Procedura : 2016/2053(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0263/2016

Teksty złożone :

A8-0263/2016

Debaty :

Głosowanie :

PV 04/10/2016 - 7.9
CRE 04/10/2016 - 7.9
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2016)0371

SPRAWOZDANIE     
PDF 696kWORD 77k
12.9.2016
PE 582.322v02-00 A8-0263/2016

w sprawie przyszłości stosunków AKP–UE po roku 2020

(2016/2053(INI))

Komisja Rozwoju

Sprawozdawca: Norbert Neuser

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 OPINIA Komisji Spraw Zagranicznych
 OPINIA Komisji Handlu Międzynarodowego
 OPINIA Komisji Budżetowej
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie przyszłości stosunków AKP–UE po roku 2020

(2016/2053(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Umowę o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku z jednej strony a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony, podpisaną w Kotonu dnia 23 czerwca 2000 r., (zwaną dalej „umową z Kotonu”), a także jej przeglądy z roku 2005 oraz 2010(1),

–  uwzględniając Porozumienie z Georgetown z 1975 r. ustanawiające grupę państw AKP oraz jego przegląd z 1992 r.(2),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 8 października 2003 r. zatytułowany „W kierunku pełnego zintegrowania współpracy z krajami AKP w budżecie UE” (COM(2003)0590)(3),

–  uwzględniając wspólny dokument konsultacyjny Komisji Europejskiej i wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z dnia 6 października 2015 r. zatytułowany „W stronę nowego partnerstwa między Unią Europejską a państwami Afryki, Karaibów i Pacyfiku po 2020 r.” (JOIN(2015)0033)(4),

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie stosunków AKP–UE, w szczególności rezolucję z dnia 11 lutego 2015 r. w sprawie prac Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP–UE(5), z dnia 13 czerwca 2013 r. w sprawie drugiej zmiany umowy z Kotonu w dniu 23 czerwca 2000 r.(6), z dnia 5 lutego 2009 r. w sprawie wpływu umów o partnerstwie gospodarczym na rozwój(7) oraz z dnia 1 kwietnia 2004 r. w sprawie włączenia Europejskiego Funduszu Rozwoju do budżetu(8),

–  uwzględniając poprzednie rezolucje Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP–UE, w szczególności rezolucję z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie czterdziestu lat partnerstwa – oceny wpływu na handel i rozwój w państwach AKP i perspektywy trwałych stosunków między państwami AKP a Unią Europejską(9),

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie spójności polityki na rzecz rozwoju,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie współprzewodniczących Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP–UE z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie przyszłych relacji AKP–UE(10),

–  uwzględniając globalną strategię UE w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, która zostanie przedłożona Radzie Europejskiej na jej posiedzeniu w dniach 28 i 29 czerwca 2016 r.,

–  uwzględniając wspólny komunikat do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno–Społecznego i Komitetu Regionów z dnia 21 marca 2012 r. pt. „W kierunku odnowionego partnerstwa na rzecz rozwoju między UE a regionem Pacyfiku”,

–  uwzględniając wspólny komunikat „Wspólna strategia partnerstwa UE–Karaiby” z dnia 26 czerwca 2012 r. (JOIN(2012)0018),

–  uwzględniając wspólną strategię Afryka–UE przyjętą przez afrykańskie i europejskie głowy państw i szefów rządów podczas szczytu w Lizbonie w dniu 9 grudnia 2007 r.(11),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 października 2015 r. w sprawie roli władz lokalnych w krajach rozwijających się we współpracy na rzecz rozwoju(12),

–  uwzględniając wspólne oświadczenie AKP–UE z dnia 12 czerwca 2014 r. w sprawie programu na okres po roku 2015(13),

–  uwzględniając deklarację z Sipopo przyjętą podczas 7. szczytu głów państw i szefów rządów, który odbył się w dniach 13–14 grudnia 2012 r., zatytułowaną „Przyszłość grupy państw AKP w zmieniającym się świecie: wyzwania i możliwości”(14),

–  uwzględniając trzecią międzynarodową konferencję w sprawie finansowania rozwoju z dni 13–16 lipca 2015 r. oraz plan działań z Addis–Abeby zatwierdzony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w dniu 27 lipca 2015 r.(15),

–  uwzględniając szczyt Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie zrównoważonego rozwoju oraz dokument końcowy przyjęty przez Zgromadzenie Ogólne w dniu 25 września 2015 r., zatytułowany „Przekształcenie naszego świata: agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030”(16),

–  uwzględniając 41. posiedzenie wspólnej Rady AKP–UE, które odbyło się w Dakarze (Senegal) w dniach 28 i 29 kwietnia 2016 r.,

–  uwzględniając 8. szczyt szefów państw i rządów AKP, który odbył się w Port Moresby (Papua–Nowa Gwinea) w dniach 31 maja i 1 czerwca 2016 r. i podczas którego przyjęto komunikat z Waigani dotyczący perspektyw grupy AKP oraz deklarację z Port Moresby przyjmującą sprawozdanie końcowe na temat przyszłości grupy AKP przedstawione przez grupę wybitnych osobistości,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju oraz opinie Komisji Spraw Zagranicznych, Komisji Handlu Międzynarodowego i Komisji Budżetowej (A8–0263/2016),

A.  mając na uwadze, że korzystny charakter i dorobek umowy z Kotonu opiera się na szeregu unikalnych cech: jest to prawnie wiążący dokument, do którego przystąpiła niezrównana pod względem liczbowym ilość państw (79 państw + 28 państw członkowskich UE); jest to umowa kompleksowa dzięki swoim trzem filarom współpracy na rzecz rozwoju, współpracy politycznej oraz współpracy gospodarczej i handlowej; ma ona wspólne ramy instytucjonalne oraz duży budżet w formie środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR);

B.  mając na uwadze, że nadrzędny cel umowy z Kotonu, wyraźnie zapisany w jej art. 1, dotyczy „ograniczenia i wyeliminowania ubóstwa zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju oraz stopniowego włączania krajów AKP w gospodarkę światową”; mając na uwadze, że partnerstwo opiera się na zbiorze podstawowych wartości i zasad, w tym poszanowaniu praw człowieka i podstawowych wolności, demokracji opartej na rządach prawa oraz przejrzystym i rozliczalnym zarządzaniu;

C.  mając na uwadze, że 80 % krajów najsłabiej rozwiniętych (LDC) leży w regionach AKP, co nadaje szczególne znaczenie partnerstwu AKP–UE;

D.  mając na uwadze zmiany, jakie nastąpiły w sytuacji politycznej i gospodarczej państw grupy AKP oraz Unii Europejskiej od czasu podpisania umowy z Kotonu;

E.  mając na uwadze, że przyszłość stosunków AKP–UE powinna opierać się na nowym podejściu do możliwości współpracy UE–AKP i stojących przed nią przeszkód;

F.  mając na uwadze, że wysoka liczba krajów AKP i państw członkowskich UE nie znalazła wystarczająco silnego odzwierciedlenia we wspólnych działaniach na forach światowych;

G.  mając na uwadze, że partnerstwo AKP–UE odegrało istotną rolę, przynosząc postęp w osiąganiu milenijnych celów rozwoju (MCR);

H.  mając z drugiej strony na uwadze, że stopień osiągnięcia celów dotyczących zwalczania ubóstwa i włączenia państw AKP do gospodarki światowej jest jak dotąd niewystarczający, gdyż połowę państw członkowskich AKP nadal stanowią kraje najsłabiej rozwinięte (LDC), łączny udział państw AKP w światowym handlu wynosi mniej niż 5 %, a w światowym PKB – około 2 %;

I.  mając na uwadze, że stosunki handlowe stanowią drugi filar umowy z Kotonu, a jego instrumentami są umowy o partnerstwie gospodarczym;

J.  mając na uwadze, że umowy o partnerstwie gospodarczym są określone w art. 36 umowy z Kotonu jako instrumenty rozwoju, które „mają na celu wspieranie sprawnej i stopniowej integracji państw AKP z gospodarką światową, szczególnie poprzez pełne wykorzystanie integracji regionalnej i handlu Południe–Południe”; mając na uwadze, że włączenie umów o partnerstwie gospodarczym do umowy z Kotonu wspiera spójność polityki na rzecz rozwoju;

K.  mając na uwadze, że umowa z Kotonu uwzględnia rosnące znaczenie integracji regionalnej w państwach AKP, a także w ramach współpracy AKP–UE oraz jej rolę w sprzyjaniu pokojowi i bezpieczeństwu, wspieraniu wzrostu i podejmowaniu wyzwań o wymiarze transgranicznym;

