Διαδικασία : 2017/2275(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0187/2018

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0187/2018

Συζήτηση :

PV 02/07/2018 - 18
CRE 02/07/2018 - 18

Ψηφοφορία :

PV 04/07/2018 - 6.13
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2018)0292

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 726kWORD 87k
24.5.2018
PE 618.011v02-00 A8-0187/2018

σχετικά με την πορεία προς μια εξωτερική στρατηγική της ΕΕ για την εξάλειψη του πρώιμου και καταναγκαστικού γάμου - επόμενα βήματα

(2017/2275(INI))

Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων

Εισηγητής: Charles Goerens

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων
 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
 ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

Προς μια εξωτερική στρατηγική της ΕΕ κατά των πρώιμων και καταναγκαστικών γάμων - επόμενα βήματα

(2017/2275(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 4ης Οκτωβρίου 2017 σχετικά με την εξάλειψη των γάμων παιδιών(1),

–  έχοντας υπόψη την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, ιδίως δε το άρθρο 16, καθώς και όλες τις άλλες συνθήκες και πράξεις των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 23 του Διεθνούς συμφώνου για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 10 παράγραφος 1 του Διεθνούς συμφώνου για τα οικονομικά, κοινωνικά και μορφωτικά δικαιώματα,

–  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού που εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 20 Νοεμβρίου 1989, και τις τέσσερις θεμελιώδεις αρχές της, ήτοι απαγόρευση διακρίσεων (άρθρο 2), υπέρτατο συμφέρον του παιδιού (άρθρο 3), επιβίωση, ανάπτυξη και προστασία (άρθρο 6), και συμμετοχή (άρθρο 12), και έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 27ης Νοεμβρίου 2014 σχετικά με την 25η επέτειο της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού(2),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 16 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την εξάλειψη όλων των μορφών διακρίσεων κατά των γυναικών,

–  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με τη συναίνεση σε γάμο, το ελάχιστο όριο ηλικίας σύναψης γάμου και την επίσημη καταχώρηση των γάμων,

–  έχοντας υπόψη το ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών της 18ης Δεκεμβρίου 2014 και της 19ης Δεκεμβρίου 2016, σχετικά με τους πρώιμους και καταναγκαστικούς γάμους,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών 29/8 της 2ας Ιουλίου 2015 σχετικά με την ενίσχυση των προσπαθειών για την πρόληψη και εξάλειψη των γάμων ανηλίκων, των πρώιμων και καταναγκαστικών γάμων, το ψήφισμα 24/23 της 9ης Οκτωβρίου 2013 σχετικά με την ενίσχυση των προσπαθειών για την πρόληψη και εξάλειψη των γάμων ανηλίκων, των πρώιμων και καταναγκαστικών γάμων: προβλήματα, επιτεύγματα, βέλτιστες πρακτικές και κενά εφαρμογής, και το ψήφισμα 35/16 της 22ας Ιουνίου 2017 σχετικά με τους γάμους ανηλίκων, τους πρώιμους και τους καταναγκαστικούς γάμους σε πλαίσια ανθρωπιστικών κρίσεων,

–  έχοντας υπόψη τη θέση που ενέκρινε η διάσκεψη των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της Αφρικανικής Ένωσης τον Ιούνιο 2015 στο Γιοχάνεσμπουργκ (Νότιος Αφρική) σχετικά με τους γάμους ανηλίκων,

–  έχοντας υπόψη το κοινό Γενικό Σχόλιο που συνέταξαν για την κατάργηση των γάμων ανηλίκων η Αφρικανική Επιτροπή για τα δικαιώματα του ανθρώπου και των λαών (ACHPR) και η Αφρικανική Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων για τα Δικαιώματα και την Ευημερία του Παιδιού (ACERWC),

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα 32, 37 και 59 παράγραφος 4 της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας (Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του 2012 του Ταμείου των Ηνωμένων Εθνών για τη Δημογραφία (UNFPA) με τίτλο «Marrying Too Young – End Child Marriage» [Πρώιμοι γάμοι – Κατάργηση των γάμων ανηλίκων],

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ),

–  έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως δε το άρθρο 9 αυτού,

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 26ης Οκτωβρίου 2015 σχετικά με το σχέδιο δράσης 2016-2020 για την ισότητα των φύλων,

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 3ης Απριλίου 2017 σχετικά με την προαγωγή και την προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού,

–  έχοντας υπόψη τις θεμελιώδεις αρχές που θέτει η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) του 2016 σχετικά με μια συνολική στρατηγική για την εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη το Στρατηγικό Πλαίσιο της Ένωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία και το Σχέδιο Δράσης της Ένωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία, που εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο στις 25 Ιουνίου 2012(3), έχοντας υπόψη το Σχέδιο Δράσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία για την περίοδο 2015-2019, το οποίο εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 20 Ιουλίου 2015(4), έχοντας υπόψη το κοινό έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, με τίτλο «EU Action Plan on Human Rights and Democracy (2015-2019): Mid-Term Review June 2017» (Σχέδιο δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία, 2015-2019): ενδιάμεση αξιολόγηση Ιουνίου 2017), (SWD(2017)0254),

–  έχοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ της 6ης Μαρτίου 2017 για την προαγωγή και την προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού, με τίτλο «Να μην εγκαταλείψουμε ούτε ένα παιδί»,

