Procedura : 2017/2008(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0271/2017

Teksty złożone :

A8-0271/2017

Debaty :

PV 02/10/2017 - 15
CRE 02/10/2017 - 15

Głosowanie :

PV 03/10/2017 - 4.4
CRE 03/10/2017 - 4.4
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2017)0364

SPRAWOZDANIE     
PDF 748kWORD 89k
13.9.2017
PE 601.154v04-00 A8-0271/2017

w sprawie wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet w sektorach prywatnym i publicznym w UE

(2017/2008(INI))

Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia

Sprawozdawczyni: Anna Hedh

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych
 INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet w sektorach prywatnym i publicznym w UE

(2017/2008(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 2 i art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 8, 10, art. 153 ust. 1, art. 153 ust. 2 i art. 157 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 23 oraz art. 33 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając dyrektywę 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzania w życie zasady równych szans i równego traktowania mężczyzn i kobiet w sprawach zatrudnienia i zawodowych (wersja przekształcona)(1),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/41/UE z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie stosowania zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn prowadzących działalność na własny rachunek oraz uchylającą dyrektywę Rady 86/613/EWG(2),

–  uwzględniając dyrektywę Rady 92/85/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie wprowadzenia środków służących wspieraniu poprawy w miejscu pracy bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły, i pracownic karmiących piersią (dyrektywa w sprawie urlopu macierzyńskiego)(3),

–  uwzględniając wniosek Komisji z dnia 2 lipca 2008 r. dotyczący dyrektywy Rady w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania osób bez względu na religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną (COM(2008)0426),

–  uwzględniając swoją rezolucję ustawodawczą z dnia 2 kwietnia 2009 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Rady w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania osób bez względu na religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną(4),

–  uwzględniając wniosek Komisji z dnia 3 października 2008 r. dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę w sprawie urlopu macierzyńskiego (COM(2008)0637),

–  uwzględniając swoje stanowisko przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 20 października 2010 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/.../UE zmieniającej dyrektywę Rady 92/85/EWG w sprawie wprowadzenia środków służących wspieraniu poprawy w miejscu pracy bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły, i pracownic karmiących piersią oraz w sprawie wprowadzenia środków służących wspieraniu pracowników w godzeniu życia zawodowego i rodzinnego(5),

–  uwzględniając dyrektywę Rady 2013/62/UE z dnia 17 grudnia 2013 r. zmieniającą dyrektywę 2010/18/UE w sprawie wdrożenia zmienionego porozumienia ramowego dotyczącego urlopu rodzicielskiego zawartego przez BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP i ETUC w związku ze zmianą statusu Majotty względem Unii Europejskiej(6),

–  uwzględniając wniosek Komisji z dnia 14 marca 2012 r. dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie poprawy równowagi płci wśród dyrektorów niewykonawczych spółek, których akcje są notowane na giełdzie, i odnośnych środków (dyrektywa w sprawie kobiet w zarządach) (COM(2012)0614),

–  uwzględniając swoje stanowisko przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 20 listopada 2013 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie poprawy równowagi płci wśród dyrektorów niewykonawczych spółek, których akcje są notowane na giełdzie i odnośnych środków(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 marca 2013 r. w sprawie eliminowania stereotypów dotyczących płci w UE(8),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 września 2013 r. w sprawie stosowania zasady równości wynagrodzeń dla kobiet i mężczyzn za taką samą pracę lub pracę o jednakowej wartości(9),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie urlopu macierzyńskiego(10),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 28 kwietnia 2016 r. w sprawie kobiet wykonujących pracę domową i opiekuńczą w UE(11),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 maja 2016 r. w sprawie stosowania dyrektywy Rady 2010/18/UE z dnia 8 marca 2010 r. w sprawie wdrożenia zmienionego porozumienia ramowego dotyczącego urlopu rodzicielskiego zawartego przez BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP i ETUC oraz uchylającej dyrektywę 96/34/WE(12),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 maja 2016 r. w sprawie ubóstwa: perspektywa płci(13),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 września 2016 r. w sprawie tworzenia na rynku pracy warunków sprzyjających równowadze między życiem zawodowym a prywatnym(14),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 września 2016 r. w sprawie stosowania dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy („dyrektywa w sprawie równego traktowania w obszarze zatrudnienia i pracy”)(15),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 października 2015 r. w sprawie stosowania dyrektywy 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy(16),

–  uwzględniając swoje zalecenie dla Rady z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie priorytetów UE na 61. sesję Komisji ONZ ds. Statusu Kobiet(17),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej w latach 2014–2015(18),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 kwietnia 2017 r. w sprawie kobiet i ich roli na obszarach wiejskich(19),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 19 czerwca 2015 r., zatytułowane „Równość szans w wynagrodzeniu dla kobiet i mężczyzn: zlikwidowanie zróżnicowania emerytur ze względu na płeć”,

–  uwzględniając europejski pakt na rzecz równości płci na lata 2011–2020 przyjęty w ramach konkluzji Rady w dniu 7 marca 2011 r.(20),

–  uwzględniając zalecenie Komisji z dnia 7 marca 2014 r. w sprawie wzmocnienia zasady równości wynagrodzeń dla kobiet i mężczyzn dzięki przejrzystości (2014/124/UE)(21),

–  uwzględniając inicjatywę Komisji z grudnia 2015 r. zatytułowaną „Plan działania: Nowy początek. Jak zaradzić wyzwaniom dotyczącym równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, z jakimi mierzą się pracujące rodziny”, jak również konsultacje publiczne i konsultacje z zainteresowanymi stronami,

–  uwzględniając wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka, stanowiące pierwszy globalny zestaw wytycznych dotyczących biznesu i praw człowieka, które zostały jednoznacznie zaaprobowane przez wszystkie państwa członkowskie ONZ podczas posiedzenia Rady Praw Człowieka ONZ w dniu 16 czerwca 2011 r., uwzględniając komunikat Komisji z dnia 25 października 2011 r. w sprawie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw (COM(2011)0681), w którym zachęca się państwa członkowskie UE do dostosowania wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka do kontekstu krajowego,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 kwietnia 2017 r. pt. „Ustanowienie Europejskiego filaru praw socjalnych” (COM(2017)0250),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 kwietnia 2017 r. pt. „Inicjatywa na rzecz wspierania równowagi między życiem zawodowym a prywatnym pracujących rodziców i opiekunów” (COM(2017)0252),

–  uwzględniając strategię Grupy Europejskiego Banku Inwestycyjnego dotyczącą równości płci oraz wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet,

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 3 grudnia 2015 r. pt. „Strategiczne zaangażowanie na rzecz równouprawnienia płci w latach 2016–2019” (SWD(2015)0278), w szczególności jego rozdział 3.1. pt. „Zwiększanie udziału kobiet w rynku pracy i równości kobiet i mężczyzn pod względem niezależności ekonomicznej”,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z 2017 r. w sprawie równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej, a w szczególności jego rozdział 1 w sprawie zwiększania uczestnictwa kobiet w rynku pracy i równości kobiet i mężczyzn pod względem niezależności ekonomicznej, a także rozdział 2 dotyczący zmniejszenia różnicy w wynagrodzeniach, zarobkach i świadczeniach emerytalnych kobiet i mężczyzn,

–  uwzględniając sprawozdania Europejskiej Fundacji na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy (Eurofound) pt. „The gender employment gap: challenges and solutions” [Różnice w poziomie zatrudnienia ze względu na płeć – wyzwania i rozwiązania] (2016 r.), „Work-life balance: creating solutions for everyone” [Równowaga między życiem zawodowym a prywatnym: tworzenie rozwiązań dla każdego] (2016 r.), „Social partners and gender equality in Europe” [Partnerzy społeczni i równouprawnienie płci w Europie] (2014 r.), „Developments in working life in Europe: EurWORK annual review” [Zmiany w życiu zawodowym w Europie: Roczny przegląd EurWORK] (2014 r. i 2015 r.) i „Szóste europejskie badanie warunków pracy” (2016 r.),

–  uwzględniając konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy: z 1951 r. dotyczącą jednakowego wynagrodzenia, z 1994 r. o pracy w niepełnym wymiarze czasu, z 1996 r. dotyczącą pracy nakładczej, z 2000 r. dotyczącą ochrony macierzyństwa oraz z 2011 r. dotyczącą pracowników domowych,

–  uwzględniając uzgodnione wnioski 61. sesji Komisji Narodów Zjednoczonych ds. Statusu Kobiet z dnia 24 marca 2017 r. zatytułowane „Wzmocnienie pozycji gospodarczej kobiet w zmieniającym się środowisku pracy”,

–  uwzględniając sprawozdanie panelu wysokiego szczebla Sekretarza Generalnego ONZ ds. wzmacniania pozycji gospodarczej kobiet z września 2016 r. zatytułowane: „Nikt nie zostanie pominięty: Wezwanie do działania na rzecz zapewniania równouprawnienia płci i wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet”,

–  uwzględniając pekińską platformę działania i Konwencję ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia oraz opinię Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A8-0271/2017),

A.  mając na uwadze, że UE zobowiązała się do wspierania równości płci i zagwarantowania, aby kwestia równości płci była uwzględniana we wszystkich jej działaniach;

B.  mając na uwadze, że równy udział kobiet w rynku pracy i podejmowaniu decyzji dotyczących gospodarki stanowi zarówno warunek wstępny umocnienia pozycji kobiet, jak i jego konsekwencję;

C.  mając na uwadze, że na terytorium całej UE kobiety nadal są zdecydowanie niedostatecznie reprezentowane na rynku pracy i na stanowiskach kierowniczych, a ogólny wskaźnik zatrudnienia kobiet utrzymuje się na poziomie niższym o prawie 12 % od wskaźnika zatrudnienia mężczyzn;

D.  mając na uwadze, że do głównych przeszkód we wzmacnianiu pozycji gospodarczej kobiet należą nieprzychylne normy społeczne, dyskryminujące akty prawne lub brak ochrony prawnej, nierówny podział niepłatnej pracy domowej i obowiązków w zakresie opieki między kobiety i mężczyzn, brak dostępu do zasobów finansowych, cyfrowych i środków trwałych; mając na uwadze, że przeszkody te może spotęgować dyskryminacja z wielu przyczyn jednocześnie(22), np. na tle rasowym i etnicznym, ze względu na religię, niepełnosprawność, stan zdrowia, tożsamość płciową, orientację seksualną lub warunki społeczno-ekonomiczne;

E.  mając na uwadze, że bariery strukturalne, które stoją na przeszkodzie wzmocnieniu pozycji gospodarczej kobiet, wynikają z licznych, wzajemnie powiązanych form nierówności, stereotypów i dyskryminacji w sferze prywatnej i publicznej;

F.  mając na uwadze, że wzmacnianie pozycji gospodarczej kobiet jest jednocześnie „słuszne i mądre”, przede wszystkim dlatego, że stanowi ono ważny wymiar równości płci, a w konsekwencji jest przedmiotem podstawowych praw człowieka, a ponadto większy udział kobiet w rynku pracy przyczynia się do zrównoważonego rozwoju gospodarczego na wszystkich szczeblach społeczeństwa; mając na uwadze, że przedsiębiorstwa, w których kobiety są doceniane i umożliwia się im pełne uczestnictwo w rynku pracy i w podejmowaniu decyzji, lepiej prosperują i przyczyniają się do pobudzania wydajności i wzrostu gospodarczego; mając na uwadze, że dowody przedstawione przez Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE) wskazują, iż poprawa równości płci spowodowałaby utworzenie do 10,5 mln dodatkowych miejsc pracy w UE do 2050 r., że stopa zatrudnienia w UE wyniosłaby prawie 80 %, a wartość PKB UE na mieszkańca mogłaby wzrosnąć o 6,1 %–9,6 %, podczas gdy wzrost gospodarczy zwiększyłby się poziomu wynoszącego od 15 % do 45 % w państwach członkowskich do 2050 r.;

G.  mając na uwadze, że w ramach strategii „Europa 2020” określono cele UE, zgodnie z którymi do 2020 r. należy osiągnąć wskaźnik zatrudnienia kobiet i mężczyzn wynoszący 75 %, a w szczególności zniwelować różnice w sytuacji kobiet i mężczyzn pod względem zatrudnienia; mając na uwadze, że ułatwienie uczestnictwa kobiet w rynku pracy wymaga podjęcia skoordynowanych wysiłków;

H.  mając na uwadze, że pod koniec 2015 r. Komisja opublikowała Plan działania w sprawie równości płci na lata 2016–2020, w którym jako jeden z czterech „kluczowych obszarów” działania wskazano prawa gospodarcze kobiet i wzmocnienie ich pozycji gospodarczej;

I.  mając na uwadze, że „zmniejszenie różnicy w wynagrodzeniach, zarobkach i świadczeniach emerytalnych kobiet i mężczyzn, a tym samym zwalczanie ubóstwa wśród kobiet” jest jednym z obszarów priorytetowych określonych przez Komisję w dokumencie pt. „Strategiczne zaangażowanie na rzecz równości płci w latach 2016–2019”;