L.  mając na uwadze, że umowa z Kotonu zajmuje się nowymi wyzwaniami globalnymi związanymi ze zmianą klimatu, migracją, pokojem i bezpieczeństwem (na przykład poprzez walkę z terroryzmem, ekstremizmem i międzynarodową przestępczością), ale przyniosła niewiele konkretnych wyników w tych obszarach;

M.  mając na uwadze, że posiedzenia wspólnych instytucji AKP–UE, a zwłaszcza wspólnej Rady Ministrów, przyniosły niewiele konkretnych rezultatów i charakteryzowały się zarówno niską frekwencją, jak i obecnością przedstawicieli niskiego szczebla;

N.  mając na uwadze, że UE pokrywa blisko 50 % kosztów funkcjonowania sekretariatu AKP; mając na uwadze, że liczne państwa członkowskie AKP nie płacą pełnych składek członkowskich;

O.  mając na uwadze, że dialog polityczny na temat zasadniczych elementów, o których mowa w artykułach 8 i 96 umowy z Kotonu, jest konkretnym środkiem prawnym umożliwiającym przestrzeganie wspólnych wartości partnerstwa AKP–UE oraz promowanie demokracji i praw człowieka, które mają zasadnicze znaczenie dla zrównoważonego rozwoju;

P.  mając na uwadze, że istnieje wyraźna potrzeba, aby w nowej umowie zagwarantować zachowanie uwarunkowań w zakresie praw człowieka i wzmocnić dialog polityczny;

Q.  mając na uwadze, że mimo uznania ich znaczenia, zaangażowanie parlamentów krajowych, władz lokalnych, społeczeństwa obywatelskiego i sektora prywatnego w dialog polityczny było do tej pory raczej ograniczone; mając na uwadze, że rola grupy AKP jako takiej została ograniczona do przypadków, gdy przywoływany jest art. 96; mając na uwadze, że dialog polityczny, a zwłaszcza art. 96, są najczęściej wykorzystywane na późnym etapie kryzysów politycznych, a nie w sposób prewencyjny;

R.  mając na uwadze, że pomimo wyraźnego uznania roli parlamentów narodowych, władz lokalnych, społeczeństwa obywatelskiego i sektora prywatnego w przeglądzie umowy z Kotonu w roku 2010 ich udział w debatach na temat polityki i działań AKP–UE jest ograniczony;

S.  mając na uwadze, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego stoją w obliczu coraz bardziej restrykcyjnych przepisów i innych przeszkód, które ograniczają ich aktywność i możliwości działania;

T.  mając na uwadze, że w regionach AKP położone są kraje i terytoria zamorskie stowarzyszone z Unią Europejską, których szczególne relacje z UE sprzyjają odejściu od tradycyjnego podejścia do pomocy rozwojowej w celu uwzględnienia w większym stopniu ich przynależności do europejskiej rodziny; mając na uwadze, że choć kraje i terytoria zamorskie posiadają szczególny status, nadal korzystają one z 11. Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR), podobnie jak państwa AKP;

U.  mając na uwadze, że EFR jest finansowany z bezpośrednich wkładów państw członkowskich UE i nie podlega zwykłym unijnym zasadom budżetowym; mając na uwadze, że Parlament nie ma uprawnień dotyczących EFR poza prawem do udzielania absolutorium w odniesieniu do już poniesionych wydatków, a także nie ma formalnych uprawnień do kontroli programowania EFR;

V.  mając na uwadze, że w ramach 11. EFR około 900 mln EUR wyasygnowano na poczet Instrumentu na rzecz Pokoju w Afryce, a ok. 1,4 mld EUR z rezerw EFR zostanie przeznaczone na fundusz powierniczy UE dla Afryki;

W.  mając na uwadze, że zmobilizowanie zasobów krajowych w państwach AKP i środków diaspory może stać się istotnym źródłem finansowania rozwoju;

X.  mając na uwadze, że uwzględnienie EFR w budżecie pozwoliłoby na demokratyczną kontrolę, poprawiło widoczność oraz zwiększyło przejrzystość wykorzystywania unijnych funduszy na rzecz rozwoju; mając z drugiej strony na uwadze, że wieloletni charakter programowania EFR pozwala na przewidywalność zasobów, a włączenie go do budżetu może doprowadzić do zmniejszenia funduszy na rzecz rozwoju dla państw AKP na rzecz innych priorytetów polityki zewnętrznej i być postrzegane jako osłabienie uprzywilejowanego partnerstwa AKP–UE; mając na uwadze, że budżet EFR może również negatywie wpłynąć na finansowanie Instrumentu na rzecz Pokoju w Afryce, a także innych ważnych inicjatyw, takich jak fundusz powierniczy dla Afryki, chyba że powstanie specjalny instrument finansowania kosztów bezpieczeństwa, powiązany ze współpracą na rzecz rozwoju;

1.  potwierdza, że współpraca AKP–UE jest cennym i niepowtarzalnym osiągnięciem, które w ciągu ostatnich 40 lat wzmacniało więzi między mieszkańcami oraz krajami AKP i państwami UE oraz ich parlamentami; podkreśla – biorąc pod uwagę, że kraje AKP wykazują swoje zaangażowanie w podejmowanie wspólnych działań jako grupa – że w celu poprawy skuteczności współpracy i dostosowania jej do nowych wyzwań należy ustanowić nową strukturę, zachowując te części dorobku prawnego AKP–UE, które mają charakter uniwersalny, takie jak zaangażowanie na rzecz praw człowieka i równości płci, rozwój ludzki, dobre rządy i demokracja, cel praworządności, jak również wymiana najlepszych praktyk we wspólnych ramach, ale wprowadzając też największe zmiany zgodnie z zasadą pomocniczości, tzn. wykonując pracę na szczeblu umów regionalnych, które są dopasowane do specyficznych potrzeb regionalnych i wzajemnych interesów istniejących między UE a danym regionem;

2.  podkreśla, że zarówno wspólne ramy, jak i regionalne porozumienia powinny być prawnie wiążące; podkreśla, że aby zwiększyć ich skuteczność, ograniczyć przypadki powielania działań i uniknąć pokrywania się ram politycznych, umowy regionalne z państwami Afryki, Karaibów i Pacyfiku powinny być zaprojektowane w sposób uwzględniający istniejące organizacje regionalne i subregionalne, np. Unię Afrykańską, regionalne wspólnoty gospodarcze, strategie regionalne lub umowy regionalne, takie jak umowy o partnerstwie gospodarczym, powinny też umożliwiać włączanie kolejnych krajów, takich jak kraje Afryki Północnej, lub tworzenie grup interesów zgodnie ze szczególnymi interesami bądź potrzebami (np. status rozwojowy, jak w przypadku krajów najsłabiej rozwiniętych, lub specyficzne cechy geograficzne, jak w przypadku małych rozwijających się państw wyspiarskich);

Cele, zasady i zakres współpracy

3.  wzywa do umieszczenia programu działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030 i celów zrównoważonego rozwoju w centrum nowej umowy oraz do stworzenia silnych mechanizmów monitorowania, dbając o to, by realizacja celów umowy sprzyjała celom zrównoważonego rozwoju i promowała je;

4.  apeluje o wdrożenie między państwami AKP–UE mechanizmu wzajemnego monitorowania, rozliczalności i oceny, aby regularnie nadzorować realizację celu zrównoważonego rozwoju w państwach członkowskich – przy czym przedstawiciele krajów AKP i UE powinni pochodzić nie tylko z centralnych instytucji rządowych, lecz również parlamentów, regionalnych i lokalnych organów władzy, organizacji społeczeństwa obywatelskiego i grona naukowców – oraz sporządzać coroczne wnioski i zalecenia dotyczące krajowych, regionalnych i globalnych procesów przeglądu i dalszych działań;

5.  podkreśla ponadto, że w planowaniu, przyjmowaniu i wdrażaniu publicznej polityki sektorowej przewidzianej w przyszłej umowie należy w pełni uwzględniać strategie polityczne oparte na wiedzy;

6.  apeluje o to, by zwalczanie ubóstwa i nierówności, a docelowo ich zlikwidowanie, a także promowanie trwałego rozwoju stanowiło nadrzędne cele współpracy AKP–UE; podkreśla jednak, że nowa umowa musi stanowić przede wszystkim projekt polityczny oparty na zasadzie samoodpowiedzialności i jednoznacznie likwidować mentalność darczyńca–beneficjent; uważa, że współpraca ta powinna toczyć się w obszarach wspólnego zainteresowania, w których można oczekiwać wspólnej poprawy nie tylko pod względem gospodarczym, lecz również pod względem pokoju i bezpieczeństwa, praw człowieka, praworządności, dobrych rządów i demokracji, migracji, środowiska naturalnego, zmian klimatycznych oraz innych dziedzin związanych z dobrobytem społeczeństw zarówno UE, jak i AKP;

