Procedura : 2017/2208(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0046/2018

Teksty złożone :

A8-0046/2018

Debaty :

PV 12/03/2018 - 20
CRE 12/03/2018 - 20

Głosowanie :

PV 13/03/2018 - 7.8
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2018)0067

SPRAWOZDANIE     
PDF 628kWORD 66k
27.2.2018
PE 612.353v02-00 A8-0046/2018

w sprawie słabiej rozwiniętych regionów UE

(2017/2208(INI))

Komisja Rozwoju Regionalnego

Sprawozdawczyni: Michela Giuffrida

ERRATY/ADDENDA
PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie słabiej rozwiniętych regionów UE

(2017/2208(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 174, 175 i 176 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 103/2006(1),

  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1299/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących wsparcia z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna”(2),

  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 grudnia 2015 r. pt. „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu gospodarczego – maksymalizowanie wkładu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych” (COM(2015)0639),

  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 października 2013 r. w sprawie skutków ograniczeń budżetowych nałożonych na władze regionalne i lokalne w związku z wydatkami z funduszy strukturalnych UE w państwach członkowskich(3),

  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 lipca 2016 r. w sprawie przygotowania powyborczej rewizji WRF na lata 2014–2020: uwagi Parlamentu poprzedzające wniosek Komisji(4),

  uwzględniając swą rezolucję z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie inwestycji na rzecz zatrudnienia i wzrostu gospodarczego – maksymalizowanie wkładu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych: ocena sprawozdania na mocy art. 16 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów(5),

  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 czerwca 2017 r. w sprawie zwiększenia zaangażowania partnerów i widoczności wyników europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych(6),

–  uwzględniając swą rezolucję z dnia 13 czerwca 2017 r. w sprawie elementów składowych polityki spójności UE na okres po roku 2020(7),

  uwzględniając swą rezolucję z dnia 24 października 2017 r. w sprawie dokumentu otwierającego debatę na temat przyszłości finansów UE(8),

–  uwzględniając dokument roboczy Komisji z dnia 10 kwietnia 2017 r. w sprawie konkurencyjności w regionach o niskim poziomie dochodów i rozwoju: sprawozdanie dotyczące regionów słabiej rozwiniętych (SWD(2017)0132),

–  uwzględniając warunki wstępne strategii inteligentnej specjalizacji,

–  uwzględniając siódme sprawozdanie w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej opublikowane przez Komisję w dniu 9 października 2017 r.,

  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju Regionalnego oraz opinie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Komisji Rybołówstwa (A8-0046/2018),

A.  mając na uwadze, że przedłużający się kryzys gospodarczy i finansowy na obszarze UE wywarł negatywny wpływ na wzrost gospodarczy na szczeblu regionalnym, choć w ramach polityki spójności na pobudzenie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia oraz zmniejszenie nierówności między regionami UE przeznaczono około jedną trzecią budżetu UE; wzywa Komisję, aby w tym kontekście i w ramach europejskiego semestru przyjrzała się regionalnemu i krajowemu współfinansowaniu w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (EFSI) oraz jego wpływowi na deficyty krajowe;

B.  mając na uwadze, że polityka spójności – realizowana za sprawą Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) i Funduszu Spójności – jest główną polityką UE w dziedzinie inwestycji, wzrostu i rozwoju, jest dostosowana do celów strategii „Europa 2020” na rzecz zatrudnienia i inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, a jej celem jest redukcja rozbieżności gospodarczych, społecznych i terytorialnych pomiędzy regionami, a także propagowanie zbliżenia ich do siebie, a w konsekwencji – poprawa jakości życia obywateli Europy;

C.  mając na uwadze, że głównymi celami EFRR, EFS i Funduszu Spójności na lata 2014–2020 są inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia służące umocnieniu rynku pracy, gospodarek regionalnych i europejskiej współpracy terytorialnej oraz zacieśnieniu współpracy transgranicznej, transnarodowej i międzyregionalnej w Unii Europejskiej, a wiec w efekcie zmniejszenie nierówności w poziomie rozwoju pomiędzy poszczególnymi regionami Europy;

D.  mając na uwadze, że zgodnie ze sprawozdaniem Komisji dotyczącym słabiej rozwiniętych regionów UE, regionów takich jest 47 i znajdują się one w 8 państwach członkowskich; mając na uwadze, że sprawozdanie to może prowadzić do lepszego zrozumienia złożoności wyzwań, przed którymi stoją regiony słabiej rozwinięte, a zatem powinno być publicznie dostępne we wszystkich językach urzędowych UE;

E.  mając na uwadze, że polityka spójności odgrywa ważną rolę we wszystkich regionach słabiej rozwiniętych i w większości z nich stanowi lwią część realizowanych inwestycji publicznych;

F.  mając na uwadze, że regiony słabiej rozwinięte mają niższe wskaźniki wydajności, zatrudnienia i frekwencji szkolnej niż inne regiony w obrębie tego samego państwa członkowskiego;

