Procedure : 2015/0112(COD)
Stadium plenaire behandeling
Documentencyclus : A8-0277/2016

Ingediende teksten :

A8-0277/2016

Debatten :

PV 01/02/2017 - 18
CRE 01/02/2017 - 18

Stemmingen :

PV 02/02/2017 - 7.3
Stemverklaringen

Aangenomen teksten :

P8_TA(2017)0014

VERSLAG     ***I
PDF 607kWORD 78k
29.9.2016
PE 585.819v02-00 A8-0277/2016

over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 19/2013 tot uitvoering van de bilaterale vrijwaringsclausule en het stabilisatiemechanisme voor bananen in de handelsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Colombia en Peru, anderzijds, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 20/2013 tot uitvoering van de bilaterale vrijwaringsclausule en het stabilisatiemechanisme voor bananen in de Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Midden-Amerika, anderzijds

(COM(2015)0220 – C8-0131/2015 – 2015/0112(COD))

Commissie internationale handel

Rapporteur: Marielle de Sarnez

AMENDEMENTEN
ONTWERPWETGEVINGSRESOLUTIE VAN HET EUROPEES PARLEMENT
 BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE
 TOELICHTING
 PROCEDURE VAN DE TEN PRINCIPALE BEVOEGDE COMMISSIE

ONTWERPWETGEVINGSRESOLUTIE VAN HET EUROPEES PARLEMENT

over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 19/2013 tot uitvoering van de bilaterale vrijwaringsclausule en het stabilisatiemechanisme voor bananen in de handelsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Colombia en Peru, anderzijds, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 20/2013 tot uitvoering van de bilaterale vrijwaringsclausule en het stabilisatiemechanisme voor bananen in de Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Midden-Amerika, anderzijds

(COM(2015)0220 – C8-0131/2015 – 2015/0112(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

Het Europees Parlement,

–  gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2015)0220),

–  gezien artikel 294, lid 2, en artikel 207, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0131/2015),

–  gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

–  gezien artikel 59 van zijn Reglement,

–  gezien het verslag van de Commissie internationale handel (A8-0277/2016),

1.  stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

2.  hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaringen van het Europees Parlement en de Commissie die als bijlage bij de onderhavige resolutie zijn gevoegd;

3.  verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

4.  verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

Amendement    1

Voorstel voor een verordening

Overweging 4 bis (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

(4 bis)  Het is noodzakelijk om systematisch effectbeoordelingen uit te voeren en te gebruiken vóór de onderhandelingen over internationale handelsovereenkomsten, of vóór de uitbreiding van een overeenkomst naar nieuwe landen, die directe gevolgen hebben voor de economieën en de productie van de ultraperifere regio's van de Unie.

(Zie: – Mededeling van de Commissie COM(2008)0642 / De ultraperifere regio's: een troef voor Europa – Mededeling van de Commissie COM(2012)0287 / De ultraperifere regio's van de Europese Unie: naar een samenwerkingsverband voor slimme, duurzame en inclusieve groei)

Amendement    2

Voorstel voor een verordening

Overweging 4 ter (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

(4 ter)  Ecuador, dat samen met Colombia een van de belangrijkste producenten en leveranciers van bananen aan de Unie is, treedt toe tot de overeenkomst. Het huidige stabilisatiemechanisme voor bananen moet derhalve ook Ecuador omvatten. Er is echter gebleken dat de toepassing van het huidige stabilisatiemechanisme voor bananen niet efficiënt is. Uit ervaring blijkt inderdaad dat het mechanisme inflexibel is, waardoor de doeltreffendheid wordt belemmerd. In drie opeenvolgende jaren werd het vastgestelde drempelvolume voor de invoer vanuit Peru overschreden, maar zijn er geen maatregelen genomen. Daarom moeten er wijzigingen worden aangebracht om te waarborgen dat de toepasselijke procedure sneller is en wordt vereenvoudigd om de informatiestroom tussen het Europees Parlement, de Commissie en de lidstaten te verbeteren, in het bijzonder door middel van het opnemen van een vroege waarschuwing als 80 % van de drempelvolumes worden overschreden en door de instelling van een prijzenobservatorium.

Amendement  3

Voorstel voor een verordening

Artikel 1 – alinea 1 – punt 2 bis (nieuw)

Verordening (EU) nr. 19/2013

Artikel 1 – letter h

 

Bestaande tekst

Amendement

 

2 bis.  In artikel 1 wordt letter h) vervangen door:

h)  „overgangsperiode” voor een product waarvoor de lijsten inzake tariefafschaffing met betrekking tot goederen van oorsprong uit de Colombia en Peru, als vastgelegd in subsecties 1 en 2 van sectie B van aanhangsel 1 (Afschaffing van douanerechten) van bijlage 1 van de Overeenkomst („Lijst inzake tariefafschaffing”) voorziet in een tariefafschaffingsperiode van minder dan 10 jaar: 10 jaar na de datum van toepassing van de Overeenkomst; voor een product waarvoor de Lijst inzake tariefafschaffing voorziet in een tariefafschaffingsperiode van 10 jaar of meer: een tariefafschaffingsperiode plus 3 jaar.