7.  ponownie staje na stanowisku, że spójność polityki na rzecz rozwoju jest kluczowym elementem umożliwiającym urzeczywistnienie nowego programu działań na rzecz zrównoważonego rozwoju; uważa, że kompleksowa natura umowy z Kotonu wspiera spójność polityki na rzecz rozwoju i dlatego powinna ona zostać zachowana w nowej umowie; zwraca uwagę na konieczność zachowania szczególnych przepisów dotyczących spójności polityki na rzecz rozwoju oraz do zintensyfikowania w ramach nowej umowy dialogu na temat powiązanych kwestii; przypomina o swojej propozycji mianowania we Wspólnym Zgromadzeniu Parlamentarnym stałych współsprawozdawców ds. spójności polityki na rzecz rozwoju;

8.  uważa, że poszanowanie zasad skuteczności pomocy uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym jest podstawą realizacji programu działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030 oraz że w przyszłej umowie należy zawrzeć odniesienie do tych zasad;

9.  apeluje, by zasadnicze elementy umowy z Kotonu – dotyczące poszanowania praw człowieka, zasad demokratycznych i praworządności – nadal stanowiły oparte na wartościach podstawy nowej umowy; wzywa do dodania jako zasadniczego elementu również dobrych rządów w nawiązaniu do nowego, 16. celu zrównoważonego rozwoju dotyczącego pokoju, sprawiedliwości i skutecznych instytucji; przypomina o znaczeniu wdrożenia w pełni art. 9 umowy z Kotonu;

10.  podkreśla, że dialog polityczny stanowi zasadniczy element umowy z Kotonu oraz że art. 8 i 96 są konkretnym środkiem prawnym gwarantującym przestrzeganie zasadniczych elementów stosunków AKP–UE, choć nie zawsze były one skutecznie wykorzystywane w przeszłości; apeluje, by dialog polityczny pozostał podstawowym filarem prawnym w nadrzędnych ramach, a także na szczeblu regionalnym nowej umowy; apeluje o skuteczniejsze, bardziej systematyczne i proaktywne wykorzystanie dialogu politycznego, aby unikać kryzysów politycznych;

11.  przypomina, że w art. 97 umowy z Kotonu przewidziano procedurę konsultacji i podjęcie odpowiednich środków w razie wystąpienia poważnych przypadków korupcji; ubolewa, że do tej pory na artykuł ten powołano się tylko raz; wzywa do wzmocnienia tej procedury w przyszłej umowie o partnerstwie między UE a państwami AKP, aby uczynić ją naprawdę skuteczną;

12.  podkreśla w związku z tym, że dialog polityczny stanowi wartościową podstawę służącą poprawie sytuacji mieszkańców krajów partnerskich; wyraża ubolewanie z powodu niedostatecznego wykorzystania tego instrumentu oraz jego słabej dotychczasowej skuteczności; wzywa zatem do lepszego monitorowania sytuacji w zakresie praw człowieka i innych zasadniczych i podstawowych elementów umowy; domaga się, by monitorowanie to miało włączający i partycypacyjny charakter, oraz apeluje o regularną – dwuletnią lub wieloletnią – ocenę i wspólne sprawozdania dotyczące tych elementów, przygotowywane przez wszystkie państwa członkowskie AKP–UE, w celu wskazywania państw, które respektują zasady, oraz tych, które ich nie respektują; apeluje, by wyniki tych sprawozdań były przedstawiane na nadrzędnych posiedzeniach AKP–UE, by służyły za podstawę dialogu politycznego i były uwzględniane w krajowych, regionalnych i światowych ocenach monitorujących wdrażanie osiągania celów zrównoważonego rozwoju;

13.  wzywa do większego udziału parlamentów krajowych oraz samorządów regionalnych i lokalnych – zarówno w państwach AKP, jak i UE – we wszystkich etapach prowadzenia polityk i działań AKP–UE, począwszy od planowania przyszłych działań i programowania po realizację, monitorowanie i ocenę, zwłaszcza z punktu widzenia zasady pomocniczości;

14.  wzywa wszystkie strony nowej umowy, by zobowiązały się do wzmacniania niezależności i potencjału władz lokalnych i regionalnych, aby umożliwić im skuteczne wypełnianie ich zadań oraz działanie w charakterze istotnych podmiotów przyczyniających się do rozwoju państw AKP;

15.  wzywa do większego zaangażowania w dialog polityczny, programowanie i wdrażanie, a także do wsparcia budowania potencjału przez społeczeństwo obywatelskie, szczególnie wśród lokalnych grup, których strategie polityczne dotyczą bezpośrednio; podkreśla w związku z tym ryzyko kurczenia się przestrzeni działania dla społeczeństwa obywatelskiego w niektórych krajach oraz potrzebę uwzględniania również takich grup, jak mniejszości, młodzież oraz kobiety, które nie są w stanie zadbać o swoje interesy lub które, mimo uzasadnionego interesu demokratycznego, nie są uznawane przez rząd;

16.  uważa, że sektor prywatny może odegrać zasadniczą rolę w procesie rozwoju i może przyczynić się do finansowania rozwoju, pod warunkiem, że inwestycje odbywają się z poszanowaniem osób, tradycyjnego prawa własności lub użytkowania, a także środowiska, zgodnie z wytycznymi ONZ dotyczącymi biznesu i praw człowieka; wzywa zatem do wsparcia prywatnych inwestycji pod auspicjami Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI), o ile inwestycje te są zgodne z międzynarodowym prawem w zakresie praw człowieka oraz normami ochrony socjalnej i ochrony środowiska; podkreśla, że w nowym partnerstwie priorytetowo należy potraktować drobnych producentów i rolników, a także zapewnić sprzyjające warunki mikroprzedsiębiorstwom oraz małym i średnim przedsiębiorstwom (MMŚP); wzywa ponadto do umożliwienia lokalnemu i krajowemu sektorowi prywatnemu przedstawiania opinii w procesie kształtowania polityki, na etapie jej programowania i wdrażania;

Przyszłe instytucje AKP–UE

17.  wzywa do włączania do wspólnych posiedzeń Rady AKP–UE tematycznych i pilnych debat politycznych, w tym dotyczących obszarów sensytywnych, w celu przyjmowania w ich sprawie wspólnych konkluzji; zwraca się do odpowiednich ministerstw państw członkowskich AKP i UE z wnioskiem o zwiększenie uczestnictwa na szczeblu ministrów w celu nadania tym spotkaniom koniecznej legitymacji politycznej, a zasadzie partnerstwa – potrzebnej widoczności;

18.  apeluje, by nowa umowa o współpracy uwzględniała silny wymiar parlamentarny poprzez Wspólne Zgromadzenie Parlamentarne (WZP), co umożliwi otwarty, demokratyczny i kompleksowy dialog parlamentarny, w tym także na trudne i kontrowersyjne tematy, nada impuls wspólnym (regionalnym) projektom politycznym, zapewni ich demokratyczne podstawy dzięki udziałowi licznych zainteresowanych stron, podda kontroli działania władzy wykonawczej oraz współpracę na rzecz rozwoju, a także będzie promowało demokrację i prawa człowieka, wnosząc tym samym istotny wkład w nową partnerską współpracę AKP–UE na równych warunkach; podkreśla znaczenie zaangażowania WZP już na wczesnym etapie we wszystkie istotne rozmowy na temat partnerstwa AKP–UE po roku 2020;

19.  wyraża głębokie przekonanie, że Wspólne Zgromadzenie Parlamentarne powinno zapewnić odpowiednią, demokratyczną i proporcjonalną reprezentację i udział wszystkich sił politycznych w swoich debatach; apeluje zatem, by w skład delegacji krajowych do Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego weszli parlamentarni przedstawiciele krajowych partii politycznych, oraz by zagwarantować obecność opozycji;

20.  apeluje o dostosowanie Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego do nowej struktury regionalnej, a tym samym o skupienie jego prac w forach regionalnych na kwestiach o znaczeniu regionalnym, głęboko angażujących parlamenty krajowe i regionalne, przy jednoczesnym zachowaniu regularnych, ale rzadszych wspólnych posiedzeń AKP–UE; wzywa do ujęcia w sesjach Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego tematycznych posiedzeń ze społeczeństwem obywatelskim, lokalnymi władzami i sektorem prywatnym z myślą o dalszym rozwijaniu i poszerzaniu debat dotyczących kwestii związanych z porządkiem obrad Zgromadzenia;