G.  mając na uwadze, że w sprawozdaniu Komisja rozróżnia dwa rodzaje regionów słabiej rozwiniętych: „regiony o słabym wzroście gospodarczym” – regiony słabiej rozwinięte i regiony w okresie przejściowym, które nie osiągnęły średniej UE w latach 2000–2013, w państwach członkowskich o PKB na mieszkańca według standardów siły nabywczej (SSN) poniżej unijnej średniej w 2013 r., obejmujące prawie wszystkie regiony słabiej rozwinięte i regiony w okresie przejściowym w Grecji, Hiszpanii, Włoszech i Portugalii; „regiony o niskim dochodzie” – wszystkie regiony, w których PKB na mieszkańca w SSN wynosił poniżej 50 % średniej unijnej w 2013 r., obejmujące szereg regionów słabiej rozwiniętych w Bułgarii, na Węgrzech, w Polsce i Rumunii;

H.  mając na uwadze, że regiony o słabym wzroście gospodarczym przeżywają stagnację gospodarczą szczególnie ze względu na spadek inwestycji publicznych i prywatnych, w odróżnieniu od regionów o niskim dochodzie, które ogólnie utrzymują potencjał rozwojowy;

I.  mając na uwadze, że regiony słabiej rozwinięte w większym stopniu niż inne odczuwają niedostatek inwestycji publicznych i prywatnych oraz że jest to spowodowane między innymi koniecznością przestrzegania zobowiązań w zakresie zmniejszania długu publicznego, wynikających z paktu stabilności;

J.  mając na uwadze, że regiony słabiej rozwinięte często charakteryzują się brakiem reform strukturalnych, co zmniejsza oddziaływanie już ograniczonych inwestycji publicznych;

K.  mając na uwadze, że regiony słabiej rozwinięte borykają się z poważnymi utrudnieniami, jeśli chodzi o transport publiczny, infrastrukturę gospodarczą i energetyczną, oraz potrzebują efektywniejszych i skuteczniejszych inwestycji;

L.  mając na uwadze, że Komisja jest zdania, iż konieczne są ściślejsze powiązania między polityką spójności a zaleceniami dla poszczególnych krajów w ramach europejskiego semestru;

M.  mając na uwadze, że regiony słabiej rozwinięte, a w szczególności regiony o niskich dochodach, często stają w obliczu odpływu ludzi młodych i wykwalifikowanych pracowników, którzy stanowią niezbędne zasoby umożliwiające ożywienie gospodarcze i społeczne, co sprawia, że regiony te są mniej atrakcyjne pod względem perspektyw rozwoju gospodarczego;

N.  mając na uwadze, że definicja regionów o niskim dochodzie i słabym wzroście powinna zostać doprecyzowana;

O.  mając na uwadze, jak istotne jest rozpowszechnianie wśród użytkowników końcowych wiedzy na temat regionalnych i lokalnych programów finansowanych przez UE oraz osiągniętych wyników, niezależnie od poziomów finansowania w danym regionie;

P.  mając na uwadze, że w słabiej rozwiniętych regionach potrzebne są dobre zarządzanie i efektywna administracja publiczna, gdyż przyczyniają się one walnie do tworzenia warunków dla wzrostu gospodarczego; mając na uwadze, że zmniejszenie nadmiernej regulacji i kontroli, skrócenie i uproszczenie procedur, a także lepsze stosowanie narzędzi ICT przyczyniłyby się do zwiększenia wydajności i dobrego zarządzania w regionach słabiej rozwiniętych;

Q.  mając na uwadze, że zgodnie z siódmym sprawozdaniem w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej regiony słabiej rozwinięte plasują się najniżej według Europejskiego wskaźnika jakości rządzenia, co oznacza, że wpływ inwestycji publicznych jest ograniczony;

R.  mając na uwadze, że rzetelne, aktualne i zdezagregowane dane liczbowe i statystyczne mają ogromne znaczenie dla podejmowania świadomych, przejrzystych, bezstronnych i sprawiedliwszych decyzji politycznych;

S.  mając na uwadze, że należy usunąć przeszkody dla wzrostu i luki w infrastrukturze w regionach słabiej rozwiniętych;

T.  mając na uwadze, że MŚP w regionach słabiej rozwiniętych otrzymują finansowanie o znacznie wyższej stopie oprocentowania i mają większe trudności w uzyskiwaniu pożyczek od sektora bankowego na współfinansowanie projektów realizowanych w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych;

U.  mając na uwadze, że w czterech z pięciu słabiej rozwiniętych regionów co najmniej 25 % ludności mieszka w miastach lub na terenach podmiejskich, czyli miejskich obszarach funkcjonalnych, zaś w jednym z pięciu takich regionów ponad 50 % ludności zamieszkuje miejskie obszary funkcjonalne;

V.  mając na uwadze, że tradycyjna działalność, taka jak tradycyjne łodziowe rybołówstwo przybrzeżne lub rolnictwo, definiuje tożsamość i styl życia w większości obszarów przybrzeżnych i wiejskich w regionach słabiej rozwiniętych oraz ma znaczenie gospodarcze, terytorialne, społeczne i kulturowe; mając na uwadze, że konieczne są strategie rozwoju w celu zwiększenia zdolności do zatrzymywania i przyciągania talentów, wprowadzania nowych technologii oraz stymulowania nowych inwestycji;

1.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja przedstawiła dokument roboczy w sprawie konkurencyjności w regionach o niskim poziomie dochodów i rozwoju: sprawozdanie dotyczące regionów słabiej rozwiniętych; zauważa, że w sprawozdaniu proponuje się pewne pozytywne rozwiązania mające na celu wsparcie wzrostu gospodarczego, zrównoważonego rozwoju i tworzenia miejsc pracy w tych regionach; podkreśla ponadto, że analiza dotycząca ich konkurencyjności stanowi istotny wkład w przyszłą debatę na temat polityki spójności;

2.  z zadowoleniem przyjmuje wdrażanie inicjatyw pilotażowych dla słabiej rozwiniętych regionów, które są realizowane w dwóch regionach w Rumunii i – przy wsparciu ze strony Banku Światowego – w dwóch regionach w Polsce, w szczególności określenie priorytetów strategicznych i konkretnych działań, które można szybko wdrożyć; oczekuje na publikację wyników tych inicjatyw;

3.  podkreśla, że polityka spójności odgrywa zasadniczą rolę w gwarantowaniu i promowaniu inwestycji publicznych i prywatnych we wszystkich regionach UE, zarówno bezpośrednio, jak i dzięki tworzeniu sprzyjających warunków do inwestowania; uważa, że aby promować ogólny harmonijny rozwój, cała UE powinna prowadzić działania na rzecz wzmocnienia spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz zmniejszenia dysproporcji w poziomach rozwoju poszczególnych regionów oraz zacofania regionów słabiej rozwiniętych;

4.  wzywa Komisję do zaklasyfikowania regionów słabiej rozwiniętych jako NUTS III, na podstawie ogólnych warunków gospodarczych i społecznych, a także do lepszego ukierunkowania finansowania tych obszarów zgodnie z cyklami programowania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych;

5.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby opracowały ukierunkowane strategie, programy i działania dla poszczególnych regionów słabiej rozwiniętych, biorąc pod uwagę tendencje i dysproporcje wewnątrzregionalne, ponieważ obierane ścieżki i wyzwania z jakimi zmagają się regiony o niższych dochodach i regiony o słabym wzroście gospodarczym są bardzo różne w zależności od ich specyfiki, i by korzystały ze strategii inteligentnej specjalizacji w celu przyspieszenia konwergencji i zapewnienia najlepszych rozwiązań w zakresie tworzenia miejsc pracy, wzrostu gospodarczego i zrównoważonego rozwoju; uważa, że te strategie, programy czy działania powinny być koordynowane przy pomocy agendy miejskiej, gdyż regiony słabiej rozwinięte nie są regionami czysto wiejskimi;

6.  podkreśla, że oprócz niskiego poziomu rozwoju i inwestycji w MŚP, stopa bezrobocia, przede wszystkim wśród osób młodych, jest nadal dramatycznie wysoka i stanowi jeden z najbardziej palących i najpoważniejszych problemów w znakomitej większości regionów słabiej rozwiniętych; podkreśla zasadniczą rolę edukacji ponadpodstawowej, szkolnictwa wyższego, szkolenia zawodowego, zdobywania kwalifikacji w trakcie pracy i transferu wiedzy w zwalczaniu niepokojącego poziomu bezrobocia ludzi młodych i emigracji młodzieży; zwraca uwagę na znaczenie kształcenia i szkolenia oraz zwiększonych inwestycji w odniesieniu do potrzeb i rozwoju MŚP oraz przedsiębiorstw rodzinnych; jest zdania, że zaangażowanie młodych ludzi prowadzi do uzyskiwania lepszych wyników, ponieważ często to oni proponują innowacyjne rozwiązania;

7.  zauważa, że wykształcona i przeszkolona siła robocza odpowiadająca potrzebom gospodarki regionalnej ma duży wpływ na konkurencyjność, wydajność i atrakcyjność rynku pracy, który może wtedy prosperować w środowisku cechującym się wzrostem i otwartością na inwestycje publiczne i prywatne; w związku z tym jest zdania, że należy wziąć pod uwagę aktualną sytuację regionów słabiej rozwiniętych, a w szczególności negatywny wskaźnik migracji i jego niekorzystny wpływ na zatrudnienie; podkreśla rolę, jaką odgrywa rolnictwo i rybołówstwo w regionach słabiej rozwiniętych, gdyż dzięki wspieraniu przedsiębiorstw rodzinnych i zatrudnienia oraz ułatwianiu włączenia społecznego dostarczają żywności i gwarantują bezpieczeństwo żywnościowe;

8.  odnotowuje, że dywersyfikacja działalności, zwłaszcza w regionach słabiej rozwiniętych, stała się dla wielu rolników i rybaków koniecznością i sposobem na zapewnienie dodatkowych źródeł dochodu oraz pobudzenie działalności zrównoważonej pod względem gospodarczym i środowiskowym; zauważa jednak, że taka dywersyfikacja nie może w żadnym wypadku zastępować bardziej tradycyjnych rodzajów działalności, takich jak zrównoważone rybołówstwo; zachęca państwa członkowskie oraz władze regionalne i lokalne do wspierania projektów z zakresu niebieskiej gospodarki i podobnych, by pomóc mieszkańcom regionów słabiej rozwiniętych w uzyskiwaniu zrównoważonych pod względem środowiskowym źródeł dochodów;

9.  oczekuje, że wdrażanie strategii UE 2020 w dziedzinie zatrudnienia, edukacji i szkolenia, a także planowanej długoterminowej unijnej strategii i jej celów nadal będzie w należyty sposób uwzględniać specyficzne potrzeby regionów słabiej rozwiniętych, zwłaszcza w odniesieniu do utrzymujących się braków infrastrukturalnych i rozwoju kapitału ludzkiego, ze szczególnym uwzględnieniem wskaźnika wczesnego kończenia nauki i negatywnego wpływu tego wskaźnika na zatrudnienie; wzywa w tym kontekście Komisję do zbadania wpływu ewentualnego podwyższenia stopy współfinansowania z EFS w kolejnym okresie finansowania;

10.  uważa za niezbędne zachowanie odpowiedniej równowagi między interwencjami strukturalnymi, polityką społeczną i polityką przemysłową w zakresie programowania i wdrażania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w celu pobudzania wzrostu gospodarczego, zrównoważonego rozwoju i tworzenia miejsc pracy dzięki połączeniu dotacji i instrumentów finansowych oraz przyciąganiu dodatkowego wsparcia finansowego, co przyczyni się tym samym do usunięcia wciąż występujących braków; podkreśla w związku z tym, że wszędzie tam, gdzie pozwolą na to perspektywy gospodarcze, instrumenty finansowe niskiego ryzyka mogą być lepszym rozwiązaniem niż instrumenty podwyższonego ryzyka;

11.  zauważa, że polityka spójności może służyć za instrument korygowania różnic w konkurencyjności oraz nierównowagi, a także asymetrii makroekonomicznej między regionami, sprzyjając powstaniu atrakcyjnego i zrównoważonego środowiska dla przedsiębiorstw i obywateli; podkreśla fakt, że w regionach o niskiej stopie wzrostu główne problemy stanowią dostęp do kredytów, egzekwowania umów i ochrony inwestycji mniejszościowych, natomiast w regionach o niskim dochodzie najważniejsze problemy to niewypłacalność, dostawy energii elektrycznej oraz egzekwowanie umów;

12.  odnotowuje, że regiony słabiej rozwinięte znajdują się pod znaczną presją migracyjną; uważa, że wkład z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na rzecz tego wyzwania będzie skuteczny tylko wtedy, gdy będzie mu towarzyszyło rzeczywiste stosowanie zasady solidarności; uważa, że migranci i uchodźcy objęci ochroną międzynarodową muszą otrzymać odpowiednie szkolenie i kształcenie w celu włączenia ich do rynku pracy;

13.  odnotowuje, że wiele problemów regionów słabiej rozwiniętych jest podobnych do problemów z jakimi borykają się regiony najbardziej oddalone; z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym strategię zaproponowaną przez Komisję w komunikacie: „Silniejsze i odnowione partnerstwa strategicznego z regionami najbardziej oddalonymi UE”(9);

14.  uważa, że aby zapewnić realizację potencjału regionów słabiej rozwiniętych, w kontekście polityki spójności i w przyszłych sprawozdaniach Komisji dotyczących regionów słabiej rozwiniętych można by uwzględnić kryteria rozwoju demograficznego i społecznego, takie jak regionalny wskaźnik postępu społecznego, oraz wskaźniki dotyczące środowiska bądź inne, a także PKB;

15.  podkreśla negatywne skutki kryzysów gospodarczych i finansowych, odczuwalne zwłaszcza w regionach o niskim poziomie wzrostu gospodarczego, w których obniżono marginesy polityki budżetowej, co doprowadziło do cięć wydatków na inwestycje publiczne; podkreśla z drugiej strony znaczenie redukcji długu w celu wyeliminowania deficytu budżetowego i dostosowania inwestycji publicznych do wymogów wzrostu;

16.  uważa, że polityka spójności ma pozytywny wpływ na wzrost gospodarczy i tworzenie miejsc pracy; podkreśla konieczność stosowania wspólnie uzgodnionego stanowiska w sprawie paktu stabilności i wzrostu w odniesieniu do elastyczności warunków cyklicznych, reform strukturalnych i inwestycji rządowych mających na celu wdrożenie głównych reform strukturalnych i podobnych projektów z myślą o realizacji celów strategii „Europa 2020”; dostrzega potrzebę wyjaśnienia kontekstu zakresu stosowania reform strukturalnych w ramach polityki spójności; zauważa jednak, że takie reformy strukturalne w państwach członkowskich i regionach korzystających z programów wsparcia mogą przyczynić się do osiągnięcia lepszego rezultatu w odniesieniu do inwestycji w ramach polityki spójności;

17.  wzywa do zintensyfikowania działań na rzecz większego zbliżenia do siebie wszystkich regionów, w tym działań na rzecz zapewnienia ich odporności na nagłe wstrząsy;

18.  zauważa, że dostęp do kredytów jest trudniejszy w regionach słabiej rozwiniętych, zwłaszcza w regionach o niskim dochodzie, z powodu wyższych stóp procentowych oraz – w pewnym stopniu – niechęci instytucji kredytowych do ponoszenia ryzyka; podkreśla znaczenie zapewniania łatwiejszego dostępu do kredytów, tak aby wspierać MŚP, sprzyjać nowym modelom biznesowym i promować wzrost w regionach słabiej rozwiniętych;

19.  podkreśla znaczenie funduszy UE w zwiększaniu odporności gospodarczej i spójności tych regionów, a także konkurencyjności, inwestycji i możliwości współpracy; docenia w związku z tym wkład lokalnych grup działania w opracowywanie lokalnych strategii; sugeruje, by Komisja zbadała możliwość zaproponowania przeznaczania większej części wsparcia na rozwój lokalny kierowany przez społeczność, przyczyniając się w ten sposób do stawienia czoła wyzwaniom i budowania zdolności; przypomina, że regiony słabiej rozwinięte często doświadczają trudności w dostępie do finansowania, a także opóźnień biurokratycznych i administracyjnych, które utrudniają funkcjonowanie funduszy UE;

20.  jest zdania, że w kontekście istniejących ram warunków makroekonomicznych narzuconych w ramach europejskiego semestru można by poszukiwać pozytywnych zachęt;

21.  uwzględnia znaczenie solidnych ram zarządzania gospodarczego dla skutecznej poprawy ogólnych wyników europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, przy czym ostatecznym celem jest korygowanie niedociągnięć i zapobieganie opóźnieniom; popiera w związku z tym potrzebę przeanalizowania i następnie dokonania przeglądu podstawowych powodów powiązania europejskiego semestru a polityki spójności;

22.  uważa, że solidarność, większe zdolności instytucjonalne, poszanowanie zasady dobrej administracji, lepsza łączność i cyfryzacja w tych regionach mają istotny wpływ na ich rozwój gospodarczy oraz na skuteczniejsze i efektywniejsze wykorzystanie dostępnych zasobów; zwraca w związku z tym uwagę na kwestię wspierania i poprawy jakości administracji i instytucji w dotkniętych regionach; wzywa Komisję i państwa członkowskie do rozpowszechniania przykładów najlepszych praktyk w zakresie zwiększenia wydajności administracji publicznej, gdyż skuteczne zarządzanie powinno stanowić podstawowe zalecenie dla regionów słabiej rozwiniętych;

23.  podkreśla w tym kontekście znaczenie zasady partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów, które należy wzmacniać nie naruszając zasady pomocniczości; uważa, że zaangażowanie wszystkich szczebli sprawowania władzy i zainteresowanych stron w opracowywanie i realizowanie strategii oraz konkretnych programów i działań dotyczących tych regionów ma podstawowe znaczenie w celu stworzenia skutecznej europejskiej wartości dodanej dla obywateli;

24.  podkreśla znaczenie innowacji, cyfryzacji i usprawniania usług lokalnych (zdrowotnych, społecznych, pocztowych) oraz infrastruktury dla tworzenia sprzyjających warunków i solidnych podstaw do pobudzenia wzrostu gospodarczego i wzmocnienia spójności w regionach słabiej rozwiniętych; uważa, że zapewnienie szybkich łączy internetowych jest warunkiem wstępnym żywotności obszarów wiejskich i górskich; podkreśla potencjał projektów wielosektorowych sprzyjających rozwojowi gospodarczemu, społecznemu i terytorialnemu dzięki wykorzystaniu synergii między funduszami europejskimi;

25.  sugeruje, że zalecenia dla poszczególnych krajów w ramach europejskiego semestru powinny obejmować perspektywę wieloletnią, ze śródokresową kontrolą i przeglądem, i powinny być postrzegane jako pozytywne bodźce do wdrażania reform strukturalnych – z myślą o przyczynianiu się do realizacji wspólnych celów unijnych – nie zaś jako instrumenty, które mogą zamykać dostęp do inwestycji w ramach polityki spójności;

26.  uważa, że należy przeprowadzić dokładną analizę środków łączących skuteczność europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych z solidnym zarządzaniem gospodarczym, jak podkreślono w rozporządzeniu 1303/2013, angażując w tę analizę wszystkie zainteresowane strony; jest ponadto zdania, że należy ponownie zastanowić się nad przesłankami europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych z myślą o następnym okresie programowania i z uwzględnieniem jego realizacji w latach 2014–2020; jest zdania, że Komisja powinna rozważyć dostosowanie sposobu powiązania europejskiego semestru z polityką spójności; sugeruje w związku z tym wprowadzenie systemu zachęt, stworzenie w nowych wieloletnich ramach finansowych (WRF) marginesów, które mogłyby posłużyć jako pula środków do wykorzystania w przypadku stosowania się przez państwa członkowskie do zaleceń dla poszczególnych krajów oraz innych wymogów w ramach europejskiego semestru;

27.  uważa, że konieczne jest zwłaszcza wspieranie produktywnej i rodzimej działalności gospodarczej wykorzystującej szczególne uwarunkowania regionów słabiej rozwiniętych, w tym zrównoważonej turystyki, gospodarki o obiegu zamkniętym, lokalnej transformacji energetyki, rolnictwa, produktów przemysłowych i innowacji skupiających się na MŚP; uważa, że synergie wynikające z efektywnego połączenia finansowania z regionalnych i krajowych organów i instrumentów UE za pośrednictwem zintegrowanych inwestycji terytorialnych powinny przyczynić się do stworzenia nowych możliwości gospodarczych, zwłaszcza dla ludzi młodych;

28.  podkreśla znaczenie korzystania ze wszystkich możliwości oferowanych przez UE w zakresie zrównoważonego rozwoju i wzrostu w tych regionach; uważa, że podczas przygotowywania programów operacyjnych i programów współpracy transgranicznej państwa członkowskie powinny zwrócić szczególną uwagę na regiony słabiej rozwinięte; przypomina zatem, że ważne jest sprzyjanie wykorzystaniu funduszy bezpośrednich i europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, równolegle i w koordynacji z możliwościami oferowanymi przez politykę spójności;

29.  podkreśla znaczenie wiarygodnych, aktualnych, zdezagregowanych danych statystycznych; domaga się zatem, by Komisja i Eurostat przedstawiały dane statystyczne z zachowaniem możliwie jak największej szczegółowości oraz podziału geograficznego, tak aby można je wykorzystać do opracowania odpowiednich strategii polityki spójności, w tym w regionach słabiej rozwiniętych; z zadowoleniem odnosi się w tym kontekście do informacji przedstawionych w sprawozdaniu Komisji;

30.  wzywa Komisję, by rozważyła dokonanie przeglądu powiązania, jakie istnieje między polityką spójności a zarządzaniem makroekonomicznym, przypominając że legitymacja polityki spójności wynika bezpośrednio z traktatów i że polityka ta jest jedną z najbardziej widocznych europejskich strategii politycznych, a także jednym z najważniejszych środków wyrażania solidarności europejskiej i europejskiej wartości dodanej we wszystkich regionach Europy; jest zdania, że powiązanie polityki spójności z procesami zarządzania gospodarką w ramach europejskiego semestru musi być zrównoważone, wzajemne i musi skupiać się na systemie zachęt; popiera dalsze uznawanie wymiaru terytorialnego, które mogłoby być korzystne dla europejskiego semestru uważa zatem za konieczne, by przyjąć zrównoważone podejście do zarządzania gospodarką i celów w zakresie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, o których mowa w traktatach, a także do zrównoważonego wzrostu gospodarczego, zatrudnienia i ochrony środowiska;

31.  przypomina, że wszystkie podmioty polityczne muszą uznać rolę, jaką odgrywa polityka spójności jako główne narzędzie europejskiej polityki gospodarczej na rzecz inwestycji publicznych i prywatnych uwzględniających terytorialną, społeczną i gospodarczą specyfikę regionów;

32.  wzywa państwa członkowskie, jak zaproponowano w sprawozdaniu Komisji, do przyjęcia krajowych i regionalnych strategii rozwoju oraz programów mających na celu wspieranie regionów słabiej rozwiniętych oraz zwiększenie ich zdolności administracyjnych, zarządzania i innych kluczowych czynników wzrostu; wzywa w związku z tym Komisję do zapewnienia technicznej, profesjonalnej i praktycznej pomocy państwom członkowskim, regionom i gminom w celu stosowania najlepszych praktyk i wspierania cyfryzacji usług publicznych;

33.  apeluje, by polityka spójności w dalszym ciągu stanowiła priorytet Unii i była odpowiednio wspierana przez ambitne finansowanie, nawet w świetle presji na budżet UE, a także o zwiększanie synergii z innymi funduszami UE i pozyskiwanie uzupełniającego wsparcia finansowego za pośrednictwem instrumentów finansowych w ramach programowania wieloletniego po 2020 r.; podkreśla, że nie należy podważać takich wartości, jak solidarność europejska, która jest urzeczywistniana przez politykę spójności;

