Procedura : 2016/2146(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0366/2016

Teksty złożone :

A8-0366/2016

Debaty :

PV 15/12/2016 - 3
CRE 15/12/2016 - 3

Głosowanie :

Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2016)0512

SPRAWOZDANIE     
PDF 876kWORD 198k
2.12.2016
PE 585.817v04-00 A8-0366/2016

w sprawie działalności Komisji Petycji w roku 2015

(2016/2146(INI))

Komisja Petycji

Sprawozdawczyni: Ángela Vallina

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE IMIENNEW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie działalności Komisji Petycji w roku 2015

(2016/2146(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wcześniejsze rezolucje w sprawie wyniku obrad Komisji Petycji,

–  uwzględniając art. 10 i 11 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

–  uwzględniając Protokół nr 1 do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) w sprawie roli parlamentów narodowych w Unii Europejskiej,

–  uwzględniając Protokół nr 2 do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności,

–  uwzględniając znaczenie prawa do składania petycji, a także wagę bezzwłocznego informowania Parlamentu o konkretnych problemach obywateli lub osób zamieszkałych w Unii, zgodnie z art. 24 i 227 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając art. 228 TFUE,

–  uwzględniając art. 44 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, w którym mowa jest o prawie do składania petycji do Parlamentu Europejskiego,

–  uwzględniając postanowienia TFUE dotyczące postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, w szczególności art. 258 i 260,

  uwzględniając art. 52 i art. 216 ust. 8 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Petycji (A8-0336/2016),

A.  mając na uwadze, że roczne sprawozdanie z działalności Komisji Petycji ma na celu przedstawienie analizy dotyczącej petycji otrzymanych w 2015 r. i stosunków z innymi instytucjami oraz przedstawienie wiernego obrazu celów osiągniętych w roku 2015;

B.  mając na uwadze, że w 2015 r. Parlament otrzymał 1431 petycji, co stanowi spadek o blisko 47% w stosunku do 2014 r., w którym do instytucji tej wpłynęło 2714 petycji; mając na uwadze, że 943 petycje zostały uznane za dopuszczalne, z czego 424 petycje zostały poddane szybkiej ocenie i zostały zamknięte po należytym poinformowaniu składającego petycję o kwestii, która budziła jego obawy, a 519 petycji pozostaje otwartych do dyskusji w Komisji Petycji; mając na uwadze, że 483 petycje zostały uznane za niedopuszczalne;

C.  mając na uwadze, że w stosunku do całkowitej liczby ludności UE liczba petycji jest raczej niewielka, co świadczy o tym, że większość obywateli i osób zamieszkałych w UE niestety nie wie jeszcze o istnieniu prawa do składania petycji oraz o jego użyteczności jako środka służącego zwróceniu uwagi instytucji europejskich i państw członkowskich na zagadnienia, które ich dotyczą i budzą ich obawy oraz wchodzą w zakres działań UE;

D.  mając na uwadze, że w 2015 r. 483 petycje uznano za niedopuszczalne i że zakres kompetencji UE wciąż nie jest powszechnie znany, o czym świadczy wysoki odsetek otrzymanych petycji, które uznano za niedopuszczalne (33,8 %); mając na uwadze, że w celu naprawy powyższego należałoby zachęcać do komunikacji z obywatelami i usprawniać ją, a także wyjaśniać poszczególne zakresy kompetencji – europejski, krajowy i lokalny;

E.  mając na uwadze, że każda petycja jest sprawdzana i rozpatrywana uważnie, efektywnie i przejrzyście;

F.  mając na uwadze, że składający petycje to na ogół obywatele, którym zależy na ochronie praw podstawowych, na udoskonaleniu naszych społeczeństw i na ich przyszłym dobrobycie; mając na uwadze, że od ich doświadczeń z rozpatrywaniem petycji w dużym stopniu zależy, jak będą oni postrzegać instytucje europejskie i poszanowanie dla prawa do składania petycji zapisanego w prawie UE;

G.  mając na uwadze, że Parlament Europejski to jedyna instytucja UE wybierana bezpośrednio przez obywateli, a prawo do składania petycji daje obywatelom możliwość zwrócenia się do wybranych przedstawicieli ze sprawami będącymi przedmiotem ich troski; mając na uwadze, że Komisja Petycji nie ma niestety obecnie dostatecznych możliwości, jeżeli chodzi o przeprowadzanie własnych dochodzeń;

H.  mając na uwadze, że zgodnie z Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w celu promowania dobrych rządów i zapewnienia udziału społeczeństwa obywatelskiego unijne instytucje, organy i jednostki powinny działać w możliwie jak najbardziej przejrzysty sposób;

I.  mając na uwadze, że prawo do składania petycji powinno być zasadniczym elementem demokracji uczestniczącej w celu rzeczywistej ochrony prawa każdego obywatela do bezpośredniego uczestnictwa w życiu demokratycznym Unii; mając na uwadze, że faktyczne sprawowanie rządów zgodnie z podejściem demokratycznym i uczestniczącym musi zapewniać pełną przejrzystość, skuteczną ochronę praw podstawowych i rzeczywiste zaangażowanie obywateli w procesy decyzyjne; mając na uwadze, że dzięki petycjom Parlament Europejski może dowiedzieć się o problemach obywateli, udzielić im informacji i pomóc w rozwiązywaniu ich problemów, wzywając również inne instytucje UE oraz instytucje innych państw członkowskich, w ramach ich kompetencji, do podjęcia w tym celu wszelkich wysiłków; mając na uwadze, że wspomniane petycje powinny służyć ocenie wpływu przepisów wspólnotowych na codzienne życie mieszkańców UE;

J.  mając na uwadze, że ostatnie wydarzenia w Wielkiej Brytanii, kryzys uchodźczy, poważne społeczno-gospodarcze skutki polityki oszczędnościowej, niezdolność do rozwiązania kryzysu finansowego przy zagwarantowaniu wszystkim obywatelom wolnej i godnej egzystencji oraz pełnej ochrony ich praw podstawowych, wzrost ksenofobii i rasizmu w całej Europie podważają zaufanie do systemu i integracji europejskiej jako całości; mając na uwadze, że na Komisji Petycji spoczywa odpowiedzialność za ogromne wyzwanie, jakim jest utrzymanie i umocnienie konstruktywnego dialogu z obywatelami europejskimi i osobami zamieszkałymi w UE na temat kwestii europejskich;

K.  mając na uwadze, że Komisja Petycji potrafi najlepiej pokazać obywatelom, co Unia Europejska dla nich robi i jakie rozwiązania można znaleźć na poziomie europejskim, krajowym lub lokalnym; mając na uwadze, że Komisja Petycji może podjąć znaczny wysiłek polegający na wyjaśnianiu oraz ewentualnie udowadnianiu sukcesów i korzyści związanych z projektem integracji europejskiej;

L.  mając na uwadze, że prawo do składania petycji powinno dawać Parlamentowi Europejskiemu większą zdolność reagowania i pomagania w rozwiązywaniu problemów związanych głównie ze stosowaniem i transpozycją prawa UE; mając na uwadze, że petycje są cennym źródłem informacji z pierwszej ręki, opartych na własnych doświadczeniach obywateli, które pomagają wykryć ewentualne naruszenia i niedociągnięcia we wdrażaniu przepisów UE na szczeblu krajowym, a ostatecznie w ich monitorowaniu przez Komisję pełniącą funkcję strażnika Traktatów; mając na uwadze, że petycje dotyczące obszarów działalności UE i spełniające kryteria dopuszczalności są podstawowym instrumentem wczesnego wykrywania opóźnionej transpozycji i rzeczywistego egzekwowania prawa UE przez państwa członkowskie; mając na uwadze, że petycje umożliwiają obywatelom Unii zgłaszanie braków w stosowaniu prawa UE oraz pomagają wykrywać przypadki naruszeń prawa UE;

M.  mając zatem na uwadze, że petycje mają duże znaczenie w procesie ustawodawczym, dostarczając innym komisjom Parlamentu Europejskiego użytecznych i bezpośrednich informacji na potrzeby prowadzonych przez nie prac legislacyjnych w podlegających im obszarom działania; mając na uwadze, że petycje nie wchodzą wyłącznie w zakres odpowiedzialności Komisji Petycji, lecz powinny być wspólnym wysiłkiem wszystkich komisji Parlamentu Europejskiego;

N.  mając na uwadze, że w petycjach obywatele unijni i osoby zamieszkałe w UE mogą zgłaszać przypadki złego stosowania prawa UE; mając na uwadze, że tym samym obywatele są cennym źródłem informacji służących wykrywaniu naruszeń prawa UE;

O.  mając na uwadze, że petycje nie tylko dostarczają odpowiednich informacji zwrotnych na temat stosowania istniejących przepisów, lecz również mogą być pomocne w określaniu luk w prawie Unii, a także ocenie wpływu braku regulacji w niektórych obszarach, dając tym samym impuls do dalszych wysiłków ustawodawczych;

P.  mając na uwadze, że Komisja Petycji w coraz większym stopniu wykorzystywała szczególne instrumenty, które ma do dyspozycji jako komisja, takie jak pytania wymagające odpowiedzi ustnej i krótkie rezolucje, aby wyeksponować poszczególne kwestie budzące obawy obywateli lub kierować pytania i rezolucje na sesję plenarną Parlamentu, na przykład rezolucje dotyczące prawa hipotecznego i ryzykownych instrumentów finansowych w Hiszpanii lub dotyczące najlepszego zabezpieczenia dobra dziecka w Europie;

Q.  mając na uwadze, że w roku 2015 r. petycje składane przez obywateli były rozpatrywane szybciej i skuteczniej, gdyż mniej czasu zajmowała korespondencja ze składającymi petycje; mając na uwadze, że sekretariat podjął godny uwagi wysiłek w celu doprowadzenia do takiej poprawy;

R.  mając na uwadze, że składający petycje przyczyniają się aktywnie do pracy komisji, dostarczając informacje uzupełniające z pierwszej ręki członkom komisji, Komisji i obecnym przedstawicielom państw członkowskich; mając na uwadze, że uczestnicząc w debatach i przedstawiając petycje uzupełnione bardziej szczegółowymi informacjami, przyczyniają się oni do płynnego i konstruktywnego dialogu z posłami do Parlamentu Europejskiego i z Komisją; mając również na uwadze, że w 2015 r. w posiedzeniach Komisji Petycji wzięło aktywny udział 191 składających petycje; mając na uwadze, że choć liczba ta wydaje się stosunkowo niewielka, nie można zapominać, iż posiedzenia Komisji Petycji są transmitowane, co umożliwia składającym petycje śledzenie debat na żywo zarówno w czasie rzeczywistym, jak i później za pośrednictwem transmisji wideo w internecie;

S.  mając na uwadze, że przyjęto szczególną metodę rozpatrywania petycji dotyczących dobra dzieci i utworzono w związku z tą kwestią specjalną grupę roboczą, powołaną w dniu 17 września 2015 r., której przewodniczącą wybrana została Eleonora Evi;

T.  mając na uwadze, że złożeniu petycji często towarzyszy jednoczesne złożenie skargi do Komisji, a skarga ta może prowadzić do wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; mając na uwadze, że w 2015 r. Parlament Europejski zaalarmował Komisję za pomocą petycji i pytań w sprawie niedostatków w stosowaniu i wykonywaniu określonych aktów prawa UE przez niektóre państwa członkowskie;

U.  mając na uwadze, że wynikiem tych petycji były skargi dotyczące kwestii związanych z ochroną środowiska; mając na uwadze, że Komisja wysłała Finlandii wezwanie do usunięcia uchybienia związane z transpozycją dyrektywy w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska; mając na uwadze, że w pięciu innych sprawach w dziedzinie ochrony środowiska Komisja wszczęła rozmowy dwustronne z określonymi państwami członkowskimi; mając na uwadze, że sprawy te były związane z gazem łupkowym, zarządzaniem populacją wilków, nieprawidłowym stosowaniem dyrektywy dotyczącej oceny strategicznej wpływu na środowisko i zgodnością ustawodawstwa krajowego z wymogami dyrektywy dotyczącej publicznego dostępu do informacji o środowisku;

V.  mając na uwadze, że petycje obywateli dotyczyły też kwestii wymiaru sprawiedliwości i współpracy sądowej, a na podstawie jednej z petycji Komisja nawiązała rozmowy dwustronne z państwem członkowskim na temat obowiązujących w nim ograniczeń w zakresie zmiany nazwiska po zawarciu małżeństwa;

W.  mając na uwadze, że Komisja nawiązała też na podstawie petycji rozmowy dwustronne z różnymi państwami członkowskimi na temat podatków od nieruchomości i na temat płaconego przez studentów podatku lokalnego z tytułu pobytu;

X.  mając na uwadze, że Komisja ma zamiar umocnić stosowanie prawodawstwa UE na podstawie transpozycji i systematycznych kontroli zgodności ustawodawstwa krajowego; mając na uwadze, że Komisja ogłosiła, że podejmie stosowne środki, w tym uruchamiając nowe projekty EU Pilot i wszczynając nowe postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, jeżeli wykryje ewentualne naruszenia prawodawstwa UE;

Y.  mając na uwadze, że zaangażowanie Parlamentu Europejskiego w te procedury gwarantuje dodatkową kontrolę nad pracami rozpoznawczymi prowadzonymi przez właściwe instytucje UE; mając na uwadze, że żadnej petycji nie powinno się zamykać, jeśli jest w trakcie rozpatrywania przez Komisję;

Z.  mając na uwadze, że w rocznym sprawozdaniu z kontroli stosowania prawa Unii Europejskiej Komisja publikuje informacje o działaniach podjętych w związku z naruszeniami prawa unijnego, a w komunikatach prasowych podaje informacje o postępowaniach w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; mając na uwadze, że można uzyskać wgląd do decyzji dotyczących postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w bazie danych Komisji dostępnej na stronie internetowej Europa; mając na uwadze, że Komisja mogłaby zwiększyć przejrzystość i usprawnić współpracę z Parlamentem, przekazując Komisji Petycji bardziej szczegółowe informacje w sprawach związanych z petycjami;

AA.  mając na uwadze, że główne tematy podejmowane w petycjach obejmują wiele kwestii, takich jak ochrona środowiska (w szczególności oczyszczanie ścieków, gospodarowanie odpadami, gospodarowanie wodami w dorzeczach, poszukiwanie złóż i wydobycie gazu oraz węglowodorów), naruszenia praw konsumentów, stosowanie prawa (w szczególności praw związanych z pieczą nad małoletnimi), prawa podstawowe (w szczególności prawa dziecka, osób niepełnosprawnych i mniejszości), swobodny przepływ osób, dyskryminacja, imigracja, zatrudnienie i dobrostan zwierząt;

AB.  mając na uwadze, że działa portal internetowy Komisji Petycji, który rozpoczął funkcjonowanie pod koniec 2014 r., lecz jeszcze nie został ukończony; mając na uwadze, że celem tego portalu jest oferowanie obywatelom unijnym i osobom zamieszkałym w UE narzędzia elektronicznego umożliwiającego składanie petycji i stałe obserwowanie przebiegu procedury, a także składanie podpisu elektronicznego pod własnymi petycjami oraz wyrażenie poparcia dla złożonych przez inne osoby petycji na interesujące ich tematy; mając na uwadze, że niedociągnięcia dotyczące niektórych podstawowych funkcji, np. wyszukiwarki, utrzymywały się w 2015 r. i jeszcze do niedawna zakłócały rolę portalu jako interaktywnej strefy wymiany między obywatelami; mając na uwadze, że problem ten został wreszcie rozwiązany;

AC.  mając na uwadze, że portal został zaprojektowany, aby zwiększyć przejrzystość i interaktywność procedury petycji przy jednoczesnym zapewnieniu większej efektywności administracyjnej, co leży w interesie składających petycje, posłów i ogółu społeczeństwa; mając na uwadze, że w 2015 r. nie osiągnięto znacznych postępów w realizacji drugiego etapu projektu, którego celem jest przede wszystkim usprawnienie obsługi administracyjnej petycji, lecz również umożliwienie śledzenia petycji w czasie rzeczywistym przez składających petycję i osoby wspierające, chociaż zgodnie z pierwotnym harmonogramem etap ten powinien już zostać ukończony;

AD.  mając na uwadze, że kolejne opóźnienia w realizacji dalszych etapów projektu doprowadziły do dodatkowego obciążenia pracą w sekretariacie Komisji Petycji ze względu na konieczność ręcznego wprowadzania odpowiednich plików do różnych baz danych; mając na uwadze, że niektóre petycje wciąż nie zostały wprowadzone, ponieważ dotychczas na portalu zamieszczono tylko petycje otrzymane w 2013, 2014 i 2015 r., i że pracuje się obecnie nad zamieszczeniem w systemie petycji otrzymanych w 2016 r.;

AE.  mając na uwadze, że zaradzono pewnym uchybieniom, konkretnie w funkcji wyszukiwania i w przetwarzaniu poufnych danych składającego petycję, i mając na uwadze, że od drugiej połowy 2016 r. nadal zgodnie z planem toczą się prace nad poprawą przydatności i widoczności usługi dla obywateli;

AF.  mając na uwadze, że dopuszczalność petycji opiera się na kryteriach określonych w art. 227 TFUE; mając na uwadze, że pojęcie zakresu działań UE znacznie wykracza poza długą listę kompetencji; mając na uwadze, że ogłoszenie niedopuszczalności może podlegać kontroli legalności, jeżeli nie zostanie należycie uzasadnione w świetle wspomnianych kryteriów;

AG.  mając na uwadze, że podstawową odpowiedzialnością sądów krajowych jest dopilnowanie właściwego wdrożenia prawodawstwa UE w państwach członkowskich; mając na uwadze w tym kontekście, że wystąpienie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest przydatnym narzędziem dostępnym dla krajowych systemów sądownictwa; mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich procedura ta jest wykorzystywana w niewielkim stopniu albo w ogóle nie jest stosowana; mając na uwadze, że petycje stanowią alternatywną i niezależną metodę dochodzenia i sprawdzania zgodności z prawodawstwem UE oraz mając również na uwadze, że te dwie alternatywne procedury nie powinny wzajemnie się wykluczać;

AH.  mając na uwadze, że europejska inicjatywa obywatelska powinna być istotnym narzędziem umożliwiającym obywatelom bezpośredni udział w kształtowaniu strategii politycznych UE oraz że należy w pełni wykorzystać potencjał tego narzędzia, a jednocześnie zapewnić obywatelom pełne informacje na temat dziedzin kompetencji UE i kompetencji krajowych; mając na uwadze, że obywatelom należy lepiej przedstawić podstawowe różnice między europejską inicjatywą europejską a prawem do składania petycji; mając na uwadze, że Parlament odpowiada w szczególności za zapewnienie faktycznego sukcesu tego instrumentu; mając na uwadze, że z wystąpień na wysłuchaniu publicznym w dniu 22 lutego 2015 r. wynika, iż wśród organizacji, które zgłosiły europejską inicjatywę obywatelską, powszechne jest odczucie, że należy usunąć bariery administracyjne, by uzyskać jak największy udział obywateli;

AI.  mając na uwadze opinię Komisji Petycji, że po upływie trzech lat od wejścia w życie rozporządzenia nr (UE) 211/2011 w dniu 1 kwietnia 2012 r. należy dokonać oceny jego wdrożenia, aby stwierdzić ewentualne słabe punkty i zaproponować skuteczne konkretne rozwiązania służące przeprowadzeniu szybkiego przeglądu tego dokumentu w celu usprawnienia jego funkcjonowania;

AJ.  mając na uwadze, że w 2015 r. ze względu na obciążenie Komisji Petycji pracą odbyła się tylko jedna wizyta rozpoznawcza związana z petycjami analizowanymi w 2015 r.; mając na uwadze, że wizyta rozpoznawcza przeprowadzona w Zjednoczonym Królestwie w dniach 5 i 6 listopada 2015 r. w sprawie kwestii przysposobienia bez zgody rodziców umożliwiła członkom delegacji lepsze zrozumienie sytuacji dzięki możliwości przedyskutowania tego problemu z przedstawicielami różnych instytucji zaangażowanych w tę sprawę w Zjednoczonym Królestwie;

AK.  mając na uwadze, że w 2016 r., gdy obciążenie pracą powróciło do normy, przeprowadzono trzy wizyty rozpoznawcze związane z petycjami analizowanymi w 2016 r.; mając na uwadze, że wizyty te stanowią szczególne uprawienie komisji i fundamentalną część jej pracy, która wiąże się z interakcją ze składającymi petycje i władzami zaangażowanych państw członkowskich; mając na uwadze, że posłowie uczestniczący w delegacjach komisji biorą udział na równych warunkach we wszystkich działaniach, w tym w opracowywaniu sprawozdania końcowego;

AL.  mając na uwadze obowiązki Komisji Petycji względem Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, do którego zadań należy rozpatrywanie skarg kierowanych przez obywateli unijnych i osoby zamieszkałe w UE w związku z niewłaściwym administrowaniem w instytucjach i organach UE, któremu poświęcone są sprawozdania roczne Komisji Petycji sporządzane na podstawie sprawozdania rocznego samego Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich;

AM.  mając na uwadze, że w dniu 26 maja 2015 r. Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich Emily O’Reilly przedstawiła przewodniczącemu Parlamentu Europejskiego Martinowi Schulzowi sprawozdanie roczne za rok 2014; mając także na uwadze, że w dniu 23 czerwca 2015 r. Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawiła swoje sprawozdanie na posiedzeniu Komisji Petycji, która jest odpowiedzialna za stosunki z jej instytucją;

AN.  mając na uwadze, że Komisja Petycji jest członkiem europejskiej sieci rzeczników praw obywatelskich (ENO), w której skład wchodzą rzecznicy krajowi i regionalni, komisje petycji i podobne organizacje z państw członkowskich Unii Europejskiej, krajów kandydujących do członkostwa w UE i innych państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub strefy Schengen; mając na uwadze, że Komisja Petycji Parlamentu Europejskiego jest pełnoprawnym członkiem tej sieci, która obecnie liczy 94 biura w 36 krajach;

AO.  mając na uwadze, że każda petycja jest uważnie analizowana i rozpatrywana oraz że każdy składający petycję musi otrzymać odpowiedź w rozsądnym terminie;

AP.  mając na uwadze, że wszyscy składający petycję powinni mieć możliwość bezpośredniego przedstawiania spraw Komisji Petycji;

1.  podkreśla, że prawo do składania petycji powinno dawać Parlamentowi Europejskiemu większą zdolność reagowania i pomagać w rozwiązywaniu problemów związanych głównie z transpozycją i ze stosowaniem prawa UE, gdyż petycje, których przedmiot dotyczy obszarów działalności UE i które spełniają kryteria dopuszczalności, są cennym źródłem informacji pozwalających na wykrywanie ewentualnych naruszeń i niedociągnięć we wdrażaniu przepisów UE; wzywa Komisję do lepszego wykorzystania jej uprawnień, jeżeli chodzi o zapewnienie skutecznego wdrożenia przepisów UE, na przykład w drodze szybszego wykorzystywania postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na mocy art. 258 i 260 TFUE;

2.  zwraca uwagę na pracę, jaką wykonuje Komisja Petycji w zakresie wysłuchiwania i pomocy w rozwiązywaniu problemów dotykających obywateli; uważa, że za pośrednictwem petycji można lepiej oceniać wpływ prawodawstwa UE na życie codzienne obywateli, jako że mogą one stanowić swego rodzaju pomost między obywatelami a instytucjami;

3.  podkreśla, że Komisja Petycji ma możliwość – która jest jednocześnie ogromnym wyzwaniem – nawiązania opartego na zaufaniu i owocnego dialogu z obywatelami, co potencjalnie może przybliżyć instytucje UE do obywateli; odnotowuje również, że powinna przyczyniać się do promowania demokracji uczestniczącej; uważa, że w tym celu zasadnicze znaczenie ma zapewnienie adekwatnej odpowiedzi na petycje, zarówno jeżeli chodzi o czas, jak i jakość odpowiedzi;

4.  przypomina, że należy zapewnić równą i proporcjonalną reprezentację narodowości składających petycję w debatach publicznych komisji; aby umocnić europejski wymiar komisji, należy zachęcać do odpowiedniej i sprawiedliwej reprezentacji wszystkich państw członkowskich w jej debatach publicznych;

5.  podkreśla, że petycje mają duże znaczenie w procesie ustawodawczym, gdyż wskazują na istniejące braki i luki w transpozycji prawodawstwa wspólnotowego i dostarczają innym komisjom Parlamentu Europejskiego użytecznych i bezpośrednich informacji na potrzeby prowadzonych przez nie prac legislacyjnych i ich odpowiednich obszarach działania; z zadowoleniem przyjmuje nasilenie kontaktów Komisji Petycji z pozostałymi komisjami parlamentarnymi, a także częstsze omawianie spraw związanych z petycjami na posiedzeniach plenarnych; uważa, że petycje nie wchodzą wyłącznie w zakres odpowiedzialności Komisji Petycji, lecz powinny być wspólnym wysiłkiem wszystkich komisji Parlamentu Europejskiego; z zadowoleniem przyjmuje zamiar utworzenia nieformalnej sieci poświęconej petycjom w Parlamencie, z udziałem przedstawicieli wszystkich komisji parlamentarnych, służącej zagwarantowaniu niezakłóconej i skutecznej koordynacji prac związanych z petycjami; uważa, że sieć ta musi umożliwić lepsze zrozumienie roli petycji w pracach parlamentarnych i zacieśnić współpracę między komisjami w sprawach zgłaszanych przez składających petycje; zwraca się do wszystkich właściwych komisji parlamentarnych, by przywiązywały należytą wagę do przekazywanych im petycji i podejmowały konieczne wysiłki w celu udostępnienia informacji niezbędnych do ich właściwego rozpatrzenia;

6.  uznaje, że Parlament również odgrywa istotną rolę polityczną w odniesieniu do działań wykonawczych Komisji, kontrolując coroczne sprawozdania dotyczące monitorowania wdrażania prawa UE i przyjmując odpowiednie rezolucje parlamentarne; apeluje do Komisji, aby uwzględniała rezolucje przedkładane w Parlamencie przez komisję PETI, które wskazują na konkretne luki w stosowaniu i wdrażaniu prawa UE na podstawie petycji, oraz wzywa Komisję do podejmowania odpowiednich działań i przekazywania PE informacji zwrotnych na temat działań następczych; ponadto wzywa Radę i Parlament do podjęcia konkretnych działań dotyczących przyjęcia rozporządzenia 2013/0140/COD w związku ze zwolnieniem muszek owocowych Drosophila melanogaster z kontroli weterynaryjnych na granicach zewnętrznych UE zgodnie z sugestią laureatów nagrody Nobla (profesorów biochemii) wyrażoną w petycji 1358/2011;

7.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w 2015 r. skrócił się czas rozpatrywania petycji, utrzymuje jednak, że sekretariat Komisji Petycji potrzebuje natychmiast większych zasobów technicznych i ludzkich, by zagwarantować staranne zbadanie i jeszcze szybsze rozpatrywanie petycji, a jednocześnie zapewnić jakość ich przetwarzania;

8.  nadal uważa za szczególny obowiązek zapewnienie, by składający petycje otrzymywali szczegółowe uzasadnienie stwierdzenia niedopuszczalności petycji lub jej zamknięcia ze względu na jej niezasadność;

9.  stwierdza, że Komisja jest zaangażowana w procedurę petycji i podejmuje zobowiązania z nią związane oraz odpowiada w jak najkrótszym czasie na kolejne petycje przesyłane przez Parlament; zauważa, że odpowiedzi Komisji są zazwyczaj szczegółowe i dotyczą petycji należących do jej właściwości; przypomina jednak, że w wielu przypadkach Komisja nie przedstawia nowych informacji w odpowiedzi na petycje, w odniesieniu do których proszona jest o uzupełnienie w związku ze zmianą sytuacji i kontekstu opisanego w petycjach; wyraża ubolewanie z powodu przypadków, w których Komisja koncentruje się głównie na aspektach proceduralnych i nie bada istoty sprawy; przypomina Komisji, że petycje, w których zgłaszane jest potencjalne naruszenie prawa Unii, mogą zostać zamknięte dopiero po przeprowadzeniu ich odpowiedniej analizy; wskazuje na zobowiązanie Komisji do wysyłania na posiedzenia Komisji Petycji zasadniczo kompetentnych w danej sprawie urzędników, ponieważ jakość ogólnego rozpatrywania petycji wzrasta, jeżeli podczas debat Komisję reprezentują najwyżsi rangą dostępni urzędnicy; ubolewa, że w czasie posiedzeń komisji odpowiedzi Komisji najczęściej ograniczają się do treści oficjalnej odpowiedzi wysłanej komisji i nie wnoszą żadnych nowych czy istotnych informacji, które pozwoliłyby rozwiązać przedstawione problemy; stwierdza, że odpowiedzi pisemne są należycie uwzględniane, tak jak i wyjaśnienia podczas debat ustnych prowadzonych przez Komisję Petycji;

10.  uważa, że Komisja jako strażniczka Traktatów, zwłaszcza w kwestii spraw dotyczących środowiska, powinna wykraczać poza wyłącznie formalną ocenę zgodności proceduralnej i bardziej skupiać się na faktycznej treści przedmiotu sprawy; przypomina zasadę ostrożności i ogólnego ducha unijnych przepisów w dziedzinie środowiska, których celem jest zapobieżenie nieodwracalnemu zniszczeniu obszarów wrażliwych pod względem ekologicznym, oraz pilnie wzywa Komisję do przyjęcia podejścia, które dopuszcza wykorzystanie jej uprawnień i prerogatyw na zasadzie ex ante;

11.  będzie w przyszłości zwracać większą uwagę na to, by Komisja regularnie składała Parlamentowi sprawozdanie z przebiegu postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom wszczętych przeciwko poszczególnym państwom członkowskim, tak aby umożliwić lepszą współpracę i aby zainteresowani składający petycje byli informowani o postępach na wczesnym etapie;

12.  uważa, że w interesie przejrzystości i w duchu lojalnej współpracy między poszczególnymi instytucjami UE oraz zgodnie z porozumieniem ramowym dotyczącym stosunków pomiędzy Parlamentem Europejskim a Komisją Europejską Komisja w razie potrzeby powinna udostępniać Parlamentowi, na jego wniosek, zestawienie poszczególnych spraw związanych z procedurami EU Pilot; przypomina o wcześniejszych wnioskach Komisji Petycji dotyczących zapewnienia dostępu do dokumentów dotyczących procedur EU Pilot oraz postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, ponieważ petycje często prowadzą do wszczęcia takich postępowań; ponownie apeluje do Komisji o informowanie Komisji Petycji o rozwoju sytuacji w postępowaniach w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego związanych bezpośrednio z petycjami; dostrzega konieczność zapewnienia maksymalnej przejrzystości ujawniania informacji dotyczących procedur EU Pilot i już zakończonych postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego;

13.  uważa, że niezbędne informacje dotyczące postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, które wszczęto w wyniku rozpoznania w związku z petycjami, powinny być terminowo przekazywane Parlamentowi, zwłaszcza na wniosek Komisji Petycji;

14.  za bardzo istotne uważa poprawienie współpracy z parlamentami krajowymi i ich właściwymi komisjami, a także z rządami państw członkowskich, zwłaszcza, aby pomóc zagwarantować rozpatrywanie petycji przez odpowiednie i właściwe organy; ponownie wzywa do nawiązania zorganizowanego dialogu z państwami członkowskimi w formie regularnych posiedzeń z odpowiednimi komisjami z parlamentów narodowych; z zadowoleniem zauważa, że delegacja z Komisji Petycji niemieckiego Bundestagu była obecna na posiedzeniu Komisji Petycji w dniu 4 maja 2015 r.; zachęca przedstawicieli państw członkowskich oraz organów lokalnych lub regionalnych do udziału w posiedzeniach Komisji Petycji; ponownie podkreśla znaczenie udziału przedstawicieli Rady i Komisji w posiedzeniach i wysłuchaniach Komisji Petycji;

15.  uznaje wpływ skutecznego stosowania prawa UE na poprawę wiarygodności instytucji UE; przypomina, że prawo do składania petycji, zapisane w Traktacie z Lizbony, jest ważnym elementem obywatelstwa europejskiego i prawdziwym barometrem, jeżeli chodzi o monitorowanie stosowania prawa UE oraz stwierdzanie ewentualnych luk; apeluje do komisji PETI o wyznaczenie regularnych posiedzeń z krajowymi komisjami petycji w celu zwiększenia wiedzy o obawach obywateli Unii w UE i w państwach członkowskich oraz dalszego wzmocnienia ich praw przez lepsze stanowienie i wdrażanie prawa;

16.  powtarza wezwanie zawarte w sprawozdaniu z działalności Komisji Petycji w 2013 r.(1) do nawiązania intensywnego, zorganizowanego dialogu z państwami członkowskimi, na przykład w drodze regularnych spotkań z członkami krajowych komisji petycji lub innych właściwych organów; apeluje do państw członkowskich o odnotowywanie zaleceń sformułowanych w sprawozdaniach z misji rozpoznawczych i w trakcie dialogów;

17.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w 2015 r. 191 obywateli przedstawiło swoje petycje bezpośrednio w Komisji Petycji; przypomina o możliwości korzystania z wideokonferencji lub wszelkich innych środków, dzięki którym składający petycje mogą czynnie uczestniczyć w pracach Komisji Petycji, jeśli nie mogą być fizycznie obecni na jej posiedzeniach, i popiera częstsze korzystanie z takich rozwiązań;

18.  odnotowuje rygorystyczną i ścisłą interpretację Komisji dotyczącą art. 51 ust. 1 Karty praw podstawowych, który stanowi między innymi, że Karta jest skierowana do państw członkowskich „wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii”; stwierdza, że art. 51 ust. 2 Karty stanowi, iż Karta „nie rozszerza zakresu zastosowania prawa Unii poza kompetencje Unii”; wzywa do szerszej interpretacji zakresu stosowania Karty oraz do ponownej oceny adekwatności tego artykułu w ramach przyszłych przeglądów Karty i Traktatów; podkreśla, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby państwa członkowskie angażowały się w pełne stosowanie postanowień Karty w swoich ustawodawstwach krajowych, aby zagwarantować ochronę praw podstawowych swoich obywateli wykraczającą poza wdrażanie prawa UE, i przypomina, że są one związane również innymi zobowiązaniami międzynarodowymi;

19.  ubolewa, że składający petycję wciąż nie są dostatecznie informowani o podstawach uznawania petycji za niedopuszczalne;

20.  ubolewa nad ścisłą i ograniczającą interpretacją Komisji dotyczącą art. 51 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, który stanowi, że „postanowienia […] karty mają zastosowanie do instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii przy poszanowaniu zasady pomocniczości oraz do państw członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii”; przypomina, że ze względu na istnienie art. 51 Karty oczekiwania obywateli wykraczają często poza ścisłe możliwości wynikające z postanowień prawnych Karty i często nie są spełniane właśnie ze względu na tą ścisłą i ograniczającą interpretację; apeluje do Komisji o przyjęcie nowego podejścia, bardziej dostosowanego do tych oczekiwań;

21.  wyraża ubolewanie, że obywatele Polski i Zjednoczonego Królestwa wciąż nie są chronieni Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej;

22.  podkreśla, że w styczniu 2015 r. dwóch posłów zostało powołanych na członków przedstawicieli Komisji Petycji w strukturach konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych i uczestniczyło w analizie sprawozdania wstępnego Unii Europejskiej i Komitetu ONZ ds. praw osób niepełnosprawnych w Genewie, w Szwajcarii, w dniach 27–28 sierpnia 2015 r.; zwraca uwagę na ważną pracę, jaką Komisja Petycji wykonuje w sposób ciągły w kontekście wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych; odnotowuje należycie fakt, że rok 2015 był bardzo znaczący, gdyż po raz pierwszy jednostka Organizacja Narodów Zjednoczonych dokonała przeglądu przestrzegania zobowiązań w dziedzinie praw człowieka w UE; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komitet ONZ miał okazję wysłuchania wszystkich szczegółowych informacji dotyczących funkcji ochronnej Komisji Petycji; podkreśla, że Komisja rozpoczęła włączanie uwag końcowych Komitetu ONZ ds. praw osób niepełnosprawnych do procesu rozpatrywania petycji(2); wyraża zadowolenie, że wysłuchanie publiczne „Ochrona praw osób niepełnosprawnych z perspektywy otrzymanych petycji”, zorganizowane przez Komisję Petycji w dniu 15 października 2015 r., charakteryzowało się wysokim poziomem dostępności; zwraca uwagę na znaczenie konkluzji zawartych w badaniu zleconym przez Departament Tematyczny C, zatytułowanym „Rola ochrony świadczonej przez Komisję Petycji w kontekście stosowania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych”; uważa, że Komisja Petycji powinna nadal organizować wydarzenia związane z petycjami dotyczącymi niepełnosprawności; apeluje, aby wzmocnić zdolności Komisji Petycji i jej sekretariatu w celu umożliwienia jej odpowiedniego wypełniania funkcji ochronnej; apeluje, aby do rozpatrywania problemów związanych z niepełnosprawnością został wyznaczony odpowiedzialny urzędnik; odnotowuje istotne działania następcze przeprowadzone przez komisję w 2015 r. w odniesieniu do niepełnosprawności w bardziej szczegółowych kwestiach, na przykład dotyczących ratyfikacji Traktatu z Marrakeszu, odblokowania dyrektywy przeciw dyskryminacji, zwolnienia z ceł niektórych produktów przeznaczonych do rozwoju kulturalnego, edukacyjnego lub naukowego osób niepełnosprawnych, czy też problematyki opiekunów rodzinnych;

23.  wzywa do szybkiej ratyfikacji na szczeblu UE Traktatu z Marrakeszu, aby ułatwić dostęp do opublikowanych utworów osobom niewidomym, niedowidzącym lub mającym problemy z odczytaniem druku, bez względu na konflikt kompetencji przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej; przypomina, że w swoich uwagach końcowych z września 2015 r. Komitet ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych wskazał na kilka nieprawidłowości w UE uniemożliwiających pełną zgodność z postanowieniami Konwencji; stwierdza, że UE musi szybko przyjąć zmieniony europejski akt w sprawie dostępności oraz zapewnić skuteczne i dostępne mechanizmy egzekwowania i wnoszenia skarg; odnotowuje wymóg rozdziału ról Komisji Europejskiej przez odsunięcie jej od niezależnych ram monitorowania, aby zapewnić tym ramom odpowiednie zasoby umożliwiające spełnianie ich funkcji;

24.  podkreśla różnorodność tematów poruszanych w petycjach składanych przez obywateli, wśród których znajdują się prawa podstawowe, dobro dziecka, prawa osób niepełnosprawnych, prawa osób przynależących do mniejszości, prawa dzieci, rynek wewnętrzny, prawo ochrony środowiska, stosunki pracy, polityka migracyjna, umowy handlowe, problematyka zdrowia publicznego, transport, prawa zwierząt i dyskryminacja;

25.  podkreśla wrażliwy charakter petycji dotyczących praw dzieci, ponieważ w takich przypadkach występuje potrzeba udzielenia pilnej i adekwatnej odpowiedzi na obawy składającego petycję przy jednoczesnej ochronie dobra dziecka w kontekście wizyt rozpoznawczych, które komisja PETI może organizować w ramach analizowania petycji;

26.  jest zdania, że przeprowadzanie wysłuchań publicznych stanowi ważne narzędzie umożliwiające bardziej pogłębioną analizę zgłaszanych przez obywateli problemów objętych zakresem działalności UE, a także ogólnych aspektów funkcjonowania UE oraz związanych z tym niedociągnięć; zwraca uwagę na wysłuchania publiczne zorganizowane w dniu 26 lutego 2015 r. wraz z Komisją Spraw Konstytucyjnych w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej, w dniu 23 czerwca 2015 r. w sprawie prawa do składania petycji, w dniu 15 października 2015 r. w sprawie ochrony praw osób niepełnosprawnych, w dniu 11 maja 2015 r., wraz z trzema innymi komisjami, w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej „Stop wiwisekcji”, a także uznaje za przydatne warsztaty w sprawie adopcji transgranicznych przeprowadzone w dniu 1 grudnia 2015 r. wraz z Komisją Prawną;

27.  uważa, że europejska inicjatywa obywatelska jest nowym prawem politycznym przysługującym obywatelom, a także odpowiednim narzędziem ustalania programu na rzecz demokracji uczestniczącej w Unii Europejskiej, które umożliwia obywatelom branie bezpośredniego i aktywnego udziału w dotyczących ich projektach i procesach, a także którego potencjał należy bezsprzecznie w pełni wykorzystać i zwiększyć, aby zachęcić jak największą liczbę obywatelek i obywateli UE do udziału w dalszym rozwijaniu procesu integracji europejskiej; uważa też, że jednym z priorytetowych celów UE musi być wzmocnienie ochrony praw podstawowych, legitymacji demokratycznej i przejrzystości instytucji; przypomina Komisji, że powinna zastosować się do zaleceń przedstawionych w rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 28 października 2015 r. w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej(3), by zapewnić rzeczywiste wykonywanie prawa do występowania z europejską inicjatywą obywatelską; potwierdza, że zobowiązuje się aktywnie uczestniczyć w przeprowadzaniu wysłuchań publicznych dotyczących inicjatyw, które udało się uruchomić; zobowiązuje się nadać priorytetowe znaczenie na szczeblu instytucjonalnym kwestii skuteczności tego procesu, który jest elementem demokracji uczestniczącej, i podjąć następcze działania legislacyjne;

28.  ubolewa z powodu faktu, iż Komisja uznała, że jest za wcześnie na przegląd rozporządzenia (UE) nr 211/2011 z dnia 1 kwietnia 2012 r., które weszło w życie trzy lata temu; uważa, że konieczna jest kompleksowa ocena jego wprowadzenia w życie w celu usunięcia wszystkich stwierdzonych uchybień i zaproponowania możliwych rozwiązań służących szybkiemu przeglądowi rozporządzenia w celu zagwarantowania, że procedury i warunki niezbędne dla europejskich inicjatyw obywatelskich będą rzeczywiście jasne, proste, łatwe do stosowania i odpowiednie do potrzeb; z zadowoleniem przyjmuje sprawozdanie Komisji z dnia 31 marca 2015 r. w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej oraz decyzję Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich OI/9/2013TN i wzywa Komisję, aby dokonując przeglądu tego instrumentu, dopilnowała, by europejska inicjatywa obywatelska wnosiła rzeczywisty wkład do Unii zgodnie z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej, a także aby wdrożone zostały wszystkie odpowiednie środki prawne z myślą o podjęciu odpowiednich działań następczych, jeżeli dana inicjatywa obywatelska zostanie uznana za przeprowadzoną pomyślnie; apeluje do Komisji, aby wobec różnych wykrytych niedociągnięć jak najszybciej przedstawiła wniosek dotyczący zmiany rozporządzenia (UE) nr 211/2011;

29.  zwraca uwagę na swoją rezolucję z dnia 8 października 2015 r. w sprawie prawa hipotecznego i ryzykownych instrumentów finansowych w Hiszpanii(4) w świetle otrzymanych petycji, w której Parlament sformułował szereg zaleceń na rzecz prawidłowego stosowania prawodawstwa UE w dziedzinie prawa hipotecznego i zwalczania nadużyć w sektorze bankowym; zachęca Komisję, by uważnie nadzorowała stosowanie we wszystkich państwach członkowskich dyrektywy 2014/17/UE w sprawie kredytu hipotecznego, dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, oraz by upowszechniała najlepsze praktyki z myślą o lepszej ochronie obywateli znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej;

30.  wyraża zaniepokojenie z powodu dowiedzionych nieprawidłowości w odpowiednim dostępie do wymiaru sprawiedliwości w niektórych państwach członkowskich, ujawnionych w wyniku rozpatrywania petycji; uważa, że jest to kluczowa kwestia, którą należy zająć się bezzwłocznie, aby zagwarantować prawidłowe demokratyczne funkcjonowanie Unii i korzystanie przez jej obywateli i osoby zamieszkałe w UE z praw podstawowych; uważa, że Unia powinna dać przykład, wprowadzając filar konwencji z Aarhus dotyczący dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach związanych ze środowiskiem;

31.  zwraca uwagę na swoją rezolucję z dnia 21 stycznia 2016 r. dotyczącą działań Komisji Petycji w roku 2014, z także na swoją rezolucję z dnia 25 lutego 2016 r. w sprawie rocznego sprawozdania z działalności Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich za rok 2014;

32.  wyraża zadowolenie z powodu przywrócenia bardziej normalnego poziomu działalności w dziedzinie wizyt rozpoznawczych oraz oczekuje, że w nadchodzących latach potencjał tej specyficznej prerogatywy Komisji Petycji będzie w pełni wykorzystywany aż do samego końca kadencji; podkreśla znaczenie dokumentów roboczych, w tym specjalnych zaleceń, opracowywanych po każdej wizycie, i wzywa różne zainteresowane organy do ich należytego uwzględniania; uważa, że stopień zgodności z tymi zaleceniami powinien podlegać okresowej ocenie;

33.  podkreśla pracę zrealizowaną w 2015 r. przez Komisję Petycji zmierzającą do udostępnienia składającym petycje portalu internetowego, na którym mogą się rejestrować, składać petycje, pobierać dokumenty towarzyszące i popierać petycje już uznane za dopuszczalne; podkreśla aktualizację wspomnianego portalu, na którym zamieszczono petycje zarejestrowane w 2013, 2014 i 2015 r.; wyraża zadowolenie, że zostały odnowione i ulepszone nowe funkcje związane z wyszukiwaniem, poparciem i poufnością składającego petycję;

34.  przypomina o środkach koniecznych nadal do realizacji pozostałych faz projektu portalu internetowego petycji, dzięki któremu składający petycję będą mogli otrzymywać w czasie rzeczywistym informacje o statusie petycji i być automatycznie powiadamiani o zmianach w procesie rozpatrywania, takich jak ogłoszenie dopuszczalności, otrzymanie odpowiedzi Komisji lub włączenie petycji do porządku obrad posiedzenia komisji oraz zamieszczenie odsyłacza do transmisji posiedzenia w internecie, a także będą mogli nawiązać bezpośredni kontakt z sekretariatem Komisji Petycji w celu uzyskania jasnych i bezpośrednich informacji; podkreśla, że portal internetowy jest kluczowym źródłem informacji dla obywateli UE i należy zatem zapewnić informacje o cyklu życia petycji;

35.  zwraca uwagę na przyjęcie rozporządzenia 910/2014/UE w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym; podkreśla z mocą, że Komisja Petycji oraz wszystkie instytucje Unii Europejskiej powinny dopuszczać składanie dokumentów opatrzonych podpisem elektronicznym z wszystkich 28 państw członkowskich;

36.  podkreśla ważną rolę sieci SOLVIT, która jest siecią rozwiązywania problemów między państwami członkowskimi i która powinna rozwinąć w pełni swój potencjał we współpracy z tymi państwami oraz ośrodkami krajowymi SOLVIT zależnymi od krajowych organów administracji, a także apeluje o wyposażenie jej w większe zasoby i o przeprowadzenie bardziej systematycznej analizy problemów wykrytych za pomocą SOLVIT, gdyż wspomniana sieć przyczynia się do przedstawiania wiernego obrazu dysfunkcji jednolitego rynku;

37.  apeluje do Zjednoczonego Królestwa o odnotowanie zaleceń sformułowanych w sprawozdaniu z misji rozpoznawczej przeprowadzonej w Londynie w dniach 5 i 6 listopada 2015 r., zatwierdzonym przez komisję w dniu 19 kwietnia 2016 r.;

38.  podkreśla znaczenie współpracy z Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich oraz udziału Parlamentu Europejskiego w europejskiej sieci rzeczników praw obywatelskich; wyraża uznanie dla dobrych stosunków instytucjonalnych między Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich a Komisją Petycji; wyraża uznanie dla pracy rzecznik na rzecz poprawy dobrej administracji w UE, a szczególnie docenia jej regularny wkład w prace Komisji Petycji przez cały rok;

39.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji oraz sprawozdania Komisji Petycji Radzie, Komisji, Europejskiemu Rzecznikowi Praw Obywatelskich, rządom i parlamentom państw członkowskich, ich komisjom petycji oraz ich krajowym rzecznikom praw obywatelskich lub organom o podobnych kompetencjach.

(1)

Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0204.

(2)

Przyjęte przez komitet ONZ podczas 14. posiedzenia (w dniach 17 sierpnia – 4 września 2015 r.); zob.: http://tbinternet.ohchr.org/_layouts/treatybodyexternal/Download.aspx?symbolno=CRPD%2fC%2fEU%2fCO%2f1&Lang=en

(3)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0382.

(4)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0347.


UZASADNIENIE

Celem sprawozdania rocznego za rok 2015 jest przegląd prac Komisji Petycji, której harmonogram działań nie pokrywa się z programem działalności ustawodawczej Komisji Europejskiej, ale jest ustalany przez obywateli, którzy – korzystając z przysługującego im prawa do składania petycji do Parlamentu Europejskiego – zgłaszają swoje obawy dotyczące rozmaitych unijnych polityk i przepisów.

Roczne sprawozdanie ma prezentować dokładny i kompleksowy przegląd prac Komisji Petycji. Przedstawiono w nim dane statystyczne dotyczące liczby petycji otrzymanych, rozpatrywanych lub zamkniętych przez komisję, a także liczby petycji z podziałem na kraje i poruszane kwestie. Statystyki te stanowią ważne narzędzie ilościowej oceny prac komisji. W sprawozdaniu zostały też uwzględnione inne aspekty, takie jak stosunki z innymi instytucjami europejskimi oraz władzami krajowymi i regionalnymi.

Prawo składania petycji do Parlamentu Europejskiego: filar obywatelstwa UE

Roczne statystyki z 2015 r. wskazują, że większość składających petycje zwraca się do Parlamentu o pomoc w sprawach związanych z ochroną środowiska, wymiarem sprawiedliwości, rynkiem wewnętrznym i prawami podstawowymi.

Niektórzy obywatele zgłaszają propozycje i sugestie dotyczące rozwoju polityki europejskiej, a inni zwracają się do Parlamentu Europejskiego, odwołując się od decyzji podjętych przez organy krajowe i przedstawiając zastrzeżenia co do orzeczeń sądów krajowych. Niektóre skargi dotyczą uchybień w stosowaniu prawodawstwa europejskiego, czy to z powodu wadliwej transpozycji, czy niewdrożenia prawa wspólnotowego.

Według statystyk w 2015 r. Parlament Europejski otrzymał 1 431 petycji, co stanowi spadek o 47 % w porównaniu z liczbą petycji otrzymanych w 2014 r., która wynosiła 2 714. Można uznać, że w latach ubiegłych (2013 i 2014) mieliśmy do czynienia ze szczytowym poziomem w odniesieniu do liczby otrzymanych petycji. Po stałym wzroście liczby otrzymywanych petycji podczas poprzedniej kadencji parlamentarnej odnotowany silny spadek w 2015 r. (o prawie połowę) jest dowodem odwrócenia tego trendu.

Analiza statystyczna petycji otrzymanych w 2015 r. w porównaniu z danymi za rok 2014

Sposób rozpatrzenia petycji

Sposób rozpatrzenia petycji

Liczba petycji

%

Liczba petycji

%

 

2014

2015

Petycje uznane za dopuszczalne i otwarte

790

29,1

519

36,3

Petycje uznane za dopuszczalne i zamknięte

817

30,1

424

29,6

Petycje uznane za niedopuszczalne

1070

39,4

483

33,8

Decyzja nie została jeszcze podjęta

37

1,4

5

0,3

Całkowita liczba zarejestrowanych petycji

2714

100

1431

100,0

Sposób rozpatrzenia petycji

Liczba petycji

%

Liczba petycji

%

 

2014

 

2015

 

Petycje uznane za dopuszczalne i otwarte

790

100

519

100

Petycje dopuszczalne i przekazane innym organom w celu zasięgnięcia opinii

77

9,7

42

8

Petycje dopuszczalne i przekazane innym organom tytułem informacji

380

48,1

359

69,2

Petycje dopuszczalne i przekazane Komisji Europejskiej w celu zasięgnięcia opinii

688

87,0

464

89,4

2015

 

2014

Sposób rozpatrzenia

Liczba petycji

Odsetek

 

Sposób rozpatrzenia

Liczba petycji

Odsetek

Petycje uznane za dopuszczalne

943

65,9

 

Petycje uznane za dopuszczalne

1630

60,0

Petycje uznane za niedopuszczalne

483

33,8

 

Petycje uznane za niedopuszczalne

1083

39,9

Decyzja nie została jeszcze podjęta

5

0,3

 

Decyzja nie została jeszcze podjęta

2

0,1

Całkowita liczba

1431

100

 

Całkowita liczba

2715

100

W 2015 r. 943 petycje zostały uznane za dopuszczalne (65,9 % spośród wszystkich 1 431), a 483 zostały uznane za niedopuszczalne (33,8 %).

W 2015 r. 63,4 % otrzymanych petycji (907 petycji) poddano szybkiemu rozpatrzeniu, albo uznając je za niedopuszczalne (33,8 %), albo zamykając procedurę po uznaniu dopuszczalności w następstwie przekazania składającemu petycję informacji na dany temat lub skierowania petycji do innej komisji PE, właściwej w danej dziedzinie (29,6 %). Komisja Petycji w 2015 r. zdołała wyeliminować istniejące opóźnienia w rozpatrywaniu petycji, co ma duży wpływ na jakość relacji ze składającymi petycje, którzy dostrzegli skrócenie czasu rozpatrywania petycji.

Należy wskazać, że odsetek petycji uznanych za niedopuszczalne zmniejszył się względem 2014 r. (6,1 % w 2015 r.) i że zwiększył się odsetek petycji uznanych za dopuszczalne (5,9 %). Liczba petycji uznanych za dopuszczalne i zamkniętych na wczesnych etapach procedury pozostaje stabilna, na poziomie 30 %.

Jeżeli chodzi o działania podjęte w sprawie petycji i decyzje przyjęte przez członków Komisji Petycji, istnieją wyraźne różnice w rozpatrywaniu między rokiem 2014 a 2015; decyzja o wysłaniu petycji w celu poinformowania innych organizacji była podejmowana częściej, w 21 % przypadków, a decyzja o wysłaniu petycji do zaopiniowania organom innym niż Komisja Europejska była podejmowana nadal w około 8 % przypadków. Można zaobserwować, że Komisja Europejska jest nadal istotnym partnerem Komisji Petycji w odniesieniu do rozpatrywania petycji, które nie zostały zamknięte na wczesnych etapach procedury i które są przesyłane w niemal 90 % w celu rozpatrzenia i zaopiniowania do Komisji (464 z 519).

Liczba petycji w rozbiciu na poszczególne państwa

W stosunku do roku 2014 r. odnotowano kilka zmian na liście krajów, z których pochodzą petycje. W 2015 r. pierwsze miejsce nadal należy do Hiszpanii, a na kolejnych pozycjach plasują się Włochy, Niemcy, Rumunia i Polska (w 2014 r. na piątym miejscu znajdowało się Zjednoczone Królestwo). Można jednak nadmienić, że nastąpił znaczny wzrost udziału petycji włoskich, z 7,9 % do 12,3 %.

Państwa bałtyckie Litwa, Estonia i Łotwa ponownie zamykają tę listę.

2015

 

2014

Państwo

Liczba petycji

%

 

Państwo

Liczba petycji

%

Unia Europejska

491

29,7

 

Unia Europejska

908

28,9

Hiszpania

213

12,9

 

Hiszpania

449

14,3

Włochy

203

12,3

 

Niemcy

271

8,6

Niemcy

153

9,3

 

Włochy

248

7,9

Rumunia

104

6,3

 

Rumunia

199

6,3

Polska

57

3,5

 

Zjednoczone Królestwo

109

3,5

Pozostałe

431

26,0

 

Pozostałe

1071

34,0

Liczba petycji w 2015 r. z podziałem na poszczególne państwa

 

Główne tematy petycji

Jak już o tym wspomniano, w roku 2015 ochrona środowiska była główną dziedziną budzącą obawy składających petycje, a na kolejnych miejscach znajdują się wymiar sprawiedliwości, funkcjonowanie rynku wewnętrznego, prawa podstawowe oraz transport.

2015

 

2014

Zagadnienia

Liczba petycji

Odsetek

 

Zagadnienia

Liczba petycji

Odsetek

Ochrona środowiska

174

9,2

 

Wymiar sprawiedliwości

300

8,3

Wymiar sprawiedliwości

142

7,5

 

Ochrona środowiska

284

7,8

Rynek wewnętrzny

139

7,3

 

Rynek wewnętrzny

266

7,3

Prawa podstawowe

84

4,4

 

Prawa podstawowe

208

5,7

Transport

84

4,4

 

Zdrowie

173

4,8

Zdrowie

78

4,1

 

Sprawy społeczne

158

4,4

Zatrudnienie

74

3,9

 

Transport

117

3,2

Sprawy społeczne

60

3,2

 

Edukacja i kultura

113

3,1

Edukacja i kultura

57

3,0

 

Zatrudnienie

108

3,0

Własność i zwrot własności

32

1,7

 

Własność i zwrot własności

55

1,5

Pozostałe

974

51,3

 

Pozostałe

1,844

50.9

Język używany przez składających petycje

Można też zauważyć bardzo nieznaczne zmiany w wykazie języków, w jakich najczęściej wpływają petycje: w 2015 r., podobnie jak w 2014 r., język angielski i niemiecki są nadal dwoma językami najczęściej używanymi przez składających petycje, a ich pozycja jest stabilna. Język włoski i hiszpański nadal zajmują, odpowiednio, trzecią i czwartą pozycję (w 2015 r. następuje wzrost w odniesieniu do języka włoskiego, z 16,8 do 18,2). W tych czterech językach (DE, EN, IT i ES) sformułowane są trzy czwarte otrzymanych petycji (74,5 %).

Na ostatnich miejscach znalazły się języki estoński i łotewski (po jednej petycji w każdym z nich).

2015

 

2014

Język

Liczba petycji

Odsetek

 

Język

Liczba petycji

Odsetek

niemiecki

306

21,4

 

niemiecki

607

22,4

angielski

269

18,8

 

angielski

496

18,3

włoski

260

18,2

 

hiszpański

456

16,8

hiszpański

230

16,1

 

włoski

400

14,7

francuski

71

5,0

 

francuski

151

5,6

rumuński

71

5,0

 

rumuński

135

5,0

polski

66

4,6

 

polski

105

3,9

Pozostałe

158

11,0

 

grecki

92

3,4

 

 

 

 

Pozostałe

273

10

Liczba petycji w 2014 r. z podziałem na poszczególne języki

 

Narodowość składających petycje

Najbardziej aktywni jako składający petycje w 2015 r., podobnie jak w 2014 r., byli Niemcy, a następnie Włosi i Hiszpanie. Kolejne miejsca zajmują obywatele Rumunii, Polski i Zjednoczonego Królestwa. Na ostatnich miejscach plasują się obywatele Malty i Luksemburga, którzy w 2015 r. złożyli łącznie jedynie 5 petycji.

2015

 

2014

Narodowość głównego składającego petycję

Liczba petycji

Odsetek

 

Narodowość głównego składającego petycję

Liczba petycji

Odsetek

Niemcy

295

20,54

 

Niemcy

551

20,2

Włochy

275

19,15

 

Hiszpania

468

17,1

Hiszpania

225

15,67

 

Włochy

425

15,6

Rumunia

103

7,17

 

Rumunia

196

7,2

Polska

91

6,34

 

Zjednoczone Królestwo

143

5,2

Zjednoczone Królestwo

74

5,15

 

Francja

129

4,7

Francja

63

4,39

 

Polska

123

4,5

Grecja

40

2,80

 

Grecja

113

4,1

Pozostałe

270

18,79

 

Pozostałe

574

21.9

Liczba petycji w 2015 r. z podziałem na poszczególne narodowości

 

Sposób składania petycji

Jeśli chodzi o formę petycji, odwraca się istniejąca do 2014 r. tendencja wysyłania petycji pocztą elektroniczną z wykorzystaniem formularza internetowego (z 80 % w 2014 r. do 69,3 % w 2015 r.) i wzrasta liczba wysyłek pocztą tradycyjną, zwiększając się o 10 punktów procentowych (z 20 % w 2014 r. do 30,7 % w 2015 r). Jak wyjaśnić tę zmianę tendencji, właśnie w chwili, w której portal internetowy powinien ułatwić wysyłkę dokumentów, dzięki możliwości ich załączania w formie cyfrowej do petycji? Być może obywatele, którzy wysyłają petycję nie mają dużych umiejętności związanych z internetem i jego możliwościami, dlatego ważne jest dalsze utrzymanie możliwości tradycyjnej wysyłki pocztowej, w celu zniwelowania tej przepaści cyfrowej i być może pokoleniowej. Być może dostępność portalu internetowego powinna zostać poddana przeglądowi, by korzystanie z niego było łatwiejsze i bardziej przyjazne.

2015

 

2014

Sposób składania petycji

Liczba petycji

%

 

Sposób składania petycji

Liczba petycji

%

Poczta elektroniczna

992

69,3

 

Poczta elektroniczna

2174

80

Listownie

439

30,7

 

Listownie

540

20

Sposób składania petycji w 2015 r.

 

Status petycji

Jeśli chodzi o status petycji, należy podkreślić, że zdecydowana większość petycji, tj. 80%, jest zamykana w ciągu roku od ogłoszenia dopuszczalności i rozpoczęcia rozpatrywania. Można potwierdzić, że jedynie ograniczona liczba petycji pozostaje otwarta przez ponad cztery lata. Otwarte petycje odnoszą się w większości przypadków do postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego toczących się przed Trybunałem Sprawiedliwości lub kwestii, którym posłowie pragną poświęcić większą uwagę.

Status petycji

Rok

Procedura otwarta

Zamknięte

2015

519

36,3%

912

63,7%

2014

385

14,2%

2330

85,8%

2013

434

15,0%

2457

85,0%

2012

190

9,6%

1796

90,4%

2011

94

6,6%

1320

93,4%

2010

60

3,6%

1596

96,4%

2009

25

1,3%

1899

98,7 %

2008

34

1,8%

1852

98,2%

2007

32

2,1 %

1474

97,9%

2006

10

1,0%

1011

99,0%

2005

3

0,3%

1013

99,7%

2004

5

0,5 %

997

99,5%

2003

0

0%

1315

100%

2001

0

0%

1132

100%

2000

0

0 %

908

100%

Analizując statystyki dotyczące petycji, można zaobserwować, że większość petycji uznanych za niedopuszczalne sklasyfikowano tak dlatego, że składający petycje nadal mylą właściwości europejskie z krajowymi, a także instytucje UE z Radą Europy i Trybunałem Praw Człowieka. Widać stąd, że należy zintensyfikować wysiłki na rzecz lepszego informowania obywateli o istocie procesu rozpatrywania petycji oraz o ewentualnych skutkach złożenia petycji do Parlamentu.

Nowy portal internetowy, który został oddany do użytku w listopadzie 2014 r. umożliwia składającym petycje rejestrację, utworzenie petycji, załączenie odnośnych dokumentów, a także dołączenie się do już istniejących i dopuszczalnych petycji lub ich poparcie, bez konieczności tworzenia nowej petycji.

Składający petycje znajdą tam też informacje o pracach Komisji Petycji oraz o istniejących możliwościach najszybszego uzyskania środków naprawczych z wykorzystaniem innych sieci, które są do ich dyspozycji w UE lub na poziomie krajowym (SOLVIT, EU Pilot, Sieć Europejskich Centrów Konsumenckich, Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich, krajowi rzecznicy praw obywatelskich lub komisje petycji parlamentów krajowych). Powyższe tłumaczy w pewnym zakresie fakt, że liczba petycji znacząco spadła w 2015 r., ponieważ składający petycje zwrócili się do innych organizacji, bliższych lub lepiej nadających się do rozwiązania ich problemu.

Komisja zgadza się z Parlamentem, że sieć SOLVIT musi zostać bardziej rozwinięta i że jest ważne, aby wszystkie osoby, które jej potrzebują, miały możliwość uzyskania do niej dostępu, oraz że sieć SOLVIT musi mieć konieczne w tym celu zasoby. Jednak można tego dokonać tylko we współpracy z państwami członkowskimi, ponieważ krajowe ośrodki SOLVIT stanowią część administracji krajowych. Komisja współpracuje z państwami członkowskimi z myślą o rozwoju pełni potencjału SOLVIT i przeprowadzaniu bardziej systematycznej analizy wykrytych problemów.

Komisja uważa, że jeśli wnioskodawca wyraził zgodę i w zależności od zatwierdzenia przez dane państwa członkowskie (gdyż sieć SOLVIT jest siecią rozwiązywania problemów między państwami członkowskimi), dane z SOLVIT mogłyby być udostępniane Komisji Petycji w przypadkach, które są przedmiotem petycji badanych przez nią. Jednak gdyby ujawnienie informacji mogło osłabić ochronę przedmiotu inspekcji, badania i audytu, informacje te nie mogą być ujawniane do chwili, w której ochrona ta nie byłaby już konieczna, chyba że za ich ujawnieniem przemawiałby nadrzędny interes publiczny.

Nowy portal internetowy został uruchomiony w 2014 r. i jest dostępny pod następującym adresem: https://petiport.secure.europarl.europa.eu/petitions/pl/main. Ponadto w odniesieniu do funkcji wyszukiwania, poparcia istniejącej petycji i poufności danych składającego petycję zostały wypełnione istotne luki, które istniały w funkcjonalnościach tej strony internetowej. Zostały również udostępnione petycje z lat 2013, 2014 i 2015 i w tej chwili są udostępniane petycje zarejestrowane w 2016 r., co sprawi, że prace komisji będą bardziej przejrzyste.

Stosunki z Komisją Europejską

Komisja Europejska jest nadal naturalnym partnerem Komisji Petycji w procedurze rozpatrywania petycji, gdyż to zadaniem Komisji Europejskiej jest czuwanie nad wdrażaniem i przestrzeganiem europejskich przepisów. Komisja jest zaangażowana w proces petycji i jak najszybciej odpowiada na petycje przesyłane jej przez Parlament. Odpowiedzi Komisji obejmują wnioski skierowane przez Komisję Petycji, które wchodzą w zakres jej właściwości. Odpowiedzi pisemne są przedmiotem działań następczych i są szczegółowo wyjaśniane przez przedstawicieli Komisji Europejskiej podczas debat ustnych na posiedzeniach komisji.

W poprzednim sprawozdaniu z 2014 r. do Komisji został wystosowany apel o informowanie Komisji Petycji o ewolucji postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego związanych bezpośrednio z petycjami. Jednak według porozumienia ramowego w sprawie stosunków między Parlamentem Europejskim i Komisją Europejską, Komisja informuje Parlament Europejski o indywidualnych przypadkach.

Komisja stosuje restrykcyjną interpretację wyjątków przewidzianych w rozporządzeniu 1049/2001, zarówno zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości, jak i przepisami rozporządzenia „Aarhus” (rozporządzenie 1367/2006). Art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że ujawnienie musi być zagwarantowane, gdy wnioskowane informacje dotyczą emisji do środowiska. Trybunał Sprawiedliwości potwierdził obecną politykę Komisji polegającą na nieujawnianiu dokumentów dotyczących dochodzeń w toku, w szczególności dotyczących ewentualnych uchybień w zakresie prawa unijnego, nawet jeśli mają one wpływ na informacje o środowisku lub informacje o emisjach (sprawy C-514 LPN / 11P i C-612 13P ClientEarth)

Jedną z kontrowersji między Komisją a Komisją Petycji była dokonana przez Komisję interpretacja Karty praw podstawowych, a w szczególności jej art. 51, który stanowi między innymi, że Karta jest skierowana do państw członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii.

Komisja interpretuje to postanowienie zgodnie ze stałym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości. Komisja uważa, że nie oznacza to, iż obywatele pozostają bez ochrony, gdy uznają, że zostały naruszone ich prawa podstawowe w przypadkach, w których nie stosuje się prawa UE. W takich przypadkach do państw członkowskich należy zagwarantowanie, aby prawa podstawowe były skutecznie przestrzegane i chronione, zgodnie z ich ustawodawstwem krajowym i zobowiązaniami międzynarodowymi z zakresu praw człowieka. W tych przypadkach środków zaradczych należy poszukiwać na poziomie krajowym za pośrednictwem właściwych organów krajowych, jak na przykład za pośrednictwem mediatora lub na drodze sądowej, a po wyczerpaniu środków wewnętrznych, przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu. Należy podkreślić wyrażone przez wiceprzewodniczącego Komisji Fransa Timmermansa zobowiązanie do badania trudności i ograniczeń związanych z petycjami w odniesieniu do art. 51 Karty praw podstawowych.

Stosunki z Radą

Komisja Petycji wyraża zadowolenie z obecności Rady na swoich posiedzeniach, choć ubolewa, że obecność ta nie przekłada się na aktywniejszą współpracę, która mogłaby odblokować te petycje, w ramach których współpraca z państwami członkowskimi byłaby decydująca. Jednocześnie podkreśla jednak wysiłki podejmowane przez niektóre państwa członkowskie, które pilnie obserwują posiedzenia komisji.

Stosunki z Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich – wystąpienia Rzecznika Praw Obywatelskich

Komisja Petycji utrzymuje dobre stosunki międzyinstytucjonalne z Europejską Rzecznik Praw Obywatelskich Emily O’Reilly, która wielokrotnie występowała przed komisją. Rzecznik przedstawiła swoje roczne sprawozdanie przewodniczącemu Parlamentu Europejskiego w dniu 26 maja 2015 r. i na posiedzeniu Komisji Petycji w dniu 23 czerwca 2015 r.

Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich w dużym stopniu korzystała ze swojego uprawnienia do wszczynania postępowań strategicznych z inicjatywy własnej i przyjęła nową strategię na następne pięć lat, wprowadzającą bardziej strategiczne podejście w celu stawienia czoła problemom systemowym i promowania dobrej administracji.

Rzecznik Praw Obywatelskich podkreśliła główne kwestie podnoszone w ramach jej działalności (przejrzystość w instytucjach Unii, przejrzystość lobbystów i badań klinicznych, prawa podstawowe, kwestie etyczne, uczestnictwo obywatelskie w podejmowaniu decyzji w Unii, projekty i programy finansowane przez Unię oraz unijna polityka konkurencji).

Komisja Petycji wzięła udział w dziesiątym seminarium krajowym europejskiej sieci rzeczników praw obywatelskich, które odbyło się w Warszawie, w Polsce, w dniach 26–28 kwietnia 2015 r. i które zostało zorganizowane wspólnie przez polską Rzecznik Praw Obywatelskich prof. Irenę Lipowicz i Rzecznika Praw Obywatelskich Emily O'Reilly. Temat seminarium brzmiał „Rzecznicy praw obywatelskich przeciw dyskryminacji”.

Współpraca z Wydziałem Prawnym Parlamentu Europejskiego

Wydział prawny reprezentuje Parlament przed każdym organem sądowym, oferuje doradztwo prawne wszystkim organom Parlamentu i regularnie pomaga w debatach Komisji Petycji, wydając opinie zawsze, gdy wnioskuje o to przewodniczący. W 2015 r. do wydziału tego zwrócono się o opinię w sprawie dostępu wszystkich posłów do PE do bazy danych ePetition.

Misje rozpoznawcze przeprowadzone w 2015 r. oraz wizyty przedstawicieli innych instytucji

Ÿ  Dnia 5 maja 2015 r. Komisja Petycji przyjęła wizytę delegacji Komisji Petycji parlamentu niemieckiego (Bundestagu). Dyskutowano nad szeregiem petycji niemieckich w obecności przewodniczącej Kersten Steinke, które dotyczyły tematyki związanej z systemem podatkowym, swobodnym przepływem towarów i osób, rolnictwem oraz zdrowiem.

Ÿ  W dniach 5 i 6 listopada 2015 r. przeprowadzono misję rozpoznawczą w Londynie dotyczącą kwestii związanych z ochroną dzieci w Zjednoczonym Królestwie, w szczególności kwestii adopcji bez zgody rodziców. W niektórych otrzymanych petycjach twierdzono, że władze odpowiedzialne podejmowały dyskryminujące środki, które stawiały w gorszym położeniu rodziców niebędących narodowości brytyjskiej. Członkowie delegacji mieli okazję lepiej zrozumieć sytuację, spotykając się z przedstawicielami różnych właściwych instytucji ze Zjednoczonego Królestwa. Członkowie delegacji opracowali związane z tą kwestią sprawozdanie i zalecenia, które zostały poddane pod głosowanie w komisji w 2016 r.

Wysłuchania publiczne i wysłuchania dotyczące europejskich inicjatyw obywatelskich

Ÿ  W dniu 26 lutego 2015 r. Komisja Petycji zorganizowała wspólnie z Komisją Spraw Konstytucyjnych wysłuchanie dotyczące Europejskiej Inicjatywy Obywatelskiej i stosowania rozporządzenia 211/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 2011 r.

Ÿ  W dniu 11 maja 2015 r. Komisja Petycji zorganizowała wspólnie z komisjami rolnictwa, środowiska i przemysłu wysłuchanie w sprawie Europejskiej Inicjatywy Obywatelskiej „Stop wiwisekcji”.

Ÿ  W dniu 23 czerwca 2015 r. Komisja Petycji zorganizowała wysłuchanie dotyczące prawa do składania petycji, w czasie którego podjęto następujące zagadnienia: prawo do składania petycji jako prawo podstawowe, w tym niedawne orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości dotyczące prawa do składania petycji i wpływu Komisji Petycji na prawodawstwo europejskie. W wysłuchaniu tym wzięli udział różni członkowie Zgromadzenia Narodowego Walii: William Powell, przewodniczący Komisji Petycji, i Joyce Watson, deputowana Komisji Petycji ze Zgromadzenia Narodowego Walii.

Ÿ  W dniu 15 października 2015 r. Komisja Petycji zorganizowała wysłuchanie dotyczące ochrony praw osób niepełnosprawnych z perspektywy otrzymanych petycji. Na początku wysłuchania zostało przedstawione badanie na temat „Roli ochrony realizowanej przez Komisję Petycji w ramach stosowania Konwencji ONZ w sprawie praw osób niepełnosprawnych”, przez prof. Marka Priestleya z Ośrodka Badań nad Niepełnosprawnością Uniwersytetu w Leeds.

Ÿ  W dniu 1 grudnia 2015 r. Komisja Petycji i Komisja Prawna zorganizowały warsztaty dotyczące adopcji transgranicznych.

Najważniejsze tematy w 2015 r.

Prawo hipoteczne i ryzykowne instrumenty finansowe

Ÿ  W kwietniu 2015 r. przedyskutowano szereg petycji ujawniających tragiczne historie osobiste tysięcy obywateli, którzy stracili część lub całość oszczędności zgromadzonych w ciągu swojego życia w formie akcji uprzywilejowanych. Inne petycje powtarzały skargi organizacji społeczeństwa obywatelskiego, które protestowały przeciw eksmisjom, nieuczciwym warunkom w umowach hipotecznych i braku ochrony konsumentów. Komisja Petycji sformułowała szereg zaleceń w odniesieniu do prawidłowego stosowania prawodawstwa UE dotyczącego prawa hipotecznego. Zachęcono szczególnie Komisję do ściślejszego nadzoru nad stosowaniem we wszystkich państwach członkowskich dyrektywy 2014/17/UE dotyczącej kredytu hipotecznego i do rozpowszechniania sprawdzonych rozwiązań służących poprawie ochrony obywateli mających trudności finansowe, podkreślając, że podstawowa edukacja finansowa byłaby dodatkowym narzędziem walki z konsekwencjami nadmiernego zadłużenia. Komisja Petycji postanowiła zadać pytanie ustne na temat prawa hipotecznego i ryzykownych instrumentów finansowych w Hiszpanii i przeprowadzić tę debatę na sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego wraz z podjęciem uchwały.

Ochrona środowiska

Ÿ  W listopadzie dyskutowano nad szeregiem petycji dotyczących nocnych lotów na lotniskach europejskich i ich poważnych konsekwencji dla osób mieszkających w sąsiedztwie lotnisk w Kolonii/Bonn, Frankfurcie, Sienie, Brukseli, Charles de Gaulle – Roissy, Barajas w Madrycie, Bergamo i Ciampino w Rzymie.

Ÿ  W listopadzie dyskutowano nad szeregiem petycji dotyczących ochrony gatunku zagrożonego wyginięciem w Europie, mianowicie wilka: w Saksonii (Niemcy), Asturii (Hiszpania) i Szwecji.

Niepełnosprawność

Ÿ  Liczne petycje dyskutowane były we wrześniu 2015 r., jak petycja przedstawiona w imieniu Europejskiego Forum Osób Niepełnosprawnych, z 1 364 984 podpisami, dotycząca praw osób niepełnosprawnych (1 million 4 disability); stanowią one świadectwo trudności, z jakimi borykają się osoby niepełnosprawne, i faktu, że nie korzystają one z podstawowych praw i wolności ustanowionych w Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych.

W styczniu 2015 r. Rosa Estarás i Soledad Cabezón Ruiz zostały powołane na członków przedstawicieli Komisji Petycji w strukturach konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych i uczestniczyły w rozpatrywaniu sprawozdania wstępnego Unii Europejskiej przez Komitet ONZ ds. praw osób niepełnosprawnych w Genewie, w Szwajcarii, w dniach 27–28 sierpnia 2015 r.

Wnioski

Po ostatnich wydarzeniach w Zjednoczonym Królestwie Komisja Petycji stoi przed szansą i wielkim wyzwaniem utrzymania dialogu z obywatelami, ponieważ ma możliwość ponownego połączenia instytucji i obywateli UE.

Komisja Petycji musi wysłuchiwać obywateli i pomagać im w rozwiązywaniu problemów, z jakimi się borykają, gdyż dzięki petycjom można oceniać wpływ prawodawstwa wspólnotowego na życie codzienne obywateli, a jednocześnie wzmacniać zdolność Parlamentu Europejskiego do reagowania pomocą w rozwiązywaniu problemów związanych głównie ze stosowaniem prawodawstwa UE. Petycje stanowią cenne źródło informacji i wykazują luki w stosowaniu prawodawstwa UE.

Komisja Petycji musi pracować na rzecz odzyskania zaufania obywateli i dokonywać tego, wsłuchując się w problemy, które budzą obawy obywateli, oraz znajdując dla nich rozwiązanie.


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Data przyjęcia

29.11.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

16

10

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Marina Albiol Guzmán, Margrete Auken, Beatriz Becerra Basterrechea, Heinz K. Becker, Soledad Cabezón Ruiz, Pál Csáky, Rosa Estaràs Ferragut, Eleonora Evi, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Peter Jahr, Jude Kirton-Darling, Svetoslav Hristov Malinov, Notis Marias, Edouard Martin, Roberta Metsola, Marlene Mizzi, Julia Pitera, Gabriele Preuß, Laurenţiu Rebega, Yana Toom, Jarosław Wałęsa, Cecilia Wikström, Tatjana Ždanoka

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Kostadinka Kuneva, Ángela Vallina, Boris Zala


GŁOSOWANIE KOŃCOWE IMIENNEW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

16

+

ALDE

Beatriz Becerra Basterrechea, Yana Toom, , Cecilia Wikström

EFDD

Eleonora Evi

GUE/NGL

Marina Albiol Guzmán, Kostadinka Kuneva, Ángela Vallina,

S&D

Soledad Cabezón Ruiz, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Jude Kirton-Darling, Edouard Martin, , Marlene Mizzi, , Gabriele Preuß, Boris Zala

VERTS/ALE

Margrete Auken, Tatjana Ždanoka

10

-

ECR

Notis Marias

ENF

Laurenţiu Rebega

PPE

Heinz K. Becker, Pál Csáky, Rosa Estaràs Ferragut,, Peter Jahr, Svetoslav Hristov Malinov, Roberta Metsola, Julia Pitera, Jarosław Wałęsa

0

0

-

-

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymali się

Informacja prawna