Procedura : 2016/0059(CNS)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0209/2016

Teksty złożone :

A8-0209/2016

Debaty :

PV 22/06/2016 - 21
CRE 22/06/2016 - 21

Głosowanie :

PV 23/06/2016 - 8.9
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2016)0288

SPRAWOZDANIE     *
PDF 688kWORD 280k
16.6.2016
PE 580.495v02-00 A8-0209/2016

w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych w zakresie małżeńskich ustrojów majątkowych

(COM(2016)0106 – C8‑0127/2016 – 2016/0059(CNS))

Komisja Prawna

Sprawozdawca: Jean-Marie Cavada

POPRAWKI
PROJEKT REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 PROCEDURA W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

PROJEKT REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych w zakresie małżeńskich ustrojów majątkowych

(COM(2016)0106 – C8‑0127/2016 – 2016/0059(CNS))

(Specjalna procedura ustawodawcza – konsultacja)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2016)0106),

–  uwzględniając art. 81 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem (C80127/2016),

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A8–0209/2016),

1.  zatwierdza po poprawkach wniosek Komisji;

2.  zwraca się do Rady o poinformowanie go, jeśli uzna ona za stosowne odejście od tekstu przyjętego przez Parlament;

3.  zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do wniosku Komisji;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, a także parlamentom narodowym.

Poprawka    1

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 3 – ustęp 1 – litera e a (nowa)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

ea)  „państwo członkowskie” oznacza państwo członkowskie uczestniczące we wzmocnionej współpracy w dziedzinie jurysdykcji, prawa właściwego oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w zakresie ustrojów majątkowych par międzynarodowych na mocy decyzji 2016/.../UE lub na mocy decyzji przyjętej zgodnie z art. 331 ust. 1 akapit drugi lub trzeci Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

Uzasadnienie

Wprowadzenie nowej definicji państwa członkowskiego do celów niniejszego rozporządzenia jest istotne, tak by objąć jego zakresem jedynie państwa członkowskie uczestniczące w stosowaniu rozporządzenia w sprawie małżeńskich ustrojów majątkowych, analogicznie do definicji zawartej w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) nr 1259/2010 z dnia 20 grudnia 2010 r. w sprawie wprowadzenia w życie wzmocnionej współpracy w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodu i separacji prawnej (Rzym III).


UZASADNIENIE

I. Procedura

Przedmiotowy wniosek dotyczący rozporządzenia Rady w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych w zakresie małżeńskich ustrojów majątkowych jest drugim wnioskiem w tej dziedzinie. Po tym, jak negocjacje między państwami członkowskimi utknęły w martwym punkcie – a w zakresie prawa rodzinnego konieczne jest osiągnięcie jednomyślnego stanowiska – wniosek ten powrócił do Parlamentu Europejskiego w postaci wzmocnionej współpracy. Jeśli chodzi o aspekty proceduralne wzmocnionej współpracy, czytelnik jest proszony o zapoznanie się ze szczegółowymi zaleceniami dotyczącymi tej kwestii.

Przedmiotowy wniosek posiada również bliźniaczą wersję, która dotyczy jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych w zakresie skutków majątkowych zarejestrowanych związków partnerskich. Wniosek dotyczący rozporządzenia z 2016 r. nie jest identyczny z pierwotnym wnioskiem Komisji z 2011 r. Przeciwnie, zawiera wiele poprawek zaproponowanych przez Parlament Europejski w 2013 r. i odpowiada tekstowi, na który 23 państwa członkowskie były skłonne wyrazić zgodę pod koniec 2015 r.

II. Zakres

Rozporządzenie będzie bardzo użytecznym instrumentem dla par międzynarodowych w Unii Europejskiej. Obejmuje ono jurysdykcję i prawo właściwe oraz uznawanie i wykonywanie orzeczeń sądowych w zakresie małżeńskich ustrojów majątkowych. Z jego zakresu są wyłączone jednak w szczególności kwestie związane ze zdolnością prawną małżonków, istnieniem, ważnością lub uznaniem małżeństwa, obowiązkami alimentacyjnymi i dziedziczeniem majątku po zmarłym małżonku. Autonomia państw członkowskich w zakresie prawa rodzinnego jest zatem zachowana. Rozporządzenie nie narusza również istoty prawa państw członkowskich dotyczącego małżeńskich ustrojów majątkowych. Tym samym zostały uwzględnione wnioski Parlamentu.

III. Jurysdykcja

Rozporządzenie określa wyraźnie, który sąd jest właściwy do orzekania w sprawach z zakresu małżeńskiego ustroju majątkowego. W przypadku gdy sprawa dotycząca małżeńskiego ustroju majątkowego jest związana z dziedziczeniem po zmarłym małżonku lub pozwem o rozwód, separację prawną lub unieważnienie małżeństwa, sąd właściwy w ramach stosowania przepisów szczegółowych dotyczących tych dziedzin będzie również właściwy do orzekania w sprawach z zakresu małżeńskiego ustroju majątkowego. W pozostałych przypadkach rozporządzenie podaje wykaz kryteriów decydujących o jurysdykcji, jednocześnie pozostawiając parom w pewnych przypadkach możliwość wyboru innego sądu. W przypadku gdy jedno z państw członkowskich nie uznaje danego małżeństwa, sądy tego państwa mają możliwość powierzyć sprawę sądom innego państwa członkowskiego, który uznaje dane małżeństwo.

