Procedura : 2017/2054(INL)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0007/2018

Teksty złożone :

A8-0007/2018

Debaty :

PV 07/02/2018 - 4
CRE 07/02/2018 - 4

Głosowanie :

PV 07/02/2018 - 7.2
CRE 07/02/2018 - 7.2
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2018)0029

SPRAWOZDANIE     
PDF 683kWORD 74k
26.1.2018
PE 608.038v02-00 A8-0007/2018

w sprawie składu Parlamentu Europejskiego

(2017/2054(INL) – 2017/0900(NLE))

Komisja Spraw Konstytucyjnych

Sprawozdawcy: Danuta Maria Hübner i Pedro Silva Pereira

ERRATY/ADDENDA
PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 ZAŁĄCZNIK DO PROJEKTU REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 ZAŁĄCZNIK
 OPINIA MNIEJSZOŚCI
 INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ I
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ II

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie składu Parlamentu Europejskiego

(2017/2054(INL)2017/0900(NLE))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 14 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

–  uwzględniając art. 10 TUE(1),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie składu Parlamentu Europejskiego w perspektywie wyborów w 2014 r.(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 listopada 2015 r. w sprawie reformy prawa wyborczego Unii Europejskiej oraz załączony wniosek dotyczący decyzji Rady w sprawie przyjęcia przepisów zmieniających Akt dotyczący wyborów przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich(3),

–  uwzględniając decyzję Rady Europejskiej 2013/312/UE z dnia 28 czerwca 2013 r. ustanawiającą skład Parlamentu Europejskiego,

–  uwzględniając porozumienie wielkopiątkowe z dnia 10 kwietnia 1998 r.,

–  uwzględniając art. 45, art. 52 i art. 84 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Konstytucyjnych (A8-0007/2018),

A.  mając na uwadze, że skład Parlamentu Europejskiego musi być zgodny z kryteriami określonymi w art. 14 ust. 2 akapit pierwszy Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), w myśl których całkowita liczba przedstawicieli obywateli Unii nie przekracza siedmiuset pięćdziesięciu posłów, nie licząc przewodniczącego, a reprezentacja ta ma charakter degresywnie proporcjonalny, przy czym próg minimalny wynosi sześciu posłów na państwo członkowskie, zaś żadnemu państwu nie można przyznać więcej niż dziewięćdziesiąt sześć miejsc;

B.  mając na uwadze, że art. 14 ust. 2 TUE stanowi, że w skład Parlamentu Europejskiego wchodzą przedstawiciele obywateli Unii;

C.  mając na uwadze, że w TUE i Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej podkreślono znaczenie równości i równego traktowania obywateli przez instytucje Unii; mając na uwadze, że istotne jest, by poprawić równość reprezentacji w celu zwiększenia legitymacji Parlamentu Europejskiego jako organu prawodawczego reprezentującego wszystkich obywateli Unii;

D.  mając na uwadze, że Parlament Europejski przeanalizował szereg propozycji dotyczących stałego systemu podziału miejsc opartego na wzorach matematycznych, zamówionych przez Parlament i przedstawionych mu;

E.  mając na uwadze, że w dniu 29 marca 2017 r. i zgodnie z art. 50 ust. 2 TUE rząd Zjednoczonego Królestwa powiadomił Radę Europejską o zamiarze wystąpienia z Unii Europejskiej, oraz mając na uwadze, że dwuletni okres na negocjacje i zawarcie porozumienia o wystąpieniu upływa w dniu 29 marca 2019 r., chyba że Rada Europejska w porozumieniu ze Zjednoczonym Królestwem zdecyduje jednomyślnie o przedłużeniu tego okresu;

F.  mając na uwadze, że o ile obecna sytuacja prawna nie ulegnie zmianie, Zjednoczone Królestwo nie będzie już członkiem Unii Europejskiej w czasie następnych wyborów do Parlamentu Europejskiego w 2019 r.;

G.  mając na uwadze, że we wniosku z dnia 11 listopada 2015 r. dotyczącym decyzji Rady w sprawie przyjęcia postanowień zmieniających Akt dotyczący wyborów przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich Parlament Europejski przedstawił swoje stanowisko dotyczące utworzenia wspólnego okręgu wyborczego, w którym na pierwszym miejscu list znalazłyby się nazwiska kandydatów każdego z ugrupowań politycznych na urząd Przewodniczącego Komisji;