"h)  „overgangsperiode” voor een product waarvoor de lijsten inzake tariefafschaffing met betrekking tot goederen van oorsprong uit de Colombia, Ecuador en Peru, als vastgelegd in subsecties 1 en 2 van sectie B van aanhangsel 1 (Afschaffing van douanerechten) van bijlage 1 van de Overeenkomst („Lijst inzake tariefafschaffing”) voorziet in een tariefafschaffingsperiode van minder dan 10 jaar: 10 jaar na de datum van toepassing van de Overeenkomst; voor een product waarvoor de Lijst inzake tariefafschaffing voorziet in een tariefafschaffingsperiode van 10 jaar of meer: een tariefafschaffingsperiode plus 3 jaar. Voor Ecuador vangt deze periode aan op de datum van zijn toetreding tot de overeenkomst."

Amendement    4

Voorstel voor een verordening

Artikel 1 – alinea 1 – punt 4 bis (nieuw)

Verordening (EU) nr. 19/2013

Artikel 15 – lid 2

 

Bestaande tekst

Amendement

 

4 bis.  Artikel 15, lid 2, wordt vervangen door:

2.  Een afzonderlijke jaarlijkse drempelvolume voor de invoer wordt vastgesteld voor de in lid 1 vermelde producten, als aangegeven in de tweede, de derde en de vierde kolom van de tabel in de bijlage. Zodra het drempelvolume voor Colombia of Peru tijdens het desbetreffende kalenderjaar wordt bereikt, stelt de Commissie, overeenkomstig de in artikel 14, lid 4, bedoelde spoedprocedure, een uitvoeringshandeling vast waardoor zij hetzij het preferentiële douanerecht dat wordt toegepast op producten van de desbetreffende oorsprong tijdens datzelfde jaar tijdelijk opschort voor een periode van niet meer dan drie maanden, die het eind van het kalenderjaar niet mag overschrijden, hetzij bepaalt dat een dergelijke opschorting niet passend is."

"2.  Een afzonderlijke jaarlijkse drempelvolume voor de invoer wordt vastgesteld voor de in lid 1 vermelde producten, als aangegeven in de tweede, de derde en de vierde kolom van de tabel in de bijlage. Zodra het drempelvolume voor Colombia, Ecuador of Peru tijdens het desbetreffende kalenderjaar wordt bereikt, stelt de Commissie, overeenkomstig de in artikel 14, lid 4, bedoelde spoedprocedure, een uitvoeringshandeling vast waardoor zij het preferentiële douanerecht dat wordt toegepast op producten van de desbetreffende oorsprong tijdens datzelfde jaar tijdelijk opschort voor een periode van niet meer dan drie maanden, die het eind van het kalenderjaar niet mag overschrijden."

(http://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32013R0019)

Motivering

Het Europees Parlement en de Raad moeten maandelijkse informatie verkrijgen over de invoer van bananen en de gevolgen van deze invoer analyseren voordat de drempel wordt bereikt. De overeenkomst tussen de EU en Colombia/Peru stelt: "zodra [...] het desbetreffende drempelvolume is bereikt, kan de EU het preferentiële douanerecht [...] schorsen" (bijlage I, aanhangsel 1, sectie A). Dit houdt in dat het mechanisme automatisch in werking gesteld kan worden zodra het drempelvolume wordt bereikt.

Amendement    5

Voorstel voor een verordening

Artikel 1 – alinea 1 – punt 4 ter (nieuw)

Verordening (EU) nr. 19/2013

Artikel 15 – lid 2 bis (nieuw)

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

4 ter.  Aan artikel 15 wordt het volgende lid toegevoegd:

 

“2 bis.  De Commissie stelt het Europees Parlement en de Raad op de hoogte van de ontwikkeling van de invoer van bananen uit Colombia, Ecuador en Peru en de gevolgen daarvan voor de markt van de Unie en de Europese producenten. Daartoe voert zij uiterlijk 1 oktober van elk jaar een jaarlijkse analyse uit van de negen voorafgaande maanden van het afgelopen jaar, en deelt die analyse mee aan het Europees Parlement en de Raad.

 

Met deze analyse wordt het mogelijk zowel de risico's van een eventuele destabilisatie van de markt te evalueren als vooruit te lopen op de ontwikkelingen met betrekking tot de invoer in de rest van het kalenderjaar. Hiertoe houdt de Commissie rekening met alle informatie die in de loop van het jaar is verkregen, in het bijzonder met betrekking tot Europese productievolumes, invoervolumes, verkoopprijzen op de Europese bananenmarkt, met name in bananenproducerende landen, en de prijzen in het buitenland. De Commissie beoordeelt eveneens de gevolgen voor de Europese producenten, met name wat betreft werkgelegenheid en inkomsten.

 

Indien de invoervolumes 80 % van het in de bijlage bij deze verordening vastgestelde drempelvolume voor de toepassing van het stabilisatiemechanisme bereiken voor een of meer landen die partij zijn bij de overeenkomst, stelt de Commissie het Europees Parlement en de Raad daarvan schriftelijk formeel in kennis en voorziet zij hen van een analyse van de gevolgen van de invoer voor de Europese bananenmarkt. ”

Amendement    6

Voorstel voor een verordening

Artikel 1 – alinea 1 – punt 4 quater (nieuw)

Verordening (EU) nr. 19/2013

Artikel 15 – lid 3

 

Bestaande tekst

Amendement

 

4 quater.  Artikel 15, lid 3, wordt geschrapt.

"3.  Wanneer zij besluit of er maatregelen moeten worden getroffen overeenkomstig lid 2, houdt de Commissie rekening met de gevolgen van de betreffende invoer op de situatie van de markt voor bananen in de Unie. Bij deze beoordeling worden factoren betrokken als de gevolgen van de betreffende invoer voor het prijspeil in de Unie, de ontwikkeling van de invoer uit overige bronnen en de algehele stabiliteit van de markt in de Unie.

 

(http://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32013R0019&qid=1472813829241)

Amendement    7

Voorstel voor een verordening

Artikel 1 – alinea 1 – punt 4 quinquies (nieuw)

Verordening (EU) nr. 19/2013

Artikel 15 – lid 3 bis (nieuw)

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

4 quinquies.  Aan artikel 15 wordt het volgende lid toegevoegd:

 

“3 bis.  Om een nauwkeuriger evaluatie mogelijk te maken van de invoer en de toestand van de Europese bananenmarkt voert de Commissie nauwkeurige statistische instrumenten in die rekening houden met de ontwikkeling van het invoervolume en de invoerprijzen van bananen, ook op maandelijkse basis en met specifieke verwijzing naar de producerende landen in de Unie." De Commissie publiceert op haar internetsite de gegevens inzake de prijsontwikkeling van groene bananen op de Europese bananenmarkt en actualiseert deze gegevens elke drie maanden. De Commissie kan ad-hocmonitoringbijeenkomsten bijeenroepen die bijgewoond worden de lidstaten en belanghebbenden. ”

Amendement    8

Voorstel voor een verordening

Artikel 1 – alinea 1 – punt 4 sexies (nieuw)

Verordening (EU) nr. 19/2013

Artikel 15 – lid 7 bis (nieuw)

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

4 sexies.  Aan artikel 15 wordt het volgende lid toegevoegd:

 

“7 bis.  De Commissie dient vóór 1 januari 2019 bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in over de toepassing van het stabilisatiemechanisme voor bananen. Dit verslag bevat een evaluatie van de ontwikkeling van de invoer van bananen en de gevolgen daarvan voor de markt en de producenten van de Unie. Indien in dit verslag wordt aangegeven dat sprake is van een ernstige verslechtering of een dreigende ernstige verslechtering van de situatie op de bananenmarkt van de Unie en/of voor de Europese producenten, overweegt de Commissie het nemen van passende maatregelen, waaronder begeleidende compenserende maatregelen. ”

Amendement    9

Voorstel voor een verordening

Artikel 2 – punt 1 bis (nieuw)

Verordening (EU) nr. 20/2013

Artikel 15 – lid 2

 

Bestaande tekst

Amendement

 

1 bis.  Artikel 15, lid 2, wordt vervangen door:

2.  Een afzonderlijk jaarlijks drempelvolume voor de invoer wordt vastgesteld voor de invoer van producten bedoeld in lid 1, als aangegeven in de tabel in de bijlage. De invoer van de in lid 1 bedoelde producten tegen het preferentiële douanerecht wordt onderworpen, in aanvulling op het bewijs van oorsprong zoals vastgesteld in bijlage II (betreffende de definitie van het begrip "producten van oorsprong" en methoden van administratieve samenwerking) van de Overeenkomst, aan de overlegging van een uitvoercertificaat dat is uitgegeven door de bevoegde autoriteit van de republiek van het Midden-Amerikaanse land waaruit de producten worden uitgevoerd. Zodra het drempelvolume voor een Midden-Amerikaans land tijdens het desbetreffende kalenderjaar wordt bereikt, stelt de Commissie, overeenkomstig de in artikel 14, lid 4, bedoelde spoedprocedure, een uitvoeringshandeling vast waarbij zij hetzij het preferentiële douanerecht dat wordt toegepast op producten van de desbetreffende oorsprong tijdens datzelfde jaar tijdelijk opschort voor een periode van niet meer dan drie maanden, die het eind van het kalenderjaar niet mag overschrijden, hetzij bepaalt dat een dergelijke opschorting niet passend is.

