Διαδικασία : 2015/2254(INL)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0283/2016

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0283/2016

Συζήτηση :

PV 25/10/2016 - 3
CRE 25/10/2016 - 3

Ψηφοφορία :

PV 25/10/2016 - 7.9
CRE 25/10/2016 - 7.9
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2016)0409

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 1035kWORD 113k
10.10.2016
PE 576.988v02-00 A8-0283/2016

που περιέχει συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά με τη θέσπιση μηχανισμού της ΕΕ για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα

(2015/2254(INL))

Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων

Εισηγήτρια: Sophia in 't Veld

(Πρωτοβουλία – άρθρο 46 του Κανονισμού)

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ
ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ:Λεπτομερείς συστάσεις για σχέδιο διοργανικής συμφωνίας σχετικά με ρυθμίσεις που αφορούν διαδικασίες ελέγχου και παρακολούθησης για την κατάσταση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων στα κράτη μέλη και στα θεσμικά όργανα της ΕΕ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΙΟΨΗΦΙΑΣ
 ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΙΟΨΗΦΙΑΣ
 ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΙΟΨΗΦΙΑΣ
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων
 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
 ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

που περιέχει συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά με τη θέσπιση μηχανισμού της ΕΕ για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα

(2015/2254(INL))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 225 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη το προοίμιο της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), και συγκεκριμένα τη δεύτερη, τέταρτη, πέμπτη και έβδομη παράγραφο του αιτιολογικού,

–  έχοντας υπόψη ειδικότερα το άρθρο 2, το άρθρο 3 παράγραφος 1, το άρθρο 3 παράγραφος 3 δεύτερο εδάφιο και τα άρθρα 6, 7 και 11 της ΣΕΕ,

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα της ΣΛΕΕ που αφορούν τον σεβασμό, την προαγωγή και την προστασία της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων (ΔΚΘ) στην Ένωση, μεταξύ άλλων τα άρθρα 70, 258, 259, 260, 263 και 265 της ΣΛΕΕ,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 4 παράγραφος 3 και το άρθρο 5 της ΣΕΕ, το άρθρο 295 της ΣΛΕΕ και το πρωτόκολλο αριθ. 1 σχετικά με το ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και το πρωτόκολλο αριθ. 2 σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, τα οποία προσαρτώνται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ,

–  έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ο «Χάρτης»),

–  έχοντας υπόψη τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη του Συμβουλίου της Ευρώπης, ειδικότερα το άρθρο Ε,

–  έχοντας υπόψη τα κριτήρια της Κοπεγχάγης, ειδικότερα τα κεφάλαια 23 και 24, και το σύνολο των κανόνων της Ένωσης – το κεκτημένο – που πρέπει να πληροί μια υποψήφια προς ένταξη χώρα εάν επιθυμεί να προσχωρήσει στην Ένωση,

–  έχοντας υπόψη την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (ΕΣΔΑ), τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, τις συμβάσεις, τις συστάσεις, τα ψηφίσματα και τις εκθέσεις της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης, της Επιτροπής των Υπουργών, του Επιτρόπου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και της Επιτροπής της Βενετίας του Συμβουλίου της Ευρώπης,

–  έχοντας υπόψη τη σύσταση αριθ. R(2000)21 του Συμβουλίου της Ευρώπης της 25ης Οκτωβρίου 2000 και τις βασικές αρχές των Ηνωμένων Εθνών για τον ρόλο των δικηγόρων του 1990, κείμενα που παροτρύνουν τα κράτη να εγγυώνται την ελευθερία και την ανεξαρτησία του δικηγορικού επαγγέλματος,

–  έχοντας υπόψη το μνημόνιο συμφωνίας μεταξύ του Συμβουλίου της Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της 23ης Μαΐου 2007,

–  έχοντας υπόψη τη σύμβαση-πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των δικαιωμάτων των εθνικών μειονοτήτων,

–  έχοντας υπόψη τον Ευρωπαϊκό Χάρτη για τις περιφερειακές ή μειονοτικές γλώσσες, του Συμβουλίου της Ευρώπης·

–  έχοντας υπόψη τον κατάλογο ελέγχου για το κράτος δικαίου που ενέκρινε η Επιτροπή της Βενετίας κατά την 106η Σύνοδο της Ολομέλειάς της, στις 18 Μαρτίου 2016,

–  έχοντας υπόψη την Οικουμενική Διακήρυξη για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου,

–  έχοντας υπόψη τις συνθήκες του ΟΗΕ για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς και τη νομολογία των οργάνων που έχουν συσταθεί δυνάμει των συνθηκών του ΟΗΕ,

–  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την εξάλειψη όλων των μορφών διακρίσεων κατά των γυναικών,

–  έχοντας υπόψη την προσέγγιση των Ηνωμένων Εθνών όσον αφορά τη βοήθεια προς το κράτος δικαίου, του Απριλίου 2008,

–  έχοντας υπόψη τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ, και ιδιαίτερα τον στόχο 16,

–  έχοντας υπόψη την 25η εξαμηνιαία έκθεση της COSAC: Developments in European Union Procedures and Practices Relevant to Parliamentary Scrutiny (Εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση - διαδικασίες και πρακτικές σχετικά με τον κοινοβουλευτικό έλεγχο) της 18ης Μαΐου 2016,

–  έχοντας υπόψη τις δημοσιεύσεις του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA), στις οποίες περιλαμβάνεται το προτεινόμενο ευρωπαϊκό σύστημα ενημέρωσης για τα θεμελιώδη δικαιώματα (EFRIS) στο έγγραφό του της 31ης Δεκεμβρίου 2013 με τίτλο «Θεμελιώδη Δικαιώματα στο πλαίσιο της μελλοντικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της Δικαιοσύνης και των Εσωτερικών Υποθέσεων»(1),

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση του FRA της 8ης Απριλίου 2016 με τίτλο «Development of an integrated tool of objective fundamental rights indicators able to measure compliance with the shared values listed in Article 2 TEU based on existing sources of information» (Ανάπτυξη ολοκληρωμένου μέσου αντικειμενικών δεικτών σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τις κοινές αξίες που ορίζονται στο άρθρο 2 της ΣΕΕ βάσει των υφιστάμενων πηγών πληροφοριών),

–  έχοντας υπόψη την επιστολή των Υπουργών Εξωτερικών της Γερμανίας, της Δανίας, της Φινλανδίας και των Κάτω Χωρών προς τον Πρόεδρο της Επιτροπής της 6ης Μαρτίου 2013(2),

–  έχοντας υπόψη το σημείωμα της Ιταλικής Προεδρίας με τίτλο «Διασφαλίζοντας τον σεβασμό του κράτους δικαίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση» της 15ης Νοεμβρίου 2014(3),

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου και των κρατών μελών, που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου, στις 16 Δεκεμβρίου 2014, σχετικά με τη διασφάλιση του σεβασμού του κράτους δικαίου,

–  έχοντας υπόψη τον πρώτο και τον δεύτερο διάλογο του Συμβουλίου για το κράτος δικαίου που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της λουξεμβουργιανής και της ολλανδικής προεδρίας στις 17 Νοεμβρίου 2015 και στις 24 Μαΐου 2016,

–  έχοντας υπόψη τις «κατευθυντήριες γραμμές του Συμβουλίου ως προς τα μεθοδολογικά βήματα που πρέπει να πραγματοποιούνται για τη διαπίστωση της συμβατότητας των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε επίπεδο προπαρασκευαστικών οργάνων του Συμβουλίου» της 19ης Δεκεμβρίου 2014(4),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 19ης Οκτωβρίου 2010 με τίτλο «Στρατηγική για την αποτελεσματική εφαρμογή του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων από την Ευρωπαϊκή Ένωση»,

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής της 6ης Μαΐου 2011 με τίτλο «Επιχειρησιακές οδηγίες για τη συνεκτίμηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά την εκτίμηση των επιπτώσεων των προτάσεων της Επιτροπής»,

–  έχοντας υπόψη τον υφιστάμενο μηχανισμό ελέγχου και τα μέσα περιοδικής αξιολόγησης της Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένου του μηχανισμού συνεργασίας και ελέγχου, του πίνακα αποτελεσμάτων στον τομέα της δικαιοσύνης, των εκθέσεων για την καταπολέμηση της διαφθοράς και του εργαλείου παρακολούθησης για την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης,

–  έχοντας υπόψη το ετήσιο συμπόσιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα θεμελιώδη δικαιώματα,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 19ης Μαρτίου 2014 με τίτλο «Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου»,

–  έχοντας υπόψη τη διοργανική συμφωνία για τη βελτίωση της νομοθεσίας της 13ης Απριλίου 2016,

–  έχοντας υπόψη τον κώδικα ορθής πρακτικής του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της 1ης Οκτωβρίου 2009,

–  έχοντας υπόψη τον πίνακα αποτελεσμάτων της δικαιοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2016 και την έκθεση της Επιτροπής, της 15ης Ιουλίου 2016, με τίτλο «Παρακολούθηση της εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης - Ετήσια έκθεση για το 2015»,

–  έχοντας υπόψη την αξιολόγηση της μονάδας ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας του Κοινοβουλίου του Απριλίου 2016 με τίτλο « μηχανισμός της ΕΕ για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα»,