H.  mając na uwadze, że kilka państw członkowskich wyraziło niedawno poparcie dla utworzenia wspólnego okręgu wyborczego już na potrzeby wyborów do Parlamentu Europejskiego w 2019 r.; mając na uwadze, że warunkiem wstępnym ustanowienia wspólnego okręgu wyborczego jest zmiana Aktu dotyczącego wyborów przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich, która powinna zostać przyjęta najpóźniej na rok przed wyborami do Parlamentu Europejskiego, jak określono w „Kodeksie dobrych praktyk w sprawach wyborczych” Komisji Weneckiej;

I.  mając na uwadze, że utworzenie takiego okręgu wyborczego umocniłoby pojęcie obywatelstwa europejskiego i nadałoby wyborom do Parlamentu Europejskiego bardziej europejski charakter;

J.  mając na uwadze, że we wspólnym okręgu wyborczym powinny być dopuszczalne jako listy ponadnarodowe w wyborach do Parlamentu Europejskiego nie tylko listy przedstawione przez europejskie partie polityczne, ale także listy przedstawione przez krajowe partie polityczne lub ruchy nie powiązane z żadną europejską partią polityczną zgodne z ustalonymi kryteriami europejskimi;

K.  mając na uwadze, że we wniosku z dnia 11 listopada 2015 r. dotyczącym decyzji Rady w sprawie przyjęcia postanowień zmieniających Akt dotyczący wyborów przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich Parlament Europejski wystąpił o wprowadzenie obowiązkowego progu wyborczego w poszczególnych okręgach wyborczych i w państwach członkowskich obejmujących jeden okręg wyborczy, w których stosowany jest system list obejmujących więcej niż ustaloną liczbę mandatów; uważa, że próg ten musi zostać określony z uwzględnieniem nowego podziału mandatów;

1.  zauważa, że obecny podział miejsc w Parlamencie, określony w decyzji Rady Europejskiej 2013/312/UE, ma zastosowanie wyłącznie do kadencji parlamentarnej 2014–2019; w związku z tym podkreśla, że potrzebna jest nowa decyzja w sprawie składu Parlamentu Europejskiego w kadencji parlamentarnej 2019–2024;

2.  przyjmuje do wiadomości fakt, że obecny podział mandatów jest pod wieloma względami niezgodny z zasadą degresywnej proporcjonalności i w związku z tym musi zostać zmieniony z myślą o składzie Parlamentu Europejskiego już od następnych wyborów europejskich w 2019 r.;

3.  przyznaje, że szereg państw członkowskich uważa, że przy podejmowaniu decyzji w sprawie przydziału miejsc w Parlamencie Europejskim należy wziąć pod uwagę system głosowania w Radzie;

4.  podkreśla, że chociaż wzory matematyczne wykazują duży potencjał w zakresie zapewnienia stałego systemu podziału miejsc w przyszłości, to jednak ostatecznie sprawiają, że z politycznego punktu widzenia niewykonalne dla Parlamentu jest zaproponowanie stałego systemu podziału miejsc na tym etapie;

5.  przyjmuje do wiadomości fakt, że o ile obecna sytuacja prawna nie ulegnie zmianie, Zjednoczone Królestwo nie będzie już państwem członkowskim w czasie następnych wyborów do Parlamentu Europejskiego w 2019 r.;

6.  proponuje, by nowy podział miejsc w Parlamencie, zgodny z kryteriami określonymi w art. 14 TUE, stosować od następnych wyborów do Parlamentu Europejskiego w 2019 r.; w przypadku gdy wspomniana sytuacja prawna dotycząca wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej ulegnie zmianie, podział miejsc podczas kadencji parlamentarnej 2014–2019 powinien obowiązywać do czasu, gdy wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej stanie się prawnie skuteczne;

7.  podkreśla, że miejsca, które zostaną zwolnione przez Zjednoczone Królestwo po wystąpieniu z Unii Europejskiej, ułatwią przyjęcie nowego podziału miejsc w Parlamencie, zgodnego z zasadą degresywnej proporcjonalności; podkreśla ponadto, że proponowany nowy podział umożliwiłby zmniejszenie rozmiaru Parlamentu; zauważa, że niewielki odsetek miejsc zwolnionych przez Zjednoczone Królestwo byłby wystarczający do zagwarantowania, że żadne państwo członkowskie nie utraci miejsc, i umożliwiłby przeznaczenie znacznej liczby mandatów dla wspólnego okręgu wyborczego;

8.  podkreśla, że zmniejszenie rozmiaru Parlamentu pozostawiłoby pewną liczbę miejsc, aby uwzględnić ewentualne przyszłe rozszerzenia Unii Europejskiej i przedstawicieli wybranych z list ponadnarodowych we wspólnym okręgu wyborczym;

9.  przypomina, że na mocy porozumienia wielkopiątkowego obywatele Irlandii Północnej mają niezbywalne prawo do posiadania obywatelstwa brytyjskiego lub irlandzkiego lub obu tych obywatelstw, a ze względu na obywatelstwo irlandzkie – również obywatelstwa UE;

10.  przypomina, że zasada degresywnej proporcjonalności określona w Traktatach opiera się na liczbie mandatów przysługujących państwu członkowskiemu, a nie na przynależności państwowej kandydatów;

11.  zwraca się do Rady o szybkie ukończenie przeglądu Aktu dotyczącego wyborów przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich;

12.  podkreśla, że zaproponowana przez Parlament Europejski reforma Aktu dotyczącego wyborów przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich przyczyni się do wzmocnienia europejskiego charakteru wyborów i będzie stanowić pozytywny sygnał w odniesieniu do przyszłości projektu europejskiego;

13.  podkreśla, że przegląd Aktu dotyczącego wyborów przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich utworzy podstawę prawną do ustanowienia wspólnego okręgu wyborczego;

14.  uważa, że proponowany podział w oparciu o zasady zawarte w traktatach stanowi solidną podstawę do stworzenia metody podziału mandatów w przyszłości zgodnie z kryteriami zawartymi w art. 14 TUE, w szczególności zasadą degresywnej proporcjonalności, jak również jest sprawiedliwy, przejrzysty, obiektywny, zgodny z najnowszymi trendami demograficznymi i zrozumiały dla obywateli europejskich;

15.  korzystając z przysługującego mu prawa inicjatywy ustanowionego w art. 14 ust. 2 TUE, przedstawia Radzie Europejskiej załączony wniosek dotyczący decyzji Rady Europejskiej ustanawiającej skład Parlamentu Europejskiego; podkreśla, że należy pilnie przyjąć tę decyzję, która wymaga zgody Parlamentu, tak by państwa członkowskie mogły na czas wprowadzić niezbędne przepisy krajowe umożliwiające im zorganizowanie wyborów do Parlamentu Europejskiego na kadencję parlamentarną 2019–2024;

16.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wraz z załączonym do niej wnioskiem dotyczącym decyzji Rady Europejskiej oraz wspomnianym wyżej sprawozdaniem Komisji Spraw Konstytucyjnych Radzie Europejskiej, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1)

Artykuł ten stanowi, że „obywatele są bezpośrednio reprezentowani na poziomie Unii w Parlamencie Europejskim”.

(2)

Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0082.

(3)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0395.


ZAŁĄCZNIK DO PROJEKTU REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

Wniosek dotyczący

decyzji Rady Europejskiej

ustanawiającej skład Parlamentu Europejskiego

RADA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 14 ust. 2,

uwzględniając inicjatywę Parlamentu Europejskiego,

uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) artykuł 14 ust. 2 akapit pierwszy Traktatu o Unii Europejskiej określa kryteria dotyczące składu Parlamentu, w myśl których całkowita liczba przedstawicieli obywateli Unii nie przekracza siedmiuset pięćdziesięciu posłów, nie licząc przewodniczącego, a reprezentacja ta ma charakter degresywnie proporcjonalny, przy czym próg minimalny wynosi sześciu posłów na państwo członkowskie, zaś żadnemu państwu nie można przyznać więcej niż dziewięćdziesiąt sześć mandatów,

(2)  artykuł 10 Traktatu o Unii Europejskiej stanowi miedzy innymi, że podstawą funkcjonowania Unii jest demokracja przedstawicielska, w której obywatele są bezpośrednio reprezentowani na poziomie Unii w Parlamencie Europejskim, a państwa członkowskie w Radzie są reprezentowane przez swoje rządy, które odpowiadają demokratycznie przed parlamentami narodowymi lub swoimi obywatelami, art. 14 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej dotyczący składu Parlamentu Europejskiego ma zatem zastosowanie w szerszym kontekście ustaleń instytucjonalnych, określonych w Traktatach, które dotyczą także przepisów dotyczących procesu podejmowania decyzji w Radzie,

(3)  stosownej podstawy prawnej odnośnie do wspólnego okręgu wyborczego obejmującego terytorium całej Unii dostarczy decyzja Rady w sprawie przyjęcia przepisów zmieniających Akt dotyczący wyborów przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich, zawierająca – zgodnie z art. 223 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – warunki konieczne do utworzenia takiego wspólnego okręgu wyborczego;

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Przy stosowaniu postanowień art. 14 ust. 2 akapit pierwszy Traktatu o Unii Europejskiej należy przestrzegać następujących zasad:

– przy podziale mandatów w Parlamencie Europejskim w pełni wykorzystuje się minimalne i maksymalne progi dla poszczególnych państw członkowskich określone w Traktacie o Unii Europejskiej, aby w możliwie najszerszym zakresie podział ten odzwierciedlał liczbę ludności poszczególnych państw członkowskich,

–  zasadę degresywnej proporcjonalności określa się następująco: współczynnik liczby ludności poszczególnych państw członkowskich do liczby posiadanych miejsc przed zaokrągleniem do liczb całkowitych waha się zależnie od ich zaludnienia, tak by każdy poseł z państwa członkowskiego o większej liczbie ludności reprezentował większą liczbę obywateli niż poseł z państwa członkowskiego o mniejszej liczbie ludności, oraz aby zagwarantować, że im większa liczba ludności państwa członkowskiego, do tym większej liczby mandatów jest ono uprawnione,

  podział mandatów odzwierciedla rozwój sytuacji demograficznej w państwach członkowskich.

Artykuł 2

  Całkowita liczba mieszkańców państw członkowskich jest obliczana przez Komisję (Eurostat) na podstawie najnowszych danych dostarczonych przez państwa członkowskie, zgodnie z metodą ustanowioną rozporządzeniem (UE) nr 1260/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady(1).

Artykuł 3

1. Liczbę przedstawicieli wybieranych do Parlamentu Europejskiego w poszczególnych państwach członkowskich na kadencję parlamentarną 2019–2024 ustala się następująco:

Belgia

21

Bułgaria

17

Republika Czeska

21

Dania

14

Niemcy

96

Estonia

7

Irlandia

13

Grecja

21

Hiszpania

59

Francja

79

Chorwacja

12

Włochy

76

Cypr

6

Łotwa

8

Litwa

11

Luksemburg

6

Węgry

21

Malta

6

Niderlandy

29

Austria

19

Polska

52

Portugalia

21

Rumunia

33

Słowenia

8

Słowacja

14

Finlandia

14

Szwecja

21

2. Jednakże w przypadku gdyby Zjednoczone Królestwo nadal było państwem członkowskim Unii na początku kadencji parlamentarnej 2019–2024, liczba obejmujących swoje funkcje przedstawicieli poszczególnych państw członkowskich w Parlamencie Europejskim jest określona w art. 3 decyzji Rady Europejskiej 2013/312/UE(2) do czasu, gdy wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej stanie się prawnie skuteczne.

Jednak po tym, jak wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z Unii stanie się prawnie skuteczne, liczba posłów wybieranych do Parlamentu Europejskiego w każdym państwie członkowskim jest określona w ust. 1 niniejszego artykułu.

Przedstawiciele do Parlamentu Europejskiego, którzy zajmą dodatkowe miejsca wynikające z różnicy między liczbą miejsc przyznanych temu państwu członkowskiemu w pierwszym i drugim akapicie niniejszego ustępu, obejmują mandat w Parlamencie w tym samym czasie.

Artykuł 4

Po wejściu w życie stosownej podstawy prawnej do tworzenia list ponadnarodowych utworzony zostanie wspólny okręg wyborczy obejmujący terytorium całej Unii. Warunki utworzenia takiego wspólnego okręgu wyborczego są określone w decyzji Rady w sprawie przyjęcia przepisów zmieniających Akt dotyczący wyborów przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich.

Jednakże w przypadku gdyby Zjednoczone Królestwo nadal było państwem członkowskim Unii na początku kadencji parlamentarnej 2019–2024 oraz jeżeli w Parlamencie Europejskim mieliby zasiadać przedstawiciele wybrani z list ponadnarodowych, obejmą oni swoje funkcje dopiero wtedy, gdy wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej stanie się prawnie skuteczne.

Liczbę przedstawicieli wybranych we wspólnym okręgu wyborczym określa się na podstawie liczby państw członkowskich.

Artykuł 5

Wystarczająco długo przed rozpoczęciem kadencji parlamentarnej 2024–2029 Parlament Europejski przedstawia Radzie Europejskiej – zgodnie z art. 14 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej – wniosek w sprawie stałej metody podziału miejsc między państwa członkowskie.

Artykuł 6

Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Sporządzono w ...

W imieniu Rady Europejskiej

Przewodniczący

.

(1)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1260/2013 z dnia 20 listopada 2013 r. w sprawie statystyk europejskich w dziedzinie demografii (Dz.U. L 330 z 10.12.2013, s. 39).

(2)

Decyzja Rady Europejskiej 2013/312/UE z dnia 28 czerwca 2013 r. ustanawiająca skład Parlamentu Europejskiego (Dz.U. L 181 z 29.6.2013, s. 57).


UZASADNIENIE

Podział miejsc w Parlamencie to sprawa delikatna z politycznego punktu widzenia, ponieważ ma bezpośredni wpływ na reprezentację obywateli w jedynej bezpośrednio wybieranej instytucji europejskiej. W tym kontekście sprawą najwyższej wagi jest zapewnienie, by skład Parlamentu Europejskiego opierał się na uczciwych, przejrzystych, obiektywnych, trwałych i sprawiedliwych zasadach.

Podział mandatów w Parlamencie Europejskim musi być zgodny z ogólnymi postanowieniami art. 14 Traktatu o Unii Europejskiej. Postanowienia te dotyczą liczby miejsc w Parlamencie, maksymalnej i minimalnej liczby mandatów przyznawanych każdemu państwu członkowskiemu, jak również nakazują podział mandatów z zastosowaniem zasady degresywnej proporcjonalności. Zasadę tę definiuje obecnie decyzja Rady Europejskiej 2013/312/UE.

Obecny podział miejsc w Parlamencie jest tylko częściowo zgodny z zasadą degresywnej proporcjonalności określoną w prawie wtórnym. Przyjęto go na zasadzie „rozwiązania pragmatycznego”, które wypracowano też w celu częściowego wyrównania dysproporcji wynikających z bieżącego systemu głosowania w Radzie. W 2013 r. w wyniku wypracowanego kompromisu politycznego to pragmatyczne rozwiązanie oparto na zasadzie, według której „nikt nie zyskuje i nikt nie traci więcej niż jednego mandatu”. Taki polityczny kompromis oznaczał, że w niektórych przypadkach posłowie do Parlamentu Europejskiego z państw członkowskich o mniejszej liczbie ludności reprezentowali więcej obywateli na jednego posła, niż ich koledzy z państw członkowskich o stosunkowo większej liczbie ludności(1). Jest to sprzeczne z określoną obecnie zasadą degresywnej proporcjonalności.

Parlament Europejski zawsze twierdził, że należy koniecznie rozważyć ustanowienie systemu podziału miejsc w powiązaniu z rewizją systemu głosowania w Radzie w celu zapewnienia równowagi międzyinstytucjonalnej(2). Do tej kwestii nawiązuje decyzja Rady Europejskiej z dnia 28 czerwca 2013 r. w sprawie składu Parlamentu Europejskiego (2013/312/UE). Należy jednak mieć na uwadze, że zmiana zasad głosowania w Radzie wymagałaby zmiany traktatów.

Przez lata przed każdymi kolejnymi wyborami europejskimi Parlament Europejski potwierdzał znaczenie stałego systemu uczciwego, obiektywnego i przejrzystego(3) podziału miejsc, zgodnego z postanowieniami traktatów. W związku z tym podjął starania o wypracowanie odpowiedniej metody, zlecając kilka badań mających na celu analizę szeregu modeli matematycznych na potrzeby podziału swoich miejsc. Do tej pory nie wprowadzono jednak stałego systemu.

W swojej rezolucji z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie składu Parlamentu Europejskiego w perspektywie wyborów w 2014 r.(4) Parlament zobowiązał się zaproponować system podziału swoich miejsc. Ideę tę podjęła Rada Europejska w art. 4 swojej decyzji z czerwca 2013 r. ustanawiającej skład Parlamentu Europejskiego(5) (za zgodą Parlamentu). W decyzji zobowiązano Parlament, aby do końca 2016 r. przedstawił propozycję definicji „...systemu, który w przyszłości umożliwi podział miejsc między państwa członkowskie przed każdymi wyborami do Parlamentu Europejskiego…”. Z ważnych powodów politycznych związanych z referendum w Zjednoczonym Królestwie, które miało miejsce w dniu 23 czerwca 2016 r., Parlament nie mógł przygotować do końca 2016 r. wniosku, do czego był zobowiązany decyzją Rady Europejskiej.

Sprawozdawcy przeanalizowali szereg propozycji dotyczących stałego systemu podziału miejsc w Parlamencie opartych na wzorach matematycznych(6). Metoda FPS (Fix, Proportional to population and Square root to population [stały, proporcjonalny do liczby ludności i pierwiastek kwadratowy liczby ludności]) znalazła się wśród propozycji, które były najbliżej spełnienia wszystkich kryteriów. Daje ona interesujące wyniki, które zasługują na dalszą analizę i powinny zostać uwzględnione przy przyszłym poddziale miejsc począwszy od wyborów w 2024 r.

O ile ten i inne wzory wyczerpują warunki formalne konieczne do uzyskaniu składu Parlamentu, który w pełni spełnia wymogi art. 14 ust. 2 TUE, to jednak nie stanowią one rozwiązania, które jest również do przyjęcia z politycznego punktu widzenia tak w dalszej perspektywie, jak i w obecnym kontekście. Obecny kontekst polityczny niezwykle utrudnia opowiedzenie się teraz za stałym systemem podziału miejsc w Parlamencie. Brak pewności politycznej jest ponadto potęgowany przez brak pewności prawa wynikający z uruchomienia przez Zjednoczone Królestwo art. 50. Wiąże się to w szczególności z faktem, że procedura finalizacji decyzji Rady Europejskiej załączonej do niniejszej rezolucji musi zostać zamknięta do lata 2018 r. z uwagi na ograniczenia prawne w przypadku niektórych państw członkowskich. Do tego czasu wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z UE nie zostanie zakończone. Dlatego z powodów prawnych i politycznych nie jest możliwe zaproponowanie stałego systemu podziału miejsc w Parlamencie na obecnym etapie.

Ponadto, ponieważ Parlament już podkreślił znaczenie powiązania między stałym systemem podziału miejsc i rewizją systemu głosowania w Radzie, co nie może zostać zrealizowane bez zmiany traktatów, sprawozdawcy uważają, że ustanowienie systemu należy odłożyć do czasu, gdy kontekst polityczny będzie sprzyjał wszechstronnej dyskusji na temat równowagi międzyinstytucjonalnej.

Wniosek sprawozdawców: rozwiązanie oparte na zasadach

Sprawozdawcy przedstawiają wniosek dotyczący projektu decyzji Rady Europejskiej w sprawie składu Parlamentu, przewidującej sprawiedliwy, obiektywny i oparty na jasnych zasadach podział miejsc między państwa członkowskie. Biorąc pod uwagę potrzebę zapewnienia państwom członkowskim z wystarczającym wyprzedzeniem przed wyborami pewności prawa w odniesieniu do liczby przedstawicieli, których wybiorą na kadencję parlamentarną 2019–2024, sprawozdawcy proponują utrzymanie obecnego podziału miejsc na okres, w którym Zjednoczone Królestwo wciąż jest członkiem Unii. Po formalnym i prawnie wiążącym wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z Unii wejdzie w życie nowy podział.

Ten nowy podział opiera się na trzech zasadach:

1.  poszanowaniu zasady degresywnej proporcjonalności, jak wymaga tego art 14 TUE;

2.  zachowaniu dotychczasowych miejsc przez państwa członkowskie;

3.  minimalnym ponownym podziale miejsc zwolnionych w wyniku wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z UE.

Proponowane rozwiązanie jest rozwiązaniem praktycznym w obecnym kontekście politycznym i w pełni przestrzega trzech wyżej wspomnianych zasad oraz wszystkich kryteriów wymienionych w art. 14 TUE. Propozycja sprawozdawców wykorzystuje minimalną liczbę miejsc, które zostaną zwolnione w chwili formalnego i prawnie wiążącego wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z UE, co zmniejszy rozmiar Parlamentu do 705 posłów. Oznaczałoby to, że 46 miejsc pozostanie dostępnych na potrzeby ewentualnych przyszłych rozszerzeń lub zostanie częściowo wykorzystanych dla wspólnego okręgu wyborczego.

Ponadto nowy podział oparty na zasadach koryguje wszelkie naruszenia zasady degresywnej proporcjonalności, nie powodując utraty miejsc dla państw członkowskich, a jednocześnie umożliwiając zmniejszenie rozmiaru Parlamentu.

Załącznik I przedstawia wpływ propozycji sprawozdawców na podział miejsc między państwa członkowskie. W szczególności dowodzi, że proponowane rozwiązanie przestrzega zasady degresywnej proporcjonalności dzięki spełnieniu następujących dwóch kryteriów:

(1)  żadne państwo o mniejszej liczbie ludności nie może mieć więcej miejsc od państwa o większej liczbie ludności,

(2)  współczynnik liczby ludności do liczby posiadanych miejsc zwiększa się wraz ze wzrostem liczby ludności przed zaokrągleniem do liczb całkowitych.

W odniesieniu do kwestii wspólnego okręgu wyborczego sprawozdawcy podkreślają, że powinna ona zostać rozwiązana w ramach reformy europejskiego prawa wyborczego. W rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 11 listopada 2015 r. w sprawie reformy prawa wyborczego Unii Europejskiej przedstawiono możliwość utworzenia wspólnego okręgu wyborczego, w którym na czele listy znajdują się nazwiska kandydatów każdego z ugrupowań politycznych na urząd Przewodniczącego Komisji. W związku z tym po przyjęciu podstawy prawnej i z myślą o przyszłych wyborach należy rozważyć utworzenie wspólnego okręgu wyborczego i przewidzieć część miejsc w Parlamencie w tym celu.

(1)

Posłowie do PE z Francji, Zjednoczonego Królestwa i Hiszpanii reprezentowali więcej obywateli niż posłowie do PE z Niemiec, posłowie do PE z Niderlandów reprezentowali więcej obywateli niż posłowie rumuńscy, posłowie do PE ze Szwecji i Austrii więcej niż posłowie z Węgier, Duńczycy mieli więcej przedstawicieli na posła niż Bułgarzy, a Irlandczycy więcej od Słowaków.

(2)

Kwestię tę podniesiono w rezolucjach Parlamentu Europejskiego P6_TA(2007)0429 i P7_TA-PROV(2014)0082.

(3)

Notatka w sprawie podziału miejsc w Parlamencie Europejskim między państwa członkowskie

http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/note/join/2011/432760/IPOL-AFCO_NT(2011)432760_PL.pdf oraz pogłębiona analiza w sprawie „reformy Parlamentu Europejskiego: skład, procedura i legitymacja”: http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/IDAN/2015/510002/IPOL_IDA(2015)510002_EN.pdf

(4)

P6_TA (2013) 0082

(5)

Decyzja Rady Europejskiej z dnia 28 czerwca 2013 r. ustanawiająca skład Parlamentu Europejskiego.

(6)

Analiza składu Parlamentu Europejskiego, Departament polityczny C, PE583.117 oraz propozycja metody FPS prof. Victoriano Ramireza Gonzaleza oraz rozwiązania „Skład 700 bez utraty miejsc” (700 No-loss Composition) zaproponowanego przez prof. Grimmetta, prof. Pukelsheima, prof. Ramireza Gonzaleza, prof. Słomczyńskiego i prof. Życzkowskiego


ZAŁĄCZNIK

Oparte na zasadzie rozwiązanie dotyczące podziału miejsc w Parlamencie podczas kadencji parlamentarnej 2019–2024:

 

Liczba ludności w 2017 r.(1)

Obecny podział miejsc

Ludność/liczba posłów do PE

Nowy podział

Ludność/liczba posłów do PE

Niemcy

82064489

96

854838

96

854838

Francja

66661621

74

900833

79

854636

Zjednoczone Królestwo

65341183

73

895085

 

 

Włochy

61302519

73

839761

76

806612

Hiszpania

46438422

54

859971

59

800662

Polska

37967209

51

744455

52

744455

Rumunia

19759968

32

617499

33

617499

Niderlandy

17235349

26

662898

29

615548

Belgia

11289853

21

537612

21

537612

Grecja

10793526

21

513977

21

513977

Republika Czeska

10445783

21

497418

21

497418

Portugalia

10341330

21

492444

21

492444

Węgry

9830485

21

468118

21

468118

Szwecja

9998000

20

499900

21

476095

Austria

8711500

18

483972

19

458500

Bułgaria

7153784

17

420811

17

420811

Dania

5700917

13

438532

14

407208

Finlandia

5465408

13

420416

14

390386

Słowacja

5407910

13

415993

14

386279

Irlandia

4664156

11

424014

13

358781

Chorwacja

4190669

11

380970

12

349222

Litwa

2888558

11

262596

11

262596

Słowenia

2064188

8

258024

8

258024

Łotwa

1968957

8

246120

8

246120

Estonia

1315944

6

219324

7

187992

Cypr

848319

6

141387

6

141387

Luksemburg

576249

6

96042

6

96042

Malta

434403

6

72401

6

72401

OGÓŁEM

510860699

751

 

705

 

(1)

Zgodnie z decyzją Rady 2016/2353.


OPINIA MNIEJSZOŚCI (23.1.2018)

zgodnie z art. 52a ust. 4 Regulaminu PE

Kazimierz Ujazdowski w imieniu grupy ECR

Nie zgadzamy się z decyzją o podziale miejsc po brexicie. PE traci ogromną szansę na zmniejszenie liczy swoich posłów do 678. Mniejszy Parlament Europejski byłby bardziej wydajny, a ograniczenie budżetu zostałoby docenione przez naszych obywateli. Ponadto autorzy sprawozdania – w przeciwieństwie do poprzednich rezolucji PE – nie przedstawili obiektywnych kryteriów nowego podziału, w związku z czym przydział mandatów jest arbitralny.

Grupa ECR sprzeciwia się również wezwaniom do utworzenia ponadnarodowych list kandydatów. Obecność w PE posłów z list ponadnarodowych, nie objętych tradycyjnymi granicami wyborczymi, sprawiłaby jedynie, że obywatele czuliby się jeszcze bardziej oddaleni od instytucji UE. Naiwne jest zakładanie, że zwiększy to odpowiedzialność i uczestnictwo w wyborach do Parlamentu Europejskiego – niestety, będzie wprost przeciwnie.


INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Data przyjęcia

23.1.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

20

4

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Michał Boni, Mercedes Bresso, Elmar Brok, Fabio Massimo Castaldo, Pascal Durand, Esteban González Pons, Danuta Maria Hübner, Diane James, Ramón Jáuregui Atondo, Alain Lamassoure, Jo Leinen, Morten Messerschmidt, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Markus Pieper, Paulo Rangel, Helmut Scholz, György Schöpflin, Pedro Silva Pereira, Barbara Spinelli, Claudia Țapardel, Josep-Maria Terricabras, Kazimierz Michał Ujazdowski, Guy Verhofstadt

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Max Andersson, Pervenche Berès, Roberto Gualtieri, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Jérôme Lavrilleux, Georg Mayer, Rainer Wieland


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ I

w sprawie projektu wniosku dotyczącego decyzji Rady Europejskiej określającej skład Parlamentu Europejskiego

21

+

ALDE

Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Guy Verhofstadt

EFDD

Fabio Massimo Castaldo

GUE/NGL

Helmut Scholz, Barbara Spinelli

PPE

Michał Boni, Elmar Brok, Esteban González Pons, Danuta Maria Hübner, Alain Lamassoure, Markus Pieper, Paulo Rangel, György Schöpflin

S&D

Pervenche Berès, Mercedes Bresso, Ramón Jáuregui Atondo, Jo Leinen, Claudia Țapardel, Pedro Silva Pereira

VERTS/ALE

Pascal Durand, Josep-Maria Terricabras

4

-

ECR

Morten Messerschmidt, Kazimierz Michał Ujazdowski

ENF

Georg Mayer

NI

Diane James

0

0

 

 

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ II

w sprawie wstępnego projektu rezolucji Parlamentu Europejskiego

20

+

ALDE

Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Guy Verhofstadt

EFDD

Fabio Massimo Castaldo

GUE/NGL

Helmut Scholz, Barbara Spinelli

PPE

Michał Boni, Elmar Brok, Esteban González Pons, Danuta Maria Hübner, Alain Lamassoure, Paulo Rangel, György Schöpflin

S&D

Pervenche Berès, Mercedes Bresso, Ramón Jáuregui Atondo, Jo Leinen, Claudia Țapardel, Pedro Silva Pereira

VERTS/ALE

Pascal Durand, Josep-Maria Terricabras

4

-

ECR

Morten Messerschmidt, Kazimierz Michał Ujazdowski

ENF

Georg Mayer

NI

Diane James

1

0

PPE

Markus Pieper

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

Ostatnia aktualizacja: 5 lutego 2018Informacja prawna