21.  wzywa Prezydium Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego do bardziej strategicznego ukierunkowania programu prac Zgromadzenia; apeluje, by przyszłe sprawozdania Komitetu Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego w wyraźny sposób nawiązywały do 17 celów zrównoważonego rozwoju, aby umożliwić ciągłe monitorowanie każdego z tych celów; apeluje o ujednolicenie na nadrzędnym forum AKP–UE wspólnych rezolucji w sprawie pilnych kwestii międzynarodowych, opóźnień w programie działań na rzecz zrównoważonego rozwoju, a także w sprawie naruszania praw człowieka, oraz o ujednolicenie na regionalnych lub innych odpowiednich posiedzeniach rezolucji w sprawie tematów bieżących, pilnych zagadnień oraz rezolucji o szczególnym znaczeniu dla danego regionu lub określonej grupy; w tym kontekście przypomina wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa o politycznym znaczeniu obecności Rady na szczeblu ministerialnym podczas posiedzeń Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego; apeluje, by współprzewodniczący Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego UE–AKP byli zapraszani na wspólne posiedzenia Rady w celu zapewnienia skutecznego i wzajemnego przepływu informacji oraz poprawy współpracy instytucjonalnej;

22.  wzywa do dalszych wysiłków na rzecz lepszej kontroli Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego nad działaniami z zakresu programowania rozwoju, z uwzględnieniem zasad skuteczności rozwoju, oraz do lepszych działań następczych po takich kontrolach; zwraca się do Komisji i rządów państw o promowanie zaangażowania parlamentów krajowych, władz lokalnych i regionalnych, podmiotów społeczeństwa obywatelskiego oraz sektora prywatnego i diaspor we wszystkie etapy kontroli programowania rozwoju i do udzielania parlamentom krajowym wszelkich dostępnych informacji w odpowiednim czasie i z zachowaniem przejrzystości, aby pomóc im w sprawowaniu demokratycznej kontroli;

23.  uważa, że partnerstwo między UE a AKP powinno dążyć do rozwijania współpracy z innymi partnerami na szczeblu światowym (takimi jak Unia Afrykańska i Organizacja Narodów Zjednoczonych) oraz w przypadkach, gdy jest to możliwe, z innymi potęgami międzynarodowymi, a także pracować nad poprawą koordynacji i zacieśnieniem współpracy bez powielania działań lub misji, aby stawić czoła wyzwaniom wynikającym z wojen, konfliktów wewnętrznych, braku bezpieczeństwa, niestabilności i przemian;

Przyszłe finansowanie

24.  jest przekonany, że jednoczesne wygaśnięcie umowy z Kotonu i wieloletnich ram finansowych Unii (WRF) jest okazją, by wreszcie podjąć decyzję o ujęciu Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR) w budżecie w celu poprawy wydajności i skuteczności, przejrzystości, demokratycznej kontroli, rozliczalności oraz widoczności i spójności unijnego finansowania na rzecz rozwoju; podkreśla jednak, że takie ujęcie w budżecie należy przygotować poprzez: i) gwarantowane wyodrębnienie tworzenia funduszy w celu utrzymania poziomu finansowania dla krajów rozwijających się oraz ii) stałe i odrębne rozwiązanie dotyczące finansowania przez UE kosztów bezpieczeństwa związanych ze współpracą na rzecz rozwoju oraz spójnych z nią; podkreśla, że nawet jeśli EFR zostanie ujęty w budżecie, powinien obejmować wartości odniesienia dostosowane do unijnych działań dotyczących współpracy na rzecz rozwoju; wzywa obie strony do modernizacji instrumentów finansowych i promowania wszędzie tam, gdzie jest to możliwe, ogólnej i sektorowej pomocy budżetowej;

25.  zauważa, że budżet Unii przewiduje już instrumenty ukierunkowane na konkretnych partnerów, oraz że ujęcie EFR w budżecie można zaplanować tak, by odzwierciedlało ono i wspierało uprzywilejowane stosunki AKP-UE z myślą o wspieraniu zrównoważonego rozwoju; apeluje do Komisji, by przed złożeniem niezbędnych wniosków w sprawie kolejnych WRF przedstawiła plan działania uwzględniający ww. kwestie;

26.  przypomina, że przyszłość stosunków AKP–UE musi mieć charakter polityczny, tj. dążyć do wypracowania wspólnych projektów politycznych na różnych forach międzynarodowych, a nie charakteryzować się głównie relacją darczyńca–beneficjent; podkreśla zatem, że zasady pomocy rozwojowej UE muszą być stosowane jednakowo wobec wszystkich krajów rozwijających się, a bardziej zaawansowane rozwojowo państwa AKP muszą w związku z tym stopniowo przestać kwalifikować się do otrzymywania pomocy rozwojowej UE na takich samych warunkach, jak kraje spoza regionu AKP; uważa, że wyższy stopień samofinansowania przez państwa AKP byłby zgodny z aspiracjami AKP, aby stać się autonomicznym podmiotem, oraz podkreśla w tym kontekście, jak ważne jest, by w nowej umowie ująć udoskonalone narzędzia zwiększania zdolności państw AKP do samodzielnego finansowania podstawowych sektorów gospodarki; wzywa strony, by podwoiły starania na rzecz zwiększenia zdolności państw AKP do mobilizacji i dobrego wykorzystania zasobów krajowych, w szczególności przez wzmocnienie systemów podatkowych, dobre zarządzanie zasobami naturalnymi, rozwój przemysłu i przetwórstwo surowców z przeznaczeniem na rynki lokalne, regionalne i międzynarodowe;

27.  podkreśla, że 11. EFR jest głównym źródłem finansowania instrumentu na rzecz Pokoju w Afryce (APF), mimo że zgodnie z założeniami w chwili tworzenia tego instrumentu w 2003 r. miało to być rozwiązanie tymczasowe; wzywa do utworzenia specjalnego instrumentu finansowania bezpieczeństwa związanego ze współpracą na rzecz rozwoju;

28.  odnotowuje komunikat Komisji z dnia 7 czerwca 2016 r. w sprawie ustanowienia nowych ram partnerstwa z państwami trzecimi w ramach Europejskiego programu w zakresie migracji; zauważa, że wkład z budżetu UE i EFR na rzecz pakietu w kwocie 8 mld EUR obejmuje wyłącznie pomoc, która została już zaplanowana; apeluje, by nie zagrażać pomocy rozwojowej dla beneficjentów i finansować inicjatywy dotyczące migracji za pomocą nowych środków;

29.  wzywa do utworzenia instrumentu przeznaczonego dla wszystkich krajów i terytoriów zamorskich, dostosowanego do ich szczególnego statusu i przynależności do europejskiej rodziny; apeluje, by wdrożyć wzmocnioną współpracę między państwami AKP a krajami i terytoriami zamorskimi, aby włączyć je w zrównoważony rozwój sprzyjający włączeniu społecznemu w danym regionie oraz umożliwić lepszą integrację krajów i terytoriów zamorskich w ich otoczeniu regionalnym;

Wymiar handlowy: umowy o partnerstwie gospodarczym

30.  ponownie stwierdza, że umowy o partnerstwie gospodarczym są podstawą współpracy regionalnej i muszą być instrumentami rozwoju i integracji regionalnej; podkreśla zatem znaczenie wprowadzenia prawnie wiążących postanowień (dotyczących praw człowieka, norm socjalnych i środowiskowych) do wszystkich umów o partnerstwie gospodarczym i podkreśla, jak ważne jest stworzenie skutecznych systemów monitoringu, które obejmą szerokie spektrum społeczeństwa obywatelskiego w celu określenia wszelkich potencjalnych negatywnych skutków liberalizacji handlu i zapobiegania im;

31.  apeluje, by umowa będąca przedłużeniem umowy z Kotonu była porozumieniem o charakterze politycznego parasola, na mocy którego ustali się wiążące minimalne wymogi dla umów o partnerstwie gospodarczym, aby zapewnić ciągłość powiązań istniejących umów o partnerstwie gospodarczym w obecnej umowie z Kotonu ze zrównoważonymi przepisami dotyczącymi dobrego sprawowania władzy, poszanowania praw człowieka, w tym w społecznościach najbardziej narażonych, oraz poszanowania norm społecznych i środowiskowych, a także dlatego, że stworzyłaby ona wówczas odpowiednie ramy dla zrównoważonego rozwoju i spójności polityki; wzywa do prowadzenia wspólnej kontroli parlamentarnej i procesu monitorowania oddziaływania umowy o partnerstwie gospodarczym oraz mechanizmów monitorowania zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego;

°

°  °

32.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji UE, Radzie AKP, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz Prezydium Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP–UE.

(1)

http://www.europarl.europa.eu/intcoop/acp/03_01/pdf/mn3012634_en.pdf

(2)

http://www.epg.acp.int/fileadmin/user_upload/Georgetown_1992.pdf

(3)

https://ec.europa.eu/europeaid/sites/devco/files/communication-co-operation-acp-countries-in-the-eu-budget-com2003590_en.pdf

(4)

http://ec.europa.eu/europeaid/sites/devco/files/joint-consultation-paper-post-cotonou_en_0.pdf

(5)

Dz.U. C 310 z 25.8.2016, s. 19.

(6)

Dz.U. C 65 z 19.2.2016, s. 257.

(7)

Dz.U. C 67E z 18.3.2010, s. 120.

(8)

Dz.U. C 103E z 29.4.2004, s. 833.

(9)

http://www.europarl.europa.eu/intcoop/acp/2015_acp2/pdf/101905en.pdf

(10)

http://www.europarl.europa.eu/intcoop/acp/2015_acp2/pdf/1081264en.pdf

(11)

http://www.africa-eu-partnership.org/sites/default/files/documents/eas2007_joint_strategy_en.pdf

(12)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0336.

(13)

http://www.acp.int/content/acp-eu-stand-together-post-2015-development-agenda

(14)

http://www.epg.acp.int/fileadmin/user_upload/Sipopo_Declaration.pdf

(15)

Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/RES/69/313.

(16)

Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/RES/70/1.


OPINIA Komisji Spraw Zagranicznych (31.8.2016)

dla Komisji Rozwoju

w sprawie przyszłości stosunków AKP–UE po roku 2020

(2016/2053(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Javier Couso Permuy

WSKAZÓWKI

Komisja Spraw Zagranicznych zwraca się do Komisji Rozwoju, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  podkreśla, że stosunki między AKP i UE muszą zostać odbudowane na nowej podstawie, jako partnerstwo propagujące strategiczne interesy i wspólne wartości różnych partnerów oraz przyczyniające się do wzmocnienia zarządzania globalnego oraz ładu wielostronnego opartego na zasadach; podkreśla, że partnerstwo to musi dążyć do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju wyznaczonych przez Organizację Narodów Zjednoczonych, do zaspokojenia podstawowych potrzeb oraz do poszanowania praw człowieka, a także musi sprzyjać przewidywalności, jak i propagować odpowiedzialność za strategię współpracy na rzecz rozwoju;

2.  jest przekonany, że przegląd partnerstwa AKP–UE powinien uwzględnić rosnące znaczenie regionalizacji, aby uniknąć zwyczajnego narzucania ram politycznych Unii; podkreśla, że zasadnicze znaczenie ma pełne zaangażowanie się państw z grupy AKP w ten proces przeglądu, zarówno jako grupa, jak i jako poszczególne regiony; przypomina w związku z tym o roli organizacji regionalnych, takich jak Unia Afrykańska czy regionalne afrykańskie wspólnoty gospodarcze; z uwagi na różnice między trzema regionami partnerskimi – państwami Afryki, Karaibów i Pacyfiku – apeluje o silniejszą regionalizację i zróżnicowany wymiar instytucjonalny partnerstwa z państwami AKP,

3.  podkreśla znaczenie stosunków z państwami AKP, szczególnie w odniesieniu do sąsiedniego kontynentu afrykańskiego i obecnych szczególnych i rozwojowych stosunków z Unią Afrykańską; sugeruje, by w ramach przyszłej współpracy rozważono wskazanie najskuteczniejszych struktur i mechanizmów – co może oznaczać połączenie istniejących struktur i strategii politycznych funkcjonujących na podstawie umowy z Kotonu ze strukturami i politykami funkcjonującymi w oparciu o wspólną strategię Afryka–UE – oraz by zastosowano odpowiednie ramy dla stosunków z państwami regionu Karaibów i Pacyfiku; uważa, że przed podjęciem decyzji o przyszłości struktury instytucjonalnej stosunków AKP–UE należy przeprowadzić szczegółową analizę dotychczasowych osiągnięć i niepowodzeń w obecnie obowiązujących ramach;

4.  uważa, że choć silne sojusze polityczne oparte na wspólnych interesach i wartościach nadal powinny być podstawą partnerstwa z państwami AKP, to należy zacieśnić dalszą współpracę dotyczącą kwestii globalnych oraz stworzyć odpowiednie mechanizmy w celu skuteczniejszego sprostania aktualnym wyzwaniom o charakterze globalnym, takim jak zmiana klimatu i zasoby wodne, energia, bezpieczeństwo żywnościowe, przepływy migracyjne, terroryzm, ekstremizm, przestępczość międzynarodowa, różnorodność biologiczna, zdrowie i zagadnienia finansowe;

5.  przypomina o wybitnym znaczeniu zachowania spójności między kierunkami polityki zewnętrznej Unii, a także spójności między celami polityki wewnętrznej i zewnętrznej, w szczególności w dziedzinie handlu, rolnictwa, środowiska, energii, bezpieczeństwa i migracji; dodaje, że pełne przejęcie odpowiedzialności za partnerstwo AKP–UE przez państwa grupy AKP jest nadal ważnym aspektem, a przegląd powinien nadać temu partnerstwu nowy impuls polityczny, wykraczający poza wymagane dostosowania techniczne lub korekty instytucjonalne;

6.  podkreśla, że należy zacieśnić współpracę między AKP i UE w dziedzinach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, takich jak bezpieczeństwo, zapobieganie konfliktom – w tym w powiązaniu z ograniczaniem głodu i łagodzeniem skutków zmiany klimatu – prawa człowieka, praworządność i demokracja; zwraca w związku z tym uwagę, że możliwości dialogu politycznego w ramach art. 8 i 96 umowy z Kotonu nie zostały w pełni wykorzystane ani przez UE, ani przez państwa AKP; podkreśla istotną rolę Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP–UE w tym zakresie;

7.  przypomina, że poszanowanie praw człowieka, demokracji i praworządności, dobre rządy oraz inne istotne elementy, o których mowa w art. 9 umowy z Kotonu, stanowią fundament partnerstwa AKP–UE; zwraca uwagę na konieczność przestrzegania praw człowieka oraz na znaczenie drugiej części art. 9 obowiązującej umowy z Kotonu i zawartej w niej klauzuli demokratycznej rozwiniętej szerzej w art. 96; przypomina o znaczeniu pełnego wdrożenia tych przepisów, jeśli zachodzi taka konieczność;

8.  podkreśla, że różne mechanizmy umowy z Kotonu, takie jak dialog polityczny, wsparcie finansowe, właściwe środki i zawieszenie współpracy na rzecz rozwoju, powinny zostać jeszcze bardziej usprawnione, aby skutecznie przyczynić się do poprawy sytuacji w zakresie przestrzegania praw człowieka, zasad demokracji, praworządności i dobrych rządów, a zwłaszcza walki z korupcją;

9.  podkreśla, że jest istotne, aby to nowe partnerstwo po wygaśnięciu umowy z Kotonu przyniosło korzyści wszystkim stronom oraz by opierało się na zasadach wzajemnie wspieranego wzrostu i rozwoju UE i Afryki; uważa, że partnerstwo musi sprzyjać uprzemysłowieniu kontynentu afrykańskiego i rozwojowi rolnictwa oraz zachęcać do inwestowania w politykę innowacyjności i działać na rzecz zrównoważonego rozwoju;

10.  podkreśla, że oficjalna pomoc rozwojowa (ODA), zgodna z definicją celów zrównoważonego rozwoju ONZ i „programu z Addis Abeby” w sprawie finansowania rozwoju, ma wciąż kluczowe znaczenie dla państw AKP, a zwłaszcza krajów najsłabiej rozwiniętych (LDC); domaga się, by w pełni uwzględnić tę kwestię w przyszłych stosunkach AKP–UE po roku 2020; zwraca uwagę na podjęte przez Unię Europejską zobowiązania do zapewniania pomocy rozwojowej państwom AKP; ubolewa, że wiele państw członkowskich UE nie osiągnęło celu, jakim było przeznaczenie 0,7 % dochodu narodowego brutto (DNB) na ODA w 2015 r.; apeluje do wszystkich partnerów o pełne wywiązanie się ze zobowiązań;

11.  apeluje o włączenie do przeglądu ram współpracy AKP–UE programu działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030 jako jednolitego, uniwersalnego zbioru celów rozwojowych mającego zastosowanie do wszystkich podmiotów; uważa, że wspólna Rada AKP–UE powinna wydać konkretne zalecenia dotyczące osiągania celów zrównoważonego rozwoju w ramach współpracy AKP–UE;

12.  podkreśla w kontekście państw AKP znaczenie art. 12 obowiązującej umowy z Kotonu, która pozwala państwom AKP podejmować dialog na temat strategii politycznych UE, które mogą mieć wpływ na ich rozwój;

13.  zwraca uwagę na znaczenie umów o partnerstwie dla rządów państw AKP w celu zwiększenia ogólnej wydajności ich gospodarek; uważa, że nowe partnerstwo musi opierać się na rozwijaniu potencjału produkcyjnego państw zgodnie z jasno określoną logiką zrównoważonego rozwoju i bez nielegalnej eksploatacji zasobów naturalnych przez zagraniczne przedsiębiorstwa państwowe, przeprowadzić jak najkorzystniejsze procesy integracji regionalnej przy jednoczesnym wykorzystaniu istniejących struktur wspierających, takich jak Unia Afrykańska, uzupełnić tradycyjne rolnictwo o wydajne sposoby produkcji rolnej, dystrybucji i wprowadzania do obrotu produktów z korzyścią dla ludności oraz zwalczać masowy wykup ziemi prowadzony przez silne podmioty zagraniczne i krajowe; zaleca, by rozważyć prywatyzację państwowych zasobów naturalnych i usług publicznych; w związku z powyższym wzywa UE, by promowała w zainteresowanych państwach partnerskich wzmocnienie praw własności ziemi, w tym odpowiednią rejestrację gruntów i odpowiednie nadawanie tytułów własności do nich, aby przeciwdziałać gospodarczemu wykorzystywaniu najsłabszych grup społecznych;

14.  podkreśla rolę i wartość dodaną stosunków gospodarczych – szczególnie z udziałem małych i średnich przedsiębiorstw oraz gospodarstw rodzinnych obu stron; apeluje o szczególne środki służące wspieraniu wzmożonej wymiany;

15.  popiera decyzję ONZ o utworzeniu kompleksowego instrumentu prawnego w celu zadbania o to, by przedsiębiorstwa przestrzegały praw człowieka, tak by położyć kres wyzyskowi pracowników, współczesnym formom niewolnictwa, nielegalnemu przepływowi kapitału oraz finansowaniu terroryzmu i konfliktów zbrojnych; wzywa UE i państwa partnerskie AKP do zacieśnienia współpracy w dziedzinie zwalczania prania pieniędzy i uchylania się od opodatkowania;

16.  podkreśla w szczególności konieczność uwzględniania w przyszłych umowach o współpracy strategii zrównoważonego rozwoju mających na celu przeciwdziałanie zmianie klimatu, w tym należyte gospodarowanie zasobami wodnymi i zrównoważone praktyki rolnicze, aby zwiększyć bezpieczeństwo żywnościowe i bezpieczeństwo zaopatrzenia w wodę w celu zapewnienia zdrowego życia oraz wyeliminowania głodu i ubóstwa; dostrzega duże szanse na nową współpracę w kwestiach polityki klimatycznej i energetycznej, ochrony bioróżnorodności mórz, w tym innowacyjnych środków zwalczania nagromadzenia odpadów plastikowych w morzach, a także wspólnej pomocy w przypadku klęsk żywiołowych, poprzez utworzenie skutecznych „punktów kryzysowych”;

17.  podkreśla konieczność wspólnego znajdowania rozwiązań mających wyeliminować pierwotne przyczyny migracji w niektórych państwach AKP; uważa, że podejmowanie działań na rzecz skutecznych ram wielostronnych w zakresie zarządzania globalnymi przepływami migracyjnymi powinno stać się strategicznym priorytetem przyszłego partnerstwa AKP–UE;

18.  zwraca uwagę, że ramy przyszłego partnerstwa powinny umożliwić stosowanie kompleksowego podejścia do pokoju i bezpieczeństwa oraz że w tym kontekście należy ustanowić wystarczający zakres planowania i koordynacji, aby zapobiegać istniejącemu i ewentualnemu powielaniu zadań realizowanych w ramach regionalnego i krajowego wsparcia udzielanego przez państwa członkowskie UE i państwa AKP;

19.  uważa, że należy w jeszcze większym stopniu umocnić przepisy dotyczące pokoju i bezpieczeństwa oraz że w przyszłym partnerstwie należy zapewnić skuteczniejsze wspólne działania w zakresie zapobiegania konfliktom, w tym system wczesnego ostrzegania i mediacji, odbudowy pokoju i stawiania czoła wyzwaniom dotyczącym bezpieczeństwa na szczeblu ponadnarodowym, aby zmierzyć się z obecnymi transregionalnymi zagrożeniami dla bezpieczeństwa związanymi z terroryzmem i brutalnymi przejawami ekstremizmu, wszelkimi formami przemytu, w tym z handlem ludźmi, przemytem broni i narkotyków, a także piractwem, z którym borykają się państwa UE i AKP;

20.  podkreśla, że warunkiem niezbędnym do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju jest zapewnienie stabilnej sytuacji w zakresie bezpieczeństwa; popiera w związku z tym utworzenie instrumentu finansowego przeznaczonego do celów bezpieczeństwa i pokoju w ramach przyszłego partnerstwa między AKP i UE;

21.  wzywa do wzmocnienia politycznego wymiaru partnerstwa AKP–UE, w szczególności w celu umożliwienia wspólnego działania i zwiększenia wpływu na forach międzynarodowych; uważa, że partnerstwo między AKP i UE powinno dążyć do rozwijania współpracy z innymi partnerami na szczeblu światowym (takimi jak Unia Afrykańska i ONZ) oraz, w stosownych przypadkach, z innymi potęgami międzynarodowymi, a także pracować nad poprawą koordynacji i zacieśnieniem współpracy bez powielania działań lub misji, aby stawić czoła wyzwaniom wynikającym z wojen, konfliktów wewnętrznych, braku bezpieczeństwa, niestabilności i przemian;

22.  zachęca partnerów, by poszerzyli ramy obejmujące kwalifikujące się państwa i instytucje poza grupę państw AKP, o ile spełniają one ustalone wymagania; zwraca uwagę na konieczność przeprowadzenia przeglądu struktur dialogu AKP–UE i nadania im nowej dynamiki, aby zapewnić różnorodność partnerów w ramach dialogów instytucjonalnych na szczeblu parlamentarnym i na wysokim szczeblu politycznym; zachęca państwa AKP, by przeanalizowały perspektywy nawiązania bardziej zorganizowanych stosunków z państwami Azji, Ameryki Południowej, Bliskiego Wschodu i Ameryki Północnej w celu wymiany doświadczeń;

23.   podkreśla znaczenie Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP–UE dla promowania dialogu politycznego i dla rozwoju równoprawnego partnerstwa między państwami AKP a państwami UE.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

12.7.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

53

10

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Lars Adaktusson, Michèle Alliot-Marie, Nikos Androulakis, Francisco Assis, Petras Auštrevičius, Amjad Bashir, Mario Borghezio, Elmar Brok, Klaus Buchner, James Carver, Fabio Massimo Castaldo, Lorenzo Cesa, Javier Couso Permuy, Andi Cristea, Mark Demesmaeker, Georgios Epitideios, Knut Fleckenstein, Anna Elżbieta Fotyga, Eugen Freund, Michael Gahler, Sandra Kalniete, Manolis Kefalogiannis, Afzal Khan, Janusz Korwin-Mikke, Andrey Kovatchev, Eduard Kukan, Ilhan Kyuchyuk, Arne Lietz, Barbara Lochbihler, Sabine Lösing, Andrejs Mamikins, David McAllister, Tamás Meszerics, Francisco José Millán Mon, Javier Nart, Pier Antonio Panzeri, Demetris Papadakis, Ioan Mircea Paşcu, Vincent Peillon, Alojz Peterle, Tonino Picula, Cristian Dan Preda, Jozo Radoš, Sofia Sakorafa, Jacek Saryusz-Wolski, Jaromír Štětina, Charles Tannock, Ivo Vajgl, Geoffrey Van Orden, Hilde Vautmans, Boris Zala

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Laima Liucija Andrikienė, Andrzej Grzyb, Marek Jurek, Soraya Post, Igor Šoltes, Eleni Theocharous, Traian Ungureanu, Bodil Valero, Marie-Christine Vergiat

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Therese Comodini Cachia, Edouard Ferrand, Liliana Rodrigues, Janusz Zemke


OPINIA Komisji Handlu Międzynarodowego (19.7.2016)

dla Komisji Rozwoju

w sprawie przyszłości stosunków AKP–UE po roku 2020

(2016/2053(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Pedro Silva Pereira

WSKAZÓWKI

Komisja Handlu Międzynarodowego zwraca się do Komisji Rozwoju, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  zwraca uwagę, że obecna współpraca AKP–UE nie przyniosła optymalnych rezultatów stronom umowy, i dlatego podkreśla, że użycie tych samych instrumentów w stosunkach z państwami Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) w przyszłości może mieć jedynie ograniczony wpływ na ich rozwój;

2.  apeluje o skuteczne ramy na okres po wygaśnięciu umowy z Kotonu, dostosowane do nowych i pojawiających się globalnych wyzwań i oparte na podmiotowości i odpowiedzialności państw AKP, a także podkreśla pierwszoplanową rolę zrównoważonych celów rozwoju i praw człowieka; podkreśla, że ramy na okres po wygaśnięciu umowy z Kotonu muszą zostać określone w ścisłej współpracy z państwami AKP, w tym ze społeczeństwem obywatelskim, i w koordynacji z właściwymi organizacjami regionalnymi, a także muszą się opierać na analizie umowy o partnerstwie z Kotonu i doświadczeniach zdobytych podczas jej obowiązywania, przy czym należy unikać powielania działań i struktur; domaga się, aby wśród głównych celów tych nowych ram na okres po wygaśnięciu umowy z Kotonu znalazły się wzrost i rozwój; podkreśla, że zmieniona ogólna umowa ramowa, która jest prawnie wiążąca, a także regionalne umowy o partnerstwie gospodarczym i inne instrumenty handlowe, a mianowicie inicjatywa „wszystko oprócz broni” i ogólny system preferencji (GSP/GSP+), muszą wspierać sprawiedliwy i zrównoważony handel, integrację regionalną oraz, ostatecznie, tworzenie dobrobytu, zrównoważony rozwój oraz ograniczanie nierówności i ubóstwa, a także muszą zawierać możliwe do wyegzekwowania mechanizmy zapewniające przestrzeganie praw człowieka;

3.  przypomina, że umowy o partnerstwie gospodarczym stanowią kluczowy instrument rozwojowy wspierający ograniczenie ubóstwa w dłuższej perspektywie; podkreśla jednak, że liberalizacji handlu muszą towarzyszyć skuteczne środki i wspieranie rozwoju w zakresie budowania potencjału, zdolności produkcyjnych, eksportowych i w dziedzinie infrastruktury oraz rozwoju krajowego sektora prywatnego, szczególnie w przypadku krajów najsłabiej rozwiniętych, aby pomóc im w wykorzystaniu możliwości oferowanych przez handel;

4.  popiera utworzenie kontynentalnej strefy wolnego handlu, której celem jest pogłębienie integracji gospodarczej 54 państw kontynentu afrykańskiego; wzywa do ponownego zdefiniowania partnerstwa UE–AKP, aby dostosować je do utworzenia strefy wolnego handlu;

5.  zauważa, że handel jest jednym z trzech filarów umowy z Kotonu, i podkreśla, że proces dotyczący okresu po wygaśnięciu umowy z Kotonu powinien zapewnić ramy umożliwiające omawianie kwestii handlowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania ze wszystkimi państwami AKP i właściwymi zainteresowanymi stronami; wzywa do zawarcia umowy po wygaśnięciu umowy z Kotonu jako politycznej umowy ramowej, w której zostaną ustanowione minimalne wiążące wymogi dla umów o partnerstwie gospodarczym, w tym wspólny nadzór parlamentarny i zorganizowane mechanizmy monitorowania społeczeństwa obywatelskiego; wzywa Komisję do zapewnienia regularnego monitorowania wdrażania umów o partnerstwie gospodarczym w celu ich ewentualnej aktualizacji; apeluje o zacieśnienie sprawiedliwej i zrównoważonej współpracy handlowej przy jednoczesnym wspieraniu systemowych reform gospodarczych i uwzględnianiu specyfiki i priorytetów poszczególnych państw i regionów AKP; broni takich relacji handlowych, ale przy zastosowaniu podejścia opartego na wartościach i przy większej spójności polityki na rzecz rozwoju, zgodnie z tym co zaproponowano w komunikacie zatytułowanym „Handel z korzyścią dla wszystkich: W kierunku bardziej odpowiedzialnej polityki handlowej i inwestycyjnej”; apeluje o stworzenie ram na okres po wygaśnięciu umowy z Kotonu, które uwzględnią aspekt płci w handlu; jest zdania, że centralnymi elementami przyszłego partnerstwa gospodarczego powinny być wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu, tworzenie godnych miejsc pracy, zarządzanie gospodarcze, integracja regionalna, promowanie współpracy inwestycyjnej, rozwój sektora prywatnego (zwłaszcza mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw), dywersyfikacja gospodarcza, promowanie nowych gałęzi przemysłu, zrównoważony rozwój rolnictwa i zrównoważone zarządzanie zasobami naturalnymi;

6.  podkreśla, że nie tylko umowy handlowe, w tym umowy o partnerstwie gospodarczym, ale także inwestycje mają ogromne znaczenie dla rozwoju gospodarek państw AKP oraz dla ograniczania bezrobocia i wykluczenia społecznego; uważa, że w tym celu przyszłe ustalenia dotyczące okresu po roku 2020 powinny zapewnić odpowiednie zapisy wspierające procesy inwestycyjne;

7.  podkreśla, że ramy dotyczące okresu po wygaśnięciu umowy z Kotonu muszą promować zrównoważony rozwój, prawa człowieka, podstawowe normy pracy i dobre rządy, w tym poprzez zwalczanie korupcji i nielegalnych przepływów finansowych w oparciu o normy międzynarodowe; apeluje o solidne i możliwe do wyegzekwowania przepisy dotyczące zrównoważonego rozwoju oraz o właściwe ramy dla społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw; wzywa w szczególności do utrzymania w przyszłej umowie klauzuli dotyczącej „zasadniczych elementów” w zakresie praw człowieka, zgodnie z wytycznymi ONZ dotyczącymi biznesu i praw człowieka, aby klauzule powiązane zawarte w umowach o partnerstwie gospodarczym – zwłaszcza klauzule dotyczące niewykonania – nadal funkcjonowały po 2020 r.;

8.  uważa, że bardzo ważne jest, aby w ramach na okres po wygaśnięciu umowy z Kotonu wprowadzono środki ułatwiające handel w celu rozwinięcia wewnątrzafrykańskiej wymiany towarów przemysłowych i rolnych;

9.  zauważa, jak ważne jest odnowione Wspólne Zgromadzenie Parlamentarne AKP–UE i jego zaangażowanie na wszystkich etapach dyskusji dotyczących ram dla okresu po wygaśnięciu umowy z Kotonu, i broni silnego nadzoru parlamentarnego nad przyszłymi ramami; apeluje o zorientowane na wyniki i okresowe monitorowanie współpracy AKP–UE, zwłaszcza jeśli chodzi o prawa człowieka, handel, zrównoważony rozwój i sprawiedliwy handel;

10.  podkreśla, że absolutnie konieczne jest zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego i zainteresowanych stron, jak związki zawodowe, przedsiębiorstwa – w tym MŚP – oraz władze lokalne, w cały proces wdrażania umów o partnerstwie gospodarczym i w proces dotyczący okresu po wygaśnięciu umowy z Kotonu; apeluje do Komisji o promowanie uczestnictwa społeczeństwa obywatelskiego w formalnych stosunkach UE–AKP;

11.  przypomina zobowiązania dotyczące finansowania rozwoju przyjęte w planie działania z Addis Abeby i ich znaczenie dla realizacji celów zrównoważonego rozwoju; podkreśla potrzebę opracowania jasnych i przejrzystych zasad podatkowych z myślą o zwiększeniu przychodów krajowych; zwraca uwagę na znaczenie budowania zdolności handlowych, jako że industrializacja i dywersyfikacja gospodarek krajów AKP pozostaje ograniczona, a także zwraca się o gruntowną analizę potrzeb państw AKP w zakresie rozwoju handlu i inwestycji; zwraca się do UE o zapewnienie odpowiedniego i skutecznego finansowania pomocy na rzecz wymiany handlowej, aby promować transfer technologii i wspierać państwa AKP w ich staraniach na rzecz wdrożenia umowy WTO o ułatwieniach w handlu, stopniowej integracji z gospodarką światową i znalezienia się wyżej w globalnym i regionalnym łańcuchu wartości; zauważa, że pomoc finansowa musi być powiązana z konkretnymi projektami współpracy ukierunkowanymi na poprawę infrastruktury oraz systemów edukacyjnych i społecznych w państwach AKP;

12.  wzywa również UE do zwiększenia wsparcia w celu pomagania krajom bogatym w zasoby we wdrażaniu zasad przewidzianych w Inicjatywie przejrzystości w branżach wydobywczych, dotyczących większej przejrzystości i odpowiedzialności w sektorze naftowym, gazowym i górniczym.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

14.7.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

30

0

4

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

William (The Earl of) Dartmouth, Laima Liucija Andrikienė, Maria Arena, Karoline Graswander-Hainz, Yannick Jadot, Ska Keller, Jude Kirton-Darling, Alexander Graf Lambsdorff, Bernd Lange, Emmanuel Maurel, Anne-Marie Mineur, Sorin Moisă, Godelieve Quisthoudt-Rowohl, Inmaculada Rodríguez-Piñero Fernández, Marietje Schaake, Helmut Scholz, Joachim Schuster, Joachim Starbatty, Iuliu Winkler, Jan Zahradil

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Reimer Böge, Victor Boştinaru, Klaus Buchner, Seán Kelly, Gabriel Mato, Bolesław G. Piecha, Pedro Silva Pereira, Ramon Tremosa i Balcells, Wim van de Camp, Jarosław Wałęsa, Pablo Zalba Bidegain

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Mara Bizzotto, Bernd Kölmel, Jozo Radoš, Dariusz Rosati, Paul Rübig, Mylène Troszczynski


OPINIA Komisji Budżetowej (14.7.2016)

dla Komisji Rozwoju

w sprawie przyszłości stosunków AKP-UE po roku 2020

(2016/2053(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Eider Gardiazabal Rubial

WSKAZÓWKI

Komisja Budżetowa zwraca się do Komisji Rozwoju, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  jest przekonany, że jednoczesne wygaśnięcie umowy z Kotonu i wieloletnich ram finansowych Unii (WRF) jest okazją, by wreszcie podjąć decyzję w sprawie ujęcia w budżecie instrumentu w obszarze współpracy na rzecz rozwoju o największym zasięgu geograficznym – Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR), pod warunkiem jasnych gwarancji wyodrębnienia współpracy AKP-UE i utrzymania poziomu finansowania; uważa, że obecna struktura EFR jest anomalią powodującą szereg uchybień; podkreśla, że ujęcie EFR w budżecie zwiększy zasadność, skuteczność i przewidywalność pomocy rozwojowej, a jednocześnie zapewni lepszą spójność i widoczność polityki, pod warunkiem że te środki finansowe EFR będą uzupełniały aktualny budżet UE; ponownie zaznacza, że ujęcie EFR w budżecie umożliwi uproszczenie i harmonizację ram pomocy rozwojowej; przypomina, że nawet jeśli EFR zostanie ujęty w budżecie, powinien obejmować poziomy odniesienia dostosowane do współpracy UE, takie jak obecne poziomy odniesienia związane z rozwojem społecznym i zmianą klimatu;

2.  zauważa, że budżet Unii przewiduje już instrumenty ukierunkowane na konkretnych partnerów, oraz że ujęcie EFR w budżecie można zaprojektować tak, aby odzwierciedlało i wspierało uprzywilejowane stosunki AKP-UE z myślą o wspieraniu zrównoważonego rozwoju; wzywa Komisję do tego, by przed złożeniem niezbędnych wniosków w sprawie kolejnych WRF przedstawiła plan działania uwzględniający wspomniane powyżej kwestie;

3.  przypomina, że zwalczanie ubóstwa jest nadrzędnym celem Unii w dziedzinie współpracy na rzecz rozwoju oraz podstawową metodą eliminacji pierwotnych przyczyn przymusowej migracji i przymusowych wysiedleń; w kontekście funduszu powierniczego UE dla Afryki ostrzega przed wykorzystywaniem środków finansowych niezgodnie z ich przeznaczeniem i z celami ujętymi w podstawach prawnych; zaleca podejmowanie starań w celu dalszego wdrażania środków mających zwiększyć stopień autonomii i wzmocnić pozycję społeczności, co jednocześnie umożliwia im lepsze reprezentowanie ich własnych interesów w odpowiedzialny i zrównoważony sposób; przypomina również o pozytywnej roli Instrumentu na rzecz Pokoju w Afryce jako kluczowego instrumentu służącego stabilizacji oraz oczekuje, że przy okazji ujęcia EFR w budżecie zostanie znalezione rozwiązanie zapewniające kontynuację tego instrumentu w pełnej zgodności z Traktatem;

4.  odnotowuje komunikat Komisji z dnia 7 czerwca 2016 r. w sprawie ustanowienia nowych ram partnerstwa z państwami trzecimi w ramach Europejskiego programu w zakresie migracji; zauważa, że wkład z budżetu UE i EFR na rzecz pakietu w kwocie 8 mld EUR obejmuje wyłącznie pomoc, która już została zaplanowana; apeluje, aby nie zagrażać pomocy rozwojowej dla beneficjentów i by finansować inicjatywy dotyczące migracji za pomocą nowych środków;

5.  popiera łączenie dotacji i instrumentów finansowych, usprawnienie finansowania i zapewnianie zrównoważonego charakteru projektów, aby zmaksymalizować wpływ pomocy rozwojowej, a także zająć się nieprawidłowościami na rynku oraz lukami inwestycyjnymi; podkreśla, że innowacyjne finansowanie nie może zastępować dotacji ani zwalniać krajów rozwiniętych z odpowiedzialności za oficjalną pomoc rozwojową, a krajów rozwijających się – z odpowiedzialności za świadczenie podstawowych usług publicznych; odnotowuje zamiar uruchomienia planu inwestycji zagranicznych w Afryce i regionie Morza Śródziemnego w oparciu o przykład Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych; apeluje o zapewnienie wyraźnej dodatkowości względem istniejących instrumentów finansowych i platform na rzecz instrumentów łączonych, w tym dzięki nowym środkom, oraz o pełne zaangażowanie Parlamentu w ustanowienie tego planu.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

12.7.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

25

3

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Jean Arthuis, Reimer Böge, Lefteris Christoforou, Jean-Paul Denanot, Gérard Deprez, José Manuel Fernandes, Eider Gardiazabal Rubial, Jens Geier, Esteban González Pons, Ingeborg Gräßle, Iris Hoffmann, Bernd Kölmel, Zbigniew Kuźmiuk, Vladimír Maňka, Ernest Maragall, Siegfried Mureşan, Victor Negrescu, Liadh Ní Riada, Paul Rübig, Petri Sarvamaa, Patricija Šulin, Eleftherios Synadinos, Paul Tang, Indrek Tarand, Isabelle Thomas, Marco Zanni

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Marco Valli, Derek Vaughan


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Data przyjęcia

31.8.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

20

5

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Louis Aliot, Beatriz Becerra Basterrechea, Ignazio Corrao, Manuel dos Santos, Doru-Claudian Frunzulică, Nathan Gill, Charles Goerens, Enrique Guerrero Salom, Heidi Hautala, Maria Heubuch, György Hölvényi, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Stelios Kouloglou, Arne Lietz, Linda McAvan, Norbert Neuser, Maurice Ponga, Cristian Dan Preda, Lola Sánchez Caldentey, Eleni Theocharous, Paavo Väyrynen, Bogdan Brunon Wenta, Rainer Wieland, Anna Záborská

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Brian Hayes, Joachim Zeller

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Liliana Rodrigues


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO

20

+

ALDE

Beatriz Becerra Basterrechea, Charles Goerens, Paavo Väyrynen

ECR

Eleni Theocharous

EFDD

Ignazio Corrao

PPE

Brian Hayes, György Hölvényi, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Cristian Dan Preda, Bogdan Brunon Wenta, Rainer Wieland, Joachim Zeller, Anna Záborská

S&D

Doru-Claudian Frunzulică, Enrique Guerrero Salom, Arne Lietz, Linda McAvan, Norbert Neuser, Liliana Rodrigues, Manuel dos Santos

5

-

EFDD

Nathan Gill

GUE/NGL

Stelios Kouloglou, Lola Sánchez Caldentey

VERTS/ALE

Heidi Hautala, Maria Heubuch

1

0

ENF

Louis Aliot

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymali się

Informacja prawna