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα 46 και 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων (A8-0283/2016),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ένωση είναι θεμελιωμένη στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, που κατοχυρώνονται στις βασικές της αρχές και στους βασικούς της στόχους στα πρώτα άρθρα της ΣΕΕ, καθώς και στα κριτήρια προσχώρησης στην Ένωση·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα όργανα και οι οργανισμοί της Ένωσης και τα κράτη μέλη θα πρέπει να τηρούν και να δίνουν το παράδειγμα εκπληρώνοντας πραγματικά τις υποχρεώσεις τους καθώς και να κινούνται προς μια κοινή αντίληψη του κράτους δικαίου ως οικουμενικής αξίας στα 28 κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα της Ένωσης ώστε να εφαρμόζεται ισορροπημένα από όλους τους ενδιαφερόμενους, δεδομένου ότι ο πλήρης σεβασμός και η προώθηση των εν λόγω αρχών συνιστά την απαραίτητη προϋπόθεση για τη νομιμοποίηση του ευρωπαϊκού οράματος στο σύνολό του και τον βασικό όρο για την οικοδόμηση της εμπιστοσύνης των πολιτών στην Ένωση·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τη γνωμοδότηση 2/13 του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Δικαστήριο) της 18ης Δεκεμβρίου 2014(5) και τη συναφή νομολογία του Δικαστηρίου, τα θεμελιώδη δικαιώματα που κατοχυρώνονται στον Χάρτη βρίσκονται στον πυρήνα του νομικού πλαισίου της Ένωσης και ο σεβασμός των εν λόγω δικαιωμάτων αποτελεί προϋπόθεση για τη νομιμότητα των πράξεων της Ένωσης, γεγονός που σημαίνει ότι τα μέτρα που δεν συνάδουν με αυτά τα δικαιώματα δεν είναι αποδεκτά στην Ένωση·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 2, το άρθρο 3, παράγραφος 1, και το άρθρο 7 της ΣΕΕ, η Ένωση διαθέτει τη δυνατότητα να ενεργεί προκειμένου να προστατεύσει τον «συνταγματικό πυρήνα» της και τις κοινές αξίες στις οποίες θεμελιώθηκε·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το κράτος δικαίου αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής φιλελεύθερης δημοκρατίας και μία από τις θεμελιώδεις αρχές της Ένωσης που απορρέει από τις κοινές συνταγματικές παραδόσεις όλων των κρατών μελών·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι όλα τα κράτη μέλη, τα θεσμικά και λοιπά όργανα και οι οργανισμοί της Ένωσης και οι υποψήφιες χώρες υποχρεούνται να τηρούν, να προστατεύουν και να προωθούν τις εν λόγω αρχές και αξίες, και ότι έχουν καθήκον να συνεργάζονται με ειλικρίνεια·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα, μεταξύ άλλων, με το πρωτόκολλο αριθ. 24 που προσαρτάται στην ΣΕΕ και την ΣΛΕΕ, την αιτιολογική σκέψη 10 της απόφασης 2002/584/ΔΕΥ και τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων («M.S.S. κατά Βελγίου και Ελλάδας») και του Δικαστηρίου («N.S. και M.E.», «Aranyosi και Căldăraru»), τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών δικαστηρίων, υποχρεούνται να μην εφαρμόζουν το δίκαιο της Ένωσης έναντι άλλων κρατών μελών σε περίπτωση που υφίσταται σαφής κίνδυνος σοβαρής παραβίασης ή σοβαρή και διαρκής παραβίαση του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων στα εν λόγω άλλα κράτη μέλη·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο σεβασμός του κράτους δικαίου εντός της Ένωσης αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων, καθώς και για την τήρηση όλων των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που απορρέουν από τις συνθήκες και το διεθνές δίκαιο, και είναι προϋπόθεση για την αμοιβαία αναγνώριση και εμπιστοσύνη, καθώς και βασικός παράγοντας για τομείς πολιτικής όπως η εσωτερική αγορά, η ανάπτυξη και η απασχόληση, η καταπολέμηση των διακρίσεων, η κοινωνική ένταξη, η αστυνομική και δικαστική συνεργασία, ο χώρος του Σένγκεν, και οι πολιτικές ασύλου και μετανάστευσης, και ότι, κατά συνέπεια, η διάβρωση του κράτους δικαίου, της δημοκρατικής διακυβέρνησης και των θεμελιωδών δικαιωμάτων συνιστούν σοβαρή απειλή για τη σταθερότητα της Ένωσης, την νομισματική ένωση και τον κοινό χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης και ευημερίας της Ένωσης·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζεται το κράτος δικαίου στα κράτη μέλη διαδραματίζει καίριο ρόλο στη διασφάλιση αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών και στα νομικά τους συστήματα και, ως εκ τούτου, είναι ζωτικής σημασίας για την υλοποίηση ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης χωρίς εσωτερικά σύνορα·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ένωση βασίζεται σε κοινές βασικές αξίες και αρχές και ότι ο ορισμός αυτών των βασικών αξιών και αρχών, που επιτρέπουν την ανάπτυξη της δημοκρατίας και την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων, αποτελεί μια ζωντανή και διαρκή διαδικασία, και ότι, ενώ αυτές οι αξίες και αρχές μπορούν να εξελίσσονται με την πάροδο του χρόνου, θα πρέπει να προστατεύονται και να αποτελούν τη βάση πολιτικών αποφάσεων, ανεξάρτητων από διάφορες πολιτικές πλειοψηφίες και να ανθίστανται σε ευκαιριακές αλλαγές, εξού και είναι ζωτικής σημασίας ο ρόλος μιας ανεξάρτητης και αμερόληπτης δικαιοσύνης που θα έχει την ευθύνη ερμηνείας των αποφάσεων αυτών·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολίτες και οι κάτοικοι της Ένωσης δεν έχουν πάντα επαρκή επίγνωση του συνόλου των δικαιωμάτων τους ως Ευρωπαίοι· λαμβάνοντας υπόψη ότι θα πρέπει να είναι σε θέση να διαμορφώσουν από κοινού και κυρίως να ενστερνιστούν τις θεμελιώδεις αξίες και αρχές της Ένωσης·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 της ΣΕΕ, η Ένωση σέβεται την ισότητα των κρατών μελών ενώπιον των Συνθηκών, και λαμβάνοντας υπόψη ότι ο σεβασμός της πολιτισμικής πολυμορφίας και των εθνικών παραδόσεων, εντός και μεταξύ των κρατών μελών, δεν θα πρέπει να εμποδίζει την ομοιόμορφη και υψηλού επιπέδου προστασία της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε ολόκληρη την Ένωση· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αρχή της ισότητας και της απαγόρευσης των διακρίσεων αποτελεί καθολική αρχή και συνιστά κοινό στοιχείο όλων των πολιτικών και των δραστηριοτήτων της Ένωσης·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαφύλαξη του κράτους δικαίου και αποτελεσματικών ανεξάρτητων συστημάτων δικαιοσύνης διαδραματίζει βασικό ρόλο στη δημιουργία θετικού πολιτικού περιβάλλοντος ικανού να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη του κοινού στα θεσμικά όργανα, και, κατά συνέπεια, ενός περιβάλλοντος φιλικού προς τις επενδύσεις και στην εξασφάλιση περισσότερης κανονιστικής προβλεψιμότητας και βιώσιμης ανάπτυξης·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η βελτίωση της αποτελεσματικότητας των συστημάτων δικαιοσύνης στα κράτη μέλη αποτελεί βασική πτυχή του κράτους δικαίου και είναι απαραίτητη προκειμένου να εξασφαλισθεί η ίση μεταχείριση, η επιβολή κυρώσεων για κυβερνητικές παραβάσεις και η πρόληψη αυθαιρεσιών, και έχει θεωρηθεί από την Επιτροπή ως βασική συνιστώσα των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, τον ετήσιο κύκλο για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών σε επίπεδο Ένωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανεξαρτησία του νομικού επαγγέλματος συνιστά ακρογωνιαίο λίθο μιας ελεύθερης και δημοκρατικής κοινωνίας ·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το καθοδηγητικό σημείωμα του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών «UN Approach to the Rule of Law Assistance» (Η προσέγγιση των Ηνωμένων Εθνών όσον αφορά τη συνδρομή για το κράτος δικαίου) συνιστά τη συμπερίληψη στο κράτος δικαίου μιας δημόσιας κοινωνίας των πολιτών που συμβάλλει στην ενίσχυση του κράτους δικαίου και στη λογοδοσία των δημόσιων υπαλλήλων και των δημόσιων οργανισμών·   

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η μελέτη της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Κοινοβουλευτικής Έρευνας σχετικά με το κόστος της Μη Ευρώπης στον τομέα του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς εκτιμά ότι η ενσωμάτωση των υφιστάμενων μηχανισμών παρακολούθησης της Ένωσης, όπως του μηχανισμού συνεργασίας και ελέγχου, του πίνακα αποτελεσμάτων στον τομέα της δικαιοσύνης και των εκθέσεων για την καταπολέμηση της διαφθοράς, σε ένα ευρύτερο πλαίσιο παρακολούθησης του κράτους δικαίου θα είχε ως αποτέλεσμα την εξοικονόμηση 70 δισεκατομμυρίων EUR ετησίως·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η δημοκρατική και η νομική διακυβέρνηση της Ένωσης δεν έχει εξίσου ισχυρή νομοθετική βάση με την οικονομική της διακυβέρνηση, υπό την έννοια ότι η Ένωση δεν επιδεικνύει την ίδια αδιαλλαξία και επιμονή όσον αφορά την τήρηση των θεμελιωδών αξιών της όσο όταν μεριμνά για τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής των οικονομικών και δημοσιονομικών κανόνων της·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αδυναμία μιας υποψήφιας χώρας να ανταποκριθεί στα απαιτούμενα πρότυπα και στις απαιτούμενες δημοκρατικές αξίες και αρχές έχει ως αποτέλεσμα να καθυστερήσει η προσχώρησή της στην Ένωση, έως ότου πληροί στο ακέραιο αυτά τα πρότυπα, ενώ η αδυναμία ενός κράτος μέλος ή ενός θεσμικού οργάνου της Ένωσης να ανταποκριθεί στα ίδια πρότυπα έχει στην πράξη ελάχιστες συνέπειες·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι υποχρεώσεις που βαρύνουν τις υποψήφιες χώρες βάσει των κριτηρίων της Κοπεγχάγης εξακολουθούν να ισχύουν για τα κράτη μέλη και μετά την προσχώρησή τους στην Ένωση δυνάμει του άρθρου 2 της ΣΕΕ και της αρχής της καλόπιστης συνεργασίας που ορίζεται στο άρθρο 4 της ΣΕΕ, και ότι όχι μόνο τα νεότερα αλλά και τα παλιότερα κράτη μέλη επίσης θα πρέπει, επομένως, να υπόκεινται σε τακτικό έλεγχο για την επαλήθευση της διαρκούς συμμόρφωσης των νομοθεσιών και των πρακτικών τους προς τις κοινές αξίες στις οποίες βασίζεται η ΕΕ·

Κ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι περίπου το 8 % των πολιτών της ΕΕ των 28 ανήκουν σε εθνική μειονότητα και περίπου το 10 % ομιλούν περιφερειακή ή μειονοτική γλώσσα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ένωση δεν διαθέτει νομικό πλαίσιο που να εγγυάται τα δικαιώματά των πολιτών αυτών ως μειονοτήτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η θέσπιση ενός αποτελεσματικού μηχανισμού για την παρακολούθηση των δικαιωμάτων τους στην Ένωση είναι υψίστης σημασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει διαφορά ανάμεσα στην προστασία των μειονοτήτων και στις πολιτικές καταπολέμησης των διακρίσεων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισότιμη μεταχείριση δεν συνιστά προνόμιο αλλά θεμελιώδες δικαίωμα όλων των πολιτών·

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνοχή και η συνέπεια της εσωτερικής και της εξωτερικής δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και της πολιτικής για τα θεμελιώδη δικαιώματα είναι κρίσιμες για την αξιοπιστία της Ένωσης·

ΚΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν λίγα μέσα για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης των νομοθετικών και εκτελεστικών αποφάσεων πολιτικής που λαμβάνονται από τα θεσμικά όργανα της Ένωσης με τις θεμελιώδεις αρχές και αξίες της Ένωσης·

ΚΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Δικαστήριο εξέδωσε πρόσφατα διάφορες αποφάσεις με τις οποίες ακυρώνονται ορισμένες νομοθετικές διατάξεις της Ένωσης, αποφάσεις της Επιτροπής ή νομοθετικές πρακτικές, επειδή παραβιάζουν τον Χάρτη ή επειδή αντίκεινται στις αρχές της Συνθήκης σχετικά με τη διαφάνεια και την πρόσβαση στα έγγραφα, αλλά ότι σε πολλές περιπτώσεις τα θεσμικά όργανα της Ένωσης δεν συμμορφώνονται πλήρως με το γράμμα και το πνεύμα των αποφάσεων αυτών·

ΚΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η προσχώρηση της Ένωσης στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, αποτελεί υποχρέωσης εκ της Συνθήκης σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 της ΣΕΕ·

ΚΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η προώθηση και προστασία της πλουραλιστικής δημοκρατίας, ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, το κράτος δικαίου, η πολιτική και νομική συνεργασία, η κοινωνική συνοχή και οι πολιτιστικές ανταλλαγές βρίσκονται στο επίκεντρο της συνεργασίας μεταξύ του Συμβουλίου της Ευρώπης και της Ένωσης·

ΚΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάγκη για πιο αποτελεσματικούς και δεσμευτικούς μηχανισμούς ώστε να εξασφαλίζεται η πλήρης εφαρμογή των αρχών και αξιών της Συνθήκης έχει αναγνωρισθεί τόσο από την Επιτροπή όσο και από το Συμβούλιο, και έχει εφαρμοστεί στην πράξη με τη δημιουργία του πλαισίου της Επιτροπής της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου και τον διάλογο του Συμβουλίου για το κράτος δικαίου·

ΚΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ενώ η Ένωση διαθέτει πληθώρα μέσων και διαδικασιών προκειμένου να διασφαλιστεί η πλήρης και σωστή εφαρμογή των αρχών και αξιών της Συνθήκης, η ανταπόκριση ωστόσο των θεσμικών της οργάνων δεν είναι γρήγορη και αποτελεσματική· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα υφιστάμενα μέσα θα πρέπει να επιβληθούν, να αξιολογηθούν και να συμπληρωθούν στο πλαίσιο ενός μηχανισμού για το κράτος δικαίου προκειμένου να είναι κατάλληλα και αποτελεσματικά, και να μην εκλαμβάνονται ως πολιτικά υποκινούμενα ή αυθαίρετα και ότι στοχοποιούν άδικα ορισμένες χώρες·

ΚΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αριθμός των υποθέσεων του Δικαστηρίου που επικαλούνται τον Χάρτη έχει αυξηθεί από 43 το 2011 σε 210 το 2014·

ΚΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνεκτικότητα μεταξύ των θεσμικών οργάνων και των κρατών μελών όσον αφορά τη συμμόρφωση προς τις αρχές της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων θα έχει προφανή οφέλη, όπως λιγότερο δαπανηρές δικαστικές υποθέσεις, μεγαλύτερη σαφήνεια για τους πολίτες της Ένωσης και τα δικαιώματά τους, και μεγαλύτερη βεβαιότητα για τα κράτη μέλη όσον αφορά την εφαρμογή·

Λ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένες κυβερνήσεις κρατών μελών αρνούνται ότι η τήρηση των αρχών και αξιών της Ένωσης αποτελεί υποχρέωση εκ της Συνθήκης, ή ότι η Ένωση έχει την εξουσία να διασφαλίζει τη συμμόρφωση·

ΛΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στις περιπτώσεις που ένα κράτος μέλος δεν διασφαλίζει πλέον τον σεβασμό για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα, η Ένωση και τα κράτη μέλη της έχουν καθήκον να προστατεύσουν την ακεραιότητα και την εφαρμογή των Συνθηκών και να προστατεύουν τα δικαιώματα όλων των ατόμων στην επικράτειά τους·

ΛΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινωνία των πολιτών διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην οικοδόμηση και ενδυνάμωση της δημοκρατίας, στην παρακολούθηση και τον έλεγχο της εξουσίας του κράτους και στην προώθηση της χρηστής διακυβέρνησης, της διαφάνειας, της αποτελεσματικότητας, της εξωστρέφειας, της άμεσης αντίδρασης και της λογοδοσίας·

ΛΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν πρέπει να γίνεται επίκληση της αρχής της επικουρικότητας για την απόρριψη κάθε παρέμβασης της Ένωσης προκειμένου να διασφαλίζεται ο σεβασμός των αρχών και των αξιών της Συνθήκης από τα κράτη μέλη·

ΛΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η δράση της Ένωσης με την οποία διασφαλίζεται ότι τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα σέβονται τις θεμελιώδεις αρχές της, από τις οποίες απορρέουν τα δικαιώματα των Ευρωπαίων, αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να στηρίξουν το ευρωπαϊκό όραμα·

ΛΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η τρέχουσα διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και οι πρόσφατες εξελίξεις σε ορισμένα κράτη μέλη έχουν καταδείξει ότι δεν έχει αποτραπεί δεόντως η μη τήρηση του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων και επείγει η αναθεώρηση και η ενοποίηση των υφιστάμενων μηχανισμών καθώς και η ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού μηχανισμού ώστε να καλυφθούν τα εναπομείναντα κενά και προκειμένου να διασφαλιστεί ο σεβασμός, η προστασία και η προώθηση σε ολόκληρη την Ένωση των αρχών και αξιών της Συνθήκης·

ΛΣΤ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι ένας νέος μηχανισμός θα πρέπει να βασίζεται σε συγκεκριμένα στοιχεία· να είναι αντικειμενικός και να μην υπόκειται σε εξωτερική επιρροή, ιδίως από την πολιτική εξουσία, να μην εισάγει διακρίσεις και να αξιολογεί δίκαια· να τηρεί τις αρχές της επικουρικότητας, της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας· να απευθύνεται τόσο στα κράτη μέλη όσο και στα θεσμικά όργανα της Ένωσης· και να βασίζεται σε μια σταδιακή προσέγγιση, που θα περιλαμβάνει τόσο ένα προληπτικό όσο και ένα διορθωτικό σκέλος·

ΛΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ένας νέος μηχανισμός θα πρέπει να έχει ως στόχο να παράσχει ένα ενιαίο και συνεκτικό πλαίσιο, που θα βασίζεται στα υφιστάμενα μέσα και μηχανισμούς και θα τους ενσωματώνει, και θα καλύπτει επίσης τα εναπομένοντα κενά·

ΛΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η θέσπιση ενός Συμφώνου της ΕΕ για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα δεν θίγει την άμεση εφαρμογή του άρθρου 7 παράγραφοι 1 και 2 της ΣΕΕ·

1.  συνιστά, μέχρι την ενδεχόμενη τροποποίηση της Συνθήκης, την κατάρτιση ενός περιεκτικού μηχανισμού της Ένωσης για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα, που να περιλαμβάνει όλους τους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς και, ως εκ τούτου, ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει, έως το Σεπτέμβριο του 2017, βάσει του άρθρου 295 της ΣΛΕΕ, πρόταση για τη σύναψη ενός Συμφώνου της ΕΕ για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα (Σύμφωνο της ΕΕ για ΔΚΘ) με τη μορφή διοργανικής συμφωνίας που θα καθορίζει τις πρακτικές λεπτομέρειες για τη διευκόλυνση της συνεργασίας των θεσμικών οργάνων της Ένωσης και των κρατών μελών της στο πλαίσιο του άρθρου 7 της ΣΕΕ, ενσωματώνοντας, ευθυγραμμίζοντας και συμπληρώνοντας τους υφιστάμενους μηχανισμούς, και ακολουθώντας τις λεπτομερείς συστάσεις που παρατίθενται στο παράρτημα και περιλαμβάνοντας την δυνατότητα συμμετοχής στο Σύμφωνο της ΕΕ για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα για όλα τα θεσμικά όργανα και οργανισμούς που επιθυμούν να το πράξουν·

2.  συνιστά στην Επιτροπή να αναπτύξει ουσιαστικό διάλογο με την κοινωνία των πολιτών, μεριμνώντας ώστε να λαμβάνεται υπόψη η συνεισφορά και ο ρόλος των πολιτών στην πρότασή της για διοργανική συμφωνία·

3.  συνιστά, ειδικότερα, να περιλαμβάνει το Σύμφωνο της ΕΕ για ΔΚΘ προληπτικά και διορθωτικά στοιχεία, και να απευθύνεται σε όλα τα κράτη μέλη εξίσου καθώς και στα τρία κύρια θεσμικά όργανα της Ένωσης τηρώντας παράλληλα τις αρχές της επικουρικότητας, της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας·

4.  θεωρεί ότι μολονότι ο κύριος σκοπός του Συμφώνου της ΕΕ για ΔΚΘ θα είναι η πρόληψη παραβιάσεων των αξιών της Ένωσης και η αποκατάστασή τους, θα πρέπει να περιλαμβάνει επίσης πιθανές κυρώσεις που μπορούν να ενεργήσουν αποτρεπτικά·

5.  πιστεύει ότι τα συμπεράσματα και οι γνωμοδοτήσεις του FRA, καθώς και η νομολογία του Δικαστηρίου αποτελούν κατάλληλη βάση για την ερμηνεία του άρθρου 2 της ΣΕΕ και για την εμβέλεια των δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στον Χάρτη·

6.  υπενθυμίζει ότι η Επιτροπή, ως θεματοφύλακας των Συνθηκών, έχει το καθήκον να παρακολουθεί και να αξιολογεί την ορθή εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης και τον σεβασμό των αρχών και των στόχων που κατοχυρώνονται στις Συνθήκες από τα κράτη μέλη και από όλα τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης· συνιστά, ως εκ τούτου, να ληφθεί υπόψη αυτό το καθήκον της Επιτροπής στην αξιολόγηση της συμμόρφωσής της με τις αρχές ΔΚΘ μέσω του κύκλου πολιτικής ΔΚΘ·

7.  ζητεί από την Επιτροπή να συγκεντρώνει, από το 2018 και στο εξής, τις συναφείς ετήσιες θεματικές εκθέσεις της, καθώς και τα αποτελέσματα των υφιστάμενων μηχανισμών παρακολούθησης και των μέσων περιοδικής αξιολόγησης, και να τα παρουσιάζει όλα την ίδια ημέρα με στόχο την τροφοδότηση ενός κύκλου πολιτικής για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα·

8.   θεωρεί σημαντική την προαγωγή συνεχούς διαλόγου και την καταβολή προσπαθειών για την επίτευξη ισχυρότερης συναίνεσης μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών της με στόχο την προώθηση και την προστασία της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων, προκειμένου να διαφυλάσσονται οι κοινές αξίες που κατοχυρώνονται στις Συνθήκες και στον Χάρτη με απόλυτα διαφανή και αντικειμενικό τρόπο· είναι πεπεισμένο ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμβιβασμός σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις αξίες που κατοχυρώνονται στις Συνθήκες και στον Χάρτη·

9.   δίνει έμφαση στον βασικό ρόλο που θα πρέπει να διαδραματίζουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια στην μέτρηση της προόδου και τον έλεγχο της συμμόρφωσης προς τις κοινές αξίες της Ένωσης, όπως κατοχυρώνονται στο άρθρο 2 της ΣΕΕ· σημειώνει τον καίριο ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη διατήρηση του απαραίτητου διαρκούς διαλόγου στο πλαίσιο της κοινής ενωσιακής συναίνεσης όσον αφορά τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα λαμβανομένων υπόψη των αλλαγών που συντελούνται στην κοινωνία μας· θεωρεί ότι η εφαρμογή αυτών των αξιών και αρχών πρέπει επίσης να βασίζεται σε αποτελεσματικό έλεγχο της τήρησης των θεμελιωδών δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στον Χάρτη·

10.  συνιστά κάθε είδους διακοινοβουλευτικός διάλογος για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα να διασφαλίζει τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και φρονεί ότι η συμμετοχή των πολιτών και η ενίσχυση της κοινωνίας των πολιτών θα πρέπει να θεωρείται ως δείκτης για τη δημοκρατία·

11.  καλεί την Επιτροπή να υποβάλει, έως τον Ιούνιο του 2017, ένα νέο σχέδιο συμφωνίας για την προσχώρηση της Ένωσης στην ΕΣΔΑ, προκειμένου να συμμορφωθεί με την υποχρέωση που προβλέπεται στο άρθρο 6 της ΣΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη τα συμπεράσματα που διατυπώνονται στη γνωμοδότηση 2/13· επιπλέον, καλεί το Συμβούλιο της Ευρώπης να επιτρέψει την υπογραφή του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη σε τρίτα μέρη, ούτως ώστε να μπορεί η Επιτροπή να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για την προσχώρηση στην Ένωση·

12.  καλεί τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή, αφού λάβει υπόψη του τις απόψεις της κοινωνίας, να επισημάνει και να ενοποιήσει σε ξεχωριστό κεφάλαιο, στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσής του, υποθέσεις, συστάσεις και αποφάσεις που σχετίζονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών, καθώς και με τις αρχές της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου· καλεί την Επιτροπή να αναλύσει αυτές τις ειδικές συστάσεις·

13.  καλεί την Επιτροπή να λάβει μέτρα για να εξασφαλίσει, σύμφωνα με το άρθρο 47 του Χάρτη, τη γενική πρόσβαση σε νομική συνδρομή σε άτομα και οργανισμούς που έχουν φέρει ενώπιον της δικαιοσύνης υποθέσεις που σχετίζονται με παραβιάσεις της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων από εθνικές κυβερνήσεις ή τα θεσμικά όργανα της Ένωσης, συμπληρώνοντας ενδεχομένως τα εθνικά συστήματα και την οδηγία για την νομική συνδρομή υπέρ των υπόπτων και των κατηγορουμένων στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας και των εκζητουμένων σε πλαίσια διαδικασιών εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης·

14.  επικροτεί τη μεταρρύθμιση του Δικαστηρίου με στόχο τη βαθμιαία αύξηση του αριθμού των δικαστών του προκειμένου να ανταποκριθεί στον φόρτο εργασίας και να εξασφαλιστεί η μείωση της διάρκειας των διαδικασιών του·

15.  συνιστά η ομάδα εμπειρογνωμόνων για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα (ομάδα εμπειρογνωμόνων ΔΚΘ), όπως προβλέπεται στην διοργανική συμφωνία, να αναλάβει επίσης την αξιολόγηση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη σε επίπεδο Ένωσης, συμπεριλαμβάνοντας, μεταξύ άλλων, πτυχές όπως η ανεξαρτησία και η αμεροληψία των δικαστηρίων και των δικαστών, η ανεξαρτησία του νομικού επαγγέλματος, οι κανόνες που θα διέπουν το νομικό καθεστώς, η διάρκεια και το κόστος της δίκης, η καταλληλότητα και η αποτελεσματικότητα του συστήματος δικαστικής συνδρομής, καθώς και η ύπαρξη των αναγκαίων πόρων για τη λειτουργία του, η εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων, το πεδίο εφαρμογής του δικαστικού ελέγχου και η έννομη προστασία που παρέχεται στους πολίτες, καθώς και οι δυνατότητες για διασυνοριακή συλλογική έννομη προστασία· εκτιμά, στο πλαίσιο αυτό, ότι πρέπει να δοθεί προσοχή στις διατάξεις του άρθρου 298 της ΣΛΕΕ όσον αφορά το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης να απολαύουν μιας ανοιχτής, αποτελεσματικής και ανεξάρτητης ευρωπαϊκής διοίκησης·

16.  καλεί την Επιτροπή να συμπράξει με την κοινωνία των πολιτών προκειμένου να αναπτύξει και να διεξαγάγει μία εκστρατεία ευαισθητοποίησης, ώστε να μπορέσουν οι πολίτες και οι κάτοικοι της Ένωσης να ενστερνιστούν πλήρως τα δικαιώματά τους που απορρέουν από τις συνθήκες και τον Χάρτη (π.χ. ελευθερία έκφρασης, δικαίωμα του συνέρχεσθαι, δικαίωμα ψήφου), με την οποία θα παρέχονται κυρίως πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματα σε έννομη προστασία και τις δυνατότητες προσφυγής στη δικαιοσύνη σε υποθέσεις που αφορούν παραβιάσεις των ΔΚΘ από εθνικές κυβερνήσεις ή θεσμικά όργανα της Ένωσης·

17.  ζητεί τη δημιουργία ενός οργανισμού που θα χορηγεί επιδοτήσεις για τη δημοκρατία, ο οποίος θα υποστηρίζει τους τοπικούς φορείς που προωθούν τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα εντός της Ένωσης·

18.   υπενθυμίζει ότι, εάν η Ένωση θεσπίσει στο πλαίσιο των διεθνών συμφωνιών της απαιτήσεις για την προστασία και την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πρέπει επίσης να διασφαλίσει ότι τα θεσμικά όργανα και όλα τα κράτη μέλη θα σέβονται το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα·

19.  συνιστά περαιτέρω το Σύμφωνο της ΕΕ για ΔΚΘ να περιλαμβάνει την τακτική παρακολούθηση της συμβατότητας των διεθνών συμφωνιών που κυρώνονται από τα κράτη μέλη και από την Ένωση με το πρωτογενές και παράγωγο δίκαιο της Ένωσης·