J.  mając na uwadze, że w ramach 17 celów zrównoważonego rozwoju określono cele ukierunkowane na wzmocnienie pozycji gospodarczej kobiet;

K.  mając na uwadze, że właściwa równowaga między pracą a życiem prywatnym ma pozytywny wpływ na dążenie do równości między kobietami i mężczyznami pod względem podejmowania pracy zarobkowej i świadczenia opieki, a także ma pozytywny wpływ na aspekty zdrowotne i sprzyja integracyjnemu otoczeniu gospodarczemu, wzrostowi i konkurencyjności, ogólnemu udziałowi w rynku pracy, równouprawnieniu płci, zmniejszeniu zagrożenia ubóstwem i solidarności międzypokoleniowej, a ponadto pomaga sprostać wyzwaniom związanym ze starzeniem się społeczeństw;

L.  mając na uwadze, że według danych Eurostatu 31,5 % pracujących kobiet w UE jest zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy w porównaniu z 8,2 % pracujących mężczyzn, oraz mając na uwadze, że niewiele ponad 50 % kobiet, w porównaniu z 71,2 % mężczyzn, jest zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy, w związku z czym różnica we wskaźniku zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy wynosi 25,5 %; mając na uwadze, że obowiązki opiekuńcze są przyczyną bierności zawodowej niemal 20 % kobiet nieaktywnych zawodowo, podczas gdy w przypadku mężczyzn ten wskaźnik wynosi mniej niż 2 %; mając na uwadze, że obowiązki opiekuńcze i trudności związane z pogodzeniem pracy i życia osobistego oznaczają, że kobiety znacznie częściej pracują w niepełnym wymiarze godzin niż mężczyźni lub są nieaktywne zawodowo, co ma ujemny wpływ na ich zarobki i świadczenia emerytalno-rentowe;

M.  mając na uwadze, że większość osób korzystających z opieki zwykle stanowią dzieci, członkowie rodziny w podeszłym wieku lub niepełnosprawni członkowie rodziny osób świadczących opiekę bezpłatnie;

N.  mając na uwadze, że kobiety poświęcają co najmniej dwuipółkrotnie więcej czasu niż mężczyźni na wykonywanie pracy niezarobkowej w gospodarstwie domowym i niezarobkowe świadczenie opieki;

O.  mając na uwadze, że macierzyństwa nie należy postrzegać jako przeszkody w rozwoju zawodowym kobiet, a co za tym idzie – w ich emancypacji;

P.  mając na uwadze równość praw i obowiązków kobiet i mężczyzn w odniesieniu do rodzicielstwa (z wyjątkiem połogu po porodzie) i uwzględniając fakt, że wychowanie dzieci powinno być współdzielone, a zatem nie może spoczywać wyłącznie na matkach;

Q.  mając na uwadze, że w 2015 r. średni wskaźnik zatrudnienia kobiet z jednym dzieckiem w wieku poniżej 6 lat był o blisko 9 % niższy niż w przypadku kobiet nieposiadających małych dzieci, a w niektórych państwach członkowskich różnica ta przekraczała 30 %;

R.  mając na uwadze, że macierzyństwo i rodzicielstwo nie stanowią dopuszczalnych podstaw do dyskryminacji kobiet w dostępie do rynku pracy i utrzymaniu się na nim;

S.  mając na uwadze, że należy ustanowić publicznie dostępne systemy badania wynagrodzeń, obejmujące gromadzenie danych, w celu wyeliminowania różnic w wynagrodzeniu ze względu na płeć poprzez wywieranie nacisku na sektory publiczny i prywatny, tak by dokonać oceny ich struktur płatności oraz skorygować wszelkie wykryte różnice związane z traktowaniem płci, a także mając na uwadze, że systemy te mają potencjał tworzenia „kultury świadomości”, która sprawia, że nie ma przyzwolenia społecznego na zróżnicowanie wynagrodzeń ze względu na płeć w sektorze lub przedsiębiorstwie;

T.  mając na uwadze, że uznaje się, iż wprowadzenie parytetów poprawia wyniki przedsiębiorstw prywatnych oraz sprzyja większemu wzrostowi gospodarczemu, a ponadto pozwala lepiej wykorzystać pulę talentów wśród ludności aktywnej zawodowo;

U.  mając na uwadze, że równość płci i zróżnicowana reprezentacja pracowników na szczeblu zarządów przedsiębiorstw to podstawowa zasada demokracji, której stosowanie przynosi korzyści gospodarcze, takie jak podejmowanie strategicznych decyzji sprzyjających włączeniu społecznemu i zmniejszenie zróżnicowania wynagrodzeń ze względu na płeć;

V.  mając na uwadze, że badania OECD wykazały, iż przedsiębiorstwa z większą liczbą kobiet w zarządach wykazują większą rentowność niż przedsiębiorstwa, w których zarządy składają się wyłącznie z mężczyzn;

W.  mając na uwadze, że sektory lub funkcje tradycyjnie zdominowane przez kobiety zasadniczo cechuje niższe wynagrodzenie niż porównywalne sektory lub funkcje zdominowane przez mężczyzn, co stanowi jeden z aspektów zróżnicowania wynagrodzenia i świadczeń emerytalno-rentowych ze względu na płeć obecnie kształtującego się odpowiednio na poziomie 16 % i 40 %;

X.  mając na uwadze, że Międzynarodowa Organizacja Pracy opracowała ramy, za pośrednictwem których stanowiska pracy są oceniane na podstawie czterech czynników: kwalifikacji, wysiłku, odpowiedzialności i warunków pracy, oraz są ważone według ich znaczenia dla danego przedsiębiorstwa lub danej organizacji;

Y.  mając na uwadze, że partnerzy społeczni posiadają potencjał, by wzmocnić pozycję gospodarczą kobiet poprzez rokowania zbiorowe w drodze promowania równego wynagrodzenia kobiet i mężczyzn, inwestowania w działania na rzecz zapewnienia równowagi między życiem zawodowym i prywatnym, zachęcania do rozwoju zawodowego kobiet w przedsiębiorstwach oraz zapewniania informacji o prawach pracowniczych i kształcenia w tym zakresie;

Z.  mając na uwadze, że praktyka potwierdza, iż różnice w wynagrodzeniach są mniejsze wówczas, gdy ważną rolę odgrywają rokowania zbiorowe(23);

Aa.  mając na uwadze, że według danych Eurostatu 24,4 % kobiet w UE jest zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, a samotne matki, kobiety powyżej 55. roku życia i kobiety niepełnosprawne są narażone na szczególne ryzyko bezrobocia i braku aktywności na rynku pracy;

Ab.  mając na uwadze, że wdrożenie postanowień Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencja stambulska) jest warunkiem wstępnym wzmocnienia pozycji kobiet, a w konsekwencji równości płci; mając na uwadze, że przemoc ze względu na płeć stanowi niedopuszczalną formę dyskryminacji i naruszenie praw podstawowych oraz ma wpływ nie tylko na zdrowie i dobrostan kobiet, ale także na ich dostęp do zatrudnienia i niezależność finansową; mając na uwadze, że przemoc wobec kobiet jest jedną z głównych przeszkód dla równości płci, podczas gdy edukacja może zmniejszyć ryzyko przemocy uwarunkowanej płcią; mając na uwadze, że będące jej następstwem wzmocnienie pozycji społecznej i gospodarczej kobiet może pomóc im uwolnić się od przemocy; mając na uwadze, że przemoc i molestowanie w miejscu pracy, w tym seksizm i molestowanie seksualne, mają poważne negatywne konsekwencje dla wszystkich pracowników, których dotyczą, dla ich współpracowników i członków ich rodzin, jak również dla organizacji, w których pracują i społeczeństwa jako całości, gdyż mogą być w części odpowiedzialne za wykluczenie kobiet z rynku pracy;

Ac.  mając na uwadze, że przemoc ekonomiczna jest formą przemocy ze względu na płeć występującą w życiu codziennym kobiet, która utrudnia kobietom pełne korzystanie z przysługującego im prawa do wolności, utrzymuje nierówność płci i ogólnie umniejsza rolę kobiet w społeczeństwie;

Ad.  mając na uwadze, że liczne badania jednoznacznie pokazują, iż polityka oszczędności i cięcia wydatków w sektorze publicznym bardzo niekorzystnie wpływają na sytuację kobiet, wzmocnienie ich pozycji gospodarczej i równość płci;

Ae.  mając na uwadze, że edukacja, kwalifikacje i nabywanie umiejętności mają zasadnicze znaczenie dla wzmocnienia pozycji kobiet na szczeblu społecznym, kulturowym i gospodarczym, a możliwości kształcenia uznaje się za podstawowy element zwalczania nierówności, takich jak niedostateczna reprezentacja kobiet na stanowiskach decyzyjnych, kierowniczych, inżynierskich i naukowych, który przyczynia się do wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet i dziewcząt;

Af.  mając na uwadze, że cyfryzacja ma pozytywny wpływ na kształtowanie nowych możliwości pracy i prowadzi do konstruktywnej zmiany modeli zatrudnienia na bardziej elastyczne, zwłaszcza w przypadku kobiet wchodzących lub powracających na rynek pracy, a także umożliwia zarówno kobietom, jak i mężczyznom lepsze równoważenie obowiązków opiekuńczych i życia zawodowego;

I. Uwagi ogólne

1.  uważa, że udział kobiet w życiu gospodarczym i umocnienie ich pozycji są kluczowe dla ugruntowania ich praw podstawowych, a tym samym umożliwiają im osiągnięcie niezależności ekonomicznej, wywieranie wpływu w społeczeństwie, sprawowanie kontroli nad własnym życiem oraz rozbicie tzw. szklanego sufitu, który uniemożliwia zrównanie pozycji kobiet i mężczyzn w życiu zawodowym; zachęca zatem do wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet przez stosowanie środków politycznych i finansowych;

2.  podkreśla, że umocnienie praw kobiet i wzmocnienie ich pozycji gospodarczej wymaga zajęcia się głęboko zakorzenionym nierównym stosunkiem sił między płciami, który jest przyczyną dyskryminacji i przemocy wobec kobiet i dziewcząt oraz osób LGBTI, a także podkreśla, że uwarunkowany płcią układ sił wchodzi w interakcje z innymi formami dyskryminacji oraz nierówności związanymi m.in. z rasą, niepełnosprawnością, wiekiem oraz tożsamością płciową;

3.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia wszystkim osobom równości i niedyskryminacji w miejscu pracy;

4.  wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrożenia dyrektywy w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy oraz dyrektywy 2010/41/UE w sprawie stosowania zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn prowadzących działalność na własny rachunek; wzywa Komisję do zapewnienia lepszego stosowania wspomnianych dyrektyw;

5.  zaznacza, że niskie wskaźniki zatrudnienia kobiet i ich wykluczenie z rynku pracy mają ujemny wpływ na wzmocnienie ich pozycji gospodarczej; podkreśla, że według szacunków Eurofound w 2013 r. łączne roczne koszty gospodarcze niższego wskaźnika zatrudnienia kobiet, z uwzględnieniem utraconych zarobków, niewpłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i dodatkowych kosztów ponoszonych z finansów publicznych, odpowiadały 2,8 % PKB UE, tj. kwocie 370 mld EUR, podczas gdy koszt wykluczenia kobiet z rynku pracy jest szacowany przez EIGE na 1,2–2 mln EUR, w zależności od ich poziomu wykształcenia;

6.  zaznacza, że wzmocnienie pozycji gospodarczej kobiet i równość szans na rynku pracy mają przede wszystkim kluczowe znaczenie dla kobiet w ujęciu indywidualnym, ale są także niezwykle istotne dla wzrostu gospodarczego UE, gdyż wywierają pozytywny wpływ na PKB, poziom integracji i konkurencyjność przedsiębiorstw, jak również pomagają sprostać wyzwaniom związanym ze starzeniem się społeczeństwa UE; zwraca uwagę, że według badania z 2009 r., unijne PKB mogłoby teoretycznie wzrosnąć o niemal 27 %, przy założeniu pełnej równości płci na rynku pracy;

II. Działania i instrumenty służące dalszemu wzmocnieniu pozycji gospodarczej kobiet

Lepsze godzenie życia zawodowego z prywatnym

7.  zwraca uwagę, że w odpowiedzi na wezwanie Parlamentu do poprawy równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, Komisja wydała wnioski nieustawodawcze oraz wniosek ustawodawczy w sprawie utworzenia różnych rodzajów urlopów w celu sprostania wyzwaniom XXI wieku; podkreśla, że propozycje Komisji stanowią dobry pierwszy krok w kierunku zaspokojenia oczekiwań obywateli europejskich, ponieważ umożliwią kobietom i mężczyznom bardziej równomiernie dzielenie się obowiązkami zawodowymi, rodzinnymi i społecznymi, szczególnie w przypadku opieki nad osobami niesamodzielnymi oraz nad dziećmi; apeluje do wszystkich instytucji o jak najszybsze wprowadzenie tego pakietu;

