Procedure : 2015/2255(INI)
Stadium plenaire behandeling
Documentencyclus : A8-0255/2016

Ingediende teksten :

A8-0255/2016

Debatten :

Stemmingen :

PV 14/09/2016 - 9.8
CRE 14/09/2016 - 9.8
Stemverklaringen

Aangenomen teksten :

P8_TA(2016)0346

VERSLAG     
PDF 402kWORD 185k
17.8.2016
PE 571.622v02-00 A8-0255/2016

over sociale dumping in de Europese Unie

(2015/2255(INI))

Commissie werkgelegenheid en sociale zaken

Rapporteur: Guillaume Balas

ERRATA/ADDENDA
AMENDEMENTEN
ONTWERPRESOLUTIE VAN HET EUROPEES PARLEMENT
 TOELICHTING
 ADVIES van de Commissie vervoer en toerisme
 ADVIES van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid
 UITSLAG VAN DE EINDSTEMMINGIN DE TEN PRINCIPALE BEVOEGDE COMMISSIE
 HOOFDELIJKE EINDSTEMMINGIN DE TEN PRINCIPALE BEVOEGDE COMMISSIE

ONTWERPRESOLUTIE VAN HET EUROPEES PARLEMENT

over sociale dumping in de Europese Unie

(2015/2255(INI))

Het Europees Parlement,

–  gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

–  gezien artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en de artikelen 56, 153, lid 5, en 154 VWEU,

–  gezien het fundamenteel recht van vrij verkeer van werknemers (artikel 45 VWEU) en het vrije verkeer van diensten (artikel 56 VWEU),

–  gezien artikel 151 en 153 VWEU en artikel 9 VWEU, dat adequate sociale bescherming garandeert,

–  gezien Richtlijn 96/71/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 1996 betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten(1),

–  gezien Richtlijn 2014/67/EU van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 inzake de handhaving van Richtlijn 96/71/EG betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1024/2012 betreffende de administratieve samenwerking via het Informatiesysteem interne markt ("de IMI-verordening")(2),

–  gezien de lopende toepassing van Richtlijn 2014/67/EU,

–  gezien Verordening (EG) nr. 883/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels(3),

–  gezien Verordening (EG) nr. 987/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 tot vaststelling van de wijze van toepassing van Verordening (EG) nr. 883/2004 betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels(4),

–  gezien Verordening (EG) nr. 593/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 17 juni 2008 inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst (Rome I)(5),

–  gezien Verordening (EG) nr. 1072/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels voor toegang tot de markt voor internationaal goederenvervoer over de weg(6),

–  gezien Verordening (EG) nr. 1071/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels betreffende de voorwaarden waaraan moet zijn voldaan om het beroep van wegvervoerondernemer uit te oefenen en tot intrekking van Richtlijn 96/26/EG van de Raad(7),

–  gezien Verordening (EG) nr. 561/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 15 maart 2006 tot harmonisatie van bepaalde voorschriften van sociale aard voor het wegvervoer, tot wijziging van Verordeningen (EEG) nr. 3821/85 en (EG) nr. 2135/98 van de Raad en tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 3820/85 van de Raad(8), en gezien Richtlijn 2002/15/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2002 betreffende de organisatie van de arbeidstijd van personen die mobiele werkzaamheden in het wegvervoer uitoefenen(9),

–  gezien Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 24 september 2008 inzake gemeenschappelijke regels voor de exploitatie van luchtdiensten in de Gemeenschap(10),

–  gezien Verordening (EEG) nr. 3577/92 van de Raad van 7 december 1992 houdende toepassing van het beginsel van het vrij verrichten van diensten op het zeevervoer binnen de lidstaten (cabotage in het zeevervoer)(11),

–  gezien het Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de voorwaarden inzake de bemanning van schepen die geregelde personenvervoers- en veerdiensten tussen de lidstaten verrichten (COM(98)0251 − C4-0424/98 − 98/0159(SYN)),

–  gezien Richtlijn 1999/63/EG van de Raad van 21 juni 1999 betreffende de overeenkomst voor de organisatie van de werktijden van zeevarenden gesloten tussen de Associatie van reders van de Europese Gemeenschap (ECSA) en de Federatie van de bonden voor het vervoerspersoneel in de Europese Unie (FST)(12), zoals gewijzigd door Richtlijn 2009/13/EG van de Raad van 16 februari 2009 volgens de overeenkomst gesloten tussen de Europese Gemeenschap (ECSA) en de Europese Federatie van Vervoerswerknemers (ETF) inzake het Verdrag betreffende maritieme arbeid van 2006(13),

–  gezien zijn resolutie van 14 januari 2014 over doeltreffende arbeidsinspecties als middel om de arbeidsomstandigheden in Europa te verbeteren(14),

–  gezien Besluit (EU) 2016/344 van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2016 tot oprichting van een Europees platform voor de intensivering van de samenwerking bij de aanpak van zwartwerk(15),

–  gezien de fundamentele arbeidsnormen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) en de conventies en aanbevelingen van de IAO over arbeidsbeheer en arbeidsinspectie, die een internationale standaard zijn voor de waarborging van de toepassing van de wettelijke bepalingen inzake arbeidsomstandigheden en bescherming van werknemers,

–  gezien het verslag van Eurofound getiteld “Gedetacheerde werknemers in de Europese Unie (2010)”(16) en de nationale verslagen,

–  gezien het Eurofound Woordenboek van Industriële Relaties(17),

–  gezien de mededeling van de Commissie van 19 mei 2015 getiteld "Betere regelgeving voor betere resultaten - Een EU-agenda" (COM(2015)0215),

–  gezien de studie verricht door het Parlement (2015) getiteld "EU Social and Labour Rights and EU Internal Market Law",

–  gezien de studie verricht door de Commissie (2015) getiteld "Systemen voor loonvorming en minimumlonen voor gedetacheerde werknemers overeenkomstig richtlijn 96/71/EG in een bepaald aantal lidstaten en sesctoren",

–  gezien de studie verricht door het Universiteit van Gent en gefinancierd door de Commissie (2015) getiteld "Atypische vormen van tewerkstelling in de luchtvaartsector",

–  gezien de toespraak over de Staat van de Unie die de voorzitter van de Commissie op 9 september 2015 heeft gehouden voor het Europees Parlement,

–  gezien artikel 52 van zijn Reglement,

–  gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de adviezen van de Commissie vervoer en toerisme en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A8-0255/2016),

A.  overwegende dat zwartwerk en schijnzelfstandigheid tot concurrentievervalsing kunnen leiden, die het stelsel van sociale zekerheid langdurig beschadigt, tot grotere aantallen onzekere banen, een uitholling van de bescherming van werknemers en van de kwaliteit van werkgelegenheid in het algemeen leidt, en derhalve moet worden bestreden; overwegende dat de toenemende trend van outsourcing en onderaanneming mogelijkheden creëert voor het misbruiken of omzeilen van de bestaande arbeids- en sociale wetgeving; overwegende dat het aanpakken van dit misbruik essentiëel is om het vrij verkeer in de interne markt en solidariteit binnen de Unie te waarborgen,

B.  overwegende dat het vrij verkeer van werknemers, zoals vastgelegd in artikel 45 van het Verdrag betreffende werking van de Europese Unie, alsmede de vrijheid van vestiging en de vrijheid om diensten te verrichten grondbeginselen van de interne markt zijn;

C.  overwegende dat in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, dat door alle lidstaten is ondertekend, bepaald wordt dat de gelijkheid tussen mannen en vrouwen op alle gebieden gewaarborgd moet worden; overwegende dat het met betrekking tot sociale dumping een belangrijke uitdaging is voor de EU om de arbeidsparticipatie van vrouwen te verhogen, de situatie van vrouwen op de arbeidsmarkt te verbeteren en genderkloven te dichten;

D.  overwegende dat sociale cohesie een van de belangrijkste beginselen van het EU-beleid is, wat een constante en voortdurende nauwere onderlinge afstemming van lonen inhoudt, alsook een gewaarborgde socialezekerheisbescherming voor alle werknemers, zowel in hun eigen land, als wanneer zij in een andere lidstaat gaan werken; overwegende dat er nog steeds sprake is van substantiële verschillen in arbeidsvoorwaarden en lonen binnen de Unie, en dat opwaartse sociale convergentie de sleutel is tot welvaart en meer interne vraag binnen de hele Unie, overwegende dat loonverschillen tot de voornaamste redenen behoren voor werknemers om hun geluk in andere dan hun eigen lidstaat te proberen;

E.  overwegende dat in artikel 9 VWEU de bevordering van een hoge arbeidsparticipatie, de waarborging van een adequate sociale bescherming, de bestrijding van sociale uitsluiting, alsmede een hoog niveau van onderwijs, opleiding en bescherming van de volksgezondheid zijn opgenomen als grondbeginselen van de Unie; overwegende dat de ongelijkheid als gevolg van de crisis en de hoge werkloosheidscijfers in de meeste lidstaten toeneemt;

F.  overwegende dat de loonkloof tussen mannen en vrouwen nog steeds bestaat en dat er, ondanks de bestaande EU-wetgeving en soft law-aanbevelingen, op dit vlak slechts in zeer beperkte mate vooruitgang wordt geboekt; overwegende dat sociale dumping de situatie verergert, net als de loonkloof tussen mannen en vrouwen, die tot een pensioenkloof tussen mannen en vrouwen leidt, waardoor oudere vrouwen een groter armoederisico lopen dan oudere mannen;

G.  overwegende dat mensenhandel, en meer in het bijzonder vrouwenhandel - niet alleen vanuit derde landen naar de EU, maar ook binnen de EU zelf - vaak gepaard gaat met valse arbeidsovereenkomsten;

H.  overwegende dat grensoverschrijdende arbeidsbetrekkingen de kans op sociale dumping vergroten;

I.  overwegende dat betrouwbaarheid, de veiligheid van passagiers en passende arbeidsomstandigheden in de vervoerssector in belangrijke mate samenhangen;

J.  overwegende dat de verwezenlijking van een interne Europese vervoersruimte als het uiteindelijke doel van het Witboek van 2011 over vervoer is bekrachtigd;

K.  overwegende dat de Commissie heeft aangekondigd dat ze in 2016 van plan is met nieuwe voorstellen te komen voor initiatieven met betrekking tot het vervoer over de weg, met inbegrip van de sociale aspecten ervan;

L.  overwegende dat de wegvervoersector cruciaal is voor de samenleving en de economie van de Europese Unie, en bijna drie vierde (72 %) van het nationale goederenvervoer voor zijn rekening neemt; overwegende dat deze sector meer passagiers vervoert dan trein, tram en metro samen, en werk biedt aan meer dan 2,2 % van de totale beroepsbevolking van de EU (5 miljoen mensen);

M.  overwegende dat goede arbeidsomstandigheden, die de lichamelijke en geestelijke gezondheid beschermen, een grondrecht van werknemers vormen(18), en op zich al waardevol zijn;

N.  overwegende dat Jean-Claude Juncker, de voorzitter van de Commissie, op 15 juli 2014 tijdens zijn toespraak over de Staat van de Unie in 2015(19) de noodzaak van een eerlijkere en echtere pan-Europese arbeidsmarkt aan de orde stelde, die bereikt kan worden door promotie en waarborging van het vrij verkeer van burgers als fundamenteel recht van de EU, waarbij gevallen van misbruik en en risico’s op sociale dumping vermeden worden;

O.  overwegende dat het Hof van Justitie in zijn arrest in zaak C-341/05 Laval van 18ÿdecember 2007 het recht om collectief actie te ondernemen tegen mogelijke sociale dumping aan de orde heeft gesteld en heeft benadrukt dat dergelijke actie proportioneel moet zijn om de fundamentele vrijheden van de EU, zoals de vrijheid om diensten te verlenen, niet te beperken;