–  έχοντας υπόψη την ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη της 7ης Ιουνίου 2017 για την ανάπτυξη, η οποία υπογραμμίζει τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι θα ενσωματώσει τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ισότητα των φύλων βάσει της Ατζέντας του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (A8-0187/2018),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γάμοι ανηλίκων, οι πρώιμοι και οι καταναγκαστικοί γάμοι συνιστούν σοβαρή παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ειδικότερα των δικαιωμάτων των γυναικών, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων στην ισότητα, την αυτονομία και τη σωματική ακεραιότητα, πρόσβασης στην εκπαίδευση και ελευθερίας απέναντι στην εκμετάλλευση και τις διακρίσεις, και είναι ένα υπαρκτό πρόβλημα όχι μόνο σε τρίτες χώρες αλλά ίσως και σε ορισμένα κράτη μέλη· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξάλειψη αυτών των πρακτικών είναι μια από τις προτεραιότητες της εξωτερικής δράσης της ΕΕ στο πεδίο της προαγωγής των δικαιωμάτων των γυναικών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι διάφορες διεθνείς χάρτες και νόμοι, όπως η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα δικαιώματα του παιδιού και τα προαιρετικά πρωτόκολλά της, απαγορεύουν τον γάμο των ανηλίκων· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γάμος ανηλίκων, ο πρώιμος και ο καταναγκαστικός γάμος έχουν πολύ αρνητικό αντίκτυπο στην σωματική και διανοητική υγεία και στην προσωπική ανάπτυξη των ενδιαφερομένων καθώς και στα παιδιά που γεννιούνται από τέτοιους γάμους και, ως αποτέλεσμα, και σε ολόκληρη την κοινωνία· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γάμοι ανηλίκων είναι μια μορφή καταναγκαστικού γάμου, δεδομένου ότι τα παιδιά στερούνται εγγενώς την ικανότητα να δώσουν την πλήρη, ελεύθερη και ενσυνείδητη συγκατάθεσή τους για τον γάμο τους ή τον χρόνο σύναψής του· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα παιδιά είναι μέρος μιας άκρως ευάλωτης κατηγορίας του πληθυσμού·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ δεσμεύεται να προωθεί τα δικαιώματα του παιδιού και ότι οι γάμοι παιδιών, οι πρώιμοι γάμοι και οι καταναγκαστικοί γάμοι συνιστούν παραβίαση των δικαιωμάτων αυτών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ έχει αναλάβει τη δέσμευση ότι θα προστατεύει και θα προάγει συνολικά στην εξωτερική της πολιτική τα δικαιώματα του παιδιού·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι κανένας γάμος δεν μπορεί νομικώς να συνάπτεται χωρίς την πλήρη και ελεύθερη συναίνεση αμφοτέρων των μερών, ούτε και από οποιοδήποτε άτομο που είναι κάτω από μια ελάχιστη ηλικία γάμου·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γάμοι ανηλίκων είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα, πάνω από χώρες, κουλτούρες και θρησκείες· λαμβάνοντας υπόψη ότι ανήλικες νύφες μπορούμε να βρούμε σε όλες τις περιοχές του πλανήτη, από τη Μέση Ανατολή μέχρι τη Λατινική Αμερική, από την Ασία μέχρι την Ευρώπη και από την Αφρική μέχρι τη Βόρειο Αμερική· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γάμοι ανηλίκων επηρεάζουν και τα αγόρια, αλλά σε πολύ μικρότερο βαθμό από ό,τι τα κορίτσια·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σήμερα, πάνω από 750 εκατομμύρια γυναίκες παντρεύονται πριν από την ηλικία των 18 ετών και εξ αυτών τα 250 εκατομμύρια πριν από την ηλικία των 15 ετών· λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν σήμερα κάπου 40 εκατομμύρια κορίτσια ηλικίας 15 έως 19 ετών που είναι παντρεμένα ή συμβιώνουν· λαμβάνοντας υπόψη ότι, κάθε χρόνο, κάπου 15 εκατομμύρια γυναίκες παντρεύονται πριν από την ηλικία των 18 ετών και εξ αυτών τα 4 εκατομμύρια πριν από την ηλικία των 15 ετών· λαμβάνοντας υπόψη ότι 156 εκατομμύρια αγόρια επίσης έχουν νυμφευθεί πριν από την ηλικία των 18 ετών και εξ αυτών τα 25 εκατομμύρια πριν από την ηλικία των 15 ετών· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γάμοι ανηλίκων και οι πρώιμοι και καταναγκαστικοί γάμοι είναι συχνότεροι στις φτωχές υπανάπτυκτες περιοχές· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αριθμός των γάμων ανηλίκων, των πρώιμων και καταναγκαστικών γάμων αυξάνεται όσο αυξάνεται ο παγκόσμιος πληθυσμός· λαμβάνοντας υπόψη ότι πρόσφατη έκθεση της UNICEF εκτιμά ότι το 2050 κάπου 1,2 δισεκατομμύρια κορίτσια ενδέχεται να έχουν παντρευτεί πριν από την ηλικία των 18 ετών· λαμβάνοντας υπόψη 9 στις 10 χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά γάμων ανηλίκων χαρακτηρίζονται ως ασταθή κράτη·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα βαθύτερα αίτια των γάμων ανηλίκων είναι εν γένει η φτώχεια, η ελλιπής μόρφωση, οι βαθιά ριζωμένες έμφυλες ανισότητες και τα σχετικά στερεότυπα, η αντίληψη ότι ο γάμος θα προσφέρει «προστασία», η αντίληψη περί οικογενειακής τιμής, και η μη αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων των αγοριών και των κοριτσιών, όπως και οι βλαπτικές πρακτικές, οι αντιλήψεις, τα ήθη καθώς και οι κανόνες που περικλείουν διακρίσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι παράγοντες αυτοί παροξύνονται συχνά λόγω περιορισμένης πρόσβασης σε ποιοτική εκπαίδευση και σε ευκαιρίες απασχόλησης και ενισχύονται από ορισμένα παγιωμένα κοινωνικά πρότυπα περί γάμων ανηλίκων και πρώιμων και καταναγκαστικών γάμων·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γάμοι ανηλίκων, οι πρώιμοι και οι καταναγκαστικοί γάμοι συνδέονται με υψηλό κίνδυνο πρόωρης και ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης, υψηλά ποσοστά μητρικής και παιδικής θνησιμότητας, χαμηλότερο οικογενειακό προγραμματισμό και ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες με αυξημένους κινδύνους για την υγεία ανεπαρκή ή ανύπαρκτη πρόσβαση σε ενημέρωση για υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας, και ότι για ένα κορίτσι συχνά σηματοδοτούν το τέλος των σπουδών του· λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένες χώρες μέχρι και απαγορεύουν στα έγκυα κορίτσια και στις νεαρές μητέρες να επιστρέψουν στα θρανία· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γάμοι ανηλίκων μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε αναγκαστική εργασία, δουλεία και πορνεία·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρ’ όλο που η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού τονίζει τη σημασία των μέτρων που ενθαρρύνουν την τακτική σχολική φοίτηση, πολλά κορίτσια είναι εκτός εκπαίδευσης λόγω διαφόρων παραγόντων, π.χ. επειδή τα σχολεία είναι δυσπρόσιτα ή ακριβά· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γάμοι ανηλίκων, οι πρώιμοι και οι καταναγκαστικοί γάμοι έχουν δυσανάλογα καταστροφικές επιπτώσεις και ισόβιες συνέπειες για τα θύματα και πολύ συχνά στερούν τα εμπλεκόμενα άτομα από τη δυνατότητα να συνεχίσουν τις σπουδές τους, δεδομένου ότι τα κορίτσια τείνουν να εγκαταλείπουν το σχολείο κατά την προετοιμασία ενός γάμου ή λίγο μετά από την τέλεσή του· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής αγωγής, είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για την πρόληψη των γάμων ανηλίκων, των πρώιμων και των καταναγκαστικών γάμων, επειδή η πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση συμβάλλει στη χειραφέτηση, στις ευκαιρίες απασχόλησης, και προάγει την ελευθερία επιλογής, το δικαίωμα αυτοδιάθεσης και ενεργού συμμετοχής στην κοινωνία, επιτρέποντας στα άτομα να απελευθερωθούν από κάθε μορφή ελέγχου που επηρεάζει αρνητικά τα δικαιώματά τους, και ότι διαφορετικά η οικονομική, νομική, υγειονομική και κοινωνική κατάσταση των γυναικών και των κοριτσιών και η ανάπτυξη της κοινωνίας στο σύνολό της εξακολουθούν να παρεμποδίζονται·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι κάθε χρόνο 17 εκατομμύρια ανήλικοι αποκτούν παιδί, αναγκαζόμενοι να αναλάβουν ευθύνες ανηλίκου και θέτοντας σε κίνδυνο την υγεία τους, την εκπαίδευσή τους και τις οικονομικές προοπτικές τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γάμοι ανηλίκων, οι πρώιμοι και οι καταναγκαστικοί γάμοι εκθέτουν τα κορίτσια σε πρώιμο τοκετό με σημαντικούς κινδύνους και δυσκολίες κατά την εγκυμοσύνη και κατά τον τοκετό, λόγω κυρίως της άκρως ανεπαρκούς ή και ανύπαρκτης πρόσβασης σε ιατρική υποστήριξη, συμπεριλαμβανομένων των υψηλής ποιότητας κέντρων υγείας, με συχνό αποτέλεσμα τη μητρική θνησιμότητα και νοσηρότητα· λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει αυξημένος κίνδυνος μόλυνσης με μεταδοτικές ασθένειες, συμπεριλαμβανομένου του HIV· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επιπλοκές κατά την εγκυμοσύνη και τον τοκετό είναι η πρώτη αιτία θανάτου για τα κορίτσια ηλικίας 15 έως 19 ετών σε χώρες χαμηλού και μέσου εισοδήματος· λαμβάνοντας υπόψη ότι το ποσοστό θνησιμότητας των μωρών που γεννιούνται από έφηβες μητέρες είναι περίπου 50 % υψηλότερο και ότι τα βρέφη αυτά διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν προβλήματα σωματικής και γνωστικής ανάπτυξης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εμπειρία από συχνές και πρώιμες εγκυμοσύνες επίσης μπορεί να προκαλέσει μια σειρά από μακροπρόθεσμες επιπλοκές στην υγεία, ακόμη και θάνατο·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γάμοι ανηλίκων, οι πρώιμοι και οι καταναγκαστικοί γάμοι συνιστούν παραβίαση των δικαιωμάτων του παιδιού και αποτελούν μια μορφή βίας σε βάρος των κοριτσιών και των αγοριών, και λαμβάνοντας υπόψη ότι για αυτό το λόγο τα κράτη έχουν υποχρέωση να ερευνούν τις καταγγελίες, να διώκουν τους αυτουργούς και να παρέχουν έννομη προστασία στα θύματα, που κατά βάση είναι γυναίκες και κορίτσια· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γάμοι αυτοί είναι καταδικαστέοι και κανένας πολιτιστικός ή θρησκευτικός λόγος δεν μπορεί να τους δικαιολογήσει· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γάμοι ανηλίκων, οι πρώιμοι και οι καταναγκαστικοί γάμοι αυξάνουν τον κίνδυνο έμφυλης βίας και συχνά αποτελούν το αίτιο της ενδοοικογενειακής συζυγικής βίας και της σεξουαλικής, σωματικής, ψυχολογικής, συναισθηματικής και οικονομικής κακοποίησης και άλλων βλαπτικών για τα κορίτσια και τις γυναίκες πρακτικών, όπως είναι ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων και τα λεγόμενα εγκλήματα τιμής, όπως επίσης και η αύξηση του κινδύνου που κορίτσια και γυναίκες διατρέχουν καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους να εκτεθούν σε διακρίσεις και έμφυλη βία·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γάμοι ανηλίκων, οι πρώιμοι και οι καταναγκαστικοί γάμοι αυξάνονται σημαντικά σε καταστάσεις αστάθειας, ένοπλων συγκρούσεων και φυσικών ή ανθρωπιστικών καταστροφών, όταν η ιατρική και ψυχολογική φροντίδα ή η πρόσβαση στην εκπαίδευση όπως και οι ευκαιρίες βιοπορισμού συχνά απουσιάζουν και τα δίκτυα κοινωνικής υποστήριξης και η κοινωνική καθημερινότητα διαρρηγνύονται· λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά τις πρόσφατες μεταναστευτικές κρίσεις ορισμένοι γονείς, για να προστατεύσουν τα παιδιά τους και ειδικά τις κόρες τους, από σεξουαλική κακοποίηση, ή επειδή αυτές θεωρούνται οικονομικό βάρος για την οικογένειά τους, αισθάνονται ότι δεν έχουν άλλη επιλογή από του να τις παντρέψουν προτού γίνουν 18 ετών, πιστεύοντας ότι έτσι τους προσφέρεται μια διέξοδος από τη φτώχεια·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι καταναγκαστικοί γάμοι είναι μια από τις συνηθέστερες αιτίες διωγμού λόγω φύλου, όπως υποστηρίζουν πάρα πολλές γυναίκες που ζήτησαν άσυλο· λαμβάνοντας υπόψη ότι εξακολουθούν να υπάρχουν πολλά εμπόδια προκειμένου να γίνει δεκτό ότι ο καταναγκαστικός γάμος συνιστά λόγο για τη χορήγηση διεθνούς προστασίας, παρ’ όλο ότι αποτελεί μορφή έμφυλου διωγμού και συνιστά σοβαρή και συστηματική παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων, που συνεπάγεται απάνθρωπη και ταπεινωτική μεταχείριση δυνάμενη να εξομοιωθεί με βασανιστήριο·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης χαρακτηρίζει τον καταναγκαστικό γάμο ως μορφή βίας κατά των γυναικών και ζητεί την ποινικοποίηση του καταναγκασμού ενός παιδιού σε σύναψη γάμου ή του δελεασμού ενός παιδιού με ένα ταξίδι στο εξωτερικό ή του καταναγκασμού του σε σύναψη γάμου· λαμβάνοντας υπόψη ότι η μη δυνατότητα πρόσβασης των θυμάτων σε νομική, ιατρική και κοινωνική υποστήριξη μπορεί να καταστήσει οξύτερο το πρόβλημα· λαμβάνοντας υπόψη ότι 11 κράτη μέλη της ΕΕ ακόμη δεν έχουν επικυρώσει τη σύμβαση·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι από τη φύση τους οι γάμοι ανηλίκων, οι πρώιμοι και οι καταναγκαστικοί γάμοι σε πολλές περιπτώσεις δεν δηλώνονται, με περιστατικά κακοποίησης υπεράνω διεθνών και πολιτιστικών συνόρων, και ότι μπορούν να θεωρηθούν ως μια μορφή εμπορίας ανθρώπων και σωματεμπορίας που οδηγεί στη δουλεία, στην εκμετάλλευση και/ή χειραγώγηση·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τον Ιούλιο 2014 πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο η πρώτη διάσκεψη κορυφής για τα κορίτσια, με σκοπό την ενεργοποίηση εγχώριων και διεθνών προσπαθειών για τον τερματισμό, μέσα σε μια γενιά, του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων και των γάμων ανηλίκων, των πρώιμων και των καταναγκαστικών γάμων·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόληψη και αντιμετώπιση όλων των μορφών βίας κατά των κοριτσιών και των γυναικών, στις οποίες περιλαμβάνονται οι γάμοι ανηλίκων, οι πρώιμοι και οι καταναγκαστικοί γάμοι, είναι ένας από τους στόχους του Σχεδίου Δράσης της ΕΕ 2016-2020 για τα θέματα φύλου·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γάμοι ανηλίκων θα κοστίσουν στις αναπτυσσόμενες χώρες τρισεκατομμύρια δολάρια έως το 2030(5)·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πρώιμοι και οι παιδικοί γάμοι παραμένουν ένα θέμα ταμπού το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί δημοσίως ούτως ώστε να τεθεί τέλος στην καθημερινή δυστυχία των εμπλεκόμενων κοριτσιών και εφήβων γυναικών και στη διαρκή παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της στήριξης και της δημοσιοποίησης του έργου δημοσιογράφων, καλλιτεχνών, φωτογράφων και ακτιβιστών που ασχολούνται με το ζήτημα των πρώιμων γάμων·

1.  επισημαίνει ότι ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ επιτρέπουν το γάμο ατόμων ηλικίας κάτω των 16 ετών, με γονική συναίνεση· καλεί τους νομοθέτες, τόσο στα κράτη μέλη της ΕΕ όσο και στις τρίτες χώρες, να ορίσουν τα 18 έτη ως ενιαίο ελάχιστο όριο ηλικίας γάμου και να εγκρίνουν τα αναγκαία διοικητικά, νομικά και οικονομικά μέτρα για την αποτελεσματική εφαρμογή του ορίου αυτού, προωθώντας π.χ. την καταχώριση των γάμων και γεννήσεων και μεριμνώντας για την πρόσβαση των κοριτσιών σε θεσμικούς υποστηρικτικούς μηχανισμούς, όπως παροχής ψυχοκοινωνικών συμβουλών, παροχής προστασίας και παροχής ευκαιριών για οικονομική χειραφέτηση· επαναλαμβάνει ότι οι γάμοι ανηλίκων, οι πρώιμοι και οι καταναγκαστικοί γάμοι πρέπει να θεωρούνται ότι συνιστούν σοβαρή παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και καταπάτηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων των παιδιών, και πρώτα και κύρια του δικαιώματος ελεύθερης έκφρασης της συναίνεσής τους και του δικαιώματος στη σωματική ακεραιότητα και τη διανοητική υγεία, αλλά και έμμεσα του δικαιώματος στην εκπαίδευση και στην πλήρη άσκηση των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων· καταδικάζει τους γάμους ανηλίκων, τους πρώιμους και τους καταναγκαστικούς γάμους και εκτιμά πως οποιαδήποτε παραβίαση της νομοθεσίας θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με αναλογικό και αποτελεσματικό τρόπο·

2.  εκτιμά πως είναι σημαντικό να αντιμετωπιστούν τα πολλαπλά αίτια των γάμων ανηλίκων, των πρώιμων και των καταναγκαστικών γάμων, όπως είναι οι βλαπτικές παραδόσεις, η ενδημική φτώχεια, οι συγκρούσεις, τα έθιμα, οι συνέπειες των φυσικών καταστροφών, τα στερεότυπα, η απουσία ενδιαφέροντος για την ισότητα των φύλων και για τα δικαιώματα γυναικών και κοριτσιών, για την υγεία και την ευεξία, η απουσία κατάλληλων εκπαιδευτικών ευκαιριών, η αδύναμη νομική και αστυνομική ανταπόκριση, ειδικά σε ό,τι αφορά τα παιδιά από μη προνομιούχες κοινότητες· καλεί επ’ αυτού την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να συνεργαστούν με τα αρμόδια όργανα του ΟΗΕ και άλλους εταίρους για να τραβήξουν την προσοχή στο θέμα των γάμων ανηλίκων, των πρώιμων και των καταναγκαστικών γάμων· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη να εκπληρώσουν τους στόχους της Ατζέντα του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη όσον αφορά την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση επιβλαβών πρακτικών, όπως είναι ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων, και να φροντίσουν να λογοδοτήσουν όσοι ενέχονται σε παρόμοιες πρακτικές· ζητεί μεγαλύτερη χρηματοδότηση από την ΕΕ και τα κράτη μέλη της μέσω μηχανισμών αναπτυξιακής βοήθειας που να προάγουν την ισότητα των φύλων και την εκπαίδευση, ώστε να βελτιωθεί η πρόσβαση κοριτσιών και γυναικών στην εκπαίδευση και να αυξηθούν οι ευκαιρίες τους να συμμετάσχουν στην ανάπτυξη της κοινότητάς τους και να αναλάβουν πρωταγωνιστικό ρόλο στα οικονομικά και πολιτικά πράγματα, με σκοπό την αντιμετώπιση των αιτίων των γάμων ανηλίκων, των πρώιμων και των καταναγκαστικών γάμων·