8.  wzywa państwa członkowskie do lepszej ochrony przed dyskryminacją i nielegalnymi zwolnieniami z pracy związanymi z próbą godzenia życia zawodowego z prywatnym oraz do zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości i środków prawnych; apeluje do Komisji o wzmożenie działań w zakresie monitorowania, transpozycji i wdrożenia unijnych przepisów antydyskryminacyjnych, o wszczęcie w razie potrzeby postępowań w sprawie naruszeń oraz o propagowanie poszanowania przepisów, między innymi przez prowadzenie kampanii informacyjnych upowszechniających znajomość ustawowych praw do równego traktowania;

9.  podkreśla, że wynagrodzenie i składki z tytułu zabezpieczenia społecznego powinny być nadal opłacane podczas urlopu;

10.  wzywa państwa członkowskie, aby zagwarantowały urlopy wypoczynkowe rodzicom dzieci niepełnosprawnych, ze szczególnym uwzględnieniem matek samotnie wychowujących dzieci i na podstawie analizy najlepszych praktyk;

11.  apeluje do państw członkowskich o inwestowanie w nieformalne ośrodki oferujące możliwość nauki przez zabawę w godzinach pozalekcyjnych, mogące zapewnić wsparcie dzieciom poza godzinami pracy szkół i placówek przedszkolnych, co przyczyniłoby się do rozwiązania problemu niedopasowania między godzinami zajęć lekcyjnych a godzinami pracy przedsiębiorstw;

12.  podkreśla, że osiągnięcie celów barcelońskich i wprowadzenie celów w zakresie opieki nad osobami pozostającymi na utrzymaniu oraz starzejącymi się członkami społeczeństwa – w tym ogólnodostępnej, przystępnej cenowo, wysokiej jakości opieki nad dziećmi i nad innymi osobami, a także udogodnień i usług w tym zakresie oraz strategii na rzecz samodzielnego życia dla osób niepełnosprawnych – jest niezbędne, by państwa członkowskie mogły osiągnąć cele strategii „Europa 2020”; przypomina, że inwestowanie w infrastrukturę socjalną, na przykład związaną z opieką nad dziećmi, przynosi nie tylko znaczące efekty w zakresie zatrudnienia, ale również stanowi źródło istotnych dodatkowych dochodów dla sektora publicznego w formie podatków od zatrudnienia oraz oszczędności z tytułu ubezpieczenia od utraty pracy; podkreśla w związku z powyższym potrzebę dostępności placówek opieki nad dziećmi na obszarach wiejskich oraz zachęca państwa członkowskie do promowania inwestycji w celu zapewnienia dostępnych przez całe życie, przystępnych cenowo usług wysokiej jakości w zakresie opieki, w tym opieki nad dziećmi, osobami niesamodzielnymi i starszymi; wyraża przekonanie, że właściwa opieka nad dziećmi powinna być dostępna i przystępna również po to, by umożliwić rodzicom korzystanie z możliwości kształcenia ustawicznego;

13.  podkreśla kluczową rolę usług publicznych wysokiej jakości, zwłaszcza dla kobiet; podkreśla znaczenie powszechnego dostępu do wysokiej jakości, przystępnych cenowo usług publicznych, które są świadczone w dogodnej lokalizacji i odpowiednio do popytu, jako narzędzia mającego zapewnić wzmocnienie pozycji gospodarczej kobiet;

14.  zwraca uwagę na obecną niespójność pomiędzy osiągnięciami państw członkowskich a celami barcelońskimi i wzywa Komisję do ścisłego monitorowania środków podejmowanych przez państwa członkowskie w celu zadbania o to, by wywiązały się one w pełni ze spoczywających na nich obowiązków;

15.  jest przekonany, że włączenie mężczyzn w pełnienie obowiązków w zakresie opieki jest warunkiem wstępnym zmiany tradycyjnych stereotypów związanych z rolami przypisanymi płciom; uważa także, że zarówno obie płcie, jak i ogół społeczeństwa skorzystają na bardziej sprawiedliwym podziale nieodpłatnej pracy oraz na równiejszym wykorzystywaniu urlopów opiekuńczych; jest przekonany, że model równości pod względem podejmowania pracy zarobkowej i świadczenia opieki jest najskuteczniejszym środkiem w dążeniu do osiągnięcia równości płci we wszystkich dziedzinach życia;

16.  wzywa państwa członkowskie do realizowania specjalnych, aktywnych strategii politycznych w zakresie zatrudnienia i szkoleń, tak aby pomóc w powrocie do pracy kobietom, które przerwały karierę zawodową, by opiekować się osobami niesamodzielnymi;

17.  podkreśla, że równowaga między życiem zawodowym a prywatnym oraz większe równouprawnienie kobiet i mężczyzn mają zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia celów w zakresie wzmocnienia pozycji kobiet; podkreśla, że większa równowaga między życiem zawodowym a prywatnym zapewniłaby bardziej sprawiedliwy podział odpłatnej i nieodpłatnej pracy w rodzinie, zwiększyłaby udział kobiet w rynku pracy i odpowiednio zmniejszyła rozbieżności w wynagrodzeniach i świadczeniach emerytalno-rentowych ze względu na płeć;

18.  podkreśla znaczenie zapewnienia dobrych i bezpiecznych warunków pracy, umożliwiających zarówno kobietom, jak i mężczyznom godzenie życia zawodowego i prywatnego, a także apeluje do Komisji i państw członkowskich o promowanie umocnienia praw pracowniczych, rokowań zbiorowych i zapewnienie większej równości płci;

19.  zdecydowanie zachęca do promowania indywidualizacji prawa do ustaleń dotyczących urlopu, braku możliwości przekazywania uprawnień do urlopu rodzicielskiego między rodzicami oraz do równego podziału zadań w zakresie opieki między oboje rodziców w celu osiągnięcia zrównoważonej pod względem płci równowagi między życiem zawodowym a prywatnym;

20.  apeluje do Komisji o sfinansowanie badań obejmujących analizę wielkości i wartości pracy niezarobkowej polegającej na świadczeniu opieki nad członkami rodziny przez kobiety i mężczyzn oraz średniej liczby godzin pracy zarobkowej i niezarobkowej, ze szczególnym uwzględnieniem opieki nad osobami w podeszłym wieku, dziećmi i osobami niepełnosprawnymi;

21.  wzywa do opracowania ram prawnych dla elastycznych ukierunkowanych na pracownika form zatrudnienia z myślą o kobietach i mężczyznach, wraz z odpowiednią ochroną socjalną, tak by ułatwić utrzymanie równowagi między osobistymi powinnościami a obowiązkami zawodowymi; uważa jednocześnie, że prawa pracownicze i prawo do pewności zatrudnienia muszą być wartością nadrzędną wobec wszelkiego zwiększenia elastyczności na rynku pracy, tak by zadbać o to, by elastyczność nie przyczyniała się do niepewności zatrudnienia, niepożądanych i niebezpiecznych warunków pracy oraz do obniżenia normy pracy, które obecnie dotyczą kobiet w większym stopniu niż mężczyzn, przy czym pod pojęciem niepewnych form zatrudnienia należy rozumieć zatrudnienie niezgodne z międzynarodowymi, krajowymi lub unijnymi normami i przepisami i/lub które nie zapewnia wystarczających środków do godnego życia i odpowiedniej ochrony socjalnej, takie jak zatrudnienie nieciągłe, większość umów na czas określony, umowy zerogodzinowe lub wymuszona praca w niepełnym wymiarze godzin; podkreśla również konieczność stworzenia warunków w celu zagwarantowania prawa do dobrowolnego powrotu z pracy w niepełnym wymiarze godzin do pracy na pełen etat;

Równe wynagrodzenie za pracę o równej wartości oraz badanie wynagrodzeń

22.  przypomina, że zasada równości wynagrodzeń dla pracowników płci męskiej i żeńskiej za taką samą pracę lub pracę takiej samej wartości jest zapisana w art. 157 TFUE i musi być skutecznie stosowana przez państwa członkowskie; podkreśla w związku z powyższym, że zalecenie Komisji w sprawie wzmocnienia zasady równości wynagrodzeń między mężczyznami i kobietami dzięki przejrzystości powinno być wykorzystywane do ścisłego monitorowania sytuacji w państwach członkowskich i sporządzania sprawozdań z postępów, także przy wsparciu partnerów społecznych, oraz zachęca państwa członkowskie i Komisję, aby określiły i wdrożyły odpowiednie strategie polityczne zgodnie z niniejszym zaleceniem, w celu wyeliminowania utrzymujących się różnic w wynagrodzeniu kobiet i mężczyzn;

23.  apeluje do państw członkowskich i przedsiębiorstw o poszanowanie parytetu płci i wprowadzenie wiążących środków w odniesieniu do przejrzystości wynagrodzeń, aby stworzyć metody umożliwiające przedsiębiorstwom rozwiązanie problemu zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć, w tym poprzez kontrolę wynagrodzeń oraz włączenie kwestii środków na rzecz równego wynagrodzenia do rokowań zbiorowych; podkreśla znaczenie zapewnienia pracownikom organów krajowych, regionalnych i lokalnych, funkcjonariuszom organów ścigania oraz inspektorom pracy odpowiednich szkoleń w zakresie ustawodawstwa dotyczącego niedyskryminacji w pracy oraz powiązanego orzecznictwa;

24.  podkreśla potrzebę uznania i dokonania ponownej oceny pracy tradycyjnie wykonywanej przez kobiety, jak np. w sektorach zdrowia, usług socjalnych czy oświaty, w porównaniu do sektorów pracy tradycyjnie zdominowanych przez mężczyzn;

25.  wyraża przekonanie, że osiągnięcie równości wynagrodzeń dla pracowników płci męskiej i żeńskiej za taką samą pracę o równej wartości wymaga jasnych ram w celu przyjęcia specjalnych narzędzi oceny zatrudnienia, w tym porównywalnych wskaźników pozwalających ocenić „wartość” na stanowiskach pracy lub w sektorach; zachęca zatem Komisję, by rozważyła przedstawienie takich ram oraz by wspierała państwa członkowskie i partnerów społecznych w ich wdrażaniu; zachęca wszystkie strony do przyjmowania strategii politycznych i przepisów z myślą o zapewnieniu równego wynagrodzenia za taką samą pracę lub pracę o równej wartości;

26.  przypomina, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wartość pracy powinna być oceniana i porównywana na podstawie kryteriów takich jak wymogi edukacyjne, zawodowe i szkoleniowe, umiejętności, starania i odpowiedzialność, podjęta praca oraz charakter wykonywanych zadań;

27.   podkreśla znaczenie zasady neutralności płci przy ocenie miejsc pracy oraz w systemach klasyfikacji zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym; z zadowoleniem przyjmuje wysiłki państw członkowskich mające na celu promowanie strategii zapobiegania dyskryminacji przy rekrutacji oraz zachęca je do promowania życiorysów niezawierających informacji o płci w celu zniechęcenia przedsiębiorstw i administracji publicznej do dyskryminacji ze względu na płeć w procesie rekrutacji; wzywa Komisję, aby rozważyła możliwość opracowania zanonimizowanego Europass-CV; sugeruje, aby państwa członkowskie opracowały programy walki ze stereotypami społecznymi i związanymi z płcią, szczególnie wśród najmłodszych grup społeczeństwa, tak by nie dochodziło do podziału skali zaszeregowania miejsc pracy na kategorie zawodowe, co często prowadzi do ograniczenia dostępu kobiet do najlepiej wynagradzanych stanowisk i miejsc pracy;

Równowaga płci w sektorze publicznym i prywatnym

28.  uważa, że parytet może być niezbędny w sektorze publicznym wówczas, gdy instytucje publiczne nie wypełniają swojego obowiązku zapewnienia sprawiedliwej reprezentacji, w związku z czym wprowadzenie parytetu mogłoby poprawić legitymację demokratyczną instytucji decyzyjnych;

29.  zwraca uwagę, że stosowanie parytetów oraz list naprzemiennych w procesie podejmowania decyzji politycznych okazało się bardzo skutecznym narzędziem w walce z dyskryminacją oraz brakiem równowagi we wpływie poszczególnych płci oraz narzędziem poprawy reprezentacji demokratycznej w politycznych organach decyzyjnych;

30.  apeluje do Komisji o poprawę gromadzenia, analizy i rozpowszechniania kompleksowych, porównywalnych, wiarygodnych i regularnie aktualizowanych danych na temat udziału kobiet w procesie podejmowania decyzji;

31.  wzywa instytucje UE, by włączając do następnego przeglądu europejskiego prawa wyborczego listy zrównoważone pod względem płci, zachęcały kobiety do udziału w europejskim procesie wyborczym;