IV. Prawo właściwe

Sekcja poświęcona prawu właściwemu ma powszechne zastosowanie, czyli pozwala również na stosowanie prawa państwa trzeciego. Głównym osiągnięciem w tej dziedzinie jest wprowadzenie zasady jedności prawa właściwego, zgodnie z którą prawo właściwe dla małżeńskiego ustroju majątkowego stosuje się do wszystkich składników majątku objętych tym ustrojem, niezależnie od tego, gdzie składniki te się znajdują. Kładzie to zatem kres możliwości stosowania różnych przepisów krajowych odnośnie do ustroju majątkowego pary. Rozporządzenie umożliwia wybór prawa właściwego dla małżeńskiego ustroju majątkowego, ale wybór ten jest ograniczony wymogiem bycia obywatelem wybranego państwa lub posiadania w nim miejsca stałego pobytu. W przypadku braku możliwości wyboru, pewne kryteria pozwalają na jednoznaczne wskazanie prawa właściwego dla danej sprawy. Zamieszczono wyjaśnienia, o które wnioskował wcześniej Parlament.

V. Uznawanie, wykonalność i wykonywanie orzeczeń

W dziedzinie uznawania, wykonalności i wykonywania orzeczeń w zakresie małżeńskich ustrojów majątkowych tekst w obecnym brzmieniu w dużej mierze opiera się na stanowisku Parlamentu Europejskiego z 2013 r. Powtórzono w tym zakresie bardzo szczegółowe przepisy rozporządzenia (UE) nr 650/2012 (w sprawie transgranicznych spraw spadkowych). O ile zatem uznanie następuje automatycznie, o tyle orzeczenie jest wykonalne jedynie po uzyskaniu stwierdzenia wykonalności w danym państwie członkowskim. Wynika to z delikatnego charakteru orzeczeń z zakresu prawa rodzinnego i odpowiada również rozwiązaniu obowiązującemu w przypadku transgranicznych spraw spadkowych. Niemniej odmowa stwierdzenia wykonalności jest możliwa jedynie w kilku bardzo ściśle określonych przypadkach, na przykład w razie sprzeczności z porządkiem publicznym.

VI. Dokumenty urzędowe i ugody sądowe

Rozporządzenie umożliwia również, pod pewnymi warunkami, przepływ i wykonalność dokumentów urzędowych, co jest zgodne z wnioskiem Parlamentu. Podobne przepisy mają zastosowanie do ugód sądowych.

VII. Powiadamianie zainteresowanych osób

W rozporządzeniu przewidziano wreszcie stworzenie środków upowszechniania podstawowych informacji prawnych niezbędnych dla par międzynarodowych.

VIII. Podsumowanie

Podsumowując, sprawozdawca zauważa, że przedmiotowy wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie małżeńskich ustrojów majątkowych z pewnością leży w interesie Unii i unijnych par międzynarodowych. Pozwoli on położyć kres licznym przypadkom nieporozumień i trudności prawnych. Obecny wniosek, będący już drugim w tej dziedzinie, uwzględnia znaczną część poprawek zgłoszonych wcześniej przez Parlament. Dlatego sprawozdawca proponuje, aby Parlament wydał pozytywną opinię w sprawie tego wniosku bez zmian merytorycznych na tym etapie.


PROCEDURA W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Tytuł

Jurysdykcja, prawo właściwe, a także uznawanie i wykonywanie orzeczeń sądowych w zakresie małżeńskich ustrojów majątkowych

Odsyłacze

COM(2016)0106 – C8-0127/2016 – 2016/0059(CNS)

Data konsultacji z PE

30.3.2016

 

 

 

Komisja przedmiotowo właściwa

       Data ogłoszenia na posiedzeniu

JURI

11.4.2016

 

 

 

Komisje wyznaczone do wydania opinii

       Data ogłoszenia na posiedzeniu

LIBE

11.4.2016

FEMM

11.4.2016

 

 

Opinia niewydana

       Data decyzji

LIBE

14.4.2016

FEMM

19.4.2016

 

 

Sprawozdawcy

       Data powołania

Jean-Marie Cavada

15.3.2016

 

 

 

Rozpatrzenie w komisji

20.4.2016

23.5.2016

 

 

Data przyjęcia

14.6.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

16

3

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Max Andersson, Joëlle Bergeron, Marie-Christine Boutonnet, Jean-Marie Cavada, Therese Comodini Cachia, Mady Delvaux, Rosa Estaràs Ferragut, Enrico Gasbarra, Dietmar Köster, Gilles Lebreton, António Marinho e Pinto, Emil Radev, Julia Reda, Evelyn Regner, Pavel Svoboda, Axel Voss, Tadeusz Zwiefka

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Daniel Buda, Angel Dzhambazki, Evelyne Gebhardt, Sylvia-Yvonne Kaufmann

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Kazimierz Michał Ujazdowski

Data złożenia

16.6.2016

Informacja prawna