Διαδικασία : 2015/2094(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0053/2016

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0053/2016

Συζήτηση :

PV 27/04/2016 - 21
CRE 27/04/2016 - 21

Ψηφοφορία :

PV 28/04/2016 - 4.67
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2016)0203

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 910kWORD 351k
5.4.2016
PE 569.470v04-00 A8-0053/2016

σχετικά με τις γυναίκες που απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί και προσωπικό φροντίδας στην ΕΕ

(2015/2094(INI))

Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων

Εισηγήτρια: Κωνσταντίνα Κούνεβα

Συντάκτρια γνωμοδότησης (*):

Tania González Peñas, Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

(*)  Διαδικασία συνδεδεμένων επιτροπών – Άρθρο 54 του Κανονισμού

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τις γυναίκες που απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί και προσωπικό φροντίδας στην ΕΕ

(2015/2094(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδίως το προοίμιο και τα άρθρα 3 και 6,

–  έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως τα άρθρα 1, 3, 5, 27, 31, 32, 33 και 47,

–  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας,

–  έχοντας υπόψη την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (ECHR), ιδίως το άρθρο 4 παράγραφος 1, το οποίο προβλέπει την απαγόρευση της δουλείας και της ειλωτείας, και το άρθρο 14 το οποίο προβλέπει την απαγόρευση των διακρίσεων,

–  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών, της 18ης Δεκεμβρίου 1979, για την εξάλειψη όλων των μορφών διακρίσεων κατά των γυναικών (CEDAW),

–  έχοντας υπόψη τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη της 3ης Μαΐου 1996, ιδίως το μέρος I και το μέρος ΙΙ άρθρο 3,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 6ης Ιουνίου 2014 σχετικά με το στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία κατά την περίοδο 2014-2020 (COM(2014)0332),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 19ης Οκτωβρίου 2010 σχετικά με τις εργαζόμενες γυναίκες σε επισφαλείς θέσεις απασχόλησης(1),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 6ης Ιουλίου 2010 σχετικά με τις άτυπες συμβάσεις, την εξασφαλισμένη επαγγελματική πορεία, την ευελιξία με ασφάλεια και τις νέες μορφές κοινωνικού διαλόγου(2),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 20ής Σεπτεμβρίου 2001 σχετικά με την παρενόχληση στον χώρο εργασίας(3),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας (Eurofound) του 2013 με τίτλο «Women, men and working conditions in Europe» (Γυναίκες, άνδρες και συνθήκες εργασίες στην Ευρώπη),

–  έχοντας υπόψη τις εκθέσεις του Eurofound του 2008 με τίτλο «Measures to tackle undeclared work in the European Union» (Μέτρα για την αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση) και του 2013 με τίτλο «Tackling undeclared work in 27 EU Member States and Norway: Approaches and measures since 2008» (Αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ και τη Νορβηγία: προσεγγίσεις και μέτρα από το 2008),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 23ης Μαΐου 2007 σχετικά με την προώθηση της αξιοπρεπούς εργασίας για όλους(4),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 24ης Μαΐου 2006 με τίτλο «Προώθηση της αξιοπρεπούς εργασίας για όλους – Η συμβολή της Ένωσης στην εφαρμογή της ατζέντας της αξιοπρεπούς εργασίας στον κόσμο» (COM(2006)0249),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA) του 2015 με τίτλο «Severe labour exploitation: workers moving within or into the European Union. States' obligations and victims' rights» (Σοβαρή εργασιακή εκμετάλλευση: εργαζόμενοι μετακινούμενοι στο εσωτερικό της ΕΕ ή εισερχόμενοι στην ΕΕ. Υποχρεώσεις των κρατών και δικαιώματα των θυμάτων),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του 2011 με τίτλο «Migrants in an irregular situation employed in domestic work: fundamental rights challenges for the European Union and its Member States» (Μετανάστες που διαμένουν παράτυπα στην ΕΕ και απασχολούνται σε οικιακές εργασίες: προκλήσεις σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2006/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2006, για την εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης (αναδιατύπωση)(5),

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής της 16ης Οκτωβρίου 2014, με θέμα «Ανάπτυξη της παροχής υπηρεσιών σε οικογένειες για την αύξηση των ποσοστών απασχόλησης και την προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών στην εργασία»,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 9ης Ιουνίου 2015 σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών μετά το 2015(6),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 10ης Μαρτίου 2015, σχετικά με την πρόοδο ως προς την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2013(7),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 18ης Νοεμβρίου 2008 που περιέχει συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της ισότητας των αμοιβών μεταξύ εργαζομένων ανδρών και γυναικών(8),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του 2007 του Eurofound με τίτλο «Working conditions in the European Union: The gender perspective» (Συνθήκες εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: η προοπτική του φύλου),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του Eurofound του 2014 με τίτλο «Residential care sector: Working conditions and job quality» (Τομέας οικιακής φροντίδας: Συνθήκες εργασίας και ποιότητα εργασίας),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 4ης Φεβρουαρίου 2014 σχετικά με τις μετανάστριες που δεν διαθέτουν επίσημα έγγραφα στην Ευρωπαϊκή Ένωση(9),

–  έχοντας υπόψη τη Διεθνή Σύμβαση της 18ης Δεκεμβρίου 1990 για την προστασία των δικαιωμάτων όλων των μεταναστών εργαζομένων και των μελών των οικογενειών τους,

–  έχοντας υπόψη την Ευρωπαϊκή Σύμβαση της 24ης Νοεμβρίου 1977 σχετικά με το νομικό καθεστώς των διακινούμενων εργαζομένων,

–  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση της Βιέννης της 18ης Απριλίου 1961 περί διπλωματικών σχέσεων,

–  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση του ΟΗΕ της 13ης Δεκεμβρίου 2006 για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του Eurofound του 2011 με τίτλο «Company initiatives for workers with care responsibilities for disabled children or adults» (Εταιρικές πρωτοβουλίες για τους εργαζομένους με ευθύνες φροντίδας παιδιών ή ενηλίκων με αναπηρία),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 13ης Σεπτεμβρίου 2011 σχετικά με την κατάσταση των γυναικών που πλησιάζουν την ηλικία συνταξιοδότησης(10),

–  έχοντας υπόψη την κοινή έκθεση της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της 10ης Οκτωβρίου 2014, με τίτλο «Επαρκής κοινωνική προστασία για την αντιμετώπιση των αναγκών μακροχρόνιας φροντίδας σε μια γηράσκουσα κοινωνία»,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του Eurofound του 2015 με τίτλο «Working and caring: Reconciliation measures in times of demographic change» (Εργασία και φροντίδα: Μέτρα για τον συνδυασμό τους σε περιόδους δημογραφικών αλλαγών),

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση του ειδικευμένου τμήματος «Απασχόληση, Κοινωνικές Υποθέσεις, Δικαιώματα του Πολίτη» της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, της 26ης Μαΐου 2010, με θέμα «Η επαγγελματοποίηση των οικιακών εργασιών»(11),

–  έχοντας υπόψη τη σύμβαση αριθ. 189 της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) και τη σύσταση αριθ. 201 σχετικά με την αξιοπρεπή εργασία για τους οικιακούς βοηθούς, που εγκρίθηκε στις 16 Ιουνίου 2011 από τη Διεθνή Διάσκεψη Εργασίας της ΔΟΕ,

–  έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου για την εξουσιοδότηση των κρατών μελών να κυρώσουν, προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη σύμβαση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας του 2011 (σύμβαση αριθ. 189)(12),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Μαΐου 2011 σχετικά με την προτεινόμενη σύμβαση ILO που συμπληρώνεται από σύσταση σχετικά με τους απασχολούμενους σε οικιακές εργασίες(13),

–  έχοντας υπόψη τις εκθέσεις IV(1) και IV(2) της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας με τίτλο «Decent work for domestic workers» (Αξιοπρεπής εργασία για απασχολούμενους σε οικιακές εργασίες), που εκπονήθηκαν στο πλαίσιο της 99ης συνόδου της Διεθνούς Διάσκεψης Εργασίας που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2010, και τις εκθέσεις IV(1) και IV(2) (που δημοσιεύθηκαν σε δύο τόμους) με τίτλο «Decent work for domestic workers» (Αξιοπρεπής εργασία για απασχολούμενους σε οικιακές εργασίες), οι οποίες εκπονήθηκαν στο πλαίσιο της 100ής συνόδου της Διεθνούς Διάσκεψης Εργασίας που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2011,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων (A8-0053/2016),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τη Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ, ως «οικιακός βοηθός» νοείται όποιος προσφέρει οικιακή εργασία, στο πλαίσιο σχέσης απασχόλησης, σε ένα ή περισσότερα νοικοκυριά και όχι όποιος προσφέρει οικιακή εργασία μόνο περιστασιακά ή σποραδικά και σε μη επαγγελματική βάση·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ως «παροχή φροντίδας» νοείται η εργασία που εκτελείται σε δημόσια ή ιδιωτικά ιδρύματα ή σε ιδιωτικό/ά νοικοκυριό/ά για την παροχή προσωπικής φροντίδας σε παιδιά, ηλικιωμένους, ασθενείς ή άτομα με αναπηρία· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εργασίες φροντίδας μπορούν να εκτελούνται από άτομα που παρέχουν φροντίδα σε επαγγελματική βάση, τα οποία μπορούν να απασχολούνται από δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς ή οικογένειες ή ως αυτοαπασχολούμενοι, και/ή ότι μπορούν επίσης να εκτελούνται από άτομα που παρέχουν φροντίδα σε μη επαγγελματική βάση, τα οποία είναι συνήθως μέλη της οικογένειας·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο όρος «οικιακοί βοηθοί και προσωπικό φροντίδας» περιλαμβάνει διάφορες ομάδες εργαζομένων, στους οποίους συγκαταλέγονται, ενδεικτικά, εσωτερικοί εργαζόμενοι, εξωτερικοί εργαζόμενοι, ωρομίσθιοι σε περισσότερα του ενός νοικοκυριά, συμβοηθούντα μέλη της οικογένειας, προσωπικό ημερήσιας ή νυχτερινής φροντίδας, μπέιμπι σίτερ, εσωτερικοί άμισθοι βοηθοί και κηπουροί, η πραγματική κατάσταση και οι συνθήκες των οποίων μπορεί να παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με στοιχεία της ΔΟΕ, το 2010 ο τομέας της οικιακής εργασίας απασχολούσε περισσότερα από 52 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως, στα οποία πρέπει να προστεθούν και άλλα 7,4 εκατομμύρια οικιακοί βοηθοί ηλικίας κάτω των 15 ετών, με αποτέλεσμα να αντιστοιχεί στο 5 έως 9% της συνολικής απασχόλησης στις βιομηχανικές χώρες· λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά τη ΔΟΕ, η πλειονότητα των εργαζομένων σε αυτόν τον τομέα είναι γυναίκες, το ποσοστό των οποίων το 2010 αντιστοιχούσε στο 83% των οικιακών βοηθών παγκοσμίως, μεταφραζόμενο σε 2,5 εκατομμύρια άτομα στην ΕΕ, με το 88% να είναι γυναίκες· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας αυτός χαρακτηρίζεται από αυξημένη παρουσία γυναικών· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας συμβάλλουν σημαντικά στους στόχους περί ισότητας των φύλων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» μέσω της αποτελεσματικής παροχής υποδομών που επιτρέπουν σε πολλές οικογένειες στην ΕΕ να επιτύχουν την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι επαγγελματοποίηση σημαίνει ότι παρέχονται στους εργαζομένους ενός συγκεκριμένου τομέα δικαιώματα απασχόλησης και κοινωνικής προστασίας ισοδύναμα με τα δικαιώματα των εργαζομένων που απασχολούνται βάσει συμβάσεων απασχόλησης οι οποίες ρυθμίζονται από τη νομοθεσία, στα οποία περιλαμβάνονται αξιοπρεπής μισθός, ρυθμισμένο ωράριο εργασίας, άδεια μετ’ αποδοχών, υγεία και ασφάλεια στον χώρο εργασίας, σύνταξη, άδεια μητρότητας/πατρότητας και αναρρωτική άδεια, αποζημίωση σε περίπτωση αναπηρίας, κανόνες που διέπουν την απόλυση ή την καταγγελία της σύμβασης, δυνατότητα προσφυγής σε περίπτωση κακομεταχείρισης και πρόσβαση σε κατάρτιση· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας της οικιακής εργασίας και της παροχής φροντίδας μπορεί να επαγγελματοποιηθεί μέσω συνδυασμού της δημόσιας χρηματοδότησης (φορολογικές ελαφρύνσεις), της κοινωνικής χρηματοδότησης (οικογενειακά επιδόματα, στήριξη επιχειρήσεων, ταμεία αλληλασφάλισης και ασφάλιση υγείας, συμβούλια εργαζομένων κ.λπ.) και της ιδιωτικής χρηματοδότησης (πληρωμή των παρεχόμενων υπηρεσιών από ιδιώτες)·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σε αμφότερους τους τομείς, η παράνομη απασχόληση και η εκμετάλλευση είναι ευρέως διαδεδομένα φαινόμενα·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η οικιακή εργασία και η παροχή φροντίδας φέρουν κατά κύριο λόγο τα εξής χαρακτηριστικά: εργασιακή αστάθεια, γεωγραφική κινητικότητα, ευέλικτες ώρες εργασίας, εποχικότητα, βάρδιες, εργασιακή ανασφάλεια, περιστασιακή απασχόληση και αδήλωτη, ως επί το πλείστον, εργασία·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τη ΔΟΕ, το 29,9% των οικιακών βοηθών εξαιρούνται πλήρως από την εθνική εργατική νομοθεσία και ότι μέχρι σήμερα η εργασία των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας στην ΕΕ ρυθμίζεται ελάχιστα και ανομοιόμορφα στα κράτη μέλη, με αποτέλεσμα οι οικιακοί βοηθοί συχνά να μη θεωρούνται τυπικοί ή κανονικοί εργαζόμενοι και, κατά συνέπεια, να έχουν εξαιρετικά περιορισμένα δικαιώματα απασχόλησης και ανεπαρκή κοινωνική προστασία(14)·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι για τους οικιακούς βοηθούς και το προσωπικό φροντίδας που εξαιρούνται από την εργατική νομοθεσία είναι αδύνατο να διασφαλιστεί ασφαλές και υγιές περιβάλλον εργασίας, ότι υφίστανται σοβαρές διακρίσεις όσον αφορά το επίπεδο των δικαιωμάτων και της προστασίας που ισχύει για τους ίδιους σε σύγκριση με τα γενικά πρότυπα μιας χώρας, ιδίως όταν η οικιακή εργασία ρυθμίζεται με ειδική νομοθεσία και/ή συλλογικές διαπραγματεύσεις, αντί να καλύπτεται απλώς από το γενικό εργατικό δίκαιο· λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι οι οικιακοί βοηθοί δεν έχουν δικαίωμα να συμμετέχουν, ή αντιμετωπίζουν δυσκολίες όταν το θελήσουν ή δεν γνωρίζουν πώς να συμμετέχουν, σε συνδικαλιστικές οργανώσεις ή άλλες μορφές συλλογικής διαπραγμάτευσης, γεγονός που τους καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτους, κυρίως λόγω περιορισμένης κάλυψης από την κοινωνική ασφάλιση (ιδίως επιδόματα ανεργίας, επιδόματα ασθενείας και ατυχημάτων, καθώς και άδεια μητρότητας, γονική άδεια και άλλες άδειες για την παροχή φροντίδας), καθώς και του συχνού αποκλεισμού τους από την προστασία έναντι της απόλυσης·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η τήρηση και η εφαρμογή των υφιστάμενων εθνικών νομοθεσιών για την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας είναι θέμα που παραμένει σε εκκρεμότητα σε ορισμένα κράτη μέλη·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ οι οικιακές εργασίες εκτελούνται με τη μορφή αδήλωτης εργασίας στο πλαίσιο της άτυπης οικονομίας, γεγονός που καθιστά δυνατή την άνιση και καταχρηστική μεταχείριση ή την παρενόχληση, δεδομένου ότι οι εργαζόμενοι αυτοί είναι «αόρατοι» και απομονωμένοι από άλλους εργαζομένους που εκτελούν παρόμοια καθήκοντα και εργασίες·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η επαρκής ρύθμιση του τομέα αυτού θα συνέβαλλε στην καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα τομεακά μέτρα υποστήριξης, όπως η έκπτωση φόρου για τις οικιακές υπηρεσίες στη Σουηδία, το «δελτίο παροχής υπηρεσιών» στη Γαλλία ή το «δελτίο υπηρεσιών» στο Βέλγιο, έχουν αποδείξει την αποτελεσματικότητά τους όσον αφορά τη μείωση της αδήλωτης εργασίας, τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και τη χορήγηση νόμιμων εργασιακών δικαιωμάτων στους οικιακούς βοηθούς και στο προσωπικό φροντίδας·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη την εκτίμηση ότι επί του παρόντος, στις περισσότερες περιπτώσεις η φροντίδα στην ΕΕ παρέχεται από άτυπο, μη αμειβόμενο προσωπικό φροντίδας, το οποίο μπορεί να θεωρηθεί το ίδιο ευάλωτη ομάδα λόγω της αυξανόμενης πίεσης για την παροχή περισσότερο εξεζητημένης και τεχνικής περίθαλψης· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 80% του συνολικού προσωπικού φροντίδας είναι γυναίκες και ότι αυτό επηρεάζει τα επίπεδα απασχόλησης των γυναικών, την ισορροπία μεταξύ εργασίας και προσωπικής ζωής, την ισότητα των φύλων και την υγιή γήρανση·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συνθήκες στον τομέα της οικιακής εργασίας – στον οποίο απασχολούνται κυρίως γυναίκες – ευνοούν την εκμετάλλευση των εργαζομένων· λαμβάνοντας υπόψη ότι το φαινόμενο αυτό συνιστά σοβαρή παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων από την οποία πρέπει να προστατεύονται τόσο οι παράτυποι εργαζόμενοι όσο και οι πολίτες της ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι μόνο τέσσερα κράτη μέλη παρέχουν ίση προστασία από την εκμετάλλευση στους εργαζομένους πολίτες της ΕΕ και στους παράτυπους εργαζομένους από χώρες εκτός ΕΕ·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων θεωρεί ότι οι οικιακές εργασίες και η παροχή φροντίδας είναι ένας από τους τομείς που ενέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο εργασιακής εκμετάλλευσης στην ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκμετάλλευση αυτή συνήθως εκδηλώνεται υπό τη μορφή απουσίας επίσημης σύμβασης, συμβάσεων που δεν αντιστοιχούν στις πραγματικές εργασίες που εκτελούνται, πολύ χαμηλών μισθών, μη τακτικής πληρωμής, και συχνά ακόμη και μη πληρωμής, εξαιρετικά παρατεταμένου ωραρίου εργασίας και μη χορήγησης άδειας, καθώς και σεξουαλικής, φυλετικής και/ή σεξιστικής κακοποίησης·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακοί βοηθοί καλούνται συχνά να εργαστούν υπερβολικά πολλές ώρες και ότι το 45% δεν δικαιούνται εβδομαδιαία άδεια ή ετήσια άδεια μετ’ αποδοχών(15)· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εσωτερικοί οικιακοί βοηθοί και ιδίως το προσωπικό φροντίδας έχουν ευθύνες και καθήκοντα που δεν τους επιτρέπουν να αναπαύονται επαρκώς σε συνεχόμενη βάση·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι πάνω από το ένα τρίτο των γυναικών οικιακών βοηθών δεν δικαιούνται άδεια μητρότητας ή συναφή δικαιώματα και επιδόματα(16) και ότι σε ορισμένα κράτη μέλη οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας δεν δικαιούνται επίδομα ανεργίας·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στον τομέα της υγείας και της περίθαλψης, πολλές θέσεις εργασίας παραμένουν χαμηλά αμειβόμενες σε ορισμένα κράτη μέλη, καθώς συχνά δεν προσφέρονται επίσημες συμβάσεις και άλλα βασικά εργασιακά δικαιώματα, ενώ η ελκυστικότητά τους είναι χαμηλή λόγω του υψηλού κινδύνου σωματικής και συναισθηματικής πίεσης, της επαπειλούμενης εξάντλησης και της έλλειψης ευκαιριών επαγγελματικής σταδιοδρομίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας παρέχει λίγες ευκαιρίες κατάρτισης και, επιπλέον, ότι οι εργαζόμενοι σε αυτόν είναι κατά κύριο λόγο ηλικιωμένοι, γυναίκες και μετανάστες·

Κ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακοί βοηθοί συχνά εργάζονται υπό άθλιες ή επικίνδυνες συνθήκες ή δεν διαθέτουν κατάλληλη κατάρτιση για την εκτέλεση συγκεκριμένων καθηκόντων που μπορεί να οδηγήσουν σε τραυματισμούς κατά την εργασία· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ίδιες διατάξεις σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία πρέπει να ισχύουν για όλους τους οικιακούς βοηθούς και το προσωπικό φροντίδας, ανεξαρτήτως του είδους απασχόλησης, δηλαδή τόσο για τους εργαζομένους που απασχολούνται επίσημα όσο και για τους εργαζόμενους που απασχολούνται απευθείας από ιδιωτικά νοικοκυριά·

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο χώρος στον οποίο τα άτομα αυτά εκτελούν τα καθήκοντά τους δεν απαλλάσσει τον εργοδότη από την υποχρέωση τήρησης ορισμένων απαιτήσεων υγείας και ασφάλειας και πρόληψης των κινδύνων, καθώς και σεβασμού της ιδιωτικής ζωής όσων διανυκτερεύουν στον χώρο αυτό·

ΚΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εσωτερικοί άμισθοι βοηθοί (au pair) αποτελούν ομάδα οικιακών βοηθών οι οποίοι συχνά δεν θεωρούνται κανονικοί εργαζόμενοι· λαμβάνοντας υπόψη ότι πλείστες εκθέσεις επισημαίνουν ότι τούτο μπορεί να οδηγήσει σε κατάχρηση, παραδείγματος χάριν με τον εξαναγκασμό των εσωτερικών άμισθων βοηθών να εργάζονται επί πάρα πολλές ώρες· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εσωτερικοί άμισθοι βοηθοί πρέπει να τυγχάνουν ίσης προστασίας με τους λοιπούς οικιακούς βοηθούς·

ΚΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας είναι στην πλειονότητά τους μετανάστριες, μεγάλο ποσοστό των οποίων βρίσκεται σε παράτυπο καθεστώς, και ότι πολλοί είναι ανήλικα άτομα ή περιστασιακά εργαζόμενοι ή εργαζόμενοι τα δικαιώματα και τα προσόντα των οποίων δεν αναγνωρίζονται και οι οποίοι συχνά δεν γνωρίζουν τα δικαιώματά τους, έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες ή αντιμετωπίζουν προβλήματα πρόσβασης στις εν λόγω υπηρεσίες, έχουν περιορισμένη γνώση της γλώσσας της χώρας υποδοχής και δεν είναι κοινωνικά ενταγμένοι·

ΚΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μετανάστες εργαζόμενοι όπως οι οικιακοί βοηθοί μπορεί να εκτίθενται σε πολλαπλές διακρίσεις και είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι σε μορφές βίας και διακρίσεων λόγω φύλου, καθώς συχνά εργάζονται υπό κακές και παράτυπες συνθήκες· λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να καταβληθούν συγκεκριμένες προσπάθειες για να προληφθούν η κακομεταχείριση, η μη κανονική πληρωμή, η άδικη απόλυση και οι πράξεις βίας ή σεξουαλικής κακοποίησης σε βάρος των εργαζομένων αυτών·

ΚΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μετανάστες χωρίς έγγραφα ταυτότητας που στρέφονται στην οικιακή εργασία είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένοι στον κίνδυνο να πέσουν θύματα διακρίσεων και εκμετάλλευσης· λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι, λόγω του παράτυπου καθεστώτος τους, τα άτομα αυτά δεν έχουν το θάρρος να υπερασπιστούν τον εαυτό τους και να ζητήσουν βοήθεια, επειδή φοβούνται μήπως εντοπιστούν και απελαθούν, γεγονός που εκμεταλλεύονται οι αδίστακτοι εργοδότες·

ΚΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη το ανησυχητικό φαινόμενο των διακρίσεων που υφίστανται οι μετανάστριες που εργάζονται χωρίς χαρτιά, οι οποίες δεν καταγγέλλουν περιπτώσεις κατάχρησης, άδικης απόλυσης, μη καταβολής μισθού, βίας, διακρίσεων, κακομεταχείρισης, καταναγκαστικής εργασίας, δουλείας ή εγκλεισμού, λόγω άγνοιας των δικαιωμάτων τους, εμποδίων όπως οι γλωσσικοί φραγμοί ή από τον φόβο μήπως συλληφθούν, απελαθούν ή χάσουν την εργασία τους·

ΚΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μετανάστριες συχνά αποφασίζουν – ή αναγκάζονται – να αναζητήσουν απασχόληση στον τομέα των οικιακών εργασιών και της παροχής φροντίδας, διότι οι θέσεις αυτές θεωρούνται προσωρινές και απαιτούν δεξιότητες χαμηλής ειδίκευσης·

ΚΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αυξανόμενη ζήτηση για οικιακή βοήθεια και φροντίδα παιδιών, ατόμων με αναπηρία και ηλικιωμένων έχει οδηγήσει σε αύξηση του ποσοστού των γυναικών μεταξύ των μεταναστών που εισέρχονται στην Ευρώπη·

ΚΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μετανάστριες συχνά αναγκάζονται να στραφούν στην αδήλωτη εργασία·

Λ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι πρακτορεία τρίτων χωρών συνδέονται ενίοτε με την εμπορία γυναικών και με δίκτυα καταναγκαστικής εργασίας ή με άλλες παράνομες δραστηριότητες που περιλαμβάνουν την παράνομη πρόσληψη γυναικών και την εκμετάλλευσή τους με διάφορους τρόπους· λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα της Eurostat από τα οποία προκύπτει ότι το 80% των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων που έχουν καταγραφεί είναι γυναίκες και ότι το 19% αυτών υφίστανται εργασιακή εκμετάλλευση, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της οικιακής εργασίας·

ΛΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να δοθεί προσοχή στην παιδική εργασία, την παρενόχληση και την εκτεταμένη καταπάτηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων στον τομέα της οικιακής εργασίας, ιδίως στα νοικοκυριά διπλωματών τρίτων χωρών που είναι εγκατεστημένοι στα κράτη μέλη, καθώς οι οικιακοί βοηθοί των συγκεκριμένων νοικοκυριών ως επί το πλείστον εισέρχονται στην ΕΕ με άδεια εργασίας διαφορετική από εκείνη άλλων μεταναστών που απασχολούνται ως οικιακοί βοηθοί, ενώ τα νοικοκυριά αυτά επωφελούνται από το προνόμιο της ετεροδικίας·

ΛΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ένταξη των μεταναστών στην αγορά εργασίας αποτελεί σημαντικό βήμα για την επίτευξη κοινωνικής και πολιτισμικής ένταξης·

ΛΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι παρατηρείται μια ισχυρή τάση γενεαλογικής διάστασης στην αναλογία μη τυποποιημένων ή άτυπων συμβάσεων, οι οποίες αφορούν κυρίως νεαρές γυναίκες·

ΛΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακές εργασίες και η παροχή φροντίδας αποτελούν κοινωνικό κατασκεύασμα των πατριαρχικών κοινωνιών ως δραστηριότητα του ενός φύλου και ότι χαρακτηρίζονται παραδοσιακά από χαμηλή αναγνώριση και προβολή και ότι, ακόμη και στις κοινωνίες του σήμερα, η εργασία αυτή δεν θεωρείται εργασία που έχει αξία· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αμειβόμενη οικιακή εργασία και παροχή φροντίδας επίσης υποτιμάται, αμείβεται ανεπαρκώς, δεν προστατεύεται και ρυθμίζεται πλημμελώς, παρά τη συνεισφορά των οικιακών βοηθών στη φροντίδα και την ευημερία εκατομμυρίων νοικοκυριών·

ΛΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εργασία του οικιακού βοηθού ή του προσωπικού φροντίδας συχνά υποτιμάται και, ως εκ τούτου, αμείβεται ανεπαρκώς, με αποτέλεσμα να υπονομεύονται οι προσπάθειες των εργαζομένων αυτών να καταστούν ανεξάρτητοι και να κερδίσουν αρκετά χρήματα ώστε να ζήσουν αξιοπρεπώς και να συντηρήσουν μια οικογένεια·

ΛΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακές ευθύνες βαρύνουν τις γυναίκες πολύ περισσότερο από ό, τι τους άνδρες και ότι δεν αποτιμώνται με χρηματικά κριτήρια ή υπό το πρίσμα της αναγνώρισης της αξίας τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει άμεση συνάρτηση μεταξύ του ποσοστού απασχόλησης των γυναικών και των οικογενειακών τους υποχρεώσεων· λαμβάνοντας υπόψη ότι περισσότεροι από 20 εκατομμύρια Ευρωπαίοι (τα δύο τρίτα εκ των οποίων είναι γυναίκες) φροντίζουν ενήλικα εξαρτώμενα άτομα, γεγονός που τους εμποδίζει να εργαστούν σε θέσεις πλήρους απασχόλησης, με αποτέλεσμα να αυξάνεται το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων και οι γυναίκες που πλησιάζουν σε ηλικία συνταξιοδότησης να αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο φτώχειας στην τρίτη ηλικία·

ΛΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα περισσότερα από τα καθήκοντα που σχετίζονται με τις οικιακές εργασίες και την παροχή φροντίδας θεωρούνται «γυναικεία δουλειά» και μάλιστα χαμηλού κύρους, με αποτέλεσμα οι γυναίκες αυτού του τομέα να έχουν χαμηλότερες αμοιβές σε σύγκριση με τις γυναίκες που εργάζονται οπουδήποτε αλλού ή ακόμη και στο ίδιο είδος εργασίας, αλλά σε άλλους τομείς, όπως επίσης και χαμηλότερες αμοιβές σε σύγκριση με τους άνδρες που εργάζονται ως οικιακοί βοηθοί·

ΛΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρότι είναι γνωστή η τάση που παρατηρείται στον ευρωπαϊκό πληθυσμό όπου σχεδόν το 20% του ευρωπαϊκού πληθυσμού είναι ηλικίας άνω των 65 ετών και παρά τις εκτιμήσεις ότι το ποσοστό αυτό θα ανέλθει στο 25% το 2050, περίπου το 80% του χρόνου που αφιερώνεται στη φροντίδα ενός ηλικιωμένου ή ενός ατόμου με αναπηρία – δηλαδή αρκετές ημέρες της εβδομάδας ή κάθε ημέρα – εξακολουθεί να παρέχεται από άτυπο προσωπικό φροντίδας και/ή από μέλη της οικογένειας και, παρά τον αυξανόμενο αριθμό του προσωπικού φροντίδας στην ΕΕ, η άτυπη φροντίδα παρέχεται κυρίως από γυναίκες (συνήθως συζύγους, μεσήλικες κόρες ή νύφες) ηλικίας 45 έως 75 ετών·

ΛΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέτρα λιτότητας που θεσπίστηκαν λόγω της κρίσης έχουν μειώσει τις δημόσιες επενδύσεις στον τομέα της παροχής φροντίδας, γεγονός που ανάγκασε πολλά άτομα, στην πλειοψηφία τους γυναίκες, να μειώσουν το ωράριο εργασίας τους ή να επιστρέψουν στο σπίτι για να αναλάβουν τη φροντίδα εξαρτώμενων ατόμων, ηλικιωμένων, ασθενών ή παιδιών·

Μ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αύξηση του αριθμού των ηλικιωμένων, η μείωση του αριθμού των ατόμων σε ηλικία εργασίας και οι δημοσιονομικοί περιορισμοί έχουν ισχυρό αντίκτυπο στις κοινωνικές υπηρεσίες και ότι το γεγονός αυτό θα έχει επίσης αντίκτυπο στα άτομα που αναγκάζονται να συνδυάσουν εργασία και ευθύνες φροντίδας, συχνά υπό δύσκολες συνθήκες·

ΜΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η χρηματοπιστωτική και κοινωνική κρίση και τα μέτρα λιτότητας που εφαρμόστηκαν στην ΕΕ έχουν επηρεάσει σοβαρά τη ζωή των πολιτών και των κατοίκων της, επιδεινώνοντας τα φαινόμενα επισφαλούς απασχόλησης, φτώχειας, ανεργίας και κοινωνικού αποκλεισμού και περιορίζοντας ή εκμηδενίζοντας την πρόσβαση σε δημόσιες και κοινωνικές υπηρεσίες·

ΜΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στα περισσότερα κράτη μέλη τα σημερινά μοντέλα πολιτικής για τη μακροχρόνια φροντίδα δεν είναι κατάλληλα για την κάλυψη των αναγκών των κοινωνιών μας που γηράσκουν και ότι μέχρι σήμερα τα περισσότερα κράτη μέλη δεν έχουν συμπεριλάβει τη δημογραφική αλλαγή στις πρωτοβουλίες πολιτικής τους·

ΜΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συνήθειες, τα ήθη και οι μορφές των οικογενειών έχουν εξελιχθεί σε μεγάλο βαθμό, με αποτέλεσμα να χρειάζονται περισσότεροι εργαζόμενοι στον τομέα της οικιακής εργασίας και να δημιουργούνται αναπόφευκτα νέες ανάγκες για περίθαλψη και στήριξη στα σύγχρονα νοικοκυριά, ιδίως για τις γυναίκες που εργάζονται εκτός σπιτιού και για τις μονογονεϊκές οικογένειες·

ΜΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλά εξαρτώμενα άτομα ζουν σε περιοχές που χαρακτηρίζονται από έλλειψη δημόσιων υπηρεσιών, απομόνωση ή άλλες συνθήκες που δυσχεραίνουν την πρόσβασή τους σε προσωπικό παροχής φροντίδας σε επαγγελματική βάση ή σε δημόσια ή ιδιωτικά ιδρύματα φροντίδας, και ότι στα εν λόγω εξαρτώμενα άτομα παρέχεται φροντίδα μόνο σε μη επαγγελματική βάση, από άτομα τα οποία, πολύ συχνά αλλά όχι πάντα, είναι μέλη της οικογένειας·

ΜΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σε αρκετά κράτη μέλη δεν υφίστανται ποιοτικές υπηρεσίες περίθαλψης διαθέσιμες σε όλους, ανεξαρτήτως εισοδήματος, πράγμα που σημαίνει ότι απαιτούνται υπηρεσίες προσβάσιμες και οικονομικά προσιτές για όλους τους χρήστες και τις οικογένειές τους·

ΜΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αύξηση του αριθμού των ατόμων που είναι σε λίστα αναμονής για παροχή υπηρεσιών στήριξης και φροντίδας εντείνει την εξάρτηση από οικιακούς βοηθούς και προσωπικό φροντίδας, συχνά καταδικάζοντας άτομα που εξαρτώνται από τις υπηρεσίες αυτές στη φτώχεια και στον κοινωνικό αποκλεισμό·

ΜΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η επαρκής προστασία των ατόμων με αναπηρία, των ηλικιωμένων, των ασθενών, των εξαρτώμενων ατόμων και των ανηλίκων αποτελεί θεμελιώδη αρχή της Ένωσης και ότι οι οικιακές εργασίες και η παροχή φροντίδας αποτελούν βασικό τομέα για τη διασφάλισή της·

ΜΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το δικαίωμα πρόσβασης σε ένα φάσμα υπηρεσιών κατ’ οίκον, υπηρεσιών στον τόπο διαμονής και άλλων υπηρεσιών υποστήριξης από την κοινότητα, συμπεριλαμβανομένης της προσωπικής αρωγής, θεμελιώνεται στα άρθρα 19 και 26 της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία·

ΜΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οικονομικά προσιτές οικιακές βοηθοί και γυναικείο προσωπικό φροντίδας διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο τόσο από οικονομική όσο και από κοινωνική άποψη, καθώς αποδεσμεύουν κυρίως άλλες γυναίκες, επιτρέποντάς τους να σταδιοδρομούν και να απολαμβάνουν την κοινωνική τους ζωή, εξασφαλίζουν στους εργοδότες τους καλύτερη ισορροπία μεταξύ προσωπικής ζωής και εργασίας και παρέχουν σε πολλά άτομα τη δυνατότητα να είναι διαθέσιμα στην αγορά εργασίας·

Ν.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακές υπηρεσίες, η οικογενειακή απασχόληση και η κατ’ οίκον φροντίδα έχουν τη δυνατότητα να βελτιώσουν την οικονομική και κοινωνική συνοχή στην ΕΕ·

ΝΑ.  λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική σημασία του τομέα και το γεγονός ότι παρέχει ευκαιρίες απασχόλησης σε μεγάλο ποσοστό του εργατικού δυναμικού, ιδίως σε άτομα χαμηλής ειδίκευσης·

ΝΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακές εργασίες και η παροχή φροντίδας είναι ένας τομέας που δημιουργεί θέσεις εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συγκεκριμένες θέσεις εργασίας πρέπει να είναι υψηλής ποιότητας, δεδομένου ότι, χάρη στην εργασία που επιτελείται από τους εργαζομένους στον τομέα αυτό, πολλά άτομα μπορούν να είναι οικονομικά και κοινωνικά ενεργά εκτός σπιτιού·

ΝΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ρυθμισμένη και δηλωμένη οικιακή εργασία και παροχή φροντίδας βελτιώνει την ποιότητα ζωής των ατόμων που την εκτελούν, τους εξασφαλίζει κοινωνικές υπηρεσίες και προστασία έναντι της καταχρήσεων και διακρίσεων, μειώνει τον κίνδυνο φτώχειας, περιθωριοποίησης, στιγματισμού και απώλειας κύρους, ενώ συγχρόνως παρέχει στον εργοδότη καλύτερη εγγύηση για την ποιότητα των υπηρεσιών και συμβάλλει στην αύξηση των εσόδων των ταμείων κοινωνικής ασφάλισης των κρατών μελών·

ΝΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η απασχόληση οικιακών βοηθών και προσωπικού φροντίδας αποτελεί ευρέως διαδεδομένη πρακτική, σε ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ, βάσει διμερών συμφωνιών μεταξύ του εργαζομένου και του ιδιοκτήτη του νοικοκυριού ή του εξαρτώμενου ατόμου, και σπανιότερα μέσω επίσημων οδών όπως κρατικές δομές ή εταιρείες και επιχειρήσεις·

ΝΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας έχουν δικαίωμα σε μια αξιοπρεπή ζωή, στο πλαίσιο της οποίας συνεκτιμάται η ανάγκη τους να έχουν μια καλή δουλειά, ισορροπία στην οικογενειακή και προσωπική ζωή, ιδίως για τους εσωτερικούς οικιακούς βοηθούς, και πρέπει να απολαύουν των ίδιων κοινωνικών και εργασιακών δικαιωμάτων με τους υπόλοιπους εργαζομένους·

ΝΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ και η Σύσταση αριθ. 201 σχετικά με την αξιοπρεπή εργασία για τους οικιακούς βοηθούς αποτελούν ένα ιστορικό σύνολο διεθνών προτύπων που αποσκοπούν στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας δεκάδων εκατομμυρίων οικιακών βοηθών παγκοσμίως· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περισσότεροι οικιακοί βοηθοί είναι γυναίκες και ότι τα νέα πρότυπα που ορίζει η Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ είναι ένα σημαντικό βήμα για την προώθηση της ισότητας των φύλων στον κόσμο της εργασίας και για την εξασφάλιση ίσων δικαιωμάτων για τις γυναίκες και προστασίας δυνάμει του νόμου· λαμβάνοντας υπόψη ότι μόνον έξι κράτη μέλη της ΕΕ (Βέλγιο, Φινλανδία, Γερμανία, Ιρλανδία, Ιταλία και Πορτογαλία) έχουν κυρώσει τη σύμβαση αυτή έως σήμερα·

ΝΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ έχει ως στόχο να παράσχει νομική αναγνώριση στην οικιακή εργασία, να επεκτείνει τα δικαιώματα σε όλους τους οικιακούς βοηθούς και να αποτρέψει τις παραβιάσεις και τις καταχρήσεις·

ΝΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, αν και 48 κράτη έχουν ήδη κυρώσει τη Διεθνή Σύμβαση για την προστασία των δικαιωμάτων όλων των μεταναστών εργαζομένων και των μελών των οικογενειών τους (1990) και 18 άλλα κράτη την έχουν υπογράψει, δεν την έχει ακόμη υπογράψει ή κυρώσει κανένα κράτος μέλος της ΕΕ·

ΝΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας συνεισφέρουν σημαντικά στα συστήματα κοινωνικής προστασίας, αλλά ότι ο ρόλος τους συχνά υποτιμάται, παρανοείται, αποσιωπάται ή απαξιώνεται στις συζητήσεις περί μεταρρυθμίσεων στον τομέα αυτό·

Ξ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συνθήκες υπό τις οποίες απασχολούνται οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών και εκτείνονται από την ανεπαρκώς αμειβόμενη, αδήλωτη ή παράτυπη εργασία μεταναστών χωρίς σύμβαση εργασίας έως την παροχή οικιακής εργασίας και φροντίδας ως δημόσιας κοινωνικής υπηρεσίας ή ως ιδιωτικής κοινωνικής υπηρεσίας, την οποία παρέχουν επιχειρήσεις, γραφεία, ενώσεις και συνεταιρισμοί, ή ως άμεσης απασχόλησης από ιδιωτικούς φορείς·

ΞΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στον τομέα της οικιακής εργασίας και, ιδίως της παροχής φροντίδας στην ΕΕ, εργάζονται και άνδρες και ότι, ως εκ τούτου, χρειάζονται το ίδιο επίπεδο προστασίας και στήριξης, ώστε να αποφεύγεται οιαδήποτε διάκριση λόγω φύλου και να διασφαλίζονται ίσες ευκαιρίες στην αγορά εργασίας, σύμφωνα με τα άρθρα 19 και 153 της ΣΛΕΕ αντίστοιχα·

ΞΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περισσότεροι ιδιώτες εργοδότες οικιακών βοηθών δεν κατανοούν τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματά τους·

ΞΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η επιθεώρηση εργασίας συχνά δεν καλύπτει την οικιακή εργασία λόγω ελλιπούς παρακολούθησης του τομέα στα περισσότερα κράτη μέλη·

ΞΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόσβαση στους μηχανισμούς της δικαιοσύνης είναι συχνά δυσχερής για παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας, καθώς και για τα θύματα κακομεταχείρισης ή εκμετάλλευσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο φόβος της απέλασης, η απομόνωση στον χώρο εργασίας και οι δυσκολίες στην πρόσβαση σε νομική υποστήριξη μπορεί να αποτελέσουν εμπόδιο καθοριστικής σημασίας για τους μετανάστες και το προσωπικό φροντίδας που βρίσκονται σε παράτυπη κατάσταση·

ΞΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν πρέπει να παραβλέπεται η κατάσταση των ανδρών που απασχολούνται ως οικιακοί βοηθοί και ως προσωπικό φροντίδας και ότι καλό θα είναι να εκπονηθεί χωρίς καθυστέρηση έκθεση σχετικά με τα ειδικά προβλήματα και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν·

ΞΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η υφιστάμενη οδηγία για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία (οδηγία 89/391/ΕΟΚ) καλύπτει τους οικιακούς βοηθούς και το προσωπικό φροντίδας που απασχολούνται επίσημα, με εξαίρεση τους εργαζομένους που απασχολούνται απευθείας από ιδιωτικά νοικοκυριά·

1.  θεωρεί ότι είναι αναγκαίο να υπάρξει κοινή αναγνώριση σε επίπεδο ΕΕ του επαγγέλματος και της αξίας της οικιακής εργασίας και της παροχής φροντίδας ως πραγματικής εργασίας, δεδομένου ότι η αναγνώριση του επαγγελματικού αυτού κλάδου είναι πιθανόν να μειώσει την αδήλωτη εργασία και να προαγάγει την κοινωνική ένταξη, και καλεί, ως εκ τούτου, την ΕΕ και τα κράτη μέλη να θεσπίσουν κοινούς κανόνες για την οικιακή εργασία και την παροχή φροντίδας·

2.  καλεί την Επιτροπή να υποβάλει δέσμη μέσων πολιτικής, νομοθετικού και μη νομοθετικού χαρακτήρα, για την οικιακή εργασία και την παροχή φροντίδας, καθορίζοντας κατευθυντήριες γραμμές για την ποιότητα και για τους δύο κλάδους· θεωρεί ότι η εν λόγω πρωτοβουλία πρέπει να εστιάζει στα εξής:

α)  θέσπιση γενικού πλαισίου για την επαγγελματοποίηση της οικιακής εργασίας και της παροχής φροντίδας, που θα οδηγήσει στην αναγνώριση και την τυποποίηση των σχετικών επαγγελμάτων και δεξιοτήτων και των δυνατοτήτων σταδιοδρομίας, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων που έχουν σωρεύσει οι εργαζόμενοι σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες των επί μέρους κρατών μελών·

β)  επείγουσα υποβολή πρότασης για οδηγία σχετικά με την άδεια του προσωπικού φροντίδας, καθώς και πλαισίου αναγνώρισης του καθεστώτος των ατόμων που παρέχουν φροντίδα σε μη επαγγελματική βάση, το οποίο θα τους εξασφαλίζει αμοιβή και ελάχιστα πρότυπα κοινωνικής προστασίας κατά το χρονικό διάστημα που εκτελούν καθήκοντα παροχής φροντίδας και υποστήριξη σε επίπεδο κατάρτισης και ειδικών δράσεων, που θα τα βοηθήσουν να βελτιώσουν τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας τους·

3.  επικροτεί τη δέσμευση της Επιτροπής για την πρωτοβουλία «Νέο ξεκίνημα για τους εργαζόμενους γονείς και τα άτομα που παρέχουν φροντίδα»·

4.  καλεί τα κράτη μέλη να απαιτούν κατάλληλη επαγγελματική κατάρτιση για ορισμένα είδη οικιακών εργασιών (παροχή φροντίδας σε ηλικιωμένους, παιδιά, άτομα με αναπηρία) για τις οποίες χρειάζονται ειδικές δεξιότητες·

5.  φρονεί ότι κλάδος της οικιακής εργασίας και της παροχής φροντίδας και η επαγγελματοποίησή του μπορούν να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και μεγέθυνση και ότι, ως εκ τούτου, επιβάλλεται να υπάρχει δίκαιη αμοιβή· θεωρεί ότι οι λύσεις θα μπορούσαν να εντάσσονται σε ένα μοντέλο κοινωνικής καινοτομίας·

6.  πιστεύει ότι η επαγγελματοποίηση των εργαζομένων που παρέχουν οικιακή υπηρεσία θα αυξήσει την ελκυστικότητα του τομέα και την ποιότητα της παρεχόμενης υπηρεσίας και θα προαγάγει την αξιοπρεπή και αναγνωρισμένη εργασία·

7.  τονίζει ότι είναι σημαντικό να προωθηθεί η επαγγελματική αναγνώριση των δεξιοτήτων και των προσόντων των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας στον τομέα αυτό, ώστε να τους παρέχονται περισσότερες προοπτικές επαγγελματικής εξέλιξης, καθώς και ειδικά προγράμματα κατάρτισης για άτομα που εργάζονται με ηλικιωμένους και παιδιά, με σκοπό να προαχθεί η δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας που οδηγούν σε ποιοτική απασχόληση και καλύτερες συνθήκες εργασίας, συμπεριλαμβανομένων της παροχής επίσημων συμβάσεων, πρόσβασης στην κατάρτιση και μεγαλύτερης κοινωνικής αναγνώρισης· αναγνωρίζει ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η επικύρωση και η πιστοποίηση των δεξιοτήτων, των προσόντων και της πείρας που αποκτώνται, καθώς και η προώθηση της επαγγελματικής εξέλιξης· θεωρεί ότι η θέσπιση προγραμμάτων κατάρτισης και επαγγελματικού επαναπροσανατολισμού έχουν θεμελιώδη σημασία για την επίτευξη αυτού του σκοπού·

8.  καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν συστήματα για την επαγγελματοποίηση, την κατάρτιση, τη συνεχή ανάπτυξη των δεξιοτήτων και την αναγνώριση των προσόντων των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας, συμπεριλαμβανομένου (κατά περίπτωση) του αλφαβητισμού τους, προκειμένου να έχουν καλύτερες προοπτικές προσωπικής και επαγγελματικής εξέλιξης και δυνατότητες σταδιοδρομίας·

9.  ζητεί από τα κράτη μέλη να ρυθμίσουν, στο μεταξύ, κάθε εργασιακή σχέση μεταξύ ιδιοκτητών νοικοκυριών, όταν αυτοί ενεργούν ως εργοδότες, και υπαλλήλου/εργαζομένου που παρέχει αμειβόμενες υπηρεσίες εντός του νοικοκυριού του εργοδότη·

10.  καλεί τα κράτη μέλη να αναπτύξουν ειδικό νομικό πλαίσιο το οποίο θα καθιστά δυνατή τη νόμιμη και οργανωμένη απασχόληση των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας και θα ορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των ενδιαφερομένων, προκειμένου να παρέχεται ασφάλεια δικαίου τόσο στους εργαζομένους του κλάδου όσο και στους δυνητικούς εργοδότες τους· ζητεί εν προκειμένω να ληφθούν υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των συμβάσεων εργασίας, καθώς και το γεγονός ότι πολλοί εργοδότες είναι ιδιώτες οι οποίοι ενδέχεται να μην είναι εξοικειωμένοι με τις νομικές διατυπώσεις·

11.  ζητεί από τα κράτη μέλη να αναλάβουν αποφασιστική δράση στους κλάδους της οικιακής εργασίας και της παροχής φροντίδας, οι οποίοι αποφέρουν υψηλή προστιθέμενη αξία στην οικονομία, αναγνωρίζοντας την εργασία αυτή ως κανονικό επάγγελμα και διασφαλίζοντας τα δικαιώματα και την κοινωνική προστασία των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας μέσω της εργατικής νομοθεσίας ή των συλλογικών συμβάσεων, ιδίως όσον αφορά τις αμοιβές, τις ώρες εργασίας, την υγεία και την ασφάλεια στον χώρο εργασίας, την άδεια, την άδεια μητρότητας, τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα και την αναγνώριση των δεξιοτήτων, λαμβανομένων, παράλληλα, υπόψη των ιδιαιτεροτήτων του τομέα·

12.  υποστηρίζει τη Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ σχετικά με την αξιοπρεπή εργασία για απασχολούμενους σε οικιακές εργασίες, η οποία συμπληρώνεται από τη Σύσταση αριθ. 201, καθώς μέσα από αυτή αντιμετωπίζεται συνολικά η ανάγκη κάλυψης των εργαζομένων από την εργατική νομοθεσία και διατυπώνεται το αίτημα για κοινωνικά δικαιώματα, μη εισαγωγή διακρίσεων και ίση μεταχείριση·

13.  ενθαρρύνει όλα τα κράτη μέλη να κυρώσουν επειγόντως τη Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ και να μεριμνήσουν για την αυστηρή εφαρμογή της ώστε να βελτιωθούν οι συνθήκες εργασίας, και να διασφαλίσουν τη συμμόρφωση με τα άρθρα της εν λόγω Σύμβασης της ΔΟΕ, καθώς και με τη Σύσταση της ΔΟΕ αριθ. 201 του 2011· υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με το καταστατικό της ΔΟΕ, οι κυβερνήσεις υποχρεούνται να υποβάλουν τη σύμβαση και τη Σύσταση στα εθνικά νομοθετικά τους όργανα προκειμένου να προωθήσουν μέτρα για την εφαρμογή αυτών των νομοθετικών πράξεων, και ότι, όσον αφορά τη Σύμβαση, στόχος της διαδικασίας υποβολής είναι επίσης η προώθηση της κύρωσής της·

14.  θεωρεί ότι η κύρωση από όλα τα κράτη μέλη θα αποτελούσε σημαντικό βήμα για την προώθηση και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ισχυρό πολιτικό μήνυμα κατά όλων των μορφών καταχρήσεων, παρενόχλησης και βίας που διαπράττονται σε βάρος όλων των εργαζομένων, ιδίως των γυναικών που απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί·

15.  ζητεί από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να τροποποιήσουν όλες τις οδηγίες της ΕΕ που έρχονται σε σύγκρουση με τη Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ·

16.  καλεί τα κράτη μέλη να συμπεριλάβουν τους οικιακούς βοηθούς και το προσωπικό φροντίδας στο σύνολο της εθνικής εργατικής νομοθεσίας, της νομοθεσίας για την υγειονομική περίθαλψη, της κοινωνικής πρόνοιας, της ασφάλισης και των νόμων κατά των διακρίσεων, αναγνωρίζοντας τη συνεισφορά τους στην οικονομία και στην κοινωνία· παροτρύνει, συνεπώς, την Επιτροπή να μελετήσει το ενδεχόμενο αναθεώρησης κάθε οδηγίας της ΕΕ που αποκλείει τους οικιακούς βοηθούς και το προσωπικό φροντίδας από δικαιώματα των οποίων απολαύουν άλλες κατηγορίες εργαζομένων·

17.  αναγνωρίζει την απροθυμία ορισμένων κρατών μελών να νομοθετήσουν για την ιδιωτική σφαίρα· θεωρεί, ωστόσο, ότι η μη ανάληψη δράσης θα έχει υψηλό κόστος τόσο για την κοινωνία όσο και για τους ενδιαφερόμενους εργαζομένους· τονίζει ότι η αναμενόμενη αύξηση της ζήτησης για προσωπικό φροντίδας, ιδίως στα ιδιωτικά νοικοκυριά, καθιστά την εν λόγω νομοθεσία απαραίτητη για την πλήρη προστασία αυτών των εργαζομένων· καλεί, συνεπώς, τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, να λάβουν μέτρα για την εξασφάλιση επαρκούς και κατάλληλου συστήματος επιθεώρησης, σύμφωνα με το άρθρο 17 της Σύμβασης αριθ. 189 της ΔΟΕ, και ενδεδειγμένων ποινών για την παραβίαση των νόμων και των κανονισμών περί ασφάλειας και υγείας στον χώρο εργασίας·

18.  ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να κατοχυρώσουν και να επιβάλουν ένα κατάλληλο επίπεδο υγείας και ασφάλειας στον χώρο εργασίας, όπως π.χ. προστασία της μητρότητας, και να λάβουν μέτρα για την αποτροπή των ατυχημάτων που σχετίζονται με την εργασία και των κινδύνων πρόκλησης επαγγελματικών βλαβών και ασθενειών· τονίζει την ανάγκη βελτίωσης των προτύπων για όσους ήδη εργάζονται στον τομέα αυτό, μέσω προγραμμάτων κατάρτισης και επαγγελματικού επαναπροσανατολισμού που θα επικεντρώνονται στην πρακτική· φρονεί ότι η εν λόγω κατάρτιση θα πρέπει να περιλαμβάνει τη διαχείριση των κινδύνων που σχετίζονται με τη στάση και την κίνηση του σώματος κατά την εργασία και των βιολογικών και χημικών κινδύνων, καθώς και τη χρήση υποβοηθητικής τεχνολογίας·

19.  ζητεί από την Επιτροπή να αξιολογήσει την εξαίρεση που περιλαμβάνεται στην οδηγία 89/391/ΕΟΚ σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία·

20.  θεωρεί αναγκαία την καταπολέμηση της επισφαλούς και αδήλωτης εργασίας, δεδομένου ότι αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για τους οικιακούς βοηθούς, μεταξύ άλλων ιδιαίτερα για τις μετανάστριες εργαζόμενες, με αποτέλεσμα να επιδεινώνεται η ήδη ευάλωτη θέση τους· υπογραμμίζει τη σημασία που έχει η εξάλειψη και η δίωξη πρακτικών αυτού του είδους, συμπεριλαμβανομένης της παιδικής εργασίας· υποστηρίζει, εν προκειμένω, την αντιμετώπιση της επισφαλούς κατάστασης των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πλατφόρμας για την καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας· επισημαίνει ότι η αδήλωτη εργασία στερεί από αυτούς τους εργαζομένους την κοινωνική ασφάλιση και έχει αρνητικό αντίκτυπο στις συνθήκες υγείας και ασφάλειας στον χώρο εργασίας· αναμένει, ως εκ τούτου, ότι η ευρωπαϊκή πλατφόρμα κατά της αδήλωτης εργασίας θα αποτρέψει και θα αποθαρρύνει την αδήλωτη εργασία, δεδομένου ότι η παραοικονομία συνιστά απειλή κατά της εργασιακής ασφάλειας, επηρεάζει την ποιότητα της φροντίδας και των εργασιακών συνθηκών πολλών αδήλωτων φροντιστών, θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας και μειώνει τα φορολογικά έσοδα των κρατικών ταμείων·

21.  ζητεί από τα κράτη μέλη να επενδύσουν σε περισσότερους και καλύτερους τρόπους πρόληψης, εντοπισμού και καταπολέμησης του σημαντικού ποσοστού αδήλωτης απασχόλησης στον τομέα της οικιακής εργασίας και της παροχής φροντίδας, ιδίως όσον αφορά περιπτώσεις εμπορίας ανθρώπων και εργασιακής εκμετάλλευσης και περιπτώσεις παροχής υπηρεσιών φροντίδας από εταιρείες με τη χρήση αδήλωτης και ψευδούς αυτοαπασχόλησης, με σκοπό την προστασία των εργαζομένων και την προώθηση της μετάβασης από την αδήλωτη στη δηλωμένη εργασία, μέσω καλύτερης προστασίας και βελτιωμένων και καλύτερα οργανωμένων μηχανισμών ελέγχου και επιθεώρησης της εργασίας·

22.  παροτρύνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τη διαθεσιμότητα νόμιμων οδών μετανάστευσης προς την ΕΕ και να θεσπίσουν στοχευμένα προγράμματα νόμιμης μετανάστευσης· υπογραμμίζει την ανάγκη να συνάψουν τα κράτη μέλη διμερείς συμφωνίες με τα κράτη εκείνα τα οποία, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, είναι τα κράτη από τα οποία προέρχονται οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας, ώστε να νομιμοποιηθεί η ροή των ανθρώπων που αποστέλλονται από τα κράτη αυτά και τους οποίους υποδέχονται τα κράτη μέλη της ΕΕ, στοιχείο το οποίο θα συμβάλει στην καταπολέμηση των δικτύων εμπορίας ανθρώπων και της καταναγκαστικής εργασίας, λειτουργώντας, ωστόσο, αποτρεπτικά σε σχέση με το φαινόμενο του κοινωνικού ντάμπινγκ· καλεί τα κράτη μέλη να κυρώσουν τη Διεθνή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων όλων των Διακινούμενων Εργαζομένων και των Μελών των Οικογενειών τους, που εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 18 Δεκεμβρίου 1999·

23.  υπενθυμίζει στα κράτη μέλη ότι, σύμφωνα με τη Σύμβαση της Βιέννης περί διπλωματικών σχέσεων του 1961, είναι καθήκον των διπλωματικών αντιπροσωπειών να τηρούν τους νόμους και τους κανονισμούς, συμπεριλαμβανομένου του εργατικού δικαίου του κράτους που τις φιλοξενεί, και ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν για την ουσιαστική εφαρμογή της σύμβασης αυτής προκειμένου να αποφεύγεται η ατιμωρησία των νοικοκυριών των διπλωματών σε περιπτώσεις καταχρήσεων εις βάρος οικιακών βοηθών· καλεί τα κράτη μέλη να εξετάσουν με ποιον τρόπο μπορούν να προστατεύονται καλύτερα όσοι εργάζονται για το διπλωματικό σώμα ή σε αυτό και να παρέχεται στους οικιακούς βοηθούς η δυνατότητα να αλλάζουν εργασία·

24.  καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι θεωρήσεις διαβατηρίου των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας επιτρέπουν στους εργαζομένους να αλλάξουν εργοδότη, εφόσον υποστούν κακομεταχείριση, παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή εργάζονται σε περιβάλλον υποδεέστερης ποιότητας ή σε συνθήκες που θεωρούνται κατώτερες των εθνικών προτύπων, όπως ορίζονται στην εθνική ή ενωσιακή εργατική νομοθεσία·

25.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν προγράμματα νομιμοποίησης με βάση τα διδάγματα που έχουν αντληθεί από το παρελθόν, ως μέσο για τη μείωση της έκθεσης των παράτυπων μεταναστών εργαζομένων στην εκμετάλλευση και τις καταχρήσεις· καλεί επιτακτικά τα κράτη μέλη να στηρίζουν και να προστατεύουν τους αδήλωτους οικιακούς βοηθούς ή φροντιστές όταν αυτοί αποφασίζουν να ξεφύγουν από τον φαύλο κύκλο της «κρυφής» εργασίας·

26.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν τη διερεύνηση υποθέσεων εμπορίας ανθρώπων για εκμετάλλευση, και πιο συγκεκριμένα στον τομέα της οικιακής εργασίας, να βελτιώσουν τον μηχανισμό εντοπισμού και προστασίας των θυμάτων αυτών και να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή ΜΚΟ, συνδικαλιστικών οργανώσεων, δημόσιων αρχών και όλων των πολιτών στη διαδικασία εντοπισμού φαινομένων εμπορίας και σοβαρής εκμετάλλευσης ανθρώπων·

27.  ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διευρύνουν τα μέσα και τους μηχανισμούς που έχουν συσταθεί για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων – όπως είναι οι μηχανισμοί παραπομπής ή οι προσωρινές άδειες διαμονής – και να τα επανεξετάσουν με σκοπό να επεκτείνουν το πεδίο εφαρμογής τους στις περιπτώσεις σοβαρής εργασιακής εκμετάλλευσης που δεν σχετίζεται με την εμπορία ανθρώπων·

28.  καλεί τα κράτη μέλη, σύμφωνα με το άρθρο 17 της Σύμβασης της ΔΟΕ αριθ. 189, να θεσπίσουν αποτελεσματικούς και προσβάσιμους μηχανισμούς υποβολής καταγγελιών και μέσα για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τους εθνικούς νόμους και κανονισμούς για την προστασία των οικιακών βοηθών· καλεί, επίσης, τα κράτη μέλη να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν μέτρα επιθεώρησης της εργασίας, επιβολής του νόμου και κυρώσεων, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της οικιακής εργασίας, σύμφωνα με τους εθνικούς νόμους και κανονισμούς· ζητεί, τα εν λόγω μέτρα, στον βαθμό που αυτό είναι συμβατό με τους εθνικούς νόμους και κανονισμούς, να καθορίζουν τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί να παρέχεται πρόσβαση σε νοικοκυριά, με τον δέοντα σεβασμό της ιδιωτικής ζωής· ζητεί από τα κράτη μέλη να μελετήσουν, σύμφωνα με τους εθνικούς κανονισμούς, το ενδεχόμενο δημιουργίας μηχανισμών για την αποτελεσματική αντιμετώπιση καταχρήσεων, όπως κατ' οίκον επιθεωρήσεις όταν υπάρχουν βάσιμες υποψίες κατάχρησης·

29.  εκφράζει την ανησυχία του για την απουσία επιθεωρήσεων με σκοπό τον έλεγχο, την παρακολούθηση και την εποπτεία των προσλήψεων γυναικών ως οικιακών βοηθών και προσωπικού φροντίδας που γίνονται από εταιρείες ή γραφεία εργασίας, και επαναλαμβάνει την ανάγκη να αυξηθεί ο αριθμός των δημόσιων επιθεωρητών και των επιθεωρήσεων για να διασφαλίζεται η εφαρμογή της νομοθεσίας·

30.  παροτρύνει τα κράτη μέλη να καταβάλουν τις αναγκαίες προσπάθειες για να εντείνουν τους ελέγχους και να βρουν καινοτόμες μεθόδους ελέγχου που θα σέβονται την ιδιωτική ζωή, ιδίως όσον αφορά τις ιδιωτικές κατοικίες στις οποίες οι επιθεωρητές δεν μπορούν να εισέλθουν χωρίς δικαστική άδεια, και να παράσχουν επαρκή ενημέρωση και κατάρτιση στους επιθεωρητές, προκειμένου να εξαλειφθούν η κακομεταχείριση, η εκμετάλλευση, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής, και οι πράξεις βίας ή σεξουαλικής κακοποίησης σε βάρος οικιακών βοηθών·

31.  καλεί τα κράτη μέλη να διοργανώσουν εκστρατείες για την τόνωση της προβολής και τη βελτίωση της κατανόησης, από το κοινό και τους ιδιωτικούς φορείς, των πλεονεκτημάτων της ρυθμιζόμενης από τη νομοθεσία εργασίας, προκειμένου να αποκτήσει κύρος το επάγγελμα και να αναγνωριστεί το σημαντικό έργο και η συνεισφορά των γυναικών οικιακών βοηθών και του γυναικείου προσωπικού φροντίδας στη λειτουργία της κοινωνίας· καλεί, παράλληλα, τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν ώστε να υπάρξει μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση στο θέμα της ύπαρξης σοβαρής εκμετάλλευσης σε ιδιωτικά νοικοκυριά, θέτοντας ως στόχο τη μηδενική ανοχή απέναντι στην εκμετάλλευση των εν λόγω εργαζομένων·

32.  καλεί τα κράτη μέλη να πραγματοποιήσουν εκστρατείες ευαισθητοποίησης για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας, καθώς και των εργοδοτών τους, και για τους κινδύνους και τον αντίκτυπο της εκμετάλλευσης στον κλάδο της οικιακής εργασίας, εκστρατείες που θα προάγουν την αναγνώριση της οικιακής εργασίας και της παροχής φροντίδας· προτείνει στα κράτη μέλη να αναπτύξουν προγράμματα δράσης·

33.  καλεί τα κράτη μέλη να καθιερώσουν και να βελτιώσουν, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, διαύλους ενημέρωσης για τα δικαιώματα των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας και να εξασφαλίσουν την υψηλότερη δυνατή πρόσβαση όλων των εργαζομένων σε ενημέρωση· προτείνει, για τον σκοπό αυτό, τη δημιουργία κέντρων πληροφόρησης σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές στα κράτη μέλη, σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, καθώς και τηλεφωνικών γραμμών και ιστοτόπων για την παροχή βοήθειας και πληροφοριών, μεταξύ άλλων με τη μορφή εκστρατειών για τα δικαιώματα των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας σε κάθε κράτος μέλος, στην εθνική γλώσσα και σε άλλες πρόσφορες γλώσσες· τονίζει ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, όπως οργανώσεις που εργάζονται υπέρ των γυναικών και των μεταναστών, θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να παρέχουν αυτές τις πληροφορίες· επισημαίνει ότι τα εργαλεία αυτά πρέπει επίσης να αναπτυχθούν με τρόπο που θα εξασφαλίζει βέλτιστες πρακτικές, σχετικές συμβουλές και καθοδήγηση για τους πιθανούς εργοδότες, συμπεριλαμβανομένων των οικογενειών και των γραφείων εύρεσης εργασίας, καθώς και ότι πρέπει να παρέχονται πρότυπες συμβάσεις εργασίας ώστε να διασφαλίζεται ότι οι εργοδότες τηρούν τις υποχρεώσεις τους·

34.  ζητεί να αναληφθεί αποφασιστική δράση κατά επιχειρήσεων, σε οιονδήποτε τομέα, των οποίων το επιχειρηματικό μοντέλο στηρίζεται στην εκμετάλλευση παράνομα απασχολουμένων, με στόχο την ελαχιστοποίηση του λειτουργικού κόστους, τη μεγιστοποίηση των κερδών και τον εξοστρακισμό των νόμιμων επιχειρήσεων·

35.  καλεί τις συνδικαλιστικές οργανώσεις να προσεγγίζουν με ευαισθησία όλους όσοι εκτελούν οικιακή εργασία και παρέχουν φροντίδα, χρησιμοποιώντας μεθόδους προσαρμοσμένες στο συγκεκριμένο εργασιακό περιβάλλον των εργαζομένων αυτών και στις επισφαλείς συνθήκες εργασίας τους·

36.  τονίζει τον σημαντικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι συνδικαλιστικοί φορείς στην οργάνωση και ενημέρωση των εργαζομένων σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους· σημειώνει ότι, με τον τρόπο αυτό, οι οικιακοί βοηθοί μπορούν να εκπροσωπούνται με μία φωνή, να διαπραγματεύονται συλλογικά τις συμβάσεις τους και να υπερασπίζονται τα δικαιώματα και τα συμφέροντά τους·

37.  ζητεί καλή εκπροσώπηση των κοινωνικών εταίρων σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, ιδίως των συνδικαλιστικών φορέων, ώστε να εντατικοποιήσουν τις τομεακές συλλογικές διαπραγματεύσεις σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές, με στόχο την αποτελεσματική προώθηση και επιβολή αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας στους κλάδους αυτούς· ζητεί επίσης καλή εκπροσώπηση των επαγγελματικών οργανώσεων, των οργανώσεων που συνεργάζονται με οικιακούς βοηθούς και προσωπικό φροντίδας ή εργάζονται υπέρ αυτών, και άλλων σχετικών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών· ζητεί να διασφαλιστεί ότι οι φορείς αυτοί είναι πλήρως ενήμεροι για τις δυσκολίες που σχετίζονται με την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων των γυναικών που απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί και προσωπικό φροντίδας·

38.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι οι γυναίκες που απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί και προσωπικό φροντίδας εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται στις συνδικαλιστικές οργανώσεις των διαφόρων κρατών μελών και τονίζει την ανάγκη να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή των εν λόγω εργαζομένων στις συνδικαλιστικές οργανώσεις·

39.  τονίζει επίσης ότι είναι σημαντικό να συσπειρωθούν οι εργοδότες σε ομοσπονδίες ή άλλα είδη οργανώσεων σε εθνικό επίπεδο, καθώς θεωρεί ότι, χωρίς την ύπαρξη τέτοιων οργανώσεων εργοδοτών, θα είναι μάταιες οι προσπάθειες τόσο για τη νομιμοποίηση της οικιακής εργασίας και της παροχής φροντίδας, όσο και για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και της ελκυστικότητας αυτών των θέσεων εργασίας·

40.  σημειώνει ότι οι ιδιώτες οικιακοί εργοδότες μπορούν να διαδραματίσουν πρωταρχικό ρόλο στην τήρηση των δίκαιων εργασιακών προτύπων και δικαιωμάτων· καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι σχετικές πληροφορίες θα είναι υποχρεωτικά διαθέσιμες στους εργοδότες και τους εργαζομένους·

41.  καλεί την Επιτροπή να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες με σκοπό την καλύτερη παρακολούθηση και καταγραφή του ευάλωτου και υποτιμημένου επαγγέλματος των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας και να προτείνει μέτρα για την αντιμετώπιση του φαινομένου·

42.  ζητεί από την Επιτροπή και τους αρμόδιους ευρωπαϊκούς οργανισμούς να εκπονήσουν μελέτη στην οποία θα γίνεται σύγκριση διαφόρων συστημάτων οικιακής εργασίας που ρυθμίζονται από τη νομοθεσία και να συλλέξουν δεδομένα σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στα κράτη μέλη· θεωρεί ότι τα δεδομένα αυτά πρέπει να χρησιμεύσουν στην ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών, ιδίως για να βελτιστοποιηθεί η καταπολέμηση της εκμετάλλευσης των οικιακών βοηθών· καλεί επίσης την Επιτροπή να δρομολογήσει μελέτη σχετικά με τη συνεισφορά του προσωπικού φροντίδας και των οικιακών βοηθών στα συστήματα κοινωνικής προστασίας και τις οικονομίες των κρατών μελών·

43.  ενθαρρύνει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών για να ενισχυθούν οι δράσεις και τα αποτελέσματά τους·

44.  θεωρεί ότι η υιοθέτηση και η αναπροσαρμογή βέλτιστων πρακτικών από ορισμένα κράτη μέλη μπορούν να οδηγήσουν σε νόμιμες μορφές απασχόλησης για τους οικιακούς βοηθούς και το προσωπικό φροντίδας·

45.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συγκεντρώσουν, να αναλύσουν και να δημοσιεύσουν αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία ανά ηλικία, φύλο και εθνικότητα ώστε να καταστεί δυνατή η διεξαγωγή εμπεριστατωμένων συζητήσεων και να αναζητηθούν παράλληλα οι βέλτιστες λύσεις για την επαγγελματοποίηση του τομέα της οικιακής εργασίας, και ζητεί να επιφορτιστούν οι EUROFOUND και OSHA με τον σχεδιασμό μεθόδων για την παροχή προστασίας, την υποβολή καταγγελιών και την ενημέρωση·

46.  καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει στο θεματολόγιο της Επιτροπής Απασχόλησης (EMCO) συζητήσεις για την κατάσταση του τομέα των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας·

47.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, κατά την αναθεώρηση και την υποβολή σχετικών νομικών πράξεων ή εθνικής νομοθεσίας αντίστοιχα, να διασφαλίζουν ότι λαμβάνονται υπόψη τα συμφέροντα των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας, σε πλαίσιο σεβασμού των εθνικών αρμοδιοτήτων·

48.  αναγνωρίζει την τεράστια κοινωνική και οικονομική προσφορά των μελών της οικογένειας που ενεργούν ως πάροχοι φροντίδας και των εθελοντών (άτυπη φροντίδα) και τις ολοένα μεγαλύτερες ευθύνες που επωμίζονται λόγω της μείωσης των παρεχόμενων υπηρεσιών ή της αύξησης του κόστους·

49.  επισημαίνει την αύξηση που σημειώνει ο αριθμός των ατόμων που ζουν σε ιδρύματα παροχής μακροχρόνιας φροντίδας, καθώς και τον περαιτέρω κοινωνικό αποκλεισμό των ατόμων με αναπηρία στην ΕΕ, ο οποίος συνιστά κατάφωρη παραβίαση των δεσμεύσεων της ΕΕ δυνάμει της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την αναπηρία 2010-2020·

50.  θεωρεί ότι πρέπει να δοθούν κίνητρα για την ανάπτυξη λύσεων επιδοτούμενης κατ’ οίκον φροντίδας που επιτρέπουν στα άτομα με αναπηρία να ζήσουν ανεξάρτητα και να επιλέξουν τους ειδικευμένους επαγγελματίες που θα τα φροντίσουν στο δικό τους σπίτι, κυρίως σε σοβαρές περιπτώσεις αναπηρίας·

51.  τονίζει ότι είναι αναγκαίο τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ευρύτερη πρόσβαση σε εύκολα διαθέσιμες, οικονομικά προσιτές και υψηλής ποιότητας εγκαταστάσεις φροντίδας, μεταξύ άλλων για παιδιά, για άτομα με αναπηρία και για ηλικιωμένους, μέσω της παροχής επαρκούς χρηματοδότησης, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι λόγοι ανάληψης των καθηκόντων αυτών σε άτυπη ή επισφαλή βάση και να βελτιωθεί η αναγνώριση της αξίας του έργου που επιτελούν όσοι παρέχουν φροντίδα σε επαγγελματική βάση· υπογραμμίζει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να αναπτύξουν υπηρεσίες για τη στήριξη των μελών της οικογένειας που παρέχουν φροντίδα και του τυπικού και άτυπου προσωπικού φροντίδας·

52.  καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν τις προσλήψεις στον τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών περίθαλψης και να εργαστούν για την αύξηση της ελκυστικότητας του τομέα ως βιώσιμης επιλογής σταδιοδρομίας·

53.  παροτρύνει τα κράτη μέλη να επενδύσουν στη δημιουργία σταθερών θέσεων εργασίας υψηλής ποιότητας στον τομέα των οικιακών εργασιών και της παροχής φροντίδας, ιδίως μέσω των ταμείων της ΕΕ, όπως το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) και το πρόγραμμα της ΕΕ για την απασχόληση και την κοινωνική καινοτομία (EaSI)·

54.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν και να προωθήσουν καινοτόμες λύσεις και επενδύσεις στις υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας και υγειονομικής περίθαλψης στις οποίες υπάρχουν πολλές δυνατότητες δημιουργίας θέσεων εργασίας και οι οποίες είναι ουσιώδεις για την αντιμετώπιση των αναγκών των κοινωνιών μας που γηράσκουν και της δημογραφικής αλλαγής εν γένει, καθώς και απαραίτητες για την αποτροπή των δυσμενών κοινωνικών συνεπειών της κρίσης·

55.  καλεί την Επιτροπή να προβεί σε ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών που εφαρμόζουν ενώσεις και συνεταιρισμοί οικιακών βοηθών και προσωπικού φροντίδας που έχουν ενσωματωθεί στα μοντέλα κοινωνικής οικονομίας στην ΕΕ·

56.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν τη δημιουργία εργατικών συνεταιρισμών στους τομείς της παροχής φροντίδας και των οικιακών υπηρεσιών, με ιδιαίτερη έμφαση στις αγροτικές περιοχές, δεδομένων των θετικών επιπτώσεων που θα έχει η εξέλιξη αυτή στη δημιουργία ποιοτικών και βιώσιμων θέσεων εργασίας, ιδίως για τους εργαζομένους που δυσκολεύονται να ενταχθούν στην αγορά εργασίας·

57.  καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι οικιακοί βοηθοί νεαρής ηλικίας δεν θα εγκαταλείπουν το σχολείο για να εργαστούν·

58.  καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει την οδηγία 2006/54/ΕΚ για την εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης· ζητεί επίσης από τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν με συνέπεια την οδηγία αυτή·

59.  ζητεί από τα κράτη μέλη να εξετάσουν το ενδεχόμενο θέσπισης κινήτρων για να ενθαρρυνθεί η χρήση δηλωμένων οικιακών βοηθών και προσωπικού φροντίδας· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να θέσουν σε ισχύ απλά συστήματα δήλωσης προκειμένου να αποθαρρύνουν και να καταπολεμήσουν την αδήλωτη εργασία, σύμφωνα με τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής στη γνωμοδότησή της σχετικά με την ανάπτυξη των υπηρεσιών προς την οικογένεια για την αύξηση των ποσοστών απασχόλησης και την προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών στην εργασία (SOC/508)· συνιστά στην Επιτροπή να προωθήσει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών, με βάση το παράδειγμα επιτυχημένων μοντέλων που έχουν θετικό κοινωνικό και εργασιακό αντίκτυπο στον τομέα, όπως το σύστημα «δελτίων παροχής υπηρεσιών» που εισήγαγε το Βέλγιο ή η «επιταγή γενικής χρήσης για υπηρεσίες απασχόλησης» (CESU) στη Γαλλία·

60.  συνιστά την κατάρτιση ενός υποδείγματος σύμβασης κοινής αποδοχής για την οικιακή εργασία και την παροχή φροντίδας σε κάθε κράτος μέλος, το οποίο θα αποτελέσει προϊόν κοινωνικού διαλόγου μεταξύ κοινωνικών λειτουργών, εργοδοτών και γυναικών εργαζομένων·

61.  θεωρεί χρήσιμο να προσαρμοστεί η νομοθεσία προκειμένου να δημιουργηθούν ευέλικτες, αλλά κυρίως ασφαλείς, συμβατικές ρυθμίσεις μεταξύ των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας και των οικιακών εργοδοτών, ώστε να βοηθηθούν αμφότερα τα μέρη στη χρήση/προσφορά οικιακών υπηρεσιών υπό τις καλύτερες δυνατές συνθήκες, με παράλληλη διασφάλιση της προστασίας των εργαζομένων·

62.  συνιστά στα κράτη μέλη να συνδυάσουν ένα σαφές κανονιστικό πλαίσιο για τη νόμιμη απασχόληση οικιακών βοηθών και προσωπικού φροντίδας με την παροχή κινήτρων προς τους οικιακούς βοηθούς και τους πιθανούς εργοδότες τους ώστε να επιλέγουν τη νόμιμη οδό απασχόλησης· ζητεί επίσης από τα κράτη μέλη να εξαλείψουν τους νομικούς φραγμούς οι οποίοι επί του παρόντος μειώνουν σημαντικά τη δηλωμένη, άμεση απασχόληση εργαζομένων από οικογένειες·

63.  επαναλαμβάνει την έκκληση του Κοινοβουλίου για διαρθρωμένο τομεακό διάλογο στον τομέα της παροχής υπηρεσιών φροντίδας(17)·

64.  καλεί τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ισότιμους όρους για τους άμισθους εσωτερικούς βοηθούς από την ΕΕ και από άλλες χώρες, χορηγώντας στα άτομα αυτά συνδυασμένη άδεια διαμονής και εργασίας η οποία θα ορίζει τις ώρες εργασίας, το είδος της σύμβασης και τους όρους πληρωμής· καλεί τα κράτη μέλη να κυρώσουν τη συμφωνία του Συμβουλίου της Ευρώπης για την απασχόληση των εσωτερικών άμισθων βοηθών· απαιτεί από τα κράτη μέλη να βελτιώσουν το σύστημα διαπίστευσης και τους μηχανισμούς ελέγχου των γραφείων εύρεσης εργασίας για εσωτερικούς άμισθους βοηθούς·

65.  επαναλαμβάνει την ανάγκη για επίσημη αναγνώριση των εσωτερικών άμισθων βοηθών, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Συμφωνία σχετικά με την απασχόληση νέων ως εσωτερικών αμίσθων βοηθών, καθώς και για ενίσχυση των επιθεωρήσεων ώστε οι εσωτερικοί άμισθοι βοηθοί να μην αποτελούν άτυπο και φτηνό υποκατάστατο των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας·

66.  προτείνει στην Επιτροπή να αναλογιστεί την ανάγκη και τη χρησιμότητα μιας νομικής πράξης η οποία θα ενσωματώνει τα δικαιώματα που αναφέρονται στη Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ και θα καλύπτει το προσωπικό φροντίδας και όσους παρέχουν υπηρεσίες φροντίδας έναντι αμοιβής σε προσωρινή, περιστασιακή ή σποραδική βάση, με ιδιαίτερη έμφαση στις ιδιαιτέρως μειονεκτούσες ομάδες·

67.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας στην Ευρώπη αντιμετωπίζονται ως άνθρωποι και ότι έχουν τη δυνατότητα να συνδυάζουν με ισορροπημένο τρόπο την επαγγελματική με την ιδιωτική τους ζωή, καθώς και ότι καλύπτονται από την οδηγία για τον χρόνο εργασίας (2003/88/ΕΚ), προκειμένου οι εργαζόμενοι να έχουν επαρκείς περιόδους ανάπαυσης και να μην αναγκάζονται να εργάζονται επί πάρα πολλές ώρες·

68.  ζητεί από τα κράτη μέλη να θεσπίσουν μέτρα για τον συνδυασμό επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής, δεδομένου ότι με τον τρόπο αυτό θα παρασχεθεί στήριξη στις γυναίκες ώστε να παραμένουν στην έμμισθη απασχόληση και θα μειωθούν σε μεταγενέστερο στάδιο οι διαφορές στις συντάξεις·

69.  καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας λαμβάνουν συνταξιοδοτικές εισφορές σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία.

70.  καλεί τα κράτη μέλη στα οποία προβλέπεται εθνικός κατώτατος μισθός να διασφαλίσουν ότι όλοι οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας λαμβάνουν τουλάχιστον το ποσό αυτό·

71.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στο Διεθνές Γραφείο Εργασίας.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ζήτημα ανθρώπινης αξιοπρέπειας

Σε επιστολή προς τον αδερφό του, ο Άντον Τσέχοφ έγραφε:

«Οι πολιτισμένοι άνθρωποι πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να πληρούν τα παρακάτω κριτήρια: να σέβονται τα ανθρώπινα όντα ως άτομα...»

Το ζήτημα των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας αποτελεί πρωτίστως ζήτημα σεβασμού της αξιοπρέπειας των ατόμων και, στο συγκεκριμένο πλαίσιο, της αξιοπρέπειας των γυναικών. Αν και στην παρούσα έκθεση προτείνεται η λήψη μέτρων για την προστασία των γυναικών και, ως εκ τούτου, όταν αναφερόμαστε σε εργαζόμενους εννοούμε εργαζόμενες γυναίκες, είναι αυτονόητο ότι τα μέτρα που προτείνονται στην παρούσα έκθεση πρέπει να ισχύουν για όλους τους εργαζόμενους στους τομείς αυτούς καθώς η αξιοπρέπεια δεν αποτελεί προνόμιο κάποιου φύλου, μολονότι η παραβίασή της μπορεί να είναι πιο συχνή και πιο σοβαρή στην περίπτωση των γυναικών.

Ορισμοί

Πρέπει καταρχάς να προσπαθήσουμε να ορίσουμε τι είναι «οικιακές εργασίες» και τι «παροχή φροντίδας». Είναι πράγματι αδύνατο να μην υπάρχει σημείο αναφοράς όταν συζητούμε για το ζήτημα αυτό.

Μέχρι στιγμής, εκτός από τον ακαδημαϊκό χώρο, από όλους τους επίσημους φορείς που ασχολούνται με εργασιακά ζητήματα σε εθνικό, ευρωπαϊκό ή διεθνές επίπεδο, μόνο η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) έχει διατυπώσει βασικό ορισμό για τις οικιακές εργασίες και τους οικιακούς βοηθούς. Έτσι, σύμφωνα με τους ορισμούς της ΔΟΕ:

- ως «οικιακές εργασίες» νοούνται «οι εργασίες που εκτελούνται σε ένα ή για ένα ή περισσότερα νοικοκυριά», και

- ως «οικιακός βοηθός» νοείται κάθε πρόσωπο που εκτελεί οικιακές εργασίες στο πλαίσιο μιας εργασιακής σχέσης».

Μολονότι συμφωνούμε με τον ορισμό αυτό, θεωρούμε ότι πρέπει να αναθεωρηθεί προκειμένου να καλύπτει και «τις εργασίες μερικής απασχόλησης που εκτελούνται περιστασιακά ή σποραδικά». Η έκθεσή μας καλύπτει άλλωστε και αυτήν την κατηγορία εργαζομένων.

Η παρούσα έκθεση καλύπτει επίσης την κατηγορία του «προσωπικού φροντίδας» για το οποίο δεν υφίσταται ορισμός που να έχει πιστοποιηθεί και να εφαρμόζεται ευρέως. Τα διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη, και κυρίως οι ερευνητές, χρησιμοποιούν διαφορετικούς ορισμούς σύμφωνα με την οπτική γωνία των μελετών τους. Ως προσωπικό φροντίδας νοείται συνήθως το πρόσωπο που προσφέρει σε περισσότερο ή λιγότερο συστηματική βάση βοήθεια και υπηρεσίες σε ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρία, ασθένειες ή παθήσεις. Η δυσκολία ορισμού του προσωπικού φροντίδας αποκαλύπτει επίσης τις διαφορετικές προσεγγίσεις των κρατών μελών όσον αφορά την αντίληψη της δραστηριότητάς αυτής, γεγονός που αποτυπώνεται και στα αντίστοιχα συστήματα πρόνοιάς τους.

Ποιοι είναι οικιακοί βοηθοί και προσωπικό φροντίδας

Η πλειοψηφία των ατόμων που ανήκουν στις δύο ευρείες κατηγορίες των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας είναι γυναίκες. Οι περισσότερες από τις γυναίκες αυτές είναι επίσης μετανάστριες.

Έχουν συνήθως χαμηλές εκπαιδευτικές δεξιότητες και έχουν ανάγκη να εργαστούν είτε για να επιβιώσουν είτε, επιπλέον, για να συντηρήσουν τις οικογένειές τους.

Γιατί χρειαζόμαστε οικιακούς βοηθούς και προσωπικό φροντίδας

Τις τελευταίες δεκαετίες συντελέστηκαν σημαντικές δημογραφικές και κοινωνικοοικονομικές αλλαγές στην Ευρώπη.

Ο πληθυσμός γερνά και εμφανίζει μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής ενώ ο αριθμός των γεννήσεων μειώνεται.

Τα μοντέλα των οικογενειών ομοίως αλλάζουν. Τα μεγαλύτερα νοικοκυριά έχουν αντικατασταθεί από μικρότερα νοικοκυριά, γεγονός που έχει προκαλέσει αλλαγές στον επιμερισμό των ευθυνών.

Παράλληλα, συμμετέχουν στην αγορά εργασίας πολύ περισσότερες γυναίκες.

Το βιοτικό επίπεδο έχει αυξηθεί λόγω της αύξησης του ΑΕγχΠ στην Ευρώπη.

Λόγω αυτών των αλλαγών, τα καθήκοντα που παραδοσιακά εκτελούνταν εντός των οικιών κυρίως από τις γυναίκες πρέπει πλέον να αναλαμβάνονται από επαγγελματίες (καθαριότητα, παροχή φροντίδας σε μέλη της οικογένειας που έχουν ανάγκη, κ.λπ.).

Τα εθνικά συστήματα πρόνοιας δεν έχουν προβλέψει στην πλειονότητά τους την κάλυψη των αναγκών αυτών (τουλάχιστον όχι στον απαιτούμενο βαθμό), γεγονός που αποτελεί επίσης συνέπεια της γενικότερης υποβάθμισης του κράτους πρόνοιας.

Ποια είναι τα κυριότερα επίμαχα ζητήματα

Τα κράτη μέλη γνωρίζουν τις ανάγκες για οικιακές εργασίες και παροχή φροντίδας αλλά επιτρέπουν να καλύπτονται οι ανάγκες αυτές στο πλαίσιο της παραοικονομίας καθώς προτιμούν να μειώνουν τις δημόσιες δαπάνες και να εκμεταλλεύονται τα αυξημένα κύματα μεταναστών ως νέο εργατικό δυναμικό έτοιμο να καλύψει τις ελλείψεις στις εν λόγω υπηρεσίες.

Λόγω της έλλειψης –σε πολλές περιπτώσεις– κατάλληλων επίσημων δομών για την κάλυψη των υπηρεσιών οικιακών εργασιών και παροχής φροντίδας και λόγω της μεγάλης ζήτησης, οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται συνήθως σε άτυπη βάση, γεγονός που προκαλεί διάφορα προβλήματα και δημιουργεί αλυσιδωτές επιπλοκές.

Α.  Παράνομος χαρακτήρας

Στις περισσότερες χώρες της ΕΕ οι οικιακές εργασίες και η παροχή φροντίδας εκτελούνται με τη μορφή αδήλωτης εργασίας καταδικάζοντας τους εργαζόμενους να ζουν στη σκιά, να είναι αόρατοι και να στερούνται θεμελιωδών δικαιωμάτων και κοινωνικής προστασίας.

Επιπλέον, η κατάσταση αυτή ενισχύει την άτυπη οικονομία, συμβάλλοντας στον φαύλο κύκλο αποδυνάμωσης της βιωσιμότητας των συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας.

Β.  Μη κάλυψη από την εργατική νομοθεσία

Ένα άλλο παράδοξο σχετικά με τις εργασίες που παρέχονται εντός οικίας, ιδίως όσον αφορά τους εσωτερικούς οικιακούς βοηθούς και το προσωπικό φροντίδας, είναι ότι σε πολλές περιπτώσεις οι εργαζόμενοι αυτοί δεν καλύπτονται από την εργατική νομοθεσία υπό την έννοια ότι δεν πρόκειται για επαγγέλματα που ρυθμίζονται από τις εθνικές νομοθεσίες και, ως εκ τούτου, δεν αναγνωρίζονται ως εργαζόμενοι.

Η σοβαρή αυτή έλλειψη εμποδίζει τους εργαζόμενους να απολαμβάνουν δικαιώματα όπως αυτά που αφορούν τον καθορισμό των μισθών, την οργάνωση του χρόνου εργασίας, την εβδομαδιαία, ετήσια άδεια και την άδεια μητρότητας, καθώς και τα συναφή επιδόματα.

Επιπλέον, δεν επιτρέπει να διασφαλιστεί ένα ασφαλές και υγιές περιβάλλον εργασίας. Οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας εκτίθενται συχνά σε επικίνδυνες εργασιακές συνθήκες ή δεν διαθέτουν εκπαίδευση για την εκτέλεση ειδικών καθηκόντων, γεγονός που τους καθιστά επιρρεπείς σε ατυχήματα, ενώ δεν έχουν πάντα πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη.

Γ.  Παρενόχληση

Όταν δεν παρέχεται ασφάλεια σχετικά με τα εργασιακά δικαιώματα και την κοινωνική προστασία, υπάρχει περιθώριο για διακρίσεις, κακομεταχείριση ή ακόμη και κακοποίηση και βία, ενώ στην περίπτωση των γυναικών σημειώνονται ακόμα και άκρως κατακριτέα κρούσματα σεξουαλικής κακοποίησης.

Συγκεκριμένα ζητήματα που σχετίζονται με τους μετανάστες / Εμπορία ανθρώπων

Ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν πολλοί οικιακοί βοηθοί και εργαζόμενοι που απασχολούνται ως προσωπικό φροντίδας αφορά το γεγονός ότι είναι μετανάστες. Οι άνθρωποι αυτοί αναγκάζονται συχνά να έρθουν στην Ευρώπη υπό παράτυπες συνθήκες και δεν γνωρίζουν καθόλου τα δικαιώματά τους. Κατά συνέπεια, είναι ακόμη περισσότερο ευάλωτοι.

Οι γυναίκες που έρχονται να εργαστούν στην Ευρώπη έχουν συχνά δεχθεί υποσχέσεις για μια καλύτερη ζωή ή θεωρούν ότι θα απασχοληθούν για περιορισμένο χρονικό διάστημα προκειμένου να σώσουν την οικογένειά τους από μια δύσκολη κατάσταση, ενώ καταλήγουν να εργάζονται σε συνθήκες που δεν μπορούν να ελέγξουν όσον αφορά τα καθήκοντα που τους ζητείται να εκτελέσουν ή τις συνθήκες υπό τις οποίες προσφέρουν τις υπηρεσίες τους. Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες δίκτυα εμπορίας και καταναγκαστικής εργασίας εμπλέκονται στην πρόσληψη και χειραγώγηση γυναικών εργαζομένων.

Οι γυναίκες αυτές είναι εντελώς αβοήθητες και απομονωμένες λόγω και του πρόσθετου γλωσσικού εμποδίου, καθώς το πιθανότερο είναι να μην μιλούν τη γλώσσα της χώρας στην οποία καταλήγουν.

Δ.  Κοινωνικός αποκλεισμός / Φτώχεια / Έλλειψη προοπτικών

Ζώντας υπό επισφαλείς συνθήκες και χωρίς κανένα εργασιακό ή κοινωνικό δικαίωμα, οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας μπορεί να καταλήξουν να ζουν υπό συνθήκες φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού, νιώθοντας ότι έχασαν τη ζωή τους.

Η έλλειψη πρόσβασης σε δομές υποστήριξης και προσωπικής βελτίωσης (π.χ. εκπαίδευση) τους στερεί την προοπτική βελτίωσης της ζωής τους και μπορεί να καταδικάσει τους ίδιους και τα παιδιά τους στον φαύλο κύκλο της φτώχειας.

Ε.  Ψυχολογική επιβάρυνση

Το συναισθηματικό βάρος που επωμίζονται σε ορισμένες περιπτώσεις οι εσωτερικοί ιδίως εργαζόμενοι επειδή αντιμετωπίζουν δύσκολες καταστάσεις όσον αφορά τους ασθενείς που φροντίζουν, καθώς και η κακή ψυχολογική διάθεση στην οποία ενδεχομένως βρίσκονται λόγω των κακών εργασιακών συνθηκών τους και λόγω του γεγονότος ότι συχνά ζουν μακριά από τα σπίτια και τις οικογένειές τους, αποτελούν πρόσθετους παράγοντες που επηρεάζουν την κατάστασή τους.

ΣΤ.  Έλλειψη πρόσβασης σε πληροφορίες, δομές προστασίας, συνδικαλιστικές οργανώσεις

Ενώ μεγάλος αριθμός οικιακών βοηθών και προσωπικού φροντίδας αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα καθώς δεν διαθέτουν επαρκή δικαιώματα, σε περίπτωση που αποφασίσουν να ζητήσουν βοήθεια δεν ξέρουν πού να απευθυνθούν.

Ακόμα και σε χώρες στις οποίες η νομοθεσία για τις οικιακές εργασίες και την παροχή φροντίδας προσπαθεί να ρυθμίσει τα εν λόγω επαγγέλματα, δεν είναι εύκολο να προσεγγιστούν οι ενδιαφερόμενοι εργαζόμενοι προκειμένου να ενημερωθούν για τα δικαιώματά τους. Ούτε και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις συμπεριλαμβάνουν σταθερά αυτούς τους εργαζόμενους στις τάξεις τους, γεγονός που καθιστά τις συλλογικές διαπραγματεύσεις πρακτικά αδύνατες.

Επιπλέον, καθώς οι εν λόγω εργαζόμενοι είναι συχνά μετανάστες χωρίς επίσημα έγγραφα, νόμιμη άδεια διαμονής ή έγκυρη θεώρηση εργασίας, φοβούνται να απευθυνθούν σε οποιονδήποτε φορέα λόγω των συνεπειών που μπορεί να αντιμετωπίσουν.

Ζ.  Οι γυναίκες πλήττονται περισσότερο

Η εργασία που χαρακτηρίζεται ως οικιακή εργασία και παροχή φροντίδας παρεχόταν παραδοσιακά και για πολλά χρόνια από γυναίκες, υπό την ιδιότητα της συζύγου, της μητέρας ή της κόρης και της αδελφής, με αποτέλεσμα η εργασία αυτή να μην χαίρει επαρκούς εκτίμησης, να μην θεωρείται πραγματική εργασία ή να γίνεται αντιληπτή ως υποδεέστερη εργασία. Συνεπώς, οι μισθοί στους τομείς αυτούς μπορούν να είναι χαμηλοί και, κατά συνέπεια, να μην εξασφαλίζουν αξιοπρεπές βιοτικό επίπεδο και να μην παρέχουν στις γυναίκες που προσφέρουν οικιακές εργασίες και φροντίδα την αναγνώριση που τους αξίζει.

Δεδομένου ότι τις υπηρεσίες αυτές προσφέρουν κατά κύριο ρόλο γυναίκες, υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθεί ένα γυναικείο εργατικό δυναμικό δύο ταχυτήτων. Έχει καίρια σημασία οι γυναίκες που έχουν την οικονομική δυνατότητα να απασχολούν άλλες γυναίκες, αλλά και οι εργοδότες γενικότερα, να συνειδητοποιήσουν ότι οι οικιακές βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας τούς δίνουν τη δυνατότητα να απολαμβάνουν την επαγγελματική και κοινωνική τους ζωή, γεγονός που έχει καθοριστική σημασία για την προσωπική ισορροπία οποιουδήποτε ατόμου. Με τον ίδιο τρόπο θα πρέπει να βοηθούν τα άτομα αυτά να οικοδομούν τη δική τους ασφαλή ζωή λαμβάνοντας υπόψη τις αντίστοιχες ανάγκες τους.

Επιπλέον, η μεγάλη ζήτηση για γυναίκες σε αυτές τις θέσεις εργασίας και το γεγονός ότι οι μετανάστες είναι χαμηλότερου κόστους εργαζόμενοι και μπορούν εύκολα να αποτελέσουν αντικείμενο εκμετάλλευσης, οδηγούν στην αύξηση του ποσοστού των γυναικών μεταξύ των μεταναστών.

Ποιες είναι οι λύσεις

Πρέπει να ληφθούν συνδυασμένα μέτρα σε διαφορετικούς αλλά αλληλένδετους τομείς πολιτικής προκειμένου να αντιμετωπιστεί το περίπλοκο πρόβλημα της επισφάλειας που χαρακτηρίζει τις οικιακές εργασίες και την παροχή φροντίδας. Είναι αναγκαίο να υπάρξουν τόσο νομοθετικές όσο και μη νομοθετικές πρωτοβουλίες, καθώς και δεσμεύσεις σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να προετοιμάσει το έδαφος συντάσσοντας έκθεση νομοθετικής πρωτοβουλίας με την οποία θα ζητείται η καθιέρωση κοινών κανόνων για τις οικιακές εργασίες και την παροχή φροντίδας στην ΕΕ. Στην πρόταση πρέπει να περιλαμβάνονται συγκεκριμένοι κανόνες που να εστιάζουν στις γυναίκες και τους μετανάστες, καθώς σε αυτές τις κατηγορίες του πληθυσμού ανήκουν κατά κύριο λόγο οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει:

- να ακολουθήσει το Κοινοβούλιο αναλαμβάνοντας νομοθετική πρωτοβουλία όπως προαναφέρθηκε·

- να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για την επαγγελματοποίηση των οικιακών εργασιών και της παροχής φροντίδας ως πραγματικών και διακριτών τομέων εργασίας με στόχο την αναγνώριση και την τυποποίηση των σχετικών επαγγελμάτων και δεξιοτήτων·

- από κοινού με τους αρμόδιους ευρωπαϊκούς οργανισμούς να εκπονήσει μελέτη στην οποία θα γίνεται σύγκριση διαφόρων συστημάτων οικιακών εργασιών που υπόκεινται σε ρυθμίσεις και να συλλέξει δεδομένα σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στα κράτη μέλη·

- να συμβάλει στην υιοθέτηση και την προσαρμογή βέλτιστων πρακτικών από ορισμένες περιφέρειες ή κράτη μέλη·

- να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες για τη σύσταση ευρωπαϊκού παρατηρητηρίου για τις οικιακές εργασίες και την παροχή φροντίδας, με σκοπό την καλύτερη παρακολούθηση και καταγραφή των υποτιμημένων αυτών επαγγελμάτων και να προτείνει μέτρα για την αντιμετώπιση της επισφάλειας στους τομείς αυτούς·

- να λάβει άμεσα μέτρα για τη μεταρρύθμιση και έγκριση της νομοθεσίας της ΕΕ σχετικά με τις μεταναστευτικές πολιτικές ώστε να διευκολυνθεί η νομιμοποίηση των μεταναστών.

Τα κράτη μέλη πρέπει:

- να συμπεριλάβουν τους οικιακούς βοηθούς και το προσωπικό φροντίδας, μετά την επαγγελματοποίησή τους, στο σύνολο της εθνικής εργατικής νομοθεσίας και της νομοθεσίας για την αντιμετώπιση των διακρίσεων·

- να επικυρώσουν και να εφαρμόσουν χωρίς καθυστέρηση τη σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ σχετικά με την αξιοπρεπή εργασία για απασχολούμενους σε οικιακές εργασίες, καθώς η σύμβαση αυτή αντιμετωπίζει τις ανάγκες τους συνολικά·

- να επιβάλουν αποτελεσματικά τους υφιστάμενους κανόνες·

- να μην τιμωρούν τους αδήλωτους οικιακούς βοηθούς ή το προσωπικό φροντίδας όταν αποφασίζουν να βγουν από τον φαύλο κύκλο της «κρυφής» εργασίας, αλλά αντιθέτως να τους στηρίζουν και να τους προστατεύουν·

- να εφαρμόσουν άμεσα τις κατευθυντήριες γραμμές που απορρέουν από την οδηγία 2006/54/ΕΚ σχετικά με την ισότητα των αμοιβών και την ίση μεταχείριση μεταξύ ανδρών και γυναικών στην απασχόληση·

- να καταβάλουν τις αναγκαίες προσπάθειες και να βρουν καινοτόμους τρόπους ελέγχου προκειμένου να εξαλειφθούν η κακομεταχείριση και η βία ή ακόμα και η σεξουαλική κακοποίηση και η οικονομική εκμετάλλευση σε βάρος των οικιακών βοηθών·

- να καταρτίσουν χάρτες πορείας για την ενημέρωση και εκπαίδευση των εργαζομένων σχετικά με τις επιπτώσεις της επισφαλούς εργασίας· και να δημιουργήσουν κέντρα πληροφόρησης και γραμμές παροχής βοήθειας για τους εργαζόμενους, ώστε να μπορούν να λαμβάνουν εύκολα προσιτές πληροφορίες για τα δικαιώματά τους·

- να αντιμετωπίσουν την αδήλωτη εργασία, δεδομένου ότι το φαινόμενο αυτό πλήττει σοβαρά τους οικιακούς βοηθούς και τις μετανάστριες εργαζόμενες ειδικότερα· η υπό σύσταση «Ευρωπαϊκή πλατφόρμα για την ενίσχυση της συνεργασίας για την πρόληψη και την αποτροπή της αδήλωτης εργασίας» πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως καθοριστικής σημασίας εργαλείο για τον σκοπό αυτό·

- να οργανώσουν εκτεταμένες εκστρατείες προκειμένου να ενημερωθούν οι εργοδότες και το κοινό για τα οφέλη και την ευθύνη που έχουν ώστε να εφαρμόζουν δίκαια εργασιακά πρότυπα και δικαιώματα·

- να συμβάλουν στην ομαδοποίηση των εργοδοτών σε ομοσπονδίες ή άλλα είδη οργανώσεων, καθώς οι ιδιώτες εργοδότες μπορούν να διαδραματίσουν πρωταρχικό ρόλο στη νομιμοποίηση των οικιακών εργασιών και της παροχής φροντίδας και στη βελτίωση των εργασιακών συνθηκών· άλλωστε, οι εργοδότες των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας εργάζονται και οι ίδιοι σε άλλους τομείς και, ως εκ τούτου, είναι σε θέση να κατανοήσουν το δικαίωμα σε εργασιακά δικαιώματα και προστασία·

- να προβλέψουν κίνητρα για τους εργοδότες, όπως επιδοτήσεις ή φορολογικές ελαφρύνσεις, για όσους βρίσκονται σε ανάγκη, με σκοπό να ενθαρρυνθεί η χρήση δηλωμένων οικιακών βοηθών και προσωπικού φροντίδας·

- να εφαρμόσουν απλουστευμένα διοικητικά διαδικαστικά συστήματα για την πρόσληψη οικιακών βοηθών και προσωπικού φροντίδας, με σκοπό να διευκολυνθεί η ανάπτυξη νόμιμων εργασιακών σχέσεων·

- να εξασφαλίσουν ευρύτερη πρόσβαση σε εύκολα διαθέσιμες, οικονομικά προσιτές και υψηλής ποιότητας εγκαταστάσεις μέριμνας για παιδιά, άτομα με αναπηρία και ηλικιωμένους, ελαχιστοποιώντας με τον τρόπο αυτό τους λόγους εκτέλεσης των καθηκόντων αυτών σε άτυπη ή επισφαλή βάση·

- να συμπεριλάβουν τους οικιακούς βοηθούς και το προσωπικό φροντίδας στα εκπαιδευτικά τους συστήματα και να εξασφαλίσουν ότι οι οικιακοί βοηθοί νεαρής ηλικίας δεν θα εγκαταλείπουν το σχολείο για να εργαστούν·

Επιπλέον, η συμμετοχή των συνδικαλιστικών οργανώσεων μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική εάν προσεγγίσουν τους οικιακούς βοηθούς και το προσωπικό φροντίδας με κατάλληλες μεθόδους οι οποίες θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στην ιδιομορφία του εργασιακού περιβάλλοντος αυτών των εργαζομένων· οι συνδικαλιστικές οργανώσεις πρέπει να προσπαθήσουν να οργανώσουν και να ενημερώσουν τους εν λόγω εργαζόμενους για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους και να τους βοηθήσουν να εκπροσωπούνται με μία φωνή και να διαπραγματεύονται συλλογικά, καθώς και να τους προσφέρουν νομική στήριξη.

Οι οικιακές εργασίες και η παροχή φροντίδας πρέπει σε τελική ανάλυση να αποτελούν ελεύθερη επαγγελματική επιλογή η οποία θα καλύπτει σε επαρκή και ανθρώπινο βαθμό τους εργαζόμενους που προσλαμβάνονται στους τομείς αυτούς όσον αφορά τα δικαιώματα, την προστασία, την αξιοπρεπή διαβίωση και τις προοπτικές προσωπικής ανάπτυξης.

7.12.2015

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ (*)

προς την Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων

σχετικά με τις γυναίκες που απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί και ως προσωπικό φροντίδας στην ΕΕ

(2015/2094(INI))

Συντάκτρια γνωμοδότησης: Tania González Peñas (*)

(*) Διαδικασία συνδεδεμένης επιτροπής – Άρθρο 54 του Κανονισμού

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων καλεί την Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Μαΐου 2011 σχετικά με την προτεινόμενη σύμβαση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) που συμπληρώνεται από σύσταση σχετικά με τους οικιακούς βοηθούς,

–  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ και τη Σύσταση αριθ. 201 σχετικά με την αξιοπρεπή εργασία για τους οικιακούς βοηθούς, που εγκρίθηκε στις 16 Ιουνίου 2011 από τη Διεθνή Διάσκεψη Εργασίας της ΔΟΕ,

–  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση της Βιέννης περί διπλωματικών σχέσεων, του 1961,

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρά την προστιθεμένη αξία που αποφέρει στην κοινωνία και την οικονομία και το δυναμικό που διαθέτει, η οικιακή εργασία παραμένει υποτιμημένη από χρηματική άποψη και είναι συχνά άτυπη, παράτυπη και εκλαμβάνεται ως κάτι διαφορετικό από την κανονική απασχόληση·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ και η Σύσταση αριθ. 201 σχετικά με την αξιοπρεπή εργασία για τους οικιακούς βοηθούς αποτελούν ένα ιστορικό σύνολο διεθνών προτύπων που αποσκοπούν στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας δεκάδων εκατομμυρίων οικιακών βοηθών παγκοσμίως· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περισσότεροι οικιακοί βοηθοί είναι γυναίκες και ότι τα νέα πρότυπα που ορίζει η Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ αποτελούν σημαντικό βήμα για την προώθηση της ισότητας των φύλων στον κόσμο της εργασίας και για την εξασφάλιση ίσων δικαιωμάτων και προστασίας για τις γυναίκες δυνάμει του νόμου· λαμβάνοντας υπόψη ότι, εντούτοις, η Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ έχει μέχρι σήμερα κυρωθεί από 22 κράτη, εκ των οποίων μόνο έξι είναι κράτη μέλη·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μέχρι σήμερα η εργασία των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας στην ΕΕ ρυθμίζεται ελάχιστα και ανομοιόμορφα στα κράτη μέλη και ότι, παρόλο που πρόκειται για αναπτυσσόμενο τομέα λόγω των δημογραφικών αλλαγών στην Ευρώπη, πολύ λίγα είναι γνωστά για το πραγματικό μέγεθός της στην οικονομία, ενώ δεν υπάρχουν επίσης αρκετά αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία για τον τομέα αυτό·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συνθήκες υπό τις οποίες απασχολούνται οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών και εκτείνονται από την ανεπαρκώς αμειβόμενη, παράτυπη ή αδήλωτη εργασία και την απασχόληση μεταναστών χωρίς σύμβαση εργασίας έως την παροχή οικιακής εργασίας και φροντίδας ως δημόσιας κοινωνικής υπηρεσίας ή ως ιδιωτικής κοινωνικής υπηρεσίας την οποία παρέχουν επιχειρήσεις, φορείς, ενώσεις και συνεταιρισμοί, ή ως άμεσης απασχόλησης ιδιωτών·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με στοιχεία της ΔΟΕ, το 2010 ο τομέας της οικιακής εργασίας απασχολούσε περισσότερα από 52 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως, στα οποία πρέπει να προστεθούν και άλλα 7,4 εκατομμύρια οικιακοί βοηθοί ηλικίας κάτω των 15 ετών· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τη ΔΟΕ, το 2010 οι γυναίκες αποτελούσαν το 83% των οικιακών βοηθών παγκοσμίως και στις περισσότερες περιπτώσεις η εργασία τους ήταν αδήλωτη· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τη ΔΟΕ, υπάρχουν περίπου 2,5 εκατομμύρια οικιακοί βοηθοί στην ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 88% των οικιακών βοηθών είναι γυναίκες· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας αυτός χαρακτηρίζεται από αυξημένη παρουσία γυναικών· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας συμβάλλουν σημαντικά στους στόχους περί ισότητας των φύλων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» μέσω της αποτελεσματικής παροχής υποδομών που βοηθούν πολλές οικογένειες στην ΕΕ να επιτύχουν την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής· λαμβάνοντας υπόψη ότι, δεδομένου του υψηλού ποσοστού αδήλωτης οικιακής εργασίας σε παγκόσμιο και ενωσιακό επίπεδο, είναι πολύ πιθανό ο αριθμός αυτός να υποτιμά την πραγματικότητα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η παραοικονομία υπερβαίνει το 15% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, ποσοστό που αντιπροσωπεύει έλλειμμα άνω των 2 τρισεκατομμυρίων EUR·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες που απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί και ως προσωπικό φροντίδας αποτελούν μια αναπτυσσόμενη κατηγορία εργαζομένων, η οποία αντιστοιχεί κατά μέσο όρο στο 1% της συνολικής απασχόλησης·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακοί βοηθοί υφίστανται σοβαρές διακρίσεις όσον αφορά το επίπεδο των δικαιωμάτων και της προστασίας που ισχύει για τους ίδιους σε σύγκριση με τα γενικά πρότυπα μιας χώρας, ιδίως όταν η οικιακή εργασία ρυθμίζεται με ειδική νομοθεσία και/ή συλλογικές διαπραγματεύσεις αντί να καλύπτεται απλώς από το γενικό εργατικό δίκαιο· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι σημαντικότερες μορφές διακρίσεων αφορούν την περιορισμένη κάλυψη των οικιακών βοηθών από την κοινωνική ασφάλιση (ιδίως όσον αφορά τα επιδόματα ανεργίας, τα επιδόματα ασθενείας και ατυχημάτων, καθώς και την άδεια μητρότητας, τη γονική άδεια και άλλες άδειες για την παροχή φροντίδας), καθώς και τον συχνό αποκλεισμό τους από την προστασία σε περίπτωση απόλυσης·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η οικιακή εργασία και η παροχή φροντίδας φέρουν ως επί το πλείστον τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: εργασιακή αστάθεια, γεωγραφική κινητικότητα, ευέλικτες ώρες εργασίας, εποχικότητα, βάρδιες, εργασιακή ανασφάλεια, περιστασιακή απασχόληση, αδήλωτη, ως επί το πλείστον, εργασία·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλά άτομα που απασχολούνται στον τομέα αυτό είναι αδήλωτοι εργαζόμενοι, ανήλικοι, μετανάστες, εργαζόμενοι χωρίς σύμβαση ή κοινωνική ασφάλιση, εργαζόμενοι σε περιστασιακή βάση και εργαζόμενοι των οποίων τα δικαιώματα και τα προσόντα δεν αναγνωρίζονται·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τη Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ, ως οικιακός βοηθός νοείται όποιος προσφέρει οικιακή εργασία στο πλαίσιο σχέσης απασχόλησης, σε ένα ή περισσότερα νοικοκυριά και όχι όποιος προσφέρει οικιακή εργασία μόνο περιστασιακά ή σποραδικά και σε μη επαγγελματική βάση·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ως παροχή φροντίδας νοείται η εργασία που εκτελείται σε δημόσια ή ιδιωτικά ιδρύματα ή σε ιδιωτικά νοικοκυριά για την παροχή προσωπικής φροντίδας σε ηλικιωμένους, ασθενείς ή άτομα με αναπηρία και ότι η παροχή φροντίδας μπορεί να εκτελείται από επαγγελματίες φροντιστές οι οποίοι μπορούν να απασχολούνται από δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς ή οικογένειες ή ως αυτοαπασχολούμενοι και/ή να εκτελείται από μη επαγγελματίες φροντιστές, οι οποίοι είναι συνήθως μέλη της οικογένειας·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στον τομέα της οικιακής εργασίας και, ιδίως της παροχής φροντίδας στην ΕΕ, εργάζονται και άνδρες και ότι, ως εκ τούτου, χρειάζονται το ίδιο επίπεδο προστασίας και στήριξης, ώστε να αποφεύγεται οιαδήποτε διάκριση λόγω φύλου και να διασφαλίζονται ίσες ευκαιρίες στην αγορά εργασίας, σύμφωνα με τα άρθρα 19 και 153 της ΣΛΕΕ αντίστοιχα·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν πρέπει να παραβλέπεται η κατάσταση των ανδρών που απασχολούνται ως οικιακοί βοηθοί και ως προσωπικό φροντίδας και ότι καλό θα είναι να εκπονηθεί χωρίς καθυστέρηση έκθεση σχετικά με τα ειδικά προβλήματα και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι δύο μείζονες δημογραφικές τάσεις επηρεάζουν τη ζήτηση για οικιακούς βοηθούς, συγκεκριμένα η γήρανση του ευρωπαϊκού πληθυσμού και η αυξημένη συμμετοχή των γυναικών στις αγορές εργασίας·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες και οι άντρες που απασχολούνται ως οικιακοί βοηθοί και ως προσωπικό φροντίδας διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο τόσο από οικονομική όσο και από κοινωνική άποψη, καθώς παρέχουν στα άτομα που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες τους τη δυνατότητα να συνδυάζουν καλύτερα την επαγγελματική με την ιδιωτική τους ζωή και σε πολλά άτομα τη δυνατότητα να ενταχθούν στην αγορά εργασίας·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αύξηση του αριθμού των ηλικιωμένων, η μείωση του αριθμού των ατόμων σε εργασιακή ηλικία και οι δημοσιονομικοί περιορισμοί έχουν ισχυρό αντίκτυπο στις κοινωνικές υπηρεσίες και ότι το γεγονός αυτό θα έχει επίσης αντίκτυπο στα άτομα που αναγκάζονται να συνδυάσουν την εργασία και τις ευθύνες φροντίδας σε δύσκολες, συχνά, συνθήκες·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι για να επέλθει πραγματική αλλαγή στις ζωές των οικιακών βοηθών πρέπει να διευκολυνθεί η πραγματοποίηση αλλαγών στην κοινωνία και τη νοοτροπία, μια σύνθετη και χρονοβόρα διαδικασία·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν επίσης και εξαρτώμενα άτομα τα οποία ζουν σε περιοχές που χαρακτηρίζονται από έλλειψη δημόσιων πόρων, απομόνωση ή από άλλες συνθήκες που δυσχεραίνουν την πρόσβαση σε επαγγελματίες φροντιστές ή σε δημόσια ή ιδιωτικά ιδρύματα φροντίδας, και ότι τα εν λόγω εξαρτώμενα άτομα τα φροντίζουν συνήθως μόνο μη επαγγελματίες φροντιστές, οι οποίοι πολύ συχνά, αλλά όχι πάντα, είναι μέλη της οικογένειας·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι επαγγελματοποίηση σημαίνει ότι παρέχονται σε εργαζομένους ενός συγκεκριμένου τομέα δικαιώματα απασχόλησης και κοινωνικής προστασίας ισοδύναμα με τα δικαιώματα των εργαζομένων που απασχολούνται βάσει συμβάσεων απασχόλησης που ρυθμίζονται από τη νομοθεσία, στα οποία περιλαμβάνονται αξιοπρεπής μισθός, ρυθμισμένο ωράριο εργασίας, άδεια μετ’ αποδοχών, υγεία και ασφάλεια στον χώρο εργασίας, σύνταξη, άδεια μητρότητας/πατρότητας και αναρρωτική άδεια, αποζημίωση σε περίπτωση αναπηρίας, κανόνες που διέπουν την απόλυση ή την καταγγελία της σύμβασης, δυνατότητα προσφυγής σε περίπτωση κακομεταχείρισης και πρόσβαση σε κατάρτιση· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας της οικιακής εργασίας και της παροχής φροντίδας μπορεί να επαγγελματοποιηθεί μέσω συνδυασμού της δημόσιας χρηματοδότησης (φορολογικές ελαφρύνσεις), της κοινωνικής χρηματοδότησης (οικογενειακά επιδόματα, στήριξη επιχειρήσεων, ταμεία αλληλασφάλισης και ασφάλιση υγείας, συμβούλια εργαζομένων κ.λπ.) και της ιδιωτικής χρηματοδότησης (πληρωμή των παρεχόμενων υπηρεσιών από ιδιώτες)·

Κ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην ένταξή τους στην κανονική αγορά εργασίας, οι οποίες οφείλονται σε διοικητικά και γλωσσικά εμπόδια, σε μια μακροχρόνια παράδοση αδήλωτης εργασίας στον τομέα της οικιακής εργασίας σε ορισμένες χώρες, και σε δυσχέρειες όσον αφορά τον συνδυασμό επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής, μεταξύ άλλων·

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σε αμφότερους τους τομείς η παράνομη απασχόληση και η εκμετάλλευση είναι ευρέως διαδεδομένα φαινόμενα·

ΚΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να δοθεί προσοχή στην παιδική εργασία, την παρενόχληση και τις εκτεταμένες παραβιάσεις των εργασιακών δικαιωμάτων στον τομέα της οικιακής εργασίας, ιδίως στα νοικοκυριά διπλωματών τρίτων χωρών που βρίσκονται στα κράτη μέλη, καθώς οι οικιακοί βοηθοί των συγκεκριμένων νοικοκυριών στις περισσότερες περιπτώσεις εισέρχονται στην ΕΕ με διαφορετική άδεια εργασίας από εκείνη άλλων μεταναστών που απασχολούνται ως οικιακοί βοηθοί, ενώ τα νοικοκυριά αυτά επωφελούνται από την αρχή της ετεροδικίας·

ΚΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η παροχή φροντίδας είναι και επίσημη και άτυπη και ότι η πολιτική πρέπει να διορθώσει τη διττή αυτή προσέγγιση·

ΚΔ.  λαμβάνοντας υπόψη το ανησυχητικό φαινόμενο των διακρίσεων που υφίστανται οι μετανάστριες που εργάζονται χωρίς χαρτιά, οι οποίες δεν καταγγέλλουν περιπτώσεις κακοποίησης, άδικης απόλυσης, μη καταβολής μισθού, βίας, διακρίσεων, κακομεταχείρισης, καταναγκαστικής εργασίας, δουλείας ή εγκλεισμού, λόγω άγνοιας των δικαιωμάτων τους, εμποδίων όπως οι γλωσσικοί φραγμοί ή φόβου μήπως συλληφθούν, απελαθούν ή χάσουν την εργασία τους·

ΚΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η υφιστάμενη οδηγία για την ασφάλεια και την υγεία κατά την εργασία (οδηγία 89/391/ΕΟΚ) καλύπτει τους οικιακούς βοηθούς και το προσωπικό φροντίδας που απασχολούνται επίσημα, με εξαίρεση τους εργαζομένους που απασχολούνται απευθείας από ιδιωτικά νοικοκυριά·

ΚΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακές εργασίες και η παροχή φροντίδας είναι ένας τομέας που δημιουργεί θέσεις εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη οι εν λόγω θέσεις εργασίας να είναι υψηλής ποιότητας, δεδομένου ότι, χάρη στην εργασία που επιτελείται από τους εργαζομένους στον τομέα αυτό, πολλά άτομα μπορούν να είναι οικονομικά και κοινωνικά ενεργά εκτός σπιτιού·

ΚΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η σχέση μεταξύ ενός εργοδότη και μιας εργαζόμενης σε οικιακό περιβάλλον έχει ιδιαίτερο χαρακτήρα, καθώς η εργαζόμενη συχνά εργάζεται και ορισμένες φορές ζει στην οικία του εργοδότη· λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να γίνεται σεβαστό το δικαίωμα προστασίας από παρενόχληση και από τον αυξημένο κίνδυνο κακομεταχείρισης·

ΚΗ.  λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική σημασία του τομέα, ο οποίος παρέχει ευκαιρίες απασχόλησης σε μεγάλη μερίδα του εργατικού δυναμικού, ιδίως σε ανειδίκευτους·

ΚΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι θέσεις εργασίας και οι υπηρεσίες που παρέχονται σε οικογένειες αντιπροσωπεύουν το 4,9% του συνολικού αριθμού των 10,7 εκατομμυρίων ευρωπαϊκών θέσεων εργασίας, γεγονός που καταδεικνύει την οικονομική σημασία του συγκεκριμένου είδους υπηρεσιών·

Λ.  λαμβάνοντας υπόψη τις κοινωνικές προκλήσεις, όπως είναι η γήρανση του πληθυσμού ή ο κοινωνικός αποκλεισμός, καθώς και την ανάγκη να διευκολυνθεί η συμφιλίωση μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής·

ΛΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εργασία των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας διευκολύνει σε σημαντικό βαθμό τη ζωή των ηλικιωμένων, των γονέων, συμπεριλαμβανομένων των μονογονεϊκών οικογενειών, και των παιδιών, και ότι αξίζουν, συνεπώς, μεγάλη κοινωνική αναγνώριση· λαμβάνοντας υπόψη, ομοίως, ότι το τεράστιο έργο παροχής φροντίδας που επωμίζονται εθελοντές και μέλη της οικογένειας δεν εκτιμάται όσο θα έπρεπε·

ΛΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα νοικοκυριά της Ευρώπης, ιδίως οι οικογένειες με παιδιά και οι διευρυμένες οικογένειες, επωφελούνται από τη βοήθεια που παρέχουν οι επαγγελματίες πάροχοι οικιακών υπηρεσιών·

ΛΓ.  λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι οι οικιακές υπηρεσίες, η οικογενειακή απασχόληση και η κατ’ οίκον φροντίδα έχουν τη δυνατότητα να βελτιώσουν την οικονομική και κοινωνική συνοχή στην ΕΕ·

ΛΔ.  λαμβάνοντας υπόψη την αύξηση του ποσοστού των μεταναστριών μεταξύ των γυναικών που απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί τα τελευταία χρόνια·

ΛΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η τήρηση και η εφαρμογή των υφιστάμενων εθνικών νομοθεσιών για την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας είναι θέμα που παραμένει σε εκκρεμότητα σε ορισμένα κράτη μέλη·

ΛΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η επαρκής ρύθμιση του τομέα αυτού θα συνέβαλλε στην καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας·

ΛΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ρυθμισμένη και δηλωμένη οικιακή εργασία και παροχή φροντίδας βελτιώνει την ποιότητα ζωής των ατόμων που την επιτελούν, τους εξασφαλίζει κοινωνικές υπηρεσίες και προστασία έναντι της κακομεταχείρισης και των διακρίσεων, μειώνει τον κίνδυνο της φτώχειας, της περιθωριοποίησης, του στιγματισμού και της απώλειας κύρους, ενώ συγχρόνως παρέχει στον εργοδότη καλύτερη εγγύηση για την ποιότητα των υπηρεσιών και συμβάλλει στην αύξηση των εσόδων των ταμείων κοινωνικής ασφάλισης των κρατών μελών·

ΛΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η παροχή επαρκούς προστασίας στα άτομα με αναπηρία, τους ηλικιωμένους, τους ασθενείς, τα εξαρτώμενα άτομα και τους ανηλίκους αποτελεί θεμελιώδη αρχή της ΕΕ και ότι η οικιακή εργασία και η παροχή φροντίδας αποτελούν βασικό τομέα για τη διασφάλιση της εν λόγω προστασίας·

ΛΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέτρα λιτότητας που θεσπίστηκαν λόγω της κρίσης έχουν μειώσει τις δημόσιες επενδύσεις στον τομέα της παροχής φροντίδας, γεγονός που ανάγκασε πολλά άτομα, στην πλειοψηφία τους γυναίκες, να μειώσουν το ωράριο εργασίας τους ή να επιστρέψουν στο σπίτι για να αναλάβουν τη φροντίδα εξαρτώμενων ατόμων, ηλικιωμένων, ασθενών ή παιδιών·

Μ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο χώρος στον οποίο τα άτομα αυτά εκτελούν τα καθήκοντά τους δεν απαλλάσσει τον εργοδότη από την υποχρέωση τήρησης ορισμένων απαιτήσεων υγείας και ασφάλειας και πρόληψης των κινδύνων, καθώς και σεβασμού της ιδιωτικής ζωής όσων διανυκτερεύουν στον χώρο αυτό·

1.  ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να κυρώσουν επειγόντως τη Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ και να διασφαλίσουν την αυστηρή εφαρμογή της, ώστε να βελτιωθούν οι συνθήκες εργασίας και να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τα άρθρα της εν λόγω Σύμβασης της ΔΟΕ, καθώς και της Σύστασης αριθ. 201 της ΔΟΕ του 2011, σχετικά με την αξιοπρεπή εργασία για τους οικιακούς βοηθούς· υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με το καταστατικό της ΔΟΕ, οι κυβερνήσεις υποχρεούνται να υποβάλουν τη Σύμβαση και τη Σύσταση στα εθνικά νομοθετικά τους όργανα προκειμένου να προωθήσουν μέτρα για την εφαρμογή αυτών των νομοθετικών πράξεων, και ότι, όσον αφορά τη Σύμβαση, στόχος της διαδικασίας υποβολής είναι επίσης η προώθηση της κύρωσής της·

2.  θεωρεί ότι η κύρωση από όλα τα κράτη μέλη θα αποτελούσε σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της προώθησης και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ισχυρό πολιτικό μήνυμα κατά όλων των μορφών κακομεταχείρισης, παρενόχλησης και βίας που διαπράττονται σε βάρος όλων των εργαζομένων, ιδίως των γυναικών που απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί·

3.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, κατά την αναθεώρηση και την υποβολή σχετικών νομικών πράξεων ή εθνικής νομοθεσίας αντίστοιχα, να εξασφαλίζουν ότι λαμβάνονται υπόψη τα συμφέροντα των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας, σε πλαίσιο σεβασμού των εθνικών αρμοδιοτήτων·

4.  καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει να εργάζεται για την εκπόνηση οδηγίας σχετικά με την άδεια του προσωπικού φροντίδας, όπως έχει ζητήσει το Κοινοβούλιο, και επιδοκιμάζει τη δέσμευση της Επιτροπής για μια πρωτοβουλία για ένα «νέο ξεκίνημα για τους εργαζόμενους γονείς και τα άτομα που παρέχουν φροντίδα»·

5.  καλεί τα κράτη μέλη να αναπτύξουν ειδικό νομικό πλαίσιο το οποίο θα ορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των ενδιαφερόμενων μερών και θα καθιστά δυνατή τη νόμιμη και οργανωμένη απασχόληση των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας, προκειμένου να παρέχεται ασφάλεια δικαίου τόσο στους εργαζόμενους στον τομέα όσο και στους πιθανούς εργοδότες τους· ζητεί εν προκειμένω να ληφθούν υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των συμβάσεων εργασίας, καθώς και το γεγονός ότι πολλοί εργοδότες είναι ιδιώτες που ενδέχεται να μην είναι εξοικειωμένοι με τις νομικές διατυπώσεις·

6.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν τη δημιουργία εργατικών συνεταιρισμών στους τομείς της παροχής φροντίδας και των οικιακών υπηρεσιών, με ιδιαίτερη έμφαση στις αγροτικές περιοχές, δεδομένων των θετικών επιπτώσεων που θα έχει η εξέλιξη αυτή στη δημιουργία ποιοτικών και βιώσιμων θέσεων εργασίας, ιδίως για τους εργαζομένους που δυσκολεύονται να ενταχθούν στην αγορά εργασίας·

7.  καλεί τα κράτη μέλη, σύμφωνα με το άρθρο 17 της Σύμβασης της ΔΟΕ αριθ. 189, να θεσπίσουν αποτελεσματικούς και προσβάσιμους μηχανισμούς υποβολής καταγγελιών και μέσα για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τους εθνικούς νόμους και κανονισμούς για την προστασία των οικιακών βοηθών· καλεί, επίσης, τα κράτη μέλη να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν μέτρα επιθεώρησης της εργασίας, επιβολής της νομοθεσίας και κυρώσεων, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της οικιακής εργασίας, σύμφωνα με τους εθνικούς νόμους και κανονισμούς· ζητεί, τα εν λόγω μέτρα, στον βαθμό που είναι συμβατά με τους εθνικούς νόμους και κανονισμούς, να καθορίζουν τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί να παρέχεται πρόσβαση σε νοικοκυριά, με τον δέοντα σεβασμό της ιδιωτικής ζωής· ζητεί από τα κράτη μέλη να μελετήσουν, σύμφωνα με τους εθνικούς κανονισμούς, το ενδεχόμενο δημιουργίας μηχανισμών για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των περιπτώσεων κακομεταχείρισης, όπως οι επί τόπου επιθεωρήσεις στις οικίες στις οποίες υπάρχουν βάσιμες υποψίες για κακομεταχείριση·

8.  αναγνωρίζει την απροθυμία ορισμένων κρατών μελών να νομοθετήσουν για την ιδιωτική σφαίρα· θεωρεί, ωστόσο, ότι η μη ανάληψη δράσης θα έχει υψηλό κόστος τόσο για την κοινωνία όσο και για τους ενδιαφερόμενους εργαζομένους· τονίζει ότι η αναμενόμενη αύξηση της ζήτησης για προσωπικό φροντίδας, ιδίως σε οικιακό περιβάλλον, καθιστά την εν λόγω νομοθεσία απαραίτητη για την πλήρη προστασία αυτών των εργαζομένων· καλεί, συνεπώς, τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, να λάβουν μέτρα για την παροχή επαρκούς και κατάλληλου συστήματος επιθεώρησης, σύμφωνα με το άρθρο 17 της Σύμβασης αριθ. 189 της ΔΟΕ, και ενδεδειγμένων ποινών για την παραβίαση των νόμων και των κανονισμών περί ασφάλειας και υγείας στον χώρο εργασίας·

9.  υπενθυμίζει στα κράτη μέλη τη σημασία της αποτελεσματικής αντιμετώπισης των καταστάσεων αδήλωτης εργασίας στις οποίες βρίσκονται συχνά οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας· επισημαίνει ότι η αδήλωτη εργασία στερεί από αυτούς τους εργαζομένους την κοινωνική ασφάλιση και έχει αρνητικό αντίκτυπο στις συνθήκες υγείας και ασφάλειας στον χώρο εργασίας· επικροτεί την ευρωπαϊκή πλατφόρμα κατά της αδήλωτης εργασίας που αποσκοπεί στην πρόληψη και την αποθάρρυνση της αδήλωτης εργασίας, δεδομένου ότι η παραοικονομία συνιστά απειλή κατά της εργασιακής ασφάλειας, επηρεάζει την ποιότητα της φροντίδας και των εργασιακών συνθηκών πολλών αδήλωτων φροντιστών, θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας και μειώνει τα φορολογικά έσοδα των κρατικών ταμείων·

10.  ζητεί από τα κράτη μέλη να επενδύσουν σε περισσότερους και καλύτερους τρόπους πρόληψης, εντοπισμού και καταπολέμησης του σημαντικού ποσοστού αδήλωτης απασχόλησης στον τομέα της οικιακής εργασίας και της παροχής φροντίδας, ιδίως όσον αφορά τις περιπτώσεις εμπορίας ανθρώπων και εργασιακής εκμετάλλευσης και τις περιπτώσεις παροχής υπηρεσιών φροντίδας από εταιρείες με τη χρήση αδήλωτης και ψευδούς αυτοαπασχόλησης, με σκοπό την προστασία των εργαζομένων και την προώθηση της μετάβασης από την αδήλωτη στη δηλωμένη εργασία, μέσω της καλύτερης προστασίας και καλύτερων και πιο απλουστευμένων μηχανισμών ελέγχου και επιθεώρησης της εργασίας·

11.  συμβουλεύει τα κράτη μέλη να συνδυάσουν ένα σαφές κανονιστικό πλαίσιο για τη δηλωμένη απασχόληση των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας με την παροχή κινήτρων προς τους οικιακούς βοηθούς και τους πιθανούς εργοδότες τους προκειμένου να επιλέγουν τη νόμιμη οδό απασχόλησης· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να θέσουν σε ισχύ φορολογικές ενισχύσεις για τις οικογένειες που απασχολούν οικιακούς βοηθούς και προσωπικό φροντίδας και απλά συστήματα δήλωσης προκειμένου να αποθαρρύνουν και να καταπολεμήσουν την αδήλωτη απασχόληση, σύμφωνα με τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής στη γνωμοδότησή της σχετικά με την ανάπτυξη της παροχής υπηρεσιών προς την οικογένεια με σκοπό την αύξηση των ποσοστών απασχόλησης και την προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών στην εργασία (SOC/508)· συνιστά στην Επιτροπή να προωθήσει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών, με βάση το παράδειγμα επιτυχημένων μοντέλων που έχουν θετικό κοινωνικό και εργασιακό αντίκτυπο στον τομέα, όπως το σύστημα «δελτίων παροχής υπηρεσιών» που εισήγαγε το Βέλγιο ή η «επιταγή γενικής χρήσης για υπηρεσίες απασχόλησης» (CESU) στη Γαλλία· επικροτεί τον συνολικό αντίκτυπο αυτής της επαγγελματοποίησης, ιδίως σε αγροτικές περιοχές·

12.  ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να κατοχυρώσουν και να επιβάλουν ένα κατάλληλο επίπεδο υγείας και ασφάλειας στον χώρο εργασίας, όπως π.χ. προστασία της μητρότητας, και να λάβουν μέτρα για την αποτροπή των ατυχημάτων που σχετίζονται με την εργασία και των κινδύνων πρόκλησης επαγγελματικών βλαβών και ασθενειών· τονίζει την ανάγκη βελτίωσης των προτύπων για όσους ήδη εργάζονται στον τομέα αυτό μέσω προγραμμάτων κατάρτισης και επαγγελματικού επαναπροσανατολισμού που θα επικεντρώνονται στην πρακτική· φρονεί ότι η εν λόγω κατάρτιση πρέπει να περιλαμβάνει τη διαχείριση των κινδύνων που σχετίζονται με τη στάση και την κίνηση του σώματος κατά την εργασία και των βιολογικών και χημικών κινδύνων, καθώς και τη χρήση υποβοηθητικής τεχνολογίας·

13.  ζητεί από την Επιτροπή να αξιολογήσει την εξαίρεση που περιλαμβάνεται στην οδηγία αριθ. 89/391/ΕΟΚ σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία·

14.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συγκεντρώσουν, να αναλύσουν και να δημοσιεύσουν αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία ανά ηλικία, φύλο και εθνικότητα ώστε να καταστεί δυνατή η διεξαγωγή εμπεριστατωμένων συζητήσεων και να αναζητηθούν παράλληλα οι βέλτιστες λύσεις για την επαγγελματοποίηση του τομέα της οικιακής εργασίας, και ζητεί να επιφορτιστούν οι EUROFOUND και OSHA με τον σχεδιασμό μεθόδων για την παροχή προστασίας, την υποβολή καταγγελιών και την ενημέρωση·

15.  καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει στο θεματολόγιο της Επιτροπής Απασχόλησης (EMCO) συζητήσεις για την κατάσταση του τομέα των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας·

16.  καλεί τα κράτη μέλη να καθιερώσουν και να βελτιώσουν, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, διαύλους ενημέρωσης για τα δικαιώματα των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας, και να εξασφαλίσουν την υψηλότερη δυνατή πρόσβαση όλων των εργαζόμενων στις πληροφορίες· προτείνει, για τον σκοπό αυτό, τη δημιουργία κέντρων πληροφόρησης σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές στα κράτη μέλη, σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, καθώς και τηλεφωνικών γραμμών και ιστοτόπων για την παροχή βοήθειας και πληροφοριών, μεταξύ άλλων με τη μορφή εκστρατειών για τα δικαιώματα των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας σε κάθε κράτος μέλος, στην εθνική γλώσσα και σε άλλες ενδεδειγμένες γλώσσες· τονίζει ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, όπως οργανώσεις που εργάζονται υπέρ των γυναικών και των μεταναστών, πρέπει επίσης να είναι σε θέση να παρέχουν αυτές τις πληροφορίες· επισημαίνει ότι τα εργαλεία αυτά πρέπει επίσης να αναπτυχθούν με τρόπο που θα εξασφαλίζει βέλτιστες πρακτικές, σχετικές συμβουλές και καθοδήγηση για τους πιθανούς εργοδότες, συμπεριλαμβανομένων των οικογενειών και των γραφείων εύρεσης εργασίας, καθώς και ότι πρέπει να παρέχονται πρότυπες συμβάσεις εργασίας ώστε να διασφαλίζεται ότι οι εργοδότες τηρούν τις υποχρεώσεις τους·

17.  υπενθυμίζει στα κράτη μέλη ότι, σύμφωνα με τη Σύμβαση της Βιέννης περί διπλωματικών σχέσεων του 1961, είναι καθήκον των διπλωματικών αντιπροσωπειών να τηρούν τους νόμους και τους κανονισμούς, συμπεριλαμβανομένου του εργατικού δικαίου του κράτους που τις φιλοξενεί, και ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να επιβάλλουν αυτούς τους νόμους αποτελεσματικά προκειμένου να αποφεύγεται η ατιμωρησία των νοικοκυριών των διπλωματών σε περιπτώσεις κακομεταχείρισης οικιακών βοηθών· καλεί τα κράτη μέλη να εξετάσουν με ποιον τρόπο μπορούν να προστατεύονται καλύτερα όσοι εργάζονται για το διπλωματικό σώμα ή σε αυτό και να επιτρέπουν στους οικιακούς βοηθούς να αλλάζουν εργασία·

18.  συνιστά την κατάρτιση ενός υποδείγματος σύμβασης κοινής αποδοχής για την οικιακή εργασία και την παροχή φροντίδας σε κάθε κράτος μέλος, το οποίο θα αποτελέσει προϊόν κοινωνικού διαλόγου μεταξύ κοινωνικών λειτουργών, εργοδοτών και γυναικών εργαζομένων·

19.  επισημαίνει την ανάγκη να συνειδητοποιήσουν οι εργοδότες τις υποχρεώσεις τους και να τους παρέχεται ενημέρωση σχετικά με τις βέλτιστες πρακτικές ως προς την πρόσληψη, τις νομικές υποχρεώσεις τους, τις κυρώσεις σε περίπτωση παράβασης, καθώς και τις υπηρεσίες πληροφόρησης και παροχής βοήθειας που είναι στη διάθεση των ενδιαφερομένων, και τονίζει ότι οι εργοδότες πρέπει να αναγνωρίσουν την ομάδα αυτή ως εργαζομένους με δικαιώματα·

20.  συνιστά τον σχεδιασμό εκστρατειών από τα κράτη μέλη για την προβολή, τη συνειδητοποίηση και την ευαισθητοποίηση των δημόσιων και ιδιωτικών φορέων, των οικογενειών και του συνόλου της κοινής γνώμης, στο πλαίσιο των οποίων θα αποκτά κύρος το επάγγελμα και θα αναγνωρίζεται το σημαντικό έργο και η συνεισφορά των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας στη λειτουργία της κοινωνίας·

21.  ζητεί την καλή εκπροσώπηση των κοινωνικών εταίρων σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, και ιδίως των συνδικαλιστικών φορέων, ώστε να εντατικοποιήσουν τις τομεακές συλλογικές διαπραγματεύσεις σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές, με στόχο την αποτελεσματική προώθηση και επιβολή αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας στους κλάδους αυτούς· ζητεί επίσης την καλή εκπροσώπηση των επαγγελματικών οργανώσεων, των οργανώσεων που συνεργάζονται με οικιακούς βοηθούς και προσωπικό φροντίδας ή εργάζονται υπέρ αυτών, και άλλων σχετικών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και να διασφαλιστεί ότι οι φορείς αυτοί είναι πλήρως ενήμεροι για τις δυσκολίες που σχετίζονται με την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων των γυναικών που απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί και προσωπικό φροντίδας·

22.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι οι γυναίκες που απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί και προσωπικό φροντίδας εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται στις συνδικαλιστικές οργανώσεις των διαφόρων κρατών μελών και τονίζει την ανάγκη να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή των εν λόγω εργαζομένων στις συνδικαλιστικές οργανώσεις·

23.  ζητεί από τις εθνικές αρχές που είναι αρμόδιες για την παροχή κρατικών ενισχύσεων να στηρίξουν τη σύσταση συνεταιρισμών, αυτοδιαχειριζόμενων ενώσεων και πλατφορμών για τους οικιακούς βοηθούς και το προσωπικό φροντίδας, καθώς οι οργανώσεις αυτές βοηθούν στη συλλογική υπεράσπιση της ομάδας αυτής·

24.  ζητεί να αναληφθεί αποφασιστική δράση κατά επιχειρήσεων, σε οιονδήποτε τομέα, των οποίων το επιχειρηματικό μοντέλο στηρίζεται στην εκμετάλλευση παράνομα απασχολουμένων με στόχο την ελαχιστοποίηση του λειτουργικού κόστους, τη μεγιστοποίηση των κερδών και την εξοστρακισμό των νόμιμων επιχειρήσεων·

25.  καλεί τους φορείς χάραξης πολιτικής να αναγνωρίσουν τις οικιακές υπηρεσίες, την οικογενειακή απασχόληση και την κατ’ οίκον φροντίδα ως πολύτιμο τομέα της οικονομίας που πρέπει να ρυθμιστεί καλύτερα εντός των κρατών μελών με σκοπό να δημιουργηθεί φιλικό περιβάλλον για τους οικιακούς βοηθούς και να δοθεί στις οικογένειες η δυνατότητα να αναλάβουν τον ρόλο τους ως εργοδοτών·

26.  προτείνει τη θέσπιση ειδικού προγράμματος κατάρτισης για τους κοινωνικούς φορείς που εμπλέκονται άμεσα στη διαχείριση αυτού του προβλήματος (αστυνομικοί και κοινωνικοί λειτουργοί), ώστε να είναι σε θέση να παρέχουν αποτελεσματικότερη βοήθεια στα θύματα αυτών των διακρίσεων·

27.  τονίζει ότι είναι σημαντικό να προωθηθεί η επαγγελματική αναγνώριση των δεξιοτήτων και των προσόντων των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας στον τομέα αυτό, ώστε να τους παρέχονται περισσότερες προοπτικές επαγγελματικής εξέλιξης, καθώς και ειδικά προγράμματα κατάρτισης για άτομα που εργάζονται με ηλικιωμένους και παιδιά, με σκοπό να προαχθεί η δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας που οδηγούν σε ποιοτική απασχόληση και καλύτερες συνθήκες εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της παροχής επίσημων συμβάσεων, της πρόσβασης στην κατάρτιση και της μεγαλύτερης κοινωνικής αναγνώρισης· αναγνωρίζει ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η επικύρωση και η πιστοποίηση των δεξιοτήτων, των προσόντων και της πείρας που αποκτώνται, καθώς και η προώθηση της επαγγελματικής εξέλιξης· θεωρεί ότι η θέσπιση προγραμμάτων κατάρτισης και επαγγελματικού επαναπροσανατολισμού έχουν θεμελιώδη σημασία για την επίτευξη αυτού του σκοπού·

28.  τονίζει τη σημασία των επαγγελματικών οικιακών υπηρεσιών για τη μείωση της επιβάρυνσης που επωμίζονται οι διευρυμένες οικογένειες και οι οικογένειες με παιδιά·

29.  καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν συστήματα για την επαγγελματοποίηση, την κατάρτιση, τη συνεχή ανάπτυξη των δεξιοτήτων και την αναγνώριση των προσόντων των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας, συμπεριλαμβανομένου (κατά περίπτωση) του αλφαβητισμού τους, προκειμένου να έχουν καλύτερες προοπτικές προσωπικής και επαγγελματικής εξέλιξης·

30.  εκφράζει την ανησυχία του για την έλλειψη επιθεωρήσεων με σκοπό τον έλεγχο, την παρακολούθηση και την εποπτεία των προσλήψεων γυναικών ως οικιακών βοηθών και προσωπικού φροντίδας που διαχειρίζονται εταιρείες ή γραφεία εύρεσης εργασίας και επαναλαμβάνει την ανάγκη να αυξηθεί ο αριθμός των δημόσιων επιθεωρητών και των επιθεωρήσεων για να διασφαλίζεται η εφαρμογή της νομοθεσίας·

31.  ζητεί από τα κράτη μέλη να αναλάβουν αποφασιστική δράση στον τομέα της οικιακής εργασίας και της παροχής φροντίδας, οι οποίοι αποφέρουν υψηλή προστιθέμενη αξία στην οικονομία, αναγνωρίζοντας ότι το έργο που επιτελείται στον τομέα αυτό αποτελεί κανονικό επάγγελμα και διασφαλίζοντας τα δικαιώματα και την κοινωνική προστασία των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας μέσω της εργατικής νομοθεσίας ή των συλλογικών συμβάσεων, ιδίως όσον αφορά τις αμοιβές, τις ώρες εργασίας, την υγεία και την ασφάλεια στον χώρο εργασίας, την άδεια, την άδεια μητρότητας, τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα και την αναγνώριση των δεξιοτήτων, λαμβάνοντας, παράλληλα, υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του τομέα·

32.  επαναλαμβάνει την έκκληση του Κοινοβουλίου για διεξαγωγή διαρθρωμένου τομεακού διαλόγου στον τομέα της παροχής υπηρεσιών φροντίδας(18)·

33.  ενθαρρύνει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών για να ενισχυθούν οι ενέργειες και τα αποτελέσματά τους·

34.  επαναλαμβάνει την ανάγκη για επίσημη αναγνώριση των εσωτερικών άμισθων βοηθών, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Συμφωνία σχετικά με την απασχόληση νέων ως εσωτερικών αμίσθων βοηθών, καθώς και για αύξηση των επιθεωρήσεων ώστε να μην αποτελούν οι εσωτερικοί άμισθοι βοηθοί ένα άτυπο και φτηνό υποκατάστατο των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας·

35.  προτείνει στην Επιτροπή να αναλογιστεί την ανάγκη και τη χρησιμότητα μιας νομικής πράξης, η οποία θα ενσωματώνει τα δικαιώματα που αναφέρονται στη Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ και θα καλύπτει το προσωπικό φροντίδας και όσους παρέχουν υπηρεσίες φροντίδας έναντι αμοιβής σε προσωρινή, περιστασιακή ή σποραδική βάση, με ιδιαίτερη έμφαση στις ιδιαιτέρως μειονεκτούσες ομάδες·

36.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας στην Ευρώπη αντιμετωπίζονται ως άνθρωποι και ότι έχουν τη δυνατότητα να συνδυάζουν με ισορροπία την επαγγελματική με την ιδιωτική τους ζωή, καθώς και ότι καλύπτονται από την οδηγία για τον χρόνο εργασίας (2003/88/ΕΚ), προκειμένου οι εργαζόμενοι να έχουν επαρκείς περιόδους ανάπαυσης και να μην αναγκάζονται να εργάζονται πάρα πολλές ώρες·

37.  επαναλαμβάνει το αίτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για επαρκή και κατάλληλη υποστήριξη των ατόμων που απασχολούνται άτυπα ως προσωπικό φροντίδας·

38.  υπογραμμίζει την ανάγκη προσαρμογής των ευρωπαϊκών μεταναστευτικών πολιτικών στις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας στον τομέα της οικιακής βοήθειας, ώστε να προστατεύονται οι μετανάστριες και να μην καταλήγουν να εργάζονται υπό συνθήκες παρανομίας·

39.  υπενθυμίζει στο Συμβούλιο της Ευρώπης την υποχρέωσή του να επαληθεύει την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Σύμβασης σχετικά με το νομικό καθεστώς των διακινούμενων εργαζόμενων και της Διεθνούς Σύμβασης για την προστασία των δικαιωμάτων όλων των μεταναστών εργαζομένων και των μελών των οικογενειών τους, την οποία ενέκρινε η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών με το ψήφισμά της αριθ. 45/158 της 18ης Δεκεμβρίου 1990·

40.  υπογραμμίζει ότι, πέραν της σημασίας που έχει η διασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας στους οικιακούς βοηθούς και στο προσωπικό φροντίδας, είναι επίσης σημαντικό να μην επιβραδυνθεί και να μην καταστεί περίπλοκη η διαδικασία πρόσληψης των εν λόγω εργαζομένων, καθώς το γεγονός αυτό θα μπορούσε να λειτουργήσει αποθαρρυντικά για ορισμένους εργοδότες· ενθαρρύνει, στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη να αναπτύξουν επίσημα συστήματα απασχόλησης για το οικιακό προσωπικό, όπως το σύστημα των δελτίων παροχής υπηρεσιών, το οποίο προσφέρει στα ιδιωτικά νοικοκυριά τη δυνατότητα πληρωμής και ασφαλιστικής κάλυψης των εργαζομένων αυτών με απλό και γρήγορο τρόπο·

41.  ζητεί από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να τροποποιήσουν όλες τις οδηγίες της ΕΕ που έρχονται σε σύγκρουση με τη Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ·

42.  καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι θεωρήσεις διαβατηρίου των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας επιτρέπουν στους εργαζομένους να αλλάξουν εργοδότη, εφόσον υποστούν κακομεταχείριση, παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή εργάζονται σε περιβάλλον υποδεέστερης ποιότητας ή σε συνθήκες που θεωρούνται κατώτερες των εθνικών προτύπων, όπως ορίζονται στην εθνική ή ευρωπαϊκή εργατική νομοθεσία·

43.  καλεί τα κράτη μέλη στα οποία προβλέπεται εθνικός κατώτατος μισθός να διασφαλίσουν ότι όλοι οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας λαμβάνουν τουλάχιστον το ποσό αυτό·

44.  καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας λαμβάνουν συνταξιοδοτικές εισφορές σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

3.12.2015

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

43

6

2

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Laura Agea, Guillaume Balas, Tiziana Beghin, Brando Benifei, Mara Bizzotto, Vilija Blinkevičiūtė, Enrique Calvet Chambon, David Casa, Ole Christensen, Elena Gentile, Arne Gericke, Marian Harkin, Danuta Jazłowiecka, Agnes Jongerius, Jan Keller, Ádám Kósa, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Zdzisław Krasnodębski, Jean Lambert, Jérôme Lavrilleux, Jeroen Lenaers, Verónica Lope Fontagné, Javi López, Thomas Mann, Dominique Martin, Anthea McIntyre, Joëlle Mélin, Elisabeth Morin-Chartier, Emilian Pavel, Georgi Pirinski, Marek Plura, Sofia Ribeiro, Anne Sander, Sven Schulze, Siôn Simon, Jutta Steinruck, Yana Toom, Ulrike Trebesius, Marita Ulvskog, Tatjana Ždanoka, Jana Žitňanská

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Heinz K. Becker, Lynn Boylan, Mircea Diaconu, Tania González Peñas, Paloma López Bermejo, Monika Vana

Αναπληρωτές (άρθρο 200 παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Diane James, Martina Michels, Estefanía Torres Martínez, Flavio Zanonato

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ

ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

18.2.2016

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

16

1

14

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Daniela Aiuto, Maria Arena, Catherine Bearder, Beatriz Becerra Basterrechea, Malin Björk, Viorica Dăncilă, Iratxe García Pérez, Mary Honeyball, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Elisabeth Köstinger, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Angelika Mlinar, Angelika Niebler, Maria Noichl, Marijana Petir, João Pimenta Lopes, Terry Reintke, Jordi Sebastià, Michaela Šojdrová, Ernest Urtasun, Jadwiga Wiśniewska, Anna Záborská, Jana Žitňanská

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Biljana Borzan, Rosa Estaràs Ferragut, Arne Gericke, Κωνσταντίνα Κούνεβα, Constance Le Grip, Dubravka Šuica, Marc Tarabella

Αναπληρωτές (άρθρο 200 παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Mike Hookem

ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

16

+

ECR

Arne Gericke

EFDD

Daniela Aiuto

GUE/NGL

Malin Björk, Κωνσταντίνα Κούνεβα, João Pimenta Lopes

PPE

Marijana Petir

S&D

Maria Arena, Biljana Borzan, Viorica Dăncilă, Iratxe García Pérez, Mary Honeyball, Maria Noichl, Marc Tarabella

VERTS/ALE

Terry Reintke, Jordi Sebastià, Ernest Urtasun

1

-

EFDD

Mike Hookem

14

0

ALDE

Catherine Bearder, Beatriz Becerra Basterrechea, Angelika Mlinar

ECR

Jadwiga Wiśniewska, Jana Žitňanská

PPE

Rosa Estaràs Ferragut, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Elisabeth Köstinger, Constance Le Grip, Angelika Niebler, Michaela Šojdrová, Dubravka Šuica, Anna Záborská

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή

(1)

ΕΕ C 70 E της 8.3.2012, σ. 1.

(2)

ΕΕ C 351 E της 2.12.2011, σ. 39.

(3)

ΕΕ C 77 E της 28.3.2002, σ. 138.

(4)

ΕΕ C 102 E της 24.4.2008, σ. 321.

(5)

ΕΕ L 204 της 26.7.2006, σ. 23.

(6)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0218.

(7)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0050

(8)

ΕΕ C 16 E της 22.1.2010, σ. 21.

(9)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2014)0068.

(10)

ΕΕ C 51 E της 22.2.2013, σ. 9.

(11)

SOC/372 – CESE 336/2010 τελικό.

(12)

COM(2013)0152, 21 Μαρτίου 2013.

(13)

ΕΕ C 377 E της 7.12.2012, σ. 128.

(14)

Domestic workers across the world: global and regional statistics and the extent of legal protection (Οι οικιακοί βοηθοί ανά τον κόσμο: παγκόσμιες και περιφερειακές στατιστικές και η έκταση της νομικής προστασίας), Διεθνής Οργάνωση Εργασίας, Γενεύη: ΔΟΕ 2013.

(15)

Στο ίδιο.

(16)

Στο ίδιο.

(17)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2013)0328.

(18)

http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P7-TA-2013-0328+0+DOC+XML+V0//EL

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου