Procedura : 2014/2205(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0043/2016

Teksty złożone :

A8-0043/2016

Debaty :

PV 14/04/2016 - 5
CRE 14/04/2016 - 5

Głosowanie :

PV 14/04/2016 - 7.13
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2016)0137

SPRAWOZDANIE     
PDF 808kWORD 281k
26.2.2016
PE 541.481v02-00 A8-0043/2016

w sprawie sektora prywatnego i rozwoju

(2014/2205(INI))

Komisja Rozwoju

Sprawozdawca: Nirj Deva

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 OPINIA Komisji Spraw Zagranicznych
 OPINIA Komisji Handlu Międzynarodowego
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie sektora prywatnego i rozwoju

(2014/2205(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 208 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Większa rola sektora prywatnego w osiąganiu trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu w krajach rozwijających się” (COM(2014)0263) oraz konkluzje Rady na ten temat z dnia 23 czerwca 2014 r. i 12 grudnia 2014 r.,

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Globalne partnerstwo na rzecz eliminacji ubóstwa i zrównoważonego rozwoju po roku 2015” (COM(2015)0044),

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Godne życie dla wszystkich” (COM(2013)0092) oraz konkluzje Rady na ten temat z dnia 25 czerwca 2013 r.,

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Zwiększanie wpływu unijnej polityki rozwoju – Program działań na rzecz zmian” (COM(2011)0637) oraz konkluzje Rady na ten temat z dnia 14 maja 2012 r.,

–  uwzględniając plan działania na rzecz inwestycji prywatnych w celach zrównoważonego rozwoju przedstawiony w sprawozdaniu UNCTAD na temat inwestycji na świecie za 2014 r.(1),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie promowania rozwoju za pomocą odpowiedzialnych praktyk biznesowych, w tym w odniesieniu do roli przemysłu wydobywczego w krajach rozwijających się(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 listopada 2014 r. w sprawie UE i globalnych ram rozwoju po roku 2015(3),

–  – uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 maja 2015 r. w sprawie finansowania rozwoju(4), a zwłaszcza apel o dostosowanie sektora prywatnego do celów zrównoważonego rozwoju,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 marca 2014 r. w sprawie roli praw własności, systemu własności oraz tworzenia dobrobytu w procesie likwidacji ubóstwa i wzmacniania zrównoważonego rozwoju w krajach rozwijających się(5),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego z działalności unijnej platformy na rzecz instrumentów łączonych w ramach współpracy zewnętrznej od jej utworzenia do końca lipca 2014 r. (COM(2014)0733),

–  uwzględniając deklarację paryską w sprawie skuteczności pomocy z dnia 2 marca 2005 r. oraz program działania z Akry z dnia 4 września 2008 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 16/2014 pt. „Skuteczność łączenia dotacji z regionalnych instrumentów inwestycyjnych z pożyczkami z instytucji finansowych w celu wsparcia polityki zewnętrznej UE”,

–  uwzględniając Partnerstwo z Pusanu w sprawie skutecznej współpracy na rzecz rozwoju z dnia 1 grudnia 2011 r.(6), w szczególności ust. 32, w którym mowa o potrzebie uznania centralnej roli sektora prywatnego dla innowacyjności, tworzenia dobrobytu, dochodów i miejsc pracy, mobilizowania zasobów krajowych i dzięki temu przyczyniania się do ograniczenia ubóstwa,

–  uwzględniając wspólną deklarację w sprawie współpracy publiczno-prywatnej(7) oraz partnerstwo na rzecz dobrobytu(8), które zawarto w wyniku ustaleń części forum w Pusanie poświęconej sektorowi prywatnemu,

–  uwzględniając dokument końcowy Konferencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zrównoważonego Rozwoju (Rio+20), która odbyła się w dniach 20-22 czerwca 2012 r., zatytułowany „Takiej przyszłości chcemy”(9),

–  uwzględniając wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka(10),

–  uwzględniając inicjatywę ONZ Global Compact oraz Wytyczne OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych: Komplementarność i odrębny wkład(11),

–  uwzględniając ramy polityki inwestycyjnej na rzecz zrównoważonego rozwoju przyjęte przez UNCTAD(12),

–  uwzględniając strategię rozwoju sektora prywatnego na lata 2013–2017 opracowaną przez Grupę Afrykańskiego Banku Rozwoju pt. „Wspieranie transformacji sektora prywatnego w Afryce”(13),

–  uwzględniając wydaną przez MOP trójstronną deklarację zasad dotyczących przedsiębiorstw wielonarodowych i polityki społecznej(14),

–  uwzględniając deklarację UNIDO z Limy: Ku zrównoważonemu rozwojowi przemysłowemu sprzyjającemu włączeniu społecznemu (ISID)(15),

–  uwzględniając program godnej pracy MOP,

–  uwzględniając art. 9 ust. 2 lit. b) Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, który wprowadza obowiązek zapewnienia, by instytucje prywatne, które oferują urządzenia i usługi ogólnie dostępne lub powszechnie zapewniane, uwzględniały wszystkie aspekty ich dostępności dla osób niepełnosprawnych(16),

–  uwzględniając strategię UE na lata 2011–2014 dotyczącą społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw (COM(2011)0681),

–  uwzględniając ramy rozwoju po roku 2015, w których postrzega się sektor prywatny jako głównego partnera we wdrażaniu, a także jego rolę w przechodzeniu na gospodarkę ekologiczną,

–  uwzględniając dobrowolne wytyczne dotyczące odpowiedzialnego zarządzania dzierżawą gruntów z 2010 r.(17),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju oraz opinie Komisji Spraw Zagranicznych i Komisji Handlu Międzynarodowego (A8‑0043/2016),

A.  mając na uwadze, że sektor publiczny odgrywa zasadniczą rolę w osiąganiu celów zrównoważonego rozwoju; mając na uwadze, że sektor prywatny napędza dobrobyt i wzrost gospodarczy w każdej gospodarce rynkowej oraz tworzy 90% miejsc pracy i dochodu w krajach rozwijających się; mając na uwadze, że według ONZ sektor prywatny wytwarza obecnie 84% PKB w krajach rozwijających się i ma zdolność zapewnienia trwałych podstaw mobilizacji zasobów krajowych, a przez to zmniejszenia uzależnienia od pomocy, pod warunkiem że jest odpowiednio regulowany, przestrzega praw człowieka i norm ochrony środowiska i jest powiązany z konkretną i długoterminową poprawą stanu gospodarki krajowej, zrównoważonym rozwojem i zmniejszaniem nierówności,

B.  mając na uwadze, że zgodnie ze wskaźnikiem ubóstwa Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju 1,2 miliarda ludzi zarabia mniej niż 1,25 USD dziennie; mając na uwadze, że nierówności się pogłębiają i wraz z ubóstwem stanowią jedno z głównych zagrożeń dla stabilności na świecie;

C.  mając na uwadze, że istnieje wyraźny związek między rozwijaniem silnego sektora wytwórczego a ograniczaniem ubóstwa rynkowego: wzrost wartości dodanej produkcji na mieszkańca o 1% zmniejsza o prawie 2% liczbę osób ubogich(18);

D.  mając na uwadze, że konieczne są znaczne nakłady inwestycyjne, a szacowana wysokość środków potrzebnych rocznie w krajach rozwijających się wynosi o 2,4 bln USD więcej niż kwoty obecnie wydawane; mając na uwadze, że finansowanie prywatne może być uzupełnieniem finansowania publicznego, lecz nie może go zastąpić;

E.  mając na uwadze, że ONZ ogłosiła rok 2012 Międzynarodowym Rokiem Spółdzielczości, aby podkreślić rolę spółdzielni w zapewnianiu rozwoju, upodmiotowienia obywateli i ochrony godności ludzkiej oraz wspieraniu milenijnych celów rozwoju (MCR); mając na uwadze, że sektor spółdzielczy na całym świecie liczy około 800 mln członków w ponad 100 krajach i szacuje się, że zapewnia ponad 100 mln miejsc pracy na całym świecie;

F.  mając na uwadze, że mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa (MMŚP), będące podstawą każdej gospodarki rynkowej, zmagają się ze znacznie większymi obciążeniami regulacyjnymi w krajach rozwijających się niż w UE, a większość z nich działa w sferze gospodarki nieformalnej, przez co boryka się z brakiem stabilności i nie ma dostępu do ochrony prawnej, praw pracowniczych i do finansowania; mając na uwadze, że według raportu Banku Światowego na temat prowadzenia działalności gospodarczej w 2014 r. („Doing Business 2014”) największe obciążenia regulacyjne występują w krajach najbiedniejszych(19);

G.  mając na uwadze, że uprzemysłowienie (zwłaszcza dzięki rozwojowi lokalnych małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) oraz małych i średnich zakładów przemysłowych) jest motorem dobrobytu i rozwoju;

H.  mając na uwadze, że w deklaracji ONZ o prawie do rozwoju z 1986 r. uznano rozwój za podstawowe prawo człowieka; mając na uwadze, że w deklaracji tej zawarto zobowiązanie do podejścia opartego na prawach człowieka i charakteryzującego się urzeczywistnianiem wszystkich praw człowieka (gospodarczych, społecznych, kulturalnych, obywatelskich i politycznych); mając również na uwadze zawarte w deklaracji zobowiązanie do zacieśniania współpracy międzynarodowej;

I.  mając na uwadze, że bezpośrednie inwestycje zagraniczne mogą przyczyniać się do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju, o czym mowa we przygotowanym przez UNCTAD projekcie planu działania dotyczącego inwestycji w cele zrównoważonego rozwoju (plan działania na rzecz wspierania wkładu sektora prywatnego(20)), pod warunkiem że inwestycje te są należycie uregulowane i powiązane z konkretnymi usprawnieniami w gospodarce krajowej, zwłaszcza jeśli chodzi o transfer technologii i tworzenie możliwości szkolenia dla miejscowej siły roboczej, w tym kobiet i ludzi młodych;

J.  mając na uwadze, że taryfy przywozowe odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu dochodów rządowych i umożliwianiu rozwoju rodzących się gałęzi przemysłu na wewnętrznych rynkach krajów rozwijających się; mając na uwadze, że taryfy przywozowe na przetworzone produkty rolne mogą pozwalać na tworzenie wartości dodanej i miejsc pracy w gospodarce obszarów wiejskich, a także wspierać bezpieczeństwo żywnościowe;

K.  mając na uwadze, że w krajach rozwijających się 60% miejsc pracy znajduje się w sektorze nieformalnym w mikroprzedsiębiorstwach oraz małych i średnich przedsiębiorstwach (MMŚP), oraz mając na uwadze, że 70% MMŚP nie otrzymuje finansowania od instytucji finansowych, chociaż potrzebuje go do rozwijania się i tworzenia miejsc pracy;

L.  mając na uwadze, że 51 % największych podmiotów gospodarczych na świecie to korporacje, a 500 największych korporacji wielonarodowych na świecie prowadzi prawie 70% wymiany handlowej na świecie;

M.  mając na uwadze, że średnia wartość dodana produkcji na mieszkańca w krajach uprzemysłowionych jest 10 razy wyższa niż w krajach rozwijających się i 90 razy wyższa niż w krajach najsłabiej rozwiniętych(21);

N.  mając na uwadze, że politykę podatkową państw rozwiniętych i krajów rozwijających się ograniczają w praktyce wymagania globalnych inwestorów i rynków finansowych; mając na uwadze, że według MFW kraje rozwijające się szczególnie dotyka unikanie opodatkowania przez osoby prawne, ponieważ uzyskiwanie dochodów przez te kraje zależy od podatku od osób prawnych w większym stopniu niż w krajach OECD; mając na uwadze, że praktyki ułatwiające uchylanie się od opodatkowania korporacjom ponadnarodowym i osobom prywatnym są powszechnie stosowane przez państwa członkowskie UE;

O.  mając na uwadze, że panel wysokiego szczebla doradzający sekretarzowi generalnemu ONZ Ban Ki-moonowi w sprawie Agendy rozwoju po 2015 roku stwierdził, po zasięgnięciu opinii dyrektorów generalnych 250 firm (o rocznych dochodach w wysokości 8 bln USD) z 30 krajów, że strategie korporacyjne muszą obejmować pojęcie zrównoważonego rozwoju, by przedsiębiorstwa mogły wykorzystać możliwości handlowe do wspierania zrównoważonego wzrostu; mając na uwadze, że gotowość sektora prywatnego do wnoszenia wkładu w zrównoważony rozwój często hamuje brak wyraźnych modeli nawiązywania przez przedsiębiorstwa partnerstwa z sektorem publicznym; mając na uwadze, że sektor prywatny jest potencjalnym dostawcą towarów i usług dla ubogich wspólnot i osób, gdyż może obniżyć koszty, zwiększyć wybór dostępnych towarów i usług i dostosować je konkretnych potrzeb danych społeczności i osób, a także przyczynić się do upowszechniania gwarancji i norm środowiskowych i społecznych;

P.  mając na uwadze, że wobec braku powszechnie akceptowanej definicji partnerstwo publiczno-prywatne (PPP) można zdefiniować jako wielostronne ustalenia między podmiotami prywatnymi, organami publicznymi i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, które dążą do osiągnięcia celu publicznego przynoszącego wzajemne korzyści dzięki dzieleniu się zasobami lub wiedzą fachową;

Q.  mając na uwadze, że europejskie instytucje finansujące rozwój, czyli grupa 15 dwustronnych instytucji odgrywających ważną rolę w zapewnianiu długoterminowego finansowania sektora prywatnego w gospodarce krajów rozwijających się i przechodzących reformy, dążą do inwestowania w przedsiębiorstwa przynoszące różne efekty rozwojowe, od niezawodnych dostaw energii elektrycznej i czystej wody po zapewnianie finansowania MŚP oraz dostępu do rynków małym gospodarstwom rolnym;

R.  mając na uwadze, że PPP są od dziesięcioleci powszechną praktyką w krajach rozwiniętych, szczególnie w krajach europejskich i w Stanach Zjednoczonych, i są obecnie szeroko wykorzystywane przez większość darczyńców w krajach rozwijających, realizując w przybliżeniu 15-20% łącznych inwestycji w infrastrukturę;

S.  mając na uwadze, że 2,5 miliarda osób, w większości kobiety i ludzie młodzi z krajów rozwijających się, jest wykluczonych ze środowisk biznesowych i formalnego sektora finansowego oraz nie ma możliwości posiadania dóbr i gruntów na własność; mając na uwadze, że we wszystkich grupach dochodowych w krajach rozwijających się wciąż utrzymuje się między kobietami i mężczyznami różnica wynagrodzeń na poziomie 6-9 punktów procentowych; mając na uwadze, że dialog społeczny to ważne narzędzie wspierania równouprawnienia płci w miejscu pracy oraz zmieniania modelu niedostatecznej reprezentacji w środowiskach biznesowych w krajach rozwijających się;

T.  mając na uwadze, że odpowiednio przygotowane i skutecznie wdrożone PPP mają zdolność długoterminowego zmobilizowania funduszy prywatnych i publicznych, tworzenia innowacji w modelach technologicznych i biznesowych oraz uwzględnienia wbudowanych mechanizmów do zapewniania rozliczalności takich partnerstw z wyników działań na rzecz rozwoju;

U.  mając na uwadze, że PPP w krajach rozwijających się koncentrują się jak dotąd głównie na sektorach energii, infrastruktury i telekomunikacji, natomiast ich potencjał w takich sektorach jak rolnictwo, edukacja, technologie ekologiczne, badania i innowacje, opieka zdrowotna i prawa własności, jest w znacznym stopniu niewykorzystany;

V.  mając na uwadze, że niemal dwie trzecie pożyczek udzielonych przez Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) państwom Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) w ostatnich 10 latach były przeznaczone na działania sektora prywatnego; mając na uwadze, że instrument inwestycyjny EBI utworzony na mocy umowy z Kotonu uznano za wyjątkowy, zdolny do ponoszenia ryzyka fundusz odnawialny przeznaczony na finansowanie inwestycji podwyższonego ryzyka stanowiących wsparcie rozwoju sektora prywatnego;

W.  mając na uwadze, że co roku do osób w wieku produkcyjnym w krajach rozwijających się dołącza 45 mln osób poszukujących pracy(22), podczas gdy 34 % przedsiębiorstw w 41 krajach przyznaje, że nie może znaleźć odpowiednich pracowników;

X.  mając na uwadze, że – w kontekście Programu działań na rzecz zmian – łączenie wsparcia uznano za ważne narzędzie przyciągania dodatkowych zasobów przez połączenie dotacji UE z pożyczkami lub kapitałem zapewnianym przez podmioty publiczne lub prywatne; mając jednak na uwadze, że w sprawozdaniu specjalnym Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 16/2014 w sprawie łączenia wsparcia stwierdzono, że w niemal połowie skontrolowanych projektów brakowało wystarczającego potwierdzenia zasadności dotacji, a w wielu tych przypadkach istniały przesłanki świadczące o tym, że inwestycje doszłyby do skutku nawet bez wkładu ze strony UE;

Y.  mając na uwadze, że przemysł wytwórczy, który w 2009 r. zapewniał około 470 mln, a w 2013 r. około pół miliarda miejsc pracy na całym świecie(23), ma ogromny potencjał generowania zatrudnienia i bogactwa oraz zapewniania godnych miejsc pracy wysokiej jakości;

Z.  mając na uwadze, że światowe bogactwa są w coraz większym stopniu skupione w rękach wąskiej elity, a według szacunków do 2016 r. najbogatszy 1 % ludzkości będzie właścicielem ponad połowy światowych dóbr;

AA. mając na uwadze, że sprawiedliwe i progresywne opodatkowanie uwzględniające kryteria dobrobytu i sprawiedliwości społecznej odgrywa kluczową rolę w zmniejszaniu nierówności, gdyż kształtuje redystrybucję bogactw od obywateli o wyższych dochodach do najbardziej potrzebujących osób w danym kraju;

Długoterminowa strategia współpracy z sektorem prywatnym

1.  przyznaje, że odpowiednio regulowane inwestycje prywatne w krajach rozwijających się mogą przyczynić się do osiągnięcia wyznaczonych przez ONZ celów zrównoważonego rozwoju; z zadowoleniem przyjmuje konkluzje Rady z dnia 12 grudnia 2014 r. dotyczące wzmocnienia roli sektora prywatnego we współpracy na rzecz rozwoju i zgadza się z nimi; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji dotyczącą wspierania sektora prywatnego w stawaniu się – obok innych organizacji rządowych i pozarządowych działających na rzecz rozwoju oraz integracyjnych modeli biznesowych, np. spółdzielni i przedsiębiorstw społecznych – ważnym partnerem w dążeniu do zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu w ramach celów zrównoważonego rozwoju ONZ, co oznacza zobowiązanie do dobrego zarządzania, ograniczania ubóstwa i tworzenia bogactw w drodze zrównoważonych inwestycji, a także do zmniejszania nierówności, wspierania praw człowieka i norm środowiskowych oraz umacniania pozycji gospodarki lokalnej; podkreśla konieczność pełnego zrozumienia i uznania odmiennych ról podmiotów sektora prywatnego i publicznego przez wszystkie zaangażowane strony;

2.  wzywa Komisję, by dalej czynnie uczestniczyła w rozmowach dotyczących programu działań do roku 2030, a równocześnie uznała różnorodność sektora prywatnego i wyzwania, jakie trzeba podjąć, by złagodzić ubóstwo osób najbardziej zmarginalizowanych i tych, do których najtrudniej jest dotrzeć; uważa, że w każdej strategii politycznej UE mającej na celu zaangażowanie sektora prywatnego w działania na rzecz rozwoju należy sprecyzować, do której części sektora prywatnego jest ona skierowana;

3.  podkreśla, że przyszłe partnerstwa w ramach programu działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030 muszą w większym stopniu koncentrować się na ograniczaniu ubóstwa i nierówności; przypomina, że oficjalna pomoc rozwojowa (ODA) musi być nadal kluczowym narzędziem walki z wszelkimi formami ubóstwa i służyć zaspokajaniu podstawowych potrzeb społecznych w krajach rozwijających się, i nie może jej zastąpić finansowanie ze źródeł prywatnych; uznaje możliwości przyciągania prywatnych środków finansowych pod warunkiem zachowania przejrzystości, rozliczalności, odpowiedzialności za własny rozwój oraz dostosowania do priorytetów danego kraju i zagrożeń dla zdolności obsługi zadłużenia;

4.  apeluje o większe inwestycje publiczne w usługi publiczne dostępne dla wszystkich, zwłaszcza w sektorze transportu, dostępu do wody pitnej, zdrowia i edukacji;

5.  uważa, że sektor prywatny i sektor publiczny są najskuteczniejsze, gdy działają wspólnie w celu stworzenia zdrowego środowiska dla inwestycji i działalności przedsiębiorstw oraz zapewnienia podstaw wzrostu gospodarczego; podkreśla, że wszelkie partnerstwa i sojusze z sektorem prywatnym muszą koncentrować się na priorytetowych wspólnych wartościach, które dają zgodność celów biznesowych z celami UE w dziedzinie rozwoju i spełniają międzynarodowe normy skuteczności rozwoju; uważa, że muszą one być współtworzone i współzarządzane z danymi krajami partnerskimi, by zapewnić podział ryzyka, odpowiedzialności i korzyści, muszą być racjonalne kosztowo, obejmować precyzyjne cele rozwojowe i regularne etapy pozwalające na ocenę, a także cechować się wyraźną rozliczalnością i przejrzystością;

6.  z zadowoleniem przyjmuje rolę odgrywaną przez inwestycje zagranicznego sektora prywatnego w krajach rozwijających się w stymulowaniu ich rozwoju; ponadto podkreśla znaczenie zachęcania do odpowiedzialnych inwestycji, które wspierają rynki lokalne i przyczyniają się do ograniczania ubóstwa;

7.  popiera prace Stowarzyszenia Europejskich Instytucji Finansowania Rozwoju, gdyż jego członkowie zapewniają wsparcie kapitałowe przedsiębiorstwom w krajach rozwijających się w formie bezpośrednich inwestycji w przedsiębiorstwa, a także pośrednio przez powierzanie kapitału lokalnym bankom komercyjnym i funduszom private equity rynków wschodzących oraz koncentrują się na mikroprzedsiębiorstwach oraz małych i średnich przedsiębiorstwach; wzywa Komisję, by przez finansowanie i współpracę wspierała tego typu programy ze względu na szczególne znaczenie sektora prywatnego w krajach rozwijających się;

8.  wzywa do opracowania skuteczniejszych standardów przejrzystości i rozliczalności przedsiębiorstw technologicznych UE w związku z eksportem technologii, które mogą być wykorzystywane do łamania praw człowieka, ułatwiania korupcji lub prowadzenia działań sprzecznych z interesami UE w dziedzinie bezpieczeństwa;

9.  podkreśla, że strategie polityczne UE dotyczące handlu, inwestycji i rozwoju są ze sobą powiązane i wywierają bezpośredni wpływ w krajach rozwijających się; przypomina, że art. 208 traktatu lizbońskiego ustanawia zasadę spójności polityki na rzecz rozwoju, która wymaga uwzględniania celów współpracy na rzecz rozwoju przy realizowaniu polityki mogącej wywierać wpływ na kraje rozwijające się; apeluje o ocenę wpływu wywieranego na rozwój przez wszystkie strategie polityczne dotyczące handlu i inwestycji, zwłaszcza w odniesieniu do powszechnego dostępu do towarów i usług świadczonych w interesie ogólnym; podkreśla znaczenie przeprowadzenia przeglądu rozdziałów dotyczących zrównoważonego rozwoju we wszystkich przyszłych dwustronnych umowach handlowych w celu włączenia do nich skutecznych systemów sprawozdawczości dla sektora prywatnego;

10.  podkreśla potrzebę zbadania możliwości szerszego zaangażowania sektora prywatnego w europejską politykę sąsiedztwa, aby przyczyniał się on do tworzenia wzrostu gospodarczego i miejsc pracy w krajach sąsiadujących z UE, np. przez udostępnianie wiedzy o zapewnianiu dostępu do kapitału;

11.  wzywa Komisję, by w pierwszej kolejności propagowała, wspierała i finansowała partnerstwa publiczno-prywatne oraz by przy wdrażaniu wraz z sektorem prywatnym programów rozwojowych uwzględniała obowiązkowe i publicznie dostępne oceny ex ante skutków społecznych i skutków dotyczących ubóstwa;

12.  zwraca się do UE, by włączała do tych działań formalne konsultacje z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i społecznościami, których bezpośrednio i pośrednio dotyczą projekty rozwojowe;

13.  podkreśla ogromny potencjał wartości dodanej UE w partnerstwie z sektorem prywatnym, przy ścisłej koordynacji z państwami członkowskimi i odpowiednimi organizacjami międzynarodowymi, z których wiele ma udokumentowane osiągnięcia we współpracy z sektorem prywatnym; podkreśla, że w pełni funkcjonująca gospodarka rynkowa opierająca się na praworządności wciąż jest ważnym motorem rozwoju gospodarczego i społecznego oraz że prowadzona przez UE polityka rozwoju powinna odzwierciedlać ten fakt;

14.  z zadowoleniem przyjmuje „Ramy zaangażowania przedsiębiorstw w działalność Organizacji Narodów Zjednoczonych”, w których podkreślono, że silny sektor prywatny tworzący wzrost gospodarczy ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju oraz że sektor prywatny „wnosi istotny wkład we wspólny postęp gospodarczy, społeczny i środowiskowy”;

15. z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie sektora prywatnego w prace forum wysokiego szczebla OECD ds. skuteczności pomocy; w związku z tym ze szczególnym zadowoleniem przyjmuje inicjatywy dotyczące innowacyjnych metod przyciągania prywatnych środków finansowych przeznaczonych na rozwój oraz wspólną deklarację z Pusanu z 2011 r. zatytułowaną „Rozszerzenie i zacieśnienie współpracy sektora publicznego i prywatnego na rzecz szerszego, sprzyjającego włączeniu społecznemu i zrównoważonego wzrostu”;

16.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że wciąż rośnie udział niewiązanej pomocy dwustronnej, ale jednocześnie wyraża zaniepokojenie z powodu utrzymywania się formalnych i nieformalnych form pomocy wiązanej(24); wzywa UE i jej państwa członkowskie, by wywiązały się z powziętego w konsensusie europejskim w sprawie rozwoju zobowiązania do „propagowania dalszego niewiązania pomocy wykraczającego poza istniejące zalecenia OECD”; podkreśla potencjał tworzenia wzrostu leżących w dalszej pomocy niewiązanej, która byłaby korzystna dla lokalnych sektorów przemysłu w krajach rozwijających się; apeluje o podniesienie wysokości realnej pomocy oraz o tworzenie trwałych łańcuchów wartości dodanej na szczeblu regionalnym i lokalnym; wzywa do dalszego wzmacniania pozycji podmiotów lokalnych oraz do położenia nacisku na tworzenie trwałych łańcuchów wartości dodanej na szczeblu regionalnym i lokalnym; podkreśla znaczenie poczucia odpowiedzialności za własny rozwój na szczeblu lokalnym i regionalnym, własnych strategii krajowych państw partnerskich oraz programów reform, a także wkładu projektów na rzecz rozwoju i wartości dodanej tworzonej przez zapewnienie lokalnych łańcuchów dostaw; uważa, że polityka rozwoju ma do odegrania ważną rolę w eliminowaniu podstawowych przyczyn bieżących przepływów migracyjnych w kierunku UE;