20.  θεωρεί περαιτέρω, ότι εάν μελλοντικά εξεταστεί το ενδεχόμενο αναθεώρησης της Συνθήκης, αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει τις ακόλουθες αλλαγές:

–  το άρθρο 2 της ΣΕΕ και ο Χάρτης θα πρέπει να αποτελέσουν τη νομική βάση για νομοθετικά μέτρα που πρόκειται να εγκριθούν σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία·

–  να δίδεται η δυνατότητα στα εθνικά δικαστήρια βάσει του άρθρου 2 της ΣΕΕ και του Χάρτη να ασκούν πρoσφυγές ενώπιoν τoυ Δικαστηρίoυ σχετικά με τη νομιμότητα πράξεων των κρατών μελών·

–  να αναθεωρηθεί το άρθρο 7 της ΣΕΕ ώστε οι κυρώσεις κατά κράτους μέλους να είναι συναφείς και εφαρμόσιμες, προσδιορίζοντας τα δικαιώματα (πέραν των δικαιωμάτων ψήφου του Συμβουλίου) που μπορεί να ανασταλούν των κρατών μελών που δεν συμμορφώνονται, για παράδειγμα επιβολή οικονομικών κυρώσεων ή αναστολή της χρηματοδότησης της Ένωσης·

–  αναγνώριση της δυνατότητας προσφυγής στο Δικαστήριο ενός τρίτου των βουλευτών του Κοινοβουλίου μετά την οριστική έγκριση νομοθεσίας και πριν από την εφαρμογή της·

–  τα φυσικά και νομικά πρόσωπα, τα οποία θίγονται άμεσα και ατομικά από μια πράξη, θα πρέπει να αποκτήσουν τη δυνατότητα να ασκούν προσφυγές ενώπιον του Δικαστηρίου για κατηγορίες παραβιάσεων του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων είτε από θεσμικά όργανα της ΕΕ είτε από κάποιο κράτος μέλος, μέσω της τροποποίησης των άρθρων 258 και 259 της ΣΛΕΕ·

–  κατάργηση του άρθρου 51 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, και μετατροπή του Χάρτη σε Διακήρυξη Δικαιωμάτων της Ένωσης·

–  αναθεώρηση της απαίτησης για ομοφωνία σε τομείς που σχετίζονται με τον σεβασμό, την προστασία και την προαγωγή των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως η ισότητα και η εξάλειψη των διακρίσεων·

21.  επιβεβαιώνει ότι οι συστάσεις σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα και την αρχή της επικουρικότητας·

22.  θεωρεί ότι οι δημοσιονομικές επιπτώσεις των αιτούμενων προτάσεων στον προϋπολογισμό της Ένωσης θα πρέπει να καλυφθούν από τα υφιστάμενα κονδύλια του προϋπολογισμού· τονίζει ότι τόσο για την ΕΕ και τα κράτη μέλη της, όσο και για τους πολίτες της, η έγκριση και η εφαρμογή των προτάσεων αυτών θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα την ουσιαστική εξοικονόμηση χρημάτων και χρόνου, ότι θα μπορούσε να ενθαρρύνει την αμοιβαία εμπιστοσύνη και αναγνώριση των αποφάσεων και των δράσεων των κρατών μελών και της Ένωσης, και ότι επομένως θα μπορούσε να είναι ευεργετική τόσο από οικονομική όσο και από κοινωνική άποψη·

23.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα καθώς και τις επισυναπτόμενες λεπτομερείς συστάσεις στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο, καθώς και στα κοινοβούλια και τις κυβερνήσεις των κρατών μελών και στην Επιτροπή των Περιφερειών για διανομή στα υποεθνικά κοινοβούλια και συμβούλια.

(1)

http://fra.europa.eu/sites/default/files/fra_submission_on_the_future_of_eu_justice.pdf

(2)

http://www.rijksoverheid.nl/bestanden/documenten-en-publicaties/brieven/2013/03/13/brief-aan-europese-commissie-over-opzetten-rechtsstatelijkheidsmechanisme/brief-aan-europese-commissie-over-opzetten-rechtsstatelijkheidsmechanisme.pdf

(3)

http://register.consilium.europa.eu/doc/srv?l=EL&f=ST%2015206%202014%20INIT

(4)

http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-5377-2015-INIT/en/pdf

(5)

ECLI:EU:C:2014:2454.


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ:Λεπτομερείς συστάσεις για σχέδιο διοργανικής συμφωνίας σχετικά με ρυθμίσεις που αφορούν διαδικασίες ελέγχου και παρακολούθησης για την κατάσταση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων στα κράτη μέλη και στα θεσμικά όργανα της ΕΕ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ

ΣΥΜΦΩΝΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΔΙΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή:

έχοντας υπόψη το προοίμιο της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), και συγκεκριμένα τη δεύτερη, τέταρτη, πέμπτη και έβδομη παράγραφο του αιτιολογικού,

έχοντας υπόψη ειδικότερα το άρθρο 2, το άρθρο 3 παράγραφος 1, το άρθρο 3 παράγραφος 3 δεύτερο εδάφιο και τα άρθρα 6, 7 και 11 της ΣΕΕ,

έχοντας υπόψη και τα άρθρα της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) που αφορούν τον σεβασμό, την προαγωγή και την προστασία της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων (ΔΚΘ) στην Ένωση, μεταξύ άλλων τα άρθρα 70, 258, 259, 260, 263 και 265,

έχοντας υπόψη το άρθρο 4 παράγραφος 3 και το άρθρο 5 της ΣΕΕ, το άρθρο 295 της ΣΛΕΕ και το πρωτόκολλο αριθ. 1 σχετικά με το ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και το πρωτόκολλο αριθ. 2 σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, τα οποία προσαρτώνται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ,

έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ο «Χάρτης»),

έχοντας υπόψη τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη του Συμβουλίου της Ευρώπης, και ιδίως το άρθρο Ε σχετικά με την εξάλειψη των διακρίσεων,

έχοντας υπόψη τα κριτήρια της Κοπεγχάγης, ειδικότερα τα κεφάλαια 23 και 24, και το σύνολο των κανόνων της ΕΕ – το κεκτημένο – που πρέπει να πληροί μια υποψήφια προς ένταξη χώρα εάν επιθυμεί να προσχωρήσει στην ΕΕ,

έχοντας υπόψη την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (ΕΣΔΑ), τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, τις συμβάσεις, τις συστάσεις, τα ψηφίσματα και τις εκθέσεις της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης, της Επιτροπής των Υπουργών, του Επιτρόπου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και της Επιτροπής της Βενετίας του Συμβουλίου της Ευρώπης,

έχοντας υπόψη τον κατάλογο ελέγχου για το κράτος δικαίου που ενέκρινε η Επιτροπή της Βενετίας κατά την 106η Σύνοδο της Ολομέλειάς της, στις 18 Μαρτίου 2016,

έχοντας υπόψη το μνημόνιο συμφωνίας μεταξύ του Συμβουλίου της Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της 23ης Μαΐου 2007,

έχοντας υπόψη τη σύμβαση-πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των δικαιωμάτων των εθνικών μειονοτήτων,

έχοντας υπόψη τον Ευρωπαϊκό Χάρτη του Συμβουλίου της Ευρώπης για τις περιφερειακές ή μειονοτικές γλώσσες,

έχοντας υπόψη την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου,

έχοντας υπόψη τις συνθήκες του ΟΗΕ για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς και τη νομολογία των οργάνων που έχουν συσταθεί δυνάμει των συνθηκών του ΟΗΕ,

έχοντας υπόψη τις δημοσιεύσεις του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA), στις οποίες περιλαμβάνεται το προτεινόμενο ευρωπαϊκό σύστημα ενημέρωσης για τα θεμελιώδη δικαιώματα (EFRIS) στο έγγραφο του της 31ης Δεκεμβρίου 2013 με τίτλο «Θεμελιώδη Δικαιώματα στο πλαίσιο της μελλοντικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της Δικαιοσύνης και των Εσωτερικών Υποθέσεων»,

έχοντας υπόψη την προσέγγιση των Ηνωμένων Εθνών όσον αφορά τη βοήθεια προς το κράτος δικαίου, του Απριλίου 2008,

έχοντας υπόψη τους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετίας του ΟΗΕ, και ιδιαίτερα τον Στόχο 16,

έχοντας υπόψη την 25η εξαμηνιαία έκθεση της COSAC: Developments in European Union Procedures and Practices Relevant to Parliamentary Scrutiny (Εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση - διαδικασίες και πρακτικές σχετικά με τον κοινοβουλευτικό έλεγχο) της 18ης Μαΐου 2016,

έχοντας υπόψη την επιστολή των Υπουργών Εξωτερικών της Γερμανίας, της Δανίας, της Φινλανδίας και των Κάτω Χωρών προς τον Πρόεδρο της Επιτροπής της 6ης Μαρτίου 2013,

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 8ης Απριλίου 2016 με τίτλο «Development of an integrated tool of objective fundamental rights indicators able to measure compliance with the shared values listed in Article 2 TEU based on existing sources of information» (Ανάπτυξη ολοκληρωμένου μέσου αντικειμενικών δεικτών σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τις κοινές αξίες που ορίζονται στο άρθρο 2 της ΣΕΕ βάσει των υφιστάμενων πηγών πληροφοριών),

έχοντας υπόψη το σημείωμα της Ιταλικής Προεδρίας με τίτλο «Διασφαλίζοντας τον σεβασμό του κράτους δικαίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση» της 15ης Νοεμβρίου 2014,

έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου και των κρατών μελών, που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου, στις 16 Δεκεμβρίου 2014, σχετικά με τη διασφάλιση του σεβασμού του κράτους δικαίου,

έχοντας υπόψη τις «κατευθυντήριες γραμμές του Συμβουλίου ως προς τα μεθοδολογικά βήματα που πρέπει να πραγματοποιούνται για τη διαπίστωση της συμβατότητας των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε επίπεδο προπαρασκευαστικών οργάνων του Συμβουλίου» της 19ης Δεκεμβρίου 2014,

έχοντας υπόψη τον πρώτο και τον δεύτερο διάλογο του Συμβουλίου για το κράτος δικαίου που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της λουξεμβουργιανής και της ολλανδικής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ στις 17 Νοεμβρίου 2015 και στις 24 Μαΐου 2016,

έχοντας υπόψη τον υφιστάμενο μηχανισμό ελέγχου και τα μέσα περιοδικής αξιολόγησης της Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένου του μηχανισμού συνεργασίας και ελέγχου (ΜΣΕ), του πίνακα αποτελεσμάτων στον τομέα της δικαιοσύνης, των εκθέσεων για την καταπολέμηση της διαφθοράς και του εργαλείου παρακολούθησης για την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης,

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 19ης Οκτωβρίου 2010 με τίτλο «Στρατηγική για την αποτελεσματική εφαρμογή του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων από την Ευρωπαϊκή Ένωση»,

έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής της 6ης Μαΐου 2011 με τίτλο «Επιχειρησιακές οδηγίες για τη συνεκτίμηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά την εκτίμηση των επιπτώσεων των προτάσεων της Επιτροπής»,

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 19ης Μαρτίου 2014, με τίτλο «Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου»,

έχοντας υπόψη το ετήσιο συμπόσιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα θεμελιώδη δικαιώματα,

έχοντας υπόψη τη Διοργανική Συμφωνία για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου, της 13ης Απριλίου 2016,

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 27ης Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με την κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2012),

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 8ης Σεπτεμβρίου 2015 σχετικά με την κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση (2013-2014),

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 10ης Ιουνίου 2015, σχετικά με την κατάσταση στην Ουγγαρία (2015/2700(RSP)), ειδικότερα την παράγραφο 12,

(1)  λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη για θέσπιση μηχανισμού για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα (ΔΚΘ) ο οποίος να είναι αντικειμενικός, αμερόληπτος, να βασίζεται σε αποδείξεις και να εφαρμόζεται ισότιμα και δίκαια σε όλα τα κράτη μέλη και σε όλα τα θεσμικά όργανα της Ένωσης, καθώς και να περιλαμβάνει τόσο προληπτική όσο και διορθωτική διάσταση·

(2)  λαμβάνοντας υπόψη ότι πρωταρχικός στόχος ενός τέτοιου μηχανισμού θα πρέπει να είναι η πρόληψη των παραβιάσεων και της μη συμμόρφωσης προς τις αρχές ΔΚΘ, ενώ ταυτόχρονα θα παρέχονται τα μέσα που απαιτούνται προκειμένου να εφαρμόζεται στην πράξη τόσο το προληπτικό όσο και το διορθωτικό σκέλος του άρθρου 7 της ΣΕΕ, καθώς και τα άλλα μέσα που προβλέπονται στις Συνθήκες·

(3)  λαμβάνοντας υπόψη ότι θα πρέπει να αποφεύγονται η δημιουργία περιττών νέων δομών ή οι επικαλύψεις και ότι θα πρέπει να προτιμάται η ολοκλήρωση και η ενσωμάτωση των υφιστάμενων μέσων·