3.  αναγνωρίζει ότι η δια νόμου απαγόρευση των γάμων ανηλίκων, των πρώιμων και των καταναγκαστικών γάμων από μόνη της δεν εγγυάται το τέλος αυτών των πρακτικών· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να συντονιστούν καλύτερα και να ενισχύσουν το σεβασμό των διεθνών Συνθηκών, της νομοθεσίας και των προγραμμάτων, όπως και να ενεργήσουν μέσω των διπλωματικών σχέσεων με κυβερνήσεις και οργανώσεις σε τρίτες χώρες, για την αντιμετώπιση των ζητημάτων που συνδέονται με τους γάμους ανηλίκων, τους πρώιμους και τους καταναγκαστικούς γάμους· ζητεί να γίνει κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να επιβληθούν νομοθετικές απαγορεύσεις και να συμπληρωθούν με μια ευρύτερη δέσμη νόμων και πολιτικών· αναγνωρίζει ότι αυτό απαιτεί τη θέσπιση και υλοποίηση συνολικών και ολιστικών μέτρων, στρατηγικών και προγραμμάτων, συμπεριλαμβανομένης της κατάργησης των άνισων νομικών διατάξεων περί γάμου και της υιοθέτησης θετικών μέτρων για τη χειραφέτηση των κοριτσιών·

4.  επισημαίνει ότι η ανισότητα μεταξύ των φύλων, η έλλειψη σεβασμού προς τα κορίτσια και τις γυναίκες εν γένει και η προσήλωση σε πολιτιστικές και κοινωνικές παραδόσεις που διαιωνίζουν τις διακρίσεις σε βάρος των κοριτσιών και των γυναικών, είναι από τα μεγαλύτερα εμπόδια στον αγώνα κατά των γάμων ανηλίκων, των πρώιμων και των καταναγκαστικών γάμων· αναγνωρίζει ακόμη τη σύνδεση μεταξύ γάμων ανηλίκων, πρώιμων και καταναγκαστικών γάμων αφενός και εγκλημάτων τιμής αφετέρου και ζητεί να διερευνώνται σωστά τα εγκλήματα αυτά και να ασκείται δίωξη κατά των αυτουργών· επισημαίνει δε ότι ακόμη και αγόρια και νεαροί άνδρες μπορούν να γίνουν θύματα αυτής της μορφής βίας· ζητεί να αντιμετωπιστούν οι πρακτικές αυτές σε ολόκληρη την ΕΕ με τα κατάλληλα προγράμματα και στο πλαίσιο των πολιτικών διαλόγων της ΕΕ με τις χώρες εταίρους, ώστε να προβλεφθούν μηχανισμοί για την αντιμετώπισή τους καθώς και μέσω της εκπαίδευσης και της ενημέρωσης στις χώρες εταίρους·

5.  εκτιμά πως, για να αντιμετωπιστεί στο σύνολό του το φαινόμενο των γάμων ανηλίκων, των πρώιμων και καταναγκαστικών γάμων, η Ευρωπαϊκή Ένωση, ως βασικός παράγων σε θέματα παγκόσμιας ανάπτυξης και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, έχει καθήκον να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο σε συνεργασία με τις περιφερειακές οργανώσεις και τις τοπικές κοινότητες· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη να συνεργαστούν με τις αρχές επιβολής του νόμου και τα δικαστικά συστήματα σε τρίτες χώρες και να παράσχουν κατάρτιση και τεχνική υποστήριξη για να βοηθήσουν στην έγκριση και επιβολή νομοθετικών πράξεων που θα απαγορεύουν τους γάμους ανηλίκων, τους πρώιμους και καταναγκαστικούς γάμους και θα καταργούν νόμους, κοινωνικά πρότυπα και πολιτισμικές παραδόσεις που λειτουργούν ως τροχοπέδη στα δικαιώματα και τις ελευθερίες των κοριτσιών και των γυναικών· καλεί τα κράτη μέλη να συνδράμουν σε πρωτοβουλίες όπως η πρωτοβουλία ΕΕ-ΟΗΕ «Spotlight» για την εξάλειψη όλων των μορφών βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών·

6.  καλεί συνεπώς όσα κράτη μέλη δεν το έχουν ήδη πράξει, να εισαγάγουν στην εγχώρια νομοθεσία τους μια πλήρη απαγόρευση των γάμων ανηλίκων, των πρώιμων και των καταναγκαστικών γάμων, να επιβάλουν το ποινικό δίκαιο και να επικυρώσουν τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης· καλεί τα κράτη μέλη να συνεργαστούν με την κοινωνία των πολιτών προκειμένου να συντονίσουν τις δράσεις τους στο θέμα αυτό· τονίζει τη σημασία μιας κατάλληλης και μακροπρόθεσμης υποστήριξης για τα καταφύγια γυναικών και μεταναστριών και ασυνόδευτων και εκτοπισμένων παιδιών, ώστε κανείς να μη στερείται προστασίας λόγω ελλιπών πόρων· καλεί όλα τα κράτη μέλη να επιβάλουν την ελάχιστη ηλικία γάμου που προβλέπεται από τη νομοθεσία και να επιβλέπουν την κατάσταση συλλέγοντας δεδομένα και αποδεικτικά στοιχεία ανά φύλο για τους σχετικούς παράγοντες, ώστε να μπορεί να εκτιμηθεί καλύτερα η έκταση του προβλήματος· καλεί την Επιτροπή να δημιουργήσει μια ευρωπαϊκή βάση δεδομένων, μαζί και με πληροφορίες προερχόμενες από τρίτες χώρες, για την παρακολούθηση του φαινομένου των καταναγκαστικών γάμων·

7.  συνιστά στα κράτη μέλη να εναρμονίσουν τις νομοθεσίες τους για τη μεταχείριση όλων των υπηκόων τρίτων χωρών που βρίσκονται στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των μεταναστών που έχουν συνάψει γάμο πριν από την ηλικία των 18 ετών, και να καθιερώσουν ένα σύστημα διαχείρισης περιπτώσεων επικεντρωμένο στα παιδιά, με σκοπό τον προσδιορισμό του υπέρτατου συμφέροντος του παιδιού, ώστε με βάση αυτό να αποφασίζεται η νόμιμη αναγνώριση ή μη ενός γάμου και να παρέχεται ανθρωπιστική μεταχείριση σε όσα άτομα συνήψαν γάμο πριν από την ηλικία των 18 ετών ή δια της βίας, και να εξασφαλίζεται η παροχή προστασίας σε περιπτώσεις όπου η εμπλεκόμενη γυναίκα ή το εμπλεκόμενο κορίτσι ζητάει τη διάλυση του καταναγκαστικού γάμου· ζητεί να δημιουργηθούν ειδικές διαδικασίες στα κέντρα υποδοχής προσφύγων και αιτούντων άσυλο·

8.  καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση να προσφέρει στους εταίρους της, στο πλαίσιο της εξωτερικής και της αναπτυξιακής πολιτικής της, ένα στρατηγικό σύμφωνο και, προς το σκοπό αυτό, να απαιτεί:

α. να απαγορεύσουν όλες οι χώρες εταίροι το γάμο ανηλίκων, τον πρώιμο και τον καταναγκαστικό γάμο, εξαλείφοντας κάθε νομικό κενό και να επιβάλουν την εφαρμογή της νομοθεσίας σε συμφωνία με τα διεθνή πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένης της κατάργησης κάθε διάταξης που μπορεί να επιτρέψει, να δικαιολογήσει ή να οδηγήσει σε γάμο ανηλίκων, πρώιμο και καταναγκαστικό γάμο, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που επιτρέπουν στους δράστες βιασμού, σεξουαλικής κακοποίησης, σεξουαλικής εκμετάλλευσης, απαγωγής, εμπορίας ανθρώπων και σωματεμπορίας, και σύγχρονων μορφών δουλείας, να διαφύγουν της δίωξης και της τιμωρίας εάν συνάψουν γάμο με τα θύματά τους, ειδικά καταργώντας ή τροποποιώντας αυτούς τους νόμους·

β. να γίνεται σεβαστή η απαγόρευση αυτή και να επιβάλλεται σε όλα τα επίπεδα ευθύς μόλις ο σχετικός νόμος τεθεί σε ισχύ, και να εφαρμοστούν συνολικές και ολιστικές στρατηγικές και προγράμματα που να περιλαμβάνουν μετρήσιμους βαθμιαίους στόχους, με σκοπό την πρόληψη και εξάλειψη των γάμων ανηλίκων, των πρώιμων και των καταναγκαστικών γάμων, και να χρηματοδοτούνται και να αξιολογούνται καταλλήλως, χάρη κυρίως στην εξασφαλισμένη πρόσβαση στη δικαιοσύνη και σε σε μηχανισμούς λογοδοσίας και ένδικα μέσα·

γ. να δείξουν οι κυβερνήσεις των χωρών εταίρων σταθερή ηγετική στάση και πολιτική βούληση να θέσουν τέλος στους γάμους ανηλίκων και να αναπτύξουν συνολικά νομικά πλαίσια και σχέδια δράσης με σαφείς ενδιάμεσους στόχους και χρονοδιαγράμματα για την διατομεακή ενσωμάτωση μέτρων πρόληψης των γάμων ανηλίκων και να δημιουργήσουν ένα πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό, πολιτιστικό και αστικό περιβάλλον που να προστατεύει και να χειραφετεί τις γυναίκες και τα κορίτσια και να στηρίζει την ισότητα των φύλων·

δ. να κινητοποιηθούν την κινητοποίηση των αναγκαίων για την επίτευξη αυτού του στόχου πόρων, με δυνατότητα ένταξης στη συνεργασία αυτή όλων των θεσμικών φορέων, καθώς και των μη κυβερνητικών οργανώσεων που διαθέτουν αδιαμφισβήτητη εμπειρογνωμοσύνη στον αγώνα κατά των πρόωρων και καταναγκαστικών γάμων·

ε. να εξαρτηθεί το επίπεδο της δημόσιας αναπτυξιακής βοήθειας προς τις κυβερνητικές αρχές από το βαθμό δέσμευσης της δικαιούχου χώρας στην τήρηση ειδικότερα των υποχρεώσεών της σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του αγώνα κατά των γάμων ανηλίκων, των πρώιμων και των καταναγκαστικών γάμων·

στ. να υλοποιηθεί το πρόγραμμα του Ταμείου των Ηνωμένων Εθνών για τον πληθυσμό (UNFPA) και του Ταμείου των Ηνωμένων Εθνών για τα Παιδιά (UNICEF) με μια τριγωνική συνεργασία που θα συνενώνει τις ανωτέρω οργανώσεις, την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα κράτη μέλη της και τις εκεί οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που δραστηριοποιούνται σε αυτό τον τομέα και τις χώρες εταίρους στον αγώνα κατά των γάμων ανηλίκων, των πρώιμων και των καταναγκαστικών γάμων, εκτελώντας εθνικά σχέδια δράσης ενσωματωμένα στον προϋπολογισμό, δίνοντας την προτεραιότητα σε προγράμματα και μεθόδους που να έχουν την ικανότητα να οδηγήσουν σε υπέρβαση των λεγόμενων πολιτιστικών, θρησκευτικών ή φυλετικών εθίμων που στην πραγματικότητα συνιστούν πρώτα από όλα χείριστες παραβιάσεις των δικαιωμάτων των παιδιών και της αξιοπρέπειας των κοριτσιών· να καλύψει η συνεργασία αυτή και τα συνδεδεμένα θέματα της βίας που ασκείται για λόγους τιμής·

