być wzmocnienie potencjału wzrostu gospodarczego poprzez zwiększenie zatrudnienia i wydajności, promowanie sprawiedliwych i zrównoważonych siatek bezpieczeństwa socjalnego, a także zmniejszanie nierówności społecznych w celu przywrócenia równości szans. Powinno to także znaleźć odzwierciedlenie w nowo zaproponowanym programie wspierania reform strukturalnych.

Wzmocnienie zarządzania UGW z myślą o stabilności i konwergencji

Od wybuchu kryzysu w strefie euro w 2010 r. rządy i instytucje UE podjęły ważne kroki w celu utrzymania integralności strefy, jak jednak wyjaśniono w sprawozdaniu pięciu przewodniczących, wiele pozostaje do zrobienia w celu wzmocnienia naszej unii gospodarczej i walutowej. Jednym z ważnych aspektów jest ściślejsza koordynacja polityk gospodarczych i społecznych w strefie euro. Wymaga to przede wszystkim dogłębnego zrozumienia ogólnej sytuacji budżetowej w strefie euro i całościowego spojrzenia na zakłócenia równowagi makroekonomicznej i makrospołecznej. W tym kontekście mile widziana jest wczesna prezentacja projektu zalecenia w sprawie polityki gospodarczej strefy euro.

W swojej ogólnej ocenie projektów planów budżetowych strefy euro na 2016 r. Komisja stwierdziła, że, wyważając cele zdolności obsługi zadłużenia i antycyklicznej stabilizacji gospodarczej, „zasadniczo neutralny kurs polityki budżetowej w strefie euro spodziewany w przyszłym roku wydaje się zasadniczo właściwy, także przy uwzględnieniu historycznie niskiego poziomu stóp procentowych i dużej nadwyżki zewnętrznej, które wskazują na potrzebę pewnego wsparcia popytu”. Jednocześnie wskazała na „wciąż niewystarczające zorientowanie na wykorzystanie dostępnej przestrzeni fiskalnej w [niektórych] państwach członkowskich”(19).

W odniesieniu do zakłóceń równowagi makroekonomicznej, w sprawozdaniu przedkładanym w ramach mechanizmu ostrzegania z 2016 r. zauważa się, że zgodnie z prognozami nadwyżka na rachunku obrotów bieżących w strefie euro ma osiągnąć w 2015 r. ok. 390 mld EUR, czyli 3,7% PKB. Uważa się, że jest to „więcej niż wynika z fundamentalnych wskaźników gospodarczych”, co odzwierciedla „brak efektywności gospodarki i osłabiony popyt krajowy”. Chociaż bilans oszczędności i inwestycji w strefie powinien być ogólnie zrównoważony, Komisja uważa, że nadwyżka na rachunku obrotów bieżących oznacza nadmierne oszczędności, które nie są kierowane do gospodarki krajowej. W drugim kwartale 2015 r. stosunek inwestycji do PKB w strefie euro wynosił 19,8%, a zatem znacznie poniżej średniej 22,1%(20) za lata 1998–2007.

Zdaniem sprawozdawczyni przedmiotowa analiza jasno wskazuje na potrzebę większych inwestycji, zwłaszcza w kontekście niskich stóp procentowych. Trwały charakter takich inwestycji ma kapitalne znaczenie, biorąc pod uwagę istniejące wysokie poziomy zadłużenia publicznego i prywatnego. Należy wypełnić oczywiste luki inwestycyjne w celu zapobiegania pogorszeniu się zasobów istniejącego użytecznego kapitału (aktywów trwałych, jak również kapitału ludzkiego), natomiast nowe inwestycje muszą być starannie planowane, z naciskiem na innowacje, zasobooszczędność, wysoką jakość edukacji oraz tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy.

Wobec powyższego strefa euro stoi w obliczu paradoksalnej sytuacji: kraje o największej dostępnej przestrzeni fiskalnej należą do tych, które osiągają najlepsze wyniki pod względem produkcji i zatrudnienia, a zatem ich mnożniki fiskalne są względnie niższe, co częściowo wyjaśnia niechęć do zwiększania inwestycji publicznych. Z drugiej strony kraje o wyższych wskaźnikach fiskalnych (związanych z niskim wzrostem gospodarczym, wysokim bezrobociem i dużymi lukami inwestycyjnymi) dysponują ograniczoną przestrzenią fiskalną ze względu na zasady paktu stabilności i wzrostu oraz istniejący wcześniej dług państwowy. To poważnie ogranicza perspektywy realnej konwergencji gospodarczej oraz osiągnięcia traktatowych celów zrównoważonego i trwałego wzrostu.

Jednym z kluczy do rozwiązania tego paradoksu byłaby zapewne większa skłonność krajów z dostępną przestrzenią fiskalną do pełnego jej wykorzystania, z uwzględnieniem pozytywnego oddziaływania na strefę euro jako całość. Kolejny klucz to poprawa warunków finansowych dla krajów w zakresie inwestowania, reform i konwergencji, możliwa poprzez dokończenie unii bankowej i opracowanie narzędzi uzupełniającej zdolności fiskalnej.

Wzmocnienie demokracji dla większej rozliczalności, przydatności i skuteczności

Europejski semestr 2016 dzieli się na część europejską, której kulminacją jest wiosenne posiedzenie Rady Europejskiej, i część krajową, zaczynającą się od publikacji sprawozdań krajowych. Aby priorytety i zalecenia były przydatne, akceptowane i realizowane, na obu poziomach potrzebne są głęboka debata demokratyczna i ścisłe zaangażowanie partnerów społecznych.

W ujęciu praktycznym wymaga to w szczególności debaty Parlamentu Europejskiego z Komisją i przewodniczącym Eurogrupy na temat projektu zalecenia dla strefy euro, a także bliższego dialogu między Parlamentem a Radą zanim ta druga przyjmie takie zalecenie oraz konkluzje dotyczące pakietu w zakresie rocznej analizy wzrostu gospodarczego. Ważnym momentem jest także wspólna debata parlamentarzystów europejskich i krajowych w dniach 16–17 lutego 2016 r. W semestrze będzie uczestniczyć także Parlament Europejski poprzez debaty przed prezentacją rocznej analizy wzrostu gospodarczego i po niej, przed wiosennym posiedzeniem Rady Europejskiej i po nim oraz poprzez ocenę końcową realizacji europejskiego semestru.

Na poziomie krajowym podstawowe znaczenie będą mieć dogłębne debaty parlamentarne z członkami Komisji i rządów krajowych, opierające się na zaleceniu dla strefy euro (w stosownych przypadkach), konkluzjach Rady Europejskiej, sprawozdaniach Komisji dotyczących krajów i zaleceniach dotyczących poszczególnych krajów. Należy także upowszechnić dobrą praktykę omawiania przez parlamenty narodowe krajowych programów reform i programów stabilności lub konwergencji oraz głosowania w ich sprawie.

Oczekuje się, że nowe organy proponowane przez Komisję w związku ze sprawozdaniem pięciu przewodniczących, tj. krajowe rady ds. konkurencyjności i doradcza Europejska Rada Budżetowa, zostaną ustanowione w 2016 r. i być może zaangażują się już w ten europejski semestr.

Sprawozdawczyni wyraża nadzieję, że wszystkie podmioty aktywnie zaangażują się w europejski semestr 2016 w celu osiągnięcia większego ożywienia gospodarczego oraz zapewnienia większej odporności na wstrząsy i wyzwania strukturalne społecznej gospodarce rynkowej Europy, wykazując, że europejska demokracja działa i jest w stanie zapewnić trwały i powszechny dobrobyt.

15.2.2016

OPINIA Komisji Budżetowej (*)

dla Komisji Gospodarczej i Monetarnej

w sprawie europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: roczna analiza wzrostu gospodarczego na rok 2016

(2015/2285(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej (*): Jean Arthuis

(*)  Zaangażowana komisja – art. 54 Regulaminu

WSKAZÓWKI

Komisja Budżetowa zwraca się do Komisji Gospodarczej i Monetarnej, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  ubolewa nad nikłym wymiarem parlamentarnym europejskiego semestru i nad brakiem ambicji pod tym względem w propozycjach wysuniętych w sprawozdaniu pięciu przewodniczących; ubolewa nad tym, że pierwsza roczna analiza wzrostu gospodarczego, która nastąpiła po tym sprawozdaniu, nie przyjęła formy tekstu przedkładanego w drodze zwykłej procedury ustawodawczej, jak pragnął tego Parlament;

2.  uważa, że Unia Europejska nie ma innej polityki gospodarczej niż polityka będąca sumą polityk krajowych; potępia brak wspólnej wizji strategicznej i brak zdolności do opracowania i realizacji sektorowej polityki przemysłowej; apeluje o wspólną politykę gospodarczą w świetle ogromnych różnic gospodarczych, społecznych i politycznych istniejących między poszczególnymi państwami członkowskimi; ubolewa nad brakiem zadowalającego efektu dźwigni ze względu na skromne rozmiary budżetu UE, a jednocześnie nad brakiem możliwości zmiany systemu zasobów własnych oraz nad brakiem spójności między prognozami gospodarczymi, priorytetami polityki gospodarczej a procedurami opracowywania budżetów rocznych i wieloletnich;

3.  przypomina o kluczowym znaczeniu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych dla osiągnięcia celów strategii „Europa 2020” oraz zwraca uwagę na konieczność zacieśnienia powiązań między wdrażaniem zaleceń dla poszczególnych krajów a europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi w celu zwiększenia skuteczności wydatków unijnych w państwach członkowskich oraz w celu wspierania prób przeprowadzenia reform strukturalnych, a przez to zmniejszenia podatności państw członkowskich na skutki kryzysów;

4.  zauważa, że budżet UE ma swój bezpośredni udział w realizacji dwóch spośród trzech celów rocznej analizy wzrostu gospodarczego na rok 2016 (ożywienie inwestycji, kontynuacja reform strukturalnych oraz prowadzenie odpowiedzialnej, uczciwej i zgodnej z podjętymi zobowiązaniami polityki budżetowej); z zadowoleniem przyjmuje propozycję Komisji, by przeznaczyć fundusze UE na pomoc techniczną w ramach programu wspierania reform strukturalnych;

5.  uważa, że budżet UE mógłby w pewnym stopniu ulżyć budżetom krajowym i wspierać wysiłki na rzecz konsolidacji budżetowej dzięki ustanowieniu zasobów własnych oraz racjonalizacji wydatków; jest przekonany, że bardziej różnorodne formy zarządzania środkami publicznymi na poziomie Unii umożliwiłyby uzyskanie oszczędności skali, a tym samym zmniejszenie wydatków, zwłaszcza w obszarze dyplomacji i wojskowości, nie zagrażając jednak zasadzie zarządzania dzielonego, przykładowo w przypadku funduszy strukturalnych;

6.  przypomina że zgodnie z prawem budżet UE nie może wykazać deficytu; stwierdza, że państwa członkowskie czynią z budżetu UE zmienną dostosowawczą budżetów krajowych;

7.  podkreśla, że ściślejsza integracja w strefie euro jest niezbędna do ukończenia procesu tworzenia unii gospodarczej i walutowej oraz że unia fiskalna stanowi jeden z fundamentów prawidłowego funkcjonowania euro;

8.  apeluje o podejmowanie w strefie euro działań na rzecz zacieśniania integracji budżetowej w unii gospodarczej i walutowej, aby przeciwdziałać wstrząsom asymetrycznym poprzez wspieranie krajowych wysiłków reformatorskich; podkreśla, że wszystkie stworzone w tym celu mechanizmy lub struktury zarządzania muszą być w całości ujęte w traktatach i podlegać kontroli demokratycznej oraz w żaden sposób nie powinny powielać ani zastępować ustanowionych w traktatach prerogatyw budżetowych i funkcji budżetu ogólnego UE;

9.  apeluje, by w stanowisku Parlamentu dotyczącym strefy euro i jej zdolności budżetowej uwzględnić wnioski ze sprawozdania z własnej inicjatywy w sprawie zdolności budżetowej strefy euro, które zostanie przygotowane w 2016 r.;

10.  zwraca się o połączenie polityki budżetowej i polityki monetarnej w kombinację polityki budżetowej i monetarnej, która ma na celu pobudzenie trwałego wzrostu i stworzenie godziwego zatrudnienia;

11.  przypomina, że plan inwestycyjny dla Europy, finansowany z Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), ma stanowić narzędzie finansowania inwestycji wysokiego ryzyka, które nie mogłyby dojść do skutku bez zabezpieczenia przed ryzykiem przez EFIS; apeluje do Komisji o upewnianie się, że finansowanie z EFIS otrzymują wyłącznie projekty wysokiego ryzyka spełniające zasadę dodatkowości; zaznacza w związku z tym, że Parlament będzie poddawał ocenie projekty oraz wywoływany przez nie efekt dźwigni, aby zadbać o właściwe wykorzystywanie funduszu gwarancyjnego EFIS w ramach budżetu UE;

12.  wzywa Komisję do dokonania przeglądu wieloletnich ram finansowych zgodnie z ustaleniami w ramach porozumienia politycznego zawartego między Parlamentem, Komisją i Radą w czerwcu 2013 r.; podkreśla, że kryzysy finansowe i humanitarne, które dotknęły Unię Europejską między 2009 a 2014 r., wykazały nieadekwatność obecnych wieloletnich ram finansowych; podkreśla ponadto konieczność przeprowadzenia dogłębnej reformy programowania finansowego UE, która we właściwy sposób uwzględni cele, środki na finansowanie i czas trwania dostępnych instrumentów.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

15.2.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

17

8

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Jean Arthuis, Reimer Böge, Lefteris Christoforou, Gérard Deprez, Eider Gardiazabal Rubial, Jens Geier, Monika Hohlmeier, Bernd Kölmel, Vladimír Maňka, Clare Moody, Siegfried Mureşan, Liadh Ní Riada, Younous Omarjee, Paul Rübig, Patricija Šulin, Eleftherios Synadinos, Indrek Tarand, Isabelle Thomas, Monika Vana, Marco Zanni

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Stanisław Ożóg, Andrej Plenković, Pavel Poc, Marco Valli, Tomáš Zdechovský

22.1.2016

OPINIA Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

dla Komisji Gospodarczej i Monetarnej

w sprawie europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: roczna analiza wzrostu gospodarczego dotycząca 2016 r.

(2015/2285(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Andrey Kovatchev

WSKAZÓWKI

Komisja Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności zwraca się do Komisji Gospodarczej i Monetarnej, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  podkreśla, że procedurę semestru europejskiego wprowadzono po to, aby pomóc w osiągnięciu celów strategii „Europa 2020” na rzecz inteligentnego i trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu; w tym kontekście wzywa Komisję, aby ściślej zintegrowała zmienioną strategię „Europa 2020” z europejskim semestrem oraz aby włączyła w główny nurt tego procesu unijne cele środowiskowe, dostrzegając znaczny potencjał dla rozwoju, inwestycji i tworzenia miejsc pracy w tych obszarach oraz ich wkład w realizację szerszych celów tej strategii, a mianowicie zapewnienie państwom członkowskim przywrócenia wyższych poziomów wzrostu gospodarczego bez schodzenia z drogi rozwoju zrównoważonych społeczeństw;

2.  podkreśla, że zazielenianie gospodarki i inwestowanie w bardziej wydajne systemy opieki zdrowotnej przyczyni się do przywrócenia przewagi konkurencyjnej europejskiej gospodarki, zwiększenia bezpieczeństwa dostaw energii, poprawy zdrowia i dobrostanu obywateli Unii Europejskiej i tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy; zauważa w związku z tym, że należy brać pod uwagę krótkoterminowe skutki budżetowe reform strukturalnych wraz z ich długoterminowymi skutkami środowiskowymi, gospodarczymi i społecznymi, również w celu poprawy skuteczności koordynowania strategii politycznych, i w tym celu apeluje o większe zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego; przypomina, że wydatki na świadczenia zdrowotne są inwestycjami w poprawę zdrowia, bezpieczeństwa, produktywności i konkurencyjności społeczeństw;

3.  zauważa, że szereg projektów zatwierdzonych do finansowania ze środków Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych dotyczy infrastruktury i innowacji w sektorach środowiska i zdrowia; podkreśla, jak istotne jest wykorzystanie pełnego potencjału planu inwestycyjnego, aby pomóc we wdrożeniu reform strukturalnych niezbędnych do przekształcenia naszej gospodarki w gospodarkę zieloną, zrównoważoną i zasobooszczędną, mającą na celu ożywienie w zakresie tworzenia miejsc pracy i wzrostu gospodarczego; apeluje do Komisji o uważne monitorowanie postępów Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych, aby osiągnąć cele polityczne związane z ponownym ożywieniem inwestycyjnym, modernizacją gospodarki oraz ze wspieraniem konwergencji gospodarczo-społecznej w całej UE;

4.  podkreśla, że europejski semestr jest jednym ze środków umożliwiających włączanie kwestii związanych z ochroną środowiska w główny nurt innych powiązanych strategii politycznych oraz branie ich pod uwagę w tym kontekście, zgodnie z podejściem określonym w art. 11 TFUE; w związku z tym ponownie podkreśla, że wymiar środowiskowy, podobnie jak wymiar gospodarczy i społeczny, powinien odgrywać w pełni swoją rolę w procedurze europejskiego semestru, aby zagwarantować państwom członkowskim przywrócenie wyższych poziomów wzrostu gospodarczego bez schodzenia z drogi rozwoju zrównoważonych społeczeństw;

5.  podkreśla potrzebę większego zaangażowania ministrów środowiska i ministrów zdrowia państw członkowskich UE w działania w ramach europejskiego semestru na szczeblu Rady;

6.  podkreśla, że niezbędne są działania mające na celu zwiększenie zatrudnienia poprzez wykorzystanie potencjału zielonej gospodarki; wzywa Komisję do wykorzystywania europejskiego semestru do wspierania inwestycji w edukację i szkolenia w zakresie ekologicznych miejsc pracy, które mogą przyczynić się do zintensyfikowania wysiłków na rzecz sprzyjania zielonemu zatrudnieniu i ograniczania śladów ekologicznych, tym samym ułatwiając przejście na prawdziwie zrównoważoną gospodarkę;

7.  podkreśla, że jeżeli reforma prawodawstwa dotyczącego odpadów i plan działania dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym mają przyspieszyć przejście gospodarki europejskiej na model o obiegu zamkniętym, należy koniecznie włączyć odnośne zalecenia do procedury europejskiego semestru w celu pobudzenia konkurencyjności, tworzenia miejsc pracy i osiągnięcia zrównoważonego wzrostu; zaleca, aby zasady gospodarki o obiegu zamkniętym były włączane do zaleceń dla poszczególnych krajów;

8.  uważa, że ważne jest, aby zmiana prowadząca do wprowadzenia nowego modelu gospodarczego opartego na gospodarce o obiegu zamkniętym i inspirowanego powszechnie obowiązującymi celami zrównoważonego rozwoju została odpowiednio odzwierciedlona w priorytetach rocznej analizy wzrostu gospodarczego i zaleceń dla poszczególnych krajów;

9.  ponownie podkreśla potrzebę stworzenia ram podatkowych sprzyjających rozwijaniu zrównoważonych polityk i zgodnych z zasadą „zanieczyszczający płaci”, a tym samym odpowiedniego ożywienia inwestycji w efektywne gospodarowanie zasobami, modernizację procesów produkcji i wytwarzanie trwalszych i łatwiejszych do naprawienia produktów; przypomina o potrzebie odejścia od szkodliwych dla środowiska dotacji, w tym paliw kopalnych, oraz przejścia z opodatkowania pracy na podatek ekologiczny;

10.  podkreśla, że zmniejszenie zależności od zewnętrznych dostaw surowców i energii oraz odejście od paliw kopalnych na rzecz energii ze źródeł odnawialnych ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia długotrwałego wzrostu i zwiększy konkurencyjność UE; podkreśla korzyści gospodarcze płynące z większego zaangażowania w tym względzie; podkreśla konieczność usunięcia barier związanych z jednolitym rynkiem energii poprzez dywersyfikację zewnętrznych dostaw energii, modernizację unijnej infrastruktury energetycznej, inwestowanie w zakrojone na większą skalę wzajemne połączenia energetyczne i odnawialne źródła energii oraz ukończenie tworzenia wewnętrznego rynku energii UE jako kluczowych priorytetów strategii UE dotyczącej unii energetycznej; uważa, że europejski semestr powinien również obejmować sprawozdania dotyczące energii ze źródeł odnawialnych, efektywności energetycznej oraz połączenia międzysystemowe w oparciu o cele ustanowione na szczeblu UE;

11.  wzywa Komisję, aby wykorzystała europejski semestr jako narzędzie realizacji zobowiązań UE wynikających z programu działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030, a w szczególności aby włączyła do tego procesu strategie i skuteczne środki dotyczące zmian klimatu, zrównoważonej produkcji i konsumpcji, bezpieczeństwa żywnościowego oraz różnorodności biologicznej;

12.  podkreśla, że przegląd śródokresowy strategii „Europa 2020” i europejskiego semestru musi być ściśle powiązany z nowym programem zrównoważonego rozwoju; ponownie podkreśla konieczność rozszerzenia horyzontu planowania poza 2020 r. w celu realizacji celów zrównoważonego rozwoju poprzez wprowadzenie zintegrowanej strategii na rzecz zrównoważonej Europy w zglobalizowanym świecie, przy czym perspektywa czasowa powinna sięgać co najmniej roku 2030;

13.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja ponownie zwraca szczególną uwagę na promowanie coraz większej konwergencji gospodarczo-społecznej poprzez stopniowe wprowadzanie poziomów referencyjnych i przeprowadzanie szczegółowych analiz krzyżowych wszystkich obszarów polityki lub dziedzin tematycznych, a także uważa, że mogłoby to wzmocnić odporność europejskiej gospodarki na przyszłe kryzysy; wzywa Komisję do wykorzystania w większym zakresie – w ramach procedury europejskiego semestru – wskaźników społecznych i środowiskowych podczas dokonywania oceny konwergencji w całej UE; apeluje o przeznaczenie znaczących nakładów inwestycyjnych na badania i innowacje w sektorze zdrowia środowiskowego;

14.  uważa, że w ramach semestru europejskiego należy dokonać oceny funkcjonowania i zrównoważonego charakteru systemów opieki zdrowotnej, oraz popiera zwrot w kierunku podejścia opartego na wynikach, a także zwrócenie szczególnej uwagi na zapobieganie chorobom i promocję zdrowia; wzywa Komisję do opracowania – we współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi stronami – narzędzi służących monitorowaniu wyników w obszarze zdrowia, pomiarowi dostępu do wysokiej jakości opieki zdrowotnej oraz zwiększeniu przejrzystości kosztów badań medycznych, aby zmniejszyć różnice społeczne i nierówności w obszarze zdrowia wewnątrz państw członkowskich i między nimi; wzywa Komisję do uwzględnienia w zaleceniach dla poszczególnych krajów długoterminowych skutków zdrowotnych i budżetowych środków dotyczących programów z zakresu profilaktyki;

15.  podkreśla, że bardziej kompleksowa ocena systemów opieki zdrowotnej w ramach europejskiego semestru, nieograniczająca się wyłącznie do wymiaru budżetowego, lecz dotycząca także dostępu, skuteczności i jakości systemów opieki zdrowotnej, umożliwiłaby uzyskanie bardziej szczegółowego wglądu w funkcjonowanie systemów opieki zdrowotnej i zwiększyłaby użyteczność europejskiego semestru w dziedzinie zdrowia; podkreśla, że strategie profilaktyki chorób zakaźnych i niezakaźnych mają zasadnicze znaczenie dla zmniejszania kosztów krajowej służby zdrowia; wzywa Komisję do wykorzystywania europejskiego semestru do upowszechniania roli profilaktyki w zwiększaniu efektywności krajowej służby zdrowia;

16.  podkreśla fakt, że zagwarantowanie równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej ma swój udział w dążeniu do spójności i sprawiedliwości społecznej, w walce z wykluczeniem społecznym oraz sprzyja także zrównoważonemu rozwojowi, gdyż przyczynia się do solidarności międzypokoleniowej i może zrekompensować niekorzystne czynniki zewnętrzne, które mają wpływ na zdrowie ludności;

17.  podkreśla wagę zrównoważonego charakteru sektora opieki zdrowotnej, który odgrywa ważną rolę w gospodarce, gdyż pracuje w nim 8% całkowitej europejskiej siły roboczej, a sektor ten wytwarza 10% PKB Unii Europejskiej, a także zdolność tego sektora do zapewnienia obywatelom równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, ponieważ zdrowie jest kluczowym elementem stabilności, zrównoważonego charakteru i dalszego rozwoju państw członkowskich oraz ich gospodarek;

18.  wzywa zarówno państwa członkowskie, jak i Komisję, by w dobie trwającego obecnie kryzysu gospodarczego unikały najbardziej szkodliwych działań, takich jak krótkoterminowe oszczędności, które prowadzą do wysokich kosztów w średniej i długiej perspektywie czasowej, i by zamiast tego koncentrowały się na dalszym rozwijaniu sprawnych i wysokiej jakości systemów opieki zdrowotnej.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

21.1.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

53

11

4

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Marco Affronte, Pilar Ayuso, Zoltán Balczó, Catherine Bearder, Ivo Belet, Simona Bonafè, Soledad Cabezón Ruiz, Nessa Childers, Birgit Collin-Langen, Mireille D’Ornano, Miriam Dalli, Seb Dance, Angélique Delahaye, Jørn Dohrmann, Ian Duncan, Stefan Eck, Bas Eickhout, Eleonora Evi, José Inácio Faria, Francesc Gambús, Elisabetta Gardini, Gerben-Jan Gerbrandy, Jens Gieseke, Julie Girling, Sylvie Goddyn, Matthias Groote, Françoise Grossetête, Jytte Guteland, György Hölvényi, Anneli Jäätteenmäki, Jean-François Jalkh, Benedek Jávor, Karin Kadenbach, Peter Liese, Norbert Lins, Valentinas Mazuronis, Susanne Melior, Miroslav Mikolášik, Piernicola Pedicini, Bolesław G. Piecha, Marcus Pretzell, Frédérique Ries, Daciana Octavia Sârbu, Annie Schreijer-Pierik, Davor Škrlec, Renate Sommer, Tibor Szanyi, Claudiu Ciprian Tănăsescu, Estefanía Torres Martínez, Nils Torvalds, Glenis Willmott, Damiano Zoffoli

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Paul Brannen, Herbert Dorfmann, Christofer Fjellner, Luke Ming Flanagan, Elena Gentile, Martin Häusling, Karol Karski, Andrey Kovatchev, Merja Kyllönen, Marijana Petir, Christel Schaldemose, Bart Staes, Mihai Ţurcanu, Tom Vandenkendelaere, Carlos Zorrinho

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Daniel Dalton

17.2.2016

OPINIA Komisji Rozwoju Regionalnego

dla Komisji Gospodarczej i Monetarnej

w sprawie europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: roczna analiza wzrostu gospodarczego na rok 2016

(2015/2285(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Iskra Mihaylova

WSKAZÓWKI

Komisja Rozwoju Regionalnego zwraca się do Komisji Gospodarczej i Monetarnej, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  uznaje nowe podejście do usprawnienia europejskiego semestru, które obejmuje dwa kolejne etapy, w tym opublikowanie we wczesnej fazie zaleceń dla całej strefy euro, wraz z niniejszą roczną analizą wzrostu gospodarczego, poprzedzających zalecenia dla poszczególnych krajów, umożliwiając w ten sposób państwom członkowskim uwzględnienie w krajowym procesie kształtowania polityki zaleceń dla strefy euro, a także zaangażowanie lokalnych i regionalnych władz i innych zainteresowanych stron w ten proces, zwiększając w ten sposób poczucie odpowiedzialności za wdrażanie zaleceń dla poszczególnych krajów; podkreśla, że państwa członkowskie powinny opracowywać politykę budżetową, uwzględniającą także priorytety ustalane na szczeblu regionalnym;

2.  wyraża zaniepokojenie, że mimo umiarkowanych oznak ożywienia gospodarkę wielu państw członkowskich UE wciąż cechują powolny wzrost, wysokie bezrobocie długotrwałe i bezrobocie młodzieży, podwyższone poziomy ubóstwa i pogłębiające się dysproporcje regionalne pod względem PKB na mieszkańca; dlatego wzywa Komisję i państwa członkowskie, by przyspieszyły wdrażanie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na lata 2014–2020 oraz wszelkie działania wspierające wdrożenie, np. prace grupy zadaniowej ds. lepszego wdrażania i zwiększania zdolności instytucjonalnych; podkreśla, że bezprecedensowy napływ uchodźców i osób ubiegających się o azyl w ostatnim roku stanowi w niektórych państwach członkowskich główne wyzwanie i wymaga reakcji na szczeblu europejskim; podkreśla, że zalecenia dla poszczególnych państw członkowskich powinny zawierać możliwe do osiągnięcia cele, uwzględniające nowe wyzwania;

3.  apeluje do Komisji, by w większym stopniu uwzględniła strategię „Europa 2020”, która jest istotna z punktu widzenia wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy, a także by prawidłowo zrealizowała jej kluczowe cele, usprawniając wdrażanie, dokonując jej dalszego przeglądu oraz analizy w kontekście europejskiego semestru, a także proponując środki i metody lepszego monitorowania wykorzystania unijnych funduszy związanych z realizacją celów strategii „Europa 2020”; uważa, że kolejny przegląd wieloletnich ram finansowych będzie okazją do przeprowadzenia analizy, oceny i – w razie potrzeby – zwiększenia wartości dodanej unijnych funduszy, zwłaszcza europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, a także udzielanego przez nie wsparcia na rzecz osiągania celów strategii „Europa 2020”; z zadowoleniem przyjmuje koncepcję budżetowania zadaniowego i oczekuje bardziej szczegółowych wyjaśnień w przyszłości; podkreśla także potrzebę konsultacji z lokalnymi i regionalnymi władzami oraz innymi zainteresowanymi stronami w kontekście przeglądu śródokresowego wieloletnich ram finansowych; podkreśla, że przegląd WRF powinien odbyć się równocześnie ze śródokresowym przeglądem strategii „Europa 2020”;

4.  zauważa, że według oczekiwań zasoby z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w latach 2014–2016 będą stanowić około 14 % unijnej średniej wartości wszystkich inwestycji publicznych, a w niektórych państwach członkowskich odsetek ten będzie najwyższy i przekroczy 70 %; podkreśla kluczowe znaczenie wsparcia w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych dla programów inwestycji publicznych;

5.  odnotowuje znaczenie inwestycji UE dla mniej rozwiniętych regionów oraz zapewnienia zdolności przyciągania dalszych inwestycji, a przez to wspierania spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej;

6.  podkreśla, że nowy Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), stanowiący część planu inwestycyjnego dla Europy, nie powinien podważać lokalnych i regionalnych strategii inwestycyjnych oraz działania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, lecz powinien być z nimi zgodny, a także, że państwa członkowskie powinny zachęcać lokalne i regionalne władze do intensywnego angażowania wszystkich odpowiednich zainteresowanych stron, w tym MŚP oraz organizacji pozarządowych, w propagowanie serii projektów i platform inwestycyjnych; wzywa do podjęcia dalszych działań w celu zapewnienia komplementarności i synergii między europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi, EFIS oraz pozostałymi programami i inicjatywami wspieranymi przez UE, a także krajowymi inwestycjami publicznymi i prywatnymi instrumentami finansowymi, w celu uzyskania maksymalnej wartości dodanej i synergii dzięki wykorzystaniu pełnego potencjału takich inwestycji; z zadowoleniem przyjmuje zamiar Komisji, by opracować wytyczne dotyczące komplementarności tych funduszy;

7.  zauważa powiązania między celami procesu europejskiego semestru a programowaniem europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na lata 2014–2020, które znajdują odzwierciedlenie w umowach partnerstwa; dlatego uważa, że po reformie w latach 2014–2020 instrumenty polityki spójności mogą odegrać bardzo ważną rolę we wdrażaniu odnośnych zaleceń dla poszczególnych krajów, wspierając w ten sposób reformy strukturalne i przyczyniając się do osiągnięcia strategicznych celów UE oraz do skutecznego wdrożenia umów partnerstwa; niemniej jednak podkreśla wieloletni i długoterminowy charakter programów i celów w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w odróżnieniu od rocznego cyklu europejskiego semestru, a także potrzebę koordynacji priorytetów Unii Europejskiej oraz krajowych, regionalnych i lokalnych potrzeb;

8.  wzywa państwa członkowskie i Komisję do zapewnienia odpowiedniego potencjału administracyjnego w celu zwiększenia jakości usług użyteczności publicznej dla korzystających z nich osób, a także zapewnienia większej przejrzystości, wydajności i rozliczalności w udzielaniu zamówień publicznych np. poprzez wykorzystanie innowacyjnych rozwiązań, takich jak elektroniczne zamówienia publiczne, oraz przeciwdziałanie korupcji; przypomina w tym kontekście znaczenie należytego zarządzania finansami oraz dobrego zarządzania gospodarczego; w związku z tym apeluje o wydajne wykorzystanie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych również w celu przyczynienia się do przeprowadzenia reformy struktur i procesów, zarządzania zasobami ludzkimi oraz świadczenia usług; podkreśla potrzebę ustanowienia kryteriów efektywności w zakresie wykonania budżetu;

9.  podkreśla, że europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne mogą odegrać kluczową rolę we wdrażaniu reform strukturalnych poprzez kluczowe inwestycje w gospodarkę realną, a jeżeli będą rozsądnie ukierunkowane i skutecznie wdrażane, mogą osiągnąć cele określone w reformie polityki spójności na lata 2014–2020; przyznaje, że istnieje pilna potrzeba skupienia uwagi na poprawie otoczenia inwestycyjnego, i zauważa, że zarówno zalecenia dla poszczególnych krajów, jak i uwarunkowania ex ante w ramach polityki spójności na lata 2014–2020 mają do odegrania kluczową rolę w tym kontekście, ponieważ niosą ze sobą niezwykle pozytywne efekty mnożnikowe dla szerszego otoczenia inwestycyjnego; wzywa Komisję i państwa członkowskie do dopilnowania, by fundusze UE były wykorzystywane w pełnym zakresie oraz w jak najbardziej skuteczny i wydajny sposób, a zarazem zgodnie z zasadą pomocniczości;

10.  zwraca uwagę na wniosek Komisji dotyczący ustanowienia programu wspierania reform strukturalnych; wzywa Komisję do dopilnowania, aby środki przeznaczone na ten program – opracowany dla zapewnienia wsparcia na wniosek państwa członkowskiego oraz zgodnie z przewidzianymi sposobami zarządzania – były wykorzystywane w celu wzmocnienia spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej zgodnie z art. 174 TFUE, a także, aby program był wdrażany w taki sposób, by uniknąć dodatkowych utrudnień administracyjnych oraz zachować spójność z istniejącymi zasobami i ustaleniami dotyczącymi reformy strukturalnej; zaznacza, że współustawodawcy powinni dokonać zmiany wniosku Komisji, określając dokładniej metodologię i wskaźniki, jakie należy wykorzystywać podczas monitorowania wdrażania i skuteczności programu, unikając jednocześnie stosowania zbędnego prawa wtórnego; apeluje do wszystkich odnośnych służb o dalszą współpracę w celu koordynacji działań i uniknięcia powielania przy oferowaniu pomocy w wydajnym i skutecznym wykorzystaniu funduszy unijnych;

11.  wzywa Komisję, by z myślą o zwiększeniu kontroli demokratycznej zarządzania gospodarczego i za pośrednictwem porozumienia międzyinstytucjonalnego w większym zakresie włączyła Parlament Europejski w cały proces, jak zaproponowano w sprawozdaniu pięciu przewodniczących z dnia 22 czerwca 2015 r.; uważa, że porozumienie to powinno zatem zapewnić m.in. regularną wymianę poglądów między Parlamentem, Radą i Komisją przed opublikowaniem rocznej analizy wzrostu gospodarczego i zaleceń dla poszczególnych krajów.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

16.2.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

31

5

3

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Pascal Arimont, Franc Bogovič, Victor Boştinaru, Mercedes Bresso, Steeve Briois, Andrea Cozzolino, Rosa D’Amato, Tamás Deutsch, Bill Etheridge, Iratxe García Pérez, Anna Hedh, Krzysztof Hetman, Ivan Jakovčić, Constanze Krehl, Sławomir Kłosowski, Andrew Lewer, Iskra Mihaylova, Andrey Novakov, Younous Omarjee, Konstantinos Papadakis, Mirosław Piotrowski, Stanislav Polčák, Liliana Rodrigues, Fernando Ruas, Monika Smolková, Maria Spyraki, Ruža Tomašić, Ramón Luis Valcárcel Siso, Matthijs van Miltenburg, Lambert van Nistelrooij, Derek Vaughan, Joachim Zeller

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Viorica Dăncilă, Ivana Maletić, Bronis Ropė, Davor Škrlec, Hannu Takkula, Damiano Zoffoli, Marco Zullo

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Data przyjęcia

18.2.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

37

18

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Gerolf Annemans, Burkhard Balz, Hugues Bayet, Pervenche Berès, Udo Bullmann, Fabio De Masi, Markus Ferber, Jonás Fernández, Elisa Ferreira, Sylvie Goulard, Gunnar Hökmark, Othmar Karas, Georgios Kyrtsos, Alain Lamassoure, Philippe Lamberts, Sander Loones, Olle Ludvigsson, Ivana Maletić, Notis Marias, Costas Mavrides, Bernard Monot, Stanisław Ożóg, Dimitrios Papadimoulis, Pirkko Ruohonen-Lerner, Alfred Sant, Molly Scott Cato, Peter Simon, Renato Soru, Paul Tang, Ramon Tremosa i Balcells, Marco Valli, Tom Vandenkendelaere, Cora van Nieuwenhuizen, Jakob von Weizsäcker, Pablo Zalba Bidegain, Marco Zanni, Sotirios Zarianopoulos

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Enrique Calvet Chambon, Bas Eickhout, Ildikó Gáll-Pelcz, Ramón Jáuregui Atondo, Danuta Jazłowiecka, Eva Kaili, Jeppe Kofod, Morten Messerschmidt, Eva Paunova, Michel Reimon, Maria João Rodrigues, Antonio Tajani, Romana Tomc, Nils Torvalds, Beatrix von Storch

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Jens Gieseke, Sven Schulze, Mihai Ţurcanu

(1)

Dz.U. L 306 z 23.11.2011 s. 12.

(2)

Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 41.

(3)

Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 8.

(4)

Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 33.

(5)

Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 25.

(6)

Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 1.

(7)

Dz.U. L 140 z 27.5.2013, s. 11.

(8)

Dz.U. L 140 z 27.5.2013, s. 1.

(9)

Dz.U. L 192 z 18.7.2015, s. 27.

(10)

Dz.U. L 268 z 15.10.2015, s. 28.

(11)

Dz.U. L 169 z 1.7.2015, s. 1.

(12)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0238.

(13)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0408.

(14)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0469.

(15)

Dokończenie budowy europejskiej Unii Gospodarczej i Walutowej, sprawozdanie opracowane przez Jean-Claude’a Junckera w ścisłej współpracy z Donaldem Tuskiem, Jeroenem Dijsselbloemem, Mario Draghim i Martinem Schulzem, 22 czerwca 2015 r.

(16)

Konkluzje Rady Europejskiej, 25–26 marca 2010 r. i 17 czerwca 2010 r.

(17)

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 16 września 2015 r. w sprawie programu prac Komisji na rok 2016 (2015/2729(RSP)).

(18)

COM(2015) 690.

(19)

COM(2015) 800, s. 13–14.

(20)

Komisja Europejska, European Economic Forecast – Autumn 2015, s. 27.

Informacja prawna