(4)  λαμβάνοντας υπόψη ότι η θέσπιση ορισμών, προτύπων και κριτηρίων αναφοράς όσον αφορά τις αρχές ΔΚΘ δεν αποτελεί μία στιγμιαία απόφαση αλλά, μάλλον, μία διαρκή και διαδραστική διαδικασία που βασίζεται σε ευρεία δημόσια συζήτηση και διαβούλευση, τακτική επανεξέταση και ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών·

(5)  λαμβάνοντας υπόψη ότι μπορεί να είναι αποτελεσματικός μόνο ένας μηχανισμός που έχει την ευρεία στήριξη των πολιτών της Ένωσης και που επιτρέπει σε αυτούς να αναλαμβάνουν τη σχετική ευθύνη·

(6)  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη είναι πρωτίστως υπεύθυνα να τηρούν τα κοινά πρότυπα αλλά, σε περίπτωση που δεν πράττουν αυτό, η Ένωση έχει καθήκον να παρεμβαίνει για να προστατεύσει τον συνταγματικό της πυρήνα και να εγγυηθεί ότι οι αξίες που καθορίζονται στο άρθρο 2 της ΣΕΕ και στον Χάρτη διασφαλίζονται για όλους τους πολίτες και κατοίκους της Ένωσης σε ολόκληρη την επικράτειά της·

(7)  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντική η συνεργασία μεταξύ όλων των κυβερνητικών επιπέδων ανάλογα με τις αρμοδιότητες και τις ευθύνες τους προκειμένου να προσδιοριστούν εγκαίρως οι πιθανές συστημικές απειλές στο κράτος δικαίου και να βελτιωθεί η προστασία του κράτους δικαίου·

(8)  λαμβάνοντας υπόψη ότι υφίστανται διάφορα μέσα για την αντιμετώπιση του κινδύνου σοβαρής παραβίασης των αξιών της Ένωσης αλλά ότι θα πρέπει να αναπτυχθούν σαφή και αντικειμενικά κριτήρια αναφοράς για τα εν λόγω μέσα που θα είναι αρκετά ισχυρά και αποτρεπτικά ώστε να εμποδίζουν τις παραβιάσεις του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ένωση δεν διαθέτει νομικά δεσμευτικό μηχανισμό ώστε να παρακολουθεί σε τακτική βάση τη συμμόρφωση των κρατών μελών και των θεσμικών οργάνων της Ένωσης προς τις αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματα της Ένωσης·

(9)  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 295 της ΣΛΕΕ, αυτή η διοργανική συμφωνία ορίζει τις πρακτικές λεπτομέρειες μόνο για τη διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής και, σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 2 της ΣΕΕ, τα εν λόγω θεσμικά όργανα δρουν εντός των ορίων των αρμοδιοτήτων που τους ανατίθενται από τις Συνθήκες, σύμφωνα με τις διαδικασίες, τους όρους και τους σκοπούς τους οποίους προβλέπουν· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτή η διοργανική συμφωνία δεν θίγει τα προνόμια του Δικαστηρίου στην αυθεντική ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης,

ΣΥΜΦΩΝΗΣΑΝ ΤΑ ΑΚΟΛΟΥΘΑ:

Άρθρο 1

Οι βασικές αξίες και οι θεμελιώδεις αρχές της Ένωσης, δηλαδή η δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα (ΔΚΘ), τηρούνται σε ολόκληρη την Ένωση στο πλαίσιο ενός Συμφώνου της Ένωσης για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα (Σύμφωνο της ΕΕ για ΔΚΘ), το οποίο παρέχει τον ορισμό, την επεξεργασία, την παρακολούθηση και την επιβολή αυτών των αξιών και αρχών, και απευθύνεται τόσο στα κράτη όσο και στα θεσμικά όργανα της Ένωσης.

Άρθρο 2

Το Σύμφωνο της ΕΕ για τη δικαιοσύνη, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα περιλαμβάνει:

–  ετήσια έκθεση για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα (Ευρωπαϊκή έκθεση ΔΚΘ) με ειδικές συστάσεις ανά κράτος στις οποίες ενσωματώνονται οι εκθέσεις του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA), του Συμβουλίου της Ευρώπης, και άλλων σχετικών με τον τομέα αρχών,

–  ετήσια διακοινοβουλευτική συζήτηση με βάση την ευρωπαϊκή έκθεση ΔΚΘ,

–  πρακτικές λεπτομέρειες για την αντιμετώπιση πιθανών κινδύνων και παραβιάσεων, όπως προβλέπεται από τις Συνθήκες, όπου περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, η ενεργοποίηση του προληπτικού ή διορθωτικού σκέλους του άρθρου 7 της ΣΕΕ,

–  ένα κύκλο πολιτικής για δημοκρατία, κράτος δικαίου και θεμελιώδη δικαιώματα (κύκλος πολιτικής ΔΚΘ) στο πλαίσιο των θεσμικών οργάνων της Ένωσης.

Άρθρο 3

Το Σύμφωνο της ΕΕ για ΔΚΘ επεκτείνεται για να ενσωματώσει το πλαίσιο του κράτους δικαίου της Επιτροπής και το διάλογο του Συμβουλίου για το κράτος δικαίου σε ένα ενιαίο μέσο της Ένωσης.

Άρθρο 4

Η Ευρωπαϊκή έκθεση ΔΚΘ σχετικά με την κατάσταση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων στα κράτη μέλη, καταρτίζεται από την Επιτροπή, σε διαβούλευση με την ομάδα ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων (ομάδα εμπειρογνωμόνων ΔΚΘ) που αναφέρεται στο άρθρο 8. Η Επιτροπή διαβιβάζει την ευρωπαϊκή έκθεση ΔΚΘ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια. Η ευρωπαϊκή έκθεση ΔΚΘ καθίσταται διαθέσιμη στο κοινό.

Η ευρωπαϊκή έκθεση ΔΚΘ περιέχει ένα γενικό μέρος και ειδικές ανά χώρα συστάσεις.

Εάν η Επιτροπή δεν εγκρίνει εγκαίρως την ευρωπαϊκή έκθεση ΔΚΘ καθώς και τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις, η αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μπορεί να καλέσει επισήμως την Επιτροπή να αιτιολογήσει την καθυστέρηση και να προβεί αμελλητί στην έγκριση προκειμένου να μην καθυστερήσει περισσότερο η διεξαγωγή της διαδικασίας.

Άρθρο 5

Η ευρωπαϊκή έκθεση ΔΚΘ ενσωματώνει και συμπληρώνει τα υφιστάμενα μέσα, ειδικότερα τον πίνακα αποτελεσμάτων στον τομέα της δικαιοσύνης, το σύστημα παρακολούθησης της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης, την έκθεση για την καταπολέμηση της διαφθοράς και τις διαδικασίες αξιολόγησης από ομοτίμους με βάση το άρθρο 70 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), και αντικαθιστά τον μηχανισμό συνεργασίας και ελέγχου (ΜΣΕ) για τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.

Άρθρο 6

Η ευρωπαϊκή έκθεση ΔΚΘ καταρτίζεται με τη χρήση διαφόρων πηγών και των υφιστάμενων μέσων αξιολόγησης, υποβολής εκθέσεων και παρακολούθησης των δραστηριοτήτων των κρατών μελών, όπου συμπεριλαμβάνονται:

–  οι συνεισφορές των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών στον τομέα του σεβασμού της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων·

–  ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΟΘΔ), ειδικότερα το ευρωπαϊκό σύστημα ενημέρωσης για τα θεμελιώδη δικαιώματα (EFRIS) το οποίο αποτελεί μέσο του εν λόγω οργανισμού·

–  άλλοι ειδικευμένοι οργανισμοί της Ένωσης, ειδικότερα ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων (EDPS), το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE), το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας (Eurofound), και η Eurostat·

–  εμπειρογνώμονες, πανεπιστημιακοί, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, επαγγελματικές και κλαδικές ενώσεις, για παράδειγμα δικαστών, δικηγόρων και δημοσιογράφων·

–  υφιστάμενοι δείκτες και κριτήρια αναφοράς που έχουν αναπτυχθεί από διεθνείς οργανώσεις και ΜΚΟ·

–  το Συμβούλιο της Ευρώπης, ειδικότερα η επιτροπή της Βενετίας, η ομάδα χωρών κατά της διαφθοράς (GRECO), το Κογκρέσο Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης και η ευρωπαϊκή επιτροπή για την αποτελεσματικότητα της δικαιοσύνης (CEPEJ)·

–  διεθνείς οργανισμοί όπως ο ΟΗΕ, ο ΟΑΣΕ και ο ΟΟΣΑ·

–  η νομολογία του Δικαστηρίου και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και άλλων διεθνών δικαστηρίων και οργανισμών που δημιουργήθηκαν από τις συνθήκες·

–  κάθε συναφές ψήφισμα ή συνεισφορά του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, συμπεριλαμβανομένης της ετήσιας έκθεσής του σχετικά με την κατάσταση όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα στην Ένωση.

–  οι συνεισφορές των θεσμικών οργάνων της Ένωσης.

Όλες οι συνεισφορές από τις πηγές που αναφέρονται στο παρόν άρθρο καθώς και το σχέδιο ευρωπαϊκής έκθεσης ΔΚΘ που συνέταξε η ομάδα εμπειρογνωμόνων ΔΚΘ, συμπεριλαμβανομένων των συστάσεων ανά χώρα που είναι διαθέσιμες στο κοινό στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής.

Άρθρο 7

Η ευρωπαϊκή έκθεση ΔΚΘ παρουσιάζεται σε εναρμονισμένη μορφή, συνοδεύεται από ειδικές ανά χώρα συστάσεις και εκπονείται με ιδιαίτερη έμφαση στα εξής:

–  Διάκριση των εξουσιών·

–  Ο αμερόληπτος χαρακτήρας του κράτους·

–  Η αναστρεψιμότητα των πολιτικών αποφάσεων μετεκλογικά·

–  Η ύπαρξη θεσμικών ελέγχων και ισορροπιών που διασφαλίζουν τη μη αμφισβήτηση του αμερόληπτου κράτους·

–  Η σταθερότητα του κράτους και των θεσμικών οργάνων, η οποία εδράζεται στη μονιμότητα του Συντάγματος·

–  Η ελευθερία και η πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης·

–  Η ελευθερία της έκφρασης και η ελευθερία του συνέρχεσθαι·

–  Προώθηση χώρου πολιτικής και αποτελεσματικών μηχανισμών διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών·

–  Το δικαίωμα ενεργού και παθητικής δημοκρατικής συμμετοχής των πολιτών σε εκλογές και συμμετοχική δημοκρατία·

–  Η ακεραιότητα και η απουσία διαφθοράς·

–  Η διαφάνεια και η λογοδοσία·

–  Η νομιμότητα·

–  Η ασφάλεια δικαίου·

–  Η πρόληψη της κατάχρησης ή κακής χρήσης των εξουσιών·

–  Η ισότητα ενώπιον του νόμου και η προστασία έναντι των διακρίσεων·

–  Η πρόσβαση στη δικαιοσύνη: ανεξαρτησία και αμεροληψία, δίκαιη δίκη, συνταγματική δικαιοσύνη (κατά περίπτωση), ανεξάρτητα νομικά επαγγέλματα

–  Ειδικές προκλήσεις όσον αφορά το κράτος δικαίου: διαφθορά, σύγκρουση συμφερόντων, συλλογή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και εποπτεία·

–  Τίτλοι I έως VI του Χάρτη·

–  Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και τα συναφή πρωτόκολλα.

Άρθρο 8

Η αξιολόγηση της κατάστασης της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων στα κράτη μέλη καθώς και η εκπόνηση ειδικών ανά χώρα συστάσεων, διεξάγονται από αντιπροσωπευτική ομάδα ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων («ομάδα εμπειρογνωμόνων ΔΚΘ»), βάσει ποσοτικής και ποιοτικής εξέτασης των διαθέσιμων δεδομένων και πληροφοριών·

8.1 Η ομάδα εμπειρογνωμόνων ΔΚΘ απαρτίζεται από τα ακόλουθα μέλη:

–  έναν ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα που ορίζεται από το κοινοβούλιο κάθε κράτους μέλους· τα μέλη της ομάδας εμπειρογνωμόνων είναι εξειδικευμένοι δικαστές συνταγματικού δικαστηρίου ή ανώτατου δικαστηρίου, οι οποίοι δεν τελούν εν ενεργεία·

–  δέκα επιπλέον εμπειρογνώμονες που ορίζονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με πλειοψηφία δύο τρίτων και επιλέγονται από κατάλογο εμπειρογνωμόνων που προτείνονται από:

(i)  την ομοσπονδία των Πανευρωπαϊκών Ακαδημιών (ALLEA)·

(ii)  το Ευρωπαϊκό Δίκτυο των Εθνικών Οργανισμών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (ENNHRI)·

(iii)  το Συμβούλιο της Ευρώπης (συμπεριλαμβανομένης της επιτροπής της Βενετίας, της Ομάδας χωρών κατά της διαφθοράς και του Επιτρόπου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης)·

(iv)  την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης (CEPEJ) και το Συμβούλιο των Δικηγορικών Συλλόγων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (CCBE)·

(v)  τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), τον ΟΑΣΕ και τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ)·

8.2.   Η ομάδα εμπειρογνωμόνων ΔΚΘ εκλέγει τον πρόεδρό της μεταξύ των μελών της.