34.  przypomina o roli Parlamentu w opracowywaniu i zatwierdzaniu stosownych ram prawnych dla przyszłej polityki spójności; podkreśla potrzebę zachowania podstawowej roli i celu polityki spójności zgodnie z art. 174 TFUE, nie tylko by osiągnąć konwergencję, lecz również by zapobiegać pozostawaniu terytoriów w tyle; zwraca uwagę na potrzebę usprawnienia przepisów i zapewnienia właściwej równowagi między uproszczeniem polityki oraz odpowiednimi kontrolami, przy jednoczesnym zmniejszeniu nadmiernych obciążeń administracyjnych; jest zdania, że Komisja i państwa członkowskie powinny rozważyć rozszerzenie zakresu stosowania art. 7 rozporządzenia (UE) nr 1301/2013 w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego dzięki finansowaniu połączeń miast z obszarami podmiejskimi w regionach słabiej rozwiniętych;

35.  wzywa Komisję, by w większym stopniu wspierała opracowywanie nowatorskich systemów, takich jak innowacyjne strategie na rzecz inteligentnej specjalizacji i doprowadziła do wzmocnienia współpracy między przedsiębiorstwami, uniwersytetami oraz ośrodkami badawczymi w regionach słabiej rozwiniętych; podkreśla ponadto, że dobrze połączone terytoria mają zasadnicze znaczenie dla prac prowadzonych w ramach partnerstw badawczych, w tym inicjatyw europejskiego partnerstwa innowacyjnego, tak by nowatorskie praktyki mogły przyczyniać się do dalszego zrównoważonego rozwoju rolnictwa i powiązanych sektorów w regionach słabiej rozwiniętych;

36.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Komitetowi Regionów, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu oraz rządom i parlamentom narodowym i regionalnym państw członkowskich.

(1)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320.

(2)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 259.

(3)

Dz.U. C 181 z 19.5.2016, s. 29.

(4)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0309.

(5)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0053.

(6)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0245.

(7)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0254.

(8)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0401.

(9)

Komunikat Komisji z dnia 24 października 2017 r.(COM(2017)0623).


UZASADNIENIE

W czerwcu 2015 r. komisarz ds. polityki regionalnej Corina Crețu podjęła inicjatywę mającą na celu zbadanie czynników, które ograniczają rozwój gospodarczy i inwestycje w regionach o niskim dochodzie i słabym wzroście gospodarczym (tzw. regionach słabiej rozwiniętych).

Celem niniejszego sprawozdania jest wskazanie możliwych rozwiązań ukierunkowanych na wsparcie wzrostu gospodarczego w tych regionach oraz zwiększenie ich przychodów.

Dotyczy to 47 regionów znajdujących się w 8 państwach członkowskich. Regiony te dzielą się na:

•  regiony o słabym wzroście gospodarczym: regiony, których PKB jest zbliżony do średniej europejskiej, niemniej nie odnotowują one żadnego wzrostu gospodarczego; takie regiony znajdują się we Włoszech, Hiszpanii, Grecji i Portugalii;

•  regiony o niskim dochodzie: regiony, których PKB jest jeszcze bardzo niski, niemniej pojawiły się bardzo pozytywne tendencje wzrostowe; w regionach tych, które początkowo charakteryzowały się dużo większym zacofaniem niż inne, polityka spójności działa i przynosi świetne rezultaty (takie regiony znajdują się w Bułgarii, na Węgrzech, w Polsce i Rumunii).

Kontekst

Ramy makroekonomiczne mają znaczący wpływ na regionalny wzrost gospodarczy. Zaburzenia równowagi makroekonomicznej spowodowane kryzysem grożą zniweczeniem dwóch dekad wysiłków w ramach polityki spójności, w szczególności w regionach o słabym wzroście gospodarczym, gdzie niepokojący poziom długu publicznego i prywatnego blokuje rozwój.

Regiony słabiej rozwinięte mają niższy poziom wydajności, frekwencji szkolnej i zatrudnienia. Mała elastyczność rynku pracy i mało dynamiczne środowisko biznesowe wywierają negatywny wpływ na gospodarkę tych regionów.

Niewystarczająco rozwinięte regionalne systemy innowacji, brak kwalifikacji i niska jakość instytucji stanowią zagrożenie dla potencjału rozwojowego.

Regiony o niskim dochodzie charakteryzują się stałym spadkiem liczby ludności, spowodowanym w szczególności migracją do regionów o większej atrakcyjności zatrudnienia, która dotyczy przede wszystkim młodzieży i wykwalifikowanej siły roboczej.

Liczba inwestycji publicznych i prywatnych spadła przede wszystkim w regionach o słabym wzroście gospodarczym.

Komisja wskazuje możliwe rozwiązania, w tym między innymi poprawę relacji między przedsiębiorstwami oraz między przedsiębiorstwami a uczelniami wyższymi, inwestowanie w infrastrukturę i edukację, poprawę połączeń między miastami a obszarami sąsiadującymi, większe inwestycje w instytucje publiczne w celu poprawy skuteczności i efektywności administracji publicznej oraz wzmocnienie powiązań między europejskim semestrem a polityką spójności.

Sprawozdanie

Sprawozdawczyni jest zdania, że sprawozdanie Komisji pobudza do refleksji i analizy. Komisja twierdzi, że mało elastyczne rynki pracy, na których przeważają zbiorowe umowy o pracę, są nieskuteczne.

Według sprawozdawczyni prawdziwym problemem, który należy rozwiązać, jest określenie związku między polityką spójności a polityką gospodarczą.

W sprawozdaniu ujęto ten problem z podziałem na trzy główne obszary:

Dług publiczny a wzrost gospodarczy

Komisja twierdzi, że dług publiczny stanowi przeszkodę dla wzrostu, a w konsekwencji dla dobrego działania polityki spójności, i w swoim sprawozdaniu bezpośrednio łączy politykę spójności z długiem publicznym, twierdząc, że dług ten pozbawia fundusze strukturalne zdolności do budowania rozwoju i wzrostu gospodarczego.

Według sprawozdawczyni zobowiązania w zakresie zmniejszania długu publicznego wynikające z paktu stabilności ograniczają możliwość realizacji inwestycji publicznych, co najbardziej odczuwają regiony słabiej rozwinięte, które w większym stopniu są uzależnione od tych zasobów. Sprawozdawczyni zauważa, że czynnikiem hamującym inwestycje polityki spójności w większym stopniu niż wewnętrzny dług publiczny są ograniczenia budżetowe. W związku z tym, aby polityka spójności mogła wspierać rozwój i zatrudnienie, ważne jest, aby współfinansowanie wyłączono z ograniczeń budżetowych wynikających z paktu stabilności.

Związek między polityką spójności a warunkowością makroekonomiczną

Według sprawozdawczyni mechanizm warunkowości makroekonomicznej musi zostać zreformowany, tak aby nie stwarzać zagrożeń dla inwestycji właśnie na tych terytoriach, które charakteryzują się największymi problemami strukturalnymi. Ewentualna warunkowość, zarówno w przypadku polityki spójności, jak i innych polityk UE, powinna skupiać się nie tyle na przestrzeganiu parametrów makroekonomicznych, ile przede wszystkim na poszanowaniu podstawowych wartości i wspólnoty losów.

Sprawozdawczyni twierdzi, że warunkowość makroekonomiczną trzeba dalej uwzględniać jako parametr umożliwiający aktywację środków spójności, niemniej należy przy tym przyjąć pozytywne i konstruktywne podejście, tak aby promować i pobudzać reformy.

Polityka spójności i europejski semestr

Sprawozdawczyni zauważa, że Komisja oczekuje ściślejszego powiązania między polityką spójności a zaleceniami dla poszczególnych krajów w ramach europejskiego semestru, niemniej nie określa, w jaki sposób należy osiągnąć ten cel. Zalecenia nie powinny stanowić ograniczeń, lecz powinny być dla regionów bodźcem i wsparciem. Mając na uwadze konieczność wdrożenia reform strukturalnych, przede wszystkim w regionach o słabym wzroście gospodarczym, zalecenia powinny obejmować perspektywę wieloletnią.


INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Data przyjęcia

20.2.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

31

3

3

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Mercedes Bresso, Steeve Briois, Andrea Cozzolino, Raymond Finch, John Flack, Iratxe García Pérez, Michela Giuffrida, Krzysztof Hetman, Ivan Jakovčić, Constanze Krehl, Sławomir Kłosowski, Louis-Joseph Manscour, Martina Michels, Iskra Mihaylova, Andrey Novakov, Paul Nuttall, Mirosław Piotrowski, Stanislav Polčák, Liliana Rodrigues, Fernando Ruas, Monika Smolková, Ruža Tomašić, Ramón Luis Valcárcel Siso, Ángela Vallina, Lambert van Nistelrooij, Kerstin Westphal, Joachim Zeller

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Daniel Buda, Andor Deli, Ivana Maletić, Urmas Paet, Georgi Pirinski, Bronis Ropė, Milan Zver

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Eleonora Evi, Anna Hedh, Bogdan Brunon Wenta


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

31

+

ALDE

Ivan Jakovčić, Iskra Mihaylova, Urmas Paet

ECR

John Flack, Sławomir Kłosowski, Mirosław Piotrowski, Ruža Tomašić

PPE

Daniel Buda, Andor Deli, Krzysztof Hetman, Ivana Maletić, Lambert van Nistelrooij, Andrey Novakov, Stanislav Polčák, Fernando Ruas, Ramón Luis Valcárcel Siso, Bogdan Brunon Wenta, Joachim Zeller, Milan Zver

S&D

Mercedes Bresso, Andrea Cozzolino, Iratxe García Pérez, Michela Giuffrida, Anna Hedh, Constanze Krehl, Louis-Joseph Manscour, Georgi Pirinski, Liliana Rodrigues, Monika Smolková, Kerstin Westphal

VERTS/ALE

Bronis Ropė

3

-

EFDD

Raymond Finch, Paul Nuttall

ENF

Steeve Briois

3

0

EFDD

Eleonora Evi

GUE/NGL

Martina Michels, Ángela Vallina

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  głosowały za przyjęciem aktu

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

Ostatnia aktualizacja: 9 marca 2018Informacja prawna