"2.  Een afzonderlijk jaarlijks drempelvolume voor de invoer wordt vastgesteld voor de invoer van producten bedoeld in lid 1, als aangegeven in de tabel in de bijlage. De invoer van de in lid 1 bedoelde producten tegen het preferentiële douanerecht wordt onderworpen, in aanvulling op het bewijs van oorsprong zoals vastgesteld in bijlage II (betreffende de definitie van het begrip "producten van oorsprong" en methoden van administratieve samenwerking) van de Overeenkomst, aan de overlegging van een uitvoercertificaat dat is uitgegeven door de bevoegde autoriteit van de republiek van het Midden-Amerikaanse land waaruit de producten worden uitgevoerd. Zodra het drempelvolume voor een Midden-Amerikaans land tijdens het desbetreffende kalenderjaar wordt bereikt, stelt de Commissie, overeenkomstig de in artikel 14, lid 4, bedoelde spoedprocedure, een uitvoeringshandeling vast waarbij zij het preferentiële douanerecht dat wordt toegepast op producten van de desbetreffende oorsprong tijdens datzelfde jaar tijdelijk opschort voor een periode van niet meer dan drie maanden, die het eind van het kalenderjaar niet mag overschrijden."

(http://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX%3A32013R0020)

Motivering

Het Europees Parlement en de Raad moeten maandelijkse informatie verkrijgen over de invoer van bananen en de gevolgen van deze invoer analyseren voordat de drempel wordt bereikt. De overeenkomst tussen de EU en Midden-Amerika stelt: "zodra het desbetreffende drempelvolume wordt bereikt, kan de EU het preferentiële douanerecht tijdelijk schorsen." Dit houdt in dat het mechanisme automatisch in werking gesteld kan worden zodra het drempelvolume wordt bereikt.

Amendement    10

Voorstel voor een verordening

Artikel 2 – punt 1 ter (nieuw)

Verordening (EU) nr. 20/2013

Artikel 15 – lid 2 bis (nieuw)

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

1 ter.  Aan artikel 15 wordt het volgende lid toegevoegd:

 

“2 bis.   De Commissie stelt het Europees Parlement en de Raad op de hoogte van de ontwikkeling van de invoer van bananen afkomstig van Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua en Panama en de gevolgen daarvan voor de markt van de Unie en de Europese producenten. Daartoe voert zij uiterlijk 1 oktober van elk jaar een jaarlijkse analyse uit van de negen voorafgaande maanden van het afgelopen jaar, en deelt die analyse mee aan het Europees Parlement en de Raad.

 

Met deze analyse wordt het mogelijk zowel de risico's van een eventuele destabilisatie van de markt te evalueren als vooruit te lopen op de ontwikkelingen met betrekking tot de invoer in de rest van het kalenderjaar. Hiertoe houdt de Commissie rekening met alle informatie die in de loop van het jaar is verkregen, in het bijzonder met betrekking tot Europese productievolumes, invoervolumes, verkoopprijzen op de Europese bananenmarkt, met name in bananenproducerende landen, en de prijzen in het buitenland. De Commissie beoordeelt eveneens de gevolgen voor de Europese producenten, met name wat betreft werkgelegenheid en inkomsten.

 

Indien de invoervolumes 80 % van het in de bijlage bij deze verordening vastgestelde drempelvolume voor de toepassing van het stabilisatiemechanisme bereiken voor een of meer landen die partij zijn bij de overeenkomst, stelt de Commissie het Europees Parlement en de Raad daarvan schriftelijk formeel in kennis en voorziet zij hen van een analyse van de gevolgen van de invoer voor de Europese bananenmarkt. ”

Amendement    11

Voorstel voor een verordening

Artikel 2 – punt 1 quater (nieuw)

Verordening (EU) nr. 20/2013

Artikel 15 – lid 3

 

Bestaande tekst

Amendement

 

1 quater.  Artikel 15, lid 3, wordt geschrapt.

3.  Wanneer zij besluit of er maatregelen moeten worden getroffen overeenkomstig lid 2, houdt de Commissie rekening met de gevolgen van de betreffende invoer op de situatie van de markt voor bananen in de Unie. Bij deze beoordeling worden betrokken factoren als: gevolgen van de betreffende invoer voor het prijspeil in de Unie, ontwikkeling van de invoer uit overige bronnen, algehele stabiliteit van de markt in de Unie.

 

(http://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX%3A32013R0020)

Amendement    12

Voorstel voor een verordening

Artikel 2 – punt 1 quinquies (nieuw)

Verordening (EU) nr. 20/2013

Artikel 15 – lid 3 bis (nieuw)

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

1 quinquies.  Aan artikel 15 wordt het volgende lid toegevoegd:

 

“3 bis.  Om een nauwkeuriger evaluatie mogelijk te maken van de invoer en de toestand van de Europese bananenmarkt voert de Commissie nauwkeurige statistische instrumenten in die rekening houden met de ontwikkeling van het invoervolume en de invoerprijzen van bananen, ook op maandelijkse basis en met specifieke verwijzing naar de producerende landen in de Unie. De Commissie publiceert op haar internetsite de gegevens inzake de prijsontwikkeling van groene bananen op de Europese bananenmarkt en actualiseert deze gegevens elke drie maanden. De Commissie kan ad-hocmonitoringbijeenkomsten bijeenroepen die bijgewoond worden de lidstaten en belanghebbenden. ”

Amendement    13

Voorstel voor een verordening

Artikel 2 – punt 1 sexies (nieuw)

Verordening (EU) nr. 20/2013

Artikel 15 – lid 7 bis (nieuw)

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

1 sexies.  Aan artikel 15 wordt het volgende lid toegevoegd:

 

“7 bis. De Commissie dient vóór 1 januari 2019 bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in over de toepassing van het stabilisatiemechanisme voor bananen. Dit verslag bevat een evaluatie van de ontwikkeling van de invoer van bananen en de gevolgen daarvan voor de markt en de producenten van de Unie. Indien in dit verslag wordt aangegeven dat sprake is van een ernstige verslechtering of een dreigende ernstige verslechtering van de situatie op de bananenmarkt van de Unie en/of voor de Europese producenten, overweegt de Commissie het nemen van passende maatregelen, waaronder begeleidende compenserende maatregelen. ”


BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE

GEZAMENLIJKE VERKLARING

Het Europees Parlement en de Commissie zijn het eens over het belang van nauwe samenwerking bij het toezicht op de uitvoering van de Overeenkomst en van Verordening (EU) nr. 19/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 15 januari 2013 tot uitvoering van de bilaterale vrijwaringsclausule en het stabilisatiemechanisme voor bananen in de handelsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Colombia, Ecuador en Peru, anderzijds ( 1 ). Met het oog hierop komen zij het volgende overeen:

–  Op verzoek van de bevoegde commissie van het Europees Parlement, brengt de Commissie verslag uit over alle kwesties die verband houden met de naleving door Colombia, Ecuador en Peru van hun verplichtingen inzake handel en duurzame ontwikkeling.

–  Als het Europees Parlement een aanbeveling goedkeurt om een vrijwaringsonderzoek te openen, zal de Commissie zorgvuldig onderzoeken of aan de in Verordening (EU) nr. 19/2013 opgenomen voorwaarden voor een opening ambtshalve is voldaan. Als de Commissie van mening is dat dit niet het geval is, dient zij een verslag in bij de bevoegde commissie van het Europees Parlement met een toelichting van alle factoren die voor de opening van een dergelijk onderzoek relevant zijn.

–  De Commissie voert vóór 1 januari 2019 een beoordeling uit van de situatie van Europese bananenproducenten, overeenkomstig artikel 15, lid 7 bis van deze verordening. Indien wordt vastgesteld dat sprake is van een ernstige verslechtering of een dreigende ernstige verslechtering van de markt of van de situatie voor Europese producenten, kunnen passende maatregelen overwogen worden, hetzij een verlenging van de toepassing van het mechanisme, met instemming van de landen die partij zijn bij de overeenkomst, hetzij compenserende maatregelen. De Commissie zal na 2020 jaarlijkse analyses blijven uitvoeren van de situatie betreffende de markt en de Europese producenten, die eventueel aanleiding kunnen geven tot het nemen van steunmaatregelen.

GEZAMENLIJKE VERKLARING

Het Europees Parlement en de Commissie zijn het eens over het belang van nauwe samenwerking bij het toezicht op de uitvoering van de Overeenkomst en van Verordening (EU) nr. 20/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 15 januari 2013 tot uitvoering van de bilaterale vrijwaringsclausule en het stabilisatiemechanisme voor bananen in de handelsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua en Panama, anderzijds ( 1 ). Met het oog hierop komen zij het volgende overeen:

–  Op verzoek van de bevoegde commissie van het Europees Parlement, brengt de Commissie verslag uit over alle kwesties die verband houden met de naleving door Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua en Panama van hun verplichtingen inzake handel en duurzame ontwikkeling.

–  Als het Europees Parlement een aanbeveling goedkeurt om een vrijwaringsonderzoek te openen, zal de Commissie zorgvuldig onderzoeken of aan de in Verordening (EU) nr. 20/2013 opgenomen voorwaarden voor een opening ambtshalve is voldaan. Als de Commissie van mening is dat dit niet het geval is, dient zij een verslag in bij de bevoegde commissie van het Europees Parlement met een toelichting van alle factoren die voor de opening van een dergelijk onderzoek relevant zijn.

–  De Commissie voert vóór 1 januari 2019 een beoordeling uit van de situatie van Europese bananenproducenten, overeenkomstig artikel 15, lid 7 bis van deze verordening. Indien wordt vastgesteld dat sprake is van een ernstige verslechtering of een dreigende ernstige verslechtering van de markt of van de situatie voor Europese producenten, kunnen passende maatregelen overwogen worden, hetzij een verlenging van de toepassing van het mechanisme, met instemming van de landen die partij zijn bij de overeenkomst, hetzij compenserende maatregelen. De Commissie zal na 2020 jaarlijkse analyses blijven uitvoeren van de situatie betreffende de markt en de Europese producenten, die eventueel aanleiding kunnen geven tot het nemen van steunmaatregelen.


TOELICHTING

1. Situatie van de markt voor bananen in de Europese Unie:

1.1 Consumptie:

Bananen zijn het meest geconsumeerde fruit ter wereld. De Europese Unie is de grootste bananenmarkt en vertegenwoordigt ongeveer een derde van de wereldwijde uitvoer. In 2015 zijn in de Unie 5,8 miljoen ton bananen geconsumeerd en de vraag neemt de laatste jaren toe. Europa voert voornamelijk uit de landen van Midden- en Zuid-Amerika in. Ecuador is de grootste exporteur van bananen naar de Unie, met 1 360 811 ton in 2015. Daarna komen Colombia (1 314 955 ton in 2015) en Costa Rica (947 749 ton in 2015). In totaal bedraagt de invoer van de Unie 5,2 miljoen ton, waarvan 1,1 miljoen ton vrij van douanerechten uit de ACS-landen. Deze invoer komt overeen met 88,7 % van de geconsumeerde bananen in Europa. Het resterende marktaandeel, 11,4 % van de Europese bananenconsumptie, komt voor rekening van de Europese producenten. Dit aandeel geeft de laatste jaren een afname te zien en was drie jaar geleden nog 12,6 %. Van deze afname profiteren uitsluitend niet-ACS-landen. Het aandeel van de invoer van bananen uit de ACS-landen is gedurende dezelfde periode met 1,2 % afgenomen.

1.2 Productie:

In 2015 hebben de Europese producenten 669 673 ton bananen op de interne markt gebracht. De gehele bananenproductie is voor deze markt bestemd. Er zijn vijf Europese landen die bananen produceren. De grootste producent is Spanje die de helft van het Europese aanbod voor zijn rekening neemt (381 827 ton in 2015); Frankrijk komt op de tweede plaats met 263 022 ton bananen in 2015); Portugal is de derde producent (18 645 ton in 2015). De productie van deze drie landen vindt uitsluitend plaats in hun ultraperifere regio's: de Canarische eilanden van Spanje, Guadeloupe en Martinique van Frankrijk, Madeira en de Azoren van Portugal. Cyprus en Griekenland zijn de twee andere Europese landen die een bananenproductie kennen, die echter beperkt is.

Voor genoemde eilanden speelt de productie van bananen een zeer belangrijke economische rol. 37 000 banen zijn er direct of indirect mee gemoeid, wat de bananenproductie tot een van de voornaamste activiteiten in deze regio's maakt. Zij garandeert de levensvatbaarheid van de scheepvaartdiensten waardoor de regelmatige bevoorrading van deze regio's vanuit West-Europa mogelijk is en de kosten van het levensonderhoud op de eilanden worden gematigd. Bovendien is de sector een voorbeeld van duurzaamheid. De Europese producenten leven de sociale normen en de normen op het gebied van gezondheid en milieu na die tot de strengste ter wereld behoren. Op de Franse Antillen hebben de verantwoordelijken van de sector geïnvesteerd in beroepsopleidingen om optimale praktijken op het gebied van duurzame landbouw, onderzoek en ontwikkeling te bevorderen.

2. Bescherming van het gevoelige landbouwproduct banaan, in het kader van de handelsovereenkomsten

2.1 Ontwikkeling van de Europese markt:

De Europese bananenmarkt is geleidelijk opengesteld voor concurrentie door producenten uit derde landen. In het kader van de in februari 1993 vastgestelde gemeenschappelijke marktordening voor landbouwproducten, heeft de Unie besloten om de bananenproducenten uit de ACS-landen vrije toegang verlenen. Deze handelspreferentie is echter door verschillende Latijns-Amerikaanse landen en de Verenigde Staten aangevochten omdat zij in strijd met de regels van de WHO werd geacht. Als gevolg van een uitspraak van de organisatie heeft de Unie in het kader van de akkoorden van Genève van 2009 moeten toestemmen in de geleidelijke verlaging van het jaarlijkse douanetarief tot 114 euro/ton in 2017 voor de bananen afkomstig uit landen die niet tot de ACS behoren.

Voorts heeft de Unie in december 2012 een vrijhandelsovereenkomst gesloten met Colombia en Peru en een associatieovereenkomst met Midden-Amerika waarin voorzien wordt in de geleidelijke verlaging van de douanetarieven voor bananen tot een bedrag van 75 euro/ton op 1 januari 2020. Ecuador, dat na ratificering door de partijen deel zal nemen aan de overeenkomst met Colombia en Peru, zal ook van deze verlagingen profiteren.

Deze preferentiële tarieven voor landen die de Unie op de bananenmarkt beconcurreren hebben een toename van de invoer tot gevolg. Deze is in 2015 met 3 % toegenomen, in 2014 met 6 % en in 2013 met 5 %.

2.2 De Europese beschermingsinstrumenten van de banaan in het kader van de overeenkomst:

Deze toegenomen internationale concurrentie vanwege de verlaging van de douanetarieven voor bananen uit niet-ACS-landen, heeft ertoe geleid dat de Commissie bananen in de lijst "gevoelige" landbouwproducten van de Unie heeft opgenomen en via handelsinstrumenten beschermt. De overeenkomst tussen de Europese Unie, Colombia en Peru, waarbij Ecuador partij wordt, alsook de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Midden-Amerika bevatten twee beschermingsmechanismen waarmee gezorgd kan worden dat massale invoer uit een of meer van deze landen de Europese markt niet verstoort en de producenten in de Unie niet in de problemen brengt. De Verordeningen 19/2013 en 20/2013 van het Parlement en de Raad zijn het juridische instrument waarin de werking van de mechanismen uiteengezet wordt en de bepalingen van vrijhandels- en associatieovereenkomsten tot uitvoering wordt gebracht. De door de Commissie voorgestelde wijzigingen nemen de toetreding van Ecuador tot de overeenkomst met Colombia en Peru in aanmerking.

Een van de twee instrumenten betreft de bilaterale vrijwaringsclausule die gedurende de tien eerste jaren van de toepassing van de overeenkomst van kracht zal zijn. Zij maakt het mogelijk de tariefverlaging op te schorten of de douanerechten te verhogen als sprake is van een zodanig belangrijke toename van de invoer uit Colombia, Peru en Ecuador of Midden-Amerika dat de bedrijfstak van de Unie ernstige schade dreigt te ondervinden. De latere toetreding van Ecuador heeft tot gevolg dat de clausule op dit land op een later tijdstip van toepassing zal zijn dan op Colombia en Peru, maar voor ieder van de drie handelspartners dezelfde periode van tien jaar zal gelden.

Het tweede instrument betreft het stabilisatiemechanisme. Het resultaat van dit instrument komt overeen met dat van de clausule maar voor de inwerkingtreding hoeft geen procedure geopend te worden om te onderzoeken of van schade sprake is. Het mechanisme kan worden geactiveerd als een drempelvolume voor in de Unie ingevoerde bananen is overschreden. Die drempel is ieder jaar op een ander niveau voor de partijen bij de overeenkomst vastgesteld. Dit maakt het gebruik van het mechanisme gemakkelijker, gezien het feit dat de Commissie bij overschrijding van de drempel verplicht is te handelen. Zij kan, na een beoordeling van de gevolgen van de overschrijding voor de situatie van de markt in de Unie, het mechanisme direct activeren. In de praktijk heeft de Commissie het mechanisme nooit geactiveerd ondanks dat er gedurende drie jaar overschrijdingen hebben plaatsgevonden, van 2013 tot en met 2015 door Peru en in 2015 door Guatemala. De Commissie was tot het oordeel gekomen dat deze overschrijdingen de Europese markt hebben verstoord en de activering van het mechanisme niet rechtvaardigden. Evenals de vrijwaringsclausule is het mechanisme tijdelijk en is op 1 januari 2020 verlopen.

3. Een betere bescherming van de Europese producenten

3.1 Meer transparantie:

De wijziging van de verordening moet een doeltreffende bescherming van de Europese producenten waarborgen. Zij moet het mogelijk maken de toename van de invoer van bananen in de Unie beter te voorspellen, daarop beter te anticiperen en beter te reageren.

Daarom stelt de rapporteur voor dat de Commissie het Europees Parlement en de Raad voortaan op permanente basis informeert over de ontwikkeling van de invoer van bananen op de markt van de Unie, zodat kan worden geanticipeerd op de risico's van drempeloverschrijding. De Commissie moet dan, zodra een aanzienlijke toename van de invoer in een gegeven land plaatsvindt die ertoe leidt dat het drempelvolume dreigt te worden bereikt, het Europees Parlement en de Raad inlichten. Deze kennisgeving wordt schriftelijk gedaan.

Voorts moeten de databanken van Eurostat die door de Commissie gebruikt worden voor de beoordeling van de ontwikkeling van de hoeveelheden bananen op de Europese markt, verbeterd en geharmoniseerd worden, om een nauwkeurige evaluatie van de marktsituatie in de Unie te kunnen verrichten.

Ten slotte hoopt de rapporteur dat de Commissie de bedoeling heeft de duur van het stabilisatiemechanisme tot na 2020 te verlengen, teneinde de Europese bedrijfstak tegen toename van de invoer uit derde landen te beschermen. Dit kan door middel van een gezamenlijke verklaring met het Parlement, met de mogelijkheid voor de Raad om zich hierbij aan te sluiten. Mochten niet alle staten die partij zijn bij de overeenkomst hun goedkeuring verlenen aan deze verlenging moet de Commissie corrigerende maatregelen overwegen.

3.2 Handhaving van de strenge normen voor de Europese bananensector:

Het belang van de bedrijfstak bananen voor de economische ontwikkeling van talrijke Europese ultraperifere regio's en de inspanningen van de bedrijfstak om de productie van bananen zo duurzaam mogelijk te maken zouden ons ertoe moeten aanzetten deze sector in stand te houden en ervoor te zorgen dat de gesloten internationale overeenkomsten geen bedreiging vormen voor deze bananenproductie.

De strikte normen die de Europese Unie aan zijn producenten op sociaal en milieugebied oplegt moeten onze producenten een troef opleveren.

Het handelsbeleid van de Unie moet derhalve bijdragen aan de instandhouding van het hoge niveau van deze Europese normen en streven naar de naleving van dergelijke normen op wereldniveau, en niet bijdragen aan een race naar de bodem.

Daarom is het cruciaal dat de bananensector als "gevoelige" Europese sector adequaat en doeltreffend beschermd wordt.


PROCEDURE VAN DE TEN PRINCIPALE BEVOEGDE COMMISSIE

Titel

Bilaterale vrijwaringsclausule en het stabilisatiemechanisme voor bananen in de handelsovereenkomst tussen de EU en haar lidstaten, enerzijds, en Colombia en Peru, anderzijds

Document- en procedurenummers

COM(2015)0220 – C8-0131/2015 – 2015/0112(COD)

Datum indiening bij EP

26.5.2015

 

 

 

Commissie ten principale

       Datum bekendmaking

INTA

8.6.2015

 

 

 

Medeadviserende commissies

       Datum bekendmaking

AGRI

8.6.2015

 

 

 

Geen advies

       Datum besluit

AGRI

17.6.2015

 

 

 

Rapporteurs

       Datum benoeming

Marielle de Sarnez

15.6.2015

 

 

 

Behandeling in de commissie

30.11.2015

31.8.2016

 

 

Datum goedkeuring

26.9.2016

 

 

 

Uitslag eindstemming

+:

–:

0:

32

1

2

Bij de eindstemming aanwezige leden

Laima Liucija Andrikienė, David Campbell Bannerman, Daniel Caspary, Marielle de Sarnez, Eleonora Forenza, Karoline Graswander-Hainz, Alexander Graf Lambsdorff, Bernd Lange, David Martin, Emmanuel Maurel, Emma McClarkin, Anne-Marie Mineur, Sorin Moisă, Alessia Maria Mosca, Franz Obermayr, Inmaculada Rodríguez-Piñero Fernández, Tokia Saïfi, Marietje Schaake, Helmut Scholz, Joachim Schuster, Joachim Starbatty, Iuliu Winkler, Jan Zahradil

Bij de eindstemming aanwezige vaste plaatsvervangers

Eric Andrieu, Reimer Böge, José Bové, Edouard Ferrand, Gabriel Mato, Frédérique Ries, Jarosław Wałęsa

Bij de eindstemming aanwezige plaatsvervangers (art. 200, lid 2)

Werner Kuhn, Verónica Lope Fontagné, Francisco José Millán Mon, Cláudia Monteiro de Aguiar, Milan Zver

Datum indiening

29.9.2016

Juridische mededeling