8.3.   Προκειμένου να διευκολυνθεί η κατάρτιση του σχεδίου ευρωπαϊκής έκθεσης ΔΚΘ και των σχεδίων των ειδικών ανά χώρα συστάσεων, η Επιτροπή παρέχει γραμματεία στην ομάδα εμπειρογνωμόνων ΔΚΘ, η οποία της επιτρέπει να λειτουργεί αποτελεσματικά, ιδίως μέσω της συλλογής πηγών δεδομένων και πληροφοριών προς εξέταση και αξιολόγηση, και μέσω της παροχής διοικητικής υποστήριξης κατά τη διάρκεια της κατάρτισης.

Άρθρο 9

Η ομάδα εμπειρογνωμόνων ΔΚΘ αξιολογεί καθένα από τα κράτη μέλη για τα στοιχεία που απαριθμούνται στο άρθρο 7, και προσδιορίζει τους πιθανούς κινδύνους, τις παραβιάσεις ή παραβάσεις. Αυτή η αξιολόγηση διεξάγεται κατά τρόπο ανώνυμο και ανεξάρτητο από κάθε μέλος της ομάδας εμπειρογνωμόνων προκειμένου να διασφαλίζεται η ανεξαρτησία της ομάδας εμπειρογνωμόνων ΔΚΘ και η αντικειμενικότητα της ευρωπαϊκής έκθεσης ΔΚΘ. Τα μέλη της ομάδας εμπειρογνωμόνων ΔΚΘ μπορούν ωστόσο να ανταλλάσσουν απόψεις μεταξύ τους σχετικά με μεθόδους και συμφωνημένα πρότυπα.

Οι μέθοδοι αξιολόγησης επανεξετάζονται σε ετήσια βάση από την ομάδα εμπειρογνωμόνων ΔΚΘ και τυγχάνουν περαιτέρω επεξεργασίας, αποσαφήνισης, συμπλήρωσης και τροποποιήσεων, εφόσον κρίνεται αναγκαίο, κατόπιν κοινής συμφωνίας μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, αφού προηγηθούν διαβουλεύσεις με τα εθνικά κοινοβούλια, τους εμπειρογνώμονες και την κοινωνία των πολιτών.

Άρθρο 10

Η έγκριση της ευρωπαϊκής έκθεσης ΔΚΘ από την Επιτροπή σηματοδοτεί την έναρξη διακοινοβουλευτικής συζήτησης και συζήτησης στο Συμβούλιο, που θα αποσκοπεί να εξετάσει τα αποτελέσματα της ευρωπαϊκής έκθεσης ΔΚΘ και τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις, μέσω των ακόλουθων σταδίων:

–  το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διοργανώνει διακοινοβουλευτική συζήτηση βάσει της ευρωπαϊκής έκθεσης ΔΚΘ και εγκρίνει ψήφισμα· η συζήτηση αυτή θα πρέπει να οργανώνεται με τρόπο ώστε να τίθενται σημεία αναφοράς και στόχοι προς επίτευξη και να παρέχονται τα μέσα για την αξιολόγηση των αλλαγών από έτος σε έτος στο πλαίσιο της υφιστάμενης συναίνεσης της Ένωσης σχετικά με τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα· πρέπει να επισπευσθούν οι σχετικές διαδικασίες προκειμένου να δημιουργηθούν τα μέσα που όχι μόνο θα επιτρέψουν την άμεση και αποτελεσματική παρακολούθηση των ετήσιων αλλαγών, αλλά θα διασφαλίσουν επίσης τη συμμόρφωση όλων των ενδιαφερόμενων μερών προς τις δεσμεύσεις·

–  η ετήσια κοινοβουλευτική συζήτηση πρέπει να αποτελεί μέρος ενός πολυετούς διαρθρωμένου διαλόγου μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, των εθνικών κοινοβουλίων, της Επιτροπής και του Συμβουλίου, όπου θα συμμετέχουν επίσης η κοινωνία των πολιτών, ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Συμβούλιο της Ευρώπης·

–  το Συμβούλιο διεξάγει ετήσια συζήτηση, η οποία βασίζεται στον διάλογό του για το κράτος δικαίου και την ευρωπαϊκή έκθεση ΔΚΘ, και εγκρίνει τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, με τα οποία καλεί τα εθνικά κοινοβούλια να αντιδράσουν στην ευρωπαϊκή έκθεση ΔΚΘ, να υποβάλουν προτάσεις, ή να προτείνουν μεταρρυθμίσεις·

–  με βάση την ευρωπαϊκή έκθεση ΔΚΘ, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να ασκήσει προσφυγή για «συστημική παράβαση» σύμφωνα με το άρθρο 2 της ΣΕΕ και το άρθρο 258 της ΣΛΕΕ, συνενώνοντας περισσότερες υποθέσεις παράβασης·

–  με βάση την ευρωπαϊκή έκθεση ΔΚΘ, κατόπιν διαβούλευσης με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να υποβάλει πρόταση για αξιολόγηση της εφαρμογής από τα κράτη μέλη της Ένωσης των πολιτικών στους τομείς της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης, σύμφωνα με το άρθρο 70 της ΣΛΕΕ.

10.1. Με βάση την ευρωπαϊκή έκθεση ΔΚΘ, εάν ένα κράτος μέλος πληροί όλες τις πτυχές που αναφέρονται στο άρθρο 7, δεν απαιτείται καμία περαιτέρω ενέργεια.

10.2. Με βάση την ευρωπαϊκή έκθεση ΔΚΘ, εάν ένα κράτος μέλος υστερεί σε μια ή περισσότερες πτυχές που αναφέρονται στο άρθρο 7, η Επιτροπή αρχίζει χωρίς καθυστέρηση διάλογο με το εν λόγω κράτος μέλος, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις.

10.2.1. Σε περίπτωση που οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις σχετικά με ένα κράτος μέλος περιλαμβάνουν την αξιολόγηση της ομάδας εμπειρογνωμόνων ότι υπάρχει σαφής κίνδυνος σοβαρής παραβίασης των αξιών που αναφέρονται στο άρθρο 2 της ΣΕΕ και ότι υφίστανται επαρκείς λόγοι για την επίκληση του άρθρου 7 παράγραφος 1 της ΣΕΕ, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή συζητούν χωρίς καθυστέρηση το καθένα χωριστά το ζήτημα και λαμβάνουν αιτιολογημένη απόφαση, η οποία δημοσιοποιείται.

10.3. Με βάση την ευρωπαϊκή έκθεση ΔΚΘ, σε περίπτωση που οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις σχετικά με κράτος μέλος περιλαμβάνουν την αξιολόγηση της ομάδας εμπειρογνωμόνων ότι υπάρχει σοβαρή και διαρκής παραβίαση - δηλαδή αυξανόμενη ή αμετάβλητη σε περίοδο τουλάχιστον δύο ετών - των αξιών που αναφέρονται στο άρθρο 2 της ΣΕΕ και ότι υφίστανται επαρκείς λόγοι για την επίκληση του άρθρου 7 παράγραφος 2 της ΣΕΕ, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή συζητούν χωρίς καθυστέρηση το καθένα χωριστά το ζήτημα και λαμβάνουν αιτιολογημένη απόφαση, η οποία δημοσιοποιείται.

Άρθρο 11

Για όλες τις νομοθετικές προτάσεις η Επιτροπή περιλαμβάνει τα θεμελιώδη δικαιώματα ως μέρος της αξιολόγησης αντικτύπου σύμφωνα με την παράγραφο 25 της Διοργανικής Συμφωνίας για τη Βελτίωση της Νομοθεσίας·

Η ομάδα εμπειρογνωμόνων ΔΚΘ, που καταρτίσθηκε σύμφωνα με το άρθρο 8, αξιολογεί την τήρηση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή.

Άρθρο 12

Συγκροτείται μία διοργανική ομάδα εργασίας για την αξιολόγηση του αντικτύπου («Ομάδα Εργασίας») η οποία έχει ως σκοπό να βελτιώσει τη διοργανική συνεργασία όσον αφορά τις αξιολογήσεις αντικτύπου, και να δημιουργήσει μια νοοτροπία συμμόρφωσης στα θεμελιώδη δικαιώματα και στο κράτος δικαίου. Η ομάδα εργασίας διαβουλεύεται με τους εθνικούς εμπειρογνώμονες σε πρώιμο στάδιο προκειμένου να προβλέψει καλύτερα τις προκλήσεις της εφαρμογής στα κράτη μέλη, καθώς και να συμβάλει στην αντιμετώπιση διαφορετικών ερμηνειών και τρόπων κατανόησης από τα διάφορα θεσμικά όργανα της Ένωσης όσον αφορά τον αντίκτυπο των θεμελιωδών δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου στις νομικές πράξεις της Ένωσης. Η Ομάδα Εργασίας βασίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές του Συμβουλίου ως προς τα μεθοδολογικά βήματα που πρέπει να πραγματοποιούνται για τη διαπίστωση της συμβατότητας των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε επίπεδο προπαρασκευαστικών οργάνων του Συμβουλίου, στη στρατηγική της Επιτροπής για την αποτελεσματική εφαρμογή του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, στις επιχειρησιακές οδηγίες της Επιτροπής για τη συνεκτίμηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά την εκτίμηση των επιπτώσεων των προτάσεων της Επιτροπής, στο Εργαλείο αριθ. 24 της εργαλειοθήκης για τη Βελτίωση της Νομοθεσίας και στο άρθρο 38 του Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προκειμένου να διασφαλισθεί η προαγωγή της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων καθώς και η συμμόρφωση σε αυτά.

Άρθρο 13

Οι ετήσιες εκθέσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής που αφορούν την επιβολή και τη συμμόρφωση με το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα των θεσμικών οργάνων της Ένωσης παρουσιάζονται μαζί με τον ετήσιο κύκλο πολιτικής ΔΚΘ της ευρωπαϊκής έκθεσης ΔΚΘ:

  - ετήσια έκθεση για την εφαρμογή του Χάρτη·

  - ετήσια έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης·

  - ετήσια έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1049/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου(1).

Άρθρο 14

Η παρούσα συμφωνία αρχίζει να ισχύει ...

Έγινε στις...

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Ο Πρόεδρος

Για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Ο Πρόεδρος

(1)

  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1049/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2001, για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής (ΕΕ L 145 της 31.5.2001, σ. 43).


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Η Ευρώπη έχει μακρά παράδοση στον τομέα της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των δικαιωμάτων των πολιτών. Εκτείνεται από την αθηναϊκή δημοκρατία, το ρωμαϊκό δίκαιο, τη Magna Carta του 1215, τη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη του 1789, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, έως τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.

Επιπροσθέτως, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ενσωματώσει τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα (ΔΚΘ) στις βασικές της αρχές και στόχους που ορίζονται στα πρώτα άρθρα των Συνθηκών, καθώς και στα κριτήρια προσχώρησης στην ΕΕ. Μπορεί οι προσπάθειες να συμπεριληφθεί στις Συνθήκες ειδική αναφορά στις ιουδαιοχριστιανικές ρίζες της Ευρώπης να μην ευοδώθηκαν, ωστόσο αποδεικνύουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζεται ως μια κοινότητα αξιών. Στις εξωτερικές πολιτικές της, η ΕΕ εμμένει στα ανθρώπινα δικαιώματα και στη δημοκρατική διακυβέρνηση, ενώ οι μετανάστες στην Ευρώπη οφείλουν να σέβονται και να υιοθετούν τις κοινές μας αξίες.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει ευρύ φάσμα μέσων για την επιβολή των νόμων και των Συνθηκών της όταν πρόκειται για ουσιώδη θέματα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να υποχρεώσει τα κράτη μέλη να προσαρμόσουν τους προϋπολογισμούς τους, τα συστήματα δημόσιας υγείας τους ή τις φορολογικές τους αποφάσεις ώστε να συμμορφώνονται με το δίκαιο της ΕΕ. Στις περιπτώσεις αυτές, τα κράτη μέλη δεν αμφισβητούν το γεγονός ότι οφείλουν να συμμορφώνονται με το δίκαιο της ΕΕ σύμφωνα με τις Συνθήκες της ΕΕ. Δεν ισχύει το ίδιο όσον αφορά την επιβολή των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη Συνθήκη σχετικά με τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα. Οι προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ως θεματοφύλακα των Συνθηκών, να υπενθυμίσει σε κράτος μέλος τις δεσμεύσεις του, αντιμετωπίζονται με απροθυμία ή σαφή άρνηση για αναγνώριση των από κοινού συμφωνηθέντων κανόνων και της δικαιοδοσίας της ΕΕ να επιβάλει τους εν λόγω κανόνες. Έως σήμερα, η παρέμβαση της Επιτροπής έχει αποδειχθεί ανεπαρκής και αυθαίρετη. Εξάλλου, τα ίδια τα θεσμικά όργανα της ΕΕ ορισμένες φορές δεν συμμορφώνονται με βασικές αρχές της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Ενώ η ΕΕ έχει στη διάθεσή της διάφορα μέσα για να διασφαλίσει την τήρηση των αρχών σχετικά με τη δημοκρατία, το κράτους δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα, παραμένουν σημαντικά κενά και, στην πράξη, τα μέσα αυτά έχουν περιορισμένο πεδίο εφαρμογής, είναι ανεπαρκή και αναποτελεσματικά, ή έχουν ελάχιστες πιθανότητες εφαρμογής. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η άνιση εφαρμογή τους εκλαμβάνεται από πολλούς ότι έχει πολιτικά κίνητρα, ότι είναι αυθαίρετη και ότι στοχοποιεί άδικα ορισμένες χώρες. Δεν υφίσταται ολοκληρωμένος μηχανισμός για τη συστηματική, αμερόληπτη και πλήρη παρακολούθηση όλων των κρατών μελών και θεσμικών οργάνων της ΕΕ.