32.  ponawia wezwanie, by Rada szybko przyjęła dyrektywę w sprawie równowagi płci wśród dyrektorów niewykonawczych spółek giełdowych, co będzie stanowiło ważny pierwszy krok do osiągnięcia równej reprezentacji w sektorze publicznym i prywatnym, i zwraca uwagę, że – jak dowiedziono – zarządy, w których zasiada większa liczba kobiet, przyczyniają się do poprawy wyników przedsiębiorstw prywatnych; zwraca również uwagę, że postęp (z poziomu 11,9 % w 2010 r. do 22,7 % w 2015 r.) jest najbardziej widoczny w państwach członkowskich, w których przyjęto wiążące przepisy w sprawie parytetu płci w zarządach(24); apeluje do Komisji o wywieranie stałego nacisku na państwa członkowskie w celu osiągnięcia porozumienia;

Plany na rzecz równości płci

33.  przyjmuje do wiadomości, że Komisja wspiera przyjmowanie planów na rzecz równości płci przez organizacje prowadzące i finansujące badania;

34.  zwraca uwagę, że plany na rzecz równości płci na szczeblu przedsiębiorstw lub na szczeblu sektorowym mogą przewidywać liczne środki w zakresie zasobów ludzkich dotyczące kwestii takich jak zatrudnienie, wynagrodzenie, rozwój kariery, szkolenia oraz godzenie życia zawodowego z życiem prywatnym; odnotowuje, że plany te często obejmują konkretne środki takie jak stosowanie języka neutralnego płciowo, zapobieganie molestowaniu seksualnemu, wyznaczanie niedostatecznie reprezentowanej płci na kluczowe stanowiska, pracę w niepełnym wymiarze godzin i udział ojców w opiece nad dziećmi, jak również że w państwach członkowskich stosowane są różne podejścia w odniesieniu do obowiązkowego wprowadzania takich środków;

35.  przyznaje, że przyjęcie planów na rzecz równości płci i prowadzenie kontroli związanych z aspektem płci w sektorze prywatnym mogą okazać się korzystne dla budowania pozytywnego wizerunku przedsiębiorstw jako organizacji sprzyjających równowadze między pracą a życiem prywatnym oraz przyczynić się do zwiększenia motywacji pracowników i obniżenia wskaźników rotacji personelu; w związku z powyższym zwraca się do Komisji o to, by zachęcała przedsiębiorstwa zatrudniające więcej niż 50 pracowników do negocjowania z partnerami społecznymi planów na rzecz równości płci w celu poprawy sytuacji w tym zakresie i zwalczania dyskryminacji w miejscu pracy; apeluje, aby w tych planach na rzecz równości płci zawrzeć strategię ukierunkowaną na przeciwdziałanie i zapobieganie molestowaniu seksualnemu w miejscu pracy oraz jego wyeliminowanie;

Układy zbiorowe i partnerzy społeczni

36.  wyraża przekonanie, że partnerzy społeczni i układy zbiorowe mogą przyczynić się do promowania równości płci, wzmocnienia pozycji kobiet poprzez jedność i zwalczanie zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć; podkreśla, że zapewnienie równiej i odpowiedniej reprezentacji kobiet i mężczyzn w zespołach negocjujących układy zbiorowe jest kluczowe dla zagwarantowania wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet, w związku z czym uważa, że związki zawodowe powinny wzmocnić pozycję kobiet w strukturze partnerstwa społecznego w wiodących rolach związanych z podejmowaniem decyzji, oraz że powinny negocjować plany na rzecz równości płci na szczeblu przedsiębiorstw i na szczeblu sektorowym;

37.  zachęca Komisję do współpracy z partnerami społecznymi i społeczeństwem obywatelskim w celu wsparcia ich w pełnieniu kluczowego zadania, jakim jest wykrywanie dyskryminujących przypadków nierównego traktowania ze względu na płeć przy ustalaniu skali wynagrodzeń oraz dokonywanie oceny stanowisk wolnej od dyskryminacji ze względu na płeć;

III. Zalecenia dotyczące wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet

38.  jest zdania, że modele i praktyki gospodarcze, polityka podatkowa i priorytety w zakresie wydatków, zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych, powinny obejmować aspekt płci, z uwzględnieniem kobiet jako podmiotów gospodarczych i w celu likwidacji różnic między płciami z korzyścią dla obywateli, przedsiębiorstw i społeczeństwa jako całości, a także przypomina w tym kontekście, że kryzysy gospodarcze mają szczególnie niekorzystny wpływ na kobiety;

39.  apeluje o wprowadzenie reform mających na celu zwiększenie równości płci zarówno w życiu rodzinnym, jak i na rynku pracy; jest przekonany, że zindywidualizowane prawa w zakresie zabezpieczenia społecznego i silne ustawowe prawo do zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, z możliwością zawierania umów o pracę w niepełnym wymiarze, przyczynią się do wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet;

40.  zwraca uwagę, że karierę zawodową kobiet na ogół cechuje mało dynamiczny rozwój; wzywa państwa członkowskie do zachęcania i wspierania kobiet w ich dążeniu do osiągania sukcesów zawodowych, w tym poprzez prowadzenie działań pozytywnych, takich jak programy tworzenia sieci kontaktów i programy mentorskie, stworzenie odpowiednich warunków i zapewnienie kobietom we wszystkich kategoriach wiekowych równych z mężczyznami szans w odniesieniu do szkoleń, awansu, przekwalifikowania się i ponownego szkolenia, a także takich samych praw emerytalnych i zasiłków dla bezrobotnych, jakie przysługują mężczyznom;

41.  zachęca państwa członkowskie, aby w oparciu o przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych (dyrektywa w sprawie zamówień publicznych)(25) propagowały stosowanie klauzul społecznych w zamówieniach publicznych jako narzędzia umożliwiającego zwiększenie równości kobiet i mężczyzn w przypadkach, gdy istnieją odpowiednie przepisy krajowe mogące stanowić podstawę do zastosowania klauzul społecznych;

42.  wzywa do ponownego rozważenia czynników makroekonomicznych, na podstawie których wydatki publiczne i priorytety dotyczące emerytur są poddawane ponownej ocenie, aby zagwarantować, że przyczyniają się one do równości między kobietami i mężczyznami, sprawiedliwości społecznej i ograniczania ubóstwa oraz że zarówno kobiety, jak i mężczyźni korzystają z przystępnych cenowo wysokiej jakości usług publicznych i inwestycji w infrastrukturę socjalną, przede wszystkim w sektorze ochrony zdrowia, opieki i pomocy społecznej;

43.  podkreśla konieczność zwalczania wszelkich form przemocy uwarunkowanej płcią, w tym przemocy domowej, takiej jak gwałt, okaleczanie narządów płciowych kobiet, niegodziwe traktowanie w celach seksualnych, wykorzystywanie seksualne, molestowanie seksualne, przymusowe wczesne małżeństwa lub małżeństwa dzieci, jak również zjawisko przemocy ekonomicznej; zwraca uwagę na bardzo niepokojącą dużą liczbę przypadków molestowania seksualnego w miejscu pracy(26) i podkreśla, że aby pozycja kobiet została faktycznie wzmocniona, miejsce pracy musi być wolne do wszelkich form dyskryminacji i przemocy; apeluje do UE i państw członkowskich o ratyfikowanie bez zastrzeżeń konwencji stambulskiej oraz o organizowanie kampanii uwrażliwiających społeczeństwo na problem przemocy wobec kobiet i kampanii informacyjnych w tym zakresie, a także o zachęcanie do wymiany dobrych praktyk; zwraca uwagę, że niezależność ekonomiczna kobiet ma kluczowe znaczenie dla ich możliwości wyswobodzenia się z sytuacji przemocy; wzywa zatem państwa członkowskie do zapewnienia systemów zabezpieczenia społecznego w celu wspierania kobiet znajdujących się w takiej sytuacji;

44.  podkreśla, że wzmocnienie pozycji i niezależności kobiet w życiu osobistym, społecznym i gospodarczym jest związane z prawem do decydowania o własnym ciele i seksualności; przypomina, że powszechny dostęp do pełnego zakresu usług i praw dotyczących zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego jest kluczową siłą napędową działań na rzecz zapewnienia równości dla wszystkich;

45.  z zadowoleniem przyjmuje konkluzje 61. sesji Komisji ds. Statusu Kobiet dotyczące wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet w zmieniającym się świecie pracy, w których po raz pierwszy zawarto bezpośrednie i wyraźne powiązanie pomiędzy wzmocnieniem pozycji gospodarczej kobiet a ich zdrowiem seksualnym i reprodukcyjnym oraz prawami reprodukcyjnymi; wyraża jednak ubolewanie, że w porozumieniu całkowicie pomięto kwestię kompleksowej edukacji seksualnej;

46.  podkreśla, że 52 % ludności w Europie to kobiety, lecz stanowią one tylko jedną trzecią liczby osób samozatrudnionych lub wszystkich osób zakładających działalność gospodarczą w UE; podkreśla, że kobiety napotykają również więcej trudności niż mężczyźni w dostępie do finansowania, szkoleń, sieci kontaktów oraz w utrzymaniu równowagi między życiem prywatnym i pracą; zachęca państwa członkowskie do promowania środków i działań służących pomocy i doradztwu dla kobiet, które postanowią zostać przedsiębiorcami, a jednocześnie podkreśla, że niezależność finansowa jest kluczem do zapewnienia równości; wzywa państwa członkowskie do ułatwiania dostępu do kredytów, zmniejszania biurokracji oraz usuwania innych przeszkód piętrzących się przed kobietami rozpoczynającymi działalność gospodarczą; wzywa Komisję do zacieśnienia współpracy z państwami członkowskimi w celu określenia i usunięcia przeszkód na drodze do przedsiębiorczości kobiet oraz zachęcania większej liczby kobiet do podjęcia własnej działalności gospodarczej, między innymi przez ułatwienie dostępu do finansowania, badań rynkowych, szkoleń i sieci wykorzystywanych do celów biznesowych, takich jak WEgate Platform dla kobiet-przedsiębiorców i inne sieci europejskie;

47.  podkreśla, że doskonalenie przez kobiety i dziewczęta umiejętności cyfrowych i znajomości technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz zwiększenie ich udziału w sektorze ICT mogłoby przyczynić się do wzmocnienia ich pozycji gospodarczej i zwiększenia ich niezależności, a w konsekwencji do zmniejszenia ogólnego zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć; wzywa państwa członkowskie i Komisję do wzmożenia starań na rzecz zmniejszenia przepaści cyfrowej między mężczyznami i kobietami, o czym mowa w europejskiej agendzie cyfrowej do roku 2020, przez ułatwianie kobietom dostępu do społeczeństwa informacyjnego, ze zwróceniem szczególnej uwagi na zwiększenie widoczności kobiet w sektorze cyfrowym;

48.  zwraca uwagę, że choć kobiety stanowią niemal 60 % absolwentów studiów wyższych w UE, to ze względu na ciągle obecne czynniki utrudniające są nadal niedostatecznie reprezentowane w zawodach związanych z naukami ścisłymi, matematyką, technologią informacyjną, inżynierią i powiązanymi dziedzinami; zachęca państwa członkowskie i Komisję do promowania, za pośrednictwem kampanii informacyjnych i uświadamiających, uczestnictwa kobiet w sektorach tradycyjnie postrzeganych jako sektory „męskie”, szczególnie w dziedzinie nauki i nowych technologii, między innymi poprzez uwzględnianie kwestii równości płci w agendzie cyfrowej na nadchodzące lata, a także poprzez promowanie uczestnictwa mężczyzn w sektorach tradycyjnie uznawanych za kobiece, zwłaszcza w sektorze opieki i edukacji; podkreśla, że istotne znaczenie ma rozszerzenie ochrony socjalnej i podwyższenie wynagrodzeń w sektorach, w których kobiety stanowią większość siły roboczej, jak w przypadku pracowników opieki osobistej, świadczących usługi z zakresu sprzątania i pomocy, personelu gastronomicznego i personelu służby zdrowia; podkreśla znaczenie kształcenia i szkolenia zawodowego w zróżnicowaniu ścieżek kariery oraz przedstawieniu kobietom i mężczyznom innych niż tradycyjne możliwości kariery w celu przezwyciężenia segregacji poziomej i pionowej oraz zwiększenia liczby kobiet w organach decyzyjnych w sferze politycznej i gospodarczej;

49.  apeluje do państw członkowskich o środki ustawodawcze i nieustawodawcze mające na celu zagwarantowanie pracownikom praw gospodarczych i społecznych w tzw. sektorach sfeminizowanych; podkreśla znaczenie zapobiegania nadreprezentacji kobiet w zatrudnieniu o niepewnym charakterze oraz przypomina, że należy walczyć z niepewnym charakterem tego rodzaju sektorów, takich jak praca w gospodarstwie domowym czy praca opiekuńcza; stwierdza, że praca w gospodarstwie domowym i usługi świadczone dla gospodarstw domowych, w znacznej mierze wykonywane przez kobiety, często stanowią pracę nierejestrowaną; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wspierały i w dalszym ciągu rozwijały formalny sektor usług dla gospodarstw domowych, również za pośrednictwem europejskiej platformy na rzecz przeciwdziałania pracy nierejestrowanej, oraz by uznały usługi świadczone w gospodarstwie domowym, zatrudnienie rodzinne i domowe usługi opiekuńcze za cenny sektor gospodarczy o potencjale tworzenia miejsc pracy, wymagający lepszych regulacji w państwach członkowskich, tak by zapewnić pracownikom domowym stabilną pozycję oraz by umożliwić rodzinom pełnienie roli pracodawców i dać rodzinom, których członkowie pracują zawodowo, szansę na pogodzenie życia prywatnego i zawodowego;