17.  uznaje również prawo wszystkich krajów, zwłaszcza krajów rozwijających się, do nakładania tymczasowych ograniczeń kapitałowych w celu zapobiegania kryzysom finansowym wynikającym z krótkoterminowych i niestabilnych przepływów prywatnych środków finansowych; apeluje o usunięcie ze wszystkich umów handlowych i inwestycyjnych, w tym na szczeblu WTO, ograniczeń uniemożliwiających korzystanie z tego prawa;

18.  zauważa, że wspierając sektor prywatny, UE musi uwzględniać dostępność, ponieważ wykluczenie znacznej części społeczeństwa, np. osób niepełnosprawnych, pozbawia przedsiębiorstwa prywatne rynku o niebagatelnych rozmiarach;

Wsparcie dla lokalnego sektora prywatnego w krajach rozwijających się

19.  zwraca uwagę, że na MMŚP w krajach rozwijających się mogą być nakładane znacznie większe obciążenia regulacyjne niż w UE oraz że przedsiębiorstwa te nie mogą skorzystać z ochrony prawnej i wykonywać praw własności, a ponadto prowadzą działalność w zmiennych warunkach gospodarki nieformalnej; podkreśla w tym względzie znaczenie systemów rejestracji gruntów; podkreśla konieczność wspierania lokalnego sektora prywatnego w krajach rozwijających się, np. przez dostęp do finansowania i propagowanie przedsiębiorczości; wzywa Komisję, innych darczyńców i agencje ds. rozwoju, by w większym stopniu wspierali tworzenie potencjału krajowych MŚP;

20.  wzywa UE do wspierania opracowanych w danym kraju strategii rozwoju kształtujących wkład sektora prywatnego w rozwój przez włączanie sektora prywatnego w ramy rozwoju skupiające się na krajowych spółdzielniach, MŚP i mikroprzedsiębiorstwach, zwłaszcza na małych gospodarstwach rolnych, gdyż oferują one największy potencjał równomiernego rozwoju w kraju;

21.  podkreśla potrzebę większego wspierania partnerstwa z krajami rozwijającymi się służącego poprawie ich ram regulacyjnych przez tworzenie środowiska sprzyjającego inicjatywom prywatnym, zapewnianie mechanizmów wspierania przedsiębiorstw, a zarazem dążenie do właściwej równowagi między tworzeniem klimatu sprzyjającego inwestycjom a ochroną interesów publicznych i środowiska dzięki regulacjom; zauważa, że należy ułatwiać tworzenie w krajach rozwijających się wiarygodnych systemów bankowych i administracji podatkowej, mogących zapewnić wydajne zarządzanie finansowe i gospodarowanie funduszami publicznymi i prywatnymi; wzywa rządy partnerskie do wprowadzenia klauzuli wygaśnięcia umożliwiającej unieważnienie zbędnych środków; zauważa, że prawodawstwo należy poddawać ocenie skutków, aby oszacować ujemny przyrost miejsc pracy i zagrożenia dla norm środowiskowych;

22.  apeluje do UE, aby zwiększała zdolność krajów rozwijających się do mobilizacji dochodów krajowych w walce z uchylaniem się od opodatkowania, korupcją i nielegalnymi przepływami finansowymi, a szczególnie aby pomagała krajom najsłabiej rozwiniętym i państwom niestabilnym w budowaniu skuteczniejszych i bardziej stabilnych instytucji zarządzających, w tym przez tworzenie sprawiedliwych i skutecznych systemów podatkowych; apeluje do UE, by w tym celu udoskonaliła pomoc finansową i techniczną dla krajów rozwijających się, by zapewnić wyższy poziom przejrzystości i rozliczalności; wzywa UE, jej państwa członkowskie i wszystkie odpowiednie organizacje oraz kraje rozwinięte i rozwijające się, które w 2011 r. podpisały partnerstwo z Pusanu w sprawie skutecznej współpracy na rzecz rozwoju, aby wywiązały się z zobowiązania do wzmożenia wysiłków mających na celu walkę z korupcją i nielegalnymi przepływami finansowymi;

23.  wzywa DG Komisji ds. Współpracy Międzynarodowej i Rozwoju do współpracy z DG ds. Wzrostu przy powielaniu regionalnych struktur wspierania MMŚP w krajach rozwijających się na wzór Europejskiej Sieci Przedsiębiorczości, mających pomagać im w legalnym prowadzeniu działalności, zdobywaniu dostępu do finansowania i kapitału, wchodzeniu na rynek i pokonywaniu barier prawnych, a w szczególności wspierać umacnianie organizacji pośredniczących, które je reprezentują; podkreśla, że takie struktury mogą z biegiem czasu utorować drogę dla lokalnych i regionalnych partnerstw publiczno-prywatnych w dziedzinach od agrobiznesu po szkolenia zawodowe i programy opieki zdrowotnej, ułatwiając budowanie potencjału, przekazywanie wiedzy i doświadczenia oraz wspólne korzystanie z zasobów lokalnych i międzynarodowych;

24.  przypomina, że UE jest odpowiedzialna za wspieranie sprawiedliwego globalnego systemu podatkowego, co wymaga wprowadzenia faktycznie obowiązkowych wymogów dotyczących sprawozdawczości korporacji transnarodowych w rozbiciu na poszczególne kraje, stworzenia publicznych rejestrów rzeczywistych właścicieli spółek, funduszy powierniczych i podobnych podmiotów prawnych, zapewnienia automatycznej wymiany informacji podatkowych oraz sprawiedliwego podziału prawa do nakładania podatków przy negocjowaniu konwencji podatkowych i umów inwestycyjnych z krajami rozwijającymi się; uważa również, że instytucje finansowania rozwoju powinny inwestować wyłącznie w te przedsiębiorstwa i fundusze, które wykazują chęć publicznego ujawnienia rzeczywistych właścicieli oraz prowadzenia sprawozdawczości finansowej w rozbiciu na poszczególne kraje;

25.  przypomina, że systemy taryfowe są zasadniczym elementem otoczenia regulacyjnego dostosowanego do rozwoju sektora prywatnego sprzyjającego ubogim i do tworzenia miejsc pracy; z zaniepokojeniem odnotowuje jednak, że umowy o partnerstwie gospodarczym wprowadzają ograniczenie taryf przywozowych w wielu sektorach gospodarki AKP, podczas gdy zniesienie wszystkich taryf na przywóz z UE znacznie obniżyłoby dochody taryfowe, a w niektórych przypadkach zmniejszyłoby aż o 15-20 % dochody rządowe; apeluje do UE o dostosowanie jej polityki handlowej do zasady spójności polityki na rzecz rozwoju;

26.  z zadowoleniem przyjmuje pulę środków EBI na finansowanie skutków w kwocie 500 mln EUR w ramach instrumentu inwestycyjnego umowy z Kotonu, która umożliwia EBI zwiększenie współpracy z sektorem prywatnym w bardziej ryzykownych obszarach i trudniejszych środowiskach; ubolewa z powodu ograniczenia środków EBI przeznaczonych na pożyczki dla Azji; podkreśla, że wszystkie inwestycje EBI w ramach instrumentu inwestycyjnego umowy z Kotonu powinny być spójne z opracowanymi w danym kraju strategiami rozwoju, zgodnie z zasadą demokratycznej odpowiedzialności za własny rozwój;

27.  podkreśla, że w państwach niestabilnych i krajach, w których zakończył się konflikt, przeszkody dla sektora prywatnego są większe niż gdzie indziej i wymagają bardziej ukierunkowanego podejścia w celu poprawy klimatu inwestycyjnego oraz zniesienia ograniczających, przestarzałych uregulowań dotyczących biznesu, a także wyeliminowania rabunkowych zachowań i wysokiego poziomu korupcji; w związku z tym zaleca, by Komisja zainicjowała dialog na temat reformy polityki z krajami partnerskimi i sektorem prywatnym w celu przezwyciężenia głębokiej nieufności między rządami a sektorem prywatnym, powstającej tradycyjnie w wyniku pogoni za zyskiem, kumoterstwa i braku legitymacji;

28.  wzywa Komisję, państwa członkowskie i kraje rozwijające się do zwiększenia wysiłków na rzecz wzmacniania pozycji gospodarczej kobiet oraz wprowadzenia mechanizmów wsparcia dla przedsiębiorczyń; odnotowuje udowodnioną skuteczność ukierunkowanego na oszczędności podejścia do włączania kobiet w działalność finansową; zaleca uwzględnianie problematyki płci we wszystkich programach partnerstwa, w połączeniu ze szkoleniami z zakresu przedsiębiorczości dla kobiet, ludzi młodych, osób niepełnosprawnych oraz ukierunkowanych kobiecych sieci aniołów biznesu; apeluje o większe wsparcie dla miejscowych przedsiębiorczyń, aby umożliwić im czerpanie korzyści ze wzrostu gospodarczego, którego motorem jest sektor prywatny; zaleca przyjęcie środków na rzecz monitorowania procesu wzmacniania pozycji kobiet i zauważa, że według MFW dochód na mieszkańca wzrósłby znacznie, gdyby kobiety na równi z mężczyznami uczestniczyły w rynku pracy;

Zaangażowanie europejskiego i międzynarodowego sektora przedsiębiorstw w osiąganie zrównoważonego rozwoju

29.  podkreśla, że potencjał wkładu sektora prywatnego w długoterminowy zrównoważony rozwój wykracza poza zasoby finansowe, doświadczenie i wiedzę fachową tego sektora, i obejmuje również tworzenie lokalnych łańcuchów wartości i kanałów dystrybucji, które przynoszą miejsca pracy, zmniejszanie ubóstwa i nierówności, wspieranie praw i szans kobiet, a także zrównoważenie środowiskowe, większy zasięg oddziaływania i lepszą skuteczność oraz lepszą dostępność rynkową i cenową produktów, usług i technologii; wzywa, by europejskie starania na rzecz rozwoju odgrywały istotną rolę we wdrażaniu uzgodnionych norm międzynarodowych, np. wytycznych ONZ dotyczących działalności gospodarczej i praw człowieka oraz norm Międzynarodowej Organizacji Pracy, w tym we współpracy z przedsiębiorstwami i inwestorami w celu zapewnienia pełnej zgodności ze wspomnianymi wytycznymi oraz z wytycznymi OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych w ich działalności biznesowej i w łańcuchach dostaw w krajach rozwijających się;

30.  podkreśla, że dialog społeczny ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia rzeczywistego zaangażowania sektora prywatnego w rozwój; podkreśla odpowiedzialność krajów rozwijających się za wspieranie dialogu społecznego między pracodawcami z sektora prywatnego, pracownikami i rządami krajowymi jako sposobu na poprawę dobrego zarządzania i stabilności państwa; w szczególności wzywa kraje rozwijające się do zagwarantowania, że tym dialogiem społecznym objęte zostaną również strefy przetwórstwa wywozowego (EPZ) i klastry przemysłowe;

31.  podkreśla, że sektor prywatny, a zwłaszcza lokalne MŚP, muszą uczestniczyć w dialogu politycznym wraz z innymi parterami w dziedzinie rozwoju, by ułatwić wzajemne zrozumienie i sprostać oczekiwaniom, zapewniając jednocześnie wydajność i przejrzystość; w związku z tym podkreśla ważną rolę delegatur UE w krajach rozwijających się jako platformy takiego dialogu; podkreśla pozytywną rolę spółdzielni jako katalizatorów rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu i ich zdolność do wzmacniania pozycji wspólnot przez tworzenie miejsc pracy i dochodów; w szczególności zaznacza, że pracownicy utworzyli spółdzielnie i stowarzyszenia świadczące wspólne usługi, aby przyczynić się do samozatrudnienia w gospodarce nieformalnej, natomiast na obszarach wiejskich spółdzielcze kasy oszczędnościowe i spółdzielnie kredytowe zapewniają dostęp do usług bankowych, które są niedostępne w wielu społecznościach, a także finansują tworzenie małych przedsiębiorstw i mikroprzedsiębiorstw; przyznaje, że sektor prywatny obejmuje takie podmioty jak przedsiębiorstwa społeczne i organizacje sprawiedliwego handlu, których działania są nieodłączne od zasad społecznych i środowiskowych; wzywa Komisję, by w działaniach dotyczących roli sektora prywatnego w rozwoju uznała wysiłki tych podmiotów;

32.  wzywa Komisję, by opowiedziała się za propozycją inwestorów i innych zainteresowanych podmiotów dotyczącą wsparcia wiążących zasad sprawozdawczości przedsiębiorstw w sprawach społecznych, środowiskowych oraz dotyczących praw człowieka, spójnych z dyrektywą UE w sprawie sprawozdawczości niefinansowej i ujętych łącznie w nowo zaproponowanych celach zrównoważonego rozwoju ONZ;

33.  zwraca się do UE, by przyczyniła się do umacniania i tworzenia struktur, sieci i instytucji krajowych podmiotów sektora prywatnego, szczególnie MMŚP, z uwagi na ich rolę w kształtowaniu polityki krajowej i regionalnej;

34.  podkreśla, że jedno z najważniejszych ograniczeń w zwiększaniu udziału podmiotów prywatnych w działaniach prowadzonych w krajach rozwijających się wynika z braku projektów mogących uzyskać finansowanie od banków ze względu na słabe ramy prawne, instytucjonalne i fiskalne oraz zdolności egzekwowania prawa, jak również z braku zasobów na planowanie inwestycji i przygotowanie projektów; apeluje o zwiększenie pomocy technicznej dla sektora przedsiębiorstw publicznych krajów partnerskich w celu zwiększenia ich zdolności do przyjęcia na siebie odpowiedzialności za zarządzanie partnerstwami publiczno-prywatnymi oraz odpowiedzialności za przedsięwzięcie na zakończenie procesu; podkreśla, że sektor prywatny musi planować długoterminowe inwestycje z myślą o zyskach, gdyż jest on zależny od udziałowców i w przeciwnym razie nie miałby długofalowej wizji niezbędnej do osiągnięcia zysków w sektorach społecznych, które mają kluczowe znaczenie dla rozwoju społecznego;

35.  zauważa, że udział inwestorów prywatnych w infrastrukturze w krajach rozwijających się znacznie wzrósł – z 18 mld USD w 1990 r. do 150 mld USD w 2013 r.; wzywa do dalszego zaangażowania w tym zakresie i zauważa, że brak dostępu do infrastruktury jest główną przeszkodą w rozwoju sektora prywatnego, szkodzącą wynikom i tworzeniu miejsc pracy;

36.  podkreśla znaczny potencjał PPP w rolnictwie, wymagający jednak jasno zdefiniowanych i solidnych ramach prawnych w dziedzinie praw własności i bezpiecznej dzierżawy ziemi, aby zapobiec grabieży ziemi oraz zapewnić większą i rzeczywistą produkcję rolną; z zadowoleniem przyjmuje uruchomienie w 2014 r. programu UE na rzecz lepszego zarządzania gruntami w krajach afrykańskich; zaleca UE i jej delegaturom, by we współpracy z rządami partnerskimi, a także z EBI, Międzynarodowym Funduszem Rozwoju Rolnictwa (IFAD) oraz innymi podobnymi organami odgrywały większą rolę we włączaniu sektora prywatnego w opracowywanie rozwiązań rynkowych dla wyzwań w sektorze rolnictwa; podkreśla potrzebę wprowadzenia zachęt finansowych w celu uniknięcia wykluczenia ubogiej ludności zamieszkującej odległe rejony i rolników uprawiających rośliny niebędące przedmiotem większego zainteresowania na rynku lub raczej nieatrakcyjne dla partnerów z sektora agrobiznesu; podkreśla, że gwarancje powinny obejmować społeczną i środowiskową ocenę ryzyka, konsultacje z prawowitymi przedstawicielami odnośnych społeczności i ich dobrowolną, uprzednią i świadomą zgodę na realizację danego projektu, a także wsparcie prawne dla tych społeczności, jeśli wystąpi taka potrzeba; zwraca się do Komisji o włączenie do projektów procedur monitorowania i o negocjowanie przeglądu umów, które okazały się szkodliwe dla miejscowej ludności;

37.  podkreśla zagrożenia związane z partnerstwami publiczno-prywatnymi w rolnictwie, w tym ryzyko grabieży ziemi, i zaznacza, że zagrożeniom tym należy zapobiegać; podkreśla znaczenie ukierunkowania pomocy na drobnych rolników, a zwłaszcza kobiety; wzywa Komisję do powiązania wszelkich partnerstw publiczno-prywatnych w sektorze rolnictwa obejmujących udział środków UE z całościowymi środkami ochrony drobnych rolników, pasterzy i innych szczególnie narażonych użytkowników gruntów przed potencjalną utratą dostępu do ziemi lub wody; podkreśla, że gwarancje powinny obejmować społeczną i środowiskową ocenę ryzyka, obowiązkowe konsultacje z prawowitymi przedstawicielami odnośnych społeczności i ich dobrowolną, uprzednią i świadomą zgodę jako warunek rozpoczęcia danego projektu, a także wsparcie prawne dla tych społeczności, jeśli wystąpi taka potrzeba; zaleca zastąpienie projektów nowego sojuszu grupy G8 inicjatywami kompleksowego programu rozwoju rolnictwa w Afryce (CAADP); podkreśla, że rekompensaty finansowe i społeczne muszą przybrać postać wiążących zobowiązań i że zawsze należy brać pod uwagę alternatywne plany rozwoju;

38.  zaleca, by UE dalej wspierała projekty w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych i ekologicznych w krajach rozwijających się, zwłaszcza na oddalonych obszarach wiejskich, z zachowaniem zasad zrównoważonego rozwoju; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że jednym z priorytetów puli środków EBI na finansowanie skutków są inwestycje w energię, powszechnie uznawane za kluczowy element uwolnienia wzrostu gospodarczego w Afryce; oczekuje, że innowacyjne instrumenty finansowania będą katalizatorami inwestycji sektora prywatnego w energię ze źródeł odnawialnych, efektywność energetyczną oraz dostęp do energii; zachęca również EBI i europejskie instytucje finansujące rozwój do dalszego finansowania projektów inwestycyjnych służących łagodzeniu zmiany klimatu i przystosowania się do niej w Afryce, zgodnie z zaangażowaniem i zobowiązaniami UE wynikającymi z ramowej konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu (UNFCCC); przypomina, że priorytetowo należy traktować projekty rozproszonej produkcji energii na małą skalę, ze źródeł odnawialnych niepołączonych z główną siecią energetyczną, aby zagwarantować dostęp do energii na obszarach wiejskich, unikając jednocześnie potencjalnego negatywnego wpływu dużej infrastruktury energetycznej na społeczeństwo i środowisko;

39.  wzywa UE, by w oparciu o kryteria skuteczności rozwoju opracowała solidne ramy regulacyjne, w których musi funkcjonować sektor prywatny, w tym w celu wspierania długoterminowych partnerstw publiczno-prywatnych zawartych w drodze umowy; wzywa UE do wspierania partnerstw publiczno-prywatnych tylko wtedy, kiedy nie są dostępne inne, tańsze i mniej ryzykowne warianty finansowania, co należy ocenić na podstawie analizy opłacalności; wzywa UE do wdrożenia skutecznej polityki gwarancji dotyczących projektów partnerstw publiczno-prywatnych w celu zagwarantowania praw człowieka, w tym praw kobiet;

40.  z zadowoleniem przyjmuje osiągnięcia w zakresie łączenia środków publiczno-prywatnych w opiece zdrowotnej i w zapewnianiu lepszego dostępu do leków, a także większego wykorzystywania potencjału transferu technologii w krajach rozwijających się; zaleca, by UE ułatwiała tworzenie nowych możliwości współpracy, wykraczających poza dostęp do leków, by dążyć do zreformowania źle funkcjonujących systemów opieki zdrowotnej w krajach rozwijających się; podkreśla, że wsparcie dla lokalnych MŚP oraz małych i średnich zakładów przemysłowych można zwiększyć nie tylko za pomocą instrumentów finansowych, lecz również przez transfer technologii, tworzenie potencjału, zrównoważony rozwój dostawców oraz powiązania biznesowe;

41.  zwraca uwagę na znaczenie zlikwidowania luki między systemem edukacji a rynkiem pracy w krajach rozwijających się; wzywa Komisję do ułatwiania programów i wspierania partnerstw publiczno-prywatnych obejmujących wszystkie zainteresowane strony, od szkół, uniwersytetów i ośrodków szkoleniowych po podmioty sektora prywatnego, aby zaoferować możliwości szkolenia i edukacji dostosowane do rynku; zachęca do tworzenia instytucji dualnego systemu kształcenia zawodowego, w których ludzie młodzi, realizując program praktyk zawodowych skupiający się na praktycznych aspektach danego zawodu, mogą również uczęszczać na wykłady teoretyczne w wyspecjalizowanych szkołach zawodowych;

42.  podkreśla, że należy zwiększyć potencjał rządów krajów rozwijających się jako organów regulacyjnych, by pomyślnie osiągnąć zrównoważony rozwój;

Zasady współpracy z sektorem prywatnym

43.  podkreśla, że współpraca z sektorem przedsiębiorstw wymaga elastycznego podejścia, dostosowanego nie tylko do oczekiwanych wyników, lecz również do stopnia, w jakim warunki lokalne sprzyjają prywatnym przedsiębiorstwom i inwestycjom; zaleca przyjęcie odmiennego podejścia do krajów najsłabiej rozwiniętych i państw niestabilnych; zauważa, że inwestycje i udział sektora prywatnego w osiąganiu wszystkich celów zrównoważonego rozwoju są bardzo zróżnicowane w poszczególnych krajach rozwijających się; wzywa darczyńców, aby większość pomocy przekazywanej krajom najsłabiej rozwiniętym miała formę dotacji;

44.  z zadowoleniem przyjmuje kryteria zawarte w komunikacie Komisji w sprawie sektora prywatnego i rozwoju dotyczące udzielania bezpośredniego wsparcia sektorowi prywatnemu; wzywa do opracowania jasno określonych ram regulujących wszystkie partnerstwa z sektorem prywatnym przez ustalenie punktów odniesienia, np. działań ukierunkowanych na mikroprzedsiębiorstwa, strategii dostępu do kredytów oraz integracji zawodowej grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, kobiet i ludzi młodych, przy czym działania te muszą zapewniać zgodność z zasadą spójności polityki rozwoju, zasadami skuteczności rozwoju oraz celami polityki rozwoju, zwłaszcza w odniesieniu do zmniejszenia ubóstwa i nierówności; jest zdania, że każda decyzja dotycząca propagowania w krajach rozwijających się partnerstw publiczno-prywatnych wykorzystujących łączenie źródeł finansowania powinna bazować na dogłębnej ocenie tych mechanizmów pod kątem wpływu na rozwój, rozliczalności i przejrzystości, a także na wnioskach z wcześniejszych doświadczeń;

45.  wyraża zaniepokojenie, że nie zawsze stosowane są gwarancje wykorzystania finansów publicznych do przewidzianych celów; podkreśla konieczność uzgodnienia wymiernych wskaźników wyników oraz mechanizmów monitorowania i oceny w fazie przygotowania projektów, a jednocześnie zagwarantowania zgodności inwestycji z uznanymi na arenie międzynarodowej prawami człowieka, normami społecznymi i środowiskowymi oraz zasadami przejrzystości, a także zapewnienia uczciwego płacenia przez sektor prywatny należnej części podatków; podkreśla znaczenie oceny ryzyka, zdolności obsługi zadłużenia, przejrzystości i ochrony inwestycji; podkreśla znaczenie formalnej konsultacyjnej i kontrolnej roli parlamentów i społeczeństwa obywatelskiego w zapewnianiu pełnej przejrzystości i rozliczalności; zaleca zapewnienie rzeczywistego dostępu do wymiaru sprawiedliwości i odszkodowań dla ofiar nadużyć korporacyjnych w krajach rozwijających się, w których realizowane są projekty rozwojowe;

46.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zapewniły zgodność działań przedsiębiorstw zaangażowanych w partnerstwa na rzecz rozwoju z celami zrównoważonego rozwoju oraz przestrzeganie przez nie zasad społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw; zdecydowanie popiera skuteczne i szeroko zakrojone rozpowszechnianie i wdrażanie w UE i poza nią wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka oraz podkreśla, że należy podejmować wszelkie niezbędne działania polityczne i legislacyjne, aby uzupełnić luki w skutecznym wdrażaniu wytycznych ONZ, w tym w odniesieniu do dostępu do wymiaru sprawiedliwości; zaleca, by wszystkie przedsiębiorstwa działające w krajach rozwijających się zapewniły poziom przejrzystości zgodny z wytycznymi OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych, jeśli chodzi o poszanowanie praw człowieka, pozytywnie przyczyniały się do społecznego i środowiskowego dobrobytu krajów rozwijających się i współpracowały z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego; podkreśla, że państwa członkowskie powinny opracować krajowe plany wdrażania wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka, a w szczególności wytycznych OECD dotyczących zachowania należytej staranności na rzecz odpowiedzialnych łańcuchów dostaw minerałów z obszarów objętych konfliktem lub wysoce zagrożonych;

47.  podkreśla, że w polityce handlowej i rozwojowej UE należy szanować polityczne i gospodarcze pole manewru krajów rozwijających się, w szczególności krajów najsłabiej rozwiniętych, by umożliwić w razie potrzeby utrzymanie kluczowych taryf przywozowych oraz wspieranie tworzenia w lokalnym przemyśle wytwórczym i rolno-przetwórczym miejsc pracy wymagających kwalifikacji i zapewniających godziwe warunki, gdyż branże te mogą być źródłem wyższej krajowej wartości dodanej, rozwoju przemysłu i eksportu oraz dywersyfikacji, a czynniki te mają kluczowe znaczenie dla rozwoju gospodarczego i społecznego sprzyjającego włączeniu; wzywa UE i jej państwa członkowskie do wspierania konkretnych środków zapewniających płacenie podatków przez wielonarodowe korporacje w krajach, w których uzyskują one zyski, a także do propagowania rzeczywistej sprawozdawczości w sektorze prywatnym w rozbiciu na poszczególne kraje, co poprawi krajową zdolność mobilizacji zasobów i przyczyni się do uczciwej konkurencji;

48.  zachęca UE do wspierania bieżącego procesu opracowywania międzynarodowego prawnie wiążącego instrumentu ONZ dotyczącego przestrzegania praw człowieka przez korporacje wielonarodowe i inne przedsiębiorstwa, ponieważ instrument taki wyjaśni obowiązki korporacji wielonarodowych w dziedzinie praw człowieka oraz ich obowiązki wobec państw, a także przyczyni się do wprowadzenia skutecznych środków zaradczych na rzecz ofiar tam, gdzie miejscowe sądownictwo jest wyraźnie niezdolne do skutecznego ścigania tych spółek;

49.  z zadowoleniem przyjmuje pogląd Komisji, że należy wspierać strategiczne filary programu godnej pracy MOP, gdyż jest to metoda zwalczania nierówności i wykluczenia społecznego, szczególnie wśród osób najbardziej zmarginalizowanych, w tym kobiet, dzieci, osób starszych i osób niepełnosprawnych; podkreśla, że przedsiębiorstwa powinny wpierać sprawiedliwe traktowanie pracowników, gwarantować bezpieczne i zdrowe warunki pracy, ochronę socjalną i dialog społeczny, a także umożliwiać konstruktywne relacje między pracownikami, kadrą kierowniczą i kontrahentami;

Dalsze perspektywy: działania, jakie należy podjąć, by sektor prywatny został w polityce rozwoju partnerem zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju

50.  wzywa instytucje i organy europejskie do utworzenia jasnych, ustrukturyzowanych, przejrzystych i rozliczalnych ram regulujących partnerstwa i sojusze z sektorem prywatnym w krajach rozwijających się, a także podkreśla, że zwiększając rolę sektora prywatnego, należy równocześnie tworzyć odpowiednie gwarancje i budować potencjał instytucjonalny;

51.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do opracowania jasnej i konkretnej strategii zapewniającej dostosowanie sektora prywatnego do priorytetów rozwojowych rządów krajowych i społeczeństwa obywatelskiego w krajach rozwijających się;

52.  wzywa do utworzenia na szczeblu UE sektorowych platform wielostronnych z udziałem sektora prywatnego, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, organizacji pozarządowych, ośrodków analitycznych, rządów partnerskich, darczyńców, organizacji spółdzielczych, przedsiębiorstw społecznych i innych zainteresowanych stron, aby przezwyciężyć zastrzeżenia i brak zaufania wśród partnerów oraz rozwiązywać problemy, które nieprzewidzianie pojawiają się we wspólnych działaniach rozwojowych; w związku z tym podkreśla ważną rolę delegatur UE w poszczególnych krajach jako pośredników w takim dialogu; zauważa, że proponowane przez Komisję udoskonalenie istniejących mechanizmów, np. forum polityki rozwoju, to krok we właściwym kierunku;

53.  uznaje zalecenie Trybunału Obrachunkowego, by Komisja jasno wykazała finansową i rozwojową dodatkowość dotacji UE w projektach obejmujących łączenie instrumentów finansowania; popiera planowane przez Komisję rozszerzenie zakresu łączenia instrumentów finansowania, aby objąć nim obszary wykraczające poza infrastrukturę, np. zrównoważone rolnictwo, sektory społeczne i rozwój lokalnego sektora prywatnego, jeżeli Komisja przedstawi przekonujące argumenty; podkreśla jednak, że wszelkie operacje łączenia źródeł finansowania muszą być w pełni zgodne z zasadami skuteczności rozwoju, np. z zasadą odpowiedzialności za własny rozwój, rozliczalności i przejrzystości, by zapewnić, że operacje te służą osiąganiu celów zrównoważonego rozwoju; wzywa Komisję do przeprowadzenia oceny mechanizmu łączenia pożyczek z dotacjami oraz do zwiększenia jej zdolności zarządzania projektami obejmującymi łączenie instrumentów finansowania, zgodnie z zaleceniem Trybunału Obrachunkowego; apeluje do Komisji o zdemokratyzowanie struktury zarządzania unijnej platformy na rzecz instrumentów łączonych, a także regionalnych instrumentów łączonych, przez odpowiednią współpracę z wszystkimi właściwymi zainteresowanymi stronami na szczeblu lokalnym, w tym rządami partnerskimi, parlamentami krajowymi, podmiotami sektora prywatnego, związkami zawodowymi i lokalnymi społecznościami; wzywa Komisję do zaostrzenia kryteriów przyznawania pomocy w formie dotacji i ustalania ich kwot, a także do szczegółowego określenia wartości dodanej łączenia instrumentów finansowania w poszczególnych projektach;

54.  wzywa do rozszerzenia obecnego mandatu EBI dotyczącego udzielania pożyczek państwom trzecim, by zwiększyć jego rolę w osiąganiu zrównoważonego rozwoju, a w szczególności by bardziej aktywnie uczestniczyć w nowej strategii sektora prywatnego przez łączenie instrumentów finansowania, współfinansowanie projektów i rozwój lokalnego sektora prywatnego; wzywa ponadto do większej przejrzystości i rozliczalności partnerstw i projektów z udziałem EBI; przypomina, że zasadniczym celem działań EBI z zakresu finansowania realizowanych w krajach rozwijających się z wykorzystaniem gwarancji udzielonej EBI przez Unię powinno być zmniejszanie i, w dłuższej perspektywie, eliminacja ubóstwa; zwraca się do EBI i instytucji państw członkowskich finansujących rozwój o zapewnienie, że przedsiębiorstwa otrzymujące ich wsparcie nie unikają opodatkowania;

55.  wzywa Komisję, by zagwarantowała powiązanie partnerstw i pożyczek dla sektora prywatnego w krajach o niskich dochodach oraz państwach niestabilnych z bezpośrednimi dotacjami dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego, a także dostosowanie ich do priorytetów rozwojowych danych krajów, aby zapewnić udział obywateli i zainicjować procesy z udziałem wielu zainteresowanych stron − organizacji społeczeństwa obywatelskiego, władz lokalnych i związków zawodowych;

56.  wzywa Komisję do zapewnienia we wszystkich delegaturach Unii przeszkolony i wykwalifikowany personel aktywnie przygotowany do umożliwiania i wdrażania partnerstw z podmiotami sektora prywatnego; zauważa, że zobowiązanie do przyspieszenia powstawania biur EBI przy delegaturach Unii to krok we właściwym kierunku; wzywa Komisję, by stosowała w terenie najlepsze praktyki państw członkowskich, których ambasady są zazwyczaj pierwszym punktem kontaktu dla podmiotów sektora prywatnego;

57.  wzywa Komisję do większego zaangażowania, jeśli chodzi o wykorzystywanie jej znaczenia politycznego i możliwości dialogu z rządami partnerskimi i lokalnymi organami władzy, by ułatwić pełniejsze i bardziej pozytywne interakcje z sektorem prywatnym; podkreśla, że krajowe dokumenty strategiczne, krajowe programy orientacyjne i wsparcie budżetowe mogą być najcenniejszymi instrumentami inicjowania reform dotyczących otoczenia biznesowego w krajach partnerskich i wspierania uprzemysłowienia tych krajów; zaleca, by UE poparła plan działań UNCTAD na rzecz inwestycji w cele zrównoważonego rozwoju; zwraca uwagę na fakt, że opracowywanie, tworzenie struktur i wdrażanie partnerstw publiczno-prywatnych jest nadal trudnym i złożonym przedsięwzięciem, a ich powodzenie zależy również od sprzyjającego otoczenia, w którym działają;

58.  podkreśla, że odpowiedzialność za skuteczne wspólne działania spoczywa nie tylko na darczyńcach i zaangażowanych przedsiębiorstwach, ale również na rządach partnerskich; wzywa UE do prac nad zintensyfikowaniem tworzenia potencjału krajów partnerskich, by móc ocenić, kiedy należy włączać się w projekty PPP; podkreśla, że dobre zarządzanie, praworządność, ramy potrzebne do zreformowania działalności gospodarczej, środki przeciwdziałania korupcji, zarządzanie finansami publicznymi oraz skuteczne instytucje publiczne mają kluczowe znaczenie dla inwestycji, innowacyjności i rozwoju sektora prywatnego;

59.  wzywa do większego skoncentrowania się na lepszej koordynacji działań darczyńców i wspólnym programowaniu, a także do położenia nacisku głównie na osiąganie wymiernych wyników i rezultatów rozwoju, aby zmaksymalizować skutki polityki UE w dziedzinie rozwoju i zapewnić pełną rozliczalność wydatków na rozwój;

60.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji, Radzie, wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, sekretarzowi generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych, UNCTAD, UNIDO oraz panelowi wysokiego szczebla ds. programu działań na okres po roku 2015.

(1)

http://unctad.org/en/PublicationsLibrary/wir2014_en.pdf

(2)

Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0163.

(3)

Teksty przyjęte, P8_TA(2014)0059.

(4)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0196.

(5)

Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0250.

(6)

http://www.oecd.org/development/effectiveness/49650173.pdf

(7)

http://www.mofa.go.jp/mofaj/annai/honsho/seimu/nakano/pdfs/hlf4_5.pdf.

(8)

http://www.ifc.org/wps/wcm/connect/topics_ext_content/ifc_external_corporate_site/idg_home/p4p_home

(9)

http://www.uncsd2012.org/content/documents/727The%20Future%20We%20Want%2019%20June%201230pm.pdf

(10)

http://www.ohchr.org/Documents/Publications/GuidingPrinciplesBusinessHR_EN.pdf

(11)

http://www.oecd.org/corporate/mne/34873731.pdf

(12)

http://unctad.org/en/PublicationsLibrary/diaepcb2012d5_en.pdf

(13)

http://www.afdb.org/fileadmin/uploads/afdb/Documents/Policy-Documents/2013-2017_-_Private_Sector_Development_Strategy.pdf

(14)

http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_emp/---emp_ent/---multi/documents/publication/wcms_094386.pdf

(15)

http://www.unido.org/fileadmin/Lima_Declaration.pdf

(16)

http://www.un.org/disabilities/documents/convention/convention_accessible_pdf.pdf

(17)

http://www.fao.org/nr/tenure/voluntary-guidelines/en/

(18)

http://www.unido.org/fileadmin/user_media/Services/PSD/WP4_2014_Industrialisation_and_social_well-being.pdf

(19)

Grupa Banku Światowego, Doing Business 2014: Understanding Regulations for Small and Medium-Size Enterprises [„Prowadzenie działalności gospodarczej w 2014 r.: regulacje dla małych i średnich przedsiębiorstw”], 29 października 2013 r.

(20)

http://unctad.org/en/PublicationChapters/wir2014ch4_en.pdf

(21)

http://www.unido.org/fileadmin/user_media/Services/PSD/WP4_2014_Industrialisation_and_social_well-being.pdf

(22)

Building an employment-Oriented Framework for Strong, Sustainable and Balanced Growth (Budowanie ukierunkowanych na zatrudnienie ram silnego, trwałego i zrównoważonego wzrostu) – w „Challenges of Growth, Employment and Social Cohesion” (Wyzwania związane z wzrostem, zatrudnieniem i spójnością społeczną), dokument informacyjny przygotowany na konferencję na wysokim szczeblu MOP-MFW, MOP, 2010.

(23)

https://www.unido.org/fileadmin/user_media/Research_and_Statistics/UNIDO_IDR_2013_main_report.pdf

(24)

ActionAid (2005): Real Aid An Agenda for Making Aid Work (Realna pomoc. Program skuteczności pomocy), s. 4.


UZASADNIENIE

Rozpoczynamy ponowną ocenę naszych międzynarodowych zobowiązań, dlatego coraz częściej prowadzone są dyskusje na temat roli sektora prywatnego w dziedzinie rozwoju. Pomimo wielu niepodważalnych sukcesów szacuje się, że trzeba zwiększyć ogólne wydatki o 2,4 bln USD rocznie w stosunku do obecnego poziomu; jest to kwota, której obciążeni już wieloma kosztami podatnicy prawdopodobnie nie będą skłonni zaakceptować. Chociaż partnerstwo sektora prywatnego z pomocą publiczną nie jest doskonałe, żaden istotny projekt rozwojowy na świecie nie odbywa się obecnie bez konsultacji i współpracy z inwestorami prywatnymi. Panel wysokiego szczebla doradzający sekretarzowi generalnemu ONZ Ban Ki-moonowi w sprawie agendy rozwoju po 2015 roku stwierdził, po zasięgnięciu opinii dyrektorów generalnych 250 firm z 30 krajów, że wykorzystanie możliwości handlowych na potrzeby zrównoważonego wzrostu wymaga, by strategie korporacyjne muszą obejmować pojęcie zrównoważoności.

Dlaczego współpraca z sektorem prywatnym jest kluczowa dla rozwoju?

Wzrost liczby ludności i wzrost poziomu dochodów w krajach rozwijających się ma przynieść rozwój światowej klasy średniej, która według szacunków będzie liczyła do 2030 r. 5 mld osób, co spowoduje znaczne zwiększenie poziomu konsumpcji. Do 2030 r. przewiduje się wzrost zapotrzebowania na żywność, wodę i energię o odpowiednio 50 %, 40 % i 30 %. W sektorze coraz częściej słyszy się głosy opowiadające się za dzieleniem się wytworzoną wartością, nie jako filantropią, ale jako drogą do sukcesu gospodarczego. Szacuje się, że inwestycje sektora prywatnego w krajach rozwijających się przynoszą często dwucyfrowe wskaźniki zwrotu w przypadku projektów w dziedzinie energii i transportu.

Wsparcie dla lokalnego sektora prywatnego w krajach rozwijających się

Na małych i średnich przedsiębiorstwach oraz mikroprzedsiębiorstwach (MŚMP) w krajach rozwijających się spoczywają znacznie większe obciążenia regulacyjne niż w UE, a ponadto często prowadzą one działalność w gospodarce nieformalnej i nie mogą skorzystać z ochrony prawnej. Według raportu Banku Światowego na temat prowadzenia działalności gospodarczej w 2014 r. (Doing Business 2014) w najbiedniejszych krajach występuje największe obciążenie regulacyjne(1). Stworzenie środowiska sprzyjającego inicjatywie prywatnej, jak również przyciągnięcie MŚMP do gospodarki formalnej i utrzymanie ich w niej musi stanowić równie istotny priorytet jak zmniejszenie biurokracji i poprawienie ogólnego klimatu dla przedsiębiorstw, by zapewnić ich rozkwit.

DG ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu posiada bogaty zestaw instrumentów i narzędzi, które umożliwiły pomyślne wspieranie MŚMP w Europie. Zastosowanie tej unikalnej wiedzy fachowej w krajach rozwijających się oraz powielanie takich mechanizmów jak Europejska Sieć Przedsiębiorczości i europejski portal dla małych przedsiębiorstw, ale dostosowanych do warunków lokalnych oraz priorytetów krajowych i regionalnych, byłoby ważnym krokiem w dobrym kierunku. Chociaż początkowo działałyby one pod kierunkiem Komisji, z biegiem czasu mogłyby zostać przejęte przez państwa i wchodzić w zakres ich odpowiedzialności. Takie struktury mogłyby z biegiem czasu utorować drogę lokalnym i regionalnym partnerstwom publiczno-prywatnym w dziedzinach od agrobiznesu po szkolenia zawodowe i programy opieki zdrowotnej, w ten sposób ułatwiając budowanie potencjału, dzielenie się wiedzą i doświadczeniem oraz wspólne wykorzystywanie zasobów lokalnych i międzynarodowych.

To nie do pomyślenia, że 2,5 miliarda osób, głównie kobiet i ludzi młodych, jest wciąż wykluczonych z formalnego sektora finansowego. Musimy zapewnić uwzględnianie kwestie płci we wszystkich naszych partnerstwach. Na przykład w Wybrzeżu Kości Słoniowej w ramach swojego łańcucha dostaw rolnych firma Cargill podjęła współpracę ze Światową Fundacją Kakao (World Cocoa Foundation), by stworzyć lepsze możliwości matkom, co zaowocowało przyznaniem 30 kobietom dotacji na rozwój własnej działalności i pokrycie opłat za szkoły dla dzieci oraz przeszkoleniem ich w zakresie podstawowych umiejętności biznesowych, podstaw księgowości, sporządzania budżetu i planowania w biznesie.

Zaangażowanie europejskiego i międzynarodowego sektora przedsiębiorstw w osiąganie zrównoważonego rozwoju

Partnerstwa publiczno-prywatne

Partnerstwa publiczno-prywatne, które w przejrzysty sposób przedstawiają oczekiwania wobec firm i rządów, dają możliwość rozwoju w zakresie finansów, innowacji i rozliczalności. Takie partnerstwa muszą się opierać na pełnej jasności co do zadań każdej strony, aby umożliwić pokonanie związanych z nimi wyzwań i ryzyka, tj. ryzyka makroekonomicznego, politycznego i dotyczącego budowy, zwłaszcza jeśli chodzi o bezpieczną dzierżawę gruntów i konsekwencje grabieży ziemi.

Partnerstwa publiczno-prywatne w krajach rozwijających koncentrują się jak dotąd głównie na sektorach energii, infrastruktury i telekomunikacji, w znacznym stopniu niewykorzystany jest natomiast potencjał w takich sektorach jak rolnictwo, usługi wodno-kanalizacyjne, edukacja, technologie ekologiczne, badania i innowacje, opieka zdrowotna i prawa własności.

Rolnictwo: Ogromny potencjał kryje się w udziale sektora prywatnego w opracowywanie rozwiązań rynkowych dla wyzwań w sektorze rolnictwa i braku bezpieczeństwa żywnościowego; udział taki może obejmować szkolenie miejscowych rolników w doskonaleniu technik uprawy, zwiększanie dostępu do finansowania i dążenie do zwiększania zatrudnienia i dochodów jako głównego wyniku rozwoju, wspieranie rozwoju handlu oraz rozwijanie nowych i istniejących łańcuchów wartości. W Indiach firma Thomson Reuters, która dostarcza informacji na temat cen skupu i udziela porad w dziedzinie rolnictwa 2 milionom drobnych rolników, osiągnęła 60% wzrost dochodów, a w niektórych przypadkach nawet je potroiła.

Dzierżawa gruntów i prawa własności: Przy reformowaniu przepisów regulujących dzierżawę gruntów i prawa własności w krajach rozwijających się partnerstwa publiczno-prywatne mogłyby odegrać kluczową rolę we wdrażaniu systematycznego nadawania tytułów własności i sporządzaniu map katastralnych z wykorzystaniem tanich technologii, a także w komputeryzacji ksiąg wieczystych. Na przykład w Mongolii w 2001 r. Azjatycki Bank Rozwoju (ADB) sfinansował projekt „Nadzór katastralny i ewidencja gruntów” (Cadastral Surveying and Land Registration), by stworzyć środowisko instytucjonalne do nadzorowania i ewidencjonowania działek hashaa w całym kraju. Takie wspieranie modernizacji funkcjonowania ewidencji gruntów przez rząd Mongolii umożliwia mieszkańcom ustalanie i ochronę praw własności gruntów.

Zrównoważony sektor energetyczny i ekologiczny: Globalny Fundusz Efektywności Energetycznej i Energii Odnawialnej (GEEREF) to przykład funduszu funduszy finansowanego za środków publicznych przez Unię Europejską, Niemcy i Norwegię; jego celem jest dawanie szansy nowym funduszom private equity koncentrującym się na projektach w zakresie energii ze źródeł odnawialnych i efektywności energetycznej na rynkach wschodzących i w gospodarkach w okresie przejściowym. W 2013 r. do GEEREF dołączyli inwestorzy z sektora prywatnego, co pozwoliło sześciu funduszom na realizację inwestycji.

Opieka zdrowotna: Chociaż w dziedzinie dostępu do lekarstw osiągnięto w ostatniej dekadzie znaczne postępy, występuje jednak również potrzeba przyjęcia podejścia zintegrowanego na szczeblu lokalnym, oferującego znaczny potencjał tworzenia samowystarczalnej infrastruktury, obniżającego koszty lekarstw, a jednocześnie zwiększającego ich dostępność na obszarach, gdzie są one najbardziej potrzebne. W tym kontekście warto wspomnieć udane przedsięwzięcie Ely Lilly dotyczące przekazania Indiom i Rosji technologii leków na gruźlicę wielolekooporną.

Usługi wodno-kanalizacyjne: W tym obszarze partnerstwa publiczno-prywatne odniosły szczególnie wiele sukcesów, tworząc wysokiej jakości wodociągi miejskie i usługi kanalizacyjne dla mieszkańców miast w krajach rozwijających się. Musimy zatem wspierać je i dalej poszerzać ich zasięg, aby objął również obszary wiejskie.

Kształcenie: Kształcenie stanowi klucz do zmniejszenia ubóstwa i nierówności, a także ma zasadnicze znaczenie dla wzrostu gospodarczego w konkurencyjnej gospodarce światowej w coraz większym stopniu opartej na wiedzy i informacji. Musimy współdziałać z sektorem prywatnym, by zwiększać jego zaangażowanie w programy kształcenia i szkoleń zawodowych w krajach rozwijających się, szczególnie w ważnych dziedzinach wiedzy, takich jak zarządzanie w biznesie, technologie informacyjne i inżynieria.

Rola Europejskiego Banku Inwestycyjnego

Rozszerzanie obecnego mandatu EBI dotyczącego udzielania pożyczek państwom trzecim w celu zwiększenia jego roli w osiąganiu trwałego rozwoju może przynieść znaczne korzyści nowej strategii dla sektora prywatnego. Wykorzystanie dużego doświadczenia i wiedzy fachowej EBI we współpracy z przedsiębiorstwami prywatnymi, w łączeniu instrumentów finansowych, współfinansowaniu projektów, rozwijaniu lokalnego sektora prywatnego i finansowaniu projektów w sektorze ekologicznej energii byłoby znacznie bardziej opłacalne niż tworzenie nowych struktur instytucjonalnych w celu koordynowania, monitorowania i oceniania partnerstw z sektorem prywatnym.

Długoterminowa strategia współpracy z sektorem prywatnym

Wszelkie partnerstwa i sojusze z sektorem prywatnym muszą koncentrować się na priorytetowych wspólnych wartościach, które zakładają dostosowanie celów biznesowych do celów UE w dziedzinie rozwoju, opierają się na najważniejszych zdolnościach każdego partnera, są wspólnie opracowywane i zarządzane, tak aby ryzyko, odpowiedzialność i zyski były dzielone, a działania były opłacalne i miały ściśle określone cele, regularne etapy umożliwiające ocenę, a także cechowały się wyraźną rozliczalnością i przejrzystością.

Platformy wielostronne

Platformy z udziałem wielu zainteresowanych podmiotów zapewniłyby UE działanie w charakterze pośrednika i koordynatora wszystkich partnerów zaangażowanych na rzecz rozwoju, którzy chcą współpracować w osiąganiu celów polityki rozwoju UE i celów zrównoważonego rozwoju. Kanały komunikacji z sektorem prywatnym albo nie istnieją, albo nie umożliwiają dialogu z tym sektorem. Dlatego proponowane przez Komisję udoskonalenie istniejących mechanizmów, takich jak forum polityki rozwoju, stanowiłoby krok we właściwym kierunku, pod warunkiem że dialog z sektorem prywatnym zostanie uznany za nadrzędny priorytet takich platform.

Delegatury UE

Delegatury UE powinny odgrywać kluczową rolę we wdrażaniu partnerstw z sektorem prywatnym. Ich pozycja umożliwia im bycie punktem pierwszego kontaktu dla wielu licznych sieci biznesowych i izb handlowych w Europie i w krajach rozwijających się oraz ułatwianie zarówno rozwoju lokalnego sektora prywatnego, jak i zaangażowania europejskiego sektora przedsiębiorstw.

Umowa ramowa partnerstwa publiczno-prywatnego

Najważniejsze jest zatem utworzenie jasnych struktur zarządzania sojuszami i partnerstwami z sektorem prywatnym, w tym partnerstwami publiczno-prywatnymi i innymi partnerstwami z udziałem wielu zainteresowanych podmiotów z krajów rozwijających się, i wskazać w tych strukturach niezbędne punkty odniesienia. Takie struktury mogłyby przybrać formę protokołów ustaleń lub dowolną wykonalną formę umowy o sojuszu lub partnerstwie.

Prawo własności i odpowiedzialność rządów partnerskich w krajach rozwijających się

Jeden z najważniejszych aspektów wartości dodanej UE w odniesieniu do programu działań sektora prywatnego jest jej znaczenie polityczne i uznane możliwości prowadzenia dialogu z rządami partnerskimi i władzami lokalnymi. Chociaż komunikat nie określa jasno poziomu zobowiązań, jakie jesteśmy gotowi podjąć, to krajowe dokumenty strategiczne, krajowe programy orientacyjne i wsparcie z budżetu mogą w istocie stanowić najcenniejsze instrumenty inicjowania reform otoczenia biznesowego w krajach partnerskich.

Odpowiedzialność za skuteczne wspólne działania spoczywa nie tylko na darczyńcach i zaangażowanych przedsiębiorstwach, ale również na rządach partnerskich. Jak stwierdzono w strategicznych ramach inwestycji prywatnych w celach zrównoważonego rozwoju (Strategic Framework for Private Investment in SDGs) UNCTAD(2), jedno z głównych wyzwań, które napotykają inwestycje sektora prywatnego, to znalezienie najlepszego mechanizmu zminimalizowania ryzyka przy jednoczesnym zmaksymalizowaniu wpływu na rozwój. Ryzyko obejmuje słabe zdolności absorpcyjne, brak bezpieczeństwa dzierżawy gruntów i praw własności, nieprzewidywane zagrożenia społeczne i środowiskowe.

W krajach najsłabiej rozwiniętych i państwach niestabilnych występują jeszcze większe wyzwania: powszechna słabość instytucji, niewystarczające ramy regulacyjne, szerząca się korupcja, ucieczka kapitału, niepewne przepisy w dziedzinie praw człowieka i praw pracowniczych.

Z tego względu UE musi przyjąć zróżnicowane podejście do krajów partnerskich i potraktować priorytetowo w tej dziedzinie te kluczowe aspekty polityki, które są najistotniejsze dla naszej współpracy z krajami partnerskimi i z sektorem prywatnym: praworządność, dobre sprawowanie rządów, ochronę praw własności, niezależne sądownictwo, skuteczne ramy regulacyjne i reformę przedsiębiorczości, która ułatwi inwestycje i rozwój sektora prywatnego, przeciwdziałanie korupcji, zarządzanie finansami publicznymi, zwiększenie zdolności absorpcyjnych, silne instytucje publiczne i poszanowanie praw człowieka.

Obecnie sektor prywatny zapewnia 90% miejsc pracy i dochodów osobom ubogim w krajach partnerskich, wytwarza 84% PKB (według ONZ) i zapewnia zrównoważone podstawy wykorzystywania zasobów krajowych. Z każdym takim partnerstwem nieodłącznie wiążą się pewne wyzwania, ale prowadząc działania na dwóch oddzielnych platformach, bez zrozumienia, co próbują osiągnąć poszczególne podmioty, nigdy nie wyeliminujemy ubóstwa.

(1)

Grupa Banku Światowego, Doing Business 2014: Understanding Regulations for Small and Medium-Size Enterprises [„Prowadzenie działalności gospodarczej w 2014 r.: regulacje dla małych i średnich przedsiębiorstw”], 29 października 2013 r.

(2)

http://unctad.org/en/pages/PressRelease.aspx?OriginalVersionID=194


OPINIA Komisji Spraw Zagranicznych (24.6.2015)

dla Komisji Rozwoju

w sprawie sektora prywatnego i rozwoju

(2014/2205(INI))

WSKAZÓWKI

Komisja Spraw Zagranicznych zwraca się do Komisji Rozwoju, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  podkreśla, że zgodnie z art. 208 TFUE głównym celem współpracy UE na rzecz rozwoju jest ograniczenie i eliminacja ubóstwa oraz że jest ona prowadzona zgodnie z zasadami i celami działań zewnętrznych UE; rozumie, że ubóstwo wynika z wielu powiązanych ze sobą przyczyn, w tym ekonomicznych, politycznych, społeczno-kulturowych, środowiskowych oraz związanych z konfliktami lub bezpieczeństwem; zauważa, że zgodnie z art. 3 ust. 5 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) celem UE w jej stosunkach ze światem jest przyczynianie się do zrównoważonego rozwoju, solidarność i wzajemny szacunek, swobodny i uczciwy handel, eliminacja ubóstwa oraz ochrona praw człowieka, a sektor prywatny ma potencjał wnoszenia wkładu w zrównoważony, wydajny i długoterminowy rozwój; podkreśla ponadto, że cele unijnej współpracy na rzecz rozwoju to promowanie praw człowieka, szerzenie i umacnianie demokracji, dobre zarządzanie i praworządność; wobec tego podkreśla, że o współpracy na rzecz rozwoju powinny decydować właśnie te cele; przypomina, że cele współpracy na rzecz rozwoju należy uwzględniać podczas realizacji unijnych strategii politycznych mogących mieć wpływ na kraje rozwijające się; uważa, że rozwój gospodarczy odgrywa kluczową rolę w eliminacji ubóstwa, a postępy w tej dziedzinie mają decydujące znaczenia dla osiągnięcia celu, jakim jest eliminacja skrajnego ubóstwa do 2030 r.; ponadto popiera wykorzystanie milenijnych celów rozwoju jako ram dla ograniczenia ubóstwa oraz realizacji innych zamierzeń, takich jak poprawa zdrowia i edukacji;

2.  z zadowoleniem przyjmuje konkluzje Rady z dnia 12 grudnia 2014 r. dotyczące wzmocnienia roli sektora prywatnego we współpracy na rzecz rozwoju; przychyla się do zawartej w konkluzjach opinii, że „sektor prywatny wykazuje coraz większą aktywność w dziedzinie rozwoju” oraz że istnieje potrzeba „wzmocnienia roli sektora prywatnego we wdrażaniu przyszłych celów zrównoważonego rozwoju” w oparciu o zasady skuteczności pomocy;

3.  podkreśla potencjał zaangażowania sektora prywatnego w długoterminowy, zrównoważony rozwój oraz podkreśla możliwość wytworzenia unijnej wartości dodanej dzięki partnerstwu z sektorem prywatnym na rzecz osiągnięcia celów rozwoju;

4.  wspiera prace Stowarzyszenia Europejskich Instytucji Finansowania Rozwoju, gdyż jego członkowie oferują wsparcie kapitałowe przedsiębiorstwom w krajach rozwijających się w formie inwestycji bezpośrednich w firmy, a także pośrednio poprzez powierzanie kapitału lokalnym bankom komercyjnym i funduszom private equity rynków wschodzących oraz koncentrują się na mikroprzedsiębiorstwach, a także na małych i średnich przedsiębiorstwach; wzywa Komisję do wspierania tego typu programów w ramach swojego finansowania i współpracy ze względu na nadrzędne znaczenie sektora prywatnego w krajach rozwijających się;

5.  wzywa do opracowania skuteczniejszych standardów przejrzystości i rozliczalności przedsiębiorstw technologicznych w UE w związku z eksportem technologii, które mogą być wykorzystywane do łamania praw człowieka, wspierania korupcji lub do prowadzenia działań sprzecznych z interesami UE w zakresie bezpieczeństwa;

6.  podkreśla, że celów tych nie można zrealizować w ramach samej tylko polityki na rzecz rozwoju, lecz że należy je włączyć do szerszego podejścia łączącego politykę zagraniczną i politykę bezpieczeństwa, politykę handlową oraz wszelkie inne instrumenty polityki w zakresie działań zewnętrznych; zauważa, że decydujące znaczenie ma spójność tych różnych obszarów działań zewnętrznych UE;

7.  podkreśla potrzebę zbadania możliwości szerszego zaangażowania sektora prywatnego w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa, aby przyczyniał się on do generowania wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy w sąsiedztwie Europy, np. poprzez udostępnianie swojej wiedzy na temat dostępu do kapitału;

8.  zauważa, że za rozwój odpowiada przede wszystkim państwo, ramy dotyczące pomocy rozwojowej muszą zostać określone przez rządy oraz że jest to przede wszystkim zadanie dla sektora publicznego, ale podkreśla, że przeciwdziałanie ubóstwu wymaga nie tylko polityki publicznej, lecz również zaangażowania sektora prywatnego; zwraca uwagę, że choć zgodnie z zasadami gospodarki rynkowej najważniejszym celem sektora prywatnego nie jest przeciwdziałanie ubóstwu ani dążenie do równości, lecz osiągnięcie zysku, niemniej jednak ma on ważny wpływ na społeczeństwo, wobec czego należy dokładnie określić jego zaangażowanie na rzecz realizacji celów rozwoju ze szczególnym naciskiem na społeczną odpowiedzialność przedsiębiorstw; apeluje zatem do wszystkich przedsiębiorstw UE o wypełnianie zobowiązań wynikających z odpowiedzialności społecznej w zakresie przestrzegania praw człowieka zgodnie z wytycznymi ONZ; wzywa Unię Europejską do poszukiwania sposobów wzmocnienia społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw;

9.  podkreśla, że sektor prywatny powinien angażować się w politykę i unijne projekty na rzecz rozwoju, o ile odmienne role sektora prywatnego i publicznego są w pełni rozumiane i uznawane przez wszystkie zaangażowane strony; podkreśla, że partnerstwo publiczno-prywatne w ramach programu na rzecz rozwoju na okres po 2015 r. musi być wyraźnie ukierunkowane na przeciwdziałanie ubóstwu; podkreśla, że w pełni funkcjonująca gospodarka rynkowa opierająca się na praworządności wciąż jest ważnym motorem rozwoju gospodarczego i społecznego oraz że unijna polityka rozwoju powinna to odzwierciedlać; zwraca uwagę, że partnerstwo publiczno-prywatne, instrumenty łączone i mikrokredyty mogą być ważnymi narzędziami ograniczania ubóstwa oraz pobudzania wzrostu gospodarczego, innowacji i tworzenia nowych miejsc pracy, jednak wymagają dogłębnej analizy pod względem skutków rozwoju, rozliczalności i przejrzystości; podkreśla jednak, że budowanie endogenicznego sektora prywatnego z lokalnymi mikroprzedsiębiorstwami, MŚP oraz lokalnymi łańcuchami wartości jest ważne dla tworzenia miejsc pracy oraz stanowi źródło dochodów podatkowych dla krajów rozwijających się, gdyż większość miejsc pracy w krajach rozwijających się powstaje w krajowych mikroprzedsiębiorstwach i MŚP; z zadowoleniem przyjmuje zalecenie Rady dotyczące większego wsparcia dla mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw;

10. z zadowoleniem przyjmuje „Ramy zaangażowania przedsiębiorstw w działalność Organizacji Narodów Zjednoczonych”, w których podkreśla się, iż silny sektor prywatny pobudzający wzrost gospodarczy ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia milenijnych celów rozwoju oraz że sektor prywatny „wnosi znaczący wkład we wspólny postęp gospodarczy, społeczny i środowiskowy”;

11. uważa, że sektory prywatny i publiczny są najskuteczniejsze, gdy działają wspólnie w celu wytworzenia zdrowego środowiska dla inwestycji, działalności przedsiębiorstw oraz fundamentów dla wzrostu gospodarczego;

12. zwraca uwagę, że żadne państwo nie było w stanie wyeliminować ubóstwa bez wzrostu gospodarczego oraz że bez wzrostu gospodarczego żadne państwo nie wyjdzie z zależności od pomocy; ponadto uważa, że sektor prywatny stanowi kluczową siłę napędową wzrostu gospodarczego i może mieć znaczący wkład w ograniczenie ubóstwa oraz podwyższenie standardu życia poprzez tworzenie większej liczby miejsc pracy o lepszym statusie oraz zapewnienie wyższych zarobków, a także lepszych towarów i usług po przystępnych cenach;

13. z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie sektora prywatnego w forum wysokiego szczebla OECD ds. skuteczności pomocy; w związku z tym w szczególności z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy obejmujące innowacyjne sposoby lewarowania finansowania rozwoju przez sektor prywatny oraz wspólną deklarację z Pusanu z 2011 r. zatytułowaną „Rozszerzenie i zacieśnienie współpracy sektora publicznego i prywatnego na rzecz szerszego, sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz zrównoważonego wzrostu”;

14. podkreśla, że reformy strukturalne i instytucjonalne poparte prawidłowym wdrażaniem polityki oraz sprawiedliwymi przepisami, prawami i regulacjami mogą stanowić katalizator inwestycji sektora prywatnego i wzrostu wywozu, co z kolei będzie stanowić wkład w osiąganie celów rozwoju oraz ograniczanie ubóstwa;

15. z zadowoleniem przyjmuje rolę, jaką odgrywają inwestycje zagranicznego sektora prywatnego w krajach rozwijających się w stymulowaniu krajowego rozwoju; ponadto podkreśla, jak ważne jest propagowanie odpowiedzialnych inwestycji, które wspierają rynki lokalne i stanowią pomoc w ograniczaniu ubóstwa;

16.  wyraża zadowolenie, że odsetek niewiązanej pomocy dwustronnej wciąż rośnie, ale jednocześnie wyraża zaniepokojenie z powodu ciągłego występowania formalnych i nieformalnych form pomocy wiązanej(1); wzywa UE oraz jej państwa członkowskie do wywiązania się z zobowiązania powziętego w ramach konsensusu europejskiego w sprawie rozwoju w celu „propagowania dalszego niewiązania pomocy wykraczającego poza istniejące zalecenia OECD”; podkreśla potencjał wzrostu w kontekście dalszej pomocy niewiązanej, co byłoby korzystne dla lokalnych sektorów przemysłu w krajach rozwijających się; domaga się podniesienie wysokości realnej pomocy oraz tworzenia trwałych łańcuchów wartości dodanej na szczeblu regionalnym i lokalnym; wzywa do dalszego wzmacniania pozycji lokalnych podmiotów oraz wspierania tworzenia trwałych łańcuchów wartości dodanej na szczeblu regionalnym i lokalnym; podkreśla wagę odpowiedzialności lokalnej i regionalnej, własnych strategii krajowych państw partnerskich oraz programów reform, a także zaangażowania projektów na rzecz rozwoju i wartości dodanej tworzonej poprzez zapewnienie lokalnych łańcuchów dostaw; uważa, że polityka rozwoju odgrywa ważną rolę w eliminowaniu podstawowych przyczyn bieżących przepływów migracyjnych w kierunku Unii Europejskiej;

17.  podkreśla konieczność silnego prawodawstwa w dziedzinie praw własności w celu powstrzymania masowego przejmowania gruntów, tj. gdy przejęcia gruntów na wielką skalę w krajach rozwijających się skutkują poważnymi przypadkami naruszenia praw człowieka, zwłaszcza w przypadku ludności rdzennej, lub powodują znaczne szkody w środowisku naturalnym; z zadowoleniem przyjmuje uruchomienie w 2014 r. programu UE na rzecz lepszego zarządzania gruntami w krajach afrykańskich; podkreśla wagę pełnej przejrzystości i rozliczalności działań unijnych przedsiębiorstw i instytucji finansowych w ramach inwestycji agrobiznesowych i przejęć gruntów na wielką skalę w krajach rozwijających się; podkreśla, że centralnym punktem działań na rzecz rozwoju powinna być w dalszym ciągu ochrona praw człowieka, równość płci i spójność społeczna, a także walka z nierównościami; przypomina o potrzebie przestrzegania uzgodnionych norm międzynarodowych, takich jak normy Międzynarodowej Organizacji Pracy i wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka, oraz wzywa Komisję do przejęcia wiodącej roli poprzez opracowanie jasno określonej umowy ramowej obejmującej wszystkie umowy partnerskie z sektorem prywatnym zgodnie z zasadami i normami społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw; podkreśla, że poszanowanie praw człowieka powinno stać się podstawą działalności gospodarczej; usilnie domaga się wiążących regulacji międzynarodowych dla przedsiębiorstw, aby przestrzegały one standardów w dziedzinie praw człowieka, praw pracowniczych, zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony środowiska;

18.  popiera zobowiązania grupy G8 w sprawie podatku, przejrzystości oraz handlu, które stanowią podstawę rozwoju gospodarczego, w tym wdrażanie ustalanych na szczeblu międzynarodowym wytycznych mających na celu propagowanie dobrych praktyk biznesowych oraz ochronę dzierżawy gruntów i praw własności; domaga się, aby europejskie starania na rzecz rozwoju odgrywały znaczącą rolę we wdrażaniu wytycznych ONZ dotyczących działalności gospodarczej i praw człowieka, w tym współpracy z europejskimi przedsiębiorstwami i inwestorami w celu zapewnienia pełnej zgodności z wytycznymi oraz wytycznymi OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych w ich działalności biznesowej i łańcuchach dostaw w krajach rozwijających się; wzywa Komisję do opowiedzenia się za propozycją inwestorów i innych zainteresowanych podmiotów, która dotyczy wsparcia wiążących zasad sprawozdawczości społecznej, środowiskowej oraz sprawozdawczości w dziedzinie praw człowieka ze strony przedsiębiorstw, spójnej z dyrektywą UE w sprawie sprawozdawczości niefinansowej, które ujęte są wspólnie w nowo zaproponowanych celach zrównoważonego rozwoju ONZ;

19.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do wspierania krajów rozwijających się, aby mogły one mobilizować własne środki, np. w ramach krajowych systemów podatkowych, a także zwalczać nielegalne przepływy finansowe i korupcję, w wyniku których kraje rozwijające się tracą rocznie kilkaset miliardów euro(2), czyli wielokrotność całkowitej oficjalnej pomocy na rzecz rozwoju; wzywa UE oraz jej państwa członkowskie, a także wszystkie organizacje oraz kraje rozwinięte i rozwijające się, które w 2011 r. podpisały partnerstwo z Pusanu w sprawie skutecznej współpracy na rzecz rozwoju, aby wywiązały się ze swojego zobowiązania do wzmożenia wysiłków mających na celu walkę z korupcją i nielegalnymi przepływami finansowymi; wzywa Komisję, by w ramach tej strategii przyjęła spójne podejście uwzględniające najważniejsze obowiązujące przepisy w zakresie przejrzystości, walki z unikaniem opodatkowania i oszustwami podatkowymi, rachunkowości oraz monitorowania najważniejszych gałęzi przemysłu wydobywczego; w związku z tym wzywa do kontynuowania działań mających na celu zapewnienie odpowiedzialności korporacji przed państwami, w których prowadzą działalność; domaga się skutecznych międzynarodowych zasad w dziedzinie przeciwdziałania unikaniu opodatkowania i oszustwom podatkowym, tj. w planie działania na rzecz zwalczania unikania opodatkowania i oszustw podatkowych;

20.  wzywa do zwiększenia przejrzystości finansowania w celu pomocy w walce z korupcją i nielegalnymi przepływami pieniężnymi, w tym poprzez rozwój sprawiedliwych i skutecznych systemów podatkowych;

21. podkreśla, że finansowanie na rzecz rozwoju musi wzmacniać zasoby dostępne z myślą o propagowaniu równości między kobietami i mężczyznami, praw kobiet i wzmocnienia pozycji kobiet, a także w celu wyeliminowania pracy dzieci; zwraca uwagę, że sektor prywatny może odgrywać ważną rolę w tej kwestii;

22.  nalega, aby UE oraz jej państwa członkowskie podtrzymały swoją pozycję głównych darczyńców w zakresie pomocy na rzecz rozwoju oraz odgrywały wiodącą rolę w utrzymywaniu międzynarodowych zobowiązań na rzecz zrównoważonego rozwoju; wzywa państwa członkowskie do wypełnienia zobowiązania polegającego na przeznaczaniu 0,7% PKB na oficjalną pomoc rozwojową; podkreśla, że środki prywatne nie mogą służyć do sztucznego zawyżania tego wkładu; podkreśla potrzebę dalszych wysiłków na rzecz innowacyjnych mechanizmów finansowych w celu dalszego wspierania finansowania rozwoju przez sektor prywatny jako działania uzupełniającego oficjalną pomoc rozwojową przy pełnym poszanowaniu takich zasad jak dodatkowość, przejrzystość, rozliczalność, skuteczna sprawozdawczość, samoodpowiedzialność i dostosowanie do priorytetów krajów partnerskich;

23. z zadowoleniem przyjmuje zróżnicowane podejście Komisji do wysoce różnorodnego sektora prywatnego, obejmującego zarówno mikroprzedsiębiorstwa, jak i duże korporacje; wzywa do zastosowania zróżnicowanego podejścia w stosunku do krajów najsłabiej rozwiniętych i niestabilnych państw;

24. wzywa UE do kontynuowania aktywnego udziału w dyskusjach na temat programu na okres po 2015 r. z uwzględnieniem szans i wyzwań wynikających z bliższego partnerstwa z podmiotami sektora prywatnego.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

23.6.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

34

30

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Lars Adaktusson, Michèle Alliot-Marie, Petras Auštrevičius, Mario Borghezio, Elmar Brok, Klaus Buchner, James Carver, Fabio Massimo Castaldo, Lorenzo Cesa, Javier Couso Permuy, Arnaud Danjean, Mark Demesmaeker, Georgios Epitideios, Anna Elżbieta Fotyga, Eugen Freund, Michael Gahler, Richard Howitt, Manolis Kefalogiannis, Tunne Kelam, Afzal Khan, Janusz Korwin-Mikke, Andrey Kovatchev, Eduard Kukan, Ilhan Kyuchyuk, Arne Lietz, Barbara Lochbihler, Sabine Lösing, Andrejs Mamikins, David McAllister, Francisco José Millán Mon, Pier Antonio Panzeri, Demetris Papadakis, Ioan Mircea Paşcu, Vincent Peillon, Kati Piri, Andrej Plenković, Cristian Dan Preda, Jozo Radoš, Alyn Smith, Charles Tannock, Eleni Theocharous, László Tőkés, Ivo Vajgl, Johannes Cornelis van Baalen, Geoffrey Van Orden, Hilde Vautmans, Boris Zala

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Luis de Grandes Pascual, Tanja Fajon, Neena Gill, Takis Hadjigeorgiou, Antonio López-Istúriz White, Fernando Maura Barandiarán, Miroslav Poche, Miloslav Ransdorf, Marietje Schaake, Traian Ungureanu, Bodil Valero

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Biljana Borzan, Victor Boştinaru, Marisa Matias, Luděk Niedermayer, Jean-Luc Schaffhauser, Patricija Šulin

(1)

ActionAid (2005): Real Aid An Agenda for Making Aid Work (Realna pomoc. Program skuteczności pomocy), s. 4.

(2)

Eurodad: Giving with one hand and taking with the other – Europe's role in tax-related capital flight from developing countries [Dawać jedną ręką, a zabierać drugą – rola Europy w odpływie kapitału z krajów rozwijających się ze względów podatkowych], s. 6.


OPINIA Komisji Handlu Międzynarodowego (1.6.2015)

dla Komisji Rozwoju

w sprawie sektora prywatnego i rozwoju

(2014/2205(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Lola Sánchez Caldentey

WSKAZÓWKI

Komisja Handlu Międzynarodowego zwraca się do Komisji Rozwoju, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  zauważa, że strategiczne znaczenie dla UE ma odzyskanie pozycji światowego lidera w walce z ubóstwem i na rzecz zrównoważonego rozwoju oraz to, by rola sektora prywatnego w zakresie rozwoju wzrosła, gdyż wspiera on priorytety polityczne w okresie ograniczania środków w budżetach przeznaczonych na pomoc; dostrzega rolę i potencjał tego sektora w generowaniu zrównoważonego wzrostu gospodarczego i ograniczaniu ubóstwa; uważa, że współpraca UE z sektorem prywatnym w kontekście rozwoju musi podlegać uzgodnionym na szczeblu międzynarodowym zasadom skuteczności rozwoju, zrównoważoności i sprawiedliwości;

2.  podkreśla, że strategie polityczne UE w zakresie handlu, inwestycji i rozwoju są ze sobą powiązane i mają wpływ na kraje rozwijające się; przypomina, że UE zobowiązała się do włączania problematyki płci do głównego nurtu polityki we wszystkich swoich strategiach; przypomina, że w ramach wspólnej polityki handlowej UE należy brać pod uwagę zasadę spójności polityki na rzecz rozwoju, zgodnie z art. 208 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który stanowi, że cele współpracy na rzecz rozwoju należy uwzględniać w strategiach politycznych mogących mieć wpływ na kraje rozwijające się; uważa, że zasady tej należy przestrzegać we wszystkich porozumieniach UE w dziedzinie handlu i inwestycji, a Komisja musi jednocześnie wzmacniać mechanizmy niezbędne do koordynacji wszystkich wewnętrznych i zewnętrznych strategii politycznych UE oraz do kształtowania najważniejszych przepisów wewnętrznych w dziedzinie przemysłu, środowiska i rynku wewnętrznego;

3.  podkreśla, że choć potrzebne są wyższe środki finansowe, aby stawić czoła wyzwaniom związanym ze zrównoważonym rozwojem, rozwój to więcej niż wzrost gospodarczy, a działalność sektora prywatnego należy starannie uregulować i zdefiniować, aby realizować cele zrównoważonego rozwoju; podkreśla, że obecne praktyki unijne polegające na uzupełnianiu środków prywatnych środkami z oficjalnej pomocy rozwojowej (np. instrumenty łączone) okazały się w niektórych przypadkach nieskuteczne oraz że można je znacznie usprawnić, przywiązując większą wagę do takich kwestii jak zasada dodatkowości, przejrzystość, rozliczalność, skuteczna sprawozdawczość, samoodpowiedzialność, dostosowanie do priorytetów krajów partnerskich i zrównoważone zarządzanie długiem;

4.  podkreśla, że w ramach unijnej polityki handlowej i rozwojowej należy monitorować działania polityczne i gospodarcze krajów rozwijających się, a w szczególności w krajach najsłabiej rozwiniętych, aby w razie potrzeby utrzymać kluczowe taryfy przywozowe ułatwiające tworzenie miejsc pracy wymagających kwalifikacji i zapewniających godziwe warunki w lokalnej branży produkcyjnej i agroprzetwórczej, gdyż branże te mogą być źródłem wyższej krajowej wartości dodanej, rozwoju przemysłu i eksportu oraz dywersyfikacji, a czynniki te mają kluczowe znaczenie dla rozwoju gospodarczego i społecznego sprzyjającego włączeniu; wzywa Unię Europejską i jej państwa członkowskie do promowania konkretnych środków gwarantujących, że wielonarodowe korporacje będą płacić podatki w krajach, w których generują zyski, a także do promowania skutecznej sprawozdawczości sektora prywatnego w rozbiciu na poszczególne kraje, co poprawi krajowe zdolności w zakresie mobilizacji zasobów i przyczyni się do uczciwej konkurencji;

5.  apeluje o środki promujące strategie rozwoju w krajach partnerskich mające wpływ na wkład sektora prywatnego w rozwój, takie jak: wspieranie tworzenia sojuszy wzmacniających potencjał lokalnych mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw, a także wspieranie zamówień lokalnych, co ma decydujące znaczenie z punktu widzenia rozwoju endogenicznego poprzez tworzenie godnych miejsc pracy; priorytetowe traktowanie wkładu kobiet w rozwój dzięki mobilizacji dochodów krajowych; zwalczanie oszustw podatkowych, unikania opodatkowania i rajów podatkowych; eliminacja korupcji w polityce oraz łagodzenie wahań kursów wymiany walut i cen surowców, gdyż zagraża to dostępowi do łańcuchów wartości;

6.  apeluje o dokonanie kompleksowej oceny obowiązujących umów handlowych i inwestycyjnych, aby zidentyfikować wszelkie przepisy, które mogłyby mieć niekorzystny wpływ na rozwój, zarówno bezpośrednio, jak i w postaci efektów ubocznych, a w szczególności przepisy mogące mieć wpływ na powszechny dostęp do towarów i usług świadczonych w interesie ogólnym, takich jak opieka zdrowotna, edukacja, zaopatrzenie w wodę, a także walka z głodem, ubóstwem energetycznym i nierównością płci; podkreśla, jak ważne jest dokonanie przeglądu rozdziałów dotyczących zrównoważonego rozwoju we wszystkich przyszłych dwustronnych umowach handlowych w celu uwzględnienia w nich skutecznych systemów sprawozdawczości dla sektora prywatnego;

7.  wzywa Komisję do nieustawania w promowaniu inicjatyw na rzecz działalności wydobywczej i korzystania z zasobów naturalnych, w tym zwłaszcza górnictwa, pozyskiwania drewna, zasobów energetycznych i wody, a także na rzecz lepszego nadzoru nad branżą włókienniczą, jak i prywatnych programów w dziedzinie zrównoważonego rozwoju, a także do intensywniejszego analizowania cyklu życia produktów i procesów w kontekście aspektów środowiskowych i społecznych; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że wiele sektorów przemysłu i przedsiębiorstw wielonarodowych przyjęło kodeksy postępowania określające normy społeczne i środowiskowe dla swych światowych łańcuchów dostaw oraz domaga się systematycznego stosowania instrumentów takich jak konwencja MOP nr 169, wytyczne OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych, wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka oraz strategiczne ramy UE dotyczące praw człowieka i demokracji; podkreśla potrzebę wypełnienia, bez dalszej zwłoki, zobowiązania podjętego przez Radę w 2013 r. w ramach planu działania UE na rzecz praw człowieka i demokracji;

8.  podkreśla, że w ramach polityki handlowej UE należy promować dobre zarządzanie, demokrację i praworządność za pośrednictwem ram gwarantujących, że przedsiębiorstwa z UE będą się przyczyniać do wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu i odpowiadać za swoje działania podejmowane w krajach rozwijających się w odniesieniu do standardów przestrzegania praw człowieka, równości płci, godnej pracy, praw związkowych, ochrony środowiska, ochrony socjalnej, powszechnego dostępu do wysokiej jakości towarów i usług publicznych, ze szczególnym uwzględnieniem publicznej i powszechnej służby zdrowia, powszechnego dostępu do leków oraz bezpieczeństwa żywności i produktów.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

28.5.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

36

1

4

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

William (The Earl of) Dartmouth, Maria Arena, Tiziana Beghin, David Borrelli, Daniel Caspary, Marielle de Sarnez, Santiago Fisas Ayxelà, Christofer Fjellner, Eleonora Forenza, Yannick Jadot, Ska Keller, Jude Kirton-Darling, Bernd Lange, Jörg Leichtfried, David Martin, Emmanuel Maurel, Emma McClarkin, Anne-Marie Mineur, Alessia Maria Mosca, Franz Obermayr, Artis Pabriks, Franck Proust, Godelieve Quisthoudt-Rowohl, Tokia Saïfi, Matteo Salvini, Marietje Schaake, Helmut Scholz, Joachim Starbatty, Adam Szejnfeld, Iuliu Winkler

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Goffredo Maria Bettini, Reimer Böge, Dita Charanzová, Georgios Epitideios, Seán Kelly, Sander Loones, Frédérique Ries, Lola Sánchez Caldentey, Pedro Silva Pereira, Davor Ivo Stier, Adina-Ioana Vălean, Jarosław Wałęsa


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Data przyjęcia

17.2.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

21

5

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Louis Aliot, Beatriz Becerra Basterrechea, Ignazio Corrao, Nirj Deva, Doru-Claudian Frunzulică, Nathan Gill, Charles Goerens, Enrique Guerrero Salom, Heidi Hautala, Maria Heubuch, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Stelios Kouloglou, Arne Lietz, Linda McAvan, Maurice Ponga, Cristian Dan Preda, Lola Sánchez Caldentey, Elly Schlein, Pedro Silva Pereira, Davor Ivo Stier, Paavo Väyrynen, Bogdan Brunon Wenta, Rainer Wieland, Anna Záborská

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Juan Fernando López Aguilar, Jan Zahradil, Joachim Zeller


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO

21

+

ALDE

Beatriz Becerra Basterrechea, Charles Goerens, Paavo Väyrynen

ECR

Nirj Deva, Jan Zahradil

PPE

Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Maurice Ponga, Cristian Dan Preda, Davor Ivo Stier, Bogdan Brunon Wenta, Rainer Wieland, Joachim Zeller, Anna Záborská

S&D

Doru-Claudian Frunzulică, Enrique Guerrero Salom, Arne Lietz, Juan Fernando López Aguilar, Linda McAvan, Elly Schlein, Pedro Silva Pereira

VERTS/ALE

Heidi Hautala

5

-

EFDD

Ignazio Corrao, Nathan Gill

ENF

Louis Aliot

GUE/NGL

Stelios Kouloglou, Lola Sánchez Caldentey

1

0

VERTS/ALE

Maria Heubuch

Objaśnienie używanych znaków

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymali się

Informacja prawna