Ως εκ τούτου, αποτελεί επιτακτική ανάγκη να θεσπιστεί ένα πλαίσιο που να επιτρέπει στην ΕΕ να αντιμετωπίζει όχι μόνο τις παραβιάσεις συγκεκριμένων νόμων της ΕΕ αλλά επίσης (τον κίνδυνο) σοβαρών απειλών κατά της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Οι Συνθήκες αποδίδουν ύψιστη σημασία στις ευρωπαϊκές αξίες, είναι επομένως η ώρα να αποκτήσουν οι αξίες αυτές ανάλογη σημασία και στην πράξη.

Η αδυναμία της ΕΕ να τηρήσει τους ίδιους της τους κανόνες και η αντίληψη ότι δεν υφίστανται κοινές ευρωπαϊκές αξίες, υπονομεύουν επίσης την αμοιβαία εμπιστοσύνη και την εφαρμογή ενός αξιόπιστου, σταθερού νομικού πλαισίου που είναι απαραίτητο για την εύρυθμη λειτουργία της ΕΕ σε όλους τους τομείς άσκησης πολιτικής. Σύμφωνα με τη Συνθήκη, και ειδικότερα τα άρθρα 2, 3 παράγραφος 1, και 7 της ΣΕΕ, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει καθήκον να προστατεύει τη συνταγματική της βάση και τις βασικές της αξίες, που συμμερίζονται όλα τα κράτη μέλη της.

Με βάση τα έγγραφα εργασίας που υποβλήθηκαν και συζητήθηκαν στην Επιτροπή και λαμβάνοντας υπόψη τη συμβολή των διαφόρων εξωτερικών ενδιαφερομένων φορέων καθώς και τις δύο μελέτες που παρήγγειλε η Γενική Διεύθυνση Υπηρεσιών Κοινοβουλευτικής Έρευνας η εισηγήτρια συνιστά την έγκριση Συμφώνου της ΕΕ για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα (ΔΚΘ) με τη μορφή διοργανικής συμφωνίας.

Η προτεινόμενη διοργανική συμφωνία έχει ως σκοπό να θεσπίσει ρυθμίσεις που διευκολύνουν τη συνεργασία των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και των κρατών μελών της στο πλαίσιο του άρθρου 7 της ΣΕΕ ενοποιώντας, ευθυγραμμίζοντας και συμπληρώνοντας τους υφιστάμενους μηχανισμούς. Επιπλέον, θα προβλέψει έναν ολοκληρωμένο μηχανισμό εξέτασης, που θα εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη μέλη καθώς και στα τρία κύρια θεσμικά όργανα της ΕΕ. Το διάγραμμα ροής που περιλαμβάνεται στο τέλος της αιτιολογικής έκθεσης αναφέρει λεπτομερώς τις διαδικασίες και αρμοδιότητες για την εφαρμογή του Συμφώνου της ΕΕ για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα, με βάση τα ακόλουθα τρία στοιχεία: μια ευρωπαϊκή έκθεση ΔΚΘ, μια συζήτηση ΔΚΘ και έναν κύκλο πολιτικής ΔΚΘ στα θεσμικά όργανα της ΕΕ.

Αντί να δημιουργούνται νέες διαδικασίες, η εισηγήτρια συνιστά η προτεινόμενη διοργανική συμφωνία να βασίζεται κυρίως και να ενσωματώνει τα υφιστάμενα μέσα, ειδικότερα το πλαίσιο του κράτους δικαίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τον διάλογο του Συμβουλίου για το κράτος δικαίου, συμπληρώνοντας αυτά με έναν μηχανισμό υποβολής εκθέσεων (ευρωπαϊκή έκθεση ΔΚΘ), κοινοποιήσεις, και κυρώσεις (διαδικασίες επί παραβάσει ή τελικά ενεργοποίηση του άρθρου 7). Αυτό το νέο ενιαίο πλαίσιο που πρόκειται να εφαρμοστεί, θα πρέπει να είναι αντικειμενικό, να βασίζεται σε αποδείξεις, να απευθύνεται ισότιμα και δίκαια σε όλα τα κράτη μέλη, και να περιλαμβάνει τόσο μία προληπτική όσο και μία διορθωτική διάσταση.

Επιπλέον της προτεινόμενης διοργανικής συμφωνίας, η εισηγήτρια συνιστά επίσης μία σειρά πρόσθετων μη νομοθετικών μέτρων που θα πρέπει να ληφθούν προκειμένου να διασφαλιστεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την τήρηση των αρχών επί των οποίων βασίζεται η ΕΕ, ιδίως όταν πρόκειται για την πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

ΣΥΜΦΩΝΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΔΙΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

 

 

 

 


ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΙΟΨΗΦΙΑΣ

3.10.2016

σύμφωνα με το άρθρο 56 παράγραφος 3 του Κανονισμού

Kazimierz M. Ujazdowski και Marek Jurek

Έχουμε εκφράσει την αντίθεσή μας στην παρούσα έκθεση, επειδή δεν υπάρχει έγκυρη νομική βάση για έναν μηχανισμό για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα στο πλαίσιο των υφιστάμενων συνθηκών. Το άρθρο 7 της ΣΕΕ επαρκεί για αυτόν τον σκοπό· δίνει το δικαίωμα να αξιολογούνται οι κίνδυνοι στον τομέα αυτό από το Συμβούλιο της ΕΕ. Ο προτεινόμενος μηχανισμός υπερβαίνει την εντολή της Συνθήκης και παραβιάζει την αρχή των διοργανικών συμφωνιών (ΔΣ). Οι διοργανικές συμφωνίες δημιουργήθηκαν προκειμένου να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ στο πλαίσιο των υφιστάμενων αρμοδιοτήτων, και όχι να τους αποδοθούν νέες αρμοδιότητες (άρθρο 295 της ΣΛΕΕ). Ωστόσο, στο μέλλον, ένας εθελοντικός διάλογος μεταξύ των χωρών και των οργάνων της ΕΕ μπορεί να αποφέρει θετικά αποτελέσματα.


ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΙΟΨΗΦΙΑΣ

10.10.2016

σύμφωνα με το άρθρο 56 παράγραφος 3 του Κανονισμού

Beatrice von Storch

Η παρούσα έκθεση έχει ως σκοπό να κάμψει την αντίσταση ορισμένων κρατών μελών στην καθοδήγηση των αξιών και των προτύπων από την ΕΕ. Κατά συνέπεια, αποτελεί μια νέα μορφή πολιτικής κυριαρχίας της ΕΕ επί των κρατών μελών. Επιδιώκεται ο μελλοντικός στιγματισμός τους από «ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες», σε περίπτωση που οι πληθυσμοί τους προσπαθήσουν να προστατευτούν, με δημοψηφίσματα ή συνταγματικές τροποποιήσεις, από τις αποφάσεις των οργάνων της ΕΕ σε ιδιαίτερα ευαίσθητους τομείς. Ωστόσο, η Ένωση είναι υποχρεωμένη να σέβεται την εθνική ταυτότητα των κρατών μελών «που είναι συμφυής με τη θεμελιώδη πολιτική και συνταγματική τους δομή, στην οποία συμπεριλαμβάνεται η περιφερειακή και τοπική αυτοδιοίκηση» (άρθρο 4 παράγραφος 2 ΣΕΕ). Ο κ. Timmermans και η κ. Jourová παραδέχτηκαν επανειλημμένα στην ολομέλεια ότι δεν μπορεί να διαπιστωθεί καμία παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων ακόμη και στις περιπτώσεις της Ουγγαρίας και της Πολωνίας, οι οποίες έχουν αποτελέσει αντικείμενο κατάφωρης πολιτικής χειραγώγησης με σκοπό τη δημιουργία εντυπώσεων. Η ίδια η ΕΕ παραβιάζει συνεχώς το δίκαιο χωρίς να διατυπώνονται καταγγελίες για αυτό: είτε πρόκειται για τους κανόνες περί σταθερότητας και τους δημοσιονομικούς κανόνες, είτε για τη «σωτηρία του ευρώ» και τη «μεταναστευτική κρίση», ποτέ δεν επιβάλλονται οι συμβατικά καθορισμένες κυρώσεις. Παρ’ όλα αυτά, πλέον θα ζητείται η κρίση «ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων» επί πολιτικά καθορισμένων θεμελιωδών δικαιωμάτων, ή ακόμη και δικαστών από την Τουρκία, το Αζερμπαϊτζάν ή το Μαρόκο, σε περίπτωση που η ΕΕ προσχωρούσε στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης. Αυτήν την έκθεση την απορρίπτω. Μοναδικός της στόχος είναι η χειραγώγηση των εθνικών κυβερνήσεων από τους επαγγελματίες ευρωκράτες.


ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΙΟΨΗΦΙΑΣ

10.10.2016

σύμφωνα με το άρθρο 56 παράγραφος 3 του Κανονισμού

Kristina Winberg

1. Η πρόταση εκχωρεί αρμοδιότητα σε μια ανεξάρτητη νέα ομάδα της ΕΕ να διερευνά τα κράτη μέλη της ΕΕ· θα περιλαμβάνει διεθνείς οργανισμούς που ήδη διαθέτουν αυτήν την εντολή να παρακολουθούν την έως τώρα κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας και, ως εκ τούτου, αποτελεί ουσιαστικά αλληλοεπικάλυψη καθηκόντων· πρόκειται για απαράδεκτη κατασπατάληση πόρων. Επιπλέον θα αποτελέσει εργαλείο για πολιτική κυριαρχία της ΕΕ επί των κρατών μελών και ως εκ τούτου πρέπει να απορριφθεί η παρούσα έκθεση.

2. Η ΕΕ δεν πρέπει να αποτελέσει μέρος διεθνών συνθηκών, καθόσον αποτελεί παράβαση του κυριαρχικού δικαιώματος των κρατών μελών.

3. Η δημιουργία ενός νέου ταμείου της Ένωσης για νομική συνδρομή εντός της ΕΕ, η οποία θα χρηματοδοτείται από τα φορολογικά έσοδα των κρατών μελών της ΕΕ, δεν είναι αποδεκτή.