P.  overwegende dat het Europees Sociaal Handvest erkend moet worden als de meest ontwikkelde en gedetailleerde uitdrukking van de consensus van de lidstaten op het gebied van fundamentele sociale rechten, en derhalve op gelijke voet gesteld moet worden met vrij verkeer opdat een tastbare toegevoegde waarde kan ontstaan voor alle Europese burgers;

Q.  overwegende dat het toenemende aantal gevallen van misbruik en sociale dumping de steun voor de interne markt alsook het concurrentievermogen van ondernemingen, in het bijzonder kmo's, aantast, de rechten van Europese werknemers ondermijnt en het vertrouwen in de Europese integratie schade toebrengt, hetgeen daadwerkelijke sociale convergentie essentieel maakt; overwegende dat landbouw, infrastructuur, de bouw, catering en levensmiddelen, vervoer, gezondheidszorg, zorg- en huishoudelijke diensten hiermee het meest te maken krijgen;

R.  overwegende dat het beginsel van gelijke behandeling van werknemers binnen de Europese Unie en essentiële sociale convergentie in de interne markt belangrijk zijn; overwegende dat in artikel 45 VWEU staat dat vrij verkeer de afschaffing van elke vorm van discriminatie op grond van nationaliteit tussen de werknemers van de lidstaten op de gebieden werkgelegenheid, beloning en overige arbeidsvoorwaarden impliceert;

S.  overwegende dat dumping, zij het op sociaal, fiscaal of milieuvlak, indruist tegen de Europese waarden omdat het de bescherming van de rechten van de EU-burgers in gevaar brengt(20);

T.  overwegende dat de meeste de lidstaten Richtlijn 2014/67/EU nog niet hebben omgezet, hoewel de deadline hiervoor 18 juni 2016 was; overwegende dat het belangrijk is om de gevolgen te beoordelen van de tenuitvoerlegging van Richtlijn 2014/67/EU, nadat die in alle lidstaten is omgezet, om het werkelijke effect ervan te kennen in de strijd tegen de verschillende vormen van fraude met betrekking tot de detachering van werknemers en hun bescherming;

U.  overwegende dat gedetacheerde werknemers ongeveer 0,7 % van de totale beroepsbevolking van de EU uitmaken(21);

V.  overwegende dat er 1,92 miljoen gedetacheerde werknemers in de Unie zijn, vooral in de bouw (47,7 % van alle gedetacheerde werknemers), maar ook in de diensten-, vervoer-, communicatie- en landbouwsector;

W.  overwegende dat het vrij verkeer van personen van vitaal belang is voor het Europese project, maar ook een vereiste is om de doelstellingen te realiseren van economische, sociale en territoriale cohesie en zo te komen tot een sterk en duurzaam concurrentievermogen in alle lidstaten;

X.  overwegende dat het Hof van Justitie in zijn arrest in zaak C-396/13 stelt dat Richtlijn 96/71/EG een dubbel doel dient, namelijk enerzijds het verzekeren van eerlijke concurrentie tussen nationale ondernemingen en ondernemingen die grensoverschrijdende diensten verrichten, en anderzijds het garanderen dat op gedetacheerde werknemers een kern van dwingende bepalingen van de lidstaat van ontvangst inzake minimale bescherming wordt toegepast;

Y.  overwegende dat de detachering van werknemers het gemakkelijker moet maken om beroepsbekwaamheid en -ervaring te delen en geen bron van sociale dumping mag zijn;

Z.  overwegende dat de Europese werkgevers- en werknemersorganisaties een belangrijke rol kunnen spelen in de strijd tegen sociale dumping;

Aa.  overwegende dat toegezegd is de financiële lasten voor ondernemingen, en met name kmo's, niet verder te laten oplopen;

Ab.  overwegende dat de vaststelling van lonen onder de bevoegdheid van de lidstaten valt;

Ac.  overwegende dat het Hof van Justitie in zijn arrest in zaak C-396/13 stelt dat de bepaling van het minimumloon, evenals de wijze waarop dit wordt berekend, alsook de criteria die in dat verband worden gehanteerd, tot de bevoegdheid van de lidstaat van ontvangst behoren;

Ad.  overwegende dat de voorzitter van de Commissie heeft gezegd dat gelijk werk op dezelfde plek op gelijke wijze moet worden beloond(22); overwegende dat dit beginsel en de toepassing ervan juridisch moeten wordt verduidelijkt;

I.  Versterking van controles en samenwerking tussen en door de lidstaten

1.  is van oordeel dat, hoewel er geen wettelijk erkende en universeel gebruikte definitie van sociale dumping bestaat, het concept betrekking heeft op een brede waaier aan opzettelijke misbruikpraktijken en de omzeiling van bestaande Europese en nationale wetgeving (met inbegrip van wetten en algemeen toepasselijke collectieve overeenkomsten), die oneerlijke concurrentie mogelijk maken door de arbeids- en werkingskosten op illegale wijze te minimaliseren, en resulteren in de schending van de rechten en de uitbuiting van werknemers; is van oordeel dat de praktijken en situaties in kwestie gevolgen kunnen hebben ten aanzien van drie aspecten:

–  het economische aspect: het gebruik, door bepaalde economische actoren, van illegale praktijken, zoals zwartwerk, of misbruikpraktijken, zoals schijnzelfstandigheid, kunnen tot aanzienlijke marktverstoringen leiden die nadelig zijn voor bonafide bedrijven, met name voor kmo’s;

–  het sociale aspect: sociale dumping kan leiden tot discriminatie en oneerlijke behandeling van werknemers in de EU, en verhinderen dat zij effectief gebruik kunnen maken van hun sociale en arbeidsrechten, waaronder ten aanzien van betaling en op het vlak van sociale bescherming;

–  financiële en budgettaire aspecten: de niet-betaling van socialezekerheidspremies en belastingen als gevolg van sociale dumping vormt een bedreiging voor de financiële houdbaarheid van de socialezekerheidsstelsels en de overheidsfinanciën van de lidstaten;

2.  acht het van groot belang te zorgen voor gelijke randvoorwaarden en eerlijke concurrentie in de hele EU, en sociale dumping uit te bannen; benadrukt dat arbeidsinspecties en/of de sociale partners een sleutelrol spelen in het handhaven van de rechten van werknemers, bij het vaststellen van billijke beloning overeenkomstig de wetten en praktijken van de lidstaten, en in het voorzien van advisering en begeleiding van werknemers; wijst erop dat 28 lidstaten IAO-Verdrag nr. 81 betreffende arbeidsinspectie hebben geratificeerd, en roept de lidstaten op ervoor te zorgen dat alle bepalingen van het verdrag in kwestie worden geïmplementeerd; roept de Commissie op de lidstaten te ondersteunen bij het ontwikkelen van effectieve en efficiënte arbeidsinspecties, en een ontwerpaanbeveling uit te werken op basis van IAO-Verdrag nr. 81 betreffende arbeidsinspectie, teneinde te zorgen voor inachtneming van de arbeidsnormen en de bescherming van werknemers, inclusief bepalingen betreffende werktijden, veiligheid, en gezondheid; herinnert aan de belangrijke rol die de sociale partners toekomt bij het waarborgen van de inachtneming van de bestaande wetgeving;

3.  vraagt de lidstaten de efficiëntie, de personele bezetting en de financiële middelen van hun controle-organen (inclusief de sociale en/of arbeidsinspecties, agentschappen en verbindingsbureaus) te verbeteren, waaronder voor vertolking en vertaling, en dit onder andere door de uitwisseling van goede praktijken; vraagt de lidstaten zich te houden aan de IAO-aanbeveling van één arbeidsinspecteur voor elke 10 000 werknemers, en ervoor te zorgen dat de inspecteurs terdege uitgerust zijn om de Europese wetgeving inzake het vrij verkeer van werknemers en diensten te handhaven;

4.  vraagt de lidstaten de grensoverschrijdende samenwerking tussen de inspectiediensten en de elektronische uitwisseling van informatie en gegevens te verbeteren, teneinde de efficiëntie van de controles, gericht op het bestrijden en voorkomen van sociale fraude, schijnzelfstandigheid en zwartwerk, te verbeteren, en oog te hebben voor het belang van gegevensbescherming, gezien het cruciale belang van samenwerking en wederzijdse bijstand tussen de lidstaten; spoort de lidstaten aan pan-Europese programma's voor interne opleidingen voor inspecteurs te ontwikkelen, nieuwe technieken op te sporen waarmee de regels worden omzeild, en grensoverschrijdende samenwerking te organiseren; erkent het werk van de Commissie op het gebied van het financieren van opleidingsprogramma's voor arbeidsinspecteurs in de lidstaten; benadrukt dat het belangrijk is dat de nationale arbeidsinspecties en/of de sociale partners toegang hebben tot alle werkplekken en eventueel door de werkgevers ter beschikking gestelde woonvertrekken, wanneer de nationale wetgeving dit toestaat en met inachtneming van de privacy, omdat zij anders hun werk niet goed kunnen doen en niet in staat zijn gevallen van sociale dumping vast te stellen; beveelt de Commissie aan te overwegen de Eurodetachement-projecten om te vormen tot een permanent platform voor uitwisseling, gemeenschappelijke opleiding en samenwerking voor arbeidsinspecteurs (en ambtenaren in verbindingsbureaus voor gedetacheerde werknemers) die zich met controles en monitoring bezighouden, en dat platform in te passen in, of voor goede coördinatie te zorgen met, het Europees Platform voor de bestrijding van zwartwerk;

5.  moedigt de lidstaten aan om, in voorkomend geval, bilaterale ad-hoctask forces en, daar waar nodig, een multilaterale task force op te richten bestaande uit nationale bevoegde autoriteiten en arbeidsinspecties, teneinde, met toestemming van alle betrokken lidstaten, ter plaatse grensoverschrijdende controles te verrichten - met inachtneming van de wetgeving van de lidstaat waar de controles worden doorgevoerd - indien het vermoeden bestaat van sociale dumping, illegale arbeidsomstandigheden of fraude, en om brievenbusmaatschappijen, frauduleuze aanwervingsbureau en de niet-naleving van regels, resulterend in de uitbuiting van werknemers, in kaart te brengen; vindt dat deze task forces met het Europees Platform voor de bestrijding van zwartwerk en het Comité van hoge functionarissen van de arbeidsinspectie zouden moeten samenwerken, teneinde de financiële lasten te beperken, en een netwerk van nationale sociale-inspectiediensten zouden kunnen oprichten ter verbetering van de uitwisseling van informatie; is van mening dat goede samenwerking tussen de nationale instanties en de sociale partners van wezenlijk belang is om een eind te maken aan sociale dumping en om eerlijke concurrentie op de interne markt te waarborgen;

6.  vraagt de Commissie en de lidstaten te zorgen voor een effectievere handhaving van de bestaande wetgeving en de samenwerking te verbeteren tussen de nationale arbeidsinspectiediensten, met name in het geval van grensoverschrijdende arbeidsinspecties; is verheugd met het Europees Platform voor de bestrijding van zwartwerk en de geformuleerde doelstellingen, teneinde de samenwerking bij het voorkomen en bestrijden van zwartwerk te verbeteren; spreekt de hoop uit dat het Europees Platform kan bijdragen aan het opsporen en aanpakken van inbreuken op de nationale en de Europese arbeidswetgevingen inzake het vrij verkeer van werknemers, de vrijheid van vestiging en het recht om diensten te verlenen;

7.  benadrukt de noodzaak om de actie tegen inbreuken op de sociale rechten te complementeren met de bestrijding van belastingfraude en -ontduiking, teneinde eerlijke concurrentie en gelijke randvoorwaarden voor het bedrijfsleven te garanderen;

8.  merkt op dat het bij de niet-inachtneming van de detacheringsregels heel vaak gaat om het helemaal niet of op onjuiste wijze melden van de detachering; beveelt aan verplicht te stellen dat in alle lidstaten in het geval van een detachering ten laatste bij het begin van de dienstverlening een verklaring wordt opgesteld en dat deze verklaringen in een Europees register worden opgenomen, hetgeen de raadpleging van de verklaringen ten goede zou komen, de coördinatie tussen de lidstaten zou helpen en iets zou doen aan de bestaande juridische onzekerheden als gevolg van de verschillen tussen de procedures en de documenten in de lidstaten;

9.  benadrukt dat de bevoegde instanties van de lidstaat van ontvangst, in samenspraak met de bevoegde instanties van de staat van herkomst, het A1-formulier in geval van ernstige twijfel aan de echtheid van de detachering op betrouwbaarheid zouden moeten kunnen controleren; roept de administratieve ad-hocwerkgroep inzake het A1-formulier op meer te doen om de betrouwbaarheid van het formulier te verbeteren en te onderzoeken of het toezicht kan worden verbeterd door de A1-formulieren in één digitaal systeem te verzamelen; roept de Commissie en de lidstaten op om alles in het werk te stellen om het Europese systeem voor de elektronische uitwisseling van gegevens betreffende de sociale zekerheid (EESSI) volledig operationeel te maken, en ervoor te zorgen dat het door alle lidstaten wordt gebruikt en aansluit op de behoeften van kmo's; benadrukt dat een betere toegang tot informatie - bijvoorbeeld middels één nationale website - voor werknemers, werkgevers en arbeidsinspecteurs van uitermate groot belang zou zijn in de strijd tegen inbreuken op de regels;

10.  verzoekt de lidstaten IAO-Verdrag nr. 189 inzake huishoudelijk personeel te ratificeren en toe te passen; verzoekt de lidstaten een wettelijk kader voor de legale tewerkstelling van huishoudelijk personeel en zorgverleners te ontwikkelen, met het oog op rechtszekerheid voor de werkgevers en billijke arbeidsvoorwaarden en fatsoenlijke arbeidsomstandigheden voor de werknemers; vraagt de Commissie en de lidstaten onderzoek te doen naar de arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden van huishoudelijk personeel en, in voorkomend geval, aanbevelingen te formuleren voor het verbeteren daarvan overeenkomstig de bestaande Verdragen (in het bijzonder artikel 153, lid 1, VWEU), inclusief passende opleiding en de terbeschikkingstelling van informatie over de rechten en plichten van deze categorie werknemers;

11.  merkt op dat sociale dumping in bepaalde sectoren, met name die van de huishoudelijke diensten en de zorgsector (met name thuiszorg), maar ook traditionele detacheringssectoren, zoals de vleesverwerkende industrie en de vervoerssector, vooral vrouwen treft; verzoekt de Commissie samen met de lidstaten een evaluatie te maken van alle situaties waarin vrouwen te maken hebben met sociale dumping, loondumping of zwartwerk, alsook van de bestaande toepasselijke Europese wetgeving;

12.  verzoekt de lidstaten de grensoverschrijdende en lokale samenwerking tussen overheidsinstellingen, vakbonden en ngo's te verbeteren, teneinde de vaak zeer complexe problemen van migrerende werknemers aan te pakken en rekening te houden met arbeidsomstandigheden en alle andere met de levenskwaliteit verband houdende factoren, waaronder de algemene gezondheid, sociale insluiting en huisvesting;

13.  wijst op het belang van de bepalingen van Richtlijn 2014/67/EU inzake grensoverschrijdende handhaving van financieel-administratieve sancties en/of boetes voor het uitbannen van inbreuken op de wetgeving; is van oordeel dat de bevoegde autoriteiten effectieve, proportionele en ontmoedigende sancties moeten kunnen opleggen, waaronder een verbod op de dienstverlening in het geval van een ernstige inbreuk op de detacheringswetgeving of de toepasselijke collectieve overeenkomsten; is van oordeel dat de hoogte van de boetes in kwestie een afschrikkende werking moeten hebben, en dat kmo's beter moeten worden geïnformeerd over de toepasselijke detacheringswetgeving;

14.  vraagt de lidstaten de uitwisseling van informatie op het gebied van sociale zekerheid met betrekking tot gedetacheerde werknemers aanzienlijk te verbeteren, teneinde de handhaving van de bestaande wetgeving naar een hoger plan te tillen; vraagt de Commissie nogmaals te kijken naar de potentiële voordelen van een fraudebestendige Europese socialezekerheidskaart of ander elektronisch document voor de hele EU, en daarvoor in voorkomend geval voorstellen te doen, met alle gegevens aan de hand waarvan de socialezekerheidsstatus van de drager op basis van zijn of haar arbeidsstatus kan worden geverifieerd(23), alsook de nodige informatie in verband met de detacheringen van de werknemer, met strikte inachtneming van de gegevensbeschermingsregels, met name in het geval van de verwerking van gevoelige persoonsgegevens; onderstreept overigens dat dit op geen enkele manier het recht van de autoriteiten van de lidstaten van ontvangst en van de sociale partners om - overeenkomstig de nationale wetgeving en praktijk - de gegevens op een dergelijke kaart in te zien, te controleren en te verifiëren, mag beperken of ondermijnen;

15.  dringt erop aan ondernemingen, waaronder brievenbusmaatschappijen, die verantwoordelijk zijn voor ernstige inbreuken op de Europese arbeids- en sociale wetgeving - na ze eerst een waarschuwing te hebben gegeven - op te nemen op een EU‑brede lijst, en alleen de betrokken inspectiediensten het recht toe te kennen deze lijst te raadplegen; is van oordeel dat deze ondernemingen voor de duur van een nog vast te stellen periode niet langer in aanmerking zouden moeten komen voor overheidsopdrachten, overheidsubsidies en EU-financiering;

16.  dringt er bij de EU en de lidstaten op aan om grensoverschrijdend samen te werken op het gebied van handhavingsinformatie, om de toegang van toezichthoudende autoriteiten tot gegevens die zijn opgenomen in de nationale elektronische registers van de lidstaten en in het Europees register van ondernemingen voor vervoer over de weg (ERRU) te verbeteren en om de lijst van inbreuken die tot verlies van de betrouwbaarheidsstatus van wegvervoerondernemers leiden te consolideren door daar niet-naleving van relevante Europese wetgeving in op te nemen; benadrukt dat diegenen die werknemers orders geven verantwoordelijk geacht moeten worden voor schending van de regels;

II.  Het aanpakken van leemten in de regelgeving met het oog op het handhaven van de nationale en de Europese arbeids- en sociale wetgeving, en het beginsel van gelijke behandeling en non-discriminatie

17.  verzoekt de Commissie om actie te ondernemen om vastgestelde tekortkomingen in de huidige regelgeving te elimineren met het oog op de doeltreffende bestrijding van sociale dumping en sociale en fiscale fraude;

18.  vraagt de Commissie de toepassing van Richtlijn 2014/67/EU en de doeltreffendheid van het Platform voor de bestrijding van zwartwerk bij het aanpakken van het verschijnsel van brievenbusmaatschappijen gedetailleerd tegen het licht te houden, en dit in concreto door breder de hand te houden aan het beginsel dat elke onderneming één hoofdkantoor moet hebben en erop toe te zien dat in het geval van het vrij verlenen van diensten met gebruikmaking van gedetacheerde werknemers elke dienstverlener in de lidstaat van vestiging een 'substantiële activiteit' uitoefent en derhalve daadwerkelijk een onderneming is; herinnert aan het belang van een substantiële activiteit van de ondernemingen in hun lidstaat van oorsprong als bepalend element voor de detachering; herinnert eraan dat de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken van het Parlement het voorstel voor éénpersoonsvennootschappen heeft verworpen met als argument dat sommige van de voorgestelde bepalingen de oprichting in de hand zouden kunnen werken van entiteiten met sociale en economische schijnactiviteiten die zich niet houden aan hun wettelijke en uit overeenkomsten voortvloeiende verplichtingen, en tot een verlies van belastinginkomsten te belope van miljarden euros zouden kunnen leiden; vraagt de Commissie na te denken over een voorstel voor een transparante en gemakkelijk toegankelijke lijst van alle ondernemingen in de EU en het verplichte gebruik van de EESSI;

19.  verzoekt de Commissie een nieuw verslag uit te brengen over de vooruitgang die de lidstaten hebben geboekt bij het aanbrengen van de nodige verbeteringen in hun nationale belastingdiensten en -systemen om belastingsfraude aan te pakken, zoals voorgesteld in de mededeling van de Commissie "Een actieplan om de strijd tegen belastingfraude en -ontduiking te versterken" (COM(2012)0722);

20.  wijst erop dat in Richtlijn 96/71/EG uitsluitend wordt verwezen naar de artikelen 64 en 74 VWEU, die betrekking hebben op het vrij verrichten van diensten en de vrijheid van vestiging, en dat ondanks het feit dat één van de voornaamste doelen van de richtlijn de bescherming van werknemers is; herinnert bovendien aan het belang van de artikelen 151 en 153 VWEU, waarin het bevorderen van werkgelegenheid, de verbetering van levens- en arbeidsomstandigheden, een adequate sociale bescherming, de bevordering van de sociale dialoog en de strijd tegen uitsluiting als doelstellingen voor de EU en de EU-lidstaten worden vastgesteld;

21.  erkent de risico's van lange onderaannemingsketens; herinnert eraan dat de lidstaten - in overleg met de betrokken sociale partners - op nationaal niveau mechanismen inzake de gezamenlijke en hoofdelijke aansprakelijkheid van lokale en buitenlandse ondernemingen kunnen opzetten, teneinde lokale en buitenlandse werknemers in staat te stellen hun rechten uit te oefenen; herinnert eraan dat dit ook kan op basis van Richtlijn 2014/67/EU; verzoekt de Commissie nauwlettend toe te zien op de naleving door de lidstaten van de in de richtlijn in kwestie vastgestelde verplichting om maatregelen te treffen om ervoor te zorgen dat werknemers die in de bouwsector in onderaannemingsketens zijn gedetacheerd de aannemer van wie hun werkgever een rechtstreekse onderaannemer is aansprakelijk kunnen houden voor de eventuele schending van hun rechten als werknemers;

22.  wijst op de problemen met Richtlijn 96/71/EG en de toepassing daarvan; wijst erop dat het belangrijk is deze problemen aan te pakken, teneinde goede arbeidsomstandigheden, eerbiediging van de rechten van werknemers en gelijke randvoorwaarden voor gedetacheerde werknemers en plaatselijke ondernemingen in het land van ontvangst te waarborgen, hetgeen met name belangrijk is voor kmo's; dringt aan op eerbiediging van de termijn voor de inwerkingtreding van Richtlijn 2014/67/EU; neemt kennis van het voorstel van de Commissie voor herziening van Richtlijn 96/71/EG middels een beperking van de detacheringsperiodes, de opname van bepalingen betreffende beloning en de vaststelling van arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden, teneinde te komen tot eerbiediging van het beginsel van gelijke behandeling en non-discriminatie op grond van nationaliteit, dat sinds de oprichtingsverdragen vastgelegd is in de EU-wetgeving; hamert erop dat de regels inzake detachering helder, proportioneel en gerechtvaardigd moeten zijn; benadrukt dat de collectieve overeenkomsten en de systemen voor de betrekkingen tussen werkgevers en werknemers van het gastland moeten worden geëerbiedigd;

Mobiele werknemers: aanpak van sociale dumping in de transportsector

23.  pleit voor beter toezicht op de tenuitvoerlegging van de regelgeving inzake werk- en rusttijden in de wegvervoerssector; dringt aan op verbetering van de controle-apparatuur en snelle invoering van de slimme tachograaf voor professioneel gebruik, om te waarborgen dat de bestaande wetgeving door de lidstaten naar behoren en op doeltreffende en niet-discriminerende wijze ten uitvoer wordt gelegd, zonder dat hierbij de administratieve lasten onnodig worden verzwaard; verzoekt de Commissie te kijken wat de mogelijkheden zijn om een "geïntegreerd elektronisch bestand van vervoersondernemers" op te zetten dat alle vervoerders met een communautaire vergunning omvat en waarin alle tijdens wegcontroles verzamelde relevante gegevens over vervoersondernemers, voertuigen en chauffeurs worden opgenomen;

24.  dringt aan op intensivering van de controles met betrekking tot het naleven van werk-, beschikbaarheids-, rij- en rusttijden in alle relevante sectoren, zoals bouwnijverheid, gastronomie, geneeskunde en vervoer, en op de consequente bestraffing van ernstige overtredingen;

25.  verzoekt de Commissie na te denken over de oprichting van een Europees agentschap voor wegvervoer, om de correcte tenuitvoerlegging van EU-wetgeving te waarborgen en normalisatie en samenwerking tussen alle lidstaten op het gebied van wegvervoer te bevorderen;

26.  vraagt de Commissie de samenwerking tussen de nationale autoriteiten op het gebied van de wetgeving inzake wegvervoer te coördineren en te versterken, onder meer via informatie-uitwisseling, en zich ook anderszins in te spannen voor de uitvoering van de wetgeving en het waarborgen van gelijke voorwaarden voor marktdeelnemers; merkt op dat de handhaving van de wetgeving op dit gebied in de eerste plaats de verantwoordelijkheid is van de lidstaten; verzoekt de lidstaten nauwer samen te werken met Euro Contrôle Route en het Europees verkeerspolitienetwerk (Tispol), om de tenuitvoerlegging van EU-wetgeving inzake wegvervoer te verbeteren door te zorgen voor gelijke en passende uitvoering van die wetgeving;

27.  verzoekt de Commissie artikel 8, lid 2, van Verordening (EG) nr.593/2008 (Rome I) op collectieve wijze toe te passen op mobiel personeel in de wegvervoerssector, zoals geïnterpreteerd door het Europees Hof van Justitie in het arrest in de zaak-Koelzsch (zaak C-29/10, arrest van het Hof (Grote kamer) van 15 maart 2011);

28.  vraagt de Commissie en de lidstaten een gedachtewisseling op poten te zetten gericht op het verduidelijken van de relevante bepalingen, teneinde een onderscheid te kunnen aanbrengen tussen werknemers en zelfstandigen ter bestrijding van het verschijnsel van schijnzelfstandigheid, en vraagt de Commissie om specifieke aanbevelingen op basis van indicatoren betreffende het bestaan van een arbeidsbetrekking op basis van IAO‑Aanbeveling nr. 198 inzake dit aspect, onder uitsluiting van discriminatie van daadwerkelijke zelfstandigen met een klein aantal klanten; beklemtoont dat het belangrijk is toezicht uit te oefenen op de arbeidsstatus van bijvoorbeeld piloten en treinmachinisten, en op hun arbeidsbetrekking met de ondernemingen waarvoor zij werken; onderstreept dat het probleem van schijnzelfstandigheid belangrijke gevolgen heeft op het gebied van de sociale bescherming van werknemers en de veiligheid, en dat het een effect kan hebben op billijke mededinging;

29.  doet de Commissie de aanbeveling zorgvuldig toezicht te houden op acquisities door luchtvaartmaatschappijen buiten de EU, teneinde hiervoor op zo kort mogelijke termijn regels vast te stellen ter bestrijding van het wijdverspreide fenomeen van "uitverkoop" van sociale bescherming ten voordele van economische praktijken die enkel voordeliger lijken; vraagt de Commissie te garanderen dat de sociale bescherming die onderdeel uitmaakt van de overeenkomsten van de werknemers uit de EU een conditio sine qua non is voor dergelijke acquisities;

30.  beveelt de Commissie aan erop toe te zien dat in alle lidstaten - samen met de sociale partners - nationale collectieve overeenkomsten worden opgesteld en correct worden toegepast, om te zorgen voor duidelijke regels inzake de rusttijden en geëigende sociale bescherming, met name bij acquisities door luchtvaartmaatschappijen buiten de EU;

31.  is tegen elke verdere liberalisering van cabotage zolang de tenuitvoerlegging van het huidige wetgevingskader niet is versterkt; verzoekt de Commissie verbeterde regelgeving voor te stellen, om te zorgen voor betere tenuitvoerlegging en om controletaken te vereenvoudigen; verzoekt de Commissie de richtlijn gecombineerd vervoer (Richtlijn 92/106/EEG(24)) te herzien om een einde te maken aan oneerlijke praktijken, en dringt aan op verdere maatregelen teneinde ervoor te zorgen dat de sociale wetgeving op het gebied van gecombineerd vervoer in acht wordt genomen;

32.  verzoekt de lidstaten die een tolsysteem hebben de verzamelde tolgegevens aan de controleautoriteiten ter beschikking te stellen, zodat deze gegevens kunnen worden bestudeerd en er een betere controle op cabotagevervoer kan worden uitgeoefend;

33.  beveelt aan dat bij acquisities of de overdracht van eigendom van ondernemingen duidelijk wordt verklaard welke eisen niet buiten spel worden gezet maar naar de nieuwe overeenkomsten worden overgeheveld, zoals bedoeld in Richtlijn 2001/23/EG(25) betreffende het behoud van de rechten van de werknemers bij overgang van ondernemingen;

34.  dringt erop aan dat Verordening (EG) nr. 1008/2008 wordt verbeterd, teneinde te waarborgen dat luchtvaartmaatschappijen met een operationele basis in de EU verplicht worden de nationale arbeidswetgeving te eerbiedigen en om de definitie van en het concept "hoofdvestiging" te verbeteren, en dringt er met het oog op de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels en de arbeidswetgeving tevens op aan dat de definitie van "thuisbasis" voor bemanningsleden wordt aangepast overeenkomstig Verordening (EU) nr. 83/2014(26) en Verordening (EU) nr. 465/2012(27);

35.  verzoekt de Commissie en de lidstaten met klem om in de verordening betreffende het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (EASA) en andere relevante wetgeving te kiezen voor rechtstreekse arbeidsovereenkomsten als standaardmodel en het gebruik van atypische arbeidsovereenkomsten te beperken;

36.  dringt erop aan de sociale rechten van cockpit- en cabinepersoneel te beschermen;

37.  herinnert eraan dat volgens de wijziging van de Rome I-Verordening voor mobiele werknemers in 2012 het toepasselijke sociale recht het recht moet zijn "van de lidstaat vanwaaruit" de commerciële handeling of dienst plaatsvindt;

38.  vraagt de lidstaten hun wetgeving te herzien, teneinde te waarborgen dat alle overeenkomsten in de luchtvaartsector voorzien in kwalitatief hoogwaardige werkgelegenheid en goede arbeidsvoorwaarden; is van mening dat onzekere arbeidsvoorwaarden tot meer veiligheidsrisico's leiden; benadrukt dat de sociale bescherming van werknemers en de kwaliteit van diensten niet geslachtofferd mogen worden op het altaar van het concurrentievermogen;

39.  benadrukt dat de sociale dimensie van de "Luchtvaartstrategie voor Europa" van de Commissie, gepubliceerd op 7 december 2015, versterkt moet worden, omdat er een rechtstreeks verband bestaat tussen kwalitatief hoogwaardige werkgelegenheid en goede arbeidsomstandigheden enerzijds en de instandhouding van de veiligheid van zowel passagiers als personeel anderzijds; benadrukt daarnaast dat de Commissie en de lidstaten moeten toezien op en zorg dragen voor een correcte handhaving van nationale sociale wetgeving en collectieve overeenkomsten voor luchtvaartmaatschappijen die een operationele vestiging hebben op EU-grondgebied; herinnert in dit verband aan de samenhang tussen sociale en milieunormen enerzijds en kwaliteit van de dienstverlening en veiligheid anderzijds; benadrukt dat het belangrijk is dat er minimumvereisten worden vastgesteld met betrekking tot het scholingsniveau van onderhoudspersoneel in de burgerluchtvaartsector; vraagt de Commissie een voorstel te doen voor herziening van Verordening (EG) nr. 868/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende bescherming tegen aan communautaire luchtvaartmaatschappijen schade toebrengende subsidiëring en oneerlijke tariefpraktijken bij de levering van luchtdiensten vanuit landen die geen lid zijn van de Europese Gemeenschap(28), en te analyseren waarom deze niet wordt toegepast; verzoekt de Commissie en de lidstaten de voorschriften inzake de basisopleiding en vergunningen van bemanningen van vliegtuigen te herzien, teneinde iets te doen aan de tekortkomingen die tot de uitbuiting van beginnende piloten leiden;

40.  vraagt de Commissie te onderzoeken of het mogelijk is een aanvullend voorstel te doen betreffende toepasselijke arbeidsomstandigheden in de scheepvaartsector, waaronder met betrekking tot de bemanning van schepen;

41.  is van oordeel dat de Commissie ervoor moet zorgen dat in de maritieme sector de sociale wetgeving, waaronder het Maritiem Arbeidsverdrag van 2006, wordt toegepast; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan te kijken naar maatregelen ter bevordering van de aanwerving en het behoud van geschoolde, in Europa gevestigde zeevarenden;

Anticiperen op uitdagingen als gevolg van de digitalisering van de economie

42.  herinnert eraan dat het belangrijk is een link aan te brengen tussen de ontwikkeling van de digitale en deeleconomie enerzijds en de bescherming van de werknemers in deze nieuwe sector anderzijds, waar flexibelere arbeidspraktijken tot arbeidsverhoudingen zouden kunnen leiden met lagere normen inzake sociale zekerheid, de arbeidstijd, de werkplek, opleiding, werknemersparticipatie en werkgelegenheidsbescherming; benadrukt dat de vrijheid van vereniging en het recht op collectieve onderhandelingen toepasbaar moeten zijn in de context van deze nieuwe vormen van werk, overeenkomstig het EU-Handvest van de grondrechten en de nationale praktijken; beklemtoont dat de lidstaten hun wetgeving aan de digitale en deeleconomie moeten aanpassen, en vraagt de Commissie, de lidstaten en de sociale partners de bepalingen in de Europese wetgeving die op deze sector van toepassing zijn snel te evalueren en, in voorkomend geval, voorstellen te presenteren voor regels voor de digitale, deel- en collaboratieve economie, teneinde te komen tot billijke concurrentie en de bescherming van de rechten van de werknemers;

43.  merkt op dat de digitalisering een grote impact heeft op de Europese arbeidsmarkten; beklemtoont dat de digitalisering enerzijds nieuwe bedrijfsmodellen en nieuwe banen kan doen ontstaan (met name voor hoogopgeleide werknemers, maar ook voor laaggeschoolden), maar anderzijds ook tot onzekere vormen van werk kan leiden; benadrukt dat de strategie voor de digitale interne markt ook de sociale dimensie in aanmerking moet nemen opdat het volledige potentieel ervan voor banen en groei kan worden benut, in combinatie met een hoog niveau van werknemersbescherming; verzoekt de Commissie de digitale interne markt op een sociaal rechtvaardige en duurzame wijze gestalte te geven; is van oordeel dat de bestaande socialezekerheidsstelsels aan de behoeften van de werknemers in de digitale en deeleconomie moeten worden aangepast, zodat de betrokken werknemers voldoende sociale bescherming genieten;