ζ. να θεμελιωθεί η υλοποίηση αυτών των προγραμμάτων στις σχετικές συμβάσεις και κείμενα, καθώς και στους ειδικούς σκοπούς και στόχους που εγκρίθηκαν με το ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στις 25 Σεπτεμβρίου 2015 στο πλαίσιο της Ατζέντας του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη και τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ/SDGs), και ειδικότερα του στόχου 3 («Διασφαλίζουμε μία ζωή με υγεία και προάγουμε την ευημερία για όλους, σε όλες τις ηλικίες»), του στόχου 4 («Διασφαλίζουμε την ελεύθερη, ισότιμη και ποιοτική εκπαίδευση προάγοντας τις ευκαιρίες για δια βίου μάθηση»), και του του στόχου 16 («προώθηση ειρηνικών και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνιών για την αειφόρο ανάπτυξη, παροχή πρόσβασης στη δικαιοσύνη για όλους και οικοδόμηση αποτελεσματικών, υπεύθυνων και χωρίς αποκλεισμούς θεσμών σε όλα τα επίπεδα»), και ειδικά «τον τερματισμό της κακοποίησης, της εκμετάλλευσης, της εμπορίας ανθρώπων και σωματεμπορίας και κάθε μορφής βίας και βασανιστηρίων σε βάρος παιδιών»·

η. να θεμελιωθεί η υλοποίηση αυτών των προγραμμάτων επίσης στον στόχο 5 των ΣΒΑ («Επιτυγχάνουμε την ισότητα των φύλων και τη χειραφέτηση όλων των γυναικών και των κοριτσιών»), συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης στον οικογενειακό προγραμματισμό και σε όλο το φάσμα των δημόσιων και καθολικών υπηρεσιών σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας, και ιδίως στην σύγχρονη αντισύλληψη και στην ασφαλή και νόμιμη ιατρική άμβλωση για τα κορίτσια· να κληθούν σε αυτό το πλαίσιο την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να στηρίξουν το κίνημα SheDecides και να υποσχεθούν πρόσθετη χρηματοδότηση υπέρ της διεθνούς βοήθειας για τις υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας, συμπεριλαμβανομένης της ασφαλούς άμβλωσης και της ενημέρωσης σχετικά με την άμβλωση, σε αντίθεση προς τον «κανόνα της παγκόσμιας μέγγενης» τον οποίο η κυβέρνηση των ΗΠΑ επανέφερε στις αρχές του 2017·

θ. να τεθεί το θέμα των γάμων ανηλίκων, των πρώιμων και των καταναγκαστικών γάμων στον υπό εξέλιξη διάλογο του Ειδικού Εντεταλμένου της ΕΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα κ. Σταύρου Λαμπρίδη με τις τρίτες χώρες· να παρακινηθούν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν τη διάσταση του φύλου στα προγράμματα οικοδόμησης της ειρήνης και μετασυγκρουσιακής ανασυγκρότησης, να αναπτύξουν προγράμματα βιοπορισμού και εκπαίδευσης για κορίτσια και γυναίκες θύματα παιδικών, πρώιμων και καταναγκαστικών γάμων, και στις περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις να διευκολύνουν την πρόσβασή τους σε υπηρεσίες υγείας και αναπαραγωγικής υγείας·

9.  εκτιμά πως είναι εξαιρετικά σημαντικό να δημιουργηθεί χώρος για έναν ευπρεπή διάλογο με τους ηγέτες των κοινοτήτων και να ενημερωθεί το ευρύ κοινό εν γένει και τα άτομα που κινδυνεύουν ειδικότερα, μέσα από την εκπαίδευση και τις εκστρατείες ενημέρωσης αλλά και μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα νέα μέσα επικοινωνίας, στο πλαίσιο του αγώνα κατά των γάμων ανηλίκων, των πρώιμων και των καταναγκαστικών γάμων· ζητεί συνεπώς να αναπτυχθούν διατομεακές δράσεις σε επίπεδο κυβερνήσεων, νόμου, κοινωνίας, διπλωματίας, με σκοπό την πρόληψη αυτών των πρακτικών· εκτιμά πως έχει κρίσιμη σημασία να επιτευχθεί μέσα στις τοπικές κοινότητες η συμμετοχή κεντρικών στοιχείων όπως είναι οι έφηβοι σπουδαστές και των δυο φύλων, το διδακτικό προσωπικό, οι γονείς και οι θρησκευτικοί και κοινοτικοί ηγέτες, μέσω ειδικών ανά κοινότητα προγραμμάτων ή ειδικών προγραμμάτων ενημέρωσης, με σκοπό να επισημανθεί η αρνητική επίδραση που ο γάμος ανηλίκων έχει για τα παιδιά, τις οικογένειες και τις κοινότητες, ο ισχύων νόμος για τον γάμο ανηλίκων και την ανισότητα των φύλων και ο τρόπος χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση του θέματος·

10.  εκτιμά πως η χειραφέτηση γυναικών και κοριτσιών μέσω της εκπαίδευσης, της κοινωνικής στήριξης και των οικονομικών ευκαιριών είναι ένα κρίσιμο όπλο στον αγώνα κατά των πρακτικών αυτών· συνιστά να προαγάγει η ΕΕ και να προστατεύει την ισότητα δικαιωμάτων για τις γυναίκες και τα κορίτσια σε ό,τι αφορά την πρόσβαση στην εκπαίδευση, με ιδιαίτερη έμφαση στην δωρεάν ποιοτική πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση και στην ενσωμάτωση της διαπαιδαγώγησης σε θέματα σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας στο σχολικό πρόγραμμα, με την παροχή οικονομικών κινήτρων και/ή βοήθειας στις οικογένειες των κοριτσιών, για την εγγραφή στο σχολείο και την ολοκλήρωση των σπουδών· τονίζει την ανάγκη εξασφάλισης στα προσφυγόπουλα πλήρους πρόσβασης στην εκπαίδευση και προαγωγής της ενσωμάτωσης και ένταξής τους στην εθνική εκπαίδευση· αναγνωρίζει την ανάγκη υποστήριξης και προστασίας όσων κινδυνεύουν με γάμο ανηλίκων, πρώιμο ή καταναγκαστικό γάμο ή σε όσους ήδη τελούν σε τέτοιο γάμο, μέσω της εκπαίδευσης, της παροχής ψυχολογικής και κοινωνικής στήριξης, στέγης και άλλων υψηλής ποιότητας κοινωνικών υπηρεσιών, καθώς και υπηρεσιών ψυχικής, σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και ιατρικής φροντίδας·

11.  καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση να μεριμνήσει για την παροχή κατάρτισης στους κυβερνητικούς υπαλλήλους, συμπεριλαμβανομένων των διπλωματών, των κοινωνικών λειτουργών, των θρησκευτικών και κοινοτικών ηγετών, σε όλες τις υπηρεσίες επιβολής του νόμου, στα δικαστικά συστήματα των τρίτων χωρών, στους δασκάλους και εκπαιδευτές και λοιπό προσωπικό που έρχεται σε επαφή με πιθανά θύματα, ώστε να αντιδρούν απέναντι σε περιπτώσεις γάμων ανηλίκων και έμφυλης βίας, και να μπορούν να εντοπίζουν καλύτερα και να στηρίζουν κορίτσια και αγόρια εκτεθειμένα σε γάμους ανηλίκων, πρώιμους ή καταναγκαστικούς γάμους, ενδοοικογενειακή βία, κινδύνους σεξουαλικής βίας και κάθε άλλης πρακτικής που υποσκάπτει τα ανθρώπινα δικαιώματα και την αξιοπρέπεια, και μα είναι σε θέση να λάβουν αποτελεσματικά μέτρα για το σεβασμό των δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειας αυτών των προσώπων·

12.  καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση να μεριμνήσει ώστε να παρασχεθεί στις δυνάμεις της τάξης κατάρτιση προκειμένου να επιβάλλουν το σεβασμό των δικαιωμάτων των κοριτσιών που είναι εκτεθειμένα σε πρώιμους και καταναγκαστικούς γάμους, σε ενδοοικογενειακή βία και σε κίνδυνο βιασμού και σε κάθε άλλη πρακτική που υποσκάπτει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια·

13.  ζητεί από τα κράτη μέλη να εξασφαλίζουν στις ενήλικες και ανήλικες μετανάστριες αυτόνομη άδεια διαμονής, ανεξάρτητα από το καθεστώς του συζύγου ή του συντρόφου τους, ιδίως όσον αφορά τα θύματα σωματικής και ψυχολογικής βίας, όπου συμπεριλαμβάνονται και οι καταναγκαστικοί ή προσυμφωνημένοι γάμοι, και να εγγυηθούν ότι θα λαμβάνονται όλα τα διοικητικά μέτρα για την προστασία τους, συμπεριλαμβανομένης της αποτελεσματικής πρόσβασής τους σε μηχανισμούς συνδρομής και προστασίας·

14.  καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να εξετάσουν τη δυνατότητα να στηρίξουν και να ενισχύσουν τα μέτρα προστασίας στις τρίτες χώρες, π.χ. ασφαλή καταφύγια, και παροχή νομικής, ιατρικής και, όπου απαιτείται, προξενικής υποστήριξης στα θύματα γάμων ανηλίκων, πρώιμων και καταναγκαστικών γάμων·

15.  αναγνωρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, που έχει αναλάβει τη δέσμευση να σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις αξίες, μεταξύ των οποίων ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, οφείλει να είναι απολύτως άμεμπτη σε επίπεδο κρατών μελών, και καλεί την Επιτροπή να ξεκινήσει μια ευρεία εκστρατεία ευαισθητοποίησης και να αφιερώσει ένα Ευρωπαϊκό Έτος στον αγώνα κατά των γάμων ανηλίκων, των πρώιμων και των καταναγκαστικών γάμων·

16.  στηρίζει θερμά το έργο της παγκόσμιας σύμπραξης Girls Not Brides/Filles, pas épouses, προκειμένου να καταργηθούν οι γάμοι ανηλίκων και δοθεί η δυνατότητα στα κορίτσια να αναπτύσσουν τις δυνατότητές τους·

17.  χαιρετίζει την υπό εξέλιξη εκστρατεία της Αφρικανικής Ένωσης για την κατάργηση των γάμων ανηλίκων και το έργο οργανώσεων όπως η Royal Commonwealth Society υπέρ της ανάληψης μεγαλύτερης δράσης για την κατάργηση των γάμων ανηλίκων και την αντιμετώπιση της ανισότητας μεταξύ των φύλων·

18.  υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη ενημέρωσης και διαπαιδαγώγησης ανδρών και αγοριών, ώστε να προσφέρουν την υποστήριξή τους σε μέτρα υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των παιδιών και των γυναικών·

19.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στις κυβερνήσεις και τα Κοινοβούλια των κρατών μελών, και στον ΟΗΕ.

(1)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0379.

(2)

ΕΕ C 289 της 9.8.2016, σ. 57.

(3)

https://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/EN/foraff/131181.pdf

(4)

https://eeas.europa.eu/sites/eeas/files/eu_action_plan_on_human_rights_and_democracy_en_2.pdf

(5)

Wodon, Quentin T.; Male, Chata; Nayihouba, Kolobadia Ada; Onagoruwa, Adenike Opeoluwa; Savadogo, Aboudrahyme; Yedan, Ali; Edmeades, Jeff; Kes, Aslihan; John, Neetu; Murithi, Lydia; Steinhaus, Mara; Petroni, Suzanne, Economic Impacts of Child Marriage: Global Synthesis Report, Economic Impacts of Child Marriage, Washington, D.C., World Bank Group, 2017.


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (18.4.2018)

προς την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων

σχετικά με την πορεία προς μια εξωτερική στρατηγική της ΕΕ για την εξάλειψη του πρώιμου και καταναγκαστικού γάμου - επόμενα βήματα

2017/2275(INI)

Εισηγήτρια Daniela Aiuto

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων καλεί την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γάμοι παιδιών, οι πρώιμοι και οι καταναγκαστικοί γάμοι(1) συνιστούν παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται σε διάφορα διεθνή πρότυπα όπως η Διακήρυξη του Πεκίνου και η σχετική Πλατφόρμα Δράσης, το Πρόγραμμα Δράσης της Διεθνούς Διάσκεψης για τον Πληθυσμό και την Ανάπτυξη, και η Σύμβαση του ΟΗΕ για τη Συναίνεση σε Γάμο, το Ελάχιστο Όριο Ηλικίας Σύναψης Γάμου και την Επίσημη Καταχώριση των γάμων, και τα οποία συγκεκριμένα ανθρώπινα δικαιώματα συγκαταλέγονται στις βασικές αρχές που συγκροτούν την Ευρωπαϊκή Ένωση ως χώρο ασφάλειας, ελευθερίας, δικαιοσύνης και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των γυναικών και των κοριτσιών· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γάμοι παιδιών, οι πρώιμοι και οι καταναγκαστικοί γάμοι διαιωνίζουν άλλες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που πλήττουν κατά τρόπο δυσανάλογο κυρίως τις γυναίκες και τα κορίτσια, και αποτελούν εμπόδιο για την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρά τις δεσμεύσεις σε διεθνές, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, οι γάμοι παιδιών, οι πρώιμοι και οι καταναγκαστικοί γάμοι εξακολουθούν να είναι διαδεδομένη πρακτική ανά τον κόσμο που επηρεάζουν, σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΟΗΕ, κάπου 700 εκατομμύρια γυναίκες και 150 εκατομμύρια άνδρες που τελούν υπό καταναγκαστικό γάμο συναφθέντα προ της ενηλικίωσής τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πρώιμοι γάμοι εξακολουθούν να αποτελούν πρόβλημα που επηρεάζει δυσανάλογα κυρίως γυναίκες και κορίτσια· λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατάργηση των γάμων παιδιών θα ήταν ένας στρατηγικός τρόπος για να προωθηθούν τα δικαιώματα και η χειραφέτηση των γυναικών·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει αποδειχθεί, επανειλημμένως ότι οι πρώιμοι γάμοι ή οι γάμοι παιδιών έχουν αρνητικές και επιβλαβείς συνέπειες για τα κορίτσια και τις γυναίκες, τα παιδιά τους και τις κοινότητές τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γάμοι παιδιών, οι πρώιμοι και οι καταναγκαστικοί γάμοι πολύ συχνά οδηγούν σε πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου, στερώντας από κορίτσια και γυναίκες τα βασικά τους δικαιώματα και επιδεινώνοντας τις πιθανότητές τους να γίνουν θύματα έμφυλης και επίμονης φτώχειας, και λαμβάνοντας υπόψη ότι η στέρηση εκπαίδευσης και μελλοντικής αμειβόμενης απασχόλησης αυξάνει τις πιθανότητες μιας νεαρής νύφης να γίνει και να παραμείνει φτωχή·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι παγκοσμίως κάθε χρόνο 16 εκατομμύρια κορίτσια ηλικίας 15 έως 19 ετών γεννούν παιδί, και τουλάχιστον ένα εκατομμύριο κορίτσια γίνονται μητέρες πριν συμπληρώσουν την ηλικία των 15 ετών· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 95 % των τοκετών σε εφηβική ηλικία συμβαίνουν σε αναπτυσσόμενες χώρες και ότι από αυτούς οι εννέα στους δέκα λαμβάνουν χώρα εντός γάμου ή συμβίωσης, και ότι κάπου 700.000 έφηβες σε αναπτυσσόμενες χώρες πεθαίνουν κάθε χρόνο από αίτια σχετιζόμενα με εγκυμοσύνη και τοκετό(2)·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μελέτες δείχνουν ότι υπάρχει ισχυρή συσχέτιση των γάμων παιδιών με τους πρόωρους τοκετούς· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πρώιμοι και οι καταναγκαστικοί γάμοι έχουν, συμπεριλαμβανομένων των ανεπιθύμητων κυήσεων, καταστροφικές συνέπειες για τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία και τα δικαιώματα των γυναικών και των κοριτσιών, λόγω των χαμηλών επιπέδων οικογενειακού προγραμματισμού και σεξουαλικής αγωγής, και συνιστούν σοβαρή απειλή για τη σωματική και διανοητική υγεία των γυναικών και των κοριτσιών επειδή αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο πρώιμων, συχνών και/ή ανεπιθύμητων κυήσεων, μητρικής και νεογνικής θνησιμότητας και νοσηρότητας, μαιευτικών συριγγίων και σεξουαλικά μεταδιδόμενων λοιμώξεων, συμπεριλαμβανομένου του HIV, ενώ οι επιπλοκές κατά την εγκυμοσύνη και τον τοκετό είναι η κύρια αιτία θανάτου για τα κορίτσια ηλικίας 15 έως 19 ετών, τα δε παιδιά που γεννιούνται σε έφηβες μητέρες έχουν 50 % περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν μέσα στις πρώτες ημέρες από τη γέννησή τους·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, κάθε δύο δευτερόλεπτα, κάπου στον πλανήτη, ένα κορίτσι κάτω των 15 ετών παντρεύεται, συχνά με άνδρα πολύ μεγαλύτερης ηλικίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι, αν η αύξηση συνεχιστεί με το σημερινό ρυθμό, τα κορίτσια που παντρεύονται σε παιδική ηλικία υπολογίζεται ότι το 2030 θα είναι 950 εκατομμύρια και 1,2 δισεκατομμύρια το 2050(3)·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η σύναψη γάμου πριν από την ηλικία των 18 ετών αυξάνει την πιθανότητα ενδοοικογενειακής βίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ανήλικες νύφες είναι συχνά θύματα βίας, δεδομένου ότι η μεγάλη διαφορά ηλικίας επιτείνει την ανισορροπία στο συσχετισμό ισχύος μεταξύ του κοριτσιού και του κατά πολύ γηραιότερου συζύγου του·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι βαθιά ριζωμένες ανισότητες μεταξύ των φύλων και τα στερεότυπα, οι επιβλαβείς πρακτικές, οι αντιλήψεις, τα έθιμα και τα πρότυπα που εμπεριέχουν διακρίσεις αποτελούν τα βαθύτερα αίτια για τους γάμους παιδιών, τους πρώιμους και τους καταναγκαστικούς γάμους· λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατάσταση αυτή αυξάνει τον κίνδυνο να βρεθούν οι γυναίκες και τα κορίτσια στη διάρκεια της ζωής τους εκτεθειμένες σε διακρίσεις και έμφυλη βία·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκπαίδευση είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους αποτροπής των πρώιμων και των καταναγκαστικών γάμων, και βοηθά τις γυναίκες και τα κορίτσια να κάνουν συνειδητές επιλογές όσον αφορά τη ζωή τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκπαίδευση προετοιμάζει τα κορίτσια για την εργασία και τον βιοπορισμό, ανεβάζει το επίπεδο αυτοεκτίμησής τους και τη θέση τους στην οικογένεια και στην κοινότητά τους, και τους δίνει καθοριστικότερο ρόλο στη λήψη αποφάσεων που επηρεάζουν τη ζωή τους(4), μειώνοντας έτσι τις πιθανότητες σύναψης γάμου σε παιδική ηλικία και καθυστερώντας την τεκνοποίηση·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει εντεινόμενη ανησυχία όσον αφορά τους πρώιμους και τους καταναγκαστικούς γάμους σε περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι η συγκεκριμένη πρακτική τείνει να θεωρείται δικαιολογημένη από ορισμένες εμπόλεμες και εξτρεμιστικές ομάδες και ταυτόχρονα έχει σοβαρότατο αντίκτυπο στην υγεία και την ευημερία των γυναικών και των κοριτσιών·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γάμοι παιδιών είναι βαθιά ριζωμένοι σε ορισμένες παραδόσεις και κουλτούρες, όμως καμία κουλτούρα ή παράδοση δεν μπορεί να δικαιολογήσει μια τέτοια πρακτική, ιδίως όταν διακυβεύονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα των παιδιών· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σε πολλές κοινότητες όπου επικρατεί ο πρώιμος γάμος, τα αγόρια διαθέτουν περισσότερα προνόμια και τα κορίτσια αντιμετωπίζονται συχνά ως οικονομική επιβάρυνση για την οικογένειά τους, με αποτέλεσμα να πάσχουν εν γένει από χαμηλή αυτοεκτίμηση·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι όλα τα μικρά κορίτσια έχουν δικαίωμα να ζήσουν πλήρως την παιδική ηλικία τους παίζοντας, απολαμβάνοντας το δικαίωμα στην εκπαίδευση, προστατευμένα από κάθε είδους βία, σωματικές και ηθικές βλάβες, κακοποίηση και εκμετάλλευση·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ανήλικα κορίτσια έχουν δικαίωμα να αναπτύξουν όλες τις δυνατότητές τους ως πολίτες, όπως ορίζεται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πρώιμοι γάμοι και οι καταναγκαστικοί γάμοι συνιστούν από μόνοι τους αναπτυξιακό εμπόδιο και ότι η συνέχιση της σύναψης τέτοιων γάμων είχε αρνητικές επιπτώσεις στις προσπάθειες για την επίτευξη των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας 1 έως 6, ειδικά στους τομείς της ισότητας των φύλων και της χειραφέτησης των γυναικών και των κοριτσιών, της μείωσης της φτώχειας, της εκπαίδευσης, της μητρικής και παιδικής θνησιμότητας και της υγείας, συμπεριλαμβανομένων της σεξουαλικής και της αναπαραγωγικής υγείας(5)·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόληψη και η αντιμετώπιση όλων των μορφών βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών, συμπεριλαμβανομένων των πρώιμων και καταναγκαστικών γάμων, αποτελεί έναν από τους στόχους του σχεδίου δράσης 2016-2020 της ΕΕ για θέματα φύλου·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι αν και οι καταναγκαστικοί γάμοι είναι σε ολόκληρη την ΕΕ αντίθετοι προς τη νομοθεσία, ο ακριβής ορισμός τους παρουσιάζει διαφοροποιήσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι η έλλειψη ενός γενικά αποδεκτού ορισμού παρεμπόδισε τις προσπάθειες εξακρίβωσης των δεδομένων σχετικά με τον αριθμό των καταναγκαστικών γάμων στην ΕΕ·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο καταναγκαστικός γάμος εξακολουθεί να αποτελεί πηγή ανησυχίας εντός της ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι στα περισσότερα κράτη μέλη ο καταναγκαστικός γάμος δεν συνιστά συγκεκριμένο αδίκημα, όμως μέσω ενός συνδυασμού γενικότερων ποινικών διατάξεων, όπως οι διατάξεις περί βιασμού ή απαγωγής, παρέχεται προστασία·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, εφόσον ένα ανήλικο πρόσωπο ηλικίας κάτω των 18 ετών δεν διαθέτει ικανότητα να δώσει την έγκυρη συναίνεσή του για τον γάμο του, οι γάμοι παιδιών πρέπει να θεωρούνται καταναγκαστικοί γάμοι· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι ως εκ τούτου λυπηρό το ότι 144 από τις 193 χώρες δεν διαθέτουν νόμο που να απαγορεύει τον γάμο παιδιών·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλές περιπτώσεις καταναγκαστικού γάμου είτε δεν αναφέρονται καθόλου είτε αναφέρονται σε ιδιωτικούς οργανισμούς και ΜΚΟ και όχι στις δημόσιες αρχές· λαμβάνοντας υπόψη ότι όταν αναφέρονται περιπτώσεις στις εθνικές αρχές, δεν υπάρχει συνεκτικό σύστημα συλλογής δεδομένων σε επίπεδο κράτους μέλους, παρά την επιτακτική ανάγκη ύπαρξής του·

Κ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το κόστος των γάμων παιδιών θα κοστίσει στις αναπτυσσόμενες χώρες τρισεκατομμύρια δολάρια έως το 2030(6)·

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να αναγνωρίσουν τη σημασία της καταπολέμησης των παιδικών και πρώιμων γάμων στο πλαίσιο των προσπαθειών για την επίτευξη των στόχων της ατζέντας του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη· λαμβάνοντας υπόψη ότι η παροχή βοήθειας στα κορίτσια για να αποφεύγουν τον παιδικό γάμο, να καθυστερούν την τεκνοποίηση και να παρακολουθούν σχολικές σπουδές, τους δίνει την ευκαιρία να βελτιώσουν τις δεξιότητές τους και να εξασφαλίσουν τα μελλοντικά τους εισοδήματα, συμβάλλοντας έτσι στην εξάλειψη της φτώχειας για τις μελλοντικές γενιές· λαμβάνοντας υπόψη ότι η προώθηση της ισότητας των φύλων και της χειραφέτησης των γυναικών εξασφαλίζει ότι τα κορίτσια θα μπορούν να αποφασίζουν για την οικογενειακή, σεξουαλική και αναπαραγωγική ζωή τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξάλειψη των παιδικών και πρώιμων γάμων θα μειώσει την παιδική θνησιμότητα και θα περιορίσει το ευρύ φάσμα προβλημάτων υγείας που συνδέονται με την εγκυμοσύνη ή την τεκνοποίηση σε μικρή ηλικία·

ΚΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις περισσότερες κοινότητες που εφαρμόζουν την πρακτική των παιδικών και πρώιμων γάμων, οι γυναίκες είναι συχνά θύματα των διαδικασιών λήψης αποφάσεων, και λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμμετοχή και εκπαίδευση των κοινοτικών αρχόντων και των γυναικών στις κοινότητες αυτές είναι καίριας σημασίας για την αλλαγή νοοτροπίας και συμπεριφοράς όσον αφορά τους γάμους παιδιών· λαμβάνοντας υπόψη ότι, επιπλέον, απαιτείται μια νομοθεσία που να απαγορεύει τους πρώιμους και καταναγκαστικούς γάμους·

ΚΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαγενεακή φτώχεια είναι ένας από τους συνηθέστερους λόγους που προβάλλονται για να αναγκαστούν τα κορίτσια να παντρευτούν σε παιδική ηλικία· λαμβάνοντας υπόψη ότι η έλλειψη γνώσεων γύρω από τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία έχουν ως αποτέλεσμα οι γονείς να μην έχουν επίγνωση των κινδύνων της πρώιμης εγκυμοσύνης·

ΚΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στους γάμους παιδιών, όπως σε όλους τους τομείς ενεργειών για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών, η κινητοποίηση των ανδρών και των αγοριών είναι καίριας σημασίας για την αντιμετώπιση των διακρίσεων λόγω φύλου και την αλλαγή των επιβλαβών παραδοσιακών πρακτικών που είναι βαθιά ριζωμένες στην κουλτούρα συγκεκριμένων κοινοτήτων·

ΚΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πρώιμοι και οι παιδικοί γάμοι παραμένουν ένα θέμα ταμπού το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί δημοσίως ούτως ώστε να τεθεί τέλος στην καθημερινή δυστυχία των εμπλεκόμενων κοριτσιών και νεαρών γυναικών και στη διαρκή παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της στήριξης και της δημοσιοποίησης του έργου δημοσιογράφων, καλλιτεχνών, φωτογράφων και ακτιβιστών που ασχολούνται με το ζήτημα των πρώιμων γάμων·

ΚΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εκστρατείες για την εξάλειψη των πρώιμων γάμων κοριτσιών και νεαρών γυναικών θα είναι επιτυχείς μόνο εφόσον γίνει αποδεκτή η σεξουαλικότητα των εφήβων και το δικαίωμά τους να λαμβάνουν οι ίδιες αποφάσεις για τα σώματά τους, τις σχέσεις τους και τη σεξουαλική τους δραστηριότητα· λαμβάνοντας υπόψη ότι για να μπορούν οι αποφάσεις αυτές να λαμβάνονται με πλήρη επίγνωση, πρέπει να διατίθενται, τόσο στις εφήβους όσο και στους γονείς τους, πληροφορίες σχετικά με τη σεξουαλικότητα και τις μεθόδους αντισύλληψης·

1.  καταδικάζει κάθε μορφή καταναγκαστικού γάμου, πρώιμου και καταναγκαστικού γάμου και κάθε άλλη επιβλαβή καταναγκαστική πρακτική που επιβάλλεται σε γυναίκες και κορίτσια, συμπεριλαμβανομένων των εφήβων και των μικρών κοριτσιών, στην Ευρώπη και στον υπόλοιπο κόσμο, δεδομένου ότι οι πρακτικές αυτές και, ειδικότερα η κακοποίηση ανηλίκου ηλικίας κάτω των 18 ετών, συνιστούν σοβαρή παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

2.  τονίζει ότι οι γάμοι παιδιών, οι πρώιμοι και οι καταναγκαστικοί γάμοι συνιστούν σοβαρή προσβολή του δικαιώματος ελεύθερης συναίνεσης·

3.  αναγνωρίζει ότι οι γάμοι παιδιών και οι καταναγκαστικοί γάμοι έχουν μετατραπεί σε πραγματικό πρόβλημα ακόμη και εντός της ΕΕ, απαιτώντας κοινή, αποφασιστική και συντονισμένη ενέργεια από όλα τα κράτη μέλη·

4.  καλεί τα κράτη μέλη να αρνούνται ενεργά να αναγνωρίσουν τους καταναγκαστικούς γάμους και να παρέχουν στα θύματα πλήρη βοήθεια στα θύματα, ανεξάρτητη από την οικογένειά τους·

5.  επισημαίνει ότι πολλοί γονείς οι οποίοι ζουν υπό συνθήκες δυσχέρειας και ακραίας φτώχειας σε καταυλισμούς προσφύγων αισθάνονται την ανάγκη να προστατεύσουν τις κόρες τους από την απειλή της σεξουαλικής βίας παντρεύοντάς τες με άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας· τονίζει, ωστόσο, ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα πρέπει να διατηρήσουν την ενότητα και τη συνοχή τους όσον αφορά την απόρριψη των αιτήσεων που υποβάλλονται από πρόσφυγες για νομική αναγνώριση γάμων στους οποίους ο ένας εκ των υποτιθέμενων συζύγων βρίσκεται σε παιδική ή εφηβική ηλικία· υπογραμμίζει ότι το καθεστώς του πρόσφυγα δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως έμμεσο νομικό μέσο για την αναγνώριση γάμων παιδιών στην Ευρώπη·

6.  συνιστά μια ολιστική και ολοκληρωμένη προσέγγιση για τους γάμους παιδιών, τους πρώιμους και τους καταναγκαστικούς γάμους, που σημαίνει την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων των παιδικών γάμων, συμπεριλαμβανομένης της ανισότητας μεταξύ των φύλων, της φτώχειας και της έλλειψης κοινωνικών και οικονομικών ευκαιριών· τονίζει ότι η ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου θα πρέπει να επεκταθεί πέραν των παραδοσιακών τομέων όπως η εκπαίδευση και η υγεία, και να εφαρμόζεται σε όλα τα άλλα πεδία πολιτικής, ενώ παράλληλα υπογραμμίζει τη σημασία της εκπαίδευσης ως ισχυρού εργαλείου για την πρόληψη των γάμων παιδιών και των πρόωρων και καταναγκαστικών γάμων·

7.  καλεί την ΕΕ να αναλάβει κεντρικό ρόλο στην καταπολέμηση αυτών των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, και καλεί την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) και την Επιτροπή κάνουν χρήση όλων των διαθέσιμων υφιστάμενων μέσων και ταυτόχρονα να παρουσιάσουν μια ειδική στρατηγική για τον προσδιορισμό των μέτρων που πρέπει να ληφθούν για την καταπολέμηση των πρώιμων και των καταναγκαστικών γάμων και των γάμων παιδιών και των άλλων πρακτικών που θίγουν τα κορίτσια και τις γυναίκες, όπως ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων, τα λεγόμενα εγκλήματα τιμής, η σεξουαλική δουλεία και η εμπορία ανθρώπων, και να προσδιορίσουν τους στόχους που θα πρέπει να τεθούν και την ειδική χρηματοδότηση προκειμένου να επιτευχθεί ο συνολικός στόχος της εξάλειψης έως το 2030 αυτών των μορφών γάμου, σε συμφωνία με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ (στόχος 5.3)· καλεί ως εκ τούτου την Επιτροπή και την ΕΥΕΔ να συμπεριλάβουν στην εν λόγω στρατηγική την αντιμετώπιση των έμφυλων στερεοτύπων και των διακριτικών κοινωνικών προτύπων που συμβάλλουν στην αποδοχή και τη συνέχιση της πρακτικής των ανωτέρω βλαβερών πρακτικών·

8.  υπενθυμίζει ότι η κατάργηση των γάμων παιδιών και των πρώιμων και καταναγκαστικών γάμων συγκαταλέγεται στις προτεραιότητες της εξωτερικής δράσης της ΕΕ στον τομέα της προώθησης των δικαιωμάτων των γυναικών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

9.  ζητεί από την Επιτροπή και την ΕΥΕΔ να καταρτίσουν ένα σχέδιο δράσης που να βοηθήσει στην καταπολέμηση των γάμων παιδιών, των πρόωρων και των καταναγκαστικών γάμων στο πλαίσιο των σχέσεων της ΕΕ με χώρες εταίρους και χώρες μη μέλη της, ιδίως στον τομέα της ανάπτυξης, και σε όλες τις εμπορικές συμφωνίες και τις συμφωνίες εταιρικών σχέσεων να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στο σεβασμό των δικαιωμάτων των γυναικών και των κοριτσιών κάνοντας, μεταξύ άλλων, χρήση της «ρήτρας ανθρωπίνων δικαιωμάτων»· ζητεί από την Επιτροπή και την ΕΥΕΔ να θέσουν αυτά τα ζητήματα ως προτεραιότητα στον πολιτικό διάλογο με τις χώρες εταίρους και, σε συνεργασία με όλους τους βασικούς συντελεστές, να θεσπίσουν απτά μέτρα για την εξάλειψη των επιβλαβών πρακτικών· ζητεί επίσης από τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν, στο πλαίσιο των σχέσεών τους με τρίτες χώρες, τις προσπάθειες καταπολέμησης των γάμων παιδιών και των πρώιμων και καταναγκαστικών γάμων·

10.  επικροτεί τη δρομολόγηση της κοινής παγκόσμιας πρωτοβουλίας της ΕΕ και του ΟΗΕ για την ισότητα των φύλων —την « Spotlight Initiative » («Πρωτοβουλία-Φάρος»)— που αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της σεξουαλικής και της έμφυλης βίας και των επιβλαβών πρακτικών, όπως ο πρώιμος καταναγκαστικός γάμος, ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων (FGM) ή η εμπορία ανθρώπων· διαπιστώνει, ωστόσο, ότι η πρωτοβουλία Spotlight διαλαμβάνει κατά κύριο λόγο στοιχεία του θεματολογίου που ήδη είναι κοινού ενδιαφέροντος παγκοσμίως· υπογραμμίζει, συνεπώς, την ανάγκη προώθησης της ισότητας των φύλων με πιο ολοκληρωμένο τρόπο, μέσω ενός κατάλληλου συνδυασμού προγραμμάτων και μεθόδων· ζητεί από την Επιτροπή να αξιοποιήσει την ενδιάμεση αξιολόγηση των διεθνών προγραμμάτων συνεργασίας για να αυξήσει τη χρηματοδότηση της Δέσμης Πόρων για την Ισότητα των Φύλων, ώστε να ενσωματωθεί η διάσταση του φύλου στη διμερή συνεργασία και μέσω θεματικών προγραμμάτων·

11.  καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη να συνεργαστούν με τη Μονάδα του ΟΗΕ για τις Γυναίκες (UN Women), το Ταμείο του ΟΗΕ για τα Παιδιά (UNICEF), το Ταμείο του ΟΗΕ για τον Πληθυσμό (UNFPA) και άλλους εταίρους, συμπεριλαμβανομένων των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, της διασποράς και των ενώσεων μεταναστών, προκειμένου να προβληθεί το ζήτημα των γάμων παιδιών, των πρώιμων και καταναγκαστικών γάμων, μέσα από μια εστίαση στη χειραφέτηση των γυναικών, μεταξύ άλλων χάρη στην εκπαίδευση, την οικονομική χειραφέτηση και την αυξημένη συμμετοχή στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, και μέσα από την εστίαση στην προστασία και την προαγωγή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλων των γυναικών και των κοριτσιών, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας·

12.  επισημαίνει την ανάγκη να έχουν οι ευρωπαϊκοί πόροι για την εξωτερική δράση ως προϋπόθεση την αποτελεσματική εφαρμογή μέτρων που θα αποβλέπουν στην κατάργηση των πρώιμων και καταναγκαστικών γάμων·

13.  προτρέπει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν τη διάσταση του φύλου στα προγράμματα οικοδόμησης της ειρήνης και μετασυγκρουσιακής ανασυγκρότησης, να αναπτύξουν προγράμματα βιοπορισμού και εκπαίδευσης για κορίτσια και γυναίκες θύματα πρώιμων και καταναγκαστικών γάμων, και να διευκολύνουν την πρόσβασή τους σε υπηρεσίες υγείας και αναπαραγωγικής υγείας στις περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις·

14.  τονίζει την ανάγκη χρηματοδότησης προγραμμάτων πρόληψης των γάμων παιδιών με σκοπό τη δημιουργία ενός κοινωνικού περιβάλλοντος όπου τα κορίτσια θα μπορούν να αναπτύσσουν πλήρως τις δυνατότητές τους, μεταξύ άλλων και μέσω της εκπαίδευσης, της υλοποίησης κοινωνικών και οικονομικών προγραμμάτων για κορίτσια που είναι εκτός σχολικής εκπαίδευσης, μέσω συστημάτων προστασίας των παιδιών, καταφυγίων για κορίτσια και γυναίκες, παροχής νομικών συμβουλών και ψυχολογικής υποστήριξης· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν στις εξωτερικές δράσεις τους για τη διάθεση επαρκών πόρων στα ανωτέρω προγράμματα και δραστηριότητες· καλεί ακόμη την Επιτροπή να διενεργεί συστηματική αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των υφιστάμενων προγραμμάτων της και της χρήσης της διαθέσιμης χρηματοδότησης για την πρόληψη των πρώιμων γάμων, ώστε τα προγράμματα να εφαρμόζονται στις περιοχές και χώρες όπου οι γάμοι παιδιών εμφανίζουν τα υψηλότερα ποσοστά· προτρέπει τις αντιπροσωπείες της ΕΕ να τηρήσουν τη δέσμευση της ΕΕ στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης σε θέματα φύλου 2016-2020, περί στενής παρακολούθησης της κατάστασης και ανάπτυξης ειδικών προγραμμάτων για την υποστήριξη των τοπικών νομοθετικών δράσεων·

15.  τονίζει την ανάγκη να αναπτυχθούν προγράμματα χειραφέτησης των κοριτσιών και των νέων γυναικών ως βασική στρατηγική για την πρόληψη και αποθάρρυνση των πρώιμων γάμων, μέσα από τη βελτίωση της αυτοεκτίμησής τους και την καλύτερη γνώση των δικαιωμάτων τους, συμπεριλαμβανομένου του νόμιμου δικαιώματος να αρνηθούν το γάμο·

16.  τονίζει ότι η κατάργηση των γάμων παιδιών και των πρώιμων και καταναγκαστικών γάμων θα έχει πολύ θετικό αντίκτυπο στο μορφωτικό επίπεδο των κοριτσιών και των παιδιών τους, θα συμβάλει στο να τεκνοποιούν οι γυναίκες λιγότερο, και θα μπορούσε να αυξήσει τα προσδοκώμενα έσοδά τους και το επίπεδο διαβίωσης του νοικοκυριού·

17.  υπενθυμίζει ότι η επικοινωνία με τις κοινότητες σε τοπικό επίπεδο είναι καίριας σημασίας για να βοηθηθούν αυτές να ξεπεράσουν τις παραδοσιακές και διακριτικές αντιλήψεις σχετικά με την πρόσβαση των κοριτσιών στην εκπαίδευση, ώστε έτσι να βελτιωθούν οι ευκαιρίες απασχόλησης των γυναικών προκειμένου αυτές να εξασφαλίζουν τον βιοπορισμό των ιδίων αλλά και των οικογενειών τους·

18.  ενθαρρύνει την ανάπτυξη προγραμμάτων ευαισθητοποίησης με τη συμμετοχή όλων των ηγετών των τοπικών κοινοτήτων, και την εκπαίδευση αυτών σχετικά με τις δυσμενείς επιπτώσεις παραδόσεων όπως ο πρώιμος γάμος ούτως ώστε, στη συνέχεια, να αναλάβουν αυτοί ενεργό ρόλο στην ευαισθητοποίηση της κοινότητάς τους·

19.  υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη ενημέρωσης και διαπαιδαγώγησης ανδρών και αγοριών, ώστε να προσφέρουν την υποστήριξή τους σε μέτρα υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των παιδιών και των γυναικών·

20.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν ενιαία, συνολικά και συντονισμένα μέτρα για την πρόληψη και καταπολέμηση όλων των μορφών βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών, συμπεριλαμβανομένων των γάμων παιδιών, των πρώιμων και των καταναγκαστικών γάμων, διευκολύνοντας ειδικότερα την πρόσβαση των θυμάτων στη δικαιοσύνη και ενισχύοντας τους μηχανισμούς προστασίας των παιδιών, και να παρέχουν παράλληλα καλύτερη στήριξη και μεγαλύτερη και καλύτερη πρόσβαση σε όσες μη κυβερνητικές οργανώσεις εργάζονται για την εξάλειψη αυτών των πρακτικών·

21.  ζητεί από όλα τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν πλήρως τους νόμους που απαγορεύουν τους γάμους παιδιών, τους πρώιμους και καταναγκαστικούς γάμους, διασφαλίζοντας την πρόσβαση στη δικαιοσύνη, συμπεριλαμβανομένων των ένδικων μέσων, και θεσπίζοντας δομές και προγράμματα για την παροχή στήριξης, βοήθειας και προστασίας στα θύματα γάμων παιδιών, πρώιμων και καταναγκαστικών γάμων, μεταξύ άλλων με ασφαλή κέντρα υποδοχής και με τη συνδρομή ειδικευμένου γυναικείου προσωπικού όπως μαιευτήρων, γυναικολόγων, ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών· ζητεί επ’ αυτού από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την αποτελεσματική εφαρμογή της οδηγίας της ΕΕ για τα θύματα, βελτιώνοντας ειδικότερα την πρόσβαση των θυμάτων της βίας κατά των γυναικών στις υπηρεσίες γενικής και εξειδικευμένης υποστήριξης των θυμάτων, και δημιουργώντας αποτελεσματικούς μηχανισμούς υποβολής αναφορών που θα σέβονται την ανωνυμία και το απόρρητο των θυμάτων ώστε να ενθαρρύνονται τα θύματα καταναγκαστικών γάμων να αναφέρουν το αδίκημα χωρίς φόβο περαιτέρω στιγματισμού τους·

22.  ζητεί από την ΕΕ και τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν εγκαταστάσεις και κατάρτιση στους εργαζόμενους της υγείας ώστε αυτοί να μπορούν να παρέχουν εμπιστευτικές και αντικειμενικές, φιλικές προς τους νέους, υπηρεσίες, πληροφορίες και πόρους που να πληρούν τα πρότυπα του ΠΟΥ σχετικά με την ισονομία, την προσβασιμότητα, την αποδοχή, την καταλληλότητα και την αποτελεσματικότητα·

23.  προτρέπει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να οργανώσουν εκστρατείες ευαισθητοποίησης για το συγκεκριμένο φαινόμενο, τις επιπτώσεις του και τα διαθέσιμα μέσα έννομης προστασίας σε ολόκληρη την ΕΕ, ακόμη και στους καταυλισμούς προσφύγων και στις υποψήφιες προς ένταξη χώρες·

24.  επικροτεί τη δημιουργία νέας καταχώρισης («alert») στο Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την προστασία παιδιών που διατρέχουν κίνδυνο σύναψης καταναγκαστικού γάμου·

25.  επισημαίνει ότι το άρθρο 37 της σύμβασης του 2011 του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας (Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης) ορίζει ότι τα συμβαλλόμενα κράτη υποχρεούνται να ποινικοποιήσουν «τη σκόπιμη ενέργεια εξαναγκασμού ενός ενήλικα ή ενός παιδιού να συνάψει γάμο»· θεωρεί ως εκ τούτου λυπηρό το ότι μόνο 12 κράτη μέλη της ΕΕ έχουν ποινικοποιήσει τον καταναγκαστικό γάμο και υπενθυμίζει ότι, βάσει των απαιτήσεων της σύμβασης, τα θύματα τα οποία μεταφέρθηκαν σε άλλη χώρα όπου χάνουν το δικαίωμα διαμονής στην ΕΕ ως αποτέλεσμα καταναγκαστικού γάμου, θα πρέπει να δικαιούνται πραγματική προσφυγή για να ανακτήσουν το καθεστώς διαμονής τους· καλεί τα κράτη μέλη που δεν το έχουν ακόμη πράξει να προβούν χωρίς καθυστέρηση στην κύρωση της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης(7)·

26.  ζητεί από τα κράτη μέλη να εξασφαλίζουν στις ενήλικες και ανήλικες μετανάστριες αυτόνομη άδεια διαμονής, ανεξάρτητα από το καθεστώς του συζύγου ή του συντρόφου τους, ιδίως όσον αφορά τα θύματα σωματικής και ψυχολογικής βίας, όπου συμπεριλαμβάνονται και οι καταναγκαστικοί ή προσυμφωνημένοι γάμοι, και να εγγυηθούν ότι θα λαμβάνονται όλα τα διοικητικά μέτρα για την προστασία τους, συμπεριλαμβανομένης της αποτελεσματικής πρόσβασής τους σε μηχανισμούς συνδρομής και προστασίας·

27.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να θεσπίσουν μέτρα για την αποθάρρυνση και, όπου απαιτείται, την τιμωρία γονέων —είτε είναι πολίτες της ΕΕ είτε όχι— που προσφέρουν τις ανήλικες κόρες τους ως νύφες, μέσω ταξιδιών τόσο στις χώρες καταγωγής τους όσο —ακόμη χειρότερα— εντός των συνόρων της ίδιας της ΕΕ·

28.  αναγνωρίζει ότι οι περισσότερες χώρες τον κόσμο διαθέτουν νόμους που ορίζουν ένα ελάχιστο όριο ηλικίας για τη σύναψη γάμου, ωστόσο τονίζει ότι πολλές χώρες προβλέπουν εξαιρέσεις από το ελάχιστο όριο ηλικίας σύναψης γάμου, κυρίως κατόπιν γονικής συναίνεσης ή άδειας του δικαστηρίου, και ότι αυτές θα πρέπει να αποτελέσει ζήτημα για την Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας· καλεί τα κράτη μέλη και τις χώρες μη μέλη της ΕΕ που δεν το έχουν ακόμη πράξει να ποινικοποιήσουν τους καταναγκαστικούς και τους πρώιμους γάμους, αναθεωρώντας μεταξύ άλλων το ελάχιστο όριο ηλικίας, ανεξάρτητα από τη γονική συναίνεση, να απαιτήσουν την πλήρη συναίνεση των δυο συζύγων και να επιβάλλουν κυρώσεις σε όσους εξαναγκάζουν ένα άλλο άτομο σε γάμο·

29.  προτείνει να συμπεριληφθεί ρητά ο καταναγκαστικός γάμος ως μορφή εμπορίας ανθρώπων στο άρθρο 2 της οδηγίας 2011/36/ΕΕ για την πρόληψη και την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και για την προστασία των θυμάτων της και να ληφθεί μέριμνα για την ανάπτυξη κοινής πολιτικής και κοινού ορισμού σχετικά με τον καταναγκαστικό γάμο, ο οποίος θα πρέπει να χρησιμοποιείται με συνέπεια σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο στις πολιτικές και στις διατάξεις του αστικού και ποινικού δικαίου για τον καταναγκαστικό γάμο·

30.  ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να παρακολουθούν τις περιπτώσεις γάμων παιδιών, πρώιμων και καταναγκαστικών γάμων που συνάπτονται εντός της ΕΕ και να εξετάσουν τη δυνατότητα θέσπισης ενιαίων νομικών προτύπων στη διαδικασία αντιμετώπισης των περιπτώσεων γάμων παιδιών και πρώιμων γάμων·

31.  ενθαρρύνει την εξέταση του ενδεχόμενου να καταστεί υποχρεωτική η καταχώριση των γεννήσεων στις χώρες όπου επικρατούν οι γάμοι παιδιών, οι πρώιμοι και οι καταναγκαστικοί γάμοι, δεδομένου ότι η μη καταχώριση μπορεί να οδηγεί σε αυξημένο κίνδυνο σύναψης τέτοιων γάμων·

32.  ζητεί από την Επιτροπή να δημιουργήσει μια ευρωπαϊκή βάση δεδομένων για την παρακολούθηση και αναφορά καταναγκαστικών γάμων και άλλων έμφυλων μορφών παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής εκμετάλλευσης·

33.  ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν ένα συνεκτικό σύστημα συλλογής δεδομένων για τους γάμους παιδιών, τους πρώιμους και καταναγκαστικούς γάμους, με διαχωρισμένα κατά φύλο στοιχεία, δεδομένου ότι τα άρτια και αξιόπιστα στοιχεία είναι βασικά για τη χάραξη τεκμηριωμένης πολιτικής και καλύτερα στοχευμένων παρεμβάσεων·

34.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εκπονήσουν ειδικές μελέτες με βάση τα συλλεγόμενα δεδομένα προκειμένου να υπάρξει σαφής εικόνα του φαινομένου σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με ειδικές πληροφορίες για κάθε κράτος μέλος·

35.  υπογραμμίζει την αρνητική επίδραση της ανθρωπιστικής κρίσης, των συγκρούσεων και των φυσικών καταστροφών στο φαινόμενο των γάμων παιδιών και των πρώιμων γάμων· τονίζει, συνεπώς, την ανάγκη συνδυασμού των αναπτυξιακών και των ανθρωπιστικών προσπαθειών·

36.  υπενθυμίζει την ανάγκη προαγωγής και προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων όλων των γυναικών και όλων των κοριτσιών, και ιδίως του δικαιώματος να εκφράζουν τη σεξουαλικότητά τους και να αποφασίζουν ελεύθερα και υπεύθυνα για τη σεξουαλικότητά τους, και ειδικότερα για τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία τους, χωρίς να υφίστανται εξαναγκασμό, διακρίσεις ή βία·

37.  υπογραμμίζει ότι ο καθολικός σεβασμός της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και των συναφών δικαιωμάτων, (SRHR) και η πρόσβαση σε αυτά, συμβάλλουν στην επίτευξη όλων των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης που συνδέονται με την υγεία, όπως είναι η προγεννητική φροντίδα και τα μέτρα για την αποφυγή γεννήσεων υψηλού κινδύνου και τη μείωση της βρεφικής και παιδικής θνησιμότητας· επισημαίνει ότι η πρόσβαση σε οικογενειακό προγραμματισμό, σε υπηρεσίες μητρικής υγείας και σε υπηρεσίες ασφαλούς και νόμιμης άμβλωσης αποτελούν σημαντικά στοιχεία για τη διάσωση της ζωής γυναικών και κοριτσιών· ανησυχεί από το γεγονός ότι καμία αντιπροσωπεία της ΕΕ στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική στην Ευρώπη και την Κεντρική Ασία, δεν επιλέγει οποιονδήποτε δείκτη SRHR (σχετικό με τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία και τα συναφή δικαιώματα), παρά τις σημαντικές ανάγκες στις εν λόγω περιοχές για τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία και τα συναφή δικαιώματα· ζητεί από τις αντιπροσωπείες της ΕΕ στις εν λόγω περιοχές να επανεκτιμήσουν αυτά τα ανησυχητικά αριθμητικά στοιχεία προκειμένου να εξακριβωθεί κατά πόσον μπορεί να συνδέονται με ανακριβείς αναφορές ή αν είναι αναγκαίο να συμπληρωθούν τα τρέχοντα προγράμματα με στοχευμένες δράσεις στον τομέα της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και των συναφών δικαιωμάτων (SRHR)·

38.  υπενθυμίζει ότι, χωρίς να παραβλέπεται ότι το επίκεντρο πρέπει να είναι η πρόληψη των πρώιμων γάμων, η ΕΕ, τα κράτη μέλη και οι τρίτες χώρες θα πρέπει επίσης να στηρίζουν τις νέες γυναίκες που είναι ήδη παντρεμένες, βοηθώντας τες να αποκτήσουν επίγνωση των δικαιωμάτων τους στο θέμα της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας, για παράδειγμα του δικαιώματος αντισύλληψης·

39.  καταδικάζει την επαναφορά και επέκταση του «κανόνα της παγκόσμιας μέγγενης» (Global Gag Rule), καθώς και τον αντίκτυπό του στην υγεία των γυναικών και των κοριτσιών· υπενθυμίζει ότι πλήττονται περισσότερο οι πληθυσμοί που βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συνήθως δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες «λόγω στίγματος, φτώχειας, τοποθεσίας, βίας ή κατάστασης σχετιζόμενης με τον ιό HIV»·

40.  επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να υποστηρίξουν προορατικά τα δικαιώματα των γυναικών και των κοριτσιών παγκοσμίως και να αυξήσουν σημαντικά τόσο την εθνική όσο και την ενωσιακή αναπτυξιακή χρηματοδότηση για τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία και τα συναφή δικαιώματα, ιδίως όσον αφορά την πρόσβαση στον έλεγχο των γεννήσεων και τις ασφαλείς και νόμιμες αμβλώσεις, με στόχο τη μείωση του χρηματοδοτικού ελλείμματος που άφησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στον συγκεκριμένο τομέα·

41.  στηρίζει θερμά την πρωτοβουλία «She Decides» («Εκείνη αποφασίζει») και ζητεί από την ΕΕ και τα κράτη μέλη να αυξήσουν την υποστήριξή τους στην εν λόγω πρωτοβουλία και στις άλλες προσπάθειες στον τομέα της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και των συναφών δικαιωμάτων (SRHR)·

42.  εκτιμά πως η αύξηση του αριθμού των γυναικών σε θέσεις λήψεις πολιτικών και οικονομικών αποφάσεων μπορεί να βοηθήσει στη θέσπιση της αναγκαίας νομοθεσίας και στην παροχή μεγαλύτερης στήριξης στους φορείς και στις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που εργάζονται για την πρόληψη των πρώιμων και καταναγκαστικών γάμων.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

12.4.2018

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

19

1

3

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Daniela Aiuto, Beatriz Becerra Basterrechea, Malin Björk, Vilija Blinkevičiūtė, Anna Maria Corazza Bildt, Iratxe García Pérez, Anna Hedh, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Florent Marcellesi, Angelika Mlinar, Marijana Petir, João Pimenta Lopes, Ελισσάβετ Βόζεμπεργκ-Βρυωνίδη, Jadwiga Wiśniewska

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Lívia Járóka, Urszula Krupa, Κωνσταντίνα Κούνεβα, Nosheena Mobarik, Jordi Solé, Marc Tarabella, Mylène Troszczynski, Julie Ward

Αναπληρωτές (άρθρο 200 παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Margrete Auken

ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

19

+

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Beatriz Becerra Basterrechea, Angelika Mlinar

ECR

Nosheena Mobarik

EFDD

Daniela Aiuto

GUE/NGL

Malin Björk, Κωνσταντίνα Κούνεβα, João Pimenta Lopes

PPE

Anna Maria Corazza Bildt, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Lívia Járóka, Ελισσάβετ Βόζεμπεργκ-Βρυωνίδη

S&D

Vilija Blinkevičiūtė, Iratxe García Pérez, Anna Hedh, Marc Tarabella, Julie Ward

VERTS/ALE

Margrete Auken, Florent Marcellesi, Jordi Solé

1

-

PPE

Marijana Petir

3

0

ECR

Urszula Krupa, Jadwiga Wiśniewska

ENF

Mylène Troszczynski

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή

(1)

Οριζόμενοι ως «γάμοι συναπτόμενοι χωρίς την ελεύθερη και έγκυρη συναίνεση ενός εκ των δυο συζύγων, ή πριν από την ηλικία των 18 ετών σύμφωνα με τη Σύμβαση του ΟΗΕ της 7ης Νοεμβρίου 1962 για τη Συναίνεση σε Γάμο, το Ελάχιστο Όριο Ηλικίας Σύναψης Γάμου και την Επίσημη Καταχώριση των γάμων και το Ψήφισμα 1468 (2005) της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης για τους καταναγκαστικούς τους γάμους ανηλίκων».

(2)

«Motherhood in Childhood. Facing the challenge of adolescent pregnancy», έκθεση του Ταμείου του ΟΗΕ για τον Πληθυσμό (UNFPA), 2013.

(3)

Free to live, free to learn, free form harm», έκθεση της οργάνωσης «Save the Children», 11 Οκτωβρίου 2016.

(4)

«Motherhood in Childhood. Facing the challenge of adolescent pregnancy», έκθεση του Ταμείου του ΟΗΕ για τον Πληθυσμό (UNFPA), 2013.

(5)

Ψήφισμα 69/156 της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, της 18 Δεκεμβρίου 2014, σχετικά με τους παιδικούς, πρώιμους και καταναγκαστικούς γάμους.

(6)

Global Synthesis Report 2017 (Οι οικονομικές επιπτώσεις των γάμων παιδιών: παγκόσμια συγκεφαλαιωτική έκθεση 2017).

(7)

‘Forced marriage from a gender perspective’, Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Πολιτικών, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (2016).

2 Κατάλογος χωρών που επικύρωσαν τη Σύμβαση: https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/210/signatures?desktop=true


ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

16.5.2018

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

45

2

2

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Lars Adaktusson, Michèle Alliot-Marie, Francisco Assis, Petras Auštrevičius, Goffredo Maria Bettini, Elmar Brok, Klaus Buchner, Fabio Massimo Castaldo, Aymeric Chauprade, Javier Couso Permuy, Arnaud Danjean, Eugen Freund, Sandra Kalniete, Tunne Kelam, Wajid Khan, Eduard Kukan, Arne Lietz, Barbara Lochbihler, Sabine Lösing, Tamás Meszerics, Francisco José Millán Mon, Clare Moody, Javier Nart, Pier Antonio Panzeri, Ioan Mircea Paşcu, Tonino Picula, Julia Pitera, Cristian Dan Preda, Jozo Radoš, Michel Reimon, Alyn Smith, Dubravka Šuica, Charles Tannock, László Tőkés, Ivo Vajgl, Σοφία Σακοράφα

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

David Coburn, Marek Jurek, Norica Nicolai, Urmas Paet, Soraya Post, Marie-Christine Vergiat, Željana Zovko

Αναπληρωτές (άρθρο 200, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Charles Goerens, Heidi Hautala, Renate Weber, Francis Zammit Dimech, Joachim Zeller, Jaromír Štětina


ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

45

+

ALDE

Petras Auštrevičius, Charles Goerens, Javier Nart, Norica Nicolai, Urmas Paet, Jozo Radoš, Ivo Vajgl, Renate Weber

EFDD

Fabio Massimo Castaldo, Aymeric Chauprade

GUE/NGL

Javier Couso Permuy, Sabine Lösing, Σοφία Σακοράφα, Marie-Christine Vergiat

PPE

Lars Adaktusson, Michèle Alliot-Marie, Elmar Brok, Arnaud Danjean, Sandra Kalniete, Tunne Kelam, Eduard Kukan, Francisco José Millán Mon, Julia Pitera, Cristian Dan Preda, László Tőkés, Joachim Zeller, Željana Zovko, Jaromír Štětina, Dubravka Šuica

S&D

Francisco Assis, Goffredo Maria Bettini, Eugen Freund, Wajid Khan, Arne Lietz, Clare Moody, Pier Antonio Panzeri, Ioan Mircea Paşcu, Tonino Picula, Soraya Post

VERTS/ALE

Klaus Buchner, Heidi Hautala, Barbara Lochbihler, Tamás Meszerics, Michel Reimon, Alyn Smith

2

EFDD

David Coburn

PPE

Francis Zammit Dimech

2

0

ECR

Marek Jurek, Charles Tannock

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή

Τελευταία ενημέρωση: 21 Ιουνίου 2018Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου