Procedura : 2017/2278(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0229/2018

Teksty złożone :

A8-0229/2018

Debaty :

PV 04/10/2018 - 4
CRE 04/10/2018 - 4

Głosowanie :

PV 04/10/2018 - 7.4
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2018)0378

SPRAWOZDANIE     
PDF 826kWORD 84k
27.6.2018
PE 618.122v02-00 A8-0229/2018

w sprawie pakietu dotyczącego strategii udzielania zamówień publicznych

(2017/2278(INI))

Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

Sprawozdawca: Carlos Coelho

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 ZAŁĄCZNIK: WYKAZ PODMIOTÓW LUB OSÓB, OD KTÓRYCH SPRAWOZDAWCA OTRZYMAŁ INFORMACJE
 OPINIA Komisji Handlu Międzynarodowego
 STANOWISKO W FORMIE POPRAWEK PRZEDSTAWIONE PRZEZ KomisjĘ Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności
 INFORMACJE O PRZYJĘCIUPRZEZ KOMISJĘ PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWĄ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie pakietu dotyczącego strategii udzielania zamówień publicznych

(2017/2278(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 października 2017 r. pt. „Skuteczne zamówienia publiczne dla Europy” (COM(2017)0572),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 października 2017 r. pt. „Wspieranie inwestycji poprzez dobrowolny mechanizm oceny ex ante aspektów dotyczących procedury udzielania zamówień publicznych w przypadku dużych projektów infrastrukturalnych” (COM(2017)0573),

–  uwzględniając zalecenie Komisji (UE) 2017/1805 z dnia 3 października 2017 r. w sprawie profesjonalizacji zamówień publicznych – Budowanie struktur na potrzeby profesjonalizacji zamówień publicznych (C(2017)6654)(1),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającą dyrektywę 2004/18/WE(2),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylającą dyrektywę 2004/17/WE(3),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji(4),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie przeglądu praktycznego stosowania jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia (ESPD) (COM(2017)0242),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/55/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie fakturowania elektronicznego w zamówieniach publicznych(5),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 11 października 2017 r. w sprawie oceny normy europejskiej dotyczącej fakturowania elektronicznego zgodnie z dyrektywą 2014/55/UE (COM(2017)0590),

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 14 lutego 2018 r.,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów oraz opinię przedstawioną przez Komisję Handlu Międzynarodowego, a także stanowisko w formie poprawek przedstawione przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (A8-0229/2018),

A.  mając na uwadze, że pełny potencjał zamówień publicznych, który wspomoże tworzenie konkurencyjnej społecznej gospodarki rynkowej, musi jeszcze zostać uwolniony, oraz mając na uwadze, że ponad 250 tys. organów publicznych w Unii wydaje rocznie ok. 14 % PKB, czyli blisko 2000 mld EUR, na zakup usług, robót i dostaw;

B.  mając na uwadze, że zamówienia publiczne dotyczą wydatkowania znacznej kwoty pieniędzy podatników, co oznacza, że należy je realizować w sposób etyczny, przy zachowaniu przejrzystości i uczciwości oraz w najbardziej efektywny sposób pod względem zarówno kosztów, jak i zapewnianej jakości, tak aby dostarczać obywatelom towary i usługi wysokiej jakości;

C.  mając na uwadze, że prawidłowe stosowanie przepisów dotyczących zamówień publicznych jest niezbędne do wzmacniania jednolitego rynku oraz rozwoju unijnych przedsiębiorstw i tworzenia miejsc pracy w Unii, oraz mając na uwadze, że inteligentne wykorzystanie zamówień publicznych może stanowić narzędzie strategiczne służące osiągnięciu celów UE w zakresie inteligentnego, zrównoważonego i sprzyjającego integracji społecznej rozwoju, przyspieszając przejście na bardziej zrównoważone łańcuchy dostaw i modele biznesowe;

D.  mając na uwadze, że w przypadku transpozycji przepisów UE dotyczących zamówień publicznych i koncesji konieczna jest pełna transpozycja i wdrożenie prawa UE, tak aby ułatwić MŚP ubieganie się o zamówienia publiczne i obniżać związane z tym koszty przy pełnym poszanowaniu unijnych zasad przejrzystości i konkurencji;

E.  mając na uwadze, że Komisja uruchomiła w dniu 3 października 2017 r. ukierunkowane konsultacje dotyczące projektu wytycznych dotyczących udzielania zamówień publicznych w zakresie innowacji, a w dniu 7 grudnia 2017 r. ukierunkowane konsultacje na temat zakresu i struktury przewodnika Komisji o społecznie odpowiedzialnych zamówieniach publicznych;

F.  mając na uwadze, że według sondażu z 2016 r., jak wspomniano w komunikacie Komisji COM(2017)0572, tylko cztery państwa członkowskie korzystały z technologii cyfrowych na wszystkich głównych etapach zamówień publicznych, takich jak elektroniczna publikacja ogłoszeń, elektroniczny dostęp do dokumentów przetargowych, elektroniczne zgłaszanie ofert, elektroniczna ocena ofert, elektroniczne przyznawanie zamówień, e-zlecenia, e-fakturowanie i e-płatności;

G.  mając na uwadze, że zgodnie z zestawieniem tematycznym z zakresu europejskiego semestru dotyczącym zamówień publicznych, które opublikowano w listopadzie 2017 r., liczba postępowań o udzielenie zamówienia, w których złożono tylko jedną ofertę, wzrosła z 14 % do 29 % w latach 2006–2016, oraz mając na uwadze, że zgodnie z komunikatem Komisji COM(2017)0572 „MŚP zdobywają tylko 45 % wartości zamówień publicznych powyżej progów wartości UE, co jest wynikiem bez wątpienia niższym w stosunku do znaczenia tych przedsiębiorstw w gospodarce”;

H.  mając na uwadze, że nowe zasady wprowadzone dyrektywami z 2014 r., które ułatwiają udzielanie zamówień publicznych i nakładają więcej kontroli, powinny przyczynić się do wdrożenia strategii „Europa 2020” na rzecz zrównoważonej, bardziej społecznej, innowacyjnej i inkluzywnej gospodarki;

I.  mając na uwadze, że według komunikatu Komisji COM(2017)0572 w sprawie skutecznych zamówień publicznych dla Europy w przypadku 55 % procedur zamówień publicznych wyłącznym kryterium udzielenia zamówienia jest nadal najniższa cena, a nie na przykład strategiczne kryteria społeczne i środowiskowe;

J.  mając na uwadze, że Unia Europejska jest zaangażowana w realizację celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych;

K.  mając na uwadze, że niezwykle istotne jest, aby dostawcy ufali, że unijne systemy zamówień publicznych oferują proste i przystępne, skomputeryzowane procedury, pełną przejrzystość, uczciwość i bezpieczeństwo danych;

Ramy prawne i wdrażanie

1.  przyjmuje z zadowoleniem – niemal cztery lata po zakończeniu szeroko zakrojonego przeglądu unijnych ram prawnych dotyczących zamówień publicznych – zestaw środków o charakterze nieustawodawczym zaproponowanych przez Komisję i spodziewa się, że będzie on bodźcem do lepszego wdrażania;

2.  wyraża głębokie rozczarowanie tempem, w jakim wiele państw członkowskich dokonuje transpozycji dyrektyw z 2014 r. w dziedzinie zamówień publicznych, oraz wieloma opóźnieniami i ubolewa nad faktem, że Komisja musiała wszcząć postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wobec niektórych państw członkowskich; domaga się szybkiego zakończenia transpozycji dyrektyw we wszystkich państwach członkowskich bez dalszej zwłoki;

3.  wyraża zaniepokojenie z powodu kolejnej rundy terminów przewidzianych w dyrektywach dotyczących zamówień elektronicznych i pełnego przejścia państw członkowskich na e-zamówienia, w tym e-fakturowanie; podkreśla, że w państwach członkowskich potrzebne są agendy cyfrowe, w których powinno się uwzględniać promowanie w pełni elektronicznych zamówień publicznych;

4.  wzywa Komisję do szybkiego sfinalizowania wytycznych dotyczących udzielania zamówień publicznych w zakresie innowacji i przewodnika dotyczącego odpowiedzialnych społecznie zamówień publicznych, w celu ułatwienia wdrożenia odpowiednich przepisów prawnych w państwach członkowskich;

5.  zwraca się do Komisji o lepszą i jaśniejszą organizację przewodników i innych narzędzi opracowywanych, aby pomóc państwom członkowskim we wdrażaniu ram zamówień publicznych, w sposób bardziej przyjazny dla użytkowników i ułatwiający im dostęp, w formie ułatwiającej wszystkim praktyczne korzystanie z nich, przy jednoczesnym zwróceniu uwagi na dostępne wersje językowe;

6.  z zadowoleniem przyjmuje nowe praktyczne wytyczne dotyczące zamówień publicznych z lutego 2018 r., mające na celu służenie pomocą krajowym, regionalnym i lokalnym urzędnikom publicznym w zapewnieniu skutecznych i przejrzystych procedur zamówień publicznych dla projektów finansowanych przez UE;

Strategiczne i skoordynowane zamówienia

7.  stwierdza, że obecne prawodawstwo unijne bardziej niż kiedykolwiek pozwala na wykorzystanie zamówień publicznych jako instrumentu strategicznego do promowania celów polityki UE, i zachęca państwa członkowskie do jak najlepszego wykorzystania tego potencjału; przypomina, że zamówienia publiczne są również ważnym narzędziem na szczeblu regionalnym i lokalnym i zachęca do organizowania wysłuchań publicznych i konsultacji z użytkownikami końcowymi produktów i usług;

8.  apeluje o częste korzystanie z innowacyjnych zamówień publicznych, dzięki którym osiągnięty zostanie inteligentny, zielony i sprzyjający włączeniu społecznemu wzrost, a gospodarka o obiegu zamkniętym zostanie wzmocniona; podkreśla znaczenie gospodarki o obiegu zamkniętym, a także nowe możliwości oferowane przez nowe dyrektywy w sprawie zamówień publicznych, jeśli chodzi o ponownie wykorzystane, naprawione, przerobione, odnowione oraz inne zrównoważone i zasobooszczędne towary i usługi, produkty i rozwiązania;

9.  wzywa państwa członkowskie do korzystania z zamówień publicznych w sposób strategiczny w celu promowania inteligentnego, zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu, w tym w odniesieniu do MŚP i przedsiębiorstw społecznych; podkreśla, że wymaga to od państw członkowskich systematycznego sygnalizowania takich polityk na najwyższym szczeblu oraz wspierania w tym celu instytucji zamawiających i praktyków w administracji publicznej;

10.  zwraca uwagę, jak ważne jest, aby warunki przetargowe nie były nadmiernie kłopotliwe i by wszystkie przedsiębiorstwa, w tym MŚP, miały dostęp do zamówień publicznych;

11.  przyjmuje z zadowoleniem przykład, jakim jest przyjęcie krajowych strategii zamówień publicznych, i zachęca więcej państw członkowskich, by podążały za tym przykładem w celu unowocześnienia i usprawnienia własnych systemów zamówień publicznych i podniesienia w ten sposób ich wydajności; podkreśla, że udzielanie zamówień publicznych to obszar przekrojowy dla wielu sektorów administracji publicznej, dlatego oprócz koordynacji niezbędna jest struktura administracyjna przewidująca udział najważniejszych podmiotów, tak aby podstawowe decyzje były podejmowane na zasadzie współpracy i akceptowane przez wszystkie zainteresowane strony;

12.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że wiele państw członkowskich ustanowiło przepisy dotyczące wykorzystania kryteriów jakości (w tym kryterium relacji jakości do ceny), i zachęca do ich systematycznego stosowania; zachęca instytucje zamawiające do stosowania innych kryteriów niż jedynie kryterium najniższej ceny lub opłacalności, w tym uwzględniania aspektów związanych z jakością, aspektów środowiskowych i społecznych;

13.  przyjmując do wiadomości, że w niektórych przypadkach niska cena może oznaczać innowacyjne rozwiązania i skuteczne zarządzanie, jednocześnie wyraża zaniepokojenie zbyt częstym wybieraniem najniższej ceny jako najważniejszego kryterium udzielania zamówień w wielu państwach członkowskich, co powoduje lekceważenie jakości, trwałości i włączenia społecznego, w związku z czym wzywa Komisję i państwa członkowskie do przeanalizowania przyczyny tej sytuacji i do zaproponowania odpowiednich rozwiązań w stosownych przypadkach;

14.  wzywa państwa członkowskie do dopilnowania, aby procedury zamówień publicznych były zgodne z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych; wzywa państwa członkowskie do zachęcania do konsultacji z osobami niepełnosprawnymi i organizacjami ich reprezentującymi;

15.  wzywa do przyjęcia europejskiego kodeksu etycznego zamówień publicznych obowiązującego różne podmioty procesu udzielania zamówień;

16.  podkreśla, że ważne jest, aby przy podejmowaniu decyzji o zakupie instytucje zamawiające brały pod uwagę cały cykl życia produktów, w tym, w stosownych przypadkach, ich wpływ na środowisko naturalne, i wzywa Komisję do pomocy w opracowaniu metod wdrażania koncepcji „rachunku kosztów cyklu życia”;

17.  podkreśla, że względy innowacyjne, społeczne i środowiskowe stanowią uzasadnione i ważne kryteria udzielania zamówień publicznych oraz że instytucje zamawiające mogą również dążyć do osiągnięcia celów ekologicznych, innowacyjnych lub społecznych dzięki dobrze przemyślanym specyfikacjom i dopuszczeniu ofert wariantowych w sposób niedyskryminujący, pod warunkiem że te cechy są powiązane z przedmiotem zamówienia i są adekwatne do jego wartości i celów;

18.  przypomina, że unijne ramy prawne dotyczące zamówień publicznych zobowiązują państwa członkowskie do zagwarantowania, że wykonawcy i podwykonawcy w pełni przestrzegają przepisów ochrony środowiska, prawa socjalnego i prawa pracy, które mają zastosowanie w miejscu, gdzie wykonywane są prace, świadczone usługi lub wytwarzane bądź dostarczane towary, jak określono w mających zastosowanie konwencjach międzynarodowych, w prawie unijnym i krajowym, a także w układach zbiorowych zawartych zgodnie z prawem krajowym i praktykami krajowymi; wzywa Komisję do dopilnowania, aby państwa członkowskie wywiązywały się z tego zobowiązania przy transpozycji i stosowaniu dyrektywy z 2014 r., oraz do ułatwienia wymiany najlepszych praktyk w tym obszarze;

19.  przyjmuje do wiadomości, że ocena jakościowa ofert wymaga umiejętności ze strony instytucji zamawiających, i wzywa Komisję do udzielenia państwom członkowskim pomocy w rozpowszechnianiu metod i praktyk oceny, zwłaszcza przez organizowanie warsztatów i szkoleń; podkreśla, że pomoc ta powinna być dostępna na wszystkich szczeblach administracyjnych, na których przeprowadza się zamówienia publiczne;

20.  podkreśla, że odpowiedzialne społecznie zamówienia publiczne powinny uwzględniać łańcuchy dostaw i zagrożenia powodowane przez współczesne niewolnictwo, dumping socjalny i łamanie praw człowieka; stwierdza, że należy podjąć działania mające na celu zagwarantowanie, że towary i usługi nabywane w drodze zamówień publicznych nie powstają z naruszeniem praw człowieka; wzywa Komisję, aby włączyła do nowego przewodnika w sprawie aspektów społecznych w zamówieniach publicznych postanowienia dotyczące etyki w łańcuchu dostaw;

21.  przyjmuje z zadowoleniem wysiłki niektórych państw członkowskich na rzecz utworzenia organów odpowiedzialnych za koordynację zamówień publicznych i przyznaje, że przyczynia się to do przeprowadzania strategicznych i skutecznych procedur zamówień;

22.  wzywa, aby więcej państw członkowskich korzystało z zalet zakupów centralnych i agregacji zamówień publicznych, oraz podkreśla, że centralne jednostki zakupujące mogą i powinny przyspieszyć rozpowszechnianie wiedzy eksperckiej, najlepszych praktyk i innowacji;

23.  podkreśla, że ważne jest, w szczególności dla wspierania innowacji, aby instytucje zamawiające współpracowały z rynkiem i wystarczająco wykorzystywały fazę poprzedzającą zamówienia jako przygotowanie do następnych etapów; jest zdania, że również faza poprzedzająca zamówienie jest kluczowa dla wspierania zaangażowania MŚP;

24.  uważa, że nowa procedura partnerstwa pomoże wspierać innowacje, i zachęca instytucje zamawiające do współpracy z rynkiem w celu opracowywania metodyki, produktów, robót lub usług o charakterze innowacyjnym, które jeszcze nie istnieją; z zadowoleniem przyjmuje zatem fakt, że dotychczas zainicjowano 17 procedur partnerstwa innowacyjnego;

25.  przyjmuje z zadowoleniem dobrowolną ocenę ex ante związanych z zamówieniami aspektów dużych projektów infrastrukturalnych, zgodnie z propozycją Komisji, i wzywa Komisję do bezzwłocznego uruchomienia centrum informacyjnego, mechanizmu zgłoszeń oraz mechanizmu wymiany informacji przy pełnym poszanowaniu poufności;

Cyfryzacja procedur zamówień publicznych i prawidłowe zarządzanie tymi procedurami

26.  ubolewa z powodu powolnej absorpcji technologii cyfrowych w dziedzinie zamówień publicznych w Unii i wzywa państwa członkowskie do dążenia do szybkiej transformacji cyfrowej procedur i do wdrażania e-procesów na wszystkich głównych etapach, tj. od ogłoszenia, dostępu do przetargów i zgłoszenia po ocenę, udzielenie zamówienia, złożenie zamówienia, fakturowanie i płatność;

27.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby dołożyły wszelkich starań w celu wprowadzenia e-formularzy najpóźniej do końca 2018 r.;

28.  przypomina, że system e-zamówień przynosi szereg istotnych korzyści, takich jak znaczące oszczędności dla wszystkich stron, uproszczone i krótsze procedury, zmniejszenie biurokracji i obciążeń administracyjnych, większa przejrzystość, większa innowacyjność, a także poprawa dostępu MŚP do rynków zamówień publicznych;

29.  zgadza się z Komisją, że rejestry zamówień mogą być wydajnym narzędziem umożliwiającym zarządzanie zamówieniami, poprawę przejrzystości, integralności i danych oraz lepsze zarządzanie udzielaniem zamówień publicznych;

30.  zwraca się do Komisji o ocenę możliwości połączenia krajowych rejestrów zamówień z Tenders Electronic Daily (TED), dzięki czemu instytucje zamawiające nie będą musiały publikować tej samej informacji w dwóch systemach;

31.  zwraca uwagę na trudności, jakie mogą napotkać oferenci, zwłaszcza MŚP, w związku z wymogami dotyczącymi świadectw i podpisów, i zachęca do wprowadzenia łagodnego systemu wymagań w tej kwestii, wraz z pełnym zastosowaniem zasady jednorazowości w celu zminimalizowania obciążeń dla oferentów;

32.  podkreśla, że wszystkie państwa członkowskie powinny być w stanie dostarczyć wszystkie niezbędne dane dotyczące realizowania zamówień publicznych, w tym dane dotyczące przetargów, postępowań i umów oraz informacje statystyczne, co ma również na celu umożliwienie Komisji dokonania oceny jednolitego rynku zamówień;

33.  wzywa państwa członkowskie do promowania innowacyjnego wykorzystywania danych w formacie otwartym, ponieważ dane te są kluczowe z punktu widzenia administracji rządowej, gdyż pozwalają zarządzać administracją publiczną, a jednocześnie ich potencjał ekonomiczny może być eksploatowany przez firmy prywatne, nie zapominając przy tym o przejrzystości i odpowiedzialności instytucji oraz organów zaangażowanych w zamówienia publiczne; zwraca uwagę, że publikacja tych danych musi zawsze uwzględniać zasadę proporcjonalności i poszanowanie dorobku prawnego Unii w dziedzinie ochrony danych i tajemnicy handlowej;

Jednolity rynek i lepszy dostęp do zamówień

34.  przypomina, że konkurencja w odniesieniu do udzielania zamówień ma kluczowe znaczenie dla udzielania zamówień publicznych, i odnotowuje z ubolewaniem spadek intensywności konkurencyjności w zamówieniach publicznych w Unii w ostatnich latach; wzywa państwa członkowskie, które odnotowują wysoki odsetek ogłoszeń związanych z tylko jednym oferentem, aby rozwiązały ten problem;

35.  wzywa państwa członkowskie do zwiększenia liczby wspólnych procedur udzielania zamówień, w tym transgranicznych, uproszczonych przez zmienione przepisy UE, i apeluje do Komisji o zapewnienie gruntownego wsparcia w tej dziedzinie; uważa, że procedury te nie powinny jednak oznaczać umów o takiej wielkości, że MŚP już na bardzo wczesnym etapie procesu praktycznie nie są brane pod uwagę;

36.  ubolewa, że MŚP oraz przedsiębiorstwa społeczne wciąż mają trudności z dostępem do zamówień publicznych, i wzywa Komisję do oceny skuteczności środków przewidzianych w dyrektywach z 2014 r. oraz, w razie potrzeby, do przedstawienia nowych rozwiązań;

37.  zwraca się do Komisji, aby informowała Parlament o wdrażaniu w terenie zasady „stosuj lub wyjaśnij” z art. 46 dyrektywy 2014/24/UE, wymagającej od instytucji zamawiających wskazania najważniejszych powodów decyzji o niedokonaniu podziału na części, którą należy systematycznie wyjaśnić w dokumentacji zamówienia lub w indywidualnym sprawozdaniu;

38.  wzywa państwa członkowskie, aby wspierały udział MŚP w przetargach, na przykład przez obowiązkowy podział na części, jeżeli jest to możliwe, lub obniżenie wymaganej do udziału w przetargu kwoty obrotów; podkreśla, że podział zamówień publicznych na części sprzyja konkurencji rynkowej oraz eliminuje ryzyko zależności od jednego dostawcy; wzywa Komisję i państwa członkowskie do rozwijania usług doradczych oraz szkoleń dla MŚP, aby zwiększyć ich uczestnictwo w procedurach przetargowych;

39.  wzywa Komisję, aby szczegółowo przeanalizowała utrudnienia w transgranicznych zamówieniach publicznych wynikające z barier językowych, administracyjnych, prawnych lub innych oraz zaproponowała rozwiązania lub podjęła działania, by zagwarantować funkcjonalne transgraniczne udzielanie zamówień;

40.  podkreśla znaczenie zapewnienia interoperacyjności zakupionych towarów i usług oraz unikania zależności od jednego dostawcy i wzywa Komisję do zaproponowania środków w tej dziedzinie;

41.  ubolewa nad brakiem jasnych i skonsolidowanych danych o zamówieniach publicznych w UE i zauważa, że do zweryfikowania odpowiedzialności organów publicznych niezbędne są wiarygodne dane dotyczące dostępu do zamówień publicznych i że są one środkiem służącym zwalczaniu oszustw i korupcji;

42.  akceptuje rezultat oceny dyrektywy w sprawie procedur odwoławczych i decyzję Komisji, aby nie zgłaszać wniosku dotyczącego przeglądu legislacyjnego, ale wzywa do kontynuowania współpracy krajowych organów ds. przeglądu i do uzyskania dalszych wytycznych od Komisji w sprawie dyrektyw;

43.  ubolewa, że dyrektywa w sprawie zamówień publicznych w dziedzinie obronności nie przyniosła jeszcze pożądanych rezultatów, zwłaszcza w dziedzinie transgranicznych projektów infrastrukturalnych, oraz wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwiększenia wysiłków na rzecz lepszego wdrożenia obecnie obowiązujących przepisów;

44.  podkreśla znaczenie przejrzystości i niedyskryminacyjnego charakteru procedur udzielania zamówień publicznych; przypomina o znaczeniu właściwych procedur odwoławczych oraz dostępu do wytycznych dotyczących składania odwołań;

Międzynarodowe zamówienia publiczne

45.  wzywa do podjęcia przez Unię działań mających na celu poprawę dostępu dostawców z UE do rynków zamówień publicznych w państwach trzecich, ponieważ unijny rynek zamówień publicznych jest jednym z najbardziej otwartych na świecie;

46.  wyraża zaniepokojenie z powodu nieuczciwej konkurencji w procedurach zamówień publicznych wynikającej z ingerencji państwa wobec konkurentów z państw trzecich, w szczególności, lecz nie tylko, na rynku pojazdów elektrycznych i akumulatorów; uważa, że konieczny jest łącznik między instrumentami ochrony handlu a praktyką stosowaną w zamówieniach publicznych;

47.  podkreśla, że rynki zamówień publicznych mają ogromne znaczenie dla gospodarki, biorąc pod uwagę, że szacunkowe wydatki na zamówienia publiczne stanowią 20 % globalnego PKB, oraz zaznacza, że ułatwienie europejskim przedsiębiorstwom dostępu do rynków zamówień publicznych w państwach trzecich oraz zrównanie warunków działania z myślą o przedsiębiorstwach europejskich może być zatem zasadniczym czynnikiem wzrostu handlu towarami i usługami oraz może doprowadzić do rozszerzenia oferty i optymalnego wykorzystywania pieniędzy podatników zarówno w UE, jak i w państwach trzecich;

48.  zwraca uwagę, że rynki zamówień publicznych w państwach trzecich są często formalnie lub faktycznie zamknięte dla oferentów z UE; zachęca Komisję do gromadzenia i dostarczania dokładniejszych danych na temat międzynarodowych procedur zamówień publicznych; przypomina, że według szacunków Komisji ponad połowa światowego rynku zamówień publicznych jest obecnie zamknięta na wolną konkurencję międzynarodową ze względu na środki protekcjonistyczne, których stosowanie na świecie wzrasta, podczas gdy zamówienia publiczne UE o wartości około 352 mld EUR są otwarte dla oferentów z państw członkowskich będących stroną Porozumienia w ramach WTO w sprawie zamówień rządowych (GPA); podkreśla, że UE musi zaradzić temu brakowi równowagi bez uciekania się do środków protekcjonistycznych; zwraca się do Komisji o zadbanie o to, by przedsiębiorstwa europejskie miały dostęp do rynków zagranicznych analogiczny do tego, z którego korzystają nasi zagraniczni konkurenci na rynku UE, oraz zauważa, że proponowany tzw. instrument dotyczący udzielania zamówień publicznych w kontekście międzynarodowym (IPI) mógłby, pod pewnymi warunkami, być bodźcem do zwiększenia dostępu do rynku;

49.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że jednym z sześciu obszarów priorytetowych działań Komisji w dziedzinie zamówień publicznych jest poprawa dostępu do rynków zamówień publicznych; podkreśla, że poprawa dostępu do rynków zamówień publicznych w państwach trzecich, w tym na szczeblu niższym niż krajowy, stanowi silny ofensywny cel UE w negocjacjach handlowych, biorąc pod uwagę, że wiele przedsiębiorstw unijnych jest wysoce konkurencyjnych w różnych sektorach; podkreśla, że w każdej nowej umowie handlowej powinny się znaleźć postanowienia dotyczące zamówień rządowych, aby zmaksymalizować udział europejskich przedsiębiorstw w postępowaniach o udzielenie zamówienia za granicą; zwraca się do Komisji o dopilnowanie, by postanowienia dotyczące rynków zamówień publicznych zawarte w unijnych umowach o wolnym handlu były przestrzegane i prawidłowo wprowadzane w życie; przypomina, że umowy handlowe powinny służyć zwiększeniu dostępu do rynków zamówień publicznych w państwach trzecich oraz że ten większy dostęp do rynków zamówień publicznych w państwach trzecich i udoskonalone zasady dotyczące nowoczesnych, skutecznych i przejrzystych procedur zamówień publicznych, które są niezwykle ważne dla zagwarantowania lepszego wykorzystania pieniędzy publicznych, powinny być podstawowym elementem wszystkich umów handlowych zawieranych przez UE, przy zachowaniu pełnej zgodności z uzasadnionymi celami polityki publicznej zapisanymi w unijnych dyrektywach w sprawie zamówień publicznych; podkreśla, że podmioty gospodarcze z państw trzecich powinny spełniać europejskie kryteria społeczne i środowiskowe, aby kwalifikować się do udziału w procedurach udzielania zamówień publicznych, określonych w dyrektywach 2014/23/UE, 2014/24/UE i 2014/25/UE, oraz zachęca w związku z tym do stosowania kryteriów oferty najkorzystniejszej ekonomicznie (MEAT) przy udzielaniu takich zamówień; zauważa, że dwustronne umowy o wolnym handlu i umowy o wolnym handlu na szczeblu niższym niż regionalny nie zawsze gwarantują pełny dostęp do rynków zamówień; zwraca się do Komisji o negocjowanie jak najszerszego dostępu do rynków zamówień publicznych w państwach trzecich;

50.  podkreśla, że każda strategia na rzecz otwarcia rynków zamówień publicznych w państwach trzecich musi usuwać konkretne przeszkody i zaspokajać szczególne potrzeby MŚP, aby ułatwić im dostęp do rynków, ponieważ znajdują się one w szczególnie niekorzystnej sytuacji, jeśli chodzi o penetrację rynków zamówień publicznych w państwach trzecich, oraz że należy odpowiednio uwzględnić skutki ścierania się MŚP z nowymi konkurentami z państw trzecich; wzywa Komisję, by zachęcała do ujmowania w umowach handlowych postanowień o procedurach zamówień publicznych przyjaznych dla MŚP (włącznie z inicjatywami transgranicznymi i podziałem zamówień na części); zwraca uwagę na korzyści, jakie można by uzyskać, zwłaszcza z myślą o MŚP, dzięki cyfryzacji i stosowaniu e-zamówień we wszystkich procedurach zamówień publicznych w państwach trzecich;

51.  wskazuje, że ważne gospodarki wschodzące takie jak Brazylia, Chiny, Indie i Rosja nie są jeszcze stronami GPA, przy czym Chiny i Rosja są oficjalnie w trakcie procesu przystępowania, oraz zwraca się do Komisji o zachęcenie państw trzecich do starań na rzecz przystąpienia do GPA oraz o wspieranie ich w tych staraniach, ponieważ w perspektywie długoterminowej wielostronne i fakultatywne porozumienia są najlepszym sposobem zapewnienia równych warunków działania; podkreśla, że dwustronne umowy handlowe zawierające ambitne postanowienia dotyczące zamówień publicznych i zgodne z podstawowymi zasadami GPA mogą być wstępem do rozszerzonej współpracy wielostronnej;

52.  podkreśla znaczenie GPA nie tylko dla zapewnienia formalnego dostępu do rynków zamówień publicznych w państwach trzecich, lecz także dla zwiększenia przejrzystości i przewidywalności procedur zamówień publicznych; zachęca Komisję do sprzyjania opracowaniu globalnych i zbieżnych standardów służących przejrzystości zamówień publicznych jako ważnego narzędzia walki z korupcją; zwraca się szczególnie do Komisji, by dokładała starań, aby w umowach handlowych znajdowały się postanowienia o wspólnych zasadach dotyczących zamówień publicznych, które umożliwią zgłaszanie przypadków korupcji, uproszczenie procedur oraz sprawią, że będą one uczciwsze i bardziej przejrzyste z korzyścią dla oferentów;

Profesjonalizacja

53.  z zadowoleniem przyjmuje zalecenia Komisji dotyczące profesjonalizacji i wzywa państwa członkowskie do opracowania w pierwszym rzędzie planów krajowych; proponuje, aby w każdym planie istniało rozróżnienie między rodzajami zamówień, zwłaszcza że dostęp MŚP do zamówień na usługi i infrastrukturę cyfrową może być ułatwiany inaczej niż dostęp do dużych zamówień infrastrukturalnych;

54.  wzywa Komisję do zaproponowania środków wsparcia finansowego z funduszy unijnych w celu wspierania odpowiednich działań w zakresie profesjonalizacji w państwach członkowskich;

55.  ubolewa nad niskim poziomem kompetencji wśród nabywców publicznych i wzywa państwa członkowskie do podniesienia kompetencji ogółu podmiotów na wszystkich etapach procedury zamówień publicznych;

56.  podkreśla, że zarówno instytucje zamawiające, jak i dostawcy wymagają odpowiedniego przeszkolenia, aby pracować wydajnie na wszystkich etapach udzielania zamówień publicznych, oraz że należy zwrócić uwagę na wszystkie szczeble administracji publicznej i na kryteria jakościowe, w tym społeczne i środowiskowe, pod kątem profesjonalizacji; jest zdania, że dzięki poprawie sposobu, w jaki organy publiczne ustalają, co będą zamawiać, oraz jak będą to robić, da się osiągnąć lepsze wyniki; nie naruszając wynegocjowanej procedury, wyraża ubolewanie, że często zamówienia publiczne przechwytywane są przez bardziej doświadczone przedsiębiorstwa, które pomagają w fazie projektowania zamówienia publicznego i w związku z tym mają większe szanse na ostateczne zwycięstwo w przetargu;

57.  zwraca się do państw członkowskich o zachęcanie uniwersytetów do rozbudowania oferty kursów uniwersyteckich z zakresu europejskiego prawa zamówień publicznych i o poprawę oferty szkoleniowej dla uczestników zamówień publicznych i zarządzania przebiegiem kariery takich uczestników, w tym pracujących w MŚP, także pod kątem rozwoju i przyswajania dostępnych narzędzi informatycznych; popiera utworzenie wspólnych europejskich ram umiejętności technicznych i komputerowych;

°

°  °

58.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1)

Dz.U. L 259 z 7.10.2017, s. 28.

(2)

Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65.

(3)

Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 243.

(4)

Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 1.

(5)

Dz.U. L 133 z 6.5.2014, s. 1.


UZASADNIENIE

Na początku 2014 r. współprawodawcy unijni przeprowadzili przegląd ram prawnych Unii Europejskiej w zakresie zamówień publicznych. Ta szeroko zakrojona reforma, konieczna w procesie integracji europejskiej w świetle Aktu o jednolitym rynku z 2011 r., miała bezpośrednio służyć realizacji strategii „Europa 2020” i znacznie przyczynić się do wzrostu i konkurencyjności Unii.

W tym czasie Parlament był raczej zadowolony z wyniku negocjacji. Walczył uporczywie i skutecznie, aby nowe dyrektywy zapewniały państwom członkowskim narzędzia do modernizacji zakupów publicznych oraz do cyfryzacji zamówień publicznych i przejścia od zwykłego regulowania zamówień publicznych do realizowania strategicznych zamówień publicznych.

Mimo że dyrektywy rzeczywiście oferują różne opcje i możliwości państwom członkowskim, każde państwo podejmuje decyzje samodzielnie. Na tę chwilę, blisko cztery lata po formalnym przyjęciu dyrektyw, nie ma jasnego obrazu tego, jak dyrektywy zostały transponowane i jak są wdrażane w różnych państwa członkowskich, ani pełnego wglądu w sytuację w tym zakresie. Jest to niestety spowodowane również faktem, że w wielu państwach członkowskich wystąpiły znaczne opóźnienia w transpozycji – w takiej skali, że Komisja musiała wszcząć postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w odniesieniu do kilku z nich.

Stanowisko sprawozdawcy

Sprawozdawca z zadowoleniem przyjmuje zestaw miękkich środków zaproponowanych przez Komisję w dniu 3 października 2017 r. oraz zaktualizowaną strategię dotyczącą zamówień publicznych dla Unii; może to wspomagać skuteczniejsze wdrażanie zasad dotyczących zamówień publicznych w państwach członkowskich oraz, jeśli to konieczne, przyśpieszyć reformy krajowe.

Sprawozdawca pragnie jednak zauważyć, że Parlament zastrzega sobie prawo do złożenia w każdej chwili wniosku do Komisji Europejskiej o zaproponowanie środków legislacyjnych, jeśli zaistnieje taka potrzeba, w celu udoskonalenia ram dotyczących zamówień publicznych.

Dyrektywy z 2014 r. stanowią dla państw członkowskich okazję do zmodernizowania zasad udzielania zamówień publicznych. W tym celu jasnymi wymogami dyrektyw są cyfryzacja zamówień (e-zamówienia na każdym etapie postępowania), a także maksymalne uproszczenie. Stanowi to możliwość:

– zwiększenia przejrzystości,

– zwiększenia wydajności,

– ograniczenia biurokracji,

– wzmocnienia jednolitego rynku.

Ponadto nowe dyrektywy nie tylko ustalają zasady, których organy publiczne muszą przestrzegać, aby uzasadnić, jak wydają pieniądze podatników. Bardziej niż kiedykolwiek dyrektywy dają państwom członkowskim ogromne możliwości osiągnięcia strategicznych celów i realizowania polityki za pomocą wydatków publicznych. Zamówienia publiczne nie są zwykłym narzędziem proceduralnym mającym na celu regulowanie publicznego zakupu towarów, usług lub robót. Dla państw członkowskich mogą być instrumentem służącym na przykład do:

– promowania innowacji,

– promowania ekologicznej gospodarki o obiegu zamkniętym,

– osiągania celów społecznych, np. w zakresie świadczeń dla osób niepełnosprawnych lub starszych,

– wspierania MŚP.

Sprawozdawca jest zaniepokojony tempem, w jakim państwa członkowskie modernizują swoje ramy dotyczące zamówień publicznych, i planowaną głębokością reform. Dlatego wykorzystuje tę okazję do wezwania państw członkowskich, aby

–  jeśli to możliwe, przechodziły od kryteriów najniższej ceny do ofert najkorzystniejszych ekonomicznie i do rachunków kosztów cyklu życia, zachęcały, z poziomu najwyższego szczebla państwowego, instytucje zamawiające i praktyków krajowych do przyjęcia tego podejścia,

–  wspierały udział MŚP w przetargach, na przykład poprzez obowiązkowy podział na części,

–  pracowały nad przyspieszeniem cyfryzacji wszystkich etapów procesu zamówień,

–  wprowadzały narzędzia przejrzystości, takie jak rejestry zamówień i systemy służące zasadzie jednorazowości,

–  opracowały krajowe strategie zamówień publicznych, w tym kompleksowe plany profesjonalizacji,

–  systematycznie gromadziły i analizowały dane dotyczące zamówień publicznych,

–  lepiej korzystały z zalet zakupów centralnych i centralnych jednostek zakupujących,

–  korzystały z fazy wstępnej zamówień i nowej procedury partnerstwa innowacyjnego w celu zakupu innowacyjnych produktów,

–  podjęły drastyczne środki w celu zwiększenia transgranicznych zamówień publicznych i zamówień skoordynowanych.

Sprawozdawca wzywa również Komisję do:

–  określenia dostępnych możliwości, by za pomocą funduszy unijnych wspierać odpowiednie działania w zakresie profesjonalizacji w państwach członkowskich,

–  skoncentrowania się na centrum informacyjnym do celów dobrowolnej oceny ex ante aspektów związanych z zamówieniami w pierwszej kolejności w odniesieniu do dużych projektów infrastrukturalnych,

–  szybkiego przyjęcia wytycznych dotyczących innowacji i społecznie odpowiedzialnych zamówień publicznych,

–  organizowania wszystkich dostępnych wytycznych i innych materiałów w sposób przyjazny dla użytkowników, który zapewnia praktykom dobry przegląd,

–  wspomagania państw członkowskich za pomocą metody kosztów cyklu życia,

–  zapewnienia, by e-formularze zostały wprowadzone w odpowiednim czasie.


ZAŁĄCZNIK: WYKAZ PODMIOTÓW LUB OSÓB, OD KTÓRYCH SPRAWOZDAWCA OTRZYMAŁ INFORMACJE

Poniższy wykaz opracowano na zasadzie zupełnej dobrowolności, na wyłączną odpowiedzialność sprawozdawcy. Przy sporządzaniu sprawozdania, do czasu przyjęcia go w komisji, sprawozdawca otrzymał informacje od następujących podmiotów lub osób:

Podmiot lub osoba

Prof. dr Christopher Bovis, Uniwersytet w Hull

Prof. dr Jörg Becker, Uniwersytet w Münster

Jaime Quesado, przewodniczący jednostki usług wspólnych rządu portugalskiego

Joan Prummel, doradca z duńskiej organizacji Rijkswaterstaat

Baiba A. Rubesa, prezes zarządu Rail Baltica

Thomas Solbach, niemieckie Federalne Ministerstwo Gospodarki i Energii

Konfederacja Europejskiego Biznesu

UEAPME (Europejska Unia Rzemieślników oraz Małych i Średnich Przedsiębiorstw)

Eurocities

OpenPEPPOL (Pan-European Public Procurement On-Line)

Rada Architektów Europy / Federalna Izba Architektów Niemieckich

RESAH (Hospital Procurement Network – sieć zamówień dla szpitali) / stowarzyszenie EHPPA

IFPSM (International Federation of Purchase and Supply Chain Management – Międzynarodowa Federacja Zarządzania Zakupami i Łańcuchem Dostaw)


OPINIA Komisji Handlu Międzynarodowego (24.5.2018)

dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

w sprawie pakietu dotyczącego strategii udzielania zamówień publicznych

(2017/2278(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Daniel Caspary

WSKAZÓWKI

Komisja Handlu Międzynarodowego zwraca się do Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  podkreśla, że rynki zamówień publicznych mają ogromne znaczenie dla gospodarki, biorąc pod uwagę, że szacunkowe wydatki na zamówienia publiczne stanowią 20% globalnego PKB, oraz zaznacza, że ułatwienie europejskim przedsiębiorstwom dostępu do rynków zamówień publicznych w państwach trzecich oraz zrównanie warunków działania z myślą o przedsiębiorstwach europejskich może być zatem zasadniczym czynnikiem wzrostu handlu towarami i usługami oraz może doprowadzić do rozszerzenia oferty i optymalnego wykorzystywania pieniędzy podatników w UE i w państwach trzecich;

2.  zwraca uwagę, że rynki zamówień publicznych w państwach trzecich są często formalnie lub faktycznie zamknięte dla oferentów z UE; zachęca Komisję do gromadzenia i dostarczania lepszych danych na temat międzynarodowych procedur zamówień publicznych; przypomina, że według szacunków Komisji ponad połowa światowego rynku zamówień publicznych jest obecnie zamknięta na wolną konkurencję międzynarodową ze względu na środki protekcjonistyczne, których stosowanie na świecie wzrasta, podczas gdy zamówienia publiczne UE o wartości około 352 mld EUR są otwarte dla oferentów z państw członkowskich będących stroną Porozumienia w ramach WTO w sprawie zamówień rządowych (GPA); podkreśla, że UE musi zaradzić temu brakowi równowagi bez uciekania się do środków protekcjonistycznych; zwraca się do Komisji o zadbanie o to, by przedsiębiorstwa europejskie miały dostęp do rynków zagranicznych analogiczny do tego, z którego korzystają nasi zagraniczni konkurenci na rynku UE, oraz zauważa, że proponowany instrument dotyczący udzielania zamówień publicznych w kontekście międzynarodowym (IPI) mógłby, pod pewnymi warunkami, być bodźcem do zwiększenia dostępu do rynku;

3.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że jednym z sześciu obszarów priorytetowych działań Komisji w dziedzinie zamówień publicznych jest poprawa dostępu do rynków zamówień publicznych; podkreśla, że poprawa dostępu do rynków zamówień publicznych w państwach trzecich, w tym na szczeblu niższym niż krajowy, stanowi silny ofensywny cel UE w negocjacjach handlowych, biorąc pod uwagę, że wiele przedsiębiorstw unijnych jest wysoce konkurencyjnych w różnych sektorach; podkreśla, że w każdej przyszłej umowie handlowej należy zawrzeć postanowienia dotyczące zamówień rządowych, aby zmaksymalizować udział europejskich przedsiębiorstw w postępowaniach o udzielenie zamówienia za granicą; zwraca się do Komisji o dopilnowanie, by postanowienia dotyczące rynków zamówień publicznych zawarte w unijnych umowach o wolnym handlu były przestrzegane i prawidłowo wprowadzane w życie; przypomina, że umowy handlowe powinny służyć zwiększeniu dostępu do rynków zamówień publicznych w państwach trzecich, oraz przypomina, że ten większy dostęp i udoskonalone zasady dotyczące nowoczesnych, skutecznych i przejrzystych procedur zamówień publicznych, które są niezwykle ważne dla zagwarantowania lepszego wykorzystania pieniędzy publicznych, powinny być podstawowym elementem wszelkich umów handlowych zawieranych przez UE, przy zachowaniu ich pełnej zgodności z uzasadnionymi celami polityki publicznej zapisanymi w unijnej dyrektywie w sprawie zamówień publicznych; podkreśla, że podmioty gospodarcze z państw trzecich powinny spełniać europejskie kryteria społeczne i środowiskowe w ramach procedur udzielania zamówień publicznych, określone w dyrektywach 2014/23/UE, 2014/24/UE i 2014/25/UE, oraz zachęca w związku z tym do stosowania kryteriów oferty najkorzystniejszej ekonomicznie (MEAT) przy udzielaniu takich zamówień; zauważa, że dwustronne umowy o wolnym handlu i umowy o wolnym handlu na szczeblu niższym niż regionalny nie zawsze gwarantują pełny dostęp do rynków zamówień; zwraca się do Komisji o negocjowanie jak najszerszego dostępu do rynków zamówień publicznych w państwach trzecich;

4.  podkreśla, że każda strategia na rzecz otwarcia rynków zamówień publicznych w państwach trzecich musi usuwać konkretne przeszkody i zaspokajać szczególne potrzeby MŚP, aby ułatwić im dostęp do rynków, ponieważ znajdują się one w szczególnie niekorzystnej sytuacji, jeśli chodzi o penetrację rynków zamówień publicznych w państwach trzecich; uważa, że należy odpowiednio uwzględnić skutki ścierania się MŚP z nowymi konkurentami z państw trzecich; wzywa Komisję, by zachęcała do ujmowania w umowach handlowych postanowień o procedurach zamówień publicznych przyjaznych dla MŚP (włącznie z inicjatywami transgranicznymi i podziałem zamówień na części); zwraca uwagę na korzyści, jakie można by uzyskać, zwłaszcza z myślą o MŚP, dzięki cyfryzacji wszystkich procedur zamówień publicznych w państwach trzecich za pośrednictwem e-zamówień;

5.  wskazuje, że ważne gospodarki wschodzące takie jak Brazylia, Chiny, Indie i Rosja nie są jeszcze stronami GPA, przy czym Chiny i Rosja są oficjalnie w trakcie procesu przystępowania, oraz zwraca się do Komisji o zachęcenie państw trzecich do starań na rzecz przystąpienia do GPA oraz o wspieranie ich w tych staraniach, ponieważ w perspektywie długoterminowej wielostronne i fakultatywne porozumienia są najlepszym sposobem zapewnienia równych warunków działania; podkreśla, że dwustronne umowy handlowe zawierające ambitne postanowienia dotyczące zamówień publicznych i zgodne z podstawowymi zasadami GPA mogą być wstępem do rozszerzonej współpracy wielostronnej;

6.  podkreśla znaczenie GPA nie tylko dla zapewnienia formalnego dostępu do rynków zamówień publicznych w państwach trzecich, lecz także dla zwiększenia przejrzystości i przewidywalności procedur zamówień publicznych; zachęca Komisję do sprzyjania opracowaniu globalnych i zbieżnych standardów służących przejrzystości zamówień publicznych jako ważnego narzędzia walki z korupcją; zwraca się do Komisji, by dokładała w szczególności starań, aby w umowach handlowych znajdowały się wspólne zasady dotyczące zamówień publicznych, które umożliwią zgłaszanie przypadków korupcji, uproszczenie procedur oraz sprawią, że będą one uczciwsze i bardziej przejrzyste z korzyścią dla oferentów.

INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ OPINIODAWCZĄ

Data przyjęcia

17.5.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

29

3

4

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

William (The Earl of) Dartmouth, Laima Liucija Andrikienė, Maria Arena, Tiziana Beghin, David Campbell Bannerman, Daniel Caspary, Salvatore Cicu, Santiago Fisas Ayxelà, Christofer Fjellner, Nadja Hirsch, Yannick Jadot, France Jamet, Jude Kirton-Darling, Patricia Lalonde, Danilo Oscar Lancini, Bernd Lange, David Martin, Emma McClarkin, Anne-Marie Mineur, Alessia Maria Mosca, Artis Pabriks, Franck Proust, Viviane Reding, Inmaculada Rodríguez-Piñero Fernández, Marietje Schaake, Helmut Scholz, Joachim Schuster, Joachim Starbatty, Adam Szejnfeld, Iuliu Winkler

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Goffredo Maria Bettini, Klaus Buchner, Sajjad Karim, Emmanuel Maurel, Fernando Ruas, Jarosław Wałęsa

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

29

+

ALDE

Nadja Hirsch, Patricia Lalonde, Marietje Schaake

ECR

David Campbell Bannerman, Sajjad Karim, Emma McClarkin, Joachim Starbatty

EFDD

Tiziana Beghin, William (The Earl of) Dartmouth

PPE

Laima Liucija Andrikienė, Daniel Caspary, Salvatore Cicu, Santiago Fisas Ayxelà, Christofer Fjellner, Artis Pabriks, Franck Proust, Viviane Reding, Fernando Ruas, Adam Szejnfeld, Jarosław Wałęsa, Iuliu Winkler

S&D

Maria Arena, Goffredo Maria Bettini, Jude Kirton-Darling, Bernd Lange, David Martin, Alessia Maria Mosca, Inmaculada Rodríguez-Piñero Fernández, Joachim Schuster

3

-

ENF

France Jamet, Danilo Oscar Lancini

GUE/NGL

Helmut Scholz

4

0

GUE/NGL

Anne-Marie Mineur

S&D

Emmanuel Maurel

VERTS/ALE

Klaus Buchner, Yannick Jadot

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się


STANOWISKO W FORMIE POPRAWEK PRZEDSTAWIONE PRZEZ KomisjĘ Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (20.3.2018)

dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

w sprawie pakietu dotyczącego strategii udzielania zamówień publicznych

(2017/2278(INI))

POPRAWKI

Komisja Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności zwraca się do Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, jako komisji przedmiotowo właściwej, o wzięcie pod uwagę następujących poprawek:

Poprawka    1

Projekt sprawozdania

Umocowanie 9 a (nowe)

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

 

-  uwzględniając dobrowolny instrument zielone zamówienia publiczne,

Poprawka    2

Projekt sprawozdania

Motyw B a (nowy)

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

 

Ba.  mając na uwadze, że zamówienia publiczne są narzędziem strategicznym wykorzystywanym do osiągania unijnych celów rozwoju ekologicznego i sprzyjającego integracji społecznej;

Poprawka    3

Projekt sprawozdania

Motyw C a (nowy)

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

 

Ca.  mając na uwadze, że w przypadku transpozycji przepisów UE dotyczących zamówień publicznych i koncesji konieczna jest pełna transpozycja i wdrożenie prawa UE, tak aby ułatwić MŚP ubieganie się o zamówienia publiczne i obniżać związane z tym koszty przy pełnym poszanowaniu unijnych zasad przejrzystości i konkurencji;

Poprawka    4

Projekt sprawozdania

Motyw E

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

E.  mając na uwadze, że według danych za 2016 r. okazuje się, że tylko cztery państwa członkowskie korzystają z technologii cyfrowych na wszystkich głównych etapach zamówień publicznych;

E.  mając na uwadze, że zgodnie z komunikatem Komisji z 2016 r. tylko cztery państwa członkowskie na wszystkich głównych etapach zamówień publicznych korzystały z technologii cyfrowych, takich jak elektroniczna publikacja ogłoszeń, elektroniczny dostęp do dokumentów przetargowych, elektroniczne zgłaszanie ofert, elektroniczna ocena ofert, elektroniczne przyznawanie zamówień, e-zlecenia, e-fakturowanie i e-płatności;

Poprawka    5

Projekt sprawozdania

Motyw F

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

F.  mając na uwadze, że zgodnie z zestawieniem tematycznym z zakresu europejskiego semestru dotyczącym zamówień publicznych, które opublikowano w listopadzie 2017 r., liczba postępowań o udzielenie zamówienia, w których złożono tylko jedną ofertę, wzrosła z 14 % do 29 % w latach 2006–2016;

F.  mając na uwadze, że zgodnie z zestawieniem tematycznym z zakresu europejskiego semestru dotyczącym zamówień publicznych, które opublikowano w listopadzie 2017 r., liczba postępowań o udzielenie zamówienia, w których złożono tylko jedną ofertę, wzrosła z 14 % do 29 % w latach 2006–2016 oraz mając na uwadze, że zgodnie z komunikatem Komisji „MŚP zdobywają tylko 45 % wartości zamówień publicznych powyżej progów wartości UE, co jest wynikiem bez wątpienia niższym w stosunku do znaczenia tych przedsiębiorstw w gospodarce”;

Poprawka    6

Projekt sprawozdania

Motyw I a (nowy)

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

 

Ia.  mając na uwadze, że zamówienia publiczne mogą stanowić ważny bodziec po stronie popytu dla upowszechniania i produkcji pojazdów nisko- i bezemisyjnych, przyczyniając się do ogólnego zmniejszenia emisji pochodzących z transportu;

Poprawka    7

Projekt sprawozdania

Ustęp 1

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

1.  przyjmuje z zadowoleniem – niemal cztery lata po zakończeniu szeroko zakrojonego przeglądu unijnych ram prawnych dotyczących zamówień publicznych – zestaw środków o charakterze nieustawodawczym zaproponowanych przez Komisję i wyraża nadzieję, że będzie on bodźcem do lepszego wdrażania;

1.  przyjmuje z zadowoleniem – niemal cztery lata po zakończeniu szeroko zakrojonego przeglądu unijnych ram prawnych dotyczących zamówień publicznych – zestaw środków o charakterze nieustawodawczym zaproponowanych przez Komisję i spodziewa się, że będzie on bodźcem do lepszego wdrażania;

Poprawka    8

Projekt sprawozdania

Ustęp 2

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

2.  wyraża rozczarowanie tempem, w jakim wiele państw członkowskich dokonało transpozycji dyrektyw z 2014 r. w dziedzinie zamówień publicznych, oraz wieloma opóźnieniami i ubolewa nad faktem, że Komisja musiała wszcząć postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w odniesieniu do niewielkiej liczby państw członkowskich;

2.  wyraża rozczarowanie tempem, w jakim wiele państw członkowskich dokonało transpozycji dyrektyw z 2014 r. w dziedzinie zamówień publicznych, oraz wieloma opóźnieniami i ubolewa nad faktem, że w odniesieniu do niektórych państw członkowskich Komisja musiała wszcząć postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego związane z egzekwowaniem dorobku prawnego w zakresie jednolitego rynku, przemysłu, przedsiębiorczości oraz MŚP, który ma doprowadzić do głębszego i bardziej sprawiedliwego rynku wewnętrznego ze wzmocnioną bazą przemysłową;

Poprawka    9

Projekt sprawozdania

Ustęp 2 a (nowy)

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

 

2a.  jest zaniepokojony opóźnieniami w transpozycji dyrektyw z 2014 r. w niektórych państwach członkowskich i wzywa je do unikania środków zwiększających biurokrację, aby zagwarantować uczciwy jednolity rynek zamówień publicznych;

Poprawka    10

Projekt sprawozdania

Ustęp 7

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

7.   stwierdza, że obecne prawodawstwo unijne bardziej niż kiedykolwiek pozwala na wykorzystanie zamówień publicznych jako instrumentu strategicznego do promowania celów polityki, i zachęca państwa członkowskie do jak najlepszego wykorzystania tego potencjału;

7.  stwierdza, że obecne prawodawstwo unijne bardziej niż kiedykolwiek pozwala na wykorzystanie zamówień publicznych jako instrumentu strategicznego do promowania celów polityki, i zachęca państwa członkowskie do jak najlepszego wykorzystania tego potencjału; przypomina, że na szczeblu regionalnym i lokalnym zamówienia publiczne stanowią ważne narzędzie reagowania na lokalne i regionalne strategie zrównoważone pod względem środowiskowym i społecznym;

Poprawka    11

Projekt sprawozdania

Ustęp 7 a (nowy)

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

 

7a.  wzywa do częstego korzystania z innowacyjnych zamówień publicznych, tak aby osiągnąć wzrost ekologiczny i sprzyjający integracji społecznej;

Poprawka    12

Projekt sprawozdania

Ustęp 8

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

8.  wzywa państwa członkowskie do korzystania z zamówień publicznych w sposób strategiczny w celu promowania zrównoważonej i odpowiedzialnej społecznie gospodarki o obiegu zamkniętym, a także innowacji, rozwoju MŚP i konkurencji; podkreśla, że wymaga to od państw członkowskich sygnalizowania takich polityk na najwyższym szczeblu oraz wspierania w tym celu instytucji zamawiających i praktyków w administracji publicznej;

8.  wzywa państwa członkowskie do korzystania z zamówień publicznych w sposób strategiczny w celu promowania innowacyjnej, zrównoważonej i odpowiedzialnej społecznie gospodarki o obiegu zamkniętym, która sprzyja rozwojowi MŚP i konkurencji; podkreśla, że wymaga to od państw członkowskich sygnalizowania takich polityk na najwyższym szczeblu oraz wspierania w tym celu instytucji zamawiających i praktyków w administracji publicznej;

Poprawka    13

Projekt sprawozdania

Ustęp 10

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

10.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że wiele państw członkowskich ustanowiło przepisy dotyczące przyjęcia oferty najkorzystniejszej ekonomicznie (MEAT), i zachęca do jej systematycznego stosowania;

10.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że wiele państw członkowskich ustanowiło przepisy dotyczące przyjęcia oferty najkorzystniejszej ekonomicznie (MEAT), i zachęca do jej systematycznego stosowania; podkreśla znaczenie kryteriów ekologicznych przy wyborze oferty najkorzystniejszej ekonomicznie;

Poprawka    14

Projekt sprawozdania

Ustęp 11

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

11.  przyjmując do wiadomości, że w niektórych przypadkach niska cena odzwierciedla innowacyjne rozwiązania i skuteczne zarządzanie, jednocześnie wyraża zaniepokojenie nadmiernym wykorzystywaniem najniższej ceny jako kryterium udzielania zamówień w wielu państw członkowskich, w związku z czym wzywa Komisję i państwa członkowskie do przeanalizowania przyczyny tej sytuacji;

11.  przyjmując do wiadomości, że w niektórych przypadkach niska cena odzwierciedla innowacyjne rozwiązania i skuteczne zarządzanie, jednocześnie wyraża zaniepokojenie nadmiernym wykorzystywaniem najniższej ceny jako głównego kryterium udzielania zamówień w wielu państw członkowskich bez równie dogłębnego rozważania innych kryteriów, w związku z czym wzywa Komisję i państwa członkowskie do przeanalizowania przyczyny tej sytuacji;

Poprawka    15

Projekt sprawozdania

Ustęp 12 a (nowy)

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

 

12a.  podkreśla, że stosując rachunek kosztów cyklu życia, nabywcy publiczni powinny uwzględniać koszty wykorzystania zasobów, obsługi technicznej i unieszkodliwiania odpadów, które nie są ujęte w cenie nabycia, zwłaszcza dlatego, że istnieje ogromny potencjał czynienia oszczędności w całym cyklu życia towarów, robót budowlanych lub usług między innymi dzięki oszczędnościom w zużywaniu energii, wody i paliwa, konserwacji i wymianie, jak również kosztach unieszkodliwiania odpadów;

Poprawka    16

Projekt sprawozdania

Ustęp 13

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

13.  podkreśla, że względy innowacyjne, społeczno-ekonomiczne i środowiskowe stanowią uzasadnione kryteria udzielania zamówień publicznych, jednak instytucje zamawiające mogą również dążyć do osiągnięcia celów ekologicznych, innowacyjnych lub społecznych dzięki dobrze przemyślanym specyfikacjom i dopuszczeniu ofert wariantowych;

13.  kładzie nacisk na to, że względy innowacyjne, społeczno-ekonomiczne i środowiskowe stanowią istotne kryteria udzielania zamówień publicznych, jednak instytucje zamawiające mogą również dążyć do osiągnięcia celów ekologicznych, zrównoważonych, innowacyjnych lub społecznych dzięki dobrze przemyślanym specyfikacjom i dopuszczeniu ofert wariantowych; przypomina o możliwości wykorzystywania kryteriów jakości jako kryteriów udzielenia zamówienia, np. przy promowaniu żywności produkowanej lokalnie;

Poprawka    17

Projekt sprawozdania

Ustęp 13 a (nowy)

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

 

13a.  podkreśla, że strategie dotyczące zamówień publicznych odgrywają ważną rolę we wspieraniu nabywania produktów rolnych i spożywczych od producentów lokalnych, i wzywa Komisję do zaproponowania środków mających na celu wspieranie krótkich łańcuchów dostaw żywności oraz do oceny ich wpływu na gospodarkę obszarów wiejskich;

Poprawka    18

Projekt sprawozdania

Ustęp 13 a (nowy)

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

 

13a.  zwraca uwagę na znaczenie finansowania projektów infrastrukturalnych w dziedzinie zielonego transportu np. infrastruktury dla paliw alternatywnych, a także współpracy transgranicznej między państwami członkowskimi; podkreśla, że wśród kryteriów przyznawania finansowania unijnego musi znaleźć się obowiązek wykazania, w jaki sposób proponowany projekt przyczyni się do osiągnięcia celów klimatycznych;

Poprawka    19

Projekt sprawozdania

Ustęp 13 a (nowy)

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

 

13a.  z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący zmiany dyrektywy w sprawie ekologicznie czystych pojazdów (zmieniający dyrektywę 2009/33/WE w sprawie promowania ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów transportu drogowego) oraz włączenia wiążących celów w zakresie zamówień publicznych na lata 2025 i 2030, które zwiększą obecność na rynku pojazdów nisko- i bezemisyjnych oraz przyczynią się do unijnych działań na rzecz mobilności niskoemisyjnej;

Poprawka    20

Projekt sprawozdania

Ustęp 16

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

16.  wzywa, aby więcej państw członkowskich korzystało z zalet zakupów centralnych i agregacji zamówień publicznych, oraz podkreśla, że centralne jednostki zakupujące mogą przyspieszyć rozpowszechnianie wiedzy eksperckiej, najlepszych praktyk i innowacji;

16.  wzywa, aby więcej państw członkowskich korzystało z zalet zakupów centralnych i agregacji zamówień publicznych, oraz podkreśla, że centralne jednostki zakupujące mogą i powinny przyspieszyć rozpowszechnianie wiedzy eksperckiej, najlepszych praktyk i innowacji;

Poprawka    21

Projekt sprawozdania

Ustęp 19 a (nowy)

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

 

19a.  wyraża zaniepokojenie z powodu nieuczciwej konkurencji w procedurach zamówień publicznych wynikającej z ingerencji państwa wobec konkurentów z państw trzecich w szczególności, lecz nie tylko, na rynku pojazdów elektrycznych i akumulatorów; uważa, że konieczny jest łącznik między instrumentami ochrony handlu a praktykami zamówień publicznych;

Poprawka    22

Projekt sprawozdania

Ustęp 25

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

25.  odnotowuje z ubolewaniem spadek intensywności konkurencyjności w zamówieniach publicznych w Unii w ostatnich latach i wzywa państwa członkowskie, które odnotowują wysoki odsetek ogłoszeń związanych z tylko jednym oferentem, aby rozwiązały ten problem;

25.  odnotowuje z ubolewaniem spadek intensywności konkurencyjności w zamówieniach publicznych w Unii w ostatnich latach i wzywa zwłaszcza państwa członkowskie z wysokim odsetkiem ogłoszeń z tylko jednym oferentem do rozwiązania tego problemu dzięki poprawie dostępu do przetargów na zamówienia publiczne;

Poprawka    23

Projekt sprawozdania

Ustęp 26

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

26.  wzywa państwa członkowskie do zwiększenia wspólnych procedur udzielania zamówień, w tym transgranicznych, uproszczonych przez zmienione przepisy UE, i zwraca się do Komisji o zapewnienie wsparcia technicznego w tej dziedzinie;

26.  wzywa państwa członkowskie do zwiększenia wspólnych procedur udzielania zamówień, w tym transgranicznych, uproszczonych przez zmienione przepisy UE, i apeluje do Komisji o zapewnienie gruntownego wsparcia w tej dziedzinie;

Poprawka    24

Projekt sprawozdania

Ustęp 27

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

27.  ubolewa, że MŚP wciąż mają trudności w dostępie do zamówień publicznych, i wzywa Komisję do oceny skuteczności środków przewidzianych w dyrektywach z 2014 r. oraz, w razie potrzeby, do przedstawienia nowych rozwiązań;

27.  ubolewa, że MŚP wciąż mają trudności w dostępie do zamówień publicznych, i wzywa Komisję do oceny skuteczności, wydajności i jakości środków przewidzianych w dyrektywach z 2014 r. oraz, jak tylko w wyniku przeglądu stwierdzi się taką konieczność, do przedstawienia nowych rozwiązań;

Poprawka    25

Projekt sprawozdania

Ustęp 28

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

28.  wzywa państwa członkowskie, aby wspierały udział MŚP w przetargach, na przykład przez obowiązkowy podział na części;

28.  wzywa państwa członkowskie, aby wspierały udział MŚP w rynkach zamówień publicznych, również poza granicami ich państw, na przykład poprzez obowiązkowy podział na części, ograniczenie obrotu wymaganego do wzięcia udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zmniejszenie wymogów dotyczących dokumentacji lub zaangażowanie MŚP we wstępne konsultacje rynkowe; wzywa Komisję i państwa członkowskie do rozwijania usług doradczych oraz szkoleń dla MŚP, aby zagwarantować im lepsze uczestnictwo w procesach przetargowych;

Poprawka    26

Projekt sprawozdania

Ustęp 29

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

29.  wzywa Komisję do szczegółowego przeanalizowania utrudnień w transgranicznych zamówieniach publicznych wynikających z barier językowych oraz do zaproponowania rozwiązań;

29.  wzywa Komisję do szczegółowego przeanalizowania utrudnień w transgranicznych zamówieniach publicznych wynikających z barier językowych, prawnych lub innych oraz do zaproponowania rozwiązań lub podjęcia działań, by zagwarantować funkcjonalne transgraniczne udzielanie zamówień;

Poprawka    27

Projekt sprawozdania

Ustęp 37 a (nowy)

Wstępny projekt rezolucji

Poprawka

 

37a.   podkreśla znaczenie przejrzystości i niedyskryminacyjnego charakteru procedur udzielania zamówień publicznych; przypomina o znaczeniu właściwych procedur odwoławczych oraz dostępu do wytycznych dotyczących składania odwołań;

INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ OPINIODAWCZĄ

Data przyjęcia

20.3.2018

 

 

 


INFORMACJE O PRZYJĘCIUPRZEZ KOMISJĘ PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWĄ

Data przyjęcia

19.6.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

28

2

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

John Stuart Agnew, Pascal Arimont, Dita Charanzová, Carlos Coelho, Lara Comi, Anna Maria Corazza Bildt, Daniel Dalton, Nicola Danti, Dennis de Jong, Pascal Durand, Maria Grapini, Liisa Jaakonsaari, Philippe Juvin, Antonio López-Istúriz White, Eva Maydell, Nosheena Mobarik, Christel Schaldemose, Olga Sehnalová, Jasenko Selimovic, Igor Šoltes, Ivan Štefanec, Róża Gräfin von Thun und Hohenstein, Mylène Troszczynski, Mihai Ţurcanu, Anneleen Van Bossuyt, Marco Zullo

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Biljana Borzan, Birgit Collin-Langen, Marc Tarabella, Kerstin Westphal


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

28

+

ALDE

Dita Charanzová, Jasenko Selimovic

ECR

Daniel Dalton, Nosheena Mobarik, Anneleen Van Bossuyt

EFDD

Marco Zullo

GUE/NGL

Dennis de Jong

PPE

Pascal Arimont, Carlos Coelho, Birgit Collin-Langen, Lara Comi, Anna Maria Corazza Bildt, Philippe Juvin, Antonio López-Istúriz White, Eva Maydell, Ivan Štefanec, Róża Gräfin von Thun und Hohenstein, Mihai Ţurcanu

S&D

Biljana Borzan, Nicola Danti, Maria Grapini, Liisa Jaakonsaari, Christel Schaldemose, Olga Sehnalová, Marc Tarabella, Kerstin Westphal

VERTS/ALE

Pascal Durand, Igor Šoltes

2

-

EFDD

John Stuart Agnew

ENF

Mylène Troszczynski

0

0

 

 

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

Ostatnia aktualizacja: 30 sierpnia 2018Informacja prawna