44.  herinnert eraan dat de werktijden in sommige economische sectoren, zoals de landbouw, variëren als gevolg van seizoensfactoren;

III.  Naar opwaartse sociale convergentie

45.  beklemtoont het promordiale belang van de grondrechten; vraagt de Commissie en de lidstaten om ondersteuning en versterking van de sociale dialoog, die een cruciale rol speelt bij de totstandbrenging van goede arbeidsomstandigheden; onderstreept dat de arbeidswetgeving en hoge sociale normen een essentiële rol spelen bij het herstel van het economisch evenwicht, de waarborging van het inkomensniveau en de aanmoediging van investeringen in capaciteiten; benadrukt in dit verband dat de rechten en vrijheden van vakbonden, collectieve overeenkomsten en de gelijke behandeling van werknemers in alle wetgevings- en beleidsdocumenten van de EU moeten worden geëerbiedigd;

46.  vraagt de Commissie specifieke maatregelen te nemen ter ondersteuning van vrouwen die zijn getroffen door sociale dumping, en dat door alle algemene beleidslijnen en maatregelen te richten op de verwezenlijking van gelijkheid, rekening houdend met de bestaande segregatie van de arbeidsmarkt en ongelijkheden in arbeidsovereenkomsten, zoals blijkt uit de nog altijd bestaande aanzienlijke loonverschillen tussen vrouwen en mannen;

47.  onderstreept dat de ongelijkheid in Europa toeneemt, waardoor de verwezenlijking van de armoede- en werkgelegenheidsdoelstellingen van de Europa 2020-strategie in gevaar wordt gebracht;

48.  onderstreept dat het belangrijk is in de EU en/of de eurozone te zorgen voor economische, fiscale en sociale mechanismen die de levensstandaard van de burgers van de Unie kunnen verbeteren door de economische en sociale onevenwichtighedente verkleinen; dringt er daarnaast bij de Commissie op aan in haar specifieke aanbevelingen aan de lidstaten in het kader van het Europees semester aandacht te besteden aan sociale kwesties, teneinde de bescherming van de werknemers te verbeteren door middel van convergentie;

49.  neemt kennis van de significante daling van de arbeidsparticipatie als gevolg van de financieel-economische crisis en de ontwikkelingen op het gebied van de robotica en kunstmatige intelligentie, en gaat ervan uit dat een verdere daling van het aantal banen derhalve onvermijdelijk is, en stelt de Commissie voor radicaal van koers te veranderen en te kiezen voor een model dat 'inkomen' op de eerste plaats zet - in plaats van 'werk' ‑ en daarmee in te zetten op een 'minimuminkomen voor iedereen' in de hele EU, dat een vrij en waardig bestaan garandeert;

50.  herinnert aan de belofte van de Commissie om een pijler van sociale rechten te ontwikkelen, en beklemtoont de noodzaak van opwaartse sociale convergentie voor het verwezenlijken van de doelstellingen als bedoeld in artikel 151 VWEU; onderstreept dat criteria voor het vergelijken van de diverse nationale sociale stelsels niet als de hier bedoelde pijler kunnen dienen, maar hoogstens van nut kunnen zijn voor een voorlopige analyse; benadrukt dat de vaststelling van een pijler van sociale rechten niet tot een verlaging van de bestaande arbeids- en sociale normen mag leiden;

51.  wijst erop dat de hoogte van de socialezekerheidspremies die werknemers en werkgevers betalen van lidstaat tot lidstaat verschilt; vraagt de Commissie de economische en sociale gevolgen hiervan te evalueren in het kader van de interne markt;

52.  beschouwt een fatsoenlijke salariëring belangrijk voor de sociale cohesie en het handhaven van een productieve economie; dringt aan op eerbiediging en bevordering van het concept 'collectieve onderhandelingen'; beveelt ook aan om, met terdege inachtneming van de praktijken in elke lidstaat en na raadpleging van de sociale partners, loonondergrenzen vast te stellen in de vorm van een nationaal minimumloon, en er daarbij naar te streven, in voorkomend geval, geleidelijk uit te komen op ten minste 60% van het respectieve gemiddelde nationale salaris, teneinde buitensporige loonverschillen te vermijden, de geaggregeerde vraag en het economisch herstel aan te zwengelen, en tot opwaartse sociale convergentie bij te dragen;

53.  neemt nota van de potentiële waarde van automatische stabilisatoren voor het versterken van de duurzaamheid van de economische en monetaire unie als geheel; benadrukt dat deze stabilisatoren moeten worden aangevuld met doeltreffende werkgelegenheidsmaatregelen die voornamelijk gericht zijn op het scheppen van hoogwaardige werkgelegenheid;

54.  vraagt de Commissie en de lidstaten te bekijken of het nodig is op EU-niveau maatregelen te nemen voor het aanpakken van de verschillende aspecten van outsourcing, waaronder het uitbreiden van de gezamenlijke en hoofdelijke aansprakelijkheid in de onderaannemingsketen;

55.  benadrukt dat alle onderaannemers, met inbegrip van uitzendbureaus die vooral vrouwen voor huishoudelijk werk en thuiszorg naar andere lidstaten uitzenden, aansprakelijk gesteld moeten worden voor onbetaalde lonen, socialezekerheidsbijdragen en premies voor ongevallen- en ziektekostenverzekeringen; benadrukt dat onderaannemers ook in staat moeten zijn om werknemers bij te staan in het geval van slechte behandeling en misbruik door cliënten, en bij repatriëring;

56.  vraagt de Commissie de mogelijkheid te onderzoeken van een instrument dat ondernemingen een meer gestoffeerde zorgverplichting oplegt en hiervoor aansprakelijk stelt ten aanzien van zowel hun dochterondernemingen, als hun onderaannemers in derde landen, teneinde mensenrechtenschendingen, corruptie, ernstig lichamelijk letsel of milieuschade, en inbreuken op de IAO-Verdragen te verhinderen;

57.  is van oordeel dat Richtlijn 96/71/EG en de regels voor de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels ook toepasselijk moeten zijn op gedetacheerde werknemers uit derde landen, op basis van de Mode 4-regeling van de WTO en binnen het kader van handelsovereenkomsten, teneinde te voorkomen dat ondernemingen en werknemers uit derde landen een gunstiger behandeling krijgen dan die uit de lidstaten;

58.  vraagt de Commissie voor zover mogelijk rekening te houden met de aanbevelingen in deze resolutie;

59.  benadrukt dat voor een betere coördinatie van de verschillende Europese beleidsmaatregelen moet worden gezorgd;

60.  verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

(1)

PB L 18 van 21.1.1997, blz. 1.

(2)

PB L 159 van 28.5.2014, blz. 11.

(3)

PB L 166 van 30.4.2004, blz. 1.

(4)

PB L 284 van 30.10.2009, blz. 1.

(5)

PB L 177 van 4.7.2008, blz. 6.

(6)

PB L 300 van 14.11.2009, blz. 72.

(7)

PB L 300 van 14.11.2009, blz. 51.

(8)

PB L 102 van 11.4.2006, blz. 1

(9)

PB L 80 van 23.3.2002, blz. 35.

(10)

PB L 293 van 31.10.2008, blz. 3.

(11)

PB L 364 van 12.12.1992, blz. 7.

(12)

PB L 167 van 2.7.1999, blz. 33.

(13)

PB L 124 van 20.5.2009, blz. 30.

(14)

Aangenomen teksten, P7_TA(2014)0012.

(15)

PB L 65 van 11.3.2016, blz. 12.

(16)

http://www.eurofound.europa.eu/publications/report/2010/working­conditions­industrial­relations/posted­workers-in-the-european-union

(17)

https://www.eurofound.europa.eu/observatories/eurwork/industrial-relations-dictionary

(18)

Artikel 31, lid 1, van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie: "Iedere werknemer heeft recht op gezonde, veilige en waardige arbeidsomstandigheden."

(19)

http://curia.europa.eu/juris/showPdf.jsf?text=&docid=71925&pageIndex=0&doclang=NL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=498309

(20)

http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P8-TA-2015-0252+0+DOC+XML+V0//NL

(21)

Zie Pacolet, Jozef, en De Wispelaere, Frederic, "Posting of workers: Report on A1 portable documents issued in 2012 and 2013", blz. 15. overwegende dat volgens gegevens van Eurostat de totale beroepsbevolking van de EU in 2013 uit 243 miljoen mensen bestond (Labour Force Survey Overview 2013, Eurostat (http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Archive:Labour_force_survey_overview_2013).

(22)

https://ec.europa.eu/priorities/sites/beta-political/files/juncker-political-guidelines_en.pdf

(23)

Resolutie van het Europees Parlement van 14 januari 2014 over doeltreffende arbeidsinspecties als middel om de arbeidsomstandigheden in Europa te verbeteren (Aangenomen teksten, P7_TA(2014)0012).

(24)

Richtlijn 92/106/EEG van de Raad van 7 december 1992 houdende vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor bepaalde vormen van gecombineerd vervoer van goederen tussen lidstaten (PB L 368 van 17.12.1992, blz. 38).

(25)

Richtlijn 2001/23/EG van de Raad van 12 maart 2001 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende het behoud van de rechten van de werknemers bij overgang van ondernemingen, vestigingen of onderdelen van ondernemingen of vestigingen (PB L 82 van 22.3.2001, blz. 16).

(26)

Verordening (EU) nr. 83/2014 van de Commissie van 29 januari 2014 houdende wijziging van Verordening (EU) nr. 965/2012 tot vaststelling van technische eisen en administratieve procedures voor vluchtuitvoering, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 216/2008 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 28 van 31.1.2014, blz. 17).

(27)

Verordening (EU) nr. 465/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 22 mei 2012 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 883/2004 betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels en Verordening (EG) nr. 987/2009 tot vaststelling van de wijze van toepassing van Verordening (EG) nr. 883/2004 (PB L 149 van 8.6.2012, blz. 4).

(28)

PB L 162 van 30.4.2004, blz. 1.


TOELICHTING

De stichters van Europa werden niet alleen gedreven door de na de Tweede Wereldoorlog ontstane wens van vrede en welvaart maar zagen Europa ook als een democratische ruimte met een goed functionerende economie en een uitstekende sociale bescherming.

De rapporteur wijst erop dat er echter vooral aandacht is besteed aan de oprichting en versterking van de interne markt. De Europese Economische Gemeenschap vormde, zoals de naam al aangeeft, een weerspiegeling van deze strategie en de Europese Unie heeft in de eerste plaats vorm gekregen via de liberalisering van de economische betrekkingen tussen haar lidstaten.

De rapporteur merkt op dat er geen harmonisering heeft plaatsgevonden van de sociale rechten en dat er is overeengekomen - enkele in het Verdrag en bepaalde richtlijnen vermelde beginselen daargelaten - dat de lidstaten bevoegd blijven voor hun sociale stelsel. In de praktijk is er met andere woorden sprake van een onevenwicht tussen de nagenoeg voltooide interne markt en uiterst heterogene sociale rechten.

De rapporteur stelt vast dat deze asymmetrie ondernemingen tot concurrenten maakt, aangezien Europese werknemers niet overal dezelfde sociale verplichtingen noch dezelfde sociale rechten hebben. Het uitgangspunt van eerlijke concurrentievoorwaarden voor ondernemingen en van de bevordering door de Unie van een sociale markteconomie komt aldus in ernstige mate op losse schroeven te staan. Deze situatie van oneerlijke economische en sociale concurrentie vormt eveneens een hindernis voor de handhaving van een hoogwaardige sociale bescherming in Europa: de op de spits gedreven concurrentie tussen economische spelers zet hen er immers toe aan hun uitgaven met betrekking tot arbeidskosten te verminderen; dit leidt tot een afzwakking van de sociale normen die in de diverse lidstaten van de Unie gelden, een geleidelijke afbrokkeling van de rechten van de Europese werknemers en een daling van de financiële middelen die nodig zijn voor de verschillende socialebeschermingsstelsels.

Daarnaast verdient ook de fragiele sociale bescherming van bepaalde specifieke werknemers aandacht. Met name zeelieden zijn vaak het slachtoffer van het wijdverbreide gebruik door rederijen van goedkope vlaggen. Deze werkgevers kunnen zich op deze manier aan heel wat sociale verplichtingen onttrekken. Dergelijke praktijken hebben een negatieve impact op de veiligheidsnormen en leiden tot een daling van het aantal gekwalificeerde Europese zeelieden en tot de teloorgang van hun kennis.

De rapporteur onderstreept voorts de politieke gevolgen van het onevenwicht tussen economische vrijheden en sociale rechten, dat namelijk de indruk aanwakkert van een Europa dat zowel individuen als gemeenschappen kwetsbaarder maakt in plaats van zijn inwoners te beschermen. Zo wordt het draagvlak voor het beginsel van de interne markt verzwakt door de toename van misbruikpraktijken en de uitoefening van oneerlijke concurrentie op sociaal vlak en neemt het vertrouwen in het Europese project af. Deze verschijnselen leiden ertoe dat de lidstaten zich terugtrekken in protectionisme en op sociaal gebied unilaterale beslissingen nemen.

De rapporteur stelt evenwel vast dat de Europese autoriteiten zich van deze situatie bewust beginnen te worden en herinnert aan de plechtige toezegging van Jean-Claude Juncker op 15 juli 2014 voor het Europees Parlement om in de loop van de huidige zittingsperiode de sociale dumping aan te pakken. De rapporteur brengt eveneens in herinnering dat de voorzitter van de Commissie tijdens zijn toespraak over de Staat van de Unie in 2015 heeft gezegd misbruiken betreffende en het risico van sociale dumping te willen verhinderen.

Na talrijke hoorzittingen met deskundigen, ondernemers en werknemersvertegenwoordigers stelt de rapporteur verscheidene maatregelen voor die tot doel hebben de wet- en regelgevende leemten die de ontwikkeling van de huidige oneerlijke concurrentie in de interne markt in de hand werken, op te vullen.

Om te beginnen stelt hij voor de uit de toepassing van de bestaande wetgeving voortvloeiende controles en inspecties te intensiveren, zowel op nationaal als op Europees niveau. Hiertoe zouden de personele en financiële middelen die ter beschikking staan van de bevoegde instanties voor de handhaving van de regelgeving, aanzienlijk moeten worden verhoogd.

Hij wijst eveneens op de hervormingen die nodig zijn voor het moderniseren van de registratie van arbeidsprestaties en op de noodzakelijke uitwerking van een uniek digitaal document inzake het bezit van sociale rechten voor elke Europese werknemer. De rapporteur pleit voorts voor een strenger optreden tegen zogenaamde brievenbusondernemingen, met name aan de hand van nieuwe verplichtingen met betrekking tot officiële adressen. De rapporteur stelt ook voor om een Europese lijst op te stellen van ondernemingen die zich schuldig hebben gemaakt of maken aan ernstige overtredingen, zoals het gebruik van zwartwerk.

De rechtsgrond van de richtlijn inzake de detachering van werknemers moet worden gewijzigd en de verordeningen betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels moeten worden herzien. Bovendien moeten bepaalde bepalingen inzake detachering die momenteel van toepassing zijn, worden gewijzigd met als doel voor een gelijke behandeling van alle werknemers te zorgen en eerlijke concurrentievoorwaarden te creëren voor alle economische spelers; hierbij gaat het met name om de voorschriften betreffende de betaling van socialezekerheidsbijdragen.

De rapporteur vestigt daarnaast de aandacht op dringende maatregelen die nodig zijn in de transportsector, waar heel wat sociaalrechtsvacuüms bestaan, en waarbij enerzijds moet worden gezorgd voor de correcte toepassing van de huidige wetgeving en anderzijds voor een versterking van de controlesystemen.

De rapporteur pleit er tot slot voor een begin te maken met de noodzakelijke sociale convergentie in de Europese Unie. Hij vraagt om een sociaal protocol dat de voorrang van sociale rechten op economische vrijheden garandeert, en beveelt aan om met inachtneming van de autonomie van de sociale partners en de diverse juridische gebruiken die van toepassing zijn op de sociale stelsels van de lidstaten, minimumloondrempels in te voeren, in bepaalde sectoren (zoals de transportsector) eventueel op communautaire schaal.

De rapporteur hoopt dat het door de Europese Commissie aangekondigde minimum aan sociale rechten meer zal inhouden dan de uitwerking van louter vergelijkende criteria. Hij verzoekt om de invoering van een waakzaamheidsverplichting voor de grootste Europese ondernemingen met betrekking tot de activiteiten van hun dochterondernemingen en onderaannemers in derde landen.

De rapporteur heeft ervoor gekozen concrete voorstellen te doen, die voor het grootste deel de steun van werkgevers, werknemers en deskundigen ter zake wegdragen. Hij benadrukt de geladenheid van sociale onderwerpen, in het bijzonder dat van oneerlijke sociale concurrentie, voor de Europese burgers. Hij onderstreept eveneens het belang van een overtuigde en duidelijke stellingname van het Europees Parlement, met als doel de constructie van een socialer Europa dat bijgevolg meer zal worden gesteund door zijn inwoners.


ADVIES van de Commissie vervoer en toerisme (8.4.2016)

aan de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken

over sociale dumping in de Europese Unie

(2015/2255(INI))

Rapporteur voor advies: Jens Nilsson

SUGGESTIES

De Commissie vervoer en toerisme verzoekt de ten principale bevoegde Commissie werkgelegenheid en sociale zaken onderstaande suggesties in haar ontwerpresolutie op te nemen:

A.  overwegende dat betrouwbaarheid, veiligheid van passagiers en passende arbeidsomstandigheden in de vervoerssector in belangrijke mate samenhangen;

B.  overwegende dat de verwezenlijking van een interne Europese vervoersruimte als het uiteindelijke doel van het Witboek van 2011 over vervoer is bekrachtigd;

C.  overwegende dat de vervoerssector de ruggengraat vormt van de Europese interne markt, die gekenmerkt wordt door vrij verkeer van goederen, diensten en personen en het recht van vestiging, en overwegende dat het beginsel van non-discriminatie met zich meebrengt dat gelijk werk, gelijke rechten en eerlijke mededinging centraal moeten staan in een goed functionerende interne markt;

D.  overwegende dat maatregelen die op EU-niveau met betrekking tot de wegvervoerssector genomen worden primair gericht moeten zijn op verdere verbetering van de tenuitvoerlegging en handhaving van het bestaande recht en in verhouding moeten staan tot de omvang van de problemen;

E.  overwegende dat wijzigingen van wetgeving inzake de sociale en arbeidsomstandigheden alle fundamentele vrijheden van de Europese Unie moeten eerbiedigen en geen belemmeringen mogen opwerpen voor eerlijke mededinging op basis van objectieve concurrentievoordelen en evenmin mogen leiden tot extra administratieve lasten of bijkomende kosten voor vervoersondernemingen, met name kmo's;

F.  overwegende dat vervoer, en met name internationaal vervoer en cabotage, niet valt onder de detacheringsrichtlijn (Richtlijn 96/71/EG) en dat aandacht moet worden besteed aan de gemeenschappelijke verklaring van de Commissie en de lidstaten ter zake (10048/96 ADD 1);

G.  overwegende dat de onregelmatigheden die eerlijke mededinging in de vervoerssector verstoren snel moeten worden aangepakt door middel van een consistente uitlegging, uniforme toepassing en sterkere handhaving van de bestaande wetgeving, en door middel van intensievere grensoverschrijdende samenwerking, waarbij het subsidiariteitsbeginsel volledig moet worden nageleefd;

1.  wijst er nogmaals op dat er geen duidelijke en algemeen aanvaarde definitie bestaat van "sociale dumping" en dat deze term op diverse manieren wordt uitgelegd, hetgeen tot verwarring kan leiden; is van mening dat het concept "sociale dumping" geherinterpreteerd moet worden; herinnert eraan dat het concept "dumping", dat bekend is uit het handelsbeleid, in de vervoerssector en meer in het algemeen op het gebied van arbeid een andere inhoud heeft;

2.  herinnert eraan dat de term "sociale dumping" soms ten onrechte gebruikt wordt voor protectionistische maatregelen die tot versnippering van de gemeenschappelijke markt van de EU kunnen leiden;

3.  dringt er bij de lidstaten op aan alle relevante sociale wetgeving met betrekking tot de vervoerssector volledig, doeltreffend en op niet-discriminerende wijze ten uitvoer te leggen en het aantal feitelijke controles, met name controles van rij- en rusttijden, te vergroten; dringt er bij de Commissie en de bevoegde autoriteiten met klem op aan nauwer toezicht te houden op de uitvoering, onder meer wat betreft grensoverschrijdende samenwerking en uitlegging en behoorlijke handhaving van de bestaande wetgeving, om bestaande lacunes in de wetgeving te dichten en een einde te maken aan het misbruik van nationale wetgeving om het vrij verkeer van werknemers te belemmeren, met name protectionistische maatregelen en ongerechtvaardigde barrières; benadrukt dat er geen tegenstrijdigheid moet zijn tussen de correcte uitvoering van wetgeving op het gebied van vervoer en wetgeving inzake eerlijke mededinging, vrij verkeer en vrijheid van vestiging; verzoekt de Commissie om de uitvoering van controles verder te harmoniseren en het onvoldoende of niet-uitvoeren van controles door de lidstaten strafbaar te stellen;

4.  benadrukt dat de problemen van de EU-vervoerssector nauwkeurig in kaart moeten worden gebracht om verdere juridische maatregelen op EU- of nationaal niveau te kunnen vaststellen en dat problemen op de EU-vervoersmarkt aangepakt moeten worden door middel van een gerichte aanpak die geen belemmeringen opwerpt voor eerlijk opererende ondernemingen;

5.  benadrukt dat voorstellen voor EU-wetgeving op het gebied van vervoer evenredig moeten zijn en gebaseerd moeten worden op feiten, gedetailleerde analyses en objectieve gegevens, om te waarborgen dat de oplossingen die worden voorgesteld bijdragen aan de ontwikkeling van een doeltreffende en competitieve vervoerssector;

6.  wijst op de duurzame economische groei en de positieve effecten van die groei voor de werkgelegenheid in de sectoren vervoer en toerisme; is er stellig van overtuigd dat werken in de EU-vervoerssector voor toekomstige generaties aantrekkelijker gemaakt moet worden, omdat deze sector behoefte heeft aan jonge professionals; vindt met name dat vrouwen en jongeren gestimuleerd moeten worden om in deze sector te gaan werken; benadrukt dat werknemers tijdens hun opleiding waar nodig ook informatie moeten krijgen over de rechten die zij hebben op grond van de EU-wetgeving op dit gebied;

7.  verzoekt de Commissie om ervoor te zorgen dat voorstellen inzake de openstelling van de markt voor vervoersdiensten hand in hand gaan met een gedegen handhaving van de sociale wetgeving van de EU, en gepaard gaan met ondersteunende maatregelen die ten doel hebben om de verschillen in sociale omstandigheden in de diverse lidstaten te verkleinen; benadrukt dat de openstelling van vervoersmarkten niet mag leiden tot een verslechtering van de arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden van werknemers, tot diensten van slechtere kwaliteit, oneerlijke handelspraktijken, het ontstaan van monopolies of tot verstoring van de eerlijke mededinging met betrekking tot de sociale bescherming van werknemers in de vervoerssector;

