Proċedura : 2017/2131(INL)
Ċiklu ta' ħajja waqt sessjoni
Ċiklu relatat mad-dokument : A8-0250/2018

Testi mressqa :

A8-0250/2018

Dibattiti :

PV 11/09/2018 - 11
CRE 11/09/2018 - 11

Votazzjonijiet :

PV 12/09/2018 - 6.7
Spjegazzjoni tal-votazzjoni

Testi adottati :

P8_TA(2018)0340

RAPPORT     
PDF 1121kWORD 123k
4.7.2018
PE 620.837v02-00 A8-0250/2018

dwar proposta li titlob lill-Kunsill jiddetermina, skont l-Artikolu 7(1) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, l-eżistenza ta' riskju ċar ta' ksur serju mill-Ungerija tal-valuri li fuqhom hija bbażata l-Unjoni

(2017/2131(INL))

Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern

Rapporteur: Judith Sargentini

(Inizjattiva – Artikolu 45 u 52 tar-Regoli ta' Proċedura)

MOZZJONI GĦAL RIŻOLUZZJONI TAL-PARLAMENT EWROPEW
 ANNESS GĦALL-MOZZJONI GĦAL RIŻOLUZZJONI TAL-PARLAMENT EWROPEW
 NOTA SPJEGATTIVA
 ANNESS: LISTA TA' ENTITAJIET JEW PERSUNI LI TAW KONTRIBUT LIR-RAPPORTEUR
 OPINJONI TAL-MINORANZA
 OPINJONI tal-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit
 OPINJONI mill-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni
 OPINJONI mill-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali
 OPINJONI tal-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi
 INFORMAZZJONI DWAR L-ADOZZJONIFIL-KUMITAT RESPONSABBLI
 VOTAZZJONI FINALI B'SEJĦA TAL-ISMIJIET FIL-KUMITAT RESPONSABBLI

MOZZJONI GĦAL RIŻOLUZZJONI TAL-PARLAMENT EWROPEW

dwar proposta li titlob lill-Kunsill jiddetermina, skont l-Artikolu 7(1) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, l-eżistenza ta' riskju ċar ta' ksur serju mill-Ungerija tal-valuri li fuqhom hija bbażata l-Unjoni

(2017/2131(INL))

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra t-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 2 u l-Artikolu 7(1) tiegħu,

–  wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Libertajiet Fundamentali u l-Protokolli tagħha,

–  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem,

–  wara li kkunsidra t-trattati internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem tan-Nazzjonijiet Uniti u tal-Kunsill tal-Ewropa, bħalma huma l-Karta Soċjali Ewropea u l-Konvenzjoni dwar il-Prevenzjoni u l-Ġlieda Kontra l-Vjolenza fuq in-Nisa u l-Vjolenza Domestika (il-Konvenzjoni ta' Istanbul),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' Mejju 2017 dwar is-sitwazzjoni fl-Ungerija(1),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tas-16 ta' Diċembru 2015(2) u tal-10 ta' Ġunju 2015(3) dwar is-sitwazzjoni fl-Ungerija,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-3 ta' Lulju 2013 dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet fundamentali: standards u prattiki fl-Ungerija (skont ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-16 ta' Frar 2012)(4),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tas-16 ta' Frar 2012 dwar l-iżviluppi politiċi reċenti fl-Ungerija(5) u tal-10 ta' Marzu 2011 dwar il-liġi tal-media fl-Ungerija(6),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Ottubru 2016 li tinkludi rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar l-istabbiliment ta' mekkaniżmu tal-UE dwar id-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali(7),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni leġiżlattiva tiegħu tal-1 ta' April 2004 dwar il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-Artikolu 7 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea: Ir-rispett u l-promozzjoni tal-valuri li fuqhom hija bbażata l-Unjoni(8),

–  wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni tal-15 ta' Ottubru 2003 mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew dwar l-Artikolu 7 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea - Ir-rispett u l-promozzjoni tal-valuri li fuqhom hija bbażata l-Unjoni(9),

–  wara li kkunsidra r-rapporti annwali tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali (FRA) u l-Uffiċċju Ewropew ta' Kontra l-Frodi (OLAF),

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 45, 52 u 83 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern u l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit, il-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni, il-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali u l-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi (A8-0250/2018),

A.  billi l-Unjoni hija msejsa fuq il-valuri tar-rispett tad-dinjità tal-bniedem, il-libertà, id-demokrazija, l-ugwaljanza, l-istat tad-dritt u r-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, inklużi d-drittijiet ta' persuni li jappartjenu lil minoranzi, kif stabbilit fl-Artikolu 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) u kif rifless fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u inkorporati fit-trattati internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem, u billi dawk il-valuri, li huma komuni għall-Istati Membri u li għalihom l-Istati Membri kollha ssottoskrivew liberament, jikkostitwixxu l-pedament tad-drittijiet li jgawdu dawk li jgħixu fl-Unjoni;

B.  billi kwalunkwe riskju ċar ta' ksur serju min-naħa ta' Stat Membru tal-valuri minquxa fl-Artikolu 2 tat-TUE ma jikkonċernax biss lill-Istat Membru individwali fejn jimmaterjalizza r-riskju iżda għandu impatt fuq l-Istati Membri l-oħra, fuq il-fiduċja reċiproka ta' bejniethom, u fuq in-natura proprja tal-Unjoni u d-drittijiet fundamentali taċ-ċittadini tagħha taħt id-dritt tal-Unjoni;

C.  Billi, kif indikat fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-Artikolu 7 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, il-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikolu 7 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea mhuwiex limitat għall-obbigi taħt it-Trattati, bħal fl-Artikolu 258 tat-TFUE, u billi l-Unjoni tista' tivvaluta l-eżistenza ta' riskju ċar ta' ksur serju tal-valuri komuni f'oqsma li jaqgħu taħt il-kompetenzi tal-Istati Membri;

D.  billi l-Artikolu 7(1) tat-TUE jikkostitwixxi fażi preventiva li tagħti lill-Unjoni l-kapaċità li tintervjeni fil-każ ta' riskju ċar ta' ksur serju tal-valuri komuni; billi azzjoni preventiva tali tipprevedi djalogu mal-Istat Membru kkonċernat u għandha l-għan li tevita s-sanzjonijiet possibbli;

E.  billi, filwaqt li l-awtoritajiet Ungeriżi kienu konsistentement lesti li jiddiskutu l-legalità ta' kwalunkwe miżura speċifika, is-sitwazzjoni ma ġietx indirizzata u għad hemm ħafna tħassib. Dan għandu impatt negattiv fuq l-immaġni tal-Unjoni, kif ukoll l-effikaċja u l-kredibilità tagħha fid-difiża tad-drittijiet fundamentali, id-drittijiet tal-bniedem u d-demokrazija globalment, u juri l-ħtieġa li dan it-tħassib jiġi indirizzat permezz ta' azzjoni miftiehma tal-Unjoni;

1.  Jiddikjara li t-tħassib tal-Parlament jirrigwarda l-kwistjonijiet li ġejjin:

(1) il-funzjonament tas-sistema kostituzzjonali u elettorali;

(2) l-indipendenza tal-ġudikatura u ta' istituzzjonijiet oħra u d-drittijiet tal-imħallfin;

(3) il-korruzzjoni u l-kunflitti ta' interess;

(4) il-privatezza u l-protezzjoni tad-data;

(5) il-libertà tal-espressjoni;

(6) il-libertà akkademika;

(7) il-libertà tar-reliġjon;

(8) il-libertà ta' assoċjazzjoni;

(9) id-dritt għal trattament ugwali;

(10) id-drittijiet ta' persuni li jappartjenu għal minoranzi, inklużi r-Rom u l-Lhud, u l-protezzjoni kontra dikjarazzjonijiet ta' mibegħda kontra minoranzi tali;

(11) id-drittijiet fundamentali tal-migranti, il-persuni li jfittxu asil u r-rifuġjati;

(12) id-drittijiet ekonomiċi u soċjali.

2.  Jemmen li l-fatti u x-xejriet imsemmija fl-Anness għal din ir-riżoluzzjoni meħuda flimkien jirrappreżentaw theddida sistemika kontra l-valuri tal-Artikolu 2 tat-TUE u jikkostitwixxu riskju ċar ta' ksur serju tagħhom;

3.  Jinnota l-eżitu tal-elezzjonijiet parlamentari fl-Ungerija, li saru fit-8 ta' April 2018; jenfasizza l-fatt li kwalunkwe gvern Ungeriż huwa responsabbli għall-eliminazzjoni tar-riskju ta' ksur serju tal-valuri tal-Artikolu 2 tat-TUE, anki jekk dan ir-riskju huwa konsegwenza dejjiema tad-deċiżjonijiet tal-politika ssuġġeriti jew approvati minn gvernijiet preċedenti;

4  Jissottometti, għalhekk, skont l-Artikolu 7(1) tat-TUE, din il-proposta motivata lill-Kunsill, filwaqt li jistieden lill-Kunsill biex jiddetermina jekk hemmx riskju ċar ta' ksur serju mill-Ungerija tal-valuri msemmija fl-Artikolu 2 tat-TUE u biex jindirizza r-rakkomandazzjonijiet xierqa lill-Ungerija f'dan ir-rigward;

5.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni u l-proposta motivata għal deċiżjoni tal-Kunsill annessa hawnhekk lill-Kummissjoni u lill-Kunsill, kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri.

(1)

Testi adottati, P8_TA(2017)0216.

(2)

Testi adottati, P8_TA(2015)0461.

(3)

ĠU C 407, 4.11.2016, p. 46.

(4)

ĠU C 75, 26.2.2016, p. 52.

(5)

ĠU C 249 E, 30.8.2013, p. 27.

(6)

ĠU C 199 E, 7.7.2012, p. 154.

(7)

Testi adottati, P8_TA(2016)0409.

(8)

ĠU C 104 E, 30.4.2004, p. 408.

(9)

COM(2003)0606.


ANNESS GĦALL-MOZZJONI GĦAL RIŻOLUZZJONI TAL-PARLAMENT EWROPEW

Proposta għal

deċiżjoni tal-Kunsill

li tiddetermina, skont l-Artikolu 7(1) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, l-eżistenza ta' riskju ċar ta' ksur serju mill-Ungerija tal-valuri li fuqhom hija bbażata l-Unjoni

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 7(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra l-proposta motivata mill-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-approvazzjoni tal-Parlament Ewropew,

Billi:

(1)  L-Unjoni hija msejsa fuq il-valuri msemmija fl-Artikolu 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE), li huma komuni għall-Istati Membri u li jinkludu r-rispett għad-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet tal-bniedem. Skont l-Artikolu 49 tat-TUE, l-adeżjoni mal-Unjoni tirrikjedi r-rispett u l-promozzjoni tal-valuri msemmija fl-Artikolu 2 tat-TUE.

(2)  L-adeżjoni tal-Ungerija kienet att volontarju bbażat fuq deċiżjoni sovrana, b'kunsens wiesa' fl-ispettru politiku kollu tal-Ungerija.

(3)  Fil-proposta motivata tiegħu, il-Parlament Ewropew ippreżenta t-tħassib tiegħu rigward is-sitwazzjoni fl-Ungerija. B'mod partikolari, it-tħassib prinċipali jirrigwarda l-funzjonament tas-sistema kostituzzjonali u elettorali, l-indipendenza tal-ġudikatura u ta' istituzzjonijiet oħra, id-drittijiet tal-imħallfin, il-korruzzjoni u l-kunflitti ta' interess, il-privatezza u l-protezzjoni tad-data, il-libertà tal-espressjoni, il-libertà akkademika, il-libertà tar-reliġjon, il-libertà ta' assoċjazzjoni, id-dritt għal trattament ugwali, id-drittijiet ta' persuni li jappartjenu għal minoranzi, inklużi r-Rom u l-Lhud, u l-protezzjoni kontra dikjarazzjonijiet ta' mibegħda kontra minoranzi tali, id-drittijiet fundamentali tal-migranti, ta' dawk li jfittxu l-asil u tar-rifuġjati, u d-drittijiet ekonomiċi u soċjali.

(4)  Il-Parlament Ewropew innota wkoll li l-awtoritajiet Ungeriżi kienu lesti konsistentement li jiddiskutu l-legalità ta' kwalunkwe miżura iżda naqsu milli jieħdu l-azzjonijiet kollha rakkomandati fir-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu.

(5)  Fir-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' Mejju 2017 dwar is-sitwazzjoni fl-Ungerija, il-Parlament Ewropew iddikjara li s-sitwazzjoni attwali fl-Ungerija tirrappreżenta riskju ċar ta' ksur serju tal-valuri msemmija fl-Artikolu 2 tat-TUE u tiġġustifika li tinbeda l-proċedura tal-Artikolu 7(1) tat-TUE.

(6)  Fil-Komunikazzjoni tagħha tal-2003 dwar l-Artikolu 7 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, il-Kummissjoni enumerat bosta sorsi ta' informazzjoni li għandhom jiġu kkunsidrati meta jiġi mmonitorjat ir-rispett u l-promozzjoni tal-valuri komuni, bħar-rapporti ta' organizzazzjonijiet internazzjonali, rapporti ta' NGOs u d-deċiżjonijiet tal-qrati reġjonali u internazzjonali. Firxa wiesgħa ta' atturi fil-livell nazzjonali, Ewropew u internazzjonali esprimew it-tħassib serju tagħhom dwar is-sitwazzjoni tad-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali fl-Ungerija, inklużi l-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Unjoni, il-Kunsill tal-Ewropa, l-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa (OSKE), in-Nazzjonijiet Uniti (NU), kif ukoll diversi organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, iżda dawn għandhom jitqiesu bħala opinjonijiet li mhumiex vinkolanti legalment, peress li hija biss il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea li tista' tinterpreta d-dispożizzjonijiet tat-Trattati.

Il-funzjonament tas-sistema kostituzzjonali u elettorali

(7)  Il-Kummissjoni ta' Venezja esprimiet it-tħassib tagħha dwar il-proċess tat-tfassil tal-kostituzzjoni fl-Ungerija f'bosta okkażjonijiet, kemm fir-rigward tal-Liġi Fundamentali kif ukoll fir-rigward tal-emendi għaliha. Il-Kummissjoni ta' Venezja laqgħet il-fatt li l-Liġi Fundamentali tistabbilixxi ordni kostituzzjonali bbażat fuq id-demokrazija, l-istat tad-dritt u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali bħala prinċipji sottostanti, u rrikonoxxiet l-isforzi biex jiġi stabbilit ordni kostituzzjonali konformi mal-valuri u l-istandards demokratiċi Ewropej komuni u biex id-drittijiet u l-libertajiet fundamentali jiġu regolati f'konformità ma' strumenti internazzjonali vinkolanti. Il-kritika ffukat fuq in-nuqqas ta' trasparenza tal-proċess, l-involviment inadegwat tas-soċjetà ċivili, in-nuqqas ta' konsultazzjoni sinċiera, l-ipperikolar tas-separazzjoni tas-setgħat u l-fatt li s-sistema nazzjonali ta' kontrokontrolli kienet iddgħajfet.

(8)  Il-kompetenzi tal-Qorti Kostituzzjonali Ungeriża kienu ristretti bħala riżultat tar-riforma kostituzzjonali, fosthom fir-rigward ta' kwistjonijiet baġitarji, l-abolizzjoni tal-actio popularis, il-possibilità għall-Qorti li tirreferi għall-ġurisprudenza tagħha ta' qabel l-1 ta' Jannar 2012 u l-limitazzjoni fuq il-kapaċità tal-Qorti li tagħmel rieżami tal-kostituzzjonalità ta' kwalunkwe tibdil għal-Liġi Fundamentali bl-eċċezzjoni ta' tibdil ta' natura proċedurali. Il-Kummissjoni ta' Venezja esprimiet tħassib serju dwar dawk il-limitazzjonijiet u dwar il-proċedura għall-ħatra tal-imħallfin, u għamlet rakkomandazzjonijiet lill-awtoritajiet Ungeriżi biex ikunu żgurati l-kontrokontrolli neċessarji fl-Opinjoni tagħha dwar l-Att CLI tal-2011 dwar il-Qorti Kostituzzjonali tal-Ungerija adottata fid-19 ta' Ġunju 2012 u fl-Opinjoni tagħha dwar ir-Raba' Emenda għal-Liġi Fundamentali tal-Ungerija adottata fis-17 ta' Ġunju 2013. Fl-opinjonijiet tagħha, il-Kummissjoni ta' Venezja identifikat ukoll għadd ta' elementi pożittivi fir-riformi, bħad-dispożizzjonijiet dwar il-garanziji baġitarji, id-deċiżjoni kontra l-elezzjoni mill-ġdid tal-imħallfin u l-għoti tad-dritt lill-Kummissarju għad-Drittijiet Fundamentali li jibda proċedimenti għal rieżami ex post.

(9)  Fl-osservazzjonijiet konklużivi tal-5 ta' April 2018, il-Kumitat tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU esprima tħassib li l-proċedura attwali tal-ilmenti kostituzzjonali tippermetti aċċess aktar limitat għall-Qorti Kostituzzjonali, ma tipprevedix limitu ta' żmien għall-eżerċizzju ta' rieżami kostituzzjonali u m'għandhiex effett sospensiv fuq leġiżlazzjoni kkontestata. Semma wkoll li d-dispożizzjonijiet tal-Att tal-Qorti Kostituzzjonali l-ġdid idgħajfu s-sigurtà taż-żamma tal-imħallfin fil-kariga u jżidu l-influwenza tal-gvern fuq il-kompożizzjoni u l-operat tal-Qorti Kostituzzjonali billi jibdlu l-proċedura għall-ħatriet tal-ġudikatura, l-għadd ta' mħallfin fil-Qorti u l-età tal-irtirar tagħhom. Il-Kumitat kien imħasseb ukoll dwar il-limitazzjoni tal-kompetenza u tas-setgħat tal-Qorti Kostituzzjonali biex jagħmlu rieżami ta' leġiżlazzjoni li tolqot kwistjonijiet baġitarji.

(10)  Fis-sejbiet u l-konklużjonijiet preliminari tagħha, adottati fid-9 ta' April 2018, il-missjoni limitata ta' osservazzjoni tal-elezzjoni mwettqa mill-Uffiċċju tal-OSKE għall-Istituzzjonijiet Demokratiċi u d-Drittijiet tal-Bniedem qalet li l-amministrazzjoni teknika tal-elezzjonijiet kienet professjonali u trasparenti, id-drittijiet u l-libertajiet fundamentali ġew rispettati b'mod ġenerali, iżda ġew eżerċitati fi klima negattiva. L-amministrazzjoni tal-elezzjoni wettqet il-mandat tagħha b'mod professjonali u trasparenti u gawdiet fiduċja ġenerali fost il-partijiet ikkonċernati. Il-kampanja kienet animata iżda r-retorika ostili u intimidanti tal-kampanja llimitat l-ispazju għal dibattitu sustantiv u naqqset il-ħila tal-votanti li jagħmlu għażla infurmata. Il-finanzjament tal-kampanji pubbliċi u l-limiti massimi tan-nefqa għandhom l-għan li jiżguraw opportunitajiet indaqs għall-kandidati kollha. Madankollu, il-ħila tal-kandidati li jikkompetu fuq bażi ugwali kienet kompromessa b'mod sinifikanti mill-infiq eċċessiv tal-gvern fuq riklami ta' informazzjoni pubbliċi li amplifikaw il-messaġġ tal-kampanja tal-koalizzjoni fil-gvern. Il-missjoni esprimiet ukoll tħassib dwar id-delinjazzjoni ta' kostitwenzi b'membru wieħed. Tħassib simili ġie espress fl-Opinjoni Konġunta tat-18 ta' Ġunju 2012 rigward l-Att dwar l-Elezzjonijiet tal-Membri tal-Parlament tal-Ungerija adottata mill-Kummissjoni ta' Venezja u l-Kunsill għal Elezzjonijiet Demokratiċi, li fiha ntqal li d-delimitazzjoni tal-kostitwenzi jrid isir b'mod trasparenti u professjonali permezz ta' proċess imparzjali u mhux partiġġjan, jiġifieri billi jiġu evitati objettivi politiċi għal żmien qasir.

(11)  Fis-snin reċenti, il-Gvern Ungeriż uża l-konsultazzjonijiet nazzjonali b'mod estensiv, u espanda d-demokrazija diretta fil-livell nazzjonali. Fis-27 ta' April 2017, il-Kummissjoni indikat li l-konsultazzjoni nazzjonali "Let's stop Brussels" kien fiha bosta dikjarazzjonijiet u allegazzjonijiet li kienu fattwalment żbaljati jew qarrieqa ħafna. Il-Gvern Ungeriż wettaq ukoll konsultazzjonijiet intitolati "Il-migrazzjoni u t-terroriżmu" f'Mejju 2015, u kontra l-hekk imsejjaħ "Pjan Soros", f'Ottubru 2017. Dawn il-konsultazzjonijiet ħolqu paralleli bejn it-terroriżmu u l-migrazzjoni, u b'hekk wasslu għal mibegħda lejn il-migranti u kienu mmirati b'mod partikolari kontra l-Unjoni u kontra l-persuna ta' George Soros.

L-indipendenza tal-ġudikatura u ta' istituzzjonijiet oħra u d-drittijiet tal-imħallfin

(12)  Bħala riżultat tat-tibdiliet estensivi fil-qafas legali ppromulgat fl-2011, ingħataw setgħat estensivi lill-president tal-Uffiċċju Ġudizzjarju Nazzjonali, li kien għadu kemm ġie stabbilit. Il-Kummissjoni ta' Venezja kkritikat dawk is-setgħat estensivi fl-Opinjoni tagħha, adottata fid-19 ta' Marzu 2012, dwar l-Att CLXII tal-2011 dwar l-Istatus Legali u r-Remunerazzjoni tal-Imħallfin u l-Att CLXI tal-2011 dwar l-Organizzazzjoni u l-Amministrazzjoni tal-Qrati tal-Ungerija, u fl-Opinjoni tagħha dwar l-Atti Kardinali dwar il-Ġudikatura, adottata fil-15 ta' Ottubru 2012. Fid-29 ta' Frar 2012 u fit-3 ta' Lulju 2013 tqajjem tħassib simili mir-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar l-indipendenza tal-imħallfin u tal-avukati, kif ukoll mill-Grupp ta' Stati kontra l-Korruzzjoni (GRECO), fir-rapport tiegħu adottat fis-27 ta' Marzu 2015. Dawk l-atturi kollha enfasizzaw il-ħtieġa li jissaħħaħ ir-rwol tal-korp kollettiv, il-Kunsill Ġudizzjarju Nazzjonali (NJC), bħala istanza ta' sorveljanza, għaliex il-president tal-NJO, li jiġi elett mill-Parlament Ungeriż, ma jistax jitqies bħala organu ta' awtogovernanza ġudizzjarja. Wara r-rakkomandazzjonijiet internazzjonali, l-istatus tal-president tal-NJO inbidel u s-setgħat tal-president ġew ristretti sabiex jiżguraw bilanċ aħjar bejn il-president u l-NJC.

(13)  L-Ungerija ilha mill-2012 tieħu passi pożittivi biex tittrasferixxi ċerti funzjonijiet mill-president tal-NJO għall-NJC infisha, sabiex toħloq bilanċ aħjar bejn dawn iż-żewġ organi. Madankollu, għad hemm il-ħtieġa għal aktar progress. Il-GRECO, fir-rapport tiegħu adottat fis-27 ta' Marzu 2015, talab għall-minimizzazzjoni tar-riskji potenzjali ta' deċiżjonijiet diskrezzjonarji min-naħa tal-president tal-NJO. Il-president tal-NJO jista', fost l-oħrajn, jittrasferixxi u jassenja l-imħallfin, u għandu rwol fid-dixxiplina ġudizzjarja. Barra minn hekk, il-president tal-NJO jagħmel rakkomandazzjoni lill-President tal-Ungerija dwar il-ħatra u t-tneħħija tal-kapijiet ta' tal-qrati, inklużi l-presidenti u l-viċi presidenti tal-Qorti tal-Appell. Il-GRECO laqa' l-Kodiċi ta' Etika għall-Imħallfin li ġie adottat reċentement, iżda jqis li dan jista' jsir aktar espliċitu u jkun akkumpanjat minn taħriġ waqt is-servizz. Ir-rapport GRECO rrikonoxxa wkoll l-emendi li saru fir-regoli dwar ir-reklutaġġ ġudizzjarju u l-proċeduri tal-għażla bejn l-2012 u l-2014 fl-Ungerija, li permezz tagħhom l-NJC ingħata funzjoni superviżorja aktar b'saħħitha fil-proċess ta' selezzjoni; Fit-2 ta' Mejju 2018, l-NJC organizza sessjoni li fiha adotta b'mod unanimu deċiżjonijiet dwar il-prattika tal-president tal-NJO li jiċħad sejħiet għal applikazzjonijiet għal pożizzjonijiet ġudizzjarji u pożizzjonijiet għolja. Id-deċiżjonijiet sabu li l-prattika tal-president kienet illegali.

(14)  Fid-29 ta' Mejju 2018, il-Gvern Ungeriż ippreżenta abbozz tas-Seba' Emenda għal-Liġi Fundamentali (T/332), li ġie adottat fl-20 ta' Ġunju 2018. L-emenda introduċiet sistema ġdida ta' qrati amministrattivi.

(15)  Wara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (il-"Qorti tal-Ġustizzja") tas-6 ta' Novembru 2012 fil-Kawża C-286/12, il-Kummissjoni vs l-Ungerija(1), li ddeċidiet li meta adottat skema nazzjonali li tirrikjedi l-irtirar obbligatorju tal-imħallfin, prosekuturi u nutara meta jagħlqu 62 sena, l-Ungerija naqset milli tissodisfa l-obbligi tagħha skont id-dritt tal-Unjoni, il-Parlament Ungeriż adotta l-Att XX tal-2013 li ppreveda li l-età tal-irtirar ġudizzjarja kellha tonqos gradwalment għal 65 sena fuq perjodu ta' għaxar snin u stabbilixxa l-kriterji għal ingaġġ mill-ġdid jew kumpens. Skont l-Att, kien hemm possibilità għall-imħallfin irtirati li jirritornaw fil-karigi li okkupaw fl-istess qorti bl-istess kundizzjonijiet li kien hemm qabel ma ħarġu r-regolamenti dwar l-irtirar, jew jekk ma xtaqux jirritornaw, kellhom jirċievu somma ta' 12-il xahar bħala kumpens għar-remunerazzjoni mitlufa u setgħu japplikaw quddiem il-qorti għal kumpens ulterjuri, iżda d-dħul lura f'karigi amministrattivi ewlenin ma kinitx garantita. Madankollu, il-Kummissjoni rrikonoxxiet il-miżuri tal-Ungerija biex tagħmel il-liġi tal-irtirar tagħha kompatibbli mal-liġi tal-Unjoni. Fir-rapport tiegħu ta' Ottubru 2015, l-Istitut tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kamra tal-Avukati Internazzjonali ddikjara li l-maġġoranza tal-imħallfin imneħħija ma marrux lura għall-karigi oriġinali tagħhom, parzjalment għax il-pożizzjonijiet preċedenti tagħhom kienu ġew okkupati diġà. L-Istitut qal ukoll li l-indipendenza u l-imparzjalità tal-ġudikatura Ungeriża ma jistgħux ikunu garantiti u li l-istat tad-dritt għadu mdgħajjef.

(16)  Fis-sentenza tagħha tas-16 ta' Lulju 2015, Gaszó vs l-Ungerija, il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem (QEDB) iddeċidiet li kien hemm ksur tad-dritt ta' proċess ġust u tad-dritt għal rimedju effettiv. Il-QEDB waslet għall-konklużjoni li l-ksur oriġina fi prattika li permezz tagħha l-Ungerija naqset b'mod rikorrenti li tiżgura li l-proċedimenti li jiddeterminaw id-drittijiet u l-obbligi ċivili jitlestew fi żmien raġonevoli u li tieħu miżuri li jippermettu lill-applikanti jitolbu rimedju għal proċedimenti ċivili eċċessivament twal fuq livell domestiku. L-eżekuzzjoni ta' dik is-sentenza għadha pendenti. Kodiċi ta' Proċedura Ċivili ġdid, adottat fl-2016, jipprevedi l-aċċelerazzjoni tal-proċedimenti ċivili bl-introduzzjoni ta' proċedura ta' fażi doppja. L-Ungerija infurmat lill-Kumitat tal-Ministri tal-Kunsill tal-Ewropa li l-liġi l-ġdida li toħloq rimedju effettiv għal proċeduri estiżi se tiġi adottata sa Ottubru 2018.

(17)  Fis-sentenza tagħha tat-23 ta' Ġunju 2016, Baka vs l-Ungerija, il-QEDB iddeċidiet li kien hemm ksur tad-dritt tal-aċċess għal qorti u tal-libertà tal-espressjoni ta' András Baka, li kien ġie elett bħala President tal-Qorti Suprema għal terminu ta' sitt snin f'Ġunju 2009, iżda waqaf jokkupa din il-kariga skont id-dispożizzjonijiet tranżitorji fil-Liġi Fundamentali, li jipprevedu li l-Curia kellha tkun is-suċċessur legali għall-Qorti Suprema. L-eżekuzzjoni ta' dik is-sentenza għadha pendenti. Fl-10 ta' Marzu 2017, il-Kumitat tal-Ministri tal-Kunsill tal-Ewropa talab li jittieħdu miżuri għall-prevenzjoni ta' aktar tneħħijiet prematuri ta' mħallfin għal raġunijiet simili, biex b'hekk ikun hemm salvagwardja kontra kwalunkwe abbuż f'dan ir-rigward. Il-Gvern Ungeriż innota li dawk il-miżuri mhumiex relatati mal-implimentazzjoni tas-sentenza.

(18)  Fid-29 ta' Settembru 2008, is-Sur András Jóri inħatar Kummissarju għall-Protezzjoni tad-Data għal perjodu ta' sitt snin. Madankollu, b'effett mill-1 ta' Jannar 2012, il-Parlament Ungeriż iddeċieda li jirriforma s-sistema tal-protezzjoni tad-data u jissostitwixxi lill-Kummissarju b'awtorità nazzjonali għall-protezzjoni tad-data u l-libertà tal-informazzjoni. Is-Sur Jóri kellu jħalli l-kariga qabel kien skada t-terminu sħiħ tiegħu. Fit-8 ta' April 2014, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-indipendenza tal-awtoritajiet superviżorji neċessarjament tinkludi l-obbligu li jitħallew iservu l-mandat sħiħ tagħhom u li l-Ungerija naqset milli tissodisfa l-obbligi tagħha skont id-Direttiva 95/46/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(2). L-Ungerija emendat ir-regoli dwar il-ħatra tal-Kummissarju, ippreżentat apoloġija u ħallset is-somma tal-kumpens miftiehma.

(19)  Il-Kummissjoni ta' Venezja identifikat bosta nuqqasijiet fl-Opinjoni tagħha dwar l-Att CLXIII tal-2011 dwar is-Servizz ta' Prosekuzzjoni u l-Att CLXIV tal-2011 dwar l-Istatus tal-Prosekutur Ġenerali, il-Prosekuturi u Impjegati oħra tal-Prosekuzzjoni u l-Karriera tal-Prosekuzzjoni fl-Ungerija, adottata fid-19 ta' Ġunju 2012. Fir-rapport tiegħu adottat fis-27 ta' Marzu 2015, il-GRECO ħeġġeġ lill-awtoritajiet Ungeriżi jieħdu passi addizzjonali biex jevitaw l-abbuż u jżidu l-indipendenza tas-servizz tal-prosekuzzjoni billi, fost l-oħrajn, ineħħu l-possibilità li l-Prosekutur Ġenerali jiġi elett mill-ġdid. Barra minn hekk, il-GRECO talab biex il-proċedimenti dixxiplinari kontra prosekuturi ordinarji jsiru aktar trasparenti u biex id-deċiżjonijiet biex kawża titmexxa mingħand prosekutur wieħed għal għand ieħor ikunu ggwidati minn kriterji u ġustifikazzjonijiet legali stretti. Skont il-Gvern Ungeriż, ir-Rapport ta' Konformità tal-GRECO tal-2017 irrikonoxxa l-progress li sar mill-Ungerija fir-rigward tal-prosekuturi (il-pubblikazzjoni għadha mhix awtorizzata mill-awtoritajiet Ungeriżi, minkejja l-appelli mil-Laqgħat Plenari tal-GRECO). It-Tieni Rapport ta' Konformità għadu pendenti.

Il-korruzzjoni u l-kunflitti ta' interess

(20)  Fir-rapport tiegħu adottat fis-27 ta' Marzu 2015, il-GRECO talab li jiġu stabbiliti kodiċijiet ta' kondotta għall-membri tal-Parlament Ungeriż (MP) dwar gwida f'każijiet ta' kunflitti ta' interess. Barra minn hekk, il-MP għandhom ikollhom l-obbligu jirrapportaw kunflitti ta' interess li jinqalgħu b'mod ad hoc, u dan għandu jkun akkumpanjat b'obbligu aktar robust li jiġu sottomessi dikjarazzjonijiet tal-assi. Dan għandu jkun ukoll akkumpanjat b'dispożizzjonijiet li jippermettu sanzjonijiet għas-sottomissjoni ta' dikjarazzjonijiet tal-assi mhux preċiżi. Barra minn hekk, id-dikjarazzjoni tal-assi għandha tiġi ppubblikata online għal sorveljanza popolari vera. Għandha tiġi stabbilita bażi ta' data elettronika standard biex ikun possibbli li d-dikjarazzjonijiet u l-modifiki kollha tagħhom ikunu aċċessibbli b'mod trasparenti.

(21)  Fis-sejbiet u l-konklużjonijiet preliminari tagħha adottati fid-9 ta' April 2018, il-missjoni limitata ta' osservazzjoni elettorali tal-Uffiċċju tal-OSKE għall-Istituzzjonijiet Demokratiċi u d-Drittijiet tal-Bniedem ikkonkludiet li l-monitoraġġ limitat tal-infiq fuq il-kampanji u n-nuqqas ta' rapportar bir-reqqa dwar is-sorsi tal-fondi tal-kampanji sa wara l-elezzjonijiet jimminaw it-trasparenza tal-finanzjament tal-kampanji u l-kapaċità tal-votanti li jagħmlu għażla informata, kuntrarjament għall-impenji tal-OSKE u l-istandards internazzjonali. Il-leġiżlazzjoni fis-seħħ tagħżel mekkaniżmu ta' monitoraġġ u verifika ex post. L-Uffiċju tal-Awditjar tal-Istat għandu l-kompetenza li jimmonitorja u jivverifika jekk ir-rekwiżiti legali jkunux ġew issodisfati. Is-sejbiet u l-konklużjonijiet preliminari ma kinux jinkludu r-rapport ta' awditjar uffiċjali tal-Uffiċċju tal-Awditjar tal-Istat dwar l-elezzjonijiet parlamentari tal-2018, għax sa dak iż-żmien kien għadu ma ġiex ippubblikat.

(22)  Fis-7 ta' Diċembru 2016, il-Kumitat ta' Tmexxija tas-Sħubija ta' Gvern Miftuħ (OGP) irċieva ittra mingħand il-Gvern Ungeriż li fiha ħabbar l-irtirar immedjat tiegħu mis-sħubija, li tiġbor fiha, b'mod volontarju, 75 pajjiż u mijiet ta' organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili. Il-Gvern tal-Ungerija kien ilu minn Lulju 2015 jiġi analizzat mill-OGP minħabba tħassib imqajjem mill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, b'mod partikolari rigward l-ispazju tagħhom biex joperaw fil-pajjiż. L-Istati Membri tal-UE mhux kollha huma membri tal-OGP.

(23)  L-Ungerija tibbenefika minn finanzjament tal-Unjoni li jammonta għal 4,4 % tal-PDG tagħha jew aktar minn nofs l-investiment pubbliku. Is-sehem tal-kuntratti mogħtija wara proċeduri ta' akkwist pubbliku li rċevew offerta waħda biss għadu għoli, b'perċentwal ta' 36 % fl-2016. L-Ungerija għandha l-ogħla perċentwal fl-Unjoni ta' rakkomandazzjonijiet finanzjarji mill-OLAF rigward il-Fondi Strutturali u l-Agrikoltura għall-perjodu 2013-2017. Fl-2016, l-OLAF ikkonkluda investigazzjoni dwar proġett tat-trasport ta' EUR 1,7 biljun fl-Ungerija, li fih l-atturi ewlenin kienu bosta kumpaniji internazzjonali speċjalizzati tal-kostruzzjoni. L-investigazzjoni żvelat irregolaritajiet serji ħafna, kif ukoll il-possibilità ta' frodi u korruzzjoni fl-implimentazzjoni tal-proġetti. Fl-2017, l-OLAF sab "irregolaritajiet serji" u "kunflitti ta' interess" matul l-investigazzjoni tiegħu f'35 kuntratti ta' dwal tat-toroq mogħtija lill-kumpanija li dak iż-żmien kienet ikkontrollata mir-raġel ta' bint il-Prim Ministru Ungeriż. L-OLAF bagħat ir-rapport finali tiegħu b'rakkomandazzjonijiet finanzjarji lid-Direttorat Ġenerali għall-Politika Reġjonali u Urbana tal-Kummissjoni li tirkupra EUR 43,7 miljun u rakkomandazzjonijiet ġudizzjarji lill-Prosekutur Ġenerali tal-Ungerija. Investigazzjoni transfruntiera konkluża mill-OLAF fl-2017 kienet tinvolvi allegazzjonijiet relatati mal-potenzjal ta' użu ħażin tal-fondi tal-Unjoni f'31 proġett ta' Riċerka u Żvilupp. L-investigazzjoni, li saret fl-Ungerija, il-Latvja u s-Serbja, skopriet skema ta' subkuntrattar użata biex iżżid l-ispejjeż tal-proġett b'mod artifiċjali u taħbi l-fatt li l-fornituri aħħara kienu kumpaniji marbuta ma' xulxin. L-OLAF għalhekk ikkonkluda l-investigazzjoni b'rakkomandazzjoni finanzjarja lill-Kummissjoni biex tirkupra EUR 28,3 miljun u rakkomandazzjoni ġudizzjarja lill-awtoritajiet ġudizzjarji Ungeriżi. L-Ungerija ddeċidiet li ma tipparteċipax fit-twaqqif tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew responsabbli għall-investigazzjoni, il-prosekuzzjoni u t-tressiq quddiem il-ġustizzja tal-awturi u tal-kompliċi f'reati kriminali li jolqtu l-interessi finanzjarji tal-Unjoni.

(24)  Skont is-Seba' Rapport dwar il-Koeżjoni Ekonomika, Soċjali u Territorjali, l-effikaċja governattiva fl-Ungerija naqset mill-1996, u l-Ungerija hija wieħed mill-Istati Membri bl-aktar livell baxx ta' effikaċja governattiva fl-Unjoni. Ir-reġjuni kollha tal-Ungerija huma ferm taħt il-medja tal-Unjoni f'termini ta' kwalità governattiva. Skont ir-Rapport kontra l-Korruzzjoni ppubblikat mill-Kummissjoni Ewropea fl-2014, il-korruzzjoni hija meqjusa li hi mifruxa (89 %) fl-Ungerija. Skont ir-Rapport dwar il-Kompetittività Globali 2017-2018 ippubblikat mill-Forum Ekonomiku Dinji, il-livell għoli ta' korruzzjoni kien wieħed mill-aktar fatturi problematiċi għan-negozju fl-Ungerija.

Il-privatezza u l-protezzjoni tad-data

(25)  Fis-sentenza tagħha tat-12 ta' Jannar 2016, Szabó uVissy vs l-Ungerija, il-QEDB sabet li d-dritt tar-rispett tal-ħajja privata nkiser minħabba l-garanziji legali insuffiċjenti kontra l-possibilità ta' sorveljanza sigrieta illegali għal finijiet ta' sigurtà nazzjonali, inkluż b'rabta mal-użu tat-telekomunikazzjonijiet. L-applikanti ma allegawx li kienu suġġetti għal xi miżura ta' sorveljanza sigrieta, u għalhekk deher li ma kinux meħtieġa miżuri individwali oħra. L-emenda tal-leġiżlazzjoni rilevanti hija meħtieġa bħala miżura ġenerali. Il-proposti għal emenda tal-Att dwar is-Servizzi tas-Sigurtà Nazzjonali qed jiġu diskussi attwalment mill-esperti tal-ministeri kompetenti tal-Ungerija. L-eżekuzzjoni ta' din is-sentenza għadha, għalhekk, pendenti.

(26)  Fl-osservazzjonijiet konklużivi tal-5 ta' April 2018, il-Kumitat tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU esprima tħassib li l-qafas legali tal-Ungerija dwar is-sorveljanza sigrieta għall-finijiet tas-sigurtà nazzjonali jippermetti l-interċettazzjoni tal-massa ta' komunikazzjonijiet u ma fihx biżżejjed salvagwardji kontra l-interferenza arbitrarja fid-dritt għall-privatezza. Kien imħasseb ukoll dwar in-nuqqas ta' dispożizzjonijiet li jiżguraw rimedji effettivi f'każijiet ta' abbuż, u notifika lill-persuna kkonċernata mill-aktar fis possibbli, mingħajr ma jiġi pperikolat l-iskop tar-restrizzjoni, wara t-terminazzjoni tal-miżura ta' sorveljanza.

Il-libertà tal-espressjoni

(27)  Fit-22 ta' Ġunju 2015, il-Kummissjoni ta' Venezja adottat l-Opinjoni tagħha dwar il-Leġiżlazzjoni tal-Media (l-Att CLXXXV dwar is-Servizzi tal-Media u dwar il-Media tal-Massa, l-Att CIV dwar il-Libertà tal-Istampa, u l-Leġiżlazzjoni dwar it-Tassazzjoni tad-Dħul mir-Reklamar tal-Media tal-Massa) tal-Ungerija li talbet li jsiru diversi tibdiliet fl-Att dwar l-Istampa u fl-Att dwar il-Media, b'mod partikolari fir-rigward tad-definizzjoni ta' "kontenut illegali tal-media", l-iżvelar ta' sorsi ġurnalistiċi u s-sanzjonijiet fuq l-entitajiet tal-media. Tħassib simili kien ġie espress fl-analiżi kkummissjonata mill-Uffiċċju tar-Rappreżentant tal-OSKE dwar il-Libertà tal-Media fi Frar 2011, mill-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem preċedenti tal-Kunsill tal-Ewropa fl-opinjoni tiegħu dwar il-leġiżlazzjoni tal-media Ungeriża fid-dawl tal-istandards tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-libertà tal-media tal-25 ta' Frar 2011, kif ukoll mill-esperti tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-leġiżlazzjoni tal-media Ungeriża fl-għarfien espert tagħhom tal-11 ta' Mejju 2012. Fl-istqarrija tiegħu tad-29 ta' Jannar 2013, is-Segretarju Ġenerali tal-Kunsill tal-Ewropa laqa' l-fatt li d-diskussjonijiet fil-qasam tal-media wasslu għal diversi bidliet importanti. Madankollu, it-tħassib pendenti ġie mtenni wkoll mill-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa fir-rapport ta' wara ż-żjara tiegħu fl-Ungerija, li ġie ppubblikat fis-16 ta' Diċembru 2014. Il-Kummissarju semma wkoll il-kwistjonijiet tal-konċentrazzjoni tas-sjieda tal-media u tal-awtoċensura u indika li l-qafas legali li jikkriminalizza d-diffamazzjoni għandu jiġi revokat.

(28)  Fl-Opinjoni tagħha tat-22 ta' Ġunju 2015 dwar il-Leġiżlazzjoni tal-Media, il-Kummissjoni ta' Venezja rrikonoxxiet l-isforzi tal-gvern Ungeriż, matul is-snin, biex itejjeb it-test oriġinali tal-Atti dwar il-Media, f'konformità mal-kummenti minn diversi osservaturi inkluż il-Kunsill tal-Ewropa, u nnotat b'mod pożittiv ir-rieda tal-awtoritajiet Ungeriżi li jkomplu d-djalogu. Madankollu, il-Kummissjoni ta' Venezja insistiet dwar il-ħtieġa li jinbidlu r-regoli li jirregolaw l-elezzjoni tal-membri tal-Kunsill tal-Media biex tiġi żgurata rappreżentazzjoni ġusta ta' gruppi politiċi u gruppi oħra soċjalment sinifikanti u li l-metodu tal-ħatra u l-pożizzjoni tal-President tal-Kunsill tal-Media jew tal-President tal-Awtorità tal-Media għandhom jiġu rieżaminati sabiex tonqos il-konċentrazzjoni tas-setgħat u tiġi żgurata n-newtralità politika; il-Bord tat-Trustees ukoll għandu jiġi riformat fuq dawk il-linji. Il-Kummissjoni ta' Venezja rrakkomandat ukoll id-deċentralizzazzjoni tal-governanza tal-fornituri tal-media tas-servizz pubbliku u li l-Aġenzija Nazzjonali tal-Aħbarijiet ma tkunx il-fornitur esklużiv tal-aħbarijiet għall-fornituri tal-media tas-servizz pubbliku. Tħassib simili kien ġie espress fl-analiżi kkummissjonata mill-Uffiċċju tar-Rappreżentant tal-OSKE dwar il-Libertà tal-Media fi Frar 2011, mill-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem preċedenti tal-Kunsill tal-Ewropa fl-opinjoni tiegħu dwar il-leġiżlazzjoni tal-media Ungeriża fid-dawl tal-istandards tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-libertà tal-media tal-25 ta' Frar 2011, kif ukoll mill-esperti tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-leġiżlazzjoni tal-media Ungeriża fl-għarfien espert tagħhom tal-11 ta' Mejju 2012. Fl-istqarrija tiegħu tad-29 ta' Jannar 2013, is-Segretarju Ġenerali tal-Kunsill tal-Ewropa laqa' l-fatt li d-diskussjonijiet fil-qasam tal-media wasslu għal diversi bidliet importanti. Madankollu, it-tħassib pendenti ġie mtenni wkoll mill-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa fir-rapport ta' wara ż-żjara tiegħu fl-Ungerija, li ġie ppubblikat fis-16 ta' Diċembru 2014.

(29)  Fit-18 ta' Ottubru 2012, il-Kummissjoni ta' Venezja adottat l-Opinjoni tagħha dwar l-Att CXII tal-2011 dwar il-Privatezza tal-Informazzjoni u dwar il-Libertà tal-Informazzjoni tal-Ungerija. Minkejja l-valutazzjoni pożittiva ġenerali, il-Kummissjoni ta' Venezja identifikat il-ħtieġa għal aktar titjib. Madankollu, wara emendi sussegwenti għal dik il-liġi, id-dritt tal-aċċess għal informazzjoni governattiva ġie ristrett aktar, b'mod sinifikanti. Dawk l-emendi ġew ikkritikati fl-analiżi kkummissjonata mill-Uffiċċju tar-Rappreżentant tal-OSKE dwar il-Libertà tal-Media f'Marzu 2016. L-analiżi indikat li l-ammonti li għandhom jitħallsu għall-ispejjeż diretti jidhru li huma kompletament raġonevoli, iżda l-ħlas għall-ħin tal-uffiċjali pubbliċi biex iwieġbu t-talbiet huwa inaċċettabbli. Kif ġie rikonoxxut mir-rapport tal-pajjiż tal-2018 tal-Kummissjoni, il-Kummissarju tal-Protezzjoni tad-Data u l-qrati, inkluża l-Qorti Kostituzzjonali, ħadu pożizzjoni progressiva f'każijiet relatati mat-trasparenza.

(30)  Fir-riżultati u l-konklużjonijiet preliminari tagħha adottati fid-9 ta' April 2018, il-missjoni limitata ta' osservazzjoni elettorali tal-Uffiċċju tal-OSKE għall-Istituzzjonijiet Demokratiċi u d-Drittijiet tal-Bniedem li segwiet l-elezzjonijiet parlamentari Ungeriżi tal-2018 ikkonkludiet li l-aċċess għall-informazzjoni kif ukoll il-libertajiet tal-media u ta' assoċjazzjoni ġew ristretti, inkluż permezz ta' tibdiliet legali reċenti u li l-kopertura tal-media tal-kampanja kienet estensiva, iżda polarizzata ferm u nieqsa mill-analiżi kritika. Ix-xandâr pubbliku wettaq il-mandat tiegħu li jipprovdi ħin ta' xandir b'xejn lill-kandidati, iżda l-aħbarijiet u l-kontributi editorjali tiegħu ffavorew b'mod ċar lill-koalizzjoni fil-gvern, u dan imur kontra l-istandards internazzjonali. Ħafna mix-xandara kummerċjali kienu partiġġjani fix-xandir tagħhom, jew favur il-partit fil-gvern jew inkella favur il-partiti tal-oppożizzjoni. Il-media online pprovdiet pjattaforma għal dibattitu politiku pluralistiku u orjentat fuq il-kwistjonijiet. Innotat ukoll li l-politiċizzazzjoni tas-sjieda, flimkien ma' qafas legali restrittiv, kellhom effett negattiv fuq il-libertà editorjali, u dan fixkel l-aċċess tal-votanti għall-informazzjoni pluralistika. Semmiet ukoll li l-emendi introduċew restrizzjonijiet indebiti fuq l-aċċess għal informazzjoni billi wessgħu d-definizzjoni ta' informazzjoni mhux suġġetta għal żvelar u billi żiedu t-tariffa għat-trattament ta' talbiet għal informazzjoni.

(31)  Fl-osservazzjonijiet konklużivi tal-5 ta' April 2018, il-Kumitat għad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU esprima tħassib dwar il-liġijiet u l-prattiki tal-media Ungeriżi li jillimitaw il-libertà tal-opinjoni u tal-espressjoni. Il-Kumitat kien imħasseb li, wara tibdiliet suċċessivi fil-liġi, il-qafas leġiżlattiv attwali ma jiżgurax għalkollox stampa mhux iċċensurata u mhux imfixkla. Innota bi tħassib li l-Kunsill tal-Media u l-Awtorità tal-Media m'għandhomx indipendenza biżżejjed biex iwettqu l-funzjonijiet tagħhom u għandhom setgħat regolatorji u ta' sanzjonar wiesgħa żżejjed.

(32)  Fit-13 ta' April 2018, ir-Rappreżentant tal-OSKE dwar il-Libertà tal-Media kkundanna b'mod qawwi l-pubblikazzjoni ta' lista ta' aktar minn 200 persuna minn entità tal-media Ungeriża li ddikjarat li aktar minn 2 000 persuna, fosthom dawk elenkati, allegatament kienu qed jaħdmu biex "iwaqqgħu l-gvern". Il-lista ġiet ippubblikata mir-rivista Ungeriża Figyelő fil-11 ta' April, u tinkludi ħafna ġurnalisti u ċittadini oħra. Fis-7 ta' Mejju 2018, ir-Rappreżentant tal-OSKE dwar il-Libertà tal-media esprima tħassib kbir dwar iċ-ċaħda ta' akkreditament lil diversi ġurnalisti indipendenti, li waqqfithom milli jirrapportaw mil-laqgħa inawgurali tal-parlament il-ġdid tal-Ungerija. Ġie nnotat ukoll li avveniment bħal dan m'għandux jintuża bħala għodda biex jitrażżan il-kontenut tar-rapportar kritiku u li din il-prattika tistabbilixxi preċedent ħażin għall-mandat il-ġdid tal-parlament Ungeriż.

Il-libertà akkademika

(33)  Fis-6 ta' Ottubru 2017, il-Kummissjoni ta' Venezja adottat l-Opinjoni tagħha dwar l-Att XXV tal-4 ta' April 2017 dwar l-Emenda tal-Att CCIV tal-2011 dwar l-Edukazzjoni Terzjarja Nazzjonali. Hija kkonkludiet li l-introduzzjoni ta' regoli aktar stretti mingħajr raġunijiet b'saħħithom ħafna, flimkien ma' skadenzi stretti u konsegwenzi legali serji, għal universitajiet barranin li huma diġà stabbiliti fl-Ungerija u li ilhom joperaw legalment f'dan il-pajjiż għal ħafna snin, tidher estremament problematika mill-perspettiva tal-istat tad-dritt u minn dik tal-prinċipji u l-garanziji tad-drittijiet fundamentali. Dawk l-universitajiet u l-istudenti tagħhom huma protetti mir-regoli domestiċi u internazzjonali dwar il-libertà akkademika, il-libertà tal-espressjoni u tal-għaqda u d-dritt u l-libertà tal-edukazzjoni. Il-Kummissjoni ta' Venezja rrakkomandat li l-awtoritajiet Ungeriżi, b'mod partikolari, jiżguraw li r-regoli l-ġodda dwar ir-rekwiżit li wieħed ikollu permess tax-xogħol ma jaffettwawx b'mod sproporzjonat il-libertà akkademika u jiġu applikati b'mod nondiskriminatorju u flessibbli, mingħajr ma tiġi pperikolata l-kwalità u l-karattru internazzjonali tal-edukazzjoni diġà pprovduti mill-universitajiet eżistenti. It-tħassib dwar l-Emenda tal-Att CCIV tal-2011 dwar l-Edukazzjoni Terzjarja Nazzjonali kien kondiviż ukoll mir-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar il-libertà ta' opinjoni u ta' espressjoni, ir-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar id-drittijiet għal-libertà tal-għaqda paċifika u ta' assoċjazzjoni u r-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar id-drittijiet kulturali, fid-dikjarazzjoni tagħhom tal-11 ta' April 2017. Fl-osservazzjonijiet konklużivi tal-5 ta' April 2018, il-Kumitat għad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU nnota n-nuqqas ta' ġustifikazzjoni suffiċjenti għall-impożizzjoni ta' dawn ir-restrizzjonijiet fuq il-libertà tal-ħsieb, tal-espressjoni u ta' assoċjazzjoni, kif ukoll fuq il-libertà akkademika.

(34)  Fis-17 ta' Ottubru 2017, il-Parlament Ungeriż estenda l-iskadenza għall-universitajiet barranin li joperaw fil-pajjiż biex jilħqu l-kriterji l-ġodda sal-1 ta' Jannar 2019 fuq it-talba tal-istituzzjonijiet ikkonċernati u wara r-rakkomandazzjoni tal-Presidenza tal-Konferenza tar-Retturi Ungeriżi. Il-Kummissjoni ta' Venezja laqgħet din l-estensjoni. In-negozjati bejn il-Gvern Ungeriż u l-istituzzjonijiet barranin ta' edukazzjoni għolja milquta, b'mod partikolari l-Università tal-Ewropa Ċentrali, għadhom għaddejjin, filwaqt li l-limbu legali għall-universitajiet barranin jibqa', minkejja li l-Università tal-Ewropa Ċentrali kkonformat mar-rekwiżiti l-ġodda.

(35)  Fis-7 ta' Diċembru 2017, il-Kummissjoni ddeċidiet li ttella' lill-Ungerija quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea għar-raġuni li l-Emenda tal-Att CCIV tal-2011 dwar l-Edukazzjoni Terzjarja Nazzjonali tillimita b'mod sproporzjonat lill-universitajiet tal-Unjoni u dawk li mhumiex fl-operazzjonijiet tagħhom u li l-Att jeħtieġ li jerġa' jiġi allinjat mad-dritt tal-Unjoni. Il-Kummissjoni sabet li l-leġiżlazzjoni l-ġdida tmur kontra d-dritt għal-libertà akkademika, id-dritt għall-edukazzjoni u l-libertà ta' intrapriża kif previsti mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-"Karta") u l-obbligi legali tal-Unjoni skont il-liġi kummerċjali internazzjonali.

Il-libertà tar-reliġjon

(36)  Fit-30 ta' Diċembru 2011, il-Parlament Ungeriż adotta l-Att CCVI tal-2011 dwar id-Dritt għal-Libertà ta' Kuxjenza u Reliġjon u l-Istatus Legali tal-Knejjes, Denominazzjonijiet u Komunitajiet Reliġjużi tal-Ungerija, li daħal fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 2012. L-Att għamel rieżami tal-personalità ġuridika ta' diversi organizzazzjonijiet reliġjużi u naqqas għal 14 l-għadd ta' knejjes rikonoxxuti legalment fl-Ungerija. Fis-16 ta' Diċembru 2011, il-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa kkondivida t-tħassib tiegħu dwar dan l-Att f'ittra mibgħuta lill-awtoritajiet Ungeriżi. Fi Frar 2012, b'reazzjoni għall-pressjoni internazzjonali, il-Parlament Ungeriż żied l-għadd ta' knejjes rikonoxxuti għal 31. Fid-19 ta' Marzu 2012, il-Kummissjoni ta' Venezja adottat l-Opinjoni tagħha dwar l-Att CCVI tal-2011 dwar id-Dritt għal-Libertà tal-Kuxjenza u tar-Reliġjon u dwar l-Istatus Legali tal-Knejjes, Denominazzjonijiet u Komunitajiet Reliġjużi tal-Ungerija, fejn indikat li l-Att jistabbilixxi firxa ta' rekwiżiti li huma eċċessivi u bbażati fuq kriterji arbitrarji fir-rigward tar-rikonoxximent ta' knisja. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ta' Venezja indikat li l-Att wassal għal proċess ta' dereġistrazzjoni ta' mijiet ta' knejjes li qabel kienu rikonoxxuti legalment u li l-Att iwassal, sa ċertu punt, għal trattament mhux ugwali u anke diskriminatorju ta' twemmin u komunitajiet reliġjużi differenti, skont jekk humiex rikonoxxuti jew le.

(37)  Fi Frar 2013, il-Qorti Kostituzzjonali tal-Ungerija ddeċidiet li d-dereġistrazzjoni tal-knejjes rikonoxxuti ma kinitx kostituzzjonali. B'reazzjoni għad-deċiżjoni tal-Qorti Kostituzzjonali, il-Parlament Ungeriż emenda l-Liġi Fundamentali f'Marzu 2013. F'Ġunju u f'Settembru 2013, il-Parlament Ungeriż emenda l-Att CCVI tal-2011, biex joħloq klassifikazzjoni b'żewġ livelli li tikkonsisti minn "komunitajiet reliġjużi" u "knejjes inkorporati". F'Settembru 2013, il-Parlament Ungeriż emenda wkoll il-Liġi Fundamentali b'mod espliċitu biex jagħti lilu nnifsu l-awtorità li jagħżel komunitajiet reliġjużi għal "kooperazzjoni" mal-istat fis-servizz ta' "attivitajiet ta' interess pubbliku", u fil-prattika jagħti lilu nnifsu setgħa diskrezzjonali biex jirrikonoxxi organizzazzjoni reliġjuża b'vot ta' żewġ terzi.

(38)  Fis-sentenza tagħha tat-8 ta' April 2014, Magyar Keresztény Mennonita Egyház u Oħrajn vs l-Ungerija, il-QEDB iddeċidiet li l-Ungerija kienet kisret il-libertà tal-assoċjazzjoni, fid-dawl tal-libertà tal-kuxjenza u tar-reliġjon. Il-Qorti Kostituzzjonali tal-Ungerija sabet li ċerti regoli li jirregolaw il-kundizzjonijiet tar-rikonoxximent bħala knisja ma kinux kostituzzjonali u ordnat lil-leġiżlatura biex tagħmel ir-regoli rilevanti konformi mar-rekwiżiti tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem. Għaldaqstant, l-Att rilevanti ġie ppreżentat lill-Parlament Ungeriż f'Diċembru 2015 iżda ma kisibx il-maġġoranza meħtieġa. L-eżekuzzjoni ta' dik is-sentenza għadha pendenti.

Il-libertà tal-assoċjazzjoni

(39)  Fid-9 ta' Lulju 2014, il-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa indika fl-ittra tiegħu lill-awtoritajiet Ungeriżi li kien imħasseb dwar ir-retorika stigmatizzanti użata mill-politiċi li tpoġġi f'dubju l-leġittimità tax-xogħol tal-NGOs fil-kuntest tal-awditi li twettqu mill-Uffiċċju tal-Kontroll tal-Gvern Ungeriż fir-rigward ta' NGOs li kienu operaturi u benefiċjarji tal-Fond għall-NGOs taż-ŻEE/Għotjiet tan-Norveġja. Il-Gvern Ungeriż iffirma ftehim mal-Fond u, b'riżultat ta' dan, il-pagamenti tal-għotjiet għadhom għaddejjin. . Bejn it-8 u s-16 ta' Frar 2016, ir-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar is-sitwazzjoni tad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem żar l-Ungerija u indika fir-rapport tiegħu li jeżistu sfidi sinifikanti minħabba l-qafas legali eżistenti li jirregola l-eżerċizzju ta' libertajiet fundamentali, bħad-drittijiet għal-libertajiet tal-opinjoni u tal-espressjoni, u tal-għaqda paċifika u ta' assoċjazzjoni, u li l-leġiżlazzjoni li tirrigwarda s-sigurtà nazzjonali u l-migrazzjoni jista' wkoll ikollha impatt restrittiv fuq l-ambjent tas-soċjetà ċivili.

(40)  F'April 2017 ġie introdott abbozz ta' liġi mill-Parlament Ungeriż dwar it-Trasparenza tal-Organizzazzjonijiet li Jirċievu Appoġġ minn Barra l-Pajjiż, bl-iskop iddikjarat li jiġu introdotti rekwiżiti relatati mal-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u tat-terroriżmu. Il-Kummissjoni ta' Venezja rrikonoxxiet fl-2013 li jista' jkun hemm diversi raġunijiet għalfejn stat jillimita l-finanzjament barrani, inkluż il-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu, iżda dawn l-għanijiet leġittimi m'għandhomx jintużaw bħala skuża biex l-NGOs jiġu kkontrollati jew biex tiġi ristretta l-ħila tagħhom li jwettqu l-ħidma leġittima tagħhom, b'mod partikolari d-difiża tad-drittijiet tal-bniedem. Fis-26 ta' April 2017, il-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa indirizza ittra lill-President tal-Assemblea Nazzjonali Ungeriża li fiha nnota li l-abbozz ta' liġi ġie introdott fl-isfond ta' retorika antagonistika kontinwa minn ċerti membri tal-koalizzjoni fil-gvern, li b'mod pubbliku ttimbraw lil xi NGOs bħala "aġenti barranin" abbażi tas-sors tal-finanzjament tagħhom, u poġġew f'dubju l-leġittimità tagħhom. it-terminu "aġenti barranin", madankollu, ma kienx preżenti fl-abbozz. Tħassib simili kien ġie espress fid-dikjarazzjoni tas-7 ta' Marzu 2017 tal-President tal-Konferenza tal-INGOs tal-Kunsill tal-Ewropa u tal-President tal-Kunsill tal-Esperti dwar il-Liġi tal-NGOs, kif ukoll fl-Opinjoni tal-24 ta' April 2017 imħejjija mill-Kunsill Espert dwar il-Liġi tal-NGOs, u fid-dikjarazzjoni tal-15 ta' Mejju 2017 mir-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar is-sitwazzjoni tad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u Rapporteur Speċjali tan-NU dwar il-promozzjoni u l-protezzjoni tad-dritt għal-libertà tal-opinjoni u tal-espressjoni.

(41)  Fit-13 ta' Ġunju 2017, il-Parlament Ungeriż adotta l-abbozz ta' liġi b'bosta emendi. Fl-Opinjoni tagħha tal-20 ta' Ġunju 2017, il-Kummissjoni ta' Venezja rrikonoxxiet li t-terminu "organizzazzjoni li tirċievi appoġġ minn barra l-pajjiż" hu newtrali u deskrittiv, u li wħud minn dawk l-emendi kienu jirrappreżentaw titjib importanti iżda fl-istess ħin xi tħassib ieħor ma ġiex indirizzat u l-emendi ma kinux biżżejjed biex itaffu t-tħassib li l-liġi kienet se tikkawża interferenza sproporzjonata u mhux meħtieġa fil-libertajiet tal-assoċjazzjoni u tal-espressjoni, fid-dritt għall-privatezza, u fil-projbizzjoni tad-diskriminazzjoni. Fl-osservazzjonijiet konklużivi tiegħu tal-5 ta' April 2018, il-Kumitat għad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU nnota n-nuqqas ta' ġustifikazzjoni suffiċjenti għall-impożizzjoni ta' dawk ir-rekwiżiti, li dehru li kienu parti minn tentattiv biex jiġu skreditati ċerti NGOs, inklużi NGOs iddedikati għall-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fl-Ungerija.

(42)  Fis-7 ta' Diċembru 2017, il-Kummissjoni ddeċidiet li tibda proċedimenti legali kontra l-Ungerija talli naqset milli tissodisfa l-obbligi tagħha skont id-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-moviment liberu tal-kapital, minħabba dispożizzjonijiet fil-Liġi tal-NGOs li, fl-opinjoni tal-Kummissjoni, indirettament jiddiskriminaw u jillimitaw b'mod sproporzjonat id-donazzjonijiet lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili minn barra l-pajjiż . Barra minn hekk, il-Kummissjoni allegat li l-Ungerija kienet kisret id-dritt tal-libertà tal-assoċjazzjoni u d-drittijiet għall-protezzjoni tal-ħajja privata u tad-data personali minquxa fil-Karta, ikkunsidrati flimkien mad-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-moviment liberu tal-kapital, definit fl-Artikoli 26(2) u l-Artikoli 56 u 63 tat-TFUE.

(43)  Fi Frar 2018, pakkett leġiżlattiv magħmul minn tliet abbozzi ta' liġijiet (T/19776, T/19775, T/19774), ġie ppreżentat mill-Gvern Ungeriż. Fl-14 ta' Frar 2018, il-President tal-Konferenza tal-INGOs tal-Kunsill tal-Ewropa u l-President tal-Kunsill Espert dwar il-Liġi tal-NGOs għamlu dikjarazzjoni li tindika li l-pakkett ma jikkonformax mal-libertà tal-assoċjazzjoni, b'mod partikolari għall-NGOs li jkollhom x'jaqsmu mal-migranti. Fil-15 ta' Frar 2018, il-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa esprima tħassib simili. Fit-8 ta' Marzu 2018, ir-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar il-promozzjoni u l-ħarsien tad-dritt għal-libertà tal-opinjoni u tal-espressjoni, ir-Rapporteur Speċjali dwar is-sitwazzjoni tad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, l-Espert Indipendenti dwar id-drittijiet tal-bniedem u s-solidarjetà internazzjonali, ir-Rapporteur Speċjali dwar id-drittijiet tal-bniedem tal-migranti, u r-Rapporteur Speċjali dwar il-forom kontemporanji ta' razziżmu, diskriminazzjoni razzjali, ksenofobija u intolleranza relatata wissew li l-abbozz ta' liġi kien se jwassal għal restrizzjonijiet żejda fuq il-libertà tal-assoċjazzjoni u l-libertà ta' espressjoni fl-Ungerija. Fl-osservazzjonijiet konklużivi tiegħu tal-5 ta' April 2018, il-Kumitat għad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU esprima tħassib dwar il-fatt li permezz tar-referenzi għas-"sopravivenza tan-nazzjon" u l-protezzjoni taċ-ċittadini u tal-kultura, u billi jorbot ix-xogħol tal-NGOs ma' konfoffa internazzjonali allegata, il-pakkett leġiżlattiv kien se jistigmatizza lill-NGOs u jrażżan il-kapaċità tagħhom li jwettqu l-attivitajiet importanti tagħhom ta' appoġġ għad-drittijiet tal-bniedem u, b'mod partikolari, id-drittijiet tar-rifuġjati, ta' dawk li jfittxu l-asil u tal-migranti. Kien imħasseb ukoll li l-impożizzjoni ta' restrizzjonijiet fuq il-finanzjament barrani li jirċievu l-NGOs setgħet tintuża biex tiġi applikata pressjoni illeġittima fuqhom u biex ikun hemm indħil mhux ġustifikat fl-attivitajiet tagħhom. Wieħed mill-abbozzi ta' liġijiet kellu l-għan li jintaxxa kwalunkwe flus li l-NGO jirċievu minn barra l-Ungerija, inkluż il-finanzjament tal-Unjoni, b'rata ta' 25 %; barra minn hekk, il-pakkett leġiżlattiv kien se jċaħħad lill-NGOs minn rimedju legali biex jappellaw kontra deċiżjonijiet arbitrarji. Fit-22 ta' Marzu 2018, il-Kumitat għall-Affarijiet Legali u d-Drittijiet tal-Bniedem tal-Assemblea Parlamentari tal-Kunsill tal-Ewropa talab opinjoni mingħand il-Kummissjoni ta' Venezja dwar l-abbozz ta' pakkett leġiżlattiv.

(44)  Fid-29 ta' Mejju 2018, il-Gvern Ungeriż ippreżenta abbozz ta' liġi li temenda ċerti liġijiet fir-rigward ta' miżuri kontra l-immigrazzjoni illegali (T/333). L-abbozz huwa verżjoni riveduta tal-pakkett leġiżlattiv preċedenti u jipproponi penali kriminali għall-"faċilitazzjoni tal-immigrazzjoni illegali". Fl-istess jum, l-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Rifuġjati talab li l-proposta tiġi rtirata u esprima t-tħassib tiegħu li l-proposti, jekk jgħaddu, se jżommu lin-nies li jiġu mġiegħla jaħarbu minn djarhom milli jingħataw għajnuna u servizzi kritiċi, u se jkomplu jkebbsu d-diskors pubbliku mimli tensjoni u l-attitudnijiet ksenofobiċi li qed jiżdiedu. Fl-1 ta' Ġunju 2018, il-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa esprima tħassib simili. Fil-31 ta' Mejju 2018, il-President tal-Kumitat għall-Affarijiet Legali u d-Drittijiet tal-Bniedem tal-Assemblea Parlamentari tal-Kunsill tal-Ewropa kkonferma t-talba għal opinjoni tal-Kummissjoni ta' Venezja dwar il-proposta l-ġdida. L-abbozz ġie adottat fl-20 ta' Ġunju 2018 qabel il-ħruġ tal-opinjoni tal-Kummissjoni ta' Venezja. Fil-21 ta' Ġunju 2018, il-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem ikkundanna d-deċiżjoni tal-Parlament Ungeriż. Fit-22 ta' Ġunju 2018, il-Kummissjoni ta' Venezja u l-Uffiċċju tal-OSKE għall-Istituzzjonijiet Demokratiċi u d-Drittijiet tal-Bniedem indikaw li d-dispożizzjoni dwar ir-responsabilità kriminali tista' twaqqaf l-attività organizzativa u espressiva protetti u tikkostitwixxi ksur tad-dritt għal-libertà ta' assoċjazzjoni u ta' espressjoni u għandha, għalhekk, tiġi mħassra.

Id-dritt għal trattament ugwali

(45)  Bejn is-17 u s-27 ta' Mejju 2016, il-Grupp ta' Ħidma tan-NU dwar id-diskriminazzjoni kontra n-nisa fil-liġi u fil-prattika żar l-Ungerija. Fir-rapport tiegħu, il-Grupp ta' Ħidma indika li m'għandux ikun hemm żbilanċ bejn forma konservattiva tal-familja, li l-protezzjoni tagħha hija garantita għax hi essenzjali għas-sopravivenza nazzjonali, u d-drittijiet politiċi, ekonomiċi u soċjali tan-nisa u t-tisħiħ tal-pożizzjoni tan-nisa. Il-Grupp ta' Ħidma qal ukoll li d-dritt ta' mara għall-ugwaljanza ma jistax jitqies biss fid-dawl tal-protezzjoni ta' gruppi vulnerabbli flimkien mat-tfal, l-anzjani u l-persuni b'diżabilità, għaliex huma jagħmlu parti integrali minn dawn il-gruppi kollha. Il-kotba tal-iskola l-ġodda xorta għad fihom l-isterjotipi tas-sessi, juru n-nisa primarjament fir-rwol tagħhom ta' ommijiet u nisa miżżewġin, u f'xi każijiet, juru lill-ommijiet bħala inqas intelliġenti mill-missirijiet. Mill-banda l-oħra, il-Grupp ta' Ħidma rrikonoxxa l-isforzi tal-Gvern Ungeriż fit-tisħiħ tar-rikonċiljazzjoni bejn ix-xogħol u l-ħajja tal-familja billi introduċa dispożizzjonijiet ġenerużi fis-sistema tal-appoġġ tal-familja u fir-rigward tal-edukazzjoni u l-kura bikrija tat-tfal. Fis-sejbiet u l-konklużjonijiet preliminari tagħha, adottati fid-9 ta' April 2018, il-missjoni limitata ta' osservazzjoni tal-elezzjoni mwettqa mill-Uffiċċju tal-OSKE għall-Istituzzjonijiet Demokratiċi u d-Drittijiet tal-Bniedem għall-elezzjonijiet parlamentari tal-2018 fl-Ungerija qalet li n-nisa għadhom sottorappreżentati fil-ħajja politika u li ma jeżistux rekwiżiti legali għall-promozzjoni tal-ugwaljanza tas-sessi fil-kuntest elettorali. Għalkemm partit ewlieni wieħed poġġa mara fil-quċċata tal-lista nazzjonali u xi partijiet indirizzaw il-kwistjonijiet relatati mas-sessi fil-programmi tagħhom, l-emanċipazzjoni tan-nisa ma tantx ingħatat attenzjoni bħala kwistjoni fil-kampanja, inkluż fil-mezzi tax-xandir.

(46)  Fl-osservazzjonijiet konklużivi tiegħu tal-5 ta' April 2018, il-Kumitat għad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU laqa' l-iffirmar tal-Konvenzjoni ta' Istanbul iżda esprima dispjaċir dwar il-fatt li l-attitudnijiet sterjotipiċi patrijarkali għadhom prevalenti fl-Ungerija fir-rigward tal-pożizzjoni tan-nisa fis-soċjetà, u nnota bi tħassib il-kummenti diskriminatorji magħmula minn esponenti politiċi kontra n-nisa. Innota wkoll li l-Kodiċi Kriminali Ungeriż ma jipproteġix għalkollox il-vittmi nisa tal-vjolenza domestika. Esprima wkoll it-tħassib li n-nisa mhumiex rappreżentati biżżejjed fil-pożizzjonijiet tat-teħid ta' deċiżjonijiet fis-settur pubbliku, partikolarment fil-ministeri tal-Gvern u fil-Parlament Ungeriż. Il-Konvenzjoni ta' Istanbul għadha ma ġietx ratifikata.

(47)  Il-Liġi Fundamentali tal-Ungerija tistipula dispożizzjonijiet obbligatorji għall-protezzjoni tal-postijiet tax-xogħol tal-ġenituri u għall-osservanza tal-prinċipju ta' trattament ugwali; konsegwentement, jeżistu regoli speċjali fil-liġi tax-xogħol għan-nisa u għall-ommijiet u l-missirijiet li qed irabbu t-tfal. Fis-27 ta' April 2017, il-Kummissjoni ħarġet opinjoni motivata li fiha talbet lill-Ungerija timplimenta b'mod korrett id-Direttiva 2006/54/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(3), billi l-liġi Ungeriża tipprovdi eċċezzjoni għall-projbizzjoni ta' diskriminazzjoni għal raġunjiet ta' sess li hija ferm usa' mill-eċċezzjoni prevista minn dik id-Direttiva. Fl-istess data, il-Kummissjoni ħarġet opinjoni motivata lill-Ungerija dwar in-nuqqas ta' konformità mad-Direttiva 92/85/KEE tal-Kunsill(4) li tgħid li min iħaddem għandu dmir li jadatta l-kundizzjonijiet tax-xogħol għall-ħaddiema tqal jew li qed ireddgħu biex jiġi evitat riskju għas-saħħa u s-sikurezza tagħhom. Il-Gvern Ungeriż impenja ruħu li jemenda d-dispożizzjonijiet meħtieġa tal-Att CXXV tal-2003 dwar it-Trattament Ugwali u l-Promozzjoni ta' Opportunitajiet Ugwali, kif ukoll l-Att I tal-2012 dwar il-Kodiċi tax-Xogħol. Konsegwentement, fis-7 ta' Ġunju 2018 il-kawża ngħalqet.

(48)  Fl-osservazzjonijiet konklużivi tiegħu tal-5 ta' April 2018, il-Kumitat għad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU esprima tħassib li l-projbizzjoni kostituzzjonali fuq id-diskriminazzjoni ma tinkludix b'mod espliċitu l-orjentazzjoni sesswali u l-identità tal-ġeneru mar-raġunijiet ta' diskriminazzjoni u li d-definizzjoni restrittiva tagħha ta' familja tista' twassal għal diskriminazzjoni għaliex ma tinkludix ċerti tipi ta' arranġamenti ta' familja, fosthom il-koppji tal-istess sess. Il-Kumitat kien imħasseb ukoll dwar atti ta' vjolenza u l-prevalenza ta' sterjotipi negattivi u preġudizzju kontra persuni leżbjani, omosesswali, bisesswali u transġeneru, b'mod partikolari fil-qasam tal-impjieg u tal-edukazzjoni.

(49)  Fl-osservazzjonijiet konklużivi tiegħu tal-5 ta' April 2018, il-Kumitat tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU semma wkoll it-tqegħid furzat f'istituzzjonijiet mediċi, l-iżolament u t-trattament furzat ta' għadd kbir ta' persuni b'diżabilità mentali, intellettwali u psikosoċjali, kif ukoll ir-rapporti ta' vjolenza u trattament krudili, inuman u degradanti u l-allegazzjonijiet ta' għadd kbir ta' mwiet mhux investigati f'istituzzjonijiet magħluqa.

Id-drittijiet ta' persuni li jappartjenu għal minoranzi, inklużi r-Rom u l-Lhud, u l-protezzjoni kontra dikjarazzjonijiet ta' mibegħda kontra minoranzi tali

(50)  Fir-rapport tiegħu wara ż-żjara tiegħu fl-Ungerija, li ġie ppubblikat fis-16 ta' Diċembru 2014, il-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa qal li kien imħasseb dwar id-deterjorament tas-sitwazzjoni fir-rigward tar-razziżmu u l-intolleranza fl-Ungerija, li d-diskriminazzjoni kontra ż-żingari hi l-aktar forma sfaċċata ta' intolleranza, kif muri mill-vjolenza ħarxa b'mod distintiv immirata lejn il-persuni Rom u l-parati u r-rondi paramilitari fil-villaġġi fejn il-popolazzjoni hija Rom. Huwa indika wkoll li, minkejja l-pożizzjonijiet li ħadu l-awtoritajiet Ungeriżi biex jikkundannaw id-diskors anti-Semitiku, l-anti-Semitiżmu huwa problema rikorrenti, li toħroġ fid-dieher permezz ta' diskors ta' mibegħda u każijiet ta' vjolenza kontra persuni Lhud jew il-proprjetà tagħhom. Barra minn hekk, huwa semma r-rekrudexxenza tal-ksenofobija mmirata kontra l-migranti, inkluż dawk li jfittxu l-asil u r-rifuġjati, u tal-intolleranza li tolqot gruppi soċjali oħra bħall-persuni LGBTI, il-fqar u l-persuni bla dar. Il-Kummissjoni Ewropea kontra r-Razziżmu u l-Ksenofobija (ECRI) semmiet tħassib simili fir-rapport tagħha dwar l-Ungerija ppubblikat fid-9 ta' Ġunju 2015.

(51)  Fir-Raba' Opinjoni tiegħu dwar l-Ungerija adottata fil-25 ta' Frar 2016, il-Kumitat Konsultattiv dwar il-Konvenzjoni Qafas għall-Protezzjoni tal-Minoranzi Nazzjonali nnota li r-Rom qed ikomplu jsofru minn diskriminazzjoni u inugwaljanza sistemiċi fl-oqsma kollha tal-ħajja, inklużi l-abitazzjoni, ix-xogħol, l-edukazzjoni, l-aċċess għas-saħħa u l-parteċipazzjoni fil-ħajja soċjali u politika. Fir-Riżoluzzjoni tiegħu tal-5 ta' Lulju 2017, il-Kumitat tal-Ministri tal-Kunsill tal-Ewropa rrakkomanda lill-awtoritajiet Ungeriżi biex jagħmlu sforzi sostnuti u effettivi biex jipprevjenu, jiġġieldu u jissanzjonaw l-inugwaljanza u d-diskriminazzjoni li jsofru r-Rom, biex itejbu, f'konsultazzjoni mill-qrib mar-rappreżentanti tar-Rom, il-kundizzjonijiet tal-għajxien, l-aċċess għas-servizzi tas-saħħa u l-impjieg tar-Rom, biex jieħdu miżuri effettivi biex iwaqqfu l-prattiki li jwasslu għas-segregazzjoni kontinwa tat-tfal Rom fl-iskola u jirduppjaw l-isforzi biex jirrimedjaw in-nuqqasijiet li jħabbtu wiċċhom magħhom it-tfal Rom fil-qasam tal-edukazzjoni, biex jiżguraw li t-tfal Rom ikollhom opportunitajiet indaqs ta' aċċess għal-livelli kollha ta' edukazzjoni ta' kwalità, u biex ikomplu jieħdu miżuri biex jipprevjenu li t-tfal jitqiegħdu b'mod żbaljat fi skejjel u klassijiet speċjali. Il-Gvern Ungeriż ħa diversi miżuri sostanzjali biex irawwem l-inklużjoni tar-Rom. Fl-4 ta' Lulju 2012 adotta l-Pjan ta' Azzjoni għall-Protezzjoni tal-Impjiegi biex jipproteġi l-impjieg ta' impjegati żvantaġġati u jrawwem l-impjieg ta' persuni li jkun ilhom qiegħda. Adotta wkoll l-Istrateġija Settorjali tal-Kura tas-Saħħa "Healthy Hungary (Ungerija b'Saħħitha) 2014-2020" biex jitnaqqsu l-inugwaljanzi fis-settur tas-saħħa. Fl-2014 adotta strateġija għall-perjodu 2014-2020 biex jindirizza l-abitazzjoni ta' standard inaċċettabli fil-kwartieri segregati. Madankollu, skont ir-Rapport dwar id-Drittijiet Fundamentali 2018 tal-FRA, il-perċentwal ta' żgħażagħ Rom li bħalissa jinsabu barra mill-edukazzjoni, impjieg jew taħriġ (NEETs) żdied minn 38 % fl-2011 għal 51 % fl-2016.

(52)  Fis-sentenza tagħha tad-29 ta' Jannar 2013, Horváth u Kiss vs l-Ungerija, il-QEDB sabet li l-leġiżlazzjoni rilevanti Ungeriża kif applikata fil-prattika kienet nieqsa minn salvagwardji adegwati u rriżultat fir-rappreżentazzjoni żejda u s-segregazzjoni tat-tfal Rom fi skejjel speċjali minħabba dijanjożi ħażina sistematika ta' diżabilità mentali, li kienet tammonta għal ksur tad-dritt għall-edukazzjoni ħielsa mid-diskriminazzjoni. L-eżekuzzjoni ta' dik is-sentenza għadha pendenti.

(53)  Fis-26 ta' Mejju 2016, il-Kummissjoni bagħtet ittra ta' intimazzjoni lill-awtoritajiet Ungeriżi fir-rigward tal-leġiżlazzjoni u tal-prattiki amministrattivi Ungeriżi li jirriżultaw fir-rappreżentazzjoni żejda b'mod sproporzjonat tat-tfal Rom fi skejjel speċjali għal tfal b'diżabilità mentali u suġġetti għal livell konsiderevoli ta' edukazzjoni segregata fl-iskejjel regolari, b'mod li jostakola l-inklużjoni soċjali tagħhom. Il-Gvern Ungeriż involva ruħu b'mod attiv fi djalogu mal-Kummissjoni. L-Istrateġija tal-Inklużjoni Ungeriża tiffoka fuq il-promozzjoni ta' edukazzjoni inklużiva, it-tnaqqis tas-segregazzjoni, il-ksur tat-trażmissjoni interġenerazzjonali tal-iżvantaġġi u l-istabbiliment ta' ambjent tal-iskola inklużiv. Barra minn hekk, l-Att dwar l-Edukazzjoni Pubblika Nazzjonali ġie estiż b'garanziji addizzjonali f'Jannar 2017, u l-Gvern Ungeriż beda awditi uffiċjali bejn l-2011 u l-2015, segwiti minn azzjonijiet minn uffiċċji tal-gvern.

(54)  Fis-sentenza tagħha tal-20 ta' Ottubru 2015, Balázs vs l-Ungerija, il-QEDB iddeċidiet li kien hemm ksur tal-projbizzjoni tad-diskriminazzjoni fil-kuntest ta' nuqqas li jitqies l-allegat motiv anti-Rom ta' attakk. Fis-sentenza tagħha tat-12 ta' April 2016, R.B. vs l-Ungerija, u fis-sentenza tagħha tas-17 ta' Jannar 2017, Király u Dömötör vs l-Ungerija, il-QEDB iddeċidiet li kien hemm ksur tad-dritt għar-rispett tal-ħajja privata minħabba investigazzjonijiet inadegwati tal-allegazzjonijiet ta' abbuż b'motivi razzjali. Fis-sentenza tagħha tal-31 ta' Ottubru 2016, M.F. vs l-Ungerija, il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem iddeċidiet li kien hemm ksur tal-projbizzjoni ta' diskriminazzjoni flimkien mal-projbizzjoni ta' trattament inuman jew degradanti għax l-awtoritajiet naqsu milli jinvestigaw motivi possibilment razzisti fir-rigward tal-inċident konċernat. L-eżekuzzjoni ta' dawk is-sentenzi għadha pendenti. Wara s-sentenza Balázs vs l-Ungerija u R.B. vs l-Ungerija, madankollu, il-modifika tat-tendenza tal-fatti tad-delitt ta' "tixwix tal-vjolenza jew mibegħda kontra l-komunità" fil-Kodiċi Penali daħlet fis-seħħ fit-28 ta' Ottubru 2016 bil-għan li tiġi implimentata d-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/913/ĠAI(5) Fl-2011, il-Kodiċi Penali kien ġie emendat sabiex jipprevjeni kampanji ta' gruppi paramilitari tal-lemin estrem, billi ġie introdott dak li hu magħruf bħala "delitt bl-uniformi", li jikkastiga bi tliet snin priġunerija kwalunkwe mġiba antisoċjali provokattiva li toħloq il-biża' f'membru ta' komunità nazzjonali, etnika jew reliġjuża.

(55)  Bejn id-29 ta' Ġunju u l-1 ta' Lulju 2015, l-Uffiċċju tal-OSKE għall-Istituzzjonijiet Demokratiċi u d-Drittijiet tal-Bniedem għamel żjara ta' valutazzjoni fil-post fl-Ungerija, wara rapporti dwar l-azzjonijiet meħuda mill-gvern lokali tal-belt ta' Miskolc li jikkonċernaw l-evizzjonijiet furzati ta' persuni Rom. L-awtoritajiet lokali adottaw mudell ta' miżuri kontra r-Rom, anke qabel il-bidla tad-digriet lokali tal-2014, u l-figuri pubbliċi fil-belt spiss għamlu dikjarazzjonijiet kontra r-Rom. Ġie rrapportat li fi Frar 2013, is-Sindku ta' Miskolc qal li ried inaddaf il-belt minn "persuni Rom antisoċjali u pervertiti" li allegatament ibbenefikaw b'mod illegali mill-programm Nest (il-programm Fészekrakó) għal benefiċċji tal-abitazzjoni u minn persuni li jgħixu f'appartamenti soċjali b'tariffi tal-kera u tal-manutenzjoni. Il-kliem tiegħu ta bidu għal sensiela ta' evizzjonijiet, u matul dak ix-xahar, tneħħew ħamsin appartament mill-273 appartament fil-kategorija xierqa – anke biex l-art titnaddaf għar-rinnovazzjoni ta' stadium. Abbażi tal-appell tal-uffiċċju governattiv inkarigat, il-Qorti Suprema annullat id-dispożizzjonijiet rilevanti fid-deċiżjoni tagħha tat-28 ta' April 2015. Il-Kummissarju għad-Drittijiet Fundamentali u d-Deputat Kummissarju għad-Drittijiet tal-Minoranzi Nazzjonali ħarġu opinjoni konġunta fil-5 ta' Ġunju 2015 dwar il-ksur tad-drittijiet fundamentali konta r-Rom f'Miskolc, li l-gvern lokali naqas li jadotta r-rakkomandazzjonijiet tagħha. L-Awtorità għat-Trattament Ugwali tal-Ungerija wettqet ukoll investigazzjoni u tat deċiżjoni f'Lulju 2015, li fiha talbet lill-gvern lokali jwaqqaf l-evizzjonijiet kollha u jiżviluppa pjan ta' azzjoni dwar kif kellha tiġi offruta abitazzjoni konformi mad-dinjità tal-bniedem. Fis-26 ta' Jannar 2016, il-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa bagħat ittri lill-gvernijiet tal-Albanija, il-Bulgarija, Franza, l-Ungerija, l-Italja, is-Serbja u l-Iżvezja dwar evizzjonijiet furzati tar-Rom. L-ittra indirizzata lill-awtoritajiet Ungeriżi esprimiet tħassib dwar it-trattament tar-Rom f'Miskolc. Il-pjan ta' azzjoni ġie adottat fil-21 ta' April 2016 u sadanittant ġiet stabbilita wkoll aġenzija tal-abitazzjoni soċjali. Fid-deċiżjoni tagħha tal-14 ta' Ottubru 2016, l-Awtorità għat-Trattament Ugwali sabet li l-muniċipalità wettqet l-obbligi tagħha. Madankollu, l-Kummissjoni Ewropea kontra r-Razziżmu u l-Intolleranza semmiet fil-konklużjonijiet tagħha dwar l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet fir-rigward tal-Ungerija ppubblikati fil-15 ta' Mejju 2018 li, minkejja xi żviluppi pożittivi għat-titjib tal-kundizzjonijiet tal-akkomodazzjoni tar-Rom, ir-rakkomandazzjoni tagħha ma kinitx ġiet implimentata.

(56)  Fir-Riżoluzzjoni tiegħu tal-5 ta' Lulju 2017, il-Kumitat tal-Ministri tal-Kunsill tal-Ewropa rrakkomanda li l-awtoritajiet Ungeriżi jkomplu jtejbu d-djalogu mal-komunità Lhudija, biex jagħmluh sostenibbli, u biex jagħtu l-ogħla prijorità lill-ġlieda kontra l-anti-Semitiżmu fi spazji pubbliċi, biex jagħmlu sforzi sostnuti biex jipprevjenu, jidentifikaw, jinvestigaw, iressqu quddiem il-ġustizzja u jissanzjonaw b'mod effettiv l-atti kollha b'motivi razzjali, etniċi jew anti-Semitiċi, inklużi l-atti ta' vandaliżmu u d-diskors ta' mibegħda, u biex jikkunsidraw li jemendaw il-liġi sabiex tiġi żgurata l-aktar protezzjoni legali wiesgħa possibbli kontra delitti razzisti.

(57)  Il-Gvern Ungeriż attwali ordna li l-vitalizju tas-superstiti tal-Olokawst għandu jiżdied b'50 % fl-2012, stabbilixxa, fl-2013, il-Kumitat ta' Tifkira tal-Olokawst Ungeriż, iddikjara s-sena 2014 bħala s-Sena ta' Tifkira tal-Olokawst, introduċa programmi ta' rinnovazzjoni u restawr għal diversi sinagogi Ungeriżi u ċimiterji Lhud u attwalment qed iħejji għal-Logħob Ewropew ta' Maccabi tal-2019 li se jiġi organizzat f'Budapest. Id-dispożizzjonijiet ġuridiċi Ungeriżi jidentifikaw diversi reati relatati mal-mibegħda jew l-inċitar tal-mibegħda, fosthom l-atti anti-Semitiċi jew l-atti li jinnegaw jew iżebilħu l-Olokawst: L-Ungerija ngħatat il-presidenza tal-Alleanza Internazzjonali ta' Tifkira tal-Olokawst (IHRA) fl-2015-2016. Madankollu, f'diskors li sar fit-15 ta' Marzu 2018 f'Budapest, il-Prim Ministru tal-Ungerija uża attakki polemiċi inklużi sterjotipi anti-Semitiċi ċari kontra George Soros, li setgħu jitqiesu bħala punibbli.

(58)  Fl-osservazzjonijiet konklużivi tiegħu tal-5 ta' April 2018, il-Kumitat għad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU esprima tħassib dwar rapporti li l-komunità Rom qed tkompli ssofri diskriminazzjoni u esklużjoni mifruxa, qgħad, u segregazzjoni fl-abitazzjoni u fl-edukazzjoni. Jinsab imħasseb b'mod partikolari li, minkejja l-Att dwar l-Edukazzjoni Pubblika, is-segregazzjoni fl-iskejjel, b'mod speċjali fl-iskejjel tal-knisja u l-iskejjel privati, għadha prevalenti, u l-għadd ta' tfal Rom li jitpoġġew fi skejjel għal tfal b'diżabilità ħafifa għadu kbir b'mod sproporzjonat. Issemma wkoll it-tħassib dwar il-prevalenza ta' delitti ta' mibegħda u dwar diskors ta' mibegħda immirat lejn il-minoranzi fid-diskors politiku, fil-media u fuq l-internet, b'mod partikolari lejn ir-Rom, il-Musulmani, il-migranti u r-rifuġjati, fosthom fil-kuntest ta' kampanji sponsorjati mill-gvern. Il-Kumitat esprima t-tħassib tiegħu dwar il-prevalenza ta' sterjotipi anti-Semitiċi. Il-Kumitat innota wkoll bi tħassib l-allegazzjonijiet li l-għadd ta' delitti ta' mibegħda rreġistrati huwa estremament baxx għaliex il-pulizija spiss jonqsu milli jinvestigaw u jressqu quddiem il-ġustizzja l-każijiet kredibbli ta' delitti ta' mibegħda u ta' diskors ta' mibegħda kriminali. Finalment, il-Kumitat kien imħasseb dwar rapporti tal-prattika persistenti ta' tfassil ta' profil razzjali tar-Rom mill-pulizija.

(59)  F'każ li jirrigwarda r-raħal ta' Gyöngyöspata, fejn il-pulizija lokali kienet qed timponi l-multi esklussivament lir-Rom għal reati minuri tat-traffiku, is-sentenza tal-qorti tal-ewwel istanza sabet li l-prattika kienet tikkostitwixxi fastidju u diskriminazzjoni diretta kontra r-Rom, anki jekk il-miżuri individwali kienu legali. Il-qorti tat-tieni istanza u l-Qorti Suprema ddeċidew li l-Unjoni tal-Libertajiet Ċivili Ungeriża (HCLU), li kienet ippreżentat actio popularis, ma setgħetx tissostanzja diskriminazzjoni. Il-kawża tressqet quddiem il-QEDB.

(60) Skont ir-Raba' Emenda tal-Liġi Fundamentali, "il-libertà ta' espressjoni ma tistax tiġi eżerċitata bil-għan li tmur kontra d-dinjità tan-nazzjon Ungeriż jew ta' kwalunkwe komunità nazzjonali, etnika, razzjali jew reliġjuża". Il-Kodiċi Penali Ungeriż jikkastiga l-inċitament għall-vjolenza jew mibegħda kontra membru ta' komunità. Il-Gvern stabbilixxa Grupp ta' Ħidma Kontra d-Delitti ta' Mibegħda li jipprovdi taħriġ għall-uffiċjali tal-pulizija u jgħin lill-vittmi jikkooperaw mal-pulizija u jirrapportaw l-inċidenti.

Id-drittijiet fundamentali tal-migranti, il-persuni li jfittxu asil u r-rifuġjati

(61)  Fit-3 ta' Lulju 2015, il-Kummissarju Għoli tan-NU għar-Rifuġjati esprima tħassib dwar il-proċedura rapida għall-emendi fil-liġi tal-asil. Fis-17 ta' Settembru 2015, il-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem esprima l-opinjoni tiegħu li l-Ungerija kisret id-dritt internazzjonali bil-mod kif trattat lir-rifuġjati u lill-migranti. Fis-27 ta' Novembru 2015, il-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa għamel dikjarazzjoni li r-reazzjoni tal-Ungerija għall-isfida tar-rifuġjati tmur kontra d-drittijiet tal-bniedem. Fil-21 ta' Diċembru 2015, il-Kummissarju Għoli tan-NU għar-Rifuġjati, il-Kunsill tal-Ewropa u l-Uffiċċju tal-OSKE għall-Istituzzjonijiet Demokratiċi u d-Drittijiet tal-Bniedem ħeġġew lill-Ungerija toqgħod lura minn politiki u prattiki li jippromwovu l-intolleranza u l-biża' u jkebbsu l-ksenofobija kontra r-rifuġjati u l-migranti. Fis-6 ta' Ġunju 2016, il-Kummissarju Għoli tan-NU għar-Rifuġjati esprima tħassib dwar in-numru dejjem jiżdied ta' allegazzjonijiet ta' abbuż, fl-Ungerija, min-naħa tal-awtoritajiet tal-fruntiera kontra l-persuni li jfittxu asil u l-migranti, u l-miżuri restrittivi usa' tal-fruntiera u leġiżlattivi, inkluż l-aċċess għall-proċeduri ta' asil. Fl-10 ta' April 2017, l-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-NU għar-Rifuġjati talab sospensjoni immedjata tat-trasferimenti ta' Dublin lejn l-Ungerija. Fl-2017, minn 3 397 applikazzjoni għall-għoti ta' protezzjoni internazzjonali magħmula fl-Ungerija, 2 880 applikazzjoni ġew miċħuda, jiġifieri rata ta' ċaħda ta' 69,1 %. Fl-2015, minn 480 appell ġudizzjarju relatati ma' applikazzjonijiet għall-għoti ta' protezzjoni internazzjonali, kien hemm 40 deċiżjoni pożittiva, jiġifieri 9 %. Fl-2016, minn 775 appell, 5 rriżultaw f'deċiżjoni pożittiva, jiġifieri 1 %, filwaqt li fl-2017 ma kien hemm ebda appell.

(62)  L-Uffiċjal għad-Drittijiet Fundamentali tal-Aġenzija Ewropea għall-Gwardja tal-Fruntiera u tal-Kosta żar l-Ungerija f'Ottubru 2016 u f'Marzu 2017, minħabba t-tħassib tal-Uffiċjal li l-Aġenzija setgħet kienet qed topera taħt kundizzjonijiet li ma jimpenjawx ruħhom għar-rispett, il-protezzjoni u t-twettiq tad-drittijiet tal-persuni li jaqsmu l-fruntiera bejn l-Ungerija u s-Serbja, li jista' jpoġġi lill-Aġenzija f'sitwazzjonijiet li de facto jikkostitwixxu ksur tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea. L-Uffiċjal għad-Drittijiet Fundamentali f'Marzu 2017 ikkonkluda li r-riskju ta' responsabilità kondiviża tal-Aġenzija fil-ksur tad-drittijiet fundamentali skont l-Artikolu 34 tar-Regolament Ewropew dwar il-Gwardja tal-Fruntiera u tal-Kosta għadu għoli ħafna.

(63)  Fit-3 ta' Lulju 2014, il-Grupp ta' Ħidma tan-NU dwar id-Detenzjoni Arbitrarja indika li s-sitwazzjoni ta' dawk li jfittxu l-asil u tal-migranti f'sitwazzjonijiet irregolari teħtieġ titjib robust u attenzjoni għall-iżgurar kontra l-privazzjoni arbitrarja tal-libertà. Tħassib simili dwar id-detenzjoni, b'mod partikolari tal-minorenni mhux akkumpanjati, kien kondiviż mill-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa fir-rapport li segwa ż-żjara tiegħu fl-Ungerija, li ġie ppubblikat fis-16 ta' Diċembru 2014. Bejn il-21 u s-27 ta' Ottubru 2015, il-Kumitat Ewropew għall-Prevenzjoni tat-Tortura u ta' Trattament jew Kastig Inuman jew Degradanti (CPT) żar l-Ungerija u fir-rapport tiegħu indika numru konsiderevoli ta' allegazzjonijiet minn ċittadini barranin (inklużi minorenni mhux akkumpanjati) li kienu suġġetti għal maltrattament fiżiku min-naħa ta' uffiċjali tal-pulizija u gwardji armati li jaħdmu fil-faċilitajiet ta' detenzjoni tal-immigrazzjoni u ta' dawk li jfittxu asil. Fis-7 ta' Marzu 2017, il-Kummissarju Għoli tan-NU għar-Rifuġjati esprima t-tħassib tiegħu dwar liġi ġdida li vvota fuqha l-Parlament Ungeriż li tipprevedi d-detenzjoni obbligatorja ta' dawk kollha li jfittxu l-asil, inkluż it-tfal, għat-tul kollu tal-proċedura ta' asil. Fit-8 ta' Marzu 2017, il-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa ħareġ dikjarazzjoni li b'mod simili tesprimi t-tħassib tiegħu dwar dik il-liġi. Fil-31 ta' Marzu 2017, is-Sottokumitat tan-NU dwar il-Prevenzjoni tat-Tortura ħeġġeġ lill-Ungerija tindirizza immedjatament l-użu eċċessiv tad-detenzjoni u tesplora l-alternattivi.

(64)  Fis-sentenza tagħha tal-5 ta' Lulju 2016, O.M. vs l-Ungerija, il-QEDB sabet li kien hemm ksur tad-dritt għal-libertà u għas-sigurtà fil-forma ta' detenzjoni li kienet prattikament arbitrarja. B'mod partikolari, l-awtoritajiet naqsu milli jeżerċitaw l-attenzjoni meta ordnaw id-detenzjoni tal-applikant, mingħajr ma qiesu sa liema punt l-individwi vulnerabbli – pereżempju persuni LGBT bħall-applikant – kienu sikuri jew mhux sikuri fil-kustodja fost persuni detenuti oħra, li ħafna minnhom kienu ġew minn pajjiżi bi preġudizzju kulturali jew reliġjuż mifrux kontra tali persuni. L-eżekuzzjoni ta' dik is-sentenza għadha pendenti.

(65)  Bejn it-12 u s-16 ta' Ġunju 2017, ir-Rappreżentant Speċjali tas-Segretarju Ġenerali tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-migrazzjoni u r-rifuġjati żar is-Serbja u żewġ żoni ta' tranżitu fl-Ungerija. Fir-rapport tiegħu, ir-Rappreżentant Speċjali ddikjara li l-pushbacks vjolenti ta' migranti u rifuġjati mill-Ungerija lejn is-Serbja jqajmu tħassib taħt l-Artikolu 2 (id-dritt għall-ħajja) u 3 (projbizzjoni tat-tortura) tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem. Ir-Rappreżentant Speċjali nnota wkoll li l-prattiki restrittivi tal-ammissjoni ta' persuni li jfittxlu l-asil fiż-żoni ta' tranżitu ta' Röszke u Tompa sikwit iġiegħlu lil dawk li jfittxlu l-asil ifittxu modi illegali kif jaqsmu l-fruntiera, u jirrikorru għand il-kuntrabandisti u t-traffikanti, bir-riskji kollha li dan jinvolvi. Huwa indika li l-proċeduri ta' asil, li jitwettqu fiż-żoni ta' transitu, m'għandhomx salvagwardji adegwati sabiex jipproteġu lill-persuni li jfittxu asil kontra r-refoulement lejn pajjiżi fejn jissograw li jkunu suġġetti għal trattament li jmur kontra l-Artikoli 2 u 3 tal-KEDB. Ir-Rappreżentant Speċjali kkonkluda li huwa meħtieġ li l-leġiżlazzjoni u l-prattiki Ungeriżi jinġiebu f'konformità mar-rekwiżiti tal-KEDB. Ir-Rappreżentant Speċjali għamel bosta rakkomandazzjonijiet, inkluża talba lill-awtoritajiet Ungeriżi biex jieħdu l-miżuri meħtieġa, fosthom billi jirrevedu l-qafas leġiżlattiv rilevanti u jibdlu l-prattiki rilevanti, biex jiżguraw li ċ-ċittadini barranin kollha li jaslu fil-fruntiera jew li jkunu fuq territorju Ungeriż ma jiġux skoraġġuti milli jagħmlu applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali. Bejn il-5 u s-7 ta' Lulju 2017, delegazzjoni tal-Kumitat ta' Lanzarote tal-Kunsill tal-Ewropa (il-Kumitat tal-Partijiet għall-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-protezzjoni tat-tfal kontra l-isfruttament u l-abbuż sesswali) żaret ukoll żewġ żoni ta' tranżitu u għamlet għadd ta' rakkomandazzjonijiet, inkluża talba biex il-persuni kollha taħt l-età ta' 18-il sena jiġu ttrattati bħala tfal mingħajr diskriminazzjoni fuq il-bażi tal-età tagħhom, biex jiġi żgurat li t-tfal kollha taħt il-ġuriżdizzjoni Ungeriża jkunu protetti mill-isfruttament u l-abbuż sesswali, u biex b'mod sistematiku jitpoġġew fl-istituzzjonijiet regolari għall-protezzjoni tat-tfal sabiex jiġi prevenut l-isfruttament u l-abbuż sesswali possibbli kontrihom min-naħa tal-adulti u tal-adolexxenti fiż-żoni ta' tranżitu. Bejn it-18 u l-20 ta' Diċembru 2017, delegazzjoni tal-Grupp ta' Esperti tal-Kunsill tal-Ewropa dwar l-Azzjoni kontra t-Traffikar tal-Bnedmin (GRETA) żaret l-Ungerija, inklużi żewġ żoni ta' tranżitu, u kkonkludiet li żona ta' tranżitu, li effettivament hi post ta' ċaħda tal-libertà, ma tistax titqies bħala akkomodazzjoni xierqa u sikura għall-vittmi tat-traffikar. Hi talbet lill-awtoritajiet Ungeriżi biex jadottaw qafas legali għall-identifikazzjoni ta' vittmi tat-traffikar tal-bnedmin fost ċittadini ta' pajjiżi terzi li ma kinux residenti legalment u biex iżidu l-proċeduri għall-identifikazzjoni ta' vittmi ta' dan it-traffikar fost dawk li jfittxu asil u l-migranti irregolari. Mill-1 ta' Jannar 2018 ġew introdotti regolamenti addizzjonali li jiffavorixxu l-minorenni b'mod ġenerali u l-minorenni mhux akkumpanjati b'mod speċifiku; fost l-oħrajn, ġie żviluppat kurrikulu speċifiku għall-minorenni li jfittxu asil. L-ECRI semmiet fil-konklużjonijiet tagħha dwar l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet fir-rigward tal-Ungerija, ippubblikati fil-15 ta' Mejju 2018, li filwaqt li tirrikonoxxi li l-Ungerija ħabbtet wiċċha ma' sfidi enormi wara l-wasliet massivi ta' migranti u rifuġjati, tħossha xxukkjata dwar il-miżuri li ttieħdu b'reazzjoni għal dan, u d-deterjorament serju fis-sitwazzjoni mill-ħames rapport tagħha. L-awtoritajiet għandhom, bħala kwistjoni ta' urġenza, itemmu d-detenzjoni fiż-żoni ta' tranżitu, partikolarment għall-familji bit-tfal u għall-minorenni mhux akkumpanjati kollha.

(66)  Fis-sentenza tagħha tal-14 ta' Marzu 2017, Ilias u Ahmed vs l-Ungerija, il-QEDB sabet li kien hemm ksur tad-dritt tal-applikanti għal-libertà u għas-sigurtà. Il-QEDB sabet ukoll li kien hemm ksur tal-projbizzjoni tat-trattament inuman jew degradanti fir-rigward tal-espulsjoni tal-applikanti lejn is-Serbja, kif ukoll ksur tad-dritt għal rimedju effettiv fir-rigward tal-kundizzjonijiet tad-detenzjoni fiż-żona ta' tranżitu ta' Röszke. Il-kawża attwalment tinsab pendenti quddiem l-Awla Manja tal-QEDB.

(67)  Fl-14 ta' Marzu 2018, Ahmed H., Sirjan residenti f'Ċipru li kien ipprova jgħin lill-membri tal-familja tiegħu jaħarbu mis-Sirja u jaqsmu l-fruntiera bejn is-Serbja u l-Ungerija f'Settembru 2015, ġie kkundannat minn qorti Ungeriża għal 7 snin ħabs u 10 snin espulsjoni mill-pajjiż fuq akkużi ta' "atti terroristiċi", u dan iqajjem il-kwistjoni ta' implimentazzjoni xierqa tal-liġijiet kontra t-terroriżmu fl-Ungerija, kif ukoll tad-dritt għal proċess ġust;

(68)  Fis-sentenza tagħha tas-6 ta' Settembru  2017 fil-Kawżi C-643/15 u C-647/15, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea ċaħdet fl-intier tagħhom l-azzjonijiet imressqa mis-Slovakkja u l-Ungerija kontra l-mekkaniżmu proviżorju għar-rilokazzjoni obbligatorja tal-persuni li jfittxu l-asil skont id-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2015/1601. Madankollu, minn meta ngħatat dik is-sentenza, l-Ungerija ma kkonformatx mad-Deċiżjoni. Fis-7 ta' Diċembru 2017, il-Kummissjoni ddeċidiet li tressaq lir-Repubblika Ċeka, lill-Ungerija u lill-Polonja quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea minħabba n-nuqqas ta' konformità tagħhom mal-obbligi legali tagħhom fir-rigward tar-rilokazzjoni.

(69)  Fis-7 ta' Diċembru 2017, il-Kummissjoni ddeċidiet li tmexxi bil-proċedura ta' ksur kontra l-Ungerija fir-rigward tal-leġiżlazzjoni tagħha dwar l-asil billi tibgħat opinjoni motivata. Il-Kummissjoni tqis li l-leġiżlazzjoni Ungeriża ma tikkonformax mad-dritt tal-Unjoni, b'mod partikolari mad-Direttivi 2013/32/UE(6), 2008/115/KE(7) u 2013/33/UE(8) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u bosta dispożizzjonijiet tal-Karta.

(70)  Fl-osservazzjonijiet konklużivi tiegħu tal-5 ta' April 2018, il-Kumitat għad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU esprima tħassib li l-liġi Ungeriża adottata f'Marzu 2017, li tippermetti t-trasferiment awtomatiku lejn żoni ta' tranżitu tal-applikanti kollha għal asil matul il-perjodu tal-proċedura ta' asil tagħhom, bl-eċċezzjoni ta' tfal mhux akkumpanjati identifikati li jkunu taħt l-età ta' 14-il sena, ma tissodisfax l-istandards legali b'riżultat tal-perjodu twil u indefinit ta' reklużjoni permess, in-nuqqas ta' kwalunkwe rekwiżit legali biex jiġu analizzati b'ħeffa l-kundizzjonijiet speċifiċi ta' kull persuna milquta, u n-nuqqas ta' salvagwardji proċedurali biex jiġi kkontestat b'mod sinifikattiv it-trasferiment lejn iż-żoni ta' tranżitu. Il-Kumitat kien partikolarment imħasseb dwar ir-rapporti tal-użu estensiv ta' detenzjoni awtomatika tal-immigranti fil-faċilitajiet ta' akkoljenza fl-Ungerija u kien imħasseb li r-restrizzjonijiet fuq il-libertà personali ntużaw bħala deterrent ġenerali kontra d-dħul illegali, aktar milli bħala reazzjoni għad-determinazzjoni individwalizzata tar-riskju. Barra minn hekk, il-Kumitat kien imħasseb dwar l-allegazzjonijiet ta' kundizzjonijiet ħżiena f'xi faċilitajiet tad-detenzjoni. Innota bi tħassib il-liġi tal-push-back, li ġiet introdotta l-ewwel darba f'Ġunju 2016, li tippermetti l-espulsjoni sommarja mill-pulizija ta' kull min jaqsam il-fruntiera b'mod irregolari u jkun ġie detenut fit-territorju Ungeriż f'distanza ta' mhux aktar minn 8 kilometri mill-fruntiera, li sussegwentement ġiet estiża għat-territorju kollu tal-Ungerija, u d-digriet 191/2015 li jiddeżinja lis-Serbja bħala "pajjiż terz sikur" u b'hekk jippermetti l-push-backs fil-fruntiera tal-Ungerija mas-Serbja. Il-Kumitat innota bi tħassib ir-rapporti li l-push-backs ġew applikati b'mod indiskriminat u li l-persuni suġġetti għal din il-miżura għandhom opportunità limitata ħafna biex jissottomettu applikazzjoni għal asil jew dritt ta' appell. Innota wkoll, bi tħassib, rapporti ta' espulsjonijiet kollettivi u vjolenti, inklużi allegazzjonijiet ta' swat qawwi, attakki mill-klieb tal-pulizija u sparar bil-balal tal-lasktu, li wasslu għal ferimenti serji u, mill-inqas f'każ wieħed, fit-telf tal-ħajja ta' persuna li kienet qed tfittex asil. Kien imħasseb ukoll dwar rapporti li l-valutazzjoni tal-età tat-tfal li jfittxu asil u tal-minorenni mhux akkumpanjati mwettqa fiż-żoni ta' tranżitu mhijiex adegwata u tiddependi ħafna fuq l-eżami viżiv minn espert u mhix preċiża, u dwar rapporti li jallegaw in-nuqqas ta' aċċess adegwat minn dawn il-persuni li jfittxu asil għall-edukazzjoni, għas-servizzi soċjali u psikoloġiċi u għall-għajnuna legali. Skont il-proposta l-ġdida għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi proċedura komuni għall-protezzjoni internazzjonali fl-Unjoni u li jħassar id-Direttiva 2013/32/UE, il-valutazzjoni medika tal-età medika se tkun miżura tal-aħħar għażla.

Id-drittijiet ekonomiċi u soċjali

(71)  Fil-15 ta' Frar 2012 u l-11 ta' Diċembru 2012, ir-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar il-faqar estrem u d-drittijiet tal-bniedem u r-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar id-dritt għal abitazzjoni xierqa stiednu lill-Ungerija terġa' tikkunsidra l-leġiżlazzjoni li tippermetti lill-awtoritajiet lokali jippenalizzaw il-kundizzjoni ta' persuna mingħajr dar u tirrispetta d-deċiżjoni tal-Qorti Kostituzzjonali li ddekriminalizzat il-kundizzjoni ta' persuna mingħajr dar. Fir-rapport tiegħu wara ż-żjara tiegħu fl-Ungerija, li ġie ppubblikat fis-16 ta' Diċembru 2014, il-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa indika t-tħassib tiegħu dwar miżuri meħuda biex jipprojbixxu l-irqad fit-toroq u l-kostruzzjoni ta' griebeċ, li ġew deskritti b'mod wiesa' bħala l-kriminalizzazzjoni tal-kundizzjoni ta' persuna mingħajr dar fil-prattika. Il-Kummissarju ħeġġeġ lill-awtoritajiet Ungeriżi jinvestigaw il-każijiet irrapportati ta' evizzjonijiet furzati mingħajr soluzzjonijiet alternattivi u ta' tfal meħuda minn mal-familji tagħhom għal raġunijiet ta' kundizzjonijiet soċjoekonomiċi ħżiena. Fl-osservazzjonijiet konklużivi tiegħu tal-5 ta' April 2018, il-Kumitat għad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU esprima tħassib dwar il-leġiżlazzjoni tal-istat u lokali, ibbażata fuq ir-Raba' Emenda għal-Liġi Fundamentali, li tiddeżinja l-projbizzjoni tal-irqad barra f'ħafna żoni pubbliċi, u għaldaqstant fir-realtà tikkastiga l-kundizzjoni ta' persuni mingħajr dar. Fl-20 ta' Ġunju 2018, il-Parlament Ungeriż adotta s-Seba' emenda għal-liġi Fundamentali li tipprojbixxi r-residenza abitwali fi spazju pubbliku. Fl-istess jum, ir-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar abitazzjoni xierqa ddikjarat li l-mossa tal-Ungerija biex tikkriminalizza l-kundizzjoni ta' persuni bla dar kienet krudili u inkompatibbli mad-dritt internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem.

(72)  Il-Konklużjonijiet tal-2017 tal-Kumitat Ewropew tad-Drittijiet Soċjali jiddikjaraw li l-Ungerija mhix konformi mal-Karta Soċjali Ewropea għar-raġuni li dawk li jaħdmu għal rashom u l-ħaddiema domestiċi, kif ukoll kategoriji oħra ta' ħaddiema, mhumiex protetti mir-regolamenti dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali, li l-miżuri meħuda biex inaqqsu l-mortalità materna ma kinux biżżejjed, li l-ammont minimu tal-pensjoni tax-xjuħija huwa inadegwat, li l-ammont minimu tal-benefiċċji għall-persuni li qed ifittxu impjieg huwa inadegwat, li l-perjodu massimu ta' ħlas tal-benefiċċji lill-persuni li qed ifittxu impjieg huwa qasir wisq u li l-ammont minimu ta' benefiċċji għar-riabilitazzjoni u l-invalidità, f'ċerti każijiet, huwa inadegwat. Il-Kumitat ikkonkluda wkoll li l-Ungerija mhijiex konformi mal-Karta Soċjali Ewropea għax il-livell ta' assistenza soċjali mħallsa lil persuna waħedha mingħajr riżorsi, inklużi l-persuni anzjani, mhuwiex adegwat, l-aċċess ugwali għas-servizzi soċjali mhux garantit għaċ-ċittadini residenti legalment tal-Istati Parti kollha u għax ma ġiex stabbilit li hemm provvista adegwata ta' abitazzjoni għall-familji vulnerabbli. Fir-rigward tad-drittijiet tat-trade unions, il-Kumitat iddikjara li d-dritt tal-ħaddiema għal-liv imħallas mhuwiex iggarantit biżżejjed, li ma ttieħdet l-ebda miżura ta' promozzjoni favur il-konklużjoni ta' ftehimiet kollettivi, waqt li l-protezzjoni tal-ħaddiema bi ftehimiet kollettivi tali hija dgħajfa fl-Ungerija, u li fis-servizz pubbliku d-dritt li wieħed isejjaħ strajk huwa riżervat għat-trade unions li huma parti mill-ftehim konkluż mal-Gvern; il-kriterji wżati biex jiġu ddefiniti l-impjegati pubbliċi li huma mċaħħda mid-dritt tal-istrajk imorru lil hinn mill-kamp ta' applikazzjoni tal-Karta; it-trade unions tas-servizz pubbliku jistgħu jsejħu strajk biss jekk tapprovah il-maġġoranza tal-persunal ikkonċernat.

(73)  L-istrajkijiet fl-Ungerija kienu magħmula illegali fil-prinċipju, sa minn Diċembru 2010, meta l-gvern ta' Victor Orban għadda emenda għall-hekk imsejjaħ Att dwar l-istrajkijiet. It-tibdil ifisser li l-istrajkijiet, fil-prinċipju, se jkunu permessi f'kumpaniji assoċjati mal-amministrazzjoni tal-gvern permezz tal-kuntratti tas-servizz pubbliku. L-emenda ma tapplikax għal gruppi professjonali li sempliċement m'għandhomx dritt tali, bħas-sewwieqa tal-ferroviji, l-uffiċjali tal-pulizija, persunal mediku u l-kontrolluri tat-traffiku tal-ajru. Il-problema qiegħda band'oħra, prinċipalment fil-perċentwal tal-impjegati li jeħtiġilhom jieħdu sehem fir-referendum tal-istrajk, biex isir importanti – sa 70 %. Imbagħad id-deċiżjoni dwar il-legalità tal-istrajk se tittieħed minn tribunal industrijali li huwa kompletament sottomess għall-istat. Fl-2011, ġew ippreżentati disa' applikazzjonijiet għal permessi ta' strajkijiet. F'seba' każijiet, dawn l-applikazzjonijiet ġew miċħuda mingħajr raġuni; tnejn minnhom ġew ipproċessati, iżda kien impossibbli li tinħareġ deċiżjoni.

(74)  Ir-rapport tal-Kumitat tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal dwar "Concluding observations on the combined third, fourth and fifth periodic reports of Hungary" (Osservazzjonijiet konklużivi dwar it-tielet, ir-raba' u l-ħames rapporti perjodiċi kombinati tal-Ungerija), ippubblikat fl-14 ta' Ottubru 2104, esprima tħassib rigward għadd dejjem jiżdied ta' każijiet fejn it-tfal qed jittieħdu mill-familja tagħhom minħabba kundizzjoni soċjoekonomika ħażina. Il-ġenituri jistgħu jitilfu t-tifel jew tifla tagħhom minħabba l-qgħad, nuqqas ta' abitazzjoni soċjali, u nuqqas ta' spazju fl-istituzzjonijiet ta' abitazzjoni temporanja. Abbażi ta' studju miċ-Ċentru Ewropew għad-Drittijiet tar-Rom, din il-prattika tolqot b'mod sproporzjonat lill-familji u t-tfal Rom.

(75)  Fir-Rakkomandazzjoni tagħha tat-23 ta' Mejju 2018 għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Riforma Nazzjonali tal-Ungerija 2018 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-Ungerija 2018, il-Kummissjoni indikat li l-proporzjon ta' persuni f'riskju ta' faqar u ta’ esklużjoni soċjali fl-2016 naqas għal 26,3 %, iżda xorta għadu ogħla mill-medja tal-Unjoni; it-tfal b'mod ġenerali huma iktar esposti għall-faqar minn gruppi ta' età oħrajn. Il-livell ta' benefiċċji tal-introjtu minimu huwa anqas minn 50 % tas-soll tal-faqar għal unità domestika b'membru wieħed, li jagħmlu fost l-iktar baxx fl-Unjoni. L-adegwatezza tal-benefiċċji tal-qgħad hija baxxa ħafna: id-durata massima ta' 3 xhur hija l-iqsar waħda fl-Unjoni u tirrappreżenta biss madwar kwart tal-ħin medju meħtieġ biex persuna ssib impjieg. Barra minn hekk, il-livelli ta' pagament huma fost l-iktar baxxi fl-UE. Il-Kummissjoni rrakkomandat li l-adegwatezza u l-kopertura tal-assistenza soċjali u l-benefiċċji tal-qgħad jittejbu.

(76)  Fi [...] 2018, il-Kunsill sema' lill-Ungerija skont l-Artikolu 7(1) tat-TUE.

(77)  Għal dawk ir-raġunijiet, għandu jiġi determinat, skont l-Artikolu 7(1) tat-TUE, li jeżisti riskju ċar ta' ksur serju, min-naħa tal-Ungerija, tal-valuri msemmija fl-Artikolu 2 tat-TUE.

ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

Artikolu 1

Jeżisti riskju ċar ta' ksur serju min-naħa tal-Ungerija tal-valuri li fuqhom hija msejsa l-Unjoni.

Artikolu 2

Il-Kunsill jirrakkomanda li l-Ungerija tieħu l-azzjonijiet li ġejjin fi żmien tliet xhur minn notifika ta' din id-Deċiżjoni: [...]

Artikolu 3

Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fi [...] jum ta' wara dak tal-pubblikazzjoni tagħha f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

Artikolu 4

Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Ungerija.

Magħmul fi Brussell,

Għall-Kunsill

Il-President

(1)

Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-6 ta' Novembru 2012, Il-Kummissjoni vs l-Ungerija, C-286/12, ECLI:EU:C:2012:687.

(2)

Id-Direttiva 95/46/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta' Ottubru 1995 dwar il-protezzjoni ta' individwi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali u dwar il-moviment liberu ta' dik id-data (ĠU L 281, 23.11.1995, p. 31). 31).

(3)

Id-Direttiva 2006/54/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta' Lulju 2006 dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta' opportunitajiet indaqs u ta' trattament ugwali tal-irġiel u n-nisa fi kwistjonijiet ta' impjiegi u xogħol (ĠU L 204, 26.7.2006, p. 23).

(4)

Id-Direttiva tal-Kunsill 92/85/KEE tad-19 ta' Ottubru 1992 dwar l-introduzzjoni ta' miżuri biex jinkoraġġixxu t-titjib fis-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol għall-ħaddiema nisa tqal u ħaddiema li welldu reċentement, jew li qed ireddgħu (l-għaxar Direttiva partikolari fis-sens tal-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 89/391/KEE) (ĠU L 348, 28.11.1992, p. 1).

(5)

Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/913/ĠAI tat-28 ta' Novembru 2008 dwar il-ġlieda kontra ċerti forom u espressjonijiet ta' razziżmu u ksenofobija permezz tal-liġi kriminali (ĠU L 328, 6.12.2008, p. 55).

(6)

Id-Direttiva 2013/32/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Ġunju 2013 dwar proċeduri komuni għall-għoti u l-irtirar tal-protezzjoni internazzjonali (ĠU L 180, 29.6.2013, p. 60).

(7)

Id-Direttiva 2008/115/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Diċembru 2008 dwar standards u proċeduri komuni fl-Istati Membri għar-ritorn ta' ċittadini ta' pajjiżi terzi li jkunu qegħdin fil-pajjiż illegalment (ĠU L 348, 24.12.2008, p. 98).

(8)

Id-Direttiva 2013/33/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Ġunju 2013 li tistabbilixxi l-istandards dwar l-akkoljenza ta' applikanti għall-protezzjoni internazzjonali (ĠU L 180, 29.6.2013, p. 96).


NOTA SPJEGATTIVA

Din hija l-ewwel darba mit-twaqqif tiegħu li l-Parlament iddeċieda li jikteb rapport li jinvestiga l-ħtieġa li jiskatta l-proċedura tal-Artikolu 7(1) tat-TUE. Fil-fatt, ir-rapporteur ħadet din l-opportunità biex tistabbilixxi l-passi meħuda biex intlaħqet il-konklużjoni li tabilħaqq jeżisti riskju ċar ta' ksur serju min-naħa tal-Ungerija tal-valuri msemmija fl-Artikolu 2 tat-TUE. Permezz ta' dan, ir-rapporteur tittama li tkun qed tgħin lil kollegi futuri li jaf iħabbtu wiċċhom ma' kompitu simili.

L-Unjoni Ewropea hija msejsa fuq il-valuri tar-rispett għad-dinjità tal-bniedem, il-libertà, id-demokrazija, l-ugwaljanza, l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, inklużi d-drittijiet ta' persuni li jagħmlu parti minn minoranzi. Dawn il-valuri huma komuni għall-Istati Membri f'soċjetà li fiha jipprevalu l-pluraliżmu, in-nondiskriminazzjoni, it-tolleranza, il-ġustizzja, is-solidarjetà u l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel.

Jekk aħna lkoll nikkondividu dawn il-valuri, huwa d-dmir tagħna lejna nfusna li nipproteġu dawn il-valuri kull meta jkunu fil-periklu. L-UE għandha r-responsabilità li tissalvagwardja l-valuri komuni tagħna billi tagħmel użu mill-proċess skont l-Artikolu 7 tat-TUE. Il-kamp ta' applikazzjoni ta' dan l-Artikolu jirrigwarda d-dritt tal-Unjoni iżda jestendi wkoll għal oqsma li fihom l-Istati Membri jaġixxu b'mod awtonomu.

Ir-rapporteur ġiet iggwidata mill-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea (COM(2003)606) "Rispett u promozzjoni tal-valuri li fuqhom hija bbażata l-Unjoni". Din tgħid li l-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikolu 7 mhuwiex ristrett għall-oqsma koperti mid-dritt tal-Unjoni

. Dan ifisser li l-Unjoni tista' taġixxi mhux biss fil-każ ta' ksur ta' valuri komuni f'dan il-qasam limitat iżda wkoll fil-każ ta' ksur f'qasam li fih l-Istati Membri jaġixxu b'mod awtonomu. Il-Komunikazzjoni tgħid ukoll li l-Artikolu 7 għalhekk jagħti lill-Unjoni s-setgħa ta' azzjoni li hija differenti ħafna mis-setgħa tagħha li tiżgura li l-Istati Membri jirrispettaw id-drittijiet fundamentali meta jimplimentaw id-dritt tal-Unjoni .

Ir-rapporteur tittama li dan jiċċara l-kamp ta' applikazzjoni ta' dan ir-rapport li tabilħaqq jinkludi tħassib dwar il-leġiżlazzjoni u l-prattika Ungeriżi li mhumiex marbuta direttament jew indirettament mal-liġi sekondarja tal-UE.

Ir-rapport jirreferi wkoll għal każijiet li ġew indirizzati mill-Kummissjoni fi proċeduri ta' ksur. Għalkemm dawn il-każijiet ta' ksur jista' jkun li ngħalqu, xorta jagħmlu parti minn dan ir-rapport għaliex kellhom effett fuq l-atmosfera ġenerali fil-pajjiż. Il-leġiżlazzjoni individwali jista' jkun li, fil-kontenut, ġiet emendata biex tirrispetta l-valuri Ewropej, iżda l-ħsara materjali saret xorta waħda. L-effett negattiv fuq il-libertajiet fis-soċjetà ta' miżuri mwettqa u wara mreġġgħin lura jew inkella miżmuma iżda li (sa issa) ma ġewx implimentati huwa parti innegabbli mill-analiżi skont l-Artikolu 7.

Fl-2011, il-Parlament ħareġ l-ewwel riżoluzzjoni tiegħu dwar id-drittijiet fundamentali fl-Ungerija (f'dak il-każ, dwar il-liġi ġdida tal-media). Fl-2013, ittieħed vot dwar rapport elaborat "dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet fundamentali: standards u prattiki fl-Ungerija", u l-Parlament kompla jsegwi s-sitwazzjoni. Aħna komplejna nitolbu azzjoni mill-Kunsill u mill-Kummissjoni, iżda mingħajr suċċess. Kien biss fl-2014 li l-Kummissjoni ppreżentat qafas għas-salvagwardja tal-istat tad-dritt fl-UE. Il-bidu ta' djalogu dwar l-Istat tad-Dritt mal-Ungerija fuq il-bażi ta' dan il-mekkaniżmu ġdid kien ikun azzjoni loġika. Billi dan ma sarx, f'Mejju 2017 il-Parlament ta istruzzjonijiet lill-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern biex jabbozza dan ir-rapport.

Il-Parlament Ewropew qed jieħu azzjoni biex jipproteġi l-istat tad-dritt fl-Ewropa. Matul is-snin, il-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni Ewropea indirizzaw ħafna mit-tħassib imsemmi f'dan ir-rapport, b'modi differenti, b'azzjonijiet differenti u b'diversi skambji mal-awtoritajiet Ungeriżi. Il-Parlament Ewropew iddiskuta f'diversi okkażjonijiet mal-Prim Ministru, ma' ministri u ma' uffiċjali governattivi oħra Ungeriżi. Madankollu, ma sarux tibdiliet sostanzjali biex jiġi ssalvagwardjat l-istat tad-dritt fl-Ungerija. Għalhekk, ir-rapporteur ma tara l-ebda għażla oħra għajr is-segwitu ta' proċedura tal-Artikolu 7(1) tat-TUE u tissottometti proposta motivata li tistieden lill-Kunsill biex isib li jeżisti riskju ċar ta' ksur serju tal-istat tad-dritt u biex jagħmel rakkomandazzjonijiet lill-Ungerija biex tieħu azzjonijiet. Ta' min jinnota li din il-proċedura tindirizza lill-Kunsill kollu u mhux lill-Istat Membru taħt skrutinju, minħabba li l-mezzi u l-possibilitajiet biex jiġi indirizzat l-Istat Membru taħt skrutinju diġà ntużaw, mingħajr suċċess, qabel ir-rikors għal proċedura tal-Artikolu 7(1).

Biex wieħed jiżen dan kollu t'hawn fuq filwaqt li jipprova jinkludi oħrajn f'dan il-proċess ma jsirx mil-lum għal għada. Li jittieħed vot bl-għaġla ma jkunx xieraq għall-proċess.

Parti mill-proċess hija li jiġu organizzati seduti ta' smigħ għaċ-ċittadini Ewropej biex jifhmu x'inhi s-sitwazzjoni, isiru laqgħat fil-fond ma' shadow rapporteurs kollegi li għalihom jiġu mistiedna esperti esterni minn organizzazzjonijiet internazzjonali u Ewropej, jiġu kkonsultati partijiet konċernati differenti, isiru żjarat fl-Istat Membru taħt skrutinju u jiġu mistiedna kumitati oħra tal-Parlament biex jinvolvu rwieħhom u jikkondividu l-opinjonijiet tagħhom skont il-kompetenza esperta tagħhom.

Wara li ngħatat il-mandat mill-plenarja tal-Parlament, ir-rapporteur kellha l-kompitu li twettaq analiżi profonda u segwiet dan l-approċċ elaborat. Tkellimna ma', u smajna, lir-rappreżentanti tal-Kummissjoni, l-Aġenzija għad-Drittijiet Fundamentali, il-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa, il-Kummissjoni ta' Venezja, ir-Rappreżentant Speċjali tas-Segretarju Ġenerali tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-migrazzjoni u r-rifuġjati, il-Kumitat ta' Lanzarote, ir-rappreżentanti tal-gvern Ungeriż, varjetà ta' NGOs u akkademiċi fi Brussell, Strasburgu u Budapest. Għal skopijiet ta' trasparenza, ir-rapporteur qed tehmeż ma' dan ir-rapport il-lista tal-organizzazzjonijiet li ltaqgħet magħhom matul din ir-riċerka. Billi ma kienx hemm żjara ta' delegazzjoni uffiċjali mill-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern, ir-rapporteur żaret il-pajjiż hija stess. Għal proċedimenti futuri, huwa rakkomandat ħafna li tintbagħat delegazzjoni parlamentari fl-Istat Membru kkonċernat. Ma tantx hu fattibbli li wieħed jispjega lill-awtoritajiet u liċ-ċittadini tal-Istat Membru taħt skrutinju li l-Parlament jiġġudika sitwazzjoni bħala riskju ċar ta' ksur serju tal-valuri Ewropej kif minquxa fit-Trattati mingħajr ma jkun għamel l-isforz li jżur il-pajjiż.

L-abbozzar tal-opinjonijiet minn kumitati parlamentari oħra jwassal għal sensibilizzazzjoni aħjar fost il-Membri tal-Parlament, juri r-responsabilità komuni u jiggarantixxi proċess aktar inklużiv. Għaldaqstant ir-rapporteur tixtieq li minn qalbha tirringrazzja lil dawk il-kumitati li qed jikkontribwixxu għar-rapport finali.

Kull konsiderazzjoni li saret hija bbażata fuq opinjonijiet maħruġa minn atturi li huma parti terza, li sikwit huma l-Kunsill tal-Ewropa, in-Nazzjonijiet Uniti u l-OSKE u li xi drabi huma bbażati fuq sentenzi mill-qrati nazzjonali u internazzjonali. Għalkemm ir-rapporteur, bi gratitudni, qed tiddependi fuq dawn l-istituzzjonijiet, is-sitwazzjoni turi n-nuqqas ta' kontinwità tal-UE rigward ir-riċerka, l-analiżi u l-pubblikazzjoni dwar il-qagħda tad-demokrazija, l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet fundamentali fl-Istati Membri. Ir-rapporteur għalhekk tixtieq ittenni l-istedina ta' dan il-Parlament lill-Kummissjoni biex b'mod urġenti tistabbilixxi mekkaniżmu tal-UE dwar id-Demokrazija, l-Istat tad-Dritt u d-Drittijiet Fundamentali u biex tuża dan il-mekkaniżmu.

Il-kostruzzjonijiet istituzzjonali, madankollu, qatt mhu se jirnexxu meta jkun hemm nuqqas ta' rieda politika. L-Unjoni Ewropea hija proġett mibni fuq valuri komuni u fuq is-solidarjetà. L-istorja Ewropea kienet waħda vjolenti u d-drittijiet tal-persuni sikwit ġew mirfusa għall-hekk imsejjaħ "ġid komuni". Qed ngħixu 73 sena wara t-tmiem tat-Tieni Gwerra Dinjija u 29 sena wara l-waqgħa tal-ħajt ta' Berlin. Iż-żewġ esperjenzi huma minquxa fil-memorja kollettiva tagħna.

Huwa dak il-fehim tal-passat li nebbaħ il-preambolu tat-TUE: Aħna niġu "ispirati mill-wirt kulturali, religjuż u umanista tal-Ewropa, li minnu żviluppaw il-valuri universali tad-drittijiet invjolabbli u inaljenabbli tal-bniedem, kif ukoll il-libertà, id-demokrazija, l-ugwaljanza, u l-istat tad-dritt, ifakkru l-importanza storika li jtemmu l-qasma tal-kontinent Ewropew u l-ħtieġa li jiġu stabbiliti sisien sodi għall-bini tal-Ewropa tal-ġejjieni, jikkonfermaw ir-rabta tagħhom mal-prinċipji tal-libertà, demokrazija u rispett lejn id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali u lejn l-istat tad-dritt."

Il-mexxejja responsabbli jqisu dak il-wirt u jaġixxu abbażi tiegħu. Il-ħbieb tal-qalb ma joqogħdux lura milli jgħidu lil xulxin veritajiet li jistgħu jweġġgħu.

Abbażi tal-proċess deskritt hawn fuq, ir-rapporteur temmen li l-Kunsill għandu jintalab iressaq miżuri xierqa għar-restawr tad-demokrazija inklużiva, l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet fundamentali fl-Ungerija.


ANNESS: LISTA TA' ENTITAJIET JEW PERSUNI LI TAW KONTRIBUT LIR-RAPPORTEUR

Il-lista li ġejja hija mfassla fuq bażi purament volontarja taħt ir-responsabbiltà esklużiva tar-rapporteur. Ir-rapporteur irċeviet kontribut mill-entitajiet jew il-persuni li ġejjin fit-tħejjija tal-abbozz ta' rapport:

Entità u/jew persuna

Amnesty International

ANKH

atlatszo.hu

A Varos Mindenkie

Ċentru għad-Drittijiet Fundamentali

Università tal-Ewropa Ċentrali

Unjoni tal-Libertajiet Ċivili għall-Ewropa

Kunsill tal-Ewropa, Uffiċċju tal-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem

Kunsill tal-Ewropa, Segretarju Ġenerali

Kunsill tal-Ewropa, Rappreżentant Speċjali tas-Segretarju Ġenerali dwar il-migrazzjoni u r-rifuġjati

Kummissjoni ta' Venezja tal-Kunsill tal-Ewropa

Kumitat ta' Lanzarote tal-Kunsill tal-Ewropa

Fakultà tal-Liġi ELTE

Il-Kummissjoni Ewropea

Istitut Universitarju Ewropew, Skola ta' Governanza Transnazzjonali

FIDH Federazzjoni Internazzjonali għad-Drittijiet tal-Bniedem

Freedom House

Aġenzija għad-Drittijiet Fundamentali

Soċjetà Háttér

Ambaxxatur Ungeriż Rappreżentanza Permanenti Straordinarja u Plenipotenzjarja għall-UE

Ministru Ungeriż tal-Affarijiet Barranin

Ministru Ungeriż tal-Istat għall-Affarijiet tal-Parlament

Uffiċjali tal-gvern Ungeriż fiż-Żona ta' Tranżitu ta' Röszke

Unjoni tal-Libertajiet Ċivili Ungeriża

Kumitat Ungeriż ta' Helsinki

Assoċjazzjoni Idetartozunk

K-monitor

Menedek

Osservatorju tal-Midja ta' Mertek

Università ta' Middlesex

MigSzol Grupp ta' Solidarjetà mal-Migranti tal-Ungerija

MUOSZ Assoċjazzjoni Nazzjonali tal-Ġurnalisti Ungeriżi

Nepszabadsag

OLAF Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi

Istitut tal-Politika Ewropea tas-Soċjetà Miftuħa

Istitut tal-Kapital Politiku

Università ta' Princeton

Reporters mingħajr Fruntieri

Uffiċċju tal-Inizjattivi għar-Rom fl-Istitut tas-Soċjetà Miftuħa

Roma Lightbringers program

Netwerk tal-medjaturi għar-Rom

Ċentru Stampa għar-Rom

Grupp RTL

Transparency International

Transvanilla Transgender Association

UNHCR

Università ta' Pecs

444.hu


OPINJONI TAL-MINORANZA

imressqa skont l-Artikolu 52a(4) tar-Regoli ta' Proċedura

Marek Jurek, Beata Gosiewska, Mylène Troszczynski, Auke Zijlstra, Barbara Kappel

Il-proposta biex jiġi skattat l-Artikolu 7 tat-Trattat kontra l-Ungerija għandha l-għan dirett li taqsam l-Unjoni Ewropea u tapprofondixxi l-kriżi tagħha. Id-differenzi politiċi għandhom ikun suġġett għal djalogu, mhux sanzjonijiet. Jekk immorru kontra dan il-prinċipju nkunu qed naġixxu kontra l-kooperazzjoni bejn il-pajjiżi tagħna.

Fuq kollox, madankollu, din il-proposta m'għandhiex ġustifikazzjoni fattwali. F'ħafna każijiet tammonta għal attakk dirett fuq proċeduri demokratiċi, bħall-emendar tal-Kostituzzjoni u l-konsultazzjonijiet pubbliċi. Il-proposta tagħmel akkużi kontra l-Ungerija minħabba t-tentattivi tagħha li ssolvi problemi soċjali – bħall-integrazzjoni tal-minoranza Rom – li jeżistu f'ħafna pajjiżi Ewropej, u li l-Ungerija qed tindirizzahom b'mod aħjar minn pajjiżi oħra.

Ir-riżoluzzjoni tinjora totalment ir-raġuni fundamentali tal-politika tal-awtoritajiet Ungeriżi: il-ħtieġa li tirriforma s-soċjetà u tneħħi l-effetti ta' kważi 50 sena ta' dominanza Sovjetika u ta' gvernijiet totalitarji kollaboraturi. Ir-riżoluzzjoni ma tgħidx li dan il-kompitu qed jiġi implimentat b'mod mhux xieraq jew eċċessiv, iżda tinjora kompletament il-ħtieġa għall-implimentazzjoni tiegħu. F'dak is-sens, tonqos mir-rispett lejn is-soċjetà Ungeriża u r-raġunijiet li għalihom ittieħdu d-deċiżjonijiet demokratiċi f'dan il-pajjiż.

Ir-rapport jibbaża ruħu fuq il-premessa li l-Ungerija m'għandhiex id-dritt li tieħu deċiżjonijiet li ħadu pajjiżi oħra tal-Unjoni Ewropea. Din il-premessa ġiet stabbilita b'mod espliċitu matul il-ħidma fuq ir-rapport ("m'aħniex se nqabblu liġijiet Ungeriżi ma' liġijiet f'pajjiżi oħra Ewropej"). Għal dawn ir-raġunijiet kollha, aħna nikkunsidraw li l-abbozz ta' riżoluzzjoni, u b'mod partikolari l-konklużjoni ewlenija tiegħu, huwa estremament ta' ħsara.


OPINJONI tal-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit

għall-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern

dwar is-sitwazzjoni fl-Ungerija (b'segwitu għar-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-17 ta' Mejju 2017)

(2017/2131(INL))

Rapporteur għal opinjoni: Ingeborg Gräßle

(Inizjattiva – Artikolu 45 tar-Regoli ta' Proċedura)

SUĠĠERIMENTI

Il-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit jistieden lill-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern, bħala l-kumitat responsabbli, biex jinkorpora s-suġġerimenti li ġejjin fil-mozzjoni għal riżoluzzjoni tiegħu:

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 325(5) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

–  wara li kkunsidra l-istudju bit-titolu "Intensity of Competition, Corruption Risks and Price Distortion in the Hungarian Public Procurement – 2009-2016" (Intensità tal-Kompetizzjoni, Riskji tal-Korruzzjoni u Distorsjoni tal-Prezzijiet fl-Akkwist Pubbliku Ungeriż – 2009-2016), imħejji miċ-Ċentru tar-Riċerka dwar il-Korruzzjoni ta' Budapest,

–  wara li kkunsidra l-Analiżi tal-Użu u l-Impatt tal-Fondi tal-Unjoni Ewropea fl-Ungerija fil-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013, ikkummissjonat mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru Ungeriż u mħejji mill-KPMG Tanácsadó Ltd. u s-sottokuntrattur tagħha GKI Gazdaságkutató Corp.,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tas-17 ta' Mejju 2017, tal-10 ta' Ġunju u tas-16 ta' Diċembru 2015 dwar is-sitwazzjoni fl-Ungerija(1), tat-3 ta' Lulju 2013 dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet fundamentali: standards u prattiki fl-Ungerija(2), tas-16 ta' Frar 2012 dwar l-iżviluppi politiċi reċenti fl-Ungerija(3),

–  wara li kkunsidra l-Indiċi dwar il-Perċezzjoni tal-Korruzzjoni ta' Transparency International għas-snin 2006-2016,

–  wara li kkunsidra l-Indiċi tal-Kompetittività Globali 2017-2018 tal-Forum Ekonomiku Dinji,

A.  billi l-fondi tal-Unjoni jammontaw għal 1,9 %-4,4 % tal-PDG Ungeriż u jirrappreżentaw aktar minn nofs l-investiment pubbliku;

B.  billi l-Ungerija ġiet allokata EUR 25,3 biljun matul il-perjodu 2007-2013 u EUR 25 biljun għall-perjodu 2014-2020 fl-ambitu tal-fondi ta' koeżjoni u strutturali;

C.  billi l-pagamenti tal-fondi tal-politika ta' koeżjoni (il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), il-Fond ta' Koeżjoni (FK) u l-Fond Soċjali Ewropew (FSE)) mill-Unjoni lill-Unġerija bejn l-2004 u l-2017 ammontaw għal EUR 30,15 biljun; billi l-ammont ta' korrezzjoni finanzjarja li jirriżulta mill-awditi tal-Unjoni jammonta, s'issa, għal madwar EUR 940 miljun għall-FEŻR, il-FK u l-FSE u huwa mistenni li jaqbeż il-EUR 1 biljun;

D.  billi l-kontribuzzjoni finanzjarja għall-parteċipanti fl-Ungerija tammonta għal EUR 288,1 miljun fl-ambitu tas-Seba' Programm Kwadru u EUR 174,9 miljun fl-ambitu ta' Orizzont 2020;

E.  billi l-Ungerija għandha waħda mill-ogħla rati ta' assorbiment tal-fondi tal-Unjoni fost l-Istati li saru Membri tal-Unjoni wara l-2004;

F.  billi l-PDG Ungeriż kiber b'16,1 % bejn l-2004 u l-2016, li huwa ftit ogħla mill-medja tal-Unjoni u ferm iktar baxx mir-rati ta' tkabbir tal-pajjiżi Visegrád l-oħra (il-Polonja, ir-Repubblika Ċeka u s-Slovakkja);

G.  billi, sa mill-2008, l-Ungerija rreġistrat tnaqqis ta' 19-il punt fl-Indiċi dwar il-Perċezzjoni tal-Korruzzjoni, u b'hekk hija waħda mill-Istati Membri bl-agħar prestazzjoni;

H.  billi l-Indikaturi Dinjija tal-Governanza tal-2016 jissottolinjaw li l-Ungerija għamlet passi lura fl-oqsma tal-effikaċja governattiva, l-istat tad-dritt u l-kontroll tal-korruzzjoni;

I.  billi r-Rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill tal-11 ta' Lulju 2017 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Ungerija u l-għoti ta' opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-Ungerija tal-2017(4) jenfasizzaw il-ħtieġa li titjieb it-trasparenza tal-finanzi pubbliċi, li jissaħħu t-trasparenza u l-kompetizzjoni fl-akkwist pubbliku billi tiġi implimentata sistema tal-akkwist elettroniku komprensiva u effiċjenti, u li jissaħħaħ il-qafas ta' kontra l-korruzzjoni; billi skont ir-Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiż sar progress limitat fit-trasparenza tal-finanzi pubbliċi bl-adozzjoni tal-Att dwar l-Akkwist Pubbliku, iżda kien hemm dewmien fir-rigward ta' azzjonijiet importanti, b'mod speċjali fil-qasam tal-akkwist elettroniku, u l-indikaturi juru li l-kompetizzjoni u t-trasparenza għadhom f'livell insodisfaċenti fl-akkwist pubbliku; billi, skont ir-Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiż, ma ġie rreġistrat l-ebda progress fir-rigward tat-titjib tal-qafas ta' kontra l-korruzzjoni u l-ebda bidla ma hija ppjanata fil-Programm Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni biex ikun aktar effikaċi fil-prevenzjoni tal-korruzzjoni u fl-applikazzjoni ta' sanzjonijiet dissważivi; billi, skont ir-Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiż, il-prosekuzzjoni ta' każijiet ta' korruzzjoni ta' livell għoli għadha l-eċċezzjoni;

J.  billi l-għadd ta' investigazzjonijiet imwettqa mill-Uffiċċju Ewropew ta' Kontra l-Frodi (OLAF) matul il-perjodu 2013-2016 fir-rigward tal-Ungerija, huwa t-tieni l-akbar għadd fl-Unjoni; billi 80 % tal-investigazzjonijiet ġew konklużi b'rakkomandazzjonijiet ġudizzjarji, rakkomandazzjonijiet finanzjarji, jew it-tnejn li huma;

K.  billi l-Ungerija kienet l-Istat Membru bl-ogħla ammont ta' korrezzjonijiet finanzjarji applikati fl-2016 , li jammontaw għal total ta' EUR 211-il miljun;

L.  billi l-impatt finanzjarju tal-investigazzjonijiet tal-OLAF fir-rigward tal-Ungerija fl-oqsma tal-Fondi Strutturali u l-Agrikoltura għall-perjodu 2013-2016 ammonta għal 4,16 %, li huwa l-ogħla fl-Unjoni;

M.  billi inqas minn 10 % tal-informazzjoni li wasslet għand l-OLAF mill-Ungerija fl-2016 ġiet minn sorsi pubbliċi;

N.  billi l-azzjonijiet li ttieħdu mill-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali Ungeriżi wara r-rakkomandazzjonijiet tal-OLAF għall-perjodu 2009-2016 ikkonċernaw 33 % biss tar-rakkomandazzjonijiet kollha tal-OLAF;

O.  billi l-Indiċi tat-Trasparenza tal-akkwist pubbliku fl-Ungerija matul il-perjodu 2015-2016 baqa' ferm taħt il-livell tal-perjodu 2009-2010; billi, sa mill-2011, f'kull sena l-offerti ffinanzjati mill-Unjoni kienu kkaratterizzati minn valuri tal-Indiċi tat-Trasparenza aktar baxxi b'mod sinifikanti meta mqabbla mal-offerti mhux iffinanzjati mill-Unjoni; billi l-analiżi dettaljata turi li l-livell ta' trasparenza kien ferm aktar baxx fl-2016 milli fl-2015;

P.  billi l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (UPPE) ġie stabbilit fi ħdan il-qafas tal-kooperazzjoni msaħħa bejn 21 Stat Membru iżda l-Ungerija ddeċidiet li ma tipparteċipax fl-istabbiliment tiegħu;

Q.  billi l-istimi juru livell għoli ħafna ta' telf soċjali dirett fl-Ungerija, li laħaq il-15-24 % tal-valur totali tal-kuntratt fil-perjodu 2009-2016, li jammonta għal mill-inqas bejn EUR 6,7 biljun u EUR 10,6 biljun;

R.  billi settur dinamiku tas-soċjetà ċivili għandu jkollu rwol fundamentali fil-promozzjoni tat-trasparenza u tar-responsabbiltà tal-gvernijiet fir-rigward tal-finanzi tagħhom u l-ġlieda tagħhom kontra l-korruzzjoni;

1.  Jemmen li l-livell ta' korruzzjoni ta' bħalissa, in-nuqqas ta' trasparenza u ta' responsabbiltà fil-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi, u l-infiq mhux eleġibbli jew l-ipprezzar eċċessiv tal-proġetti finanzjati jaffettwaw lill-fondi tal-Unjoni fl-Ungerija; iqis li dan jista' jirrappreżenta ksur tal-valuri msemmija fl-Artikolu 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) u jiġġustifika l-attivazzjoni tal-proċedura skont l-Artikolu 7(1) tat-TUE;

2.  Ifakkar fir-rakkomandazzjoni tiegħu tat-13 ta' Diċembru 2017 lill-Kunsill u lill-Kummissjoni wara l-inkjesta dwar il-ħasil tal-flus, l-evitar tat-taxxa u l-evażjoni tat-taxxa, li fiha huwa innota li l-Kummissjoni se tkompli bil-monitoraġġ kontra l-korruzzjoni permezz tal-proċess tas-Semestru Ewropew, kien tal-fehma li l-ġlieda kontra l-korruzzjoni tista' tkun imtappna minn kwistjonijiet ekonomiċi u finanzjarji oħra f'dan il-proċess, u talab lill-Kummissjoni tmexxi bl-eżempju, billi tkompli bil-pubblikazzjoni tar-rapport u timpenja ruħha favur strateġija ferm aktar kredibbli u komprensiva kontra l-korruzzjoni; jirrimarka li l-ġlieda kontra l-korruzzjoni hija materja ta' kooperazzjoni ġudizzjarja u tal-pulizija, li hija qasam tal-politika li fih il-Parlament huwa koleġiżlatur u b'setgħat ta' skrutinju sħaħ;

3.  Ifakkar fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Ottubru 2016 b'rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar l-istabbiliment ta' mekkaniżmu tal-UE dwar id-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali, li speċifikament talab il-ħolqien ta' rapport annwali dwar id-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali (Rapport Ewropew dwar id-DRF) b'rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż, inkluż attenzjoni speċifika fuq il-korruzzjoni;

4.  Jikkritika n-nuqqasijiet fil-prattiki tal-akkwist pubbliku fl-Ungerija; jinnota bi tħassib li l-perċentwal ta' kuntratti mogħtija wara proċeduri ta' akkwist pubbliku li rċevew biss offerta waħda għadu għoli ħafna fl-Ungerija, fil-livell ta' 36 % fl-2016, li huwa t-tieni l-ogħla ċifra fl-Unjoni wara l-Polonja u l-Kroazja (45 %)(5); jemmen li dan jindika li hemm riskji qawwija ta' korruzzjoni fl-offerti għall-akkwist pubbliku fl-Ungerija; huwa tal-fehma li l-Kummissjoni teħtieġ li timplimenta għodda ta' monitoraġġ effikaċi biex jiġi evitat li jkun hemm rikors għal prattiki li jmorru kontra l-ispirtu tad-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(6) u tipprevedi -integrazzjoni leġiżlattiva biex tirrimedja d-dgħufijiet li nstabu s'issa; jitlob informazzjoni dwar il-kumpaniji li jaġixxu bħala offerenti uniċi fl-Ungerija; jitlob li ssir investigazzjoni dwar jekk l-offerti jsirux bl-għan li jiġu assenjati lil ċerti kumpaniji; jistieden lill-gvern Ungeriż jippubblika fuq is-sit web tiegħu lista annwali kompluta ta' dawk il-kuntratturi kollha li ngħataw kuntratt ta' valur ogħla minn EUR 15 000, u li tali lista tinkludi l-isem u l-indirizz tal-kuntrattur, it-tip u s-suġġett tal-kuntratt, it-tul ta' żmien u l-valur tiegħu, il-proċedura segwita u l-awtorità responsabbli;

5.  Jiddispjaċih li l-effikaċja governattiva fl-Ungerija naqqset mill-1996(7) u li hija waħda mill-Istati Membri bl-inqas effikaċja governattiva fl-Unjoni; jinnota bi tħassib li r-reġjuni kollha tal-Ungerija huma ferm inqas mill-medja tal-Unjoni f'termini ta' kwalità ta' gvern; jinnota li l-kwalità inferjuri tal-gvern fl-Ungerija(8) timpedixxi l-iżvilupp ekonomiku u tnaqqas l-impatt tal-investiment pubbliku;

6.  Jinnota li l-prestazzjoni tal-innovazzjoni reġjonali(9) fir-reġjuni Ungeriżi għadha biss moderata; jinnota li l-Ungerija għadha ma laħqitx l-objettiv tal-istrateġija Ewropa 2020 li tinvesti 3 % tal-PDG tagħha fir-riċerka u l-iżvilupp(10); jitlob lill-Ungerija trawwem it-tkabbir u l-impjiegi u tinvesti fondi tal-Unjoni fl-innovazzjoni;

7.  Iħeġġeġ lill-Ungerija tuża fondi tal-Unjoni biex tkompli timmodernizza l-ekonomija tagħha u ssaħħaħ l-appoġġ tagħha għall-SMEs; jissottolinja l-fatt li fl-Ungerija 30,24 % tal-kontribuzzjoni finanzjarja tal-Unjoni fl-ambitu ta' Orizzont 2020 hija għall-parteċipanti SMEs, filwaqt li r-rata ta' suċċess tal-applikanti SMEs hija ta' 7,26 %, li hija aktar baxxa mir-rata ta' suċċess tal-applikanti SMEs għall-UE-28; jinnota barra minn hekk li r-rata ta' suċċess għall-applikazzjonijiet kollha naqqset minn 20,3 % (FP7) għal 10,8 % (Orizzont 2020), b'hekk l-Ungerija tikklassifika fis-26 post f'Orizzont 2020;

8.  Jistieden lill-Kummissjoni tinċentiva lill-Istati Membri biex jissieħbu fl-UPPE;

9.  Jenfasizza li l-Ungerija għandha l-ogħla perċentwal fl-Unjoni ta' rakkomandazzjonijiet finanzjarji mill-OLAF fir-rigward tal-Fondi Strutturali u l-Agrikoltura għall-perjodu 2013-2016; jenfasizza li l-impatt finanzjarju globali ta' każijiet tal-OLAF fl-Ungerija huwa erba' darbiet akbar minn dak ta' investigazzjonijiet nazzjonali; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Ungerija jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiġġieldu kontra l-frodi fir-rigward tal-fondi tal-Unjoni;

10.  Jiddeplora l-fatt li l-Kummissjoni ssospendiet il-pubblikazzjoni tar-rapport kontra l-korruzzjoni; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tibdel id-deċiżjoni tagħha u tippubblika b'mod regoli tali rapport.

INFORMAZZJONI DWAR L-ADOZZJONIFIL-KUMITAT LI JINTALAB JAGĦTI OPINJONI

Data tal-adozzjoni

25.4.2018

 

 

 

Riżultat tal-votazzjoni finali

+:

–:

0:

12

0

2

Membri preżenti għall-votazzjoni finali

Zigmantas Balčytis, Martina Dlabajová, Luke Ming Flanagan, Ingeborg Gräßle, Cătălin Sorin Ivan, Georgi Pirinski, Petri Sarvamaa, Marco Valli, Tomáš Zdechovský

Sostituti preżenti għall-votazzjoni finali

Richard Ashworth, Péter Niedermüller, Julia Pitera

Sostituti (skont l-Artikolu 200(2)) preżenti għall-votazzjoni finali

Andrea Bocskor, Tiemo Wölken

VOTAZZJONI FINALI B'SEJĦA TAL-ISMIJIET FIL-KUMITAT LI JINTALAB JAGĦTI OPINJONI

12

+

ALDE

Martina Dlabajová

GUE/NGL

Luke Ming Flanagan

PPE

Richard Ashworth, Ingeborg Gräßle, Julia Pitera, Petri Sarvamaa, Tomáš Zdechovský

S&D

Zigmantas Balčytis, Cătălin Sorin Ivan, Péter Niedermüller, Georgi Pirinski, Tiemo Wölken

0

-

 

 

2

0

EFDD

Marco Valli

PPE

Andrea Bocskor

Tifsira tas-simboli użati:

+  :  favur

-  :  kontra

0  :  astensjoni

(1)

Testi adottati, P8_TA(2017)0216, ĠU C 407, 4.11.2016, p. 46, u ĠU C 399, 24.11.2017, p. 127.

(2)

ĠU C 75, 26.2.2016, p. 52.

(3)

ĠU CE 249, 30.8.2013, p. 27.

(4)

ĠU C 261, 9.8.2017, p. 71.

(5)

Akkwist pubbliku – studju dwar il-kapaċità amministrattiva fl-UE, p.101 'il quddiem

(6)

Id-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 dwar l-akkwist pubbliku u li tħassar id-Direttiva 2004/18/KE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 65).

(7)

Ara s-Seba' Rapport dwar il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, Il-Kwalità tal-governanza tvarja b'mod sostanzjali fl-Ewropa, p. 137.

(8)

Ara s-Seba' Rapport dwar il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, Mappa 6 Indiċi Ewropew tal-Kwalità tal-Gvern, 2017.

(9)

Ara s-Seba' Rapport dwar il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, Mappa 5 Prestazzjoni tal-Innovazzjoni Reġjonali, 2017.

(10)

Ara s-Seba' Rapport dwar il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, Mappa 6 Indiċi Ewropew tal-Kwalità tal-Gvern, 2017.


OPINJONI mill-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni (17.5.2018)

għall-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern

dwar is-sitwazzjoni fl-Ungerija (wara r-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-17 ta' Mejju 2017)

(2017/2131(INL))

Rapporteur għal opinjoni: Petra Kammerevert

(Inizjattiva – Artikolu 45 tar-Regoli ta' Proċedura)

SUĠĠERIMENTI

Il-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni jistieden lill-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern, bħala l-kumitat responsabbli, biex jinkorpora s-suġġerimenti li ġejjin fil-mozzjoni għal riżoluzzjoni tiegħu:

Att li jemenda l-Att dwar l-Edukazzjoni Għolja Nazzjonali

1.  Jirrikonoxxi li fin-nuqqas ta' normi jew mudelli uniformi tal-Unjoni fil-qasam tal-edukazzjoni, huwa f'idejn il-Gvern Ungeriż li jistabbilixxi, u jirrevedi perjodikament, l-aktar qafas regolatorju xieraq applikabbli għal universitajiet barranin fit-territorju tiegħu u li jfittex li jtejjeb dan il-qafas, kif ukoll iddikjarat fil-konklużjonijiet tal-Kummissjoni ta' Venezja; jenfasizza, madankollu, li skont l-Artikolu 165 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) l-Unjoni għandha tikkontribwixxi għall-iżvilupp ta' edukazzjoni ta' kwalità billi tinkoraġġixxi l-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri u, jekk ikun meħtieġ, billi tappoġġa u tissupplimenta l-azzjonijiet tagħhom, filwaqt li tirrispetta għalkollox ir-responsabbiltà tal-Istati Membri għal dak li hu kontenut tat-tagħlim u l-organizzazzjoni ta' sistemi ta' edukazzjoni, kif ukoll id-diversità kulturali u lingwistika tagħhom; jenfasizza, barra minn hekk, li l-liġijiet tal-edukazzjoni implimentati mill-Gvern Ungeriż iridu jkunu kompletament kompatibbli mal-libertajiet tas-suq intern u d-drittijiet fundamentali;

2.  Ifakkar li f'April 2017, wara l-adozzjoni tal-Att li jemenda l-Att dwar l-Edukazzjoni Għolja Nazzjonali fl-Ungerija, l-Assemblea Parlamentari tal-Kunsill tal-Ewropa talbet l-opinjoni tal-Kummissjoni ta' Venezja, u li l-Kummissjoni ta' Venezja, fil-konklużjonijiet tagħha, iddikjarat li l-introduzzjoni ta' regoli aktar stretti, flimkien ma' skadenzi stretti u konsegwenzi ġuridiċi severi għall-universitajiet barranin, li diġà kienu stabbiliti fl-Ungerija u li kienu joperaw legalment hemmhekk għal bosta snin, dehru problematiċi ħafna mill-perspettiva tal-istat tad-dritt u l-prinċipji u l-garanziji tad-drittijiet fundamentali;

3.  Jirrikonoxxi li l-Gvern Ungeriż issodisfa wħud mit-talbiet li saru fir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-17 ta' Mejju 2017 dwar is-sitwazzjoni fl-Ungerija, b'mod partikolari fir-rigward tas-sospensjoni tal-iskadenzi stabbiliti fl-Att li jemenda l-Att dwar l-Edukazzjoni Għolja Nazzjonali u l-ftuħ ta' djalogu mal-awtoritajiet responsabbli tal-Istati Uniti għall-Università tal-Ewropa Ċentrali; jiddispjaċih, madankollu, li l-ftehim ta' kooperazzjoni bejn il-Gvern Ungeriż u l-gvern tal-pajjiż tas-sede tal-Università tal-Ewropa Ċentrali, li ilu lest mis-sena l-oħra, għadu ma ġiex iffirmat mill-Prim Ministru Ungeriż; jiddispjaċih, barra minn hekk, li l-Gvern Ungeriż ma rtirax l-Att li jemenda l-Att dwar l-Edukazzjoni Għolja Nazzjonali;

4.   Jinnota, barra minn hekk, li s-sospensjoni tal-iskadenzi fuq bażi ta' terminu twil ta' żmien ma twassalx għal ċertezza fl-ippjanar għall-universitajiet, il-persunal akkademiku u l-istudenti tagħhom; jilqa', f'dan ir-rigward, il-fatt li l-awtoritajiet Ungeriżi żaru l-istat ta' New York fl-Istati Uniti tal-Amerika fit-13 ta' April 2018 bil-ħsieb li jimmitigaw ir-riżervi li fadal tal-Gvern Ungeriż dwar l-Università tal-Ewropa Ċentrali; jiddispjaċih, madankollu, li l-ftehim ta' kooperazzjoni bejn il-Gvern Ungeriż u l-Gvern tal-pajjiż tas-sede tal-Università tal-Ewropa Ċentrali jibqa' mhux iffirmat u mhux irratifikat, għalkemm l-awtoritajiet Ungeriżi indikaw matul iż-żjara li l-Università tal-Ewropa Ċentrali issa se tissodisfa r-rekwiżiti ta' Lex CEU; jistieden lill-Gvern Ungeriż, għaldaqstant, jiżblokka u ma jinjorax il-konklużjoni tal-ftehim ta' kooperazzjoni dwar l-Università tal-Ewropa Ċentrali, li diġà ġie nnegozjat, mal-istat ta' New York fl-Istati Uniti, biex b'hekk l-università tkun tista' twettaq l-attivitajiet tagħha b'mod xieraq;

5.  Jiddispjaċih li t-tilwima legali bejn il-Kummissjoni u l-Gvern Ungeriż rigward l-Att li jemenda l-Att dwar l-Edukazzjoni Għolja Nazzjonali għadha ma ssolvietx sa issa, u dan wassal biex il-Kummissjoni tieħu passi quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea; jenfasizza li, filwaqt li l-Ungerija għandha d-dritt li jkollha l-liġijiet tal-edukazzjoni tagħha stess, dawn ma jridux imorru kontra l-libertajiet tas-suq intern, b'mod partikolari l-libertà li jiġu pprovduti servizzi u l-libertà tal-istabbiliment, u d-dritt għal-libertà akkademika, id-dritt għall-edukazzjoni u l-libertà ta' intrapriża, minquxa fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea;

Segregazzjoni tat-tfal Rom

6.  Jesprimi tħassib dwar il-fatt li forom multipli ta' diskriminazzjoni ta' kuljum b'mod ġenerali u s-segregazzjoni tat-tfal Rom fil-qasam tal-edukazzjoni b'mod partikolari għadhom fenomenu strutturali u radikat sew fl-Ungerija u f'pajjiżi oħra Ewropej, li jikkontribwixxi għall-esklużjoni soċjali tar-Rom u jnaqqas il-possibbiltajiet tagħhom li jintegraw fis-sistema edukattiva, fis-suq tax-xogħol u fis-soċjetà kollha kemm hi; ifakkar li l-kwistjoni tas-segregazzjoni tar-Rom kienet is-suġġett ta' għadd ta' rakkomandazzjonijiet mill-Kummissjoni u għalhekk jistieden lill-Gvern Ungeriż isegwi dawk ir-rakkomandazzjonijiet u jimplimenta miżuri effettivi;

Il-politika tal-midja

7.  Huwa tal-fehma li l-Kummissjoni, meta rrevediet il-leġiżlazzjoni dwar il-midja tal-2010, ma daħlitx biżżejjed fid-dettall u ma rnexxilhiex tqis il-valuri stabbiliti fl-Artikolu 2 tat-TFUE; ifakkar li, f'Ġunju 2015, il-Kummissjoni ta' Venezja ppubblikat l-opinjoni tagħha rigward il-leġiżlazzjoni dwar il-midja fl-Ungerija, fejn hija ddikjarat li bosta kwistjonijiet jirrikjedu reviżjoni bħala prijorità, jekk l-awtoritajiet Ungeriżi jixtiequ mhux biss itejbu s-sitwazzjoni dwar il-libertà tal-midja fil-pajjiż, iżda wkoll ibiddlu l-perċezzjoni pubblika tal-libertà tal-midja;

8.  Jemmen li l-liġi dwar il-midja tal-2010 bir-regoli ta' transproprjetà insuffiċjenti tagħha rriżultat f'suq tal-midja distort u żbilanċjat; jenfasizza li s-suq Ungeriż sar iktar ikkonċentrat, bosta stazzjonijiet lokali u indipendenti sparixxew u l-fergħa ta' stazzjonijiet tar-radju tal-komunità li qabel kienet tiffjorixxi wkoll qed taqa' lura; jemmen li huwa neċessarju li tissaħħaħ it-trasparenza tas-sjieda tal-midja, speċjalment jekk il-komunikazzjoni tal-midja kienet qed tirċievi fondi pubbliċi;

9.  Huwa tal-fehma li l-kunsill tal-midja (li, wara l-2010, il-membri kollha li jistgħu jiġu ddelegati fih għandhom ikunu biss mill-partit fil-gvern) attivament għen bir-ristrutturar tas-suq tar-radju sabiex jissodisfa l-ħtiġijiet politiċi prevalenti; huwa rrabjat ħafna għall-fatt li lanqas il-livell minimu ta' bilanċ fil-midja ma ġie ggarantit mill-kunsill tal-midja;

10.  Jenfasizza li l-infiq għar-reklamar statali jiffavorixxi b'mod sproporzjonat ċerti intrapriżi tal-midja fuq oħrajn; jinnota li l-infiq statali kien ogħla fl-2017 milli kien qatt qabel u r-reklami tal-istat tipikament jingħataw lil midja li hija leali lejn il-gvern, li hija b'mod predominanti kkontrollata minn oligarki;

11.  Ifakkar li f'Mejju 2017, il-Parlament tal-Ungerija adotta liġi li żiedet it-taxxa tar-reklamar tal-pajjiż minn 5,3 % għal 7,5 %, ħaġa li tqajjem tħassib dwar il-pressjoni possibbli fuq il-midja indipendenti li baqa' fil-pajjiż; jinsab imħasseb li r-reklamar ta' partit politiku huwa permess biss fil-midja pubblika u privata jekk ikun bla ħlas, li qajjem tħassib f'termini ta' limitazzjoni tal-aċċess għall-informazzjoni, peress li l-midja privata tista' ma tkunx lesta li xxandar reklamar bla ħlas; jemmen li huwa meħtieġ li jiġi żgurat li l-kuntratti għar-reklamar pubbliku jiġu konklużi mal-midja kollha b'mod ġust u trasparenti;

12.  Jenfasizza li l-hekk imsejjaħ xandar pubbliku tal-midja (MTVA), li jinkludi l-istazzjonijiet tar-radju u t-televiżjoni pubbliċi kollha, qed ixerred il-messaġġi tal-gvern mingħajr ma jikkritikahom, u b'mod partikolari qed jirrifletti kontinwament il-kampanji kontra r-rifuġjati u dawk dwar Stop-Soros imwettqa mill-gvern; jenfasizza li l-istazzjon televiżiv pubbliku M1, bħala stazzjon tal-aħbarijiet ta' 24 siegħa kuljum, joffri aktar possibbiltajiet minn qatt qabel għall-propaganda u għat-trażmissjoni ta' messaġġi tal-gvern;

13.  Jindika li x-xandar tal-midja pubblika ma jikkonformax mar-rekwiżiti ta' trasparenza, ma jipprovdi l-ebda informazzjoni aċċessibbli pubblikament biex jiġi intraċċat l-infiq tal-fondi pubbliċi, u għall-kuntrarju ta' ħafna xandara pubbliċi Ewropej, m'għandu l-ebda rapport annwali, u li mhuwiex magħruf kif jiddefinixxi jew jaqdi r-responsabbiltajiet tas-servizz pubbliku;

14.   Ifakkar li l-libertà u l-pluraliżmu tal-midja huma drittijiet fundamentali minquxa fl-Artikolu 11 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u jikkostitwixxu l-pedamenti essenzjali tas-soċjetajiet demokratiċi; iħeġġeġ, għalhekk, lill-Gvern Ungeriż biex jiggarantixxi l-libertà u l-pluraliżmu tal-midja bħala valur ewlieni tal-Unjoni;

15.  Jenfasizza, b'referenza għad-"Democracy Index 2017", ippubblikat reċentement mill-Economist Intelligence Unit (EIU), u għall-Indiċi Dinji tal-Libertà tal-Istampa tal-2018 minn Reporters Mingħajr Fruntieri, li, bħala riżultat tal-intervent mill-Istat u kontroll akbar mill-Istat, il-libertà u l-pluraliżmu tal-midja fl-Ungerija kkawżaw tħassib kbir f'dawn l-aħħar snin; jesprimi t-tħassib tiegħu, f'dan ir-rigward, dwar il-bejgħ u l-għeluq sussegwenti ta' Népszabadság, waħda mill-eqdem u mill-aktar gazzetti prestiġjużi fl-Ungerija;

16.  Jenfasizza li l-ġurnalisti tal-midja indipendenti huma ta' spiss imfixkla serjament waqt li jwettqu xogħolhom, il-mezzi tal-midja huma regolarment ipprojbiti milli jidħlu fil-bini tal-Parlament, u l-ispazji fil-Parlament għall-ġurnalisti li jkunu jridu jagħmlu mistoqsijiet jew jintervistaw lill-politiċi huma ristretti; 

17.  Jinsab imħasseb dwar il-fatt li l-Gvern Ungeriż, wara li l-aħħar gazzetti indipendenti tal-Ungerija ttieħdu f'idejn oligarki qrib il-Gvern, reċentement estenda l-kontroll tiegħu fuq il-midja, u l-konċentrazzjoni tal-midja fl-Ungerija, skont "Reporters Mingħajr Fruntieri", laħqet livell "grottesk" mingħajr preċedent; jemmen li huwa neċessarju li tissaħħaħ it-trasparenza tas-sjieda tal-midja, speċjalment jekk l-imprenditur ikun ingħata kuntratti pubbliċi;

18.  Jiddispjaċih dwar il-fatt li s-sit web favur il-Gvern 888.hu reċentement xandar lista sewda ta' ġurnalisti li jaħdmu għall-midja barranija li ġew deskritti bħala "Propagandisti barranin għal Soros", u li dan bla dubju jmur kontra l-prinċipju tal-libertà tal-midja;

Organizzazzjonijiet mhux governattivi

19.   Jinsab profondament imħasseb dwar l-ispazju dejjem jonqos għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fl-Ungerija; jiddispjaċih, f'dan ir-rigward, dwar it-tentattivi tal-Gvern Ungeriż li jikkontrolla l-NGOs u jirristrinġi l-abbiltà tagħhom li jwettqu l-ħidma leġittima tagħhom, b'mod partikolari permezz ta' Lex NGO u Lex Stop Soros;

20.   Jirrimarka li l-Lex NGO, liġi dwar l-NGOs iffinanzjati minn barra l-pajjiż, tinterferixxi b'mod indebitu fid-drittijiet fundamentali kif stabbiliti fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, b'mod partikolari d-dritt għal-libertà ta' assoċjazzjoni, tintroduċi restrizzjonijiet inġustifikati u sproporzjonati fuq il-moviment liberu tal-kapital u tqajjem tħassib dwar ir-rispett tad-dritt għall-protezzjoni tal-ħajja privata u tad-data personali; jenfasizza li l-Kummissjoni, għalhekk, ma kellhiex għażla oħra ħlief li tagħti bidu għal proċedimenti fil-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea rigward Lex NGO; jiddispjaċih profondament dwar il-fatt li, minkejja l-proċedimenti għaddejjin quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropa rigward Lex NGO, il-Gvern Ungeriż introduċa liġi oħra fi Frar 2018, l-hekk imsejħa "Lex Stop Soros", li għandha l-ħsieb li tkompli tillimita d-dritt ta' assoċjazzjoni u l-ħidma tal-NGOs; jiddeplora, f'dan ir-rigward, l-intenzjoni tal-Gvern Ungeriż li jobbliga lill-NGOs kollha ffinanzjati minn Soros jagħlqu bil-forza u li jesiġi li l-NGOs li jaħdmu fil-qasam tal-migrazzjoni jkunu jeħtieġu permess mill-istat; huwa mħasseb profondament dwar il-fatt li l-liġijiet proposti jistgħu jservu bħala mudell fi ħdan l-UE li jimminaw il-ħidma siewja tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li qed jiġġieldu għar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, periklu li reċentement issottolinjat l-Aġenzija tal-UE għad-Drittijiet Fundamentali; jiġbed l-attenzjoni ulterjorment għall-fatt li l-partit fil-gvern bena netwerk ta' NGOs organizzati mill-gvern, appoġġati minn fondi pubbliċi, li l-attività ewlenija tagħhom hija li kontinwament jirrepetu l-messaġġi tal-gvern u li jorganizzaw manifestazzjonijiet fuq in-naħa tal-gvern;

Aspetti ġenerali

21.  Jemmen li s-sitwazzjoni fl-oqsma tal-edukazzjoni għolja, l-edukazzjoni tar-Rom, il-libertà u l-pluraliżmu tal-midja u s-sitwazzjoni tal-NGOs fl-Ungerija jirrappreżentaw riskju ċar ta' ksur serju tal-valuri msemmija fl-Artikolu 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE); għalhekk, iħeġġeġ lill-Kummissjoni tkompli tuża l-mezzi kollha disponibbli skont it-Trattati; 22.  huwa tal-fehma, f'dan ir-rigward, li t-tnedija tal-proċedura tal-Artikolu 7 tat-TUE hija ġġustifikata sabiex il-valuri komuni tal-Unjoni jiġu rrispettati u l-istat tad-dritt jiġi ggarantit;

23.  Jistieden lill-Kummissjoni tkompli timmonitorja mill-qrib il-proċess leġiżlattiv li qed jiżvolġi u sa liema punt il-proposti qed jiksru d-dritt tal-UE, inklużi d-Drittijiet Fundamentali tagħha, u tagħmel kwalunkwe evalwazzjoni disponibbli malajr kemm jista' jkun u b'mod pubbliku;

24.  Jistieden lill-OSKE/ODIHR jimpenjaw ruħhom fi proċess ta' segwitu fl-attivitajiet tal-missjoni ta' osservazzjoni elettorali wara l-eżitu tal-elezzjonijiet parlamentari tal-Ungerija u biex jissorveljaw mill-qrib l-abbuż tal-libertà ta' espressjoni u l-abbuż ta' riżorsi amministrattivi;

25.  Jistieden lill-Kummissjoni żżid il-finanzjament għal proġetti indipendenti fil-qasam tal-libertà u l-pluraliżmu tal-midja u, fost l-oħrajn, il-Monitoraġġ tal-Pluraliżmu tal-Midja, billi tiddokumenta l-każijiet ta' ksur tal-libertà tal-midja u tappoġġa lill-ġurnalisti mhedda;

RIŻULTAT TAL-VOTAZZJONI FINALI

FIL-KUMITAT LI JINTALAB JAGĦTI OPINJONI

Data tal-adozzjoni

16.5.2018

 

 

 

Riżultat tal-votazzjoni finali

+:

–:

0:

13

4

8

Membri preżenti għall-votazzjoni finali

Isabella Adinolfi, Dominique Bilde, Andrea Bocskor, Nikolaos Chountis, Silvia Costa, Damian Drăghici, Jill Evans, María Teresa Giménez Barbat, Giorgos Grammatikakis, Petra Kammerevert, Svetoslav Hristov Malinov, Curzio Maltese, Luigi Morgano, John Procter, Michaela Šojdrová, Helga Trüpel, Sabine Verheyen, Julie Ward, Bogdan Brunon Wenta, Theodoros Zagorakis, Bogdan Andrzej Zdrojewski, Milan Zver, Krystyna Łybacka

Sostituti preżenti għall-votazzjoni finali

Algirdas Saudargas

Sostituti (skont l-Artikolu 200(2)) preżenti għall-votazzjoni finali

António Marinho e Pinto

VOTAZZJONI FINALI B'SEJĦA TAL-ISMIJIET

FIL-KUMITAT LI JINTALAB JAGĦTI OPINJONI

13

+

ALDE

María Teresa Giménez Barbat, António Marinho e Pinto

GUE/NGL

Nikolaos Chountis, Curzio Maltese

S&D

Silvia Costa, Damian Drăghici, Giorgos Grammatikakis, Petra Kammerevert, Krystyna Łybacka, Luigi Morgano, Julie Ward

Verts/ALE

Jill Evans, Helga Trüpel

4

-

ENF

Dominique Bilde

PPE

Andrea Bocskor, Michaela Šojdrová, Milan Zver

8

0

ECR

John Procter

EFDD

Isabella Adinolfi

PPE

Svetoslav Hristov Malinov, Algirdas Saudargas, Sabine Verheyen, Bogdan Brunon Wenta, Theodoros Zagorakis, Bogdan Andrzej Zdrojewski

Tifsira tas-simboli użati:

+  :  favur

-  :  kontra

0  :  astensjoni


OPINJONI mill-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali (26.3.2018)

għall-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern

dwar is-sitwazzjoni fl-Ungerija (wara r-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-17 ta' Mejju 2017)

(2017/2131(INL))

Rapporteur għal opinjoni: Maite Pagazaurtundúa Ruiz

(Inizjattiva – Artikolu 45 tar-Regoli ta' Proċedura)

SUĠĠERIMENTI

Il-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali jistieden lill-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern, bħala l-kumitat responsabbli, biex jinkorpora s-suġġerimenti li ġejjin fil-mozzjoni għal riżoluzzjoni tiegħu:

A.  billi l-valuri fundaturi tal-Unjoni Ewropea jinkludu r-rispett tad-dinjità tal-bniedem, il-libertà, id-demokrazija, l-ugwaljanza, l-istat tad-dritt u r-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, inklużi d-drittijiet tal-persuni li jagħmlu parti minn minoranzi (Artikolu 2 tat-TUE), u billi dawn il-valuri huma universali u komuni għall-Istati Membri kollha;

B.  billi l-parteċipazzjoni ħielsa ta' soċjetà ċivili żviluppata għalkollox hija aspett ewlieni ta' kwalunkwe proċess demokratiku tat-teħid tad-deċiżjonijiet;

C.  billi l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni hija prodott tat-teħid tad-deċiżjonijiet li jsir b'mod kollettiv u li fih jipparteċipaw l-Istati Membri kollha;

D.  billi, skont l-Artikolu 9 tat-TUE u l-Artikolu 20 tat-TFUE, kull persuna li għandha n-nazzjonalità ta' xi Stat Membru hija ċittadina tal-Unjoni; billi ċ-Ċittadinanza tal-Unjoni għandha tiżdied maċ-ċittadinanza nazzjonali u mhux toħdilha postha;

E.  billi l-Kumitat AFCO żar lill-Ungerija f'Novembru 2016;

1.  Jenfasizza bil-qawwa li l-Istati Membri kollha jikkondividu u jeħtiġilhom jirrispettaw il-valuri mnaqqxa fl-Artikolu 2 tat-TUE, peress li dawn il-valuri jikkostitwixxu l-valuri fundamentali tal-Unjoni Ewropea;

2.  Ifakkar li l-kontenut tal-Artikolu 2 tat-TUE jirrifletti l-prinċipji vinkolanti u stabbiliti sewwa tad-dritt internazzjonali approvati uffiċjalment mill-Istati Membri; jenfasizza, għalhekk, li r-rispett sħiħ, il-protezzjoni u l-promozzjoni tal-istat tad-dritt, tad-demokrazija u tad-drittijiet tal-bniedem jirrappreżentaw responsabbiltà u obbligu komuni mill-fatt tas-sempliċi appartenenza għall-komunità internazzjonali;

3.  Ifakkar li, skont l-Artikolu 49 tat-TUE, il-pajjiżi kandidati għandhom juru li jissodisfaw il-kriterji ta' Copenhagen biex ikunu jistgħu jsiru membri tal-Unjoni u l-Kummissjoni għandha d-dmir li titlob bid-dritt il-konformità sħiħa magħhom; jenfasizza li, ladarba jkunu saru membri tal-Unjoni, l-Istati Membri jkunu taħt l-obbligu korrispondenti li jirrispettaw u li jiżguraw il-protezzjoni tal-istat tad-dritt u tal-elementi kostituttivi tiegħu, u li l-prinċipju tal-fiduċja reċiproka mnaqqax fid-dritt tal-Unjoni ma jeżonorax lill-Istati Membri milli jivvalutaw il-konformità tal-Istati Membri l-oħra mad-dritt tal-Unjoni u b'mod partikolari mad-drittijiet fundamentali rikonoxxuti mid-dritt tal-Unjoni;

4.  Ifakkar li l-valuri mnaqqxa fl-Artikolu 2 tat-TUE huma protetti bil-proċedura stabbilita fl-Artikolu 7, madankollu huwa tal-fehma li l-Unjoni għandha tkun mgħammra b'qafas addizzjonali u aktar strutturat biex timmonitorja u tivvaluta r-rispett u l-promozzjoni tal-prinċipji spjegati fl-Artikolu 2 tat-TUE;

5.  Itenni l-istedina tiegħu lill-Kummissjoni biex tagħmel użu sħiħ tal-għarfien espert tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali (FRA) fil-monitoraġġ tas-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fl-Unjoni billi tipproponi reviżjoni tar-Regolament fundatur tal-FRA sabiex jingħatawlha setgħat usa' u aktar indipendenti, kif ukoll aktar riżorsi umani u finanzjarji;

6.  Ifakkar li l-Kummissjoni ta' Venezja ddefinixxiet il-karatteristiċi essenzjali tal-istat tad-dritt bħala l-legalità, iċ-ċertezza tad-dritt u l-projbizzjoni tal-arbitrarjetà, l-aċċess għall-ġustizzja, ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, in-nondiskriminazzjoni u l-ugwaljanza f'għajnejn il-liġi; jikkondividi t-tħassib espress mill-Kummissjoni ta' Venezja fl-opinjonijiet tagħha dwar il-leġiżlazzjoni Ungeriża mill-2011 'il hawn, inklużi l-opinjonijiet dwar il-Liġi Fundamentali u l-emenda tagħha; itenni li l-Kummissjoni ta' Venezja kkonkludiet, fl-opinjoni tagħha dwar ir-raba' u l-aktar emenda kurrenti li saret lil-Liġi Fundamentali tal-Ungerija fis-17 ta' Ġunju 2013, li l-miżuri li ttieħdu jirrappreżentaw theddida għall-ġustizzja kostituzzjonali u għas-supremazija tal-prinċipji bażiċi li jinsabu fil-Liġi Fundamentali tal-Ungerija; ifakkar li l-Ungerija ilha minn mindu aderixxiet mal-Kunsill tal-Ewropa fl-1990 tirrikonoxxi l-Kummissjoni ta' Venezja;

7.  Jirrimarka li l-Kummissjoni ta' Venezja ddikjarat fl-opinjoni tagħha dwar l-Att XXV tal-4 ta' April 2017, rigward l-Emenda tal-Att CCIV tal-2011 dwar l-Edukazzjoni Għolja Nazzjonali, li tali att jidher li huwa problematiku ferm mil-lat tal-prinċipji tal-istat tad-dritt u mil-lat tal-garanziji lill-universitajiet barranin li diġà jinsabu stabbiliti fl-Ungerija u ilhom joperaw hemmhekk b'mod legali għal ħafna snin; barra minn hekk ifakkar li l-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet li ttella' lill-Ungerija quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea għar-raġuni li l-Liġi tagħha dwar l-Edukazzjoni Għolja Nazzjonali kif emendata fl-4 ta' April 2017 tillimita b'mod sproporzjonat kemm lill-universitajiet tal-Unjoni u kemm lil dawk ta' pajjiżi terzi fl-operazzjonijiet tagħhom u hemm bżonn li terġa' tiġi allinjata mad-dritt tal-Unjoni;

8.  Itenni t-tħassib serju tiegħu dwar l-iżviluppi li seħħew dan l-aħħar fl-Ungerija li qed jipperikolaw lill-istat tad-dritt u jxekklu l-applikazzjoni tal-prinċipji ddikjarati fl-Artikolu 2 tat-TUE, inklużi, inter alia, dawk rigward il-funzjonament tas-sistema kostituzzjonali, l-indipendenza tal-ġudikatura u ta' istituzzjonijiet oħra u t-tneħħija sistematika tas-sistema ta' kontrokontrolli, il-libertà tal-espressjoni, il-libertà tal-istampa, il-libertà akkademika, id-drittijiet tal-bniedem tal-migranti, ta' dawk li jfittxu l-asil u tar-rifuġjati, il-libertà tal-għaqda u tal-assoċjazzjoni, id-dritt għat-trattament indaqs, id-drittijiet soċjali, id-difiża tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, u d-drittijiet tal-persuni li jappartienu lill-minoranzi, inklużi l-persuni Rom, Lhud u LGBTI;

9.  Jinnota li t-terminu "ċittadinanza" nnifsu jinvolvi r-rieda politika ċara li tiġi rispettata l-ugwaljanza tal-individwi; jissottolinja li l-valuri u l-prinċipji li fuqhom hija bbażata l-Unjoni jiddefinixxu sfera li magħha jistgħu jidentifikaw ruħhom iċ-ċittadini Ewropej kollha, huma x'inhuma d-differenzi politiċi jew kulturali marbuta mal-identità nazzjonali; jinsab imħasseb dwar l-użu pubbliku ta' ideat nazzjonalisti bbażati fuq identitajiet esklużivi li ġejjin mingħand uffiċjali Ungerizi;

10.  Jinnota li l-Kummissjoni ta' Venezja ddikjarat li l-limitazzjoni tar-rwol tal-Qorti Kostituzzjonali Ungeriża twassal għar-riskju li tkun tista' taffettwa b'mod negattiv is-separazzjoni tas-setgħat, il-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt; jinsab imħasseb b'mod partikolari dwar l-introduzzjoni mill-ġdid, fil-livell kostituzzjonali, ta' dispożizzjonijiet li għandhom jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tad-dritt ordinarju, u li diġà nstab li mhumiex kostituzzjonali, bl-għan li jiġi evitat rieżami kostituzzjonali; jirrakkomanda li jsir rieżami tal-funzjonament u s-setgħat tal-Kunsill Ġudizzjarju Nazzjonali sabiex jiġi żgurat li dan ikun jista' jwettaq bis-sħiħ ir-rwol tiegħu bħala l-korp indipendenti tal-awtogovernanza ġudizzjarja tal-Ungerija, u jitlob li l-ġurisdizzjoni tal-Qorti Kostituzzjonali terġa' tiġi għalkollox kif kienet;

11.  Jinsab imħasseb dwar l-ispazju li qed jinxtorob għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u dwar it-tentattivi li qed isiru biex jiġu kkontrollati l-NGOs u biex tiġi ristretta l-abbiltà tagħhom li jwettqu l-ħidma leġittima tagħhom, bħalma hi l-adozzjoni tal-pakkett leġiżlattiv "Stop Soros"; ifakkar li l-Kummissjoni ta' Venezja ddikjarat, fl-opinjoni tagħha "dwar l-abbozz ta' liġi dwar it-trasparenza tal-organizzazzjonijet li jirċievu appoġġ minn barra" (approvata fis-17 ta' Ġunju 2017), li liġi bħal din tikkawża ndħil sproporzjonat u mingħajr bżonn fil-libertajiet tal-assoċjazzjoni u tal-espressjoni, fid-dritt għar-rispett tal-ħajja privata, u fil-projbizzjoni tad-diskriminazzjoni;

12.  Jiddispjaċih bil-kbir minħabba r-retorika antagonistika u qarrieqa li xi kultant tintuża mill-istituzzjonijiet Ungeriżi meta jkunu qed jirreferu għall-Unjoni Ewropea; u minħabba l-fatt li l-awtoritajiet deliberatament għażlu li jadottaw leġiżlazzjoni li direttament tikser il-valuri tal-Unjoni; ifakkar fl-objettivi mniżżla fl-Artikolu 3(1) u (2) tat-TUE li l-Ungerija aċċettat li tilħaq meta daħlet Membru tal-Unjoni fl-2004; ifakkar li l-adeżjoni mal-Unjoni Ewropea kienet att volontarju bbażat fuq is-sovranità nazzjonali, b'kunsens wiesa' fl-ispettru politiku kollu tal-Ungerija;

13.  Jenfasizza li l-proċedura ta' ksur uriet il-limiti tagħha meta ġiet biex tindirizza l-ksur sistematiku tal-valuri tal-Unjoni minħabba l-konċentrazzjoni prinċipali tagħha fuq kwistjonijiet tekniċi li jippermettu lill-gvernijiet jipproponu rimedji formali filwaqt li jibqgħu jżommu l-liġijiet li jiksru d-dritt tal-Unjoni fis-seħħ; jemmen li fil-każ tal-ksur tal-prinċipju tal-kooperazzjoni leali mnaqqax fl-Artikolu 4 tat-TUE, il-Kummissjoni ma għandha l-ebda impediment legali li jżommha milli tibni każijiet ta' ksur biex tidentifika xejra li tirrappreżenta ksur tal-Artikolu 2 tat-TUE;

14.  Jemmen li, jekk ikun ġie stabbilit ksur serju u persistenti tal-istat tad-dritt minn xi Stat Membru, il-Kummissjoni għandha tuża kull għodda li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tiddefendi l-valuri fundamentali li fuqhom hija msejsa l-Unjoni, inkluża l-attivazzjoni tal-Artikolu 7 tat-TUE; ifakkar li r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Ottubru 2016, li tinkludi rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar l-istabbiliment ta' mekkaniżmu tal-UE dwar id-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali(1), talbet lill-Kummissjoni tressaq proposta, sa Settembru 2017, għall-konklużjoni ta' Patt tal-Unjoni għad-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali (il-Patt tal-UE għad-DRF); jiddispjaċih li din il-proposta għadha ma waslitx u jenfasizza li hemm il-ħtieġa urġenti li jiġi stabbilit mekkaniżmu effiċjenti biex il-valuri fundamentali tal-Unjoni jiġu salvagwardjati peress li hemm inkonsistenza bejn l-obbligi li jaqgħu fuq il-pajjiżi kandidati skont il-kriterji ta' Copenhagen u l-applikazzjoni ta' dawk il-kriterji mill-Istati Membri wara li jkunu ssieħbu fl-Unjoni; jenfasizza li risposta xierqa għall-ksur tal-valuri fundamentali tal-Unjoni tirrikjedi l-kombinament ta' strumenti legali adegwati u rieda politika;

15.  Jemmen li s-sitwazzjoni kurrenti fl-Ungerija tirrappreżenta riskju ċar ta' ksur serju tal-valuri msemmija fl-Artikolu 2 tat-TUE u tiġġustifika l-varar tal-proċedura spjegata fl-Artikolu 7(1) tat-TUE;

INFORMAZZJONI DWAR L-ADOZZJONI

FIL-KUMITAT LI JINTALAB JAGHTI OPINJONI

Data tal-adozzjoni

21.3.2018

 

 

 

Riżultat tal-votazzjoni finali

+:

–:

0:

15

4

5

Membri preżenti għall-votazzjoni finali

Gerolf Annemans, Michał Boni, Mercedes Bresso, Elmar Brok, Fabio Massimo Castaldo, Pascal Durand, Esteban González Pons, Danuta Maria Hübner, Alain Lamassoure, Jo Leinen, Morten Messerschmidt, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Markus Pieper, Paulo Rangel, Helmut Scholz, György Schöpflin, Pedro Silva Pereira, Barbara Spinelli, Claudia Țapardel, Kazimierz Michał Ujazdowski

Sostituti preżenti għall-votazzjoni finali

Max Andersson, Pervenche Berès, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Jérôme Lavrilleux, Cristian Dan Preda, Jasenko Selimovic, Rainer Wieland

VOTAZZJONI FINALI B'SEJĦA TAL-ISMIJIET

FIL-KUMITAT LI JINTALAB JAGĦTI OPINJONI

15

+

ALDE

Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Jasenko Selimovic

EFDD

Fabio Massimo Castaldo

GUE/NGL

Helmut Scholz, Barbara Spinelli

PPE

Michał Boni, Danuta Maria Hübner

S&D

Pervenche Berès, Mercedes Bresso, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Jo Leinen, Pedro Silva Pereira, Claudia Țapardel

VERTS/ALE

Max Andersson, Pascal Durand

4

-

ECR

Morten Messerschmidt, Kazimierz Michał Ujazdowski

ENF

Gerolf Annemans

PPE

György Schöpflin

5

0

PPE

Elmar Brok, Esteban González Pons, Alain Lamassoure, Markus Pieper, Paulo Rangel

(1)

Testi adottati, P8_TA(2016)0409.


OPINJONI tal-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi (17.5.2018)

għall-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern

dwar is-sitwazzjoni fl-Ungerija (wara r-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-17 ta' Mejju 2017)

(2017/2131(INL))

Rapporteur għal opinjoni: Maria Noichl

(Inizjattiva – Artikolu 45 tar-Regoli ta' Proċedura)

SUĠĠERIMENTI

Il-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi jistieden lill-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali, bħala l-kumitat responsabbli, biex jinkorpora s-suġġerimenti li ġejjin fil-mozzjoni għal riżoluzzjoni tiegħu:

–  wara li kkunsidra r-rapport tas-27 ta' Mejju 2016 tal-Grupp ta' Ħidma tan-NU dwar il-kwistjoni tad-diskriminazzjoni kontra n-nisa fil-liġi u fil-prattika(1),

–  wara li kkunsidra l-opinjonijiet motivati mill-Kummissjoni Ewropea f'dak li jikkonċerna d-dritt tal-UE dwar it-trattament ugwali tal-irġiel u n-nisa fi kwistjonijiet ta' impjiegi u xogħol (Direttiva dwar it-Trattament Ugwali, Direttiva 2006/54/KE) kif ukoll id-Direttiva dwar il-Liv tal-Maternità (Direttiva tal-Kunsill 92/85/KEE), is-27 ta' April 2917,

A.  billi, l-Artikolu 8 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) jistabbilixxi li l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel hija prinċipju fundamentali tal-Unjoni, li għaldaqstant trid tkun ukoll waħda mill-prijoritajiet ewlenin tal-Istati Membri kollha;

B.  billi l-Unjoni Ewropea hija msejsa fuq l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, inklużi l-ugwaljanza bejn is-sessi u d-drittijiet ta' persuni li jagħmlu parti minn minoranzi, u billi dawk il-valuri huma universali u komuni għall-Istati Membri kollha (l-Artikolu 2 tat-TUE);

C.  billi l-Ungerija tokkupa, b'50,8 punti, it-tieni post mill-aħħar fil-paragun Ewropew tal-Indiċi tal-Ugwaljanza bejn is-Sessi 2017 tal-Istitut Ewropew għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi u, barra minn hekk, tilfet 1,6 punti mill-2010 'l hawn;

D.  billi hija aspettattiva leġittima li l-organizzazzjonijiet mhux governattivi jkollhom sfond finanzjarju trasparenti;

E.  billi l-Ungerija ġiet ikkritikata ferm minn diversi organizzazzjonijiet internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem minħabba l-ostilità tagħha fil-konfront tad-drittijiet tal-bniedem u r-restrizzjonijiet imposti fuq il-funzjonament tas-soċjetà ċivili tagħha, inklużi l-organizzazzjonijiet tad-drittijiet tan-nisa; billi r-regolamenti u l-politiki restrittivi li ġew stabbiliti, kif deskritt hawn taħt, ostakolaw b'mod sinifikanti l-organizzazzjonijiet tad-drittijiet tan-nisa li jipprovdu servizzi uniċi għall-vittmi ta' vjolenza sessista u domestika, u poġġewhom f'riskju li jiġu esklużi mit-taxxa u benefiċċji oħra;

F.  billi l-Ungerija hija waħda mill-pajjiżi ewlenin ta' oriġini tal-vittmi ta' traffikar tal-bniedem fl-Unjoni;

G.  billi, għad li l-Ungerija għandha sistema nazzjonali tas-saħħa u assigurazzjoni tas-saħħa pubblika b'saħħithom, u minkejja r-rakkomandazzjonijiet ta' diversi korpi li jissorveljaw it-trattati tan-NU, l-ispiża ta' kontraċezzjoni moderna hija għalkollox eskluża mill-iskema tas-saħħa Ungeriża, li ma toffri l-ebda rimborż għal ebda metodu ta' kontraċeżżjoni u għaldaqstant toħloq ostaklu għall-ippjanar tal-familja modern, u billi l-Ungerija hija wieħed mill-ftit Stati Membri li jirrikjedi preskrizzjoni għal kontraċezzjoni ta' emerġenza jew il-pillola tal-jum ta' wara, u dan imur kontra r-rakkomandazzjoni tal-2015 min-naħa tal-Kummissjoni li l-kontraċettivi ta' emerġenza jsiru disponibbli mingħajr riċetta; billi, bl-eċċezzjoni tal-kura ta' emerġenza, migranti nisa mingħajr dokumenti ma jistgħux ikollhom aċċess għall-kura tas-saħħa, u dan jimpedihom ukoll milli jiksbu kura prenatali; billi, minkejja t-tħassib tal-Kumitat tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Eliminazzjoni tad-Diskriminazzjoni Kontra n-Nisa (CEDAW), li talab lill-gvern jiżgura l-aċċess għal abort sigur mingħajr ma jissottoponi lin-nisa għal konsulenza obbligatorja u perjodu ta' stennija mhux neċessarju mil-lat mediku, dawk ir-rekwiżiti għadhom qed jiġu pprattikati u l-abort mediku għadu mhux disponibbli, u għaldaqstant jikkomplika u jistigmatizza l-aċċess tan-nisa għal dawk is-servizzi ta' kura tas-saħħa;

H.  billi d-definizzjoni ta' familja fil-kostituzzjoni Ungeriża bħala "żwieġ u relazzjonijiet bejn żewġ persuni msieħba bit-tfal" m'għadhiex rilevanti u hija bbażata fuq twemmin konservattiv; billi ż-żwieġ bejn persuni tal-istess sess huwa pprojbit; billi kważi 70 % tar-rispondenti fl-istħarriġ tal-2014 dwar l-LGBT tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali rrappurtaw li jevitaw ċerti postijiet minħabba li jibżgħu li jiġu intimidati jew attakkati inkwantu LGBTI;

I.  billi minn 47 membru tal-Kunsill tal-Ewropa, s'issa 30 irratifkaw il-Konvenzjoni ta' Istanbul u 15-il membru oħra, inkluża l-Ungerija, iffirmaw il-Konvenzjoni iżda għadhom ma rratfikawhiex; billi l-proċess ta' ratifikazzjoni fl-Ungerija ilu ma jara progress minn Frar 2017; billi, minkejja li l-leġiżlazzjoni li tikkriminalizza l-vjolenza domestika ġiet introdotta fl-2013, l-implimentazzjoni tagħha hija problematika u d-definizzjoni ta' vjolenza domestika ma tinkludix vjolenza sesswali; billi, barra minn hekk, l-Ungerija m'għandhiex strateġija olistika jew pjan ta' azzjoni dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa; billi l-aħħar riċerka li saret mill-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali (FRA) turi li teżisti evidenza ta' vjolenza sessista mifruxa: skont id-data tal-2015 mill-Istitut Ewropew għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi, 27,7 % tan-nisa fl-Ungerija ġarrbu vjolenza fiżika, vjolenza sessista, jew it-tnejn, mindu kellhom 15-il sena, u ta' kull sena minn tal-inqas 50 mara jinqatlu minn qrabathom jew mis-sieħeb tagħhom, u mijiet ta' eluf ta' nisa jiġu abbużati regolarment fil-familji tagħhom; billi, skont l-organizzazzjonijiet tad-drittijiet tan-nisa, fil-95 % tal-każijiet min iwettaq il-vjolenza huwa raġel u l-vittma hija mara jew tifla, u billi bosta nisa joqogħdu lura milli jirrappurtaw l-abbuż peress li fl-għases tal-pulizija u fil-qrati jsibu ruħhom f'ambjent ostili; billi l-uffiċjali tal-infurzar tal-liġi u l-ġudikatura ġeneralment mhumiex effikaċi meta jiġu biex ifittxu u jressqu quddiem il-ġustizzja l-awturi tal-abbuż, u dan ikompli jiskoraġġixxi lill-vittmi tal-vjolenza milli jirrappurtaw, u jrawwem sfiduċja fl-awtoritajiet; billi fost l-awtoritajiet u ċ-ċrieki soċjali teżisti kultura li tpoġġi l-ħtija fuq il-vittmi;

J.  billi CEDAW fl-osservazzjonijiet finali tiegħu tal-2013 stieden lill-Ungerija, fost rakkomandazzjonijiet oħra, tirrieżamina l-politiki tagħha f'dak li jikkonċerna l-familja u l-ugwaljanza bejn is-sessi bil-għan li tiżgura li l-politiki fil-qasam tal-familja ma jillimitawx lin-nisa milli jgawdu b'mod sħiħ id-dritt tagħhom għan-nondiskriminazzjoni u l-ugwaljanza, tiżgura rimedji xierqa għall-vittmi ta' diskriminazzjoni abbażi ta' fatturi trasversali, twettaq b'mod sistematiku valutazzjonijiet tal-impatt fir-rigward tal-ġeneri fuq il-liġijiet attwali u l-liġijiet proposti, u tiżgura li l-qafas leġiżlattiv il-ġdid ma jwassalx għal rigressjoni bl-implimentazzjoni tiegħu; billi, s'issa, l-ebda gvern ma implimenta kif suppost dawk ir-rakkomandazzjonijiet; billi ma ġie elaborat ebda pjan ta' implimentazzjoni għal dawk ir-rakkomandazzjonijiet;

K.  billi stereotipi sessisti u suppożizzjonijiet dannużi f'dak li jikkonċerna r-rwoli tan-nisa, inkluża d-diskriminazzjoni abbażi tas-sess huma ferm mifruxa fis-soċjetà Ungeriża; billi l-gvern Ungeriż jadotta approċċ rigressiv fejn jidħlu kwistjonijiet dwar il-ġeneru, u jippromwovi "l-integrazzjoni tal-familji" – li tieħu post l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri – fil-kuntest ta' żieda demografika mixtieqa, u jinterpreta u juża ħażin il-kunċetti ta' "ġeneru" u "ugwaljanza bejn il-ġeneri";

L.  billi r-rata tal-qgħad fost in-nisa fl-Ungerija żdiedet b'mod sinifikanti meta mqabbla mal-livell tal-2010;

1.  Jinnota l-isforzi li saru f'dawn l-aħħar snin biex tinkiseb rikonċiljazzjoni aħjar tax-xogħol u l-ħajja privata; ifakkar fil-proposta tal-Kummissjoni għal direttiva dwar il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata għall-ġenituri u għall-persuni li jindukraw(2), ippreżentata f'April 2017, u jħeġġeġ lill-gvern Ungeriż jikkontribwixxi għall-adozzjoni rapida tagħha;

2.  Jilqa' l-fatt li bejn l-2010 u l-2016 il-postijiet disponibbli fin-nurseries żdiedu b'madwar 23 % u li fl-2017 l-Ungerija introduċiet sistema ta' nurseries ġdida u aktar flessibbli li tallinja aħjar maċ-ċirkostanzi lokali u tgħin lin-nisa jirritornaw fis-suq tax-xogħol;

3.  Jiddeplora, madankollu, il-fatt li l-Ungerija għadha ma ssodisfatx il-Miri ta' Barċellona tal-Unjoni, u jistieden lill-Gvern Ungeriż jipprijoritizza dawk il-miri u jadatta l-politiki tiegħu dwar il-familja għall-ħtiġijiet tal-aktar membri vulnerabbli tas-soċjetà;

4.  Jiddeplora l-interpretazzjoni mill-ġdid tal-politiki ta' ugwaljanza bejn is-sessi favur il-politiki dwar il-familja u r-restrizzjoni tagħhom, u jfakkar fl-Istrateġija Nazzjonali għall-Promozzjoni tal-Ugwaljanza Soċjali tan-Nisa u l-Irġiel – Għanijiet u Objettivi 2010-2021, li l-Ungerija għadha ma implimentatx; josserva li l-interpretazzjoni ħażina tal-kunċett ta' ġeneru ddominat id-diskussjoni pubbika fl-Ungerija u jiddeplora din l-interpretazzjoni ħażina intenzjonata tat-termini "ġeneru" u "ugwaljanza bejn il-ġeneri"; jenfasizza li l-għan tal-politika dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fl-oqsma kollha tas-soċjetà jrid ikun li tiżgura li ħadd ma jiġi diskriminat abbażi tal-ġeneru tiegħu jew tagħha, u li d-drittijiet ta' kull individwu huma ssalvagwardati u li l-involviment tan-nisa u l-irġiel fil-livelli kollha tal-ħajja soċjali fuq bażi ugwali jiġi ggarantit; jitlob, għaldaqstant, li jsir ritorn għall-idea ta' integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri bħala għodda analatika għat-tfassil tal-politiki, u li tiġi implimentata strateġija nazzjonali b'dawk l-objettivi fl-oqsma kollha; jistieden lill-gvern Ungeriż jimplimenta r-rakkomandazzjonijiet tal-2013 ta' CEDAW mingħajr dewmien ulterjuri, u li jelabora u jaġġorna l-Istrateġija Nazzjonali wieqfa tiegħu jew jissostitwiha bi strateġija ġdida b'rabta mal-ugwaljanza bejn il-ġeneri, u fl-istess ħin jiżgura skadenzi konkreti u atturi responsabbli, u jipprovdi finanzjament u mekkaniżmi ta' monitoraġġ għall-implimentazzjoni effikaċi tal-istrateġija, filwaqt li jikkonsulta l-organizzazzjonijiet tad-drittijiet tan-nisa tul il-proċess;

5.  Jiddeplora d-definizzjoni limitata ta' familja li tiddiskrimina kontra l-koabitanti u l-koppji tal-istess sess; iffakkar lill-Ungerija li d-diskriminazzjoni abbażi tal-orjentazzjoni sesswali hija pprojbita;

6.  Jenfasizza l-importanza tat-tisħiħ tal-pożizzjoni tan-nisa, b'mod partikolari fir-rigward tad-drittijiet politiċi, ekonomiċi u soċjali tagħhom, bħala prekundizzjoni għal ambjent fejn il-familji jistgħu jikbru;

7.  Jiddeplora l-għadd baxx ħafna ta' nisa f'pożizzjonijiet ta' teħid ta 'deċiżjonijiet politiċi u, b'rabta ma' dan, il-fatt li s'issa 10 % biss tal-membri tal-Parlament Ungeriż kienu nisa, l-aktar proporzjon baxx fl-Istati Membri, u li m'hemm l-ebda ministru mara fil-gvern nazzjonali; jenfasizza li l-involviment tan-nisa fit-teħid ta' deċiżjonijiet politiċi fuq bażi ugwali mal-irġiel huwa fundamentali għad-demokrazija; ifakkar fir-rakkomandazzjonijiet ta' CEDAW u OSKE għall-implimentazzjoni ta' kwoti leġiżlattivi għall-elezzjonijiet nazzjonali; jisħaq fuq il-punt li l-partiti politiċi għandhom imexxu bl-eżempju f'dak li jikkonċerna l-opportunitajiet ugwali u l-bilanċ bejn is-sessi u jintroduċu miżuri leġiżlattivi effikaċi biex iżidu l-parteċipazzjoni tan-nisa fil-ħajja politika u fit-teħid ta' deċiżjonijiet; josserva li bilanċ aħjar bejn il-ħajja professjonali u l-ħajja privata b'responsabilità kondiviża bejn il-ġenituri huma passi importanti lejn rappreżentanta ogħla tan-nisa fit-teħid ta' deċiżjonijiet politiċi fil-livelli kollha;

8.  Jinnota li r-rata ta' impjieg attwali tan-nisa hija 61,2 %, filwaqt li l-akbar titjib fil-impjieg tan-nisa jinsab fil-grupp ta' nisa li jrabbu tfal taħt is-6 snin, fid-dawl tal-miżuri pożittivi meħuda mill-gvern Ungeriż mill-2010 'l hawn biex jgħin lill-familji u lin-nisa bit-tfal, li jinkludu, inter alia, "l-allokazzjoni supplimentari għall-indukrar tat-tfal" u s-sistema ta' day-care l-ġdida;

9.  Jilqa' l-fatt li mill-2010 'l hawn il-gvern Ungeriż adotta bosta miżuri soċjali fil-qasam tal-inklużjoni soċjali, il-politika dwar il-familja, il-politika dwar is-saħħa u l-edukazzjoni, indirizzati, fost l-oħrajn, għar-Rom, bħall-programm tas-saħħa tal-omm u t-tfal Rom, it-taħriġ ta' konsultenti Rom fil-qasam tas-saħħa u rappreżentanti Rom fil-qasam tas-saħħa kif ukoll programmi ta' żvilupp tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal; iħeġġeġ lill-gvern Ungeriż ikompli jimplimenta dawk il-politiki u miżuri u jipprovdi evidenza mill-aktar fis possibbli dwar l-impatt tagħhom fuq in-nisa Rom;

10.  Jinsab imħasseb dwar l-ispazju dejjem jiċkien għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, it-tentattivi biex jiġu kkontrollati l-NGOs billi tiġi ristretta l-abilità tagħhom li jwettqu l-ħidma leġittima tagħhom; Jinsab imħasseb dwar l-impatt tal-Liġi tal-Ungerija dwar it-Trasparenza tal-Organizzazzjonijiet li Jirċievu Fondi Barranin fuq l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li jirċievu fondi mill-UE, miż-ŻEE u minn pajjiżi terzi, kif ukoll l-introduzzjoni tal-hekk imsejjaħ pakkett leġiżlattiv "Stop Soros"; jenfasizza li dawk l-iżviluppi għandhom impatt negattiv fuq il-funzjonament ta' organizzazzjonijiet mhux governattivi, inklużi bosta organizzazzjonijiet li jaħdmu għad-drittijiet tan-nisa, persuni LGBTI, persuni b'diżabilità, minoranzi etniċi u reliġjużi, migranti, rifuġjati, persuni li jfittxu ażil u gruppi oħra f'sitwazzjoni vulnerabbli u li huma kruċjali għall-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali tal-bniedem u l-funzjonament u l-progress tas-soċjetà peress li jipprovdu servizzi, jissensibilizzaw lill-professjonisti u lill-pubbliku u jipparteċipaw fil-bini tal-kapaċitajiet, kif ukoll jappoġġaw u jikkontribwixxu għall-bidliet leġiżlattivi u politiċi biex itejbu l-ugwaljanza; jinnota bi tħassib l-atmosfera fis-soċjetà, imħeġġa mill-politiki implimentati tul l-aħħar snin, u jikkundanna l-isfiduċja u l-ostilità li bosta difensuri tad-drittijiet tan-nisa u akkademiċi jħabbtu wiċċhom magħhom minħabba l-impenn tagħhom; iħeġġeġ lill-gvern Ungeriż jippromwovi u jtejjeb id-demokrazija u l-kwistjonijiet marbuta mad-drittijiet tal-bniedem u jħassar il-liġijiet li jistigmatizzaw dawk l-organizzazzjonijiet li jużaw finanzjament barrani; iħeġġeġ lill-gvern biex minflok juża l-għarfien espert u l-esperjenzi tal-organizzazzjonijiet tad-drittijiet tan-nisa meta jippjana u jimplimenta miżuri leġiżlattivi u politiki fil-qasam tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u d-drittijiet tan-nisa, u biex jagħmel użu adegwat mill-fora konsultattivi stabbiliti f'dan ir-rigward;

11.  Jipproponi li jiġi stabbilit Fond Ewropew tad-Demokrazija intern għall-appoġġ imsaħħaħ għas-soċjetà ċivili u l-NGOs li jaħdmu fl-oqsma tad-demokrazija u tad-drittijiet tal-bniedem li għandu jkun ġestit mill-Kummissjoni bil-għan li jissaħħu l-atturi tas-soċjetà ċivili bħall-organizzazzjonijiet tad-drittijiet tan-nisa u l-bniet;

12.  Jiddispjaċih li l-iżviluppi fl-Ungerija wasslu għad-deterjorament serju tal-istat tad-dritt tul dawn l-aħħar snin, li mingħajru ma jistgħux ikunu ggarantiti b'mod suffiċjenti u b'mod mhux diskriminatorju d-drittijiet li għandhom x'jaqsmu man-nisa u n-nisa tal-minoranzi bħar-Rom, il-migranti u l-LBT;

13.  Jinsab imħasseb dwar il-klima ostili lejn il-migranti u r-rifuġjati fl-Ungerija; jikkundanna d-diskors ta' mibegħda mlissen minn uffiċjali tal-istat u tal-gvern; jistieden lill-gvern Ungeriż jiżgura li d-drittijiet tal-bniedem tal-migranti u r-rifuġjati jiġu msaħħa;

14.  Ifakkar li l-vjolenza fuq in-nisa fl-Ungerija, bħal fl-Istati Membri l-oħra kollha, tikkostitwixxi ksur strutturali persistenti tad-drittijiet tal-bniedem; jistieden lill-gvern Ungeriż jirratifika l-Konvenzjoni ta' Istanbul mingħajr riżervi mill-aktar fis possibbli u jimpenja ruħu li jinkorpora d-dispożizzjonijiet tagħha fid-dritt nazzjonali, li jkun pass importanti fil-bdil tan-norma kulturali tal-abbuż domestiku u fil-protezzjoni tal-vittmi nisa u bniet tal-vjolenza; jikkundanna l-fatt li l-vjolenza domestika trid titwettaq darbtejn qabel ma tiġi meqjusa bħala reat kriminali; jitlob li l-entitajiet li jipprovdu informazzjoni, pariri u assistenza jkomplu jirċievu finanzjament, bħala mezz biex jiġu offruti protezzjoni u sigurtà lin-nisa; jistieden lill-Kummissjoni tkompli d-djalogu tagħha mal-gvern Ungeriż, f'kooperazzjoni mal-Kunsill tal-Ewropa, u tindirizza t-tħassib tagħha u, b'mod partikolari, tikkjarifika interpretazzjonijiet qarrieqa tal-Konvenzjoni ta' Istanbul dwar id-definizzjoni ta' vjolenza sessista u d-definizzjoni ta' ġeneru fl-Artikolu 3(c) u (d), li bħalissa qed jimpedixxu approċċ komprensiv għall-Konvenzjoni, f'konformità mar-Rimarki Ġenerali tal-Kummissarju tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa;

15.  Jistieden lill-gvern Ungeriż jemenda l-Kodiċi Kriminali bil-għan li fid-definizzjoni ta' vjolenza domestika jinkludi l-atti kollha ta' vjolenza fiżika, inklużi ħsara fiżika, offiża jew attakk fuq il-persuna, vjolenza sesswali, stalking u fastidju, każijiet fejn il-vittma tiġi mġiegħla tgħix fil-biża' li ssirilha ħsara fiżika, li ġġarrab offiża jew attakk fuq il-persuna tagħha, u l-kontroll koerċittiv, jiġifieri vjolenza psikoloġika u ekonomika li tagħmel parti minn xejra ta' dominanza permezz tal-intimidazzjoni, l-iżolazzjoni, id-degradazzjoni, it-tiċħid kif ukoll l-attakk fiżiku; jistieden ukoll lill-gvern Ungeriż jemenda l-Att dwar l-Ordnijiet ta' Trażżin bil-għan li jespandi l-ambitu tal-vittmi tal-vjolenza domestika biex jinkludi u jipproteġi l-vittmi kollha, inklużi dawk li ma jgħixux flimkien jew li m'għandhomx tfal ma' min jabbużahom, jew li ma jitqisux bħala qraba (eż. sħab intimi), u bil-għan li jespandi l-perjodu tal-projbizzjoni fuq il-kuntatt għal kemm ikun meħtieġ; jistieden, finalment, lill-gvern Ungeriż jemenda l-leġiżlazzjoni proċedurali bil-għan li jiżgura li l-vjolenza domestika tikkostitwixxi reat u tiġi soġġetta għal prosekuzzjoni pubblika b'sanzjonijiet;

16.  Jirrakkomanda b'insistenza li l-uffiċjali tal-infurzar tal-liġi u l-ġudikatura jiġu mħarrġa dwar l-aqwa standards ta' prattika f'dak li jikkonċerna l-ġlieda kontra l-vjolenza domestika, f'kooperazzjoni mal-organizzazzjonijiet ta' appoġġ għall-vittmi u f'konformità mal-istandards tad-drittijiet tal-bniedem internazzjonali; jirrakkomanda b'insistenza, barra minn hekk, li jiġi pprovdut taħriġ adegwat u tingħata attenzjoni xierqa lir-rwol tal-persunal mediku fil-prevenzjoni tal-vjolenza domestika u r-rispons għaliha, u li tiżdied il-kapaċità tal-persunal tal-kura tas-saħħa għal dan il-għan;

17.  Jirrikonoxxi l-isforzi li saru fil-liġijiet kontra t-traffikar tal-bnedmin u jħeġġeġ lill-gvern ikompli jtejjeb il-ġbir tad-data tiegħu, itejjeb is-servizzi għall-vittmi tat-traffikar u jindirizza d-domanda billi jikkriminalizza x-xiri ta' servizzi mill-vittmi ta' traffikar, inklużi s-servizzi sesswali;

18.  Jisħaq fuq l-importanza tad-dritt tan-nisa għall-awtodeterminazzjoni u, f'dan il-kuntest, l-importanza li jiġu rrispettati d-drittijiet sesswali u riproduttivi tagħhom, inkluża kura rapida f'każ ta' abort, billi jiġi żgurat li l-kontraċezzjoni ta' emerġenza tkun faċilment aċċessibbli u li jiġu rispettati d-drittijiet tal-pazjenti li jwelldu f'kundizzjonijiet sikuri, mhux vjolenti u ċċentrati fuq in-nisa; iħeġġeġ lill-gvern Ungeriż jiżgura l-aċċess għal metodi kontraċettivi aċċessibbli billi b'mod sħiħ jew parzjali jkopri l-ispejjeż ta' metodi kontraċettivi moderni taħt l-assigurazzjoni tas-saħħa pubblika tiegħu u biex itejjeb l-aċċess għall-kontraċezzjoni ta' emerġenza billi jelimina r-rekwiżit ta' preskrizzjoni; jistieden lill-gvern Ungeriż jelimina l-ostakli fl-aċċess għal servizzi ta' abort sikur, bħan-nondisponibilità tal-abort mediku, pariri preġudikati u r-rekwiżiti obbligatorji ta' perjodu ta' stennija;

19.  Jikkundanna bil-qawwa, f'dan il-kuntest, it-trattament ħażin u d-diskriminazzjoni tal-minoranzi, b'mod partikolari fil-konfront tan-nisa Rom, f'oqsma bħall-aċċess għall-kura tas-saħħa; jiġbed l-attenzjoni għall-każijiet ta' sterilizzazzjoni furzata li saru magħrufa u li jikkostitwixxu ksur inaċċettabbli tad-drittijiet tal-bniedem tan-nisa kkonċernati; jiddenunzja b'mod partikolari r-restrizzjonijiet dannużi fil-konfront ta' migranti nisa mingħajr dokumenti li huma esklużi minn kwalunkwe aċċess għall-kura medika li mhijiex kura ta' emerġenza;

20.  Jirrikonoxxi li l-programmi mnedija, li għandhom l-għan li jrawmu l-edukazzjoni u l-impjieg tan-nisa Rom, se jħarrġu lill-indokraturi soċjali, l-infermiera u l-assistenti soċjali f'istituzzjonijiet soċjali, għall-benesseri tat-tfal, il-protezzjoni tat-tfal u l-edukazzjoni, u li l-fondazzjonijiet u l-organizzazzjonijiet tal-knisja, kif ukoll l-istat, se jirċievu sostenn għall-impjieg tan-nisa Rom; jitlob lill-gvern Ungeriż jipprovdi informazzjoni u ċifri dwar l-impatt konkret ta' dawk il-programmi;

21.  Jilqa' l-istabbiliment tal-Kummissjoni Presidenzjali għan-Nisa b'Karrieri fil-qasam tar-Riċerka fi ħdan l-Akkademja Ungeriża tax-Xjenzi, li għandha l-objettiv li żżid il-proporzjon ta' nisa fost il-professuri u t-tobba tal-Akkademja Ungeriża tax-Xjenzi kif ukoll iżżid l-interess tal-bniet fl-edukazzjoni fil-qasam tax-xjenzi naturali;

22.  Jikkundanna l-attakki fuq il-libertà tat-tagħlim u r-riċerka, b'mod partikolari fuq l-istudji dwar il-ġeneru li għandhom l-għan li janalizzaw ir-relazzjonijiet tal-poter, id-diskriminazzjoni u r-relazzjonijiet bejn il-ġeneri fis-soċjetà u jsibu soluzzjonijiet għall-forom ta' inugwaljanza, u li saru l-mira ta' kampanji ta' malafama; jitlob li l-prinċipju demokratiku fundamentali tal-libertà tal-edukazzjoni jerġa' jiġi stabbiliti bis-sħiħ u salvagwardat;

23.  Jenfasizza l-importanza ta' trobbija u edukazzjoni mingħajr preġudizzji u mingħajr stereotipi; jitlob li dan jiġi kkunsidrat meta jitfassal kurrikulu nazzjonali ġdid, bil-ħsieb li fil-ġejjieni tiġi ggarantita edukazzjoni li ma tħeġġiġx l-istereotipizzazzjoni u t-tkasbir tan-nisa u l-bniet, kif ukoll tal-irġiel u s-subien;

24.  Jesprimi tħassib dwar il-politiki implimentati f'dawn l-aħħar snin u l-użu ta' retorika u simboli biex tinħoloq attitudni, mifruxa ħafna fis-soċjetà, li ċċekken lin-nisa għar-rwol ta' ommijiet u tirrispettahom biss f'dak ir-rwol; josserva li dan jillimita l-libertà kemm tal-irġiel u kif ukoll tan-nisa li jiżviluppaw u jieħdu deċiżjonijiet, u jċaħħad lin-nisa mid-drittijiet tagħhom;

25.  Jenfasizza li d-drittijiet tan-nisa u d-drittijiet ugwali huma valuri Ewropej kondiviżi u fundamentali; jiddeplora l-fatt li l-Ungerija kulma jmur qed tagħti dahra lil dawk il-valuri u għaldaqstant qed tiżola ruħha;

26.  Jemmen li s-sitwazzjoni kurrenti fl-Ungerija tirrappreżenta riskju ċar ta' ksur serju tal-valuri msemmija fl-Artikolu 2 tat-TUE u tiġġustifika l-varar tal-proċedura spjegata fl-Artikolu 7(1) tat-TUE;

RIŻULTAT TAL-VOTAZZJONI FINALI FIL-KUMITAT LI JINTALAB JAGĦTI OPINJONI

Data tal-adozzjoni

15.5.2018

 

 

 

Riżultat tal-votazzjoni finali

+:

–:

0:

18

5

3

Membri preżenti għall-votazzjoni finali

Beatriz Becerra Basterrechea, Malin Björk, Vilija Blinkevičiūtė, Anna Maria Corazza Bildt, Iratxe García Pérez, Arne Gericke, Anna Hedh, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Florent Marcellesi, Angelika Mlinar, Krisztina Morvai, Maria Noichl, Marijana Petir, Pina Picierno, Elissavet Vozemberg-Vrionidi, Anna Záborská, Maria Gabriela Zoană

Sostituti preżenti għall-votazzjoni finali

Mylène Troszczynski, Julie Ward

Sostituti (skont l-Artikolu 200(2)) preżenti għall-votazzjoni finali

José Blanco López, Benedek Jávor, Merja Kyllönen, Ulrike Müller, Julia Reda, Barbara Spinelli

VOTAZZJONI FINALI B'SEJĦA TAL-ISMIJIET FIL-KUMITAT LI JINTALAB JAGĦTI OPINJONI

18

+

ALDE

Beatriz Becerra Basterrechea, Angelika Mlinar, Ulrike Müller

GUE/NGL

Malin Björk, Merja Kyllönen, Barbara Spinelli

PPE

Anna Maria Corazza Bildt

S&D

José Blanco López, Vilija Blinkevičiūtė, Iratxe García Pérez, Anna Hedh, Maria Noichl, Pina Picierno, Julie Ward, Maria Gabriela Zoană

VERTS/ALE

Benedek Jávor, Florent Marcellesi, Julia Reda

5

-

ECR

Arne Gericke

ENF

Mylène Troszczynski

NI

Krisztina Morvai

PPE

Marijana Petir, Anna Záborská

3

0

PPE

Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Elissavet Vozemberg-Vrionidi

Tifsira tas-simboli użati:

+  :  favur

-  :  kontra

0  :  astensjoni

(1)

http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=20027&LangID=E

(2)

COM(2017)0253.


INFORMAZZJONI DWAR L-ADOZZJONIFIL-KUMITAT RESPONSABBLI (26.4.2018)

Data tal-adozzjoni

25.6.2018

 

 

 

Riżultat tal-votazzjoni finali

+:

–:

0:

37

19

0

Membri preżenti għall-votazzjoni finali

Asim Ademov, Jan Philipp Albrecht, Gerard Batten, Malin Björk, Michał Boni, Daniel Dalton, Frank Engel, Kinga Gál, Ana Gomes, Brice Hortefeux, Sophia in ‘t Veld, Dietmar Köster, Cécile Kashetu Kyenge, Roberta Metsola, Claude Moraes, Judith Sargentini, Birgit Sippel, Sergei Stanishev, Marie-Christine Vergiat, Udo Voigt, Josef Weidenholzer, Kristina Winberg, Tomáš Zdechovský, Auke Zijlstra

Sostituti preżenti għall-votazzjoni finali

Carlos Coelho, Gérard Deprez, Maria Grapini, Lívia Járóka, Marek Jurek, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Jean Lambert, Jeroen Lenaers, Andrejs Mamikins, Angelika Mlinar, Christine Revault d’Allonnes Bonnefoy, Barbara Spinelli, Jaromír Štětina, Axel Voss

Sostituti (skont l-Artikolu 200(2)) preżenti għall-votazzjoni finali

John Stuart Agnew, Goffredo Maria Bettini, Andrea Bocskor, Norbert Erdős, Beata Gosiewska, György Hölvényi, Agnes Jongerius, Barbara Kappel, Arndt Kohn, Ádám Kósa, Julia Pitera, Evelyn Regner, Dominique Riquet, Bart Staes, Lola Sánchez Caldentey, Mylène Troszczynski, Lieve Wierinck, Marco Zullo


VOTAZZJONI FINALI B'SEJĦA TAL-ISMIJIET FIL-KUMITAT RESPONSABBLI

37

+

ALDE

Gérard Deprez, Sophia in 't Veld, Angelika Mlinar, Dominique Riquet, Lieve Wierinck

EFDD

Marco Zullo

GUE/NGL

Malin Björk, Lola Sánchez Caldentey, Barbara Spinelli, Marie-Christine Vergiat

PPE

Michał Boni, Carlos Coelho, Frank Engel, Jeroen Lenaers, Roberta Metsola, Julia Pitera, Jaromír Štětina, Axel Voss

S&D

Goffredo Maria Bettini, Ana Gomes, Maria Grapini, Agnes Jongerius, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Arndt Kohn, Dietmar Köster, Cécile Kashetu Kyenge, Andrejs Mamikins, Claude Moraes, Evelyn Regner, Christine Revault d'Allonnes Bonnefoy, Birgit Sippel, Sergei Stanishev, Josef Weidenholzer

VERTS/ALE

Jan Philipp Albrecht, Jean Lambert, Judith Sargentini, Bart Staes

19

-

ECR

Daniel Dalton, Beata Gosiewska, Marek Jurek

EFDD

John Stuart Agnew, Gerard Batten, Kristina Winberg

ENF

Barbara Kappel, Mylène Troszczynski, Auke Zijlstra

NI

Udo Voigt

PPE

Asim Ademov, Andrea Bocskor, Norbert Erdős, Kinga Gál, György Hölvényi, Brice Hortefeux, Lívia Járóka, Ádám Kósa, Tomáš Zdechovský

0

0

 

 

Tifsira tas-simboli użati:

+  :  favur

-  :  kontra

0  :  astensjonijiet

Aġġornata l-aħħar: 29 ta' Awwissu 2018Avviż legali