50.  podkreśla znaczenie edukacji w zwalczaniu stereotypów dotyczących płci; w związku z powyższym apeluje do Komisji o promowanie inicjatyw obejmujących opracowywanie programów szkoleniowych w zakresie równości płci przeznaczonych dla specjalistów w dziedzinie edukacji oraz o zapobieganie powielaniu stereotypów w programach nauczania i materiałach pedagogicznych;

51.  podkreśla znaczenie uwzględniania aspektu płci jako jednego z podstawowych narzędzi opracowywania polityki i przepisów uwzględniających problematykę płci, w tym w dziedzinie zatrudnienia i spraw socjalnych, co skutkuje wzmocnieniem pozycji gospodarczej kobiet; zwraca się do Komisji o wprowadzenie systematycznej oceny wpływu w aspekcie płci; ponownie apeluje, aby Komisja podniosła rangę „Strategicznego zaangażowania na rzecz równouprawnienia płci na lata 2016–2019” i przyjęła je w formie komunikatu; wzywa Komisję do wprowadzenia w następnych wieloletnich ramach finansowych zasady sporządzania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci i zaangażowania się w coraz bardziej wnikliwą kontrolę procesów planowania budżetu i wydatków UE, w tym do podjęcia kroków mających na celu poprawę przejrzystości i sprawozdawczości w odniesieniu do sposobu wydatkowania funduszy; apeluje ponownie do Europejskiego Banku Inwestycyjnego o uwzględnienie aspektu równości płci i wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet w ramach działalności prowadzonej w Unii i poza Unią;

52.  wzywa państwa członkowskie, aby uwzględniały perspektywę płci w krajowych strategiach dotyczących umiejętności i rynku pracy oraz by włączały takie środki do krajowych planów działania lub w ramy europejskiego semestru, zgodnie z wytycznymi dotyczącymi zatrudnienia;

53.  podkreśla znaczenie oferowania kobietom na obszarach wiejskich możliwości uczenia się przez całe życie, w tym na przykład poprzez szkolenia międzyzakładowe; podkreśla, że duży odsetek pracowników prowadzących działalność na własny rachunek na obszarach wiejskich jest pozbawiony odpowiedniej ochrony socjalnej, a znaczny udział pracy jest „niewidzialny”, co dotyczy w szczególności kobiet; apeluje do państw członkowskich i regionów posiadających uprawnienia ustawodawcze o zapewnienie zabezpieczenia społecznego zarówno mężczyznom, jak i dla kobietom pracującym na obszarach wiejskich; wzywa państwa członkowskie do ułatwienia kobietom sprawiedliwego dostępu do gruntów, zagwarantowania praw własności i dziedziczenia oraz ułatwienia dostępu do kredytów;

54.  zaznacza, że odsetek osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym jest wyższy wśród kobiet niż wśród mężczyzn, w związku z czym podkreśla, że środki mające na celu zwalczanie ubóstwa i wykluczenia społecznego mają szczególny wpływ na wzmocnienie pozycji gospodarczej kobiet; podkreśla, że zapobieganie różnicom w emeryturach kobiet i mężczyzn i wyeliminowanie tych różnic oraz ograniczenie ubóstwa wśród kobiet w podeszłym wieku uzależnione są przede wszystkim od stworzenia warunków umożliwiających kobietom odprowadzanie takich samych składek emerytalnych, co można osiągnąć w drodze większej integracji kobiet na rynku pracy i ochrony równych szans w zakresie płacy, rozwoju kariery i możliwości wykonywania pracy w pełnym wymiarze godzin; apeluje do Komisji i państw członkowskich o zagwarantowanie, by europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne oraz Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych przyczyniły się do ograniczania ubóstwa kobiet w dążeniu do osiągnięcia ogólnego celu strategii „Europa 2020” w zakresie ograniczenia ubóstwa; apeluje do państw członkowskich o zapewnienie, by 20 % europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych przeznaczonych na środki włączenia społecznego było również wykorzystywanych na zwiększenie wsparcia dla małych lokalnych projektów ukierunkowanych na wzmocnienie pozycji kobiet doświadczających ubóstwa i wykluczenia społecznego;

55.  zwraca uwagę, że ubóstwo nadal mierzy się w na podstawie łącznego dochodu gospodarstwa domowego, przy założeniu że wszyscy jego członkowie zarabiają tyle samo i równo dzielą się zasobami; apeluje o zindywidualizowanie uprawnień i obliczeń w oparciu o dochody indywidualne, aby ukazać rzeczywiste rozmiary ubóstwa wśród kobiet;

56.  zwraca uwagę, że stosowanie polityki oszczędnościowej i cięć wydatków w sektorze publicznym (mniejsza dostępność i większe koszty usług opieki nad dziećmi, ograniczenie zakresu usług dla osób w podeszłym wieku i niepełnosprawnych, prywatyzacja i zamykanie szpitali) jest najbardziej niekorzystne dla kobiet, w szczególności w takich dziedzinach jak edukacja, zdrowie i opieka społeczna, ponieważ kobiety stanowią 70 % siły roboczej w sektorze publicznym;

57.  podkreśla, jak ważne jest zwrócenie uwagi na szczególne potrzeby i wieloaspektowe wyzwania niektórych najbardziej narażonych grup, które napotykają szczególne przeszkody w wejściu na rynek pracy; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia tym osobom wczesnego i łatwego dostępu do wysokiej jakości szkoleń, w tym staży, w celu zagwarantowania im pełnej integracji w społeczeństwie i na rynku pracy, przy uwzględnieniu nieformalnych i formalnych umiejętności i kompetencji, talentów i wiedzy uchodźców; wzywa państwa członkowskie do przyjęcia środków mających na celu zapobieganie dyskryminacji, która szczególnie dotyka kobiety znajdujące się w trudnej sytuacji; podkreśla znaczenie prawidłowego wdrażania dyrektywy 2000/78/WE ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy oraz dyrektywy 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne(27);

58.  wzywa państwa członkowskie i Komisję, aby egzekwowały istniejące przepisy i strategie dotyczące zatrudnienia oraz doskonaliły ich praktyczne stosowanie, a także by ulepszały te przepisy i strategie, w stosownych przypadkach, w celu chronienia kobiet przed dyskryminacją bezpośrednią i pośrednią, w szczególności w kwestiach takich jak rekrutacja, zatrudnianie, przedłużanie zatrudnienia, szkolenia zawodowe i awans kobiet zatrudnionych zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym, jak również w celu zapewnienia kobietom równych szans pod względem wynagrodzeń i rozwoju kariery;

59.  głęboko ubolewa nad faktem, że Rada dotychczas nie przyjęła wniosku z 2008 r. dotyczącego dyrektywy w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania osób bez względu na wyznanie lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną; wyraża zadowolenie, że Komisja traktuje tę dyrektywę priorytetowo; ponownie wystosowuje apel do Rady o jak najszybsze przyjęcie wniosku;

60.  wzywa Komisję do lepszego gromadzenia konkretnych wskaźników uwzględniających aspekt płci i danych segregowanych według kryterium płci w celu oszacowania wpływu polityki państw członkowskich i UE na równouprawnienie płci;

61.  zwraca uwagę, że nieproporcjonalnie wiele kobiet często nie z własnej woli zatrudnionych jest na niepewnych warunkach; zachęca państwa członkowskie do wdrożenia zaleceń MOP zmierzających do ograniczenia skali niepewnych form zatrudnienia, np. przez ograniczenie sytuacji, w których można stosować umowy niegwarantujące pewności zatrudnienia, oraz skrócenie okresu możliwego zatrudnienia pracowników na podstawie takich umów;

62.  wyraża ubolewanie z powodu mało ambitnego charakteru wniosku Komisji w sprawie utworzenia europejskiego filaru praw socjalnych i apeluje do Komisji o wystąpienie z projektem dyrektywy w sprawie godnych warunków pracy dla wszystkich pracowników;

63.  wskazuje na rolę dochodów podatkowych w finansowaniu systemów opieki społecznej;

64.  wzywa EIGE do kontynuowania prac nad zestawianiem danych i tabel wyników odnoszących się do aspektu płci we wszystkich stosownych obszarach polityki;

65.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

(1)

Dz.U. L 204 z 26.7.2006, s. 23.

(2)

Dz.U. L 180 z 15.7.2010, s. 1.

(3)

Dz.U. L 348 z 28.11.1992, s. 1.

(4)

Dz.U. C 137 E z 27.5.2010, s. 68.

(5)

Dz.U. C 70 E z 8.3.2012, s. 163.

(6)

Dz.U. L 353 z 28.12.2013, s. 7.

(7)

Dz.U. C 436 z 24.11. 2016, s. 225.

(8)

Dz.U. C 36 z 29.1.2016, s. 18.

(9)

Dz.U. C 93 z 9.3.2016, s. 110.

(10)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0207.

(11)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0203.

(12)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0226.

(13)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0235.

(14)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0338.

(15)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0360.

(16)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0351.

(17)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0029.

(18)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0073.

(19)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0099.

(20)

3073. posiedzenie Rady ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów, Bruksela, 7 marca 2011 r.

(21)

Dz.U. L 69 z 8.3. 2014, s. 112.

(22)

Panel wysokiego szczebla ONZ ds. wzmacniania pozycji gospodarczej kobiet – „Nikt nie zostanie pominięty: Wezwanie do działania na rzecz zapewniania równouprawnienia płci i wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet” (wrzesień 2016 r.).

(23)

Zob.: Europejska Konfederacja Związków Zawodowych: „Collective bargaining: our powerful tool to close the gender gap” [Rokowania zbiorowe: nasze ważne narzędzie likwidowania różnicy w wynagrodzeniach między płciami] (2015).

(24)

Zob.: Broszura Komisji Europejskiej „Gender balance on corporate boards – Europe is cracking the glass ceiling” [Równowaga płci w zarządach spółek – Europa kruszy szklany sufit], październik 2015 r.; Komisja Europejska, DG JUST, „Women in economic decision-making in the EU: Progress report: A Europe 2020 initiative” [Kobiety w procesie podejmowania decyzji gospodarczych w UE: sprawozdanie z postępów: inicjatywa strategii Europa 2020], 2012 r.; Aagoth Storvik i Mari Teigen, „Women on Board: The Norwegian Experience” [Kobiety w zarządach: doświadczenia Norwegii], czerwiec 2010 r.

(25)

Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65.

(26)

Badanie FRA dotyczące przemocy wobec kobiet.

(27)

Dz.U. L 180 z 19.7.2000, s. 22.


UZASADNIENIE

Europa jest bezsprzecznie jednym ze światowych liderów w zakresie praw kobiet i równouprawnienia płci. Jednak warunkiem wstępnym zapewnienia wzorcowej równości i wzmocnienia pozycji kobiet jest równy udział kobiet w rynku pracy i w podejmowaniu decyzji dotyczących gospodarki.

Najnowsze statystyki wskazują, że UE jest dopiero w połowie drogi do osiągnięcia równouprawnienia płci. Wskaźnik równouprawnienia płci EIGE z 2015 r. świadczył o niemal zupełnym braku postępu w UE z nieznaczną tendencją zwyżkową.

W wielu państwach głównymi przeszkodami na drodze do wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet są liczne normy społeczne lub dyskryminujące akty prawne. Pomimo że kobiety osiągają średnio wyższy poziom wykształcenia niż mężczyźni, różnice w wynagrodzeniu mężczyzn i kobiet w UE nadal utrzymują się na poziomie 16,1 %, podobnie jak różnice w świadczeniach emerytalnych i rentowych – kształtujące się na alarmującym poziomie 40,2 % – choć występują w tym zakresie duże różnice między państwami członkowskimi. Bardziej równomierny podział niepłatnej pracy w gospodarstwie domowym jest również konieczny, by umożliwić kobietom obecność na rynku pracy w takiej samej mierze jak mężczyznom. Gdy niepłatna praca w gospodarstwie domowym jest wykonywana równocześnie i staje się obowiązkiem dzielonym na równi, a także gdy realizowane są cele wyznaczone w Barcelonie, wówczas istnieją lepsze podstawy do zapewnienia większej równowagi między życiem zawodowym i prywatnym, co pozwoli kobietom konkurować z mężczyznami na równych warunkach.

Możliwość konkurowania na tych samych warunkach jest nie tylko prawem człowieka, ale również nie powinna trafiać na opór, gdyż każda osoba, niezależnie od tego, kim jest lub jaka jest jej płeć biologiczna, ma takie same prawa i nie powinna być dyskryminowana. Oprócz tego, że równy rynek pracy jest prawem człowieka, płyną korzyści z jego istnienia. Kobiety częściej niż mężczyźni pracują w niepełnym wymiarze godzin, co nie wynika z ich woli i łączy się z różnicą w wynagrodzeniu, która niesie państwom członkowskim ogromne straty w przychodzie podatkowym. Według danych Eurofound łączny roczny koszt niższej stopy zatrudnienia kobiet odpowiada 2,8 % PKB UE(1), podczas gdy koszt wykluczenia kobiet z rynku pracy jest szacowany na 1,2–2 mln EUR, w zależności od ich poziomu wykształcenia.

Dostępne są różne narzędzia przydatne w dążeniu do osiągnięcia celu wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet. Istnienie różnicy w wynagrodzeniach powoduje podstawowy problem związany z równym wynagrodzeniem za taką samą pracę i za pracę o tej samej wartości. Aby osiągnąć równe wynagrodzenie za taką samą pracę, należy prowadzić regularne badania, aby upewnić się, że zarówno sektor publiczny, jak i prywatny przestrzegają tej zasady.

Aby zmierzyć się z niewystarczająco mocną pozycją gospodarczą kobiet w UE, zawody wykonywane tradycyjnie przez kobiety muszą być doceniane na równi z typowymi zawodami męskimi. Będzie to wymagało, by sektory, których to dotyczy, tradycyjnie zdominowane przez kobiety, lepiej wynagradzały swoich pracowników.

Jak już wspomniano, zwiększenie obecności kobiet na rynku pracy przyniesie wyłącznie korzystne skutki. W odniesieniu do zarządów przedsiębiorstw oraz sektora publicznego, gdzie podejmowane są decyzje na wysokim szczeblu, doświadczenia z włączenia w ten proces kobiet przyniosły pozytywne wyniki. Apelujemy do Rady, by szybko przyjęła dyrektywę w sprawie równowagi płci wśród dyrektorów niewykonawczych spółek giełdowych (dyrektywa w sprawie kobiet w zarządach). Dokonano postępów w tej dziedzinie, są one jednak zbyt powolne. Największe postępy odnotowano w krajach, które przyjęły wiążące przepisy w sprawie parytetu. Ważnym czynnikiem jest również dawanie przykładu. W UE obecnie bardzo niewiele kobiet zajmuje wysokie rangą / kierownicze stanowiska w instytucjach unijnych i w tym zakresie potrzebna jest radykalna zmiana.

Plany na rzecz równości płci są narzędziem, które przeciwdziała nierówności w miejscu pracy na wiele różnych sposobów, w zakresie zatrudnienia, wynagrodzenia, rozwoju kariery, szkolenia oraz godzenia życia zawodowego z życiem prywatnym. Ponadto plany na rzecz równości płci mogą również przyczyniać się do zapobiegania molestowaniu seksualnemu. W 32 % przypadków w UE kobiety są ofiarami molestowania seksualnego w miejscu pracy, a doświadczając takiej przemocy, wiele kobiet zmienia zachowanie, unikając pozostawania sam na sam z kolegami lub przełożonymi. Nie możemy tolerować molestowania i wszyscy, w tym również kobiety, muszą czuć się bezpiecznie w swoim środowisku pracy.

Do 2020 r. pozostały tylko trzy lata i mamy jeszcze do osiągnięcia bardzo ambitne cele, które sami sobie wyznaczyliśmy. Nie możemy zaakceptować porażki i musimy dążyć do osiągnięcia tych celów w zakresie wzmocnienia pozycji kobiet i zapewnienia ich obecności na rynku pracy. Musimy objąć przywództwo, zajmując zdecydowane stanowisko, zgodnie z którym nie będziemy tolerować nierówności, oraz że oczekujemy, że sektory publiczny i prywatny przejmą odpowiedzialność za nierówność, do której nadal się przyczyniają w związku z problemami przedstawionymi w niniejszym sprawozdaniu.

(1)

W roku 2013 – „The gender employment gap: challenges and solutions” [Różnice w poziomie zatrudnienia ze względu na płeć – wyzwania i rozwiązania].


OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (23.6.2017)

dla Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia

w sprawie wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet w sektorach prywatnym i publicznym w UE

(2017/2008(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Tania González Peñas

WSKAZÓWKI

Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych zwraca się do Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A.  mając na uwadze, że bariery strukturalne, które stoją na przeszkodzie wzmocnieniu pozycji gospodarczej kobiet, wynikają z licznych, wzajemnie powiązanych form nierówności, stereotypów i dyskryminacji w sferze prywatnej i publicznej;

B.   mając na uwadze, że wzmocnienie pozycji gospodarczej kobiet oraz zwiększenie równouprawnienia płci stanowi szansę gospodarczą, gdyż wywrze silny pozytywny wpływ na unijny PKB i doprowadzi do zwiększenia unijnego PKB per capita o 6,1–9,6 %(1), oraz że likwidacja różnic w sytuacji kobiet i mężczyzn pod względem zatrudnienia doprowadzi do zwiększenia wzrostu w państwach członkowskich z 15 % do 45 %(2); mając na uwadze, że przy uwzględnieniu utraconych dochodów, nieopłaconych składek na opiekę społeczną i dodatkowych kosztów dla finansów publicznych całkowity roczny koszt niższego poziomu zatrudnienia kobiet w 2013 r. wyniósł 370 mld EUR, co stanowi 2,8 % PKB w UE(3), podczas gdy poprawa pod względem równości płci doprowadziłaby też do powstania dodatkowych 10,5 mln miejsc pracy(4);

C.  mając na uwadze, że udział kobiet w życiu gospodarczym i wzmocnienie ich pozycji gospodarczej są fundamentalne dla umożliwienia im kontroli nad własnym życiem oraz wywierania wpływu w społeczeństwie, a także dla zwiększenia ich dostępu do zasobów gospodarczych i ich możliwości w dziedzinach takich jak zatrudnienie, usługi finansowe, majątek nieruchomy i inne aktywa oraz rozwój umiejętności; mając na uwadze, że istotne jest, aby zapewnić kobietom i mężczyznom te same prawa i możliwości udziału w życiu gospodarczym i rynku pracy, co stanowi nie tylko kwestię o znaczeniu podstawowym, lecz także jest użyteczne z punktu widzenia wzrostu gospodarczego UE, wywierającego pozytywny wpływ na PKB, włączenie społeczne, konkurencyjność przedsiębiorstw oraz wyzwania związane ze starzeniem się ludności;

D.  mając na uwadze, że w ramach strategii „Europa 2020” określono cel UE, zgodnie z którym do 2020 r. należy osiągnąć odsetek zatrudnienia kobiet i mężczyzn wynoszący 75 %, a w szczególności zniwelować różnice w sytuacji kobiet i mężczyzn pod względem zatrudnienia; mając na uwadze, że ułatwienie uczestnictwa kobiet w rynku pracy wymaga podjęcia skoordynowanych wysiłków;

E.  mając na uwadze, że macierzyństwa nie należy postrzegać jako przeszkody w rozwoju zawodowym kobiet, a co za tym idzie – w ich emancypacji;

F.  mając na uwadze, że kobiety i mężczyźni mają równe prawa i obowiązki w odniesieniu do rodzicielstwa (z wyjątkiem połogu), ze względu na to, że ciężar wychowania dzieci powinien być współdzielony, a zatem nie powinien spoczywać wyłącznie na matkach;

G.  mając na uwadze, że w gospodarstwach domowych, w których najmłodsze dziecko ma mniej niż siedem lat, mężczyźni spędzają tygodniowo 41 godzin na wykonywaniu pracy płatnej i 15 godzin na wykonywaniu pracy niepłatnej, natomiast kobiety spędzają tygodniowo 32 godziny na wykonywaniu pracy płatnej, a 39 godzin na wykonywaniu pracy niepłatnej;

H.  mając na uwadze, że godzenie życia zawodowego i rodzinnego jest niezbędne do pobudzenia rozwoju zawodowego kobiet oraz wymaga istnienia publicznych i prywatnych struktur opieki nad dziećmi;

I.  mając na uwadze, że chociaż kobiety stanowią niemal 60 % absolwentów studiów wyższych w UE, to jednak nadal są mniejszością w zawodach związanych z naukami ścisłymi, matematyką, technologią informacyjną, inżynierią i dziedzinami powiązanymi, z powodu ciągle obecnych czynników utrudniających; w związku z tym podkreśla, że nierówność w zakresie działalności zawodowej przybiera nowe formy i – pomimo inwestycji w kształcenie – młode kobiety wciąż dwukrotnie bardziej niż mężczyźni narażone są na brak aktywności gospodarczej; mając na uwadze, że ocenia się, iż miejsca pracy w dziedzinie ICT i informatyki odegrają w najbliższym czasie istotną rolę zarówno pod względem wakatów, jak i zarobków oraz że zachęcenie większej liczby kobiet do studiowania tych przedmiotów jest sprawą najwyższej wagi;

J.  mając na uwadze, że według prognoz zrównanie poziomu wydajności kobiet z poziomem wydajności mężczyzn zaowocowałoby wzrostem PKB UE o 27 %;

K.  mając na uwadze, że według badań OECD przedsiębiorstwa, w których zarządach zasiada więcej kobiet, osiągają większą rentowność w porównaniu z tymi, w których członkami zarządów są wyłącznie mężczyźni, choć w 2014 r. kobiety stanowiły zaledwie 20,2 % członków zarządów największych spółek notowanych na giełdach państw UE;

1.  uważa, że wzmocnienie pozycji gospodarczej kobiet ma kluczowe znaczenie dla ograniczenia ubóstwa i dla promowania rozwoju gospodarczego; zwraca jednak uwagę, że osiągnięcie niezależności ekonomicznej to tylko pierwszy krok na drodze do wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet, a jednocześnie do wzmocnienia pozycji kobiet w sektorze prywatnym i publicznym potrzebne jest zapewnienie równości w sferze politycznej, społecznej i kulturalnej; uważa, że zastosowanie przez państwa członkowskie zasady równości wynagrodzeń dla pracowników płci żeńskiej i męskiej za taką samą pracę lub pracę takiej samej wartości to niezbędny krok na drodze do wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet oraz do konsolidacji ich praw podstawowych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zagwarantowania tej zasady, określonej w art. 157 TFUE, oraz do zwalczania dyskryminacji bezpośredniej i pośredniej na rynku pracy w celu wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet;

2.  wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrożenia dyrektywy w sprawie równego traktowania oraz dyrektywy 2010/41/UE w sprawie stosowania zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn prowadzących działalność na własny rachunek; wzywa Komisję, aby zapewniła lepsze stosowanie tych dyrektyw oraz promowała realizację planów dotyczących równouprawnienia płci w przedsiębiorstwach;

3.  wzywa państwa członkowskie, aby chroniły prawa kobiet oraz promowały równouprawnienie płci i dobrobyt społeczny przez zwalczanie różnic pod względem wynagrodzeń i emerytur, przez zajęcie się naruszeniami przepisów antydyskryminacyjnych w dziedzinie zatrudnienia i ich eliminację oraz przez zwalczanie niepewnych, niepożądanych i niezabezpieczonych form pracy i zatrudnienia, przy założeniu, że niepewne formy zatrudnienia – takie jak zatrudnienie nieciągłe, większość umów o pracę na czas określony, umowy zerogodzinowe lub niedobrowolna praca w niepełnym wymiarze czasu – są niezgodne ze standardami i prawami międzynarodowymi, krajowymi i unijnymi oraz nie zapewniają wystarczających zasobów umożliwiających godne życie ani dostatecznej ochrony socjalnej, a także przez stworzenie warunków gwarantujących prawo do powrotu z dobrowolnego niepełnego wymiaru czasu pracy do zatrudnienia pełnowymiarowego;

4.  ubolewa z powodu utrzymującego się zróżnicowania wynagrodzeń ze względu na płeć, które stanowi naruszenie zapisanej w art. 157 TFUE podstawowej zasady równości wynagrodzeń dla pracowników płci żeńskiej i męskiej za taką samą pracę i które w szczególności dotyka kobiet wychowujących dzieci; wzywa UE i państwa członkowskie, by we współpracy z partnerami społecznymi i organizacjami działającymi na rzecz równouprawnienia płci określiły i wdrożyły strategie polityczne mające na celu zniwelowanie różnic między wynagrodzeniami kobiet i mężczyzn; wzywa państwa członkowskie, by uzupełniały te wysiłki regularnie prowadzonymi analizami wynagrodzeń;

5.  podkreśla, że zapobieganie zróżnicowaniu wynagrodzeń ze względu na płeć oraz jego eliminacja, a także ograniczenie ubóstwa wśród kobiet w podeszłym wieku zależą przede wszystkim od stworzenia warunków umożliwiających kobietom odprowadzanie takich samych składek emerytalnych przez większą integrację kobiet na rynku pracy i ochronę równych szans w zakresie płacy, rozwoju zawodowego i możliwości świadczenia pracy w pełnym wymiarze czasu;

6.  podkreśla, że przyczyny i skutki zróżnicowania emerytur ze względu na płeć wymagają podjęcia działań, gdyż zróżnicowanie to stanowi barierę dla ekonomicznej niezależności kobiet w podeszłym wieku, kiedy w większym stopniu niż mężczyźni narażone są na ubóstwo; podkreśla znaczenie istnienia w państwach członkowskich systemów podatkowych i systemów świadczeń wolnych od czynników zniechęcających drugiego żywiciela rodziny do podejmowania pracy lub podejmowania pracy w większym wymiarze czasu, ponieważ drugimi żywicielami rodziny często są kobiety; zwraca się do państw członkowskich o zastąpienie modeli opodatkowania gospodarstw domowych zindywidualizowaniem opodatkowania oraz praw w zakresie zabezpieczenia społecznego, tak aby zapewnić kobietom prawa jednostkowe i przeciwdziałać ich zależności od partnerów lub państwa;

7.  podkreśla, że elastyczne formy zatrudnienia pozwalają kobietom lepiej godzić życie zawodowe z życiem rodzinnym i mogą pozytywnie wpływać na włączanie do życia zawodowego grup kobiet w niekorzystnej sytuacji;

8.  wzywa państwa członkowskie do poprawy ogólnych warunków pracy, w tym do prorodzinnej organizacji czasu pracy w drodze konsultacji z pracownikami;

9.  wzywa państwa członkowskie do zapewnienia odpowiednich urlopów i świadczeń ojcowskich w celu zagwarantowania kobietom i mężczyznom równych szans rozwoju zawodowego;

10.  podkreśla, że należy wyeliminować segregację poziomą i pionową na rynku pracy, zwalczając przyczyny bezpośrednie i pośrednie, zajmując się dyskryminującymi zachowaniami społecznymi i stereotypami, dywersyfikując wybory zawodowe dokonywane przez kobiety i mężczyzn oraz promując równy udział kobiet i mężczyzn w rynku pracy, kształcenie o wysokiej jakości, szkolenia formalne i nieformalne oraz uczenie się i szkolenie przez całe życie, a także współodpowiedzialność za obowiązki opiekuńcze; wzywa Komisję i państwa członkowskie do wdrożenia środków mających na celu osłabienie stereotypów związanych z płcią i ograniczenie segregacji w obszarach takich jak rynek pracy, kształcenie, szkolenie, a także praca w gospodarstwie domowym i obowiązki opiekuńcze, w celu poprawy przyszłych dochodów i sytuacji społeczno-gospodarczej kobiet;

11.  przypomina, że zrównoważone finansowanie edukacji ze środków publicznych i prywatnych jest podstawą otwartego, sprawiedliwego społecznie i demokratycznego społeczeństwa – priorytet ten musi znaleźć odzwierciedlenie w środkach budżetowych; podkreśla, że kształcenie dziewcząt i młodych kobiet odgrywa szczególną rolę, jeśli chodzi o ich perspektywy zatrudnienia oraz silniejszą pozycję gospodarczą w przyszłości; w związku z tym wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wzmocniły strategie dotyczące kształcenia i szkolenia o wysokiej jakości i zwiększyły inwestycje w tej dziedzinie oraz wspierały sektory i stanowiska, gdzie kobiety stanowią mniejszość, jak nauki ścisłe, technologia, inżynieria i matematyka, a także zwiększały zatrudnienie kobiet w takich miejscach pracy o wysokiej jakości; podkreśla znaczenie kształcenia i szkolenia zawodowego w różnicowaniu wyborów zawodowych przez przedstawianie kobietom i mężczyznom możliwości zawodowych innych niż tradycyjne; przypomina, że istotne znaczenie ma uwypuklanie w programach kształcenia zasady równości mężczyzn i kobiet oraz zasady równego prawa do uczestnictwa w życiu gospodarczym;

12.  wskazuje, że szybkie rozprzestrzenianie się technologii cyfrowej ma głęboki wpływ na rynek pracy, gdyż zmienia łańcuchy wartości oraz warunki i charakter pracy; zauważa, że możliwości, jakie przyniosła cyfryzacja, mogą posłużyć jako skuteczne narzędzie umożliwiające większą integrację kobiet na rynku pracy oraz lepsze godzenie obowiązków zawodowych i domowych zarówno w przypadku kobiet, jak i mężczyzn; ponadto podkreśla, że cyfryzacja powoduje rosnące zapotrzebowanie na umiejętności umożliwiające rozwiązanie problemu występującej obecnie dysproporcji w korzystaniu z technologii cyfrowych między mężczyznami a kobietami; zaznacza, że zapotrzebowanie na nowe umiejętności, szczególnie w dziedzinie ICT, powinno zostać zaspokojone dzięki szkoleniom, a także dalszemu kształceniu i uczeniu się przez całe życie, z myślą o promowaniu umiejętności cyfrowych i zlikwidowaniu istniejącej dysproporcji między płciami, aby powiększyć pulę wysoko wykwalifikowanych kandydatów; w związku z tym wzywa państwa członkowskie i Komisję, aby zintensyfikowały wysiłki mające na celu zwiększenie integracji w kontekście ICT oraz promowały umiejętności cyfrowe i kulturę informatyczną wśród kobiet i dziewcząt, nadal niewystarczająco obecnych w tym sektorze, co może przyczynić się do wzmocnienia ich pozycji gospodarczej i do ich niezależności, a także spowodować zmniejszenie ogólnego zróżnicowania wynagrodzeń ze względu na płeć;

13.  wzywa Komisję, aby wspólnie z państwami członkowskimi promowała i wspierała inicjatywy kobiet w zakresie przedsiębiorczości, gdyż może to zapewnić kobietom wiedzę niezbędną do założenia lub współtworzenia własnej działalności gospodarczej na podstawie koncepcji innowacyjnych; w związku z tym kluczowe znaczenie ma zapewnienie informacji na temat dostępu do szkolenia, aby udzielić kobietom będącym przedsiębiorcami wsparcia w obszarach takich jak alternatywne źródła finansowania, możliwości nawiązywania kontaktów biznesowych, a także świadczone na początkowych etapach doradztwo w zakresie zakładania działalności gospodarczej, zarządzania nią i jej rozwoju;

14.  wzywa państwa członkowskie do prowadzenia specjalnej, aktywnej polityki w zakresie zatrudnienia i szkoleń, tak aby pomóc w powrocie do pracy kobietom, które przerwały karierę zawodową w celu opieki nad osobami niesamodzielnymi;

15.  podkreśla, że należy zapewnić wykorzystywanie funduszy strukturalnych i inwestycyjnych do poprawy kształcenia i szkolenia, z myślą o zwiększeniu dostępu do rynku pracy oraz zwalczaniu bezrobocia, ubóstwa i wykluczenia społecznego kobiet; podkreśla, że 20 % środków EFS przeznaczanych na działania sprzyjające włączeniu społecznemu i projekty z zakresu innowacji społecznych można by wykorzystywać bardziej aktywnie do wspierania inicjatyw takich jak małe projekty lokalne mające na celu wzmocnienie pozycji kobiet doświadczających ubóstwa i wykluczenia społecznego;

16.  apeluje do państw członkowskich o środki ustawodawcze i nieustawodawcze mające na celu zagwarantowanie pracownikom praw gospodarczych i społecznych w tzw. sektorach sfeminizowanych; podkreśla znaczenie zapobiegania nadreprezentacji kobiet w zatrudnieniu o niepewnym charakterze oraz przypomina, że należy walczyć z niepewnym charakterem tego rodzaju sektorów, takich jak praca w gospodarstwie domowym czy praca opiekuńcza; dostrzega, że praca w gospodarstwie domowym i usługi świadczone dla gospodarstw domowych, w znacznej mierze wykonywane przez kobiety, często stanowią pracę nierejestrowaną; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wspierały i w dalszym ciągu rozwijały formalny sektor usług dla gospodarstw domowych, również za pośrednictwem europejskiej platformy na rzecz przeciwdziałania pracy nierejestrowanej, oraz uznały usługi świadczone w gospodarstwie domowym, zatrudnienie rodzinne i domowe usługi opiekuńcze za cenny sektor gospodarczy o potencjale tworzenia zatrudnienia, wymagający lepszych regulacji w państwach członkowskich, tak aby zapewnić pracownikom domowym stabilną pozycję, jak również umożliwić rodzinom pełnienie roli pracodawców i dać rodzinom, których członkowie pracują zawodowo, szansę na pogodzenie życia prywatnego i zawodowego;

17.  wskazuje na istotność sektora pracy opiekuńczej i pracy w gospodarstwie domowym oraz charakteryzujący go potencjał w zakresie tworzenia miejsc pracy, a także podkreśla, że należy tworzyć zatrudnienie o wysokiej jakości, co doprowadzi do zapewnienia godnych miejsc pracy w gospodarce usług opiekuńczych w sektorach publicznym i prywatnym; podkreśla, że istotne jest rozszerzenie ochrony socjalnej i podwyższenie wynagrodzeń w tych sektorach, w których kobiety stanowią większość siły roboczej, m.in. wśród pracowników zajmujących się opieką osobistą, sprzątaniem i pomocą, personelu zakładów gastronomicznych i średniego personelu służby zdrowia;

18.  podkreśla konieczność zwrócenia uwagi na konkretne potrzeby i wielowymiarowe problemy niektórych grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, zmagających się ze szczególnymi utrudnieniami w dostępie do rynku pracy, takich jak młode kobiety, kobiety zamieszkujące obszary wiejskie, kobiety niepełnosprawne, a także uchodźczynie i migrantki; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia im wczesnego i łatwego dostępu do wysokiej jakości kształcenia, w tym staży, w celu zagwarantowania im pełnej integracji w społeczeństwie i na rynku pracy, przy uwzględnieniu nieformalnych i formalnych umiejętności i kompetencji, talentów i wiedzy uchodźców; wzywa państwa członkowskie do przyjęcia środków mających na celu zapobieganie dyskryminacji, która szczególnie dotyka kobiety znajdujące się w trudnej sytuacji; podkreśla znaczenie prawidłowego wdrażania dyrektywy 2000/78/WE ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy oraz dyrektywy 2000/43/WE wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne;

19.  wzywa państwa członkowskie i Komisję, aby egzekwowały już istniejące przepisy i strategie dotyczące zatrudnienia oraz doskonaliły ich praktyczne stosowanie, a także ulepszały te przepisy i strategie, w stosownych przypadkach, w celu chronienia kobiet przed dyskryminacją bezpośrednią i pośrednią, w szczególności w obszarach takich jak rekrutacja, zatrudnianie, przedłużanie zatrudnienia, szkolenia zawodowe i awans kobiet zatrudnionych zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym, jak również w celu zapewnienia kobietom równych szans pod względem wynagrodzeń i rozwoju kariery;

20. podkreśla znaczenie zasady neutralności płci przy ocenie miejsc pracy oraz w systemach klasyfikacji zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym; z zadowoleniem przyjmuje wysiłki państw członkowskich mające na celu promowanie strategii zapobiegania dyskryminacji przy rekrutacji oraz zachęca je do promowania życiorysów niezawierających informacji o płci w celu zniechęcenia przedsiębiorstw i administracji publicznej do tendencyjności związanej z płcią w procesie rekrutacji; wzywa Komisję, aby rozważyła możliwość opracowania zanonimizowanego Europass-CV; sugeruje, aby państwa członkowskie opracowały programy walki ze stereotypami społecznymi i związanymi z płcią, szczególnie wśród najmłodszych, tak aby nie dochodziło do podziału skali zaszeregowania miejsc pracy na kategorie zawodowe, co często prowadzi do ograniczenia dostępu kobiet do stanowisk i miejsc pracy charakteryzujących się najwyższymi wynagrodzeniami.

21.  wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia proaktywnych strategii i odpowiednich inwestycji ukierunkowanych i zaprojektowanych tak, by wspierać kobiety i mężczyzn we wchodzeniu i powracaniu na rynek pracy oraz w pozostawaniu i awansowaniu na nim po okresach przebywania na urlopie związanym z życiem rodzinnym i sprawowaniem opieki, dzięki stabilnemu i cechującemu się wysoką jakością zatrudnieniu zgodnie z art. 27 Europejskiej karty społecznej; podkreśla zwłaszcza, że należy zagwarantować powrót na to samo lub równoważne bądź podobne stanowisko, ochronę przed zwolnieniem z pracy lub mniej korzystnym traktowaniem w wyniku ciąży, starania się o urlop ze względów rodzinnych lub skorzystania z takiego urlopu, a także okres ochronny po powrocie do pracy w celu umożliwienia ponownego przystosowania się do wykonywanej pracy;

22.  wzywa państwa członkowskie do wdrożenia, w stosownych przypadkach, systemów ochrony rodzicielstwa obejmujących obowiązkowe niezbywalne urlopy macierzyńskie i ojcowskie dla każdego z rodziców, a także urlop wychowawczy do wykorzystania na podstawie wspólnej decyzji rodziców, które to systemy miałyby na celu uznanie praw obojga rodziców i przeciwdziałanie domniemywaniu przez pracodawców, że obowiązki rodzicielskie spoczywają wyłącznie na matkach;

23.  podkreśla, że wynagrodzenie i składki z tytułu zabezpieczenia społecznego powinny być nadal opłacane podczas urlopu;

24.  podkreśla znaczenie równej reprezentacji kobiet i mężczyzn na stanowiskach decyzyjnych zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym; przypomina o znaczeniu dyrektywy w sprawie kobiet w zarządach, której celem jest zapewnienie równowagi udziału płci niedostatecznie reprezentowanej na niewykonawczych stanowiskach członków zarządów spółek notowanych na giełdzie, z wyjątkiem małych i średnich przedsiębiorstw; ponadto wzywa państwa członkowskie do zakończenia prac w Radzie, tak aby można rozpocząć negocjacje z Parlamentem z myślą o dążeniu do realizacji celu, zgodnie z którym do 2020 r. kobiety powinny stanowić co najmniej 40 % dyrektorów niewykonawczych w zarządach spółek notowanych na giełdzie; wzywa państwa członkowskie i przedsiębiorstwa do zapewnienia wyrównanej reprezentacji obu płci na stanowiskach kierowniczych na rynku pracy, w gospodarczych i politycznych strukturach decyzyjnych oraz instytucjach, jak również w przedsiębiorstwach i zarządach spółek, np. za pośrednictwem parytetów płci;

25.  podkreśla, że dostęp do kredytów, usług finansowych i poradnictwa ma kluczowe znaczenie dla wzmocnienia pozycji kobiet zagrożonych wykluczeniem społecznym w obszarze przedsiębiorczości oraz zwiększenia ich reprezentacji w sektorze prywatnym; w związku z tym zaleca przegląd Europejskiego Funduszu Inwestycji Strategicznych (EFIS) oraz Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) pod kątem ich elastyczniejszego i mniej biurokratycznego wykorzystywania, aby wspierać kobiety będące przedsiębiorcami na początkowym etapie działalności;

26.  zachęca kobiety do obejmowania przywództwa w związkach zawodowych i organizacjach pracowniczych oraz wzywa wszystkich przywódców związków zawodowych do zagwarantowania równej reprezentacji i do skutecznego reprezentowania interesów pracownic;

27.  podkreśla znaczenie partnerów społecznych i rokowań zbiorowych w procesie wzmacniania pozycji gospodarczej pracownic i zachęca do dokonania przeglądu kategorii zawodowych w przypadkach, gdy na skutek uprzedzeń związanych z płcią w odniesieniu do kategorii zatrudnienia jednakowe zadania mogą być wykonywane w ramach różnych stanowisk;

28.  wzywa państwa członkowskie do wzmocnienia i egzekwowania pełnego wykonywania prawa do rokowań zbiorowych w sektorze prywatnym i publicznym; wzywa w szczególności partnerów społecznych do wykorzystywania rokowań zbiorowych do wspierania równości szans kobiet i mężczyzn, aby zagwarantować stosowanie obowiązujących przepisów dotyczących równego traktowania w praktyce oraz zająć się zróżnicowaniem wynagrodzeń ze względu na płeć i zwalczyć ten problem; w związku z tym podkreśla, że partnerzy społeczni mają duże możliwości wspierania równouprawnienia płci na rynku pracy przez aktywne poruszanie kwestii równego i godnego wynagradzania kobiet i mężczyzn w trakcie rokowań zbiorowych; za dobrą praktykę uważa wyznaczanie przedstawicieli ds. równości w celu uświadamiania, informowania i podtrzymywania kontaktów w zakresie równouprawnienia płci w miejscu pracy;

29.  wzywa państwa członkowskie, aby wdrożyły i egzekwowały publiczną politykę opieki społecznej, a także zapewniły dostępność przystępnych cenowo i powszechnie dostępnych usług opiekuńczych wysokiej jakości dla dzieci, osób starszych i innych osób zależnych, również przez skorygowanie w górę celów barcelońskich w zakresie placówek opieki nad dziećmi; ponadto wzywa państwa członkowskie, aby określiły analogiczne cele dotyczące usług w zakresie opieki długoterminowej oraz promowały równy podział nieodpłatnych prac w gospodarstwie domowym i współodpowiedzialność za opiekę; podkreśla, że dostępność opieki na dziećmi stanowi niezwykle istotny warunek umożliwiający kobietom realizację potencjału zawodowego, a rodzinom, których członkowie pracują, godzenie życia prywatnego i zawodowego, a także umożliwiający zwiększenie udziału kobiet w rynku pracy; przypomina o istotnym znaczeniu usług publicznych dla osiągnięcia równouprawnienia płci; uważa, że wydatki w tych dziedzinach należy postrzegać jako inwestycje, które przyniosą korzyści ekonomiczne;

30.  podkreśla, że należy wyeliminować nierówności między płciami pod względem pracy odpłatnej i nieodpłatnej oraz propagować równy podział odpowiedzialności, kosztów i opieki nad dziećmi i osobami zależnymi między kobietami i mężczyznami, a także w całym społeczeństwie, aby zapewnić im uzyskiwanie równych dochodów i równy udział w obowiązkach opiekuńczych; w związku z tym wskazuje na potrzebę konkretnych propozycji mających na celu osiągnięcie większej równowagi między pracą a życiem prywatnym;

31.  wzywa współustawodawców do przedstawienia nowych, skutecznych środków umożliwiających osiągnięcie lepszej równowagi między pracą a życiem prywatnym, w tym wniosków ustawodawczych dotyczących urlopu macierzyńskiego, ojcowskiego, wychowawczego i opiekuńczego w celu wspierania równouprawnienia płci przez poprawę dostępu kobiet do rynku pracy i równy udział kobiet i mężczyzn w obowiązkach domowych i opiekuńczych;

32.  wzywa państwa członkowskie, aby do krajowego prawa pracy włączyły mechanizmy mające na celu zachęcanie do tworzenia elastycznych rozwiązań w zakresie czasu pracy oraz modeli pracy zdalnej, w większym stopniu umożliwiających rodzicom opiekę nad dziećmi w godzinach pozalekcyjnych i ułatwiających godzenie obowiązków zawodowych i rodzinnych; jednocześnie podkreśla, że pracownicy i pracodawcy są współodpowiedzialni za opracowanie i uzgodnienie najodpowiedniejszych rozwiązań;

33.  wzywa państwa członkowskie, aby zagwarantowały urlopy wypoczynkowe dla rodziców dzieci niepełnosprawnych, ze szczególnym uwzględnieniem matek samotnie wychowujących dzieci, na podstawie analizy najlepszych praktyk;

34.  apeluje do państw członkowskich o inwestycje w nieformalne ośrodki oferujące możliwość nauki przez zabawę w godzinach pozalekcyjnych, mogące zapewnić wsparcie dzieciom poza godzinami pracy szkół i placówek przedszkolnych, co przyczyniłoby się do rozwiązania problemu niedopasowania między godzinami zajęć lekcyjnych a godzinami pracy przedsiębiorstw;

35.  zachęca państwa członkowskie, aby na podstawie przepisów dyrektywy w sprawie zamówień publicznych (2014/24/UE) wspierały stosowanie klauzul społecznych w zamówieniach publicznych jako narzędzia umożliwiającego zwiększenie równouprawnienia kobiet i mężczyzn, gdy istnieją odpowiednie przepisy krajowe mogące stanowić podstawę do zastosowania takich klauzul;

36.  podkreśla znaczenie inicjatyw krajowych zwiększających dostępność finansowania dla kobiet będących przedsiębiorcami i zwraca w związku z tym uwagę na potencjał mikropożyczek;

37.  wzywa państwa członkowskie, aby uwzględniały perspektywę płci w krajowych strategiach dotyczących umiejętności i rynku pracy oraz włączały takie środki do krajowych planów działania lub w ramy europejskiego semestru, zgodnie z wytycznymi dotyczącymi zatrudnienia.

INFORMACJE O PRZYJĘCIU OPINIIW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

21.6.2017

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

35

4

3

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Guillaume Balas, Brando Benifei, Mara Bizzotto, Vilija Blinkevičiūtė, Enrique Calvet Chambon, Lampros Fountoulis, Elena Gentile, Marian Harkin, Czesław Hoc, Danuta Jazłowiecka, Agnes Jongerius, Rina Ronja Kari, Jan Keller, Ádám Kósa, Jean Lambert, Jérôme Lavrilleux, Jeroen Lenaers, Verónica Lope Fontagné, Elisabeth Morin-Chartier, João Pimenta Lopes, Georgi Pirinski, Marek Plura, Terry Reintke, Sofia Ribeiro, Robert Rochefort, Anne Sander, Sven Schulze, Siôn Simon, Romana Tomc, Ulrike Trebesius, Marita Ulvskog, Jana Žitňanská

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Georges Bach, Lynn Boylan, Miapetra Kumpula-Natri, António Marinho e Pinto, Tamás Meszerics, Joachim Schuster, Michaela Šojdrová

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Xabier Benito Ziluaga, Monika Smolková, Milan Zver

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

35

+

ALDE

GUE/NGL

PPE

 

S&D

 

VERTS/ALE

Enrique Calvet Chambon, Marian Harkin, Marinho e Pinto, Robert Rochefort

Xabier Benito Ziluaga, Lynn Boylan, Rina Ronja Kari

Georges Bach, Danuta Jazłowiecka, Ádám Kósa, Jérôme Lavrilleux, Verónica Lope Fontagné, Elisabeth Morin-Chartier, Marek Plura, Sofia Ribeiro, Anne Sander, Sven Schulze, Michaela Šojdrová, Romana Tomc, Milan Zver,

Guillaume Balas, Brando Benifei, Vilija Blinkevičiūtė, Elena Gentile, Agnes Jongerius, Jan Keller, Miapetra Kumpula-Natri, Georgi Pirinski, Joachim Schuster, Siôn Simon, Monika Smolková, Marita Ulvskog

Jean Lambert, Tamás Meszerics, Terry Reintke

4

-

ECR

NI

Czesław Hoc, Ulrike Trebesius, Jana Žitňanská

Lampros Fountoulis

3

0

ENF

GUE/GNL

PPE

Mara Bizzotto

João Pimenta Lopes

Jeroen Lenaers

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

(1)

Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE); „Korzyści gospodarcze płynące z równouprawnienia płci w UE”, 2017 r., s. 3

http://eige.europa.eu/sites/default/files/documents/economic_benefits_of_gender_equality_briefing_paper.pdf

(2)

http://europa.eu/rapid/press-release_IP-09-1527_en.htm?locale=en

(3)

https://www.eurofound.europa.eu/publications/report/2016/labour-market/the-gender-employment-gap-challenges-and-solutions

(4)

Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE); „Korzyści gospodarcze płynące z równouprawnienia płci w UE”, 2017 r., s. 3

http://eige.europa.eu/sites/default/files/documents/economic_benefits_of_gender_equality_briefing_paper.pdf


INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Data przyjęcia

12.7.2017

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

22

8

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Daniela Aiuto, Maria Arena, Beatriz Becerra Basterrechea, Malin Björk, Vilija Blinkevičiūtė, Anna Maria Corazza Bildt, Viorica Dăncilă, Iratxe García Pérez, Arne Gericke, Anna Hedh, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Florent Marcellesi, Maria Noichl, Margot Parker, Marijana Petir, Terry Reintke, Michaela Šojdrová, Ernest Urtasun, Ángela Vallina, Elissavet Vozemberg-Vrionidi, Jadwiga Wiśniewska, Anna Záborská, Jana Žitňanská

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Catherine Bearder, Ildikó Gáll-Pelcz, Edouard Martin, Dubravka Šuica, Mylène Troszczynski

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Theresa Griffin, Renate Weber


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO

W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

22

+

EPP

Ildikó Gáll-Pelcz, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Dubravka Šuica, Elissavet Vozemberg-Vrionidi

S&D

Maria Arena, Vilija Blinkevičiūtė, Viorica Dăncilă, Iratxe García Pérez, Theresa Griffin, Anna Hedh, Edouard Martin, Maria Noichl

ALDE

Catherine Bearder, Beatriz Becerra Basterrechea, Renate Weber

EFDD

Daniela Aiuto

VERTS

Florent Marcellesi, Terry Reintke, Ernest Urtasun

GUE/NGL

Malin Björk, Ángela Vallina

8

-

EPP

Marijana Petir, Michaela Šojdrová, Anna Záborská

ECR

Arne Gericke, Jadwiga Wiśniewska, Jana Žitňanská

EFDD

Margot Parker

ENF

Mylène Troszczynski

1

0

EPP

Anna Maria Corazza Bildt

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

Informacja prawna