8.  dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan steun te verlenen aan een versterkte sociale dialoog in de hele vervoers- en logistieke sector;

9.  dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan de nodige maatregelen vast stellen ter bestrijding van illegale activiteiten, brievenbusondernemingen en oneerlijke handelspraktijken zoals atypische contracten, teneinde, door middel van een doeltreffender handhaving, de sociale bescherming van werknemers en de rechtszekerheid voor ondernemingen te waarborgen; verzoekt de lidstaten passende minimumnormen voor werknemers in de vervoerssector te waarborgen;

10.  dringt er bij de Commissie op aan te waarborgen dat in de Europese vervoers- en toerismesector ook werknemers die geen EU-ingezetenen zijn voldoen aan de uit hoofde van het EU-recht voor hen geldende veiligheidseisen;

11.  verzoekt de Commissie en de lidstaten met klem om in de verordening betreffende het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (EASA) en andere relevante wetgeving te kiezen voor rechtstreekse arbeidsovereenkomsten als standaardmodel en het gebruik van atypische arbeidsovereenkomsten te beperken;

12.  pleit voor beter toezicht op de tenuitvoerlegging van de regelgeving inzake werk- en rusttijden in de wegvervoerssector; dringt aan op verbetering van controle-apparatuur en snelle invoering van de slimme tachograaf voor professioneel gebruik, om te waarborgen dat de bestaande wetgeving door de lidstaten naar behoren en op doeltreffende en niet‑discriminerende wijze ten uitvoer wordt gelegd, zonder dat hierbij de administratieve lasten onnodig worden verzwaard; verzoekt de Commissie te kijken wat de mogelijkheden zijn om een "geïntegreerd elektronisch bestand van vervoersondernemers" op te zetten, dat alle vervoerders met een communautaire vergunning omvat en waarin alle tijdens wegcontroles verzamelde relevante gegevens over vervoersondernemers, voertuigen en chauffeurs worden opgenomen;

13.  benadrukt dat de Commissie de sociale en veiligheidsaspecten tot prioriteiten van het wegvervoerpakket moet maken en maatregelen moet vaststellen ter verbetering van de juridische duidelijkheid en ter bevordering van de vrijheid tot het verlenen van vervoersdiensten in de hele EU, en er tevens op moet toezien dat de lidstaten de regels inzake arbeidsomstandigheden en sociale rechten naar behoren ten uitvoer leggen en handhaven, rekening houdend met het ontwikkelingsniveau van de vervoerssector in de lidstaat waarin de vervoerder is gevestigd en het niveau van de arbeidsproductiviteit in de sector; benadrukt dat controles uitgevoerd moeten worden om op correcte wijze te kunnen bepalen in welke lidstaat het eigenlijke werk van een wegvervoerder en diens werknemers wordt verricht en dus welke nationale sociale wetgeving van toepassing is;

14.  verzoekt de Commissie voorstellen te formuleren voor toekomstige initiatieven in de wegvervoerssector, die een duidelijker onderscheid mogelijk maken tussen de vrijheid van dienstverlening en de vrijheid van vestiging, met als doel te waarborgen dat bedrijfsactiviteiten in een lidstaat waarin een onderneming niet gevestigd is van tijdelijke aard zijn en om ervoor te zorgen dat werknemers vallen onder de wetgeving van het land waarin zij gewoonlijk werkzaam zijn of het merendeel van hun professionele activiteiten uitvoeren;

15.  verzoekt de Commissie om artikel 8, lid 2, van Verordening (EG) nr.593/2008 (Rome I) op collectieve wijze toe te passen op mobiel personeel in de wegvervoerssector, zoals uitgelegd door het Europees Hof van Justitie in het arrest in de zaak Koelzsch (Zaak C‑29/10, arrest van het Hof (Grote kamer) van 15 maart 2011;

16.  verzoekt de lidstaten die gebruik maken van een tolsysteem om de verzamelde tolgegevens aan de controleautoriteiten ter beschikking te stellen, zodat deze gegevens kunnen worden bestudeerd en er een betere controle op cabotagevervoer kan worden uitgeoefend;

17.  pleit voor veilige parkeerplaatsen en voor aanscherping van de kwaliteits- en hygiënenormen voor parkeerplaatsen;

18.  dringt er bij de EU en de lidstaten op aan om grensoverschrijdend samen te werken op het gebied van handhavingsinformatie, om de toegang van toezichthoudende autoriteiten tot gegevens die zijn opgenomen in de nationale elektronische registers van de lidstaten en in het Europees register van ondernemingen voor vervoer over de weg (ERRU) te verbeteren en om de lijst van inbreuken die tot verlies van de betrouwbaarheidsstatus van wegvervoerondernemers leiden te consolideren door daar niet-naleving van relevante Europese wetgeving in op te nemen; benadrukt dat diegenen die werknemers orders geven verantwoordelijk geacht moeten worden voor schending van de regels;

19.  is tegen verdere liberalisering van cabotage zolang de tenuitvoerlegging van het huidige wetgevingskader niet versterkt is; verzoekt de Commissie verbeterde regelgeving voor te stellen, om te zorgen voor betere tenuitvoerlegging en om controletaken te vereenvoudigen; verzoekt de Commissie de richtlijn gecombineerd vervoer (Richtlijn 92/106/EEG) aldus te herzien dat een einde gemaakt wordt aan oneerlijke praktijken en dringt aan op verdere maatregelen om te voldoen aan de sociale wetgeving op het gebied van gecombineerd vervoer;

20.  dringt er bij de Commissie op aan om de samenwerking tussen de nationale autoriteiten op het gebied van de wetgeving inzake wegvervoer te coördineren en te versterken, onder meer via informatie-uitwisseling en andere inspanningen die gericht zijn op het ondersteunen van de uitvoering van de wetgeving en het waarborgen van gelijke voorwaarden voor marktdeelnemers; merkt op dat de handhaving van de wetgeving op dit gebied in de eerste plaats de verantwoordelijkheid is van de lidstaten; verzoekt de lidstaten nauwer samen te werken met Euro Contrôle Route en Tispol, om de tenuitvoerlegging van EU-wetgeving inzake wegvervoer te verbeteren door te zorgen voor gelijke en passende uitvoering van die wetgeving;

21.  verzoekt de Commissie na te denken over de oprichting van een Europees agentschap voor wegvervoer, om de correcte tenuitvoerlegging van EU-wetgeving te waarborgen en normalisatie en samenwerking tussen alle lidstaten op het gebied van wegvervoer te bevorderen;

22.  verzoekt de Commissie om samen met Europol onderzoek te doen naar de omvang van fraude met vervoersdocumenten en rijbewijzen in de EU, en op basis van de uitkomsten van dit onderzoek maatregelen te treffen;

23.  is van mening dat de eventuele oprichting van een Europees agentschap voor wegvervoer of een andere instantie belast met grensoverschrijdende arbeidsinspecties moet worden voorafgegaan door een gedetailleerde evaluatie van de bestaande regels en huidige mogelijkheden tot verbetering, een en ander volledig in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel en de bevoegdheidsverdeling tussen de EU en de lidstaten op dit gebied;

24.  is van oordeel dat de samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van handhaving moet worden verbeterd; meent in dit verband dat de activiteiten binnen de Euro Contrôle Route en initiatieven als het Closer-project passende instrumenten zijn om de doelstelling van verbetering van de handhaving te realiseren;

25.  benadrukt dat de sociale dimensie van de "Luchtvaartstrategie voor Europa" van de Commissie, gepubliceerd op 7 december 2015, versterkt moet worden, omdat er een rechtstreeks verband bestaat tussen kwaliteitsvolle werkgelegenheid en goede arbeidsomstandigheden enerzijds en het waarborgen van de veiligheid van zowel passagiers als personeel anderzijds; benadrukt in dit verband voorts dat de Commissie en de lidstaten moeten toezien op een correcte handhaving van nationale sociale wetgeving en collectieve overeenkomsten voor luchtvaartmaatschappijen die een operationele vestiging op EU-grondgebied hebben; herinnert in dit verband aan de samenhang tussen sociale en milieunormen en kwaliteit van de dienstverlening en veiligheid; benadrukt dat het belangrijk is dat er minimumvereisten worden vastgesteld met betrekking tot het scholingsniveau van onderhoudspersoneel in de burgerluchtvaartsector; verzoekt de Commissie een voorstel in te dienen tot herziening van Verordening (EG) 868/2004, en onderzoek te doen naar redenen waarom deze verordening niet naar behoren ten uitvoer wordt gelegd;

26.  dringt erop aan dat Verordening (EG) nr. 1008/2008 aldus wordt herzien dat luchtvaartmaatschappijen met een operationele basis in Europa verplicht worden de nationale arbeidswetgeving te eerbiedigen en dat de definitie en omschrijving van de term "hoofdvestiging" worden verbeterd en dringt er met het oog op de coördinatie van socialezekerheidsstelsels en arbeidswetgeving tevens op aan dat de definitie van "thuisbasis" voor bemanningsleden wordt aangepast overeenkomstig Verordening (EU) nr. 83/2014 en Verordening (EU) nr. 465/2012;

27.  is van oordeel dat de Commissie in de maritieme sector de volledige tenuitvoerlegging van de sociale wetgeving moet waarborgen, waaronder het Maritiem Arbeidsverdrag van 2006; neemt nota van de bepalingen inzake staatssteun van de Commissie, die ten doel hebben de Europese maritieme sector te ondersteunen door de omvlagging of heromvlagging naar registers van lidstaten te bevorderen door middel van het creëren van een gunstig belastingklimaat (tonnagebelasting); dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan te zoeken naar maatregelen ter bevordering van de werving en het behoud van geschoolde in Europa gevestigde zeevarenden;

28.  benadrukt dat bevoegde autoriteiten, onverminderd nationaal recht of het recht van de EU, met inbegrip van collectieve overeenkomsten tussen sociale partners, van aangewezen aanbieders van vervoersdiensten moeten verlangen dat zij voor hun personeel arbeidsomstandigheden waarborgen in overeenstemming met bindende nationale, regionale of plaatselijke sociale normen en dat zij Richtlijn 2001/23/EG betreffende het behoud van de rechten van werknemers bij overgang van ondernemingen of vestigingen toepassen;

29.  verzoekt de Commissie (DG Concurrentie) om samen met de nationale mededingingsautoriteiten de activiteiten van vervoersbedrijven te toetsen en om na te gaan in hoeverre de van kracht zijnde mededingingswetgeving wordt nageleefd;

30.  verzoekt de Commissie aanbevelingen op te stellen inzake minimumopleidingseisen voor al het personeel dat betrokken is bij veiligheidsoperaties in de spoorwegsector en het economisch evenwicht van openbaredienstverplichtingen te waarborgen;

31.  verzoekt de Commissie om, gelet op de technologische vooruitgang op het gebied van vervoer, en met name op de opkomst van geautomatiseerde besturingssystemen in het wegvervoer, ten eerste zich te bezinnen op toekomstige regelgeving met betrekking tot deze technologieën en ten tweede na te denken over de enorme gevolgen van deze technologieën voor de werkgelegenheid in de vervoerssector.

UITSLAG VAN DE EINDSTEMMINGIN DE MEDEADVISERENDE COMMISSIE

Datum goedkeuring

7.4.2016

 

 

 

Uitslag eindstemming

+:

–:

0:

34

6

7

Bij de eindstemming aanwezige leden

Daniela Aiuto, Lucy Anderson, Marie-Christine Arnautu, Georges Bach, Izaskun Bilbao Barandica, Deirdre Clune, Michael Cramer, Andor Deli, Karima Delli, Ismail Ertug, Jacqueline Foster, Tania González Peñas, Dieter-Lebrecht Koch, Merja Kyllönen, Miltiadis Kyrkos, Peter Lundgren, Marian-Jean Marinescu, Gesine Meissner, Cláudia Monteiro de Aguiar, Jens Nilsson, Markus Pieper, Salvatore Domenico Pogliese, Gabriele Preuß, Christine Revault D’Allonnes Bonnefoy, Dominique Riquet, Massimiliano Salini, David-Maria Sassoli, Jill Seymour, Claudia Tapardel, Keith Taylor, Pavel Telička, István Ujhelyi, Peter van Dalen, Wim van de Camp, Janusz Zemke, Roberts Zīle, Kosma Złotowski

Bij de eindstemming aanwezige vaste plaatsvervangers

Ivo Belet, Kateřina Konečná, Werner Kuhn, Massimo Paolucci, Marek Plura, Herbert Reul

Bij de eindstemming aanwezige plaatsvervangers (art. 200, lid 2)

Edward Czesak, Sven Schulze, Marc Tarabella, Isabelle Thomas


ADVIES van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (18.2.2016)

aan de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken

inzake sociale dumping in de Europese Unie

(2015/2255(INI))

Rapporteur voor advies: Evelyn Regner

SUGGESTIES

De Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid verzoekt de ten principale bevoegde Commissie werkgelegenheid en sociale zaken onderstaande suggesties in haar ontwerpresolutie op te nemen:

A.  overwegende dat het beginsel van gelijke beloning voor gelijkwaardige arbeid is erkend in artikel 157 VWEU; overwegende dat, in het licht van socialedumpingpraktijken, het beginsel van gelijke beloning voor gelijk werk en gelijke arbeidsvoorwaarden op dezelfde werkplek moet worden gewaarborgd; overwegende dat het recht op gelijke kansen, toegang tot opleiding en loopbaanontwikkeling moet worden gewaarborgd; overwegende dat vrouwen te kampen hebben met meervoudige discriminatie, waardoor zij een nog groter risico lopen op armoede en sociale uitsluiting;

B.  overwegende dat in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, dat door alle lidstaten is ondertekend, bepaald wordt dat de gelijkheid tussen mannen en vrouwen op alle gebieden gewaarborgd moet worden; overwegende dat het met betrekking tot sociale dumping een belangrijke uitdaging is voor de EU om de arbeidsparticipatie van vrouwen te verhogen, de situatie van vrouwen op de arbeidsmarkt te verbeteren en genderkloven te dichten;

C.  overwegende dat sociale dumping grotere gevolgen heeft in een sociale en culturele omgeving waar er weinig kennis is van de werknemersrechten en waar het voor vrouwen moeilijker is om de arbeidsmarkt te betreden; overwegende dat zwartwerk de ernstigste vorm van sociale dumping is;

D.  overwegende dat de loonkloof tussen mannen en vrouwen nog steeds bestaat en dat er, ondanks de bestaande EU-wetgeving en soft law-aanbevelingen, op dit vlak maar weinig vooruitgang wordt geboekt; overwegende dat sociale dumping de situatie verergert, net als de loonkloof tussen mannen en vrouwen, die tot een pensioenkloof tussen mannen en vrouwen leidt waardoor oudere vrouwen een groter armoederisico lopen;

E.  overwegende dat mensenhandel, en meer in het bijzonder vrouwenhandel, niet alleen vanuit derde landen naar de EU, maar ook binnen de EU, vaak gepaard gaat met valse arbeidsovereenkomsten;

1.  merkt op dat in bepaalde sectoren vooral vrouwen door sociale dumping worden getroffen, waaronder in het bijzonder huishoudelijke diensten en de zorgsector (met name thuiszorg), maar ook in sectoren waar van oudsher veel detachering plaatsvindt, zoals de vleesverwerkende industrie en de vervoerssector; verzoekt de Commissie, in samenwerking met de lidstaten, een evaluatie te verrichten van de situaties waarin vrouwen te maken hebben met sociale dumping, loondumping of zwartwerk, alsook van de bestaande toepasselijke nationale wetgeving;

2.  beveelt de Commissie en de lidstaten aan om de controles van bedrijven op te voeren en sociale dumping te bestraffen;

3.  verzoekt de lidstaten om specifieke maatregelen te nemen voor een geharmoniseerde professionalisering en kwalificatie van de werknemers in bepaalde sectoren, zoals die van het huishoudelijk werk, waar vaak sprake is van illegaal werk;

4.  pleit ervoor dat bij toekomstige uitwisselingen tussen lidstaten in het kader van het Europees platform voor de intensivering van de samenwerking bij het voorkomen en ontmoedigen van zwartwerk, bijzondere aandacht wordt besteed aan sectoren waarin vrouwen het zwaarst worden getroffen, met als doel de controlemogelijkheden te verbeteren;

5.  wijst erop dat het loon, de arbeidsomstandigheden en de socialezekerheidsbijdragen voor de duur van de opdracht, de detachering of het tijdelijk contract in een andere lidstaat, zich ten minste op hetzelfde niveau moeten bevinden als voor vrouwelijke werknemers in de lidstaten waar deze werknemers naar zijn uitgezonden;

6.  bepleit de totstandkoming van een netwerk van informatiebureaus voor hulpverlening en verstrekking van informatie over rechten van gedetacheerde of tijdelijk naar een andere lidstaat overgeplaatste vrouwen en werkgeversverplichtingen, indien mogelijk in de taal van de migrerende werknemers, en een website die dezelfde diensten aanbiedt; verzoekt de lidstaten om vrouwelijke werknemers degelijke rechtsbijstand voor arbeidsrechtelijke zaken ter beschikking te stellen;

7.  benadrukt dat alle onderaannemers, bijvoorbeeld uitzendbureaus die hoofdzakelijk vrouwen voor huishoudelijk werk en thuiszorg naar andere lidstaten uitzenden, aansprakelijk gesteld moeten worden voor onbetaalde lonen, socialezekerheidsbijdragen, en premies voor ongevallen- en ziektekostenverzekeringen; benadrukt dat onderaannemers ook in staat moeten zijn om vrouwelijke werknemers bij te staan in geval van slechte behandeling en misbruik door cliënten, en bij repatriëring;

8.  verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de lidstaten de effectieve controlemaatregelen en sancties voor werkgevers uitbreiden in sectoren waar vrouwen slachtoffer zijn van sociale dumping en zwartwerk, en dat zij de nodige informatie verschaffen over werkgevers die de EU-wetgeving en de nationale wetgeving niet in acht nemen;

9.  verzoekt de Commissie specifieke maatregelen te nemen ter ondersteuning van vrouwen die zijn getroffen door sociale dumping door alle algemene beleidslijnen en maatregelen te richten op de verwezenlijking van gelijkheid, rekening houdend met de bestaande segregatie van de arbeidsmarkt en ongelijkheden in arbeidsovereenkomsten, zoals blijkt uit de bestaande aanzienlijke loonverschillen tussen vrouwen en mannen;

10.  verzoekt om de rol van de sociale partners, en in het bijzonder van de vakbonden, naar waarde te schatten, aangezien zij een belangrijke rol spelen op het gebied van informatieverstrekking en preventie, melding en bestrijding van schadelijke arbeidspraktijken die indruisen tegen de beginselen van maatschappelijk verantwoord ondernemen en waardig werk;

UITSLAG VAN DE EINDSTEMMINGIN DE MEDEADVISERENDE COMMISSIE

Datum goedkeuring

18.2.2016

 

 

 

Uitslag eindstemming

+:

–:

0:

28

1

2

Bij de eindstemming aanwezige leden

Daniela Aiuto, Maria Arena, Catherine Bearder, Beatriz Becerra Basterrechea, Malin Björk, Viorica Dăncilă, Iratxe García Pérez, Mary Honeyball, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Elisabeth Köstinger, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Angelika Mlinar, Angelika Niebler, Maria Noichl, Marijana Petir, João Pimenta Lopes, Terry Reintke, Jordi Sebastià, Michaela Šojdrová, Ernest Urtasun, Jadwiga Wiśniewska, Anna Záborská, Jana Žitňanská

Bij de eindstemming aanwezige vaste plaatsvervangers

Biljana Borzan, Rosa Estaràs Ferragut, Arne Gericke, Kostadinka Kuneva, Constance Le Grip, Dubravka Šuica, Marc Tarabella

Bij de eindstemming aanwezige plaatsvervangers (art. 200, lid 2)

Mike Hookem


UITSLAG VAN DE EINDSTEMMINGIN DE TEN PRINCIPALE BEVOEGDE COMMISSIE

Datum goedkeuring

13.7.2016

 

 

 

Uitslag eindstemming

+:

–:

0:

37

7

8

Bij de eindstemming aanwezige leden

Laura Agea, Guillaume Balas, Tiziana Beghin, Brando Benifei, Mara Bizzotto, Vilija Blinkevičiūtė, Enrique Calvet Chambon, David Casa, Ole Christensen, Martina Dlabajová, Lampros Fountoulis, Elena Gentile, Arne Gericke, Marian Harkin, Czesław Hoc, Danuta Jazłowiecka, Agnes Jongerius, Jan Keller, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Kostadinka Kuneva, Jean Lambert, Jérôme Lavrilleux, Patrick Le Hyaric, Javi López, Thomas Mann, Anthea McIntyre, Elisabeth Morin-Chartier, Emilian Pavel, Georgi Pirinski, Marek Plura, Terry Reintke, Sofia Ribeiro, Claude Rolin, Anne Sander, Sven Schulze, Siôn Simon, Jutta Steinruck, Romana Tomc, Yana Toom, Ulrike Trebesius, Marita Ulvskog, Renate Weber

Bij de eindstemming aanwezige vaste plaatsvervangers

Daniela Aiuto, Georges Bach, Amjad Bashir, Karima Delli, Tania González Peñas, Dieter-Lebrecht Koch, Paloma López Bermejo, Csaba Sógor, Neoklis Sylikiotis

Bij de eindstemming aanwezige plaatsvervangers (art. 200, lid 2)

Jens Nilsson


HOOFDELIJKE EINDSTEMMINGIN DE TEN PRINCIPALE BEVOEGDE COMMISSIE

37

+

EFDD

Laura Agea, Daniela Aiuto, Tiziana Beghin

GUE/NGL

Tania González Peñas, Kostadinka Kuneva, Patrick Le Hyaric, Paloma López Bermejo, Neoklis Sylikiotis

PPE

Georges Bach, David Casa, Danuta Jazłowiecka, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Jérôme Lavrilleux, Elisabeth Morin-Chartier, Marek Plura, Sofia Ribeiro, Claude Rolin, Anne Sander, Csaba Sógor, Romana Tomc

S&D

Guillaume Balas, Brando Benifei, Vilija Blinkeviciute, Ole Christensen, Elena Gentile, Agnes Jongerius, Jan Keller, Javi López, Jens Nilsson, Emilian Pavel, Georgi Pirinski, Siôn Simon, Jutta Steinruck, Marita Ulvskog

Verts/ALE

Karima Delli, Jean Lambert, Terry Reintke

7

-

ECR

Amjad Bashir, Arne Gericke, Czesław Hoc, Anthea McIntyre, Ulrike Trebesius

ENF

Mara Bizzotto

NI

Lampros Fountoulis

8

0

ALDE

Enrique Calvet Chambon, Martina Dlabajová, Marian Harkin, Yana Toom, Renate Weber

PPE

Dieter-Lebrecht Koch, Thomas Mann, Sven Schulze

Verklaring van de gebruikte tekens:

+  :  voor

-  :  tegen

0  :  onthouding

Juridische mededeling - Privacybeleid