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων (16.6.2016)

προς την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων

σχετικά με τη θέσπιση μηχανισμού της ΕΕ για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα

(2015/2254(INL))

Συντάκτης γνωμοδότησης: György Schöpflin

(Πρωτοβουλία – άρθρο 46 του Κανονισμού)

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων καλεί την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, αρμόδια επί της ουσίας:

–  να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

1.   υπογραμμίζει τις κοινές αξίες που διατυπώνονται στο άρθρο 2 της ΣΕΕ, στις οποίες βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση·

2.   τονίζει ότι η Ένωση βασίζεται στις κοινές αρχές και στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου, καθώς και του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες· εκφράζει την άποψη ότι τα θεσμικά όργανα και οργανισμοί και τα κράτη μέλη θα πρέπει να δώσουν και να διατηρήσουν το παράδειγμα εκπληρώνοντας πραγματικά τις υποχρεώσεις τους και να κινηθούν προς την κατεύθυνση της συναίνεσης και της διαμόρφωσης κοινής αντίληψης της έννοιας του κράτους δικαίου ως οικουμενικής αξίας η οποία θα εφαρμόζεται με ομοιόμορφο τρόπο από όλους τους ενδιαφερόμενους στα 28 κράτη μέλη και στα θεσμικά όργανα της Ένωσης·

3.   εκφράζει την άποψη ότι ο σεβασμός του κράτους δικαίου αποτελεί προϋπόθεση για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και είναι ιδιαίτερα σημαντικός στην Ένωση, καθώς αποτελεί επίσης προϋπόθεση για την τήρηση όλων των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που απορρέουν από τις Συνθήκες και από το διεθνές δίκαιο·

4.   πιστεύει ότι τα συμπεράσματα και οι γνωμοδοτήσεις του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και η νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούν κατάλληλη βάση για την ερμηνεία του άρθρου 2 της ΣΕΕ και για την εμβέλεια των δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων·

5.   υπενθυμίζει ότι, βάσει του άρθρου 6 παράγραφος 2 της ΣΕΕ, η Ένωση δεσμεύεται να προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών και ζητεί, ως εκ τούτου, την ολοκλήρωση της εν λόγω διαδικασίας·

6.   υπενθυμίζει ότι τα πρόσφατα γεγονότα σε ορισμένα κράτη μέλη κατέδειξαν ότι η αδυναμία τήρησης του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών αξιών δεν μπορεί να αποτραπεί με ικανοποιητικό τρόπο, δεδομένων των πολιτικών προβλημάτων που δημιουργούνται μεταξύ των κρατών μελών και της απουσίας ταχείας και αποτελεσματικής ανταπόκρισης των θεσμικών οργάνων της Ένωσης·

7.   θεωρεί ότι η διαδικασία του άρθρου 7 της ΣΕΕ παραμένει μέσο έσχατης ανάγκης και δύσκολα θα αξιοποιηθεί στο έπακρο λόγω της δυσκολίας λήψης απόφασης η οποία οφείλεται στην απαίτηση ομοφωνίας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο· σημειώνει ότι η Ένωση δεν διαθέτει νομικά δεσμευτικό μηχανισμό ώστε να παρακολουθεί σε τακτική βάση τη συμμόρφωση των κρατών μελών και των θεσμικών οργάνων της Ένωσης προς τις αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματα της Ένωσης·

8.   τονίζει τη σημασία του πλαισίου για το κράτος δικαίου που θέσπισε η Επιτροπή το 2014(1) και τη δημιουργία ετησίου διαλόγου σχετικά με το κράτος δικαίου στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, όπως θεσπίστηκε τον Δεκέμβριο του 2014· προσβλέπει επίσης στην εξεύρεση κοινής βάσης μεταξύ των διαφορετικών αυτών μηχανισμών για το κράτος δικαίου, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι θα εγγυώνται αποτελεσματικά τη συμμόρφωση με τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις δημοκρατικές αξίες σε ολόκληρη την Ένωση· καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να τηρούν το Κοινοβούλιο ενήμερο σχετικά με αυτά τα θέματα σε τακτική βάση· παροτρύνει, ωστόσο, όλα τα θεσμικά όργανα της Ένωσης να εργαστούν για τη δημιουργία ενός ευρύτερου, ολοκληρωμένου μηχανισμού δημοκρατίας, κράτους δικαίου και θεμελιωδών δικαιωμάτων που θα ισχύει για όλα τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα της Ένωσης· ως εκ τούτου, εισηγείται την έγκριση ενός συμφώνου δημοκρατίας, κράτους δικαίου και θεμελιωδών δικαιωμάτων μεταξύ πολιτών, κυβερνήσεων και θεσμικών οργάνων της Ένωσης που θα καθιστά όλους συμμέτοχους·

9.   θεωρεί σημαντική την προαγωγή συνεχούς διαλόγου και την καταβολή προσπαθειών για την επίτευξη ισχυρότερης συναίνεσης μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών της με στόχο την προώθηση και την προστασία της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων, προκειμένου να διαφυλάσσονται οι κοινές αξίες που κατοχυρώνονται στις Συνθήκες και στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων με απόλυτα διαφανή και αντικειμενικό τρόπο· είναι πεπεισμένο ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμβιβασμός σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις αξίες που κατοχυρώνονται στις Συνθήκες της ΕΕ και στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων·

10.   δίνει έμφαση στον βασικό ρόλο που θα πρέπει να διαδραματίζουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια στην μέτρηση της προόδου και τον έλεγχο της συμμόρφωσης προς τις κοινές αξίες της Ένωσης, όπως κατοχυρώνονται στο άρθρο 2 της ΣΕΕ· σημειώνει τον καίριο ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη διατήρηση του απαραίτητου διαρκούς διαλόγου στο πλαίσιο της κοινής ενωσιακής συναίνεσης όσον αφορά τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα λαμβανομένων υπόψη των αλλαγών που συντελούνται στην κοινωνία μας· θεωρεί ότι η εφαρμογή αυτών των αξιών και αρχών πρέπει επίσης να βασίζεται σε αποτελεσματικό έλεγχο της τήρησης των θεμελιωδών δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στον Χάρτη·

11.   αναγνωρίζει τον ουσιώδη ρόλο που διαδραματίζουν οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στην προώθηση των δημοκρατικών αξιών, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων·

–  να συμπεριλάβει στο παράρτημα της πρότασης ψηφίσματός της τις ακόλουθες συστάσεις:

12.   συνιστά τη θέσπιση ολοκληρωμένου μηχανισμού της Ένωσης για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα, που να περιλαμβάνει όλους τους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς· θεωρεί ότι, για το σκοπό αυτό, ενδέχεται να απαιτηθεί τροποποίηση της Συνθήκης μέσω χρονοβόρας αλλά απαραίτητης διαδικασίας υπό το πρίσμα των κοινών προσπαθειών για την προάσπιση των δημοκρατικών αρχών της Ένωσης, αλλά ότι έως τότε μπορεί να συσταθεί μηχανισμός εντός των ορίων των σημερινών Συνθηκών, για παράδειγμα μέσω διοργανικής συμφωνίας, εφόσον βέβαια ο μηχανισμός αυτός δεν υπονομεύει τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 7 της ΣΕΕ ούτε αντίκειται σε αυτήν, αλλά μάλλον την συμπληρώνει και ανοίγει τον δρόμο για την εφαρμογή της· ζητεί την ισότιμη μεταχείριση όλων των κρατών μελών και ζητεί επίσης να μη λαμβάνεται καμία απόφαση για αμιγώς πολιτικούς λόγους·

13.   υπενθυμίζει ότι, εάν η Ένωση θεσπίσει στο πλαίσιο των διεθνών συμφωνιών της απαιτήσεις για την προστασία και την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πρέπει επίσης να διασφαλίσει ότι τα θεσμικά όργανα και όλα τα κράτη μέλη θα σέβονται το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα·

14.   ζητεί τον συντονισμό των πρωτοβουλιών των διαφόρων θεσμικών οργάνων της Ένωσης και πιστεύει ότι πρέπει να οργανώνονται σε τακτική βάση ανεπίσημοι τριμερείς διάλογοι προκειμένου να διασφαλιστεί μια συνεκτική προσέγγιση σε επίπεδο Ένωσης και να δημιουργηθεί ένας πλήρως συναινετικός ορισμός εργασίας για τα ανθρώπινα δικαιώματα, το κράτος δικαίου και τη δημοκρατία·

15.   συνιστά τη σύναψη συμφώνου με σκοπό τη θέσπιση ενός ετήσιου «κύκλου πολιτικής για τα θεμελιώδη δικαιώματα» στο πλαίσιο ενός πολυετούς διαρθρωμένου διαλόγου μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων μερών· στο πλαίσιο αυτό, προτείνει να διεξάγουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια σε ετήσια βάση συζήτηση σχετικά με τον σεβασμό της δημοκρατίας, το κράτος δικαίου και την κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση· πιστεύει ότι η συζήτηση αυτή θα πρέπει να οργανώνεται με τρόπο, ώστε να τίθενται σημεία αναφοράς και στόχοι προς επίτευξη και να παρέχονται τα μέσα για την αξιολόγηση των αλλαγών από έτος σε έτος στο πλαίσιο της υφιστάμενης συναίνεσης της Ένωσης σχετικά με τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα·

16.   συνιστά τη διοργάνωση ετήσιας πανενωσιακής κοινοβουλευτικής συζήτησης για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα στο πλαίσιο ενός πολυετούς διαρθρωμένου διαλόγου μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, των εθνικών κοινοβουλίων, της Επιτροπής και του Συμβουλίου, όπου θα συμμετέχουν επίσης η κοινωνία των πολιτών, ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Συμβούλιο της Ευρώπης·

17.   συνιστά η ετήσια πανενωσιακή κοινοβουλευτική συζήτηση να οργανωθεί κατά τρόπο, ώστε να τίθενται στόχοι προς επίτευξη και να παρέχονται τα μέσα για τη μέτρηση των αλλαγών από έτος σε έτος με δυνατότητα υποβολής εκθέσεων σχετικά με την υλοποίηση των στόχων ή συστάσεων· εισηγείται επίσης να επισπευσθούν οι σχετικές διαδικασίες προκειμένου να δημιουργηθούν τα μέσα που όχι μόνο θα επιτρέψουν την άμεση και αποτελεσματική παρακολούθηση των ετήσιων αλλαγών, αλλά θα διασφαλίσουν επίσης τη συμμόρφωση όλων των ενδιαφερόμενων μερών προς τις δεσμεύσεις.

18.   θεωρεί ότι, προκειμένου να δοθεί συνέχεια στην προαναφερόμενη κοινοβουλευτική συζήτηση, είναι ουσιώδες να προβλεφθεί η δυνατότητα κατάθεσης ψηφίσματος σε ετήσια βάση στην Ολομέλεια·

19.   καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να εξετάσουν τα θέματα που έθιξε το Δικαστήριο στη γνωμοδότηση 2/13 το συντομότερο δυνατό, προκειμένου να υπάρξει συμμόρφωση προς την υποχρέωση που ορίζει το άρθρο 6 της ΣΕΕ για προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

15.6.2016

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

13

3

3

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Mercedes Bresso, Pascal Durand, Danuta Maria Hübner, Ramón Jáuregui Atondo, Morten Messerschmidt, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, György Schöpflin, Barbara Spinelli, Claudia Țapardel, Josep-Maria Terricabras, Kazimierz Michał Ujazdowski, Rainer Wieland

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Gerolf Annemans, Enrique Guerrero Salom, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Jérôme Lavrilleux, Cristian Dan Preda, Daciana Octavia Sârbu

Αναπληρωτές (άρθρο 200, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Pilar Ayuso

(1)

Ανακοίνωση της Επιτροπής της 11ης Μαρτίου 2014 σχετικά με « Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου» (COM(2014)0158).


ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

3.10.2016

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

41

11

2

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Martina Anderson, Michał Boni, Caterina Chinnici, Frank Engel, Cornelia Ernst, Tanja Fajon, Laura Ferrara, Kinga Gál, Nathalie Griesbeck, Jussi Halla-aho, Filiz Hyusmenova, Sophia in ‘t Veld, Eva Joly, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Barbara Kudrycka, Cécile Kashetu Kyenge, Marju Lauristin, Juan Fernando López Aguilar, Monica Macovei, Claude Moraes, Alessandra Mussolini, Péter Niedermüller, Judith Sargentini, Birgit Sippel, Branislav Škripek, Csaba Sógor, Helga Stevens, Traian Ungureanu, Bodil Valero, Marie-Christine Vergiat, Beatrix von Storch, Josef Weidenholzer, Cecilia Wikström, Kristina Winberg, Tomáš Zdechovský

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Hugues Bayet, Anna Maria Corazza Bildt, Marek Jurek, Jean Lambert, Jeroen Lenaers, Andrejs Mamikins, Angelika Mlinar, Christine Revault D’Allonnes Bonnefoy, Barbara Spinelli, Kazimierz Michał Ujazdowski, Axel Voss

Αναπληρωτές (άρθρο 200, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Georges Bach, Norbert Lins, Georg Mayer, Georgi Pirinski, Viviane Reding, Mylène Troszczynski, Harald Vilimsky


ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

41

+

ALDE

Nathalie Griesbeck, Filiz Hyusmenova, Sophia in 't Veld, Angelika Mlinar, Cecilia Wikström,

ECR

Monica Macovei

EFDD

Laura Ferrara

GUE/NGL

Martina Anderson, Cornelia Ernst, Barbara Spinelli, Marie-Christine Vergiat

PPE

Georges Bach, Michał Boni, Anna Maria Corazza Bildt, Frank Engel, Barbara Kudrycka, Jeroen Lenaers, Norbert Lins, Alessandra Mussolini, Viviane Reding, Csaba Sógor, Traian Ungureanu, Axel Voss, Tomáš Zdechovský

S&D

Hugues Bayet, Caterina Chinnici, Tanja Fajon, Cécile Kashetu Kyenge, Marju Lauristin, Arne Lietz, Juan Fernando López Aguilar, Andrejs Mamikins, Claude Moraes, Georgi Pirinski, Christine Revault D'Allonnes Bonnefoy, Birgit Sippel, Josef Weidenholzer

Verts/ALE

Eva Joly, Jean Lambert, Judith Sargentini, Bodil Valero

11

-

ECR

Jussi Halla-aho, Marek Jurek, Branislav Škripek, Helga Stevens, Kazimierz Michał Ujazdowski

EFDD

Beatrix von Storch, Kristina Winberg

ENF

Georg Mayer, Mylène Troszczynski, Harald Vilimsky

PPE

Kinga Gál

2

0

S&D

Sylvia-Yvonne Kaufmann, Péter Niedermüller

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου