Procedura : 2017/2131(INL)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0250/2018

Teksty złożone :

A8-0250/2018

Debaty :

PV 11/09/2018 - 11
CRE 11/09/2018 - 11

Głosowanie :

PV 12/09/2018 - 6.7
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2018)0340

SPRAWOZDANIE     
PDF 1047kWORD 140k
4.7.2018
PE 620.837v02-00 A8-0250/2018

w sprawie wniosku wzywającego Radę do stwierdzenia, zgodnie z art. 7 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, istnienia wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Węgry wartości, na których opiera się Unia

(2017/2131(INL))

Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Sprawozdawczyni: Judith Sargentini

(Inicjatywa – art. 45 i 52 Regulaminu)

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 ZAŁĄCZNIK DO PROJEKTU REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 ZAŁĄCZNIK: WYKAZ PODMIOTÓW LUB OSÓB, OD KTÓRYCH SPRAWOZDAWCZYNI OTRZYMAŁA INFORMACJE
 OPINIA MNIEJSZOŚCI
 OPINIA Komisji Kontroli Budżetowej
 OPINIA Komisji Kultury i Edukacji
 OPINIA Komisji Spraw Konstytucyjnych
 OPINIA Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia
 INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie wniosku wzywającego Radę do stwierdzenia, zgodnie z art. 7 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, istnienia wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Węgry wartości, na których opiera się Unia

(2017/2131(INL))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 2 i art. 7 ust. 1,

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając europejską Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz towarzyszące jej protokoły,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

–  uwzględniając międzynarodowe traktaty dotyczące praw człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych i Rady Europy, takie jak Europejska karta społeczna i Konwencja o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencja stambulska),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie sytuacji na Węgrzech(1),

–  uwzględniając swoje rezolucje z dni: 16 grudnia 2015 r.(2) i 10 czerwca 2015 r.(3) w sprawie sytuacji na Węgrzech,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 lipca 2013 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw podstawowych: standardy i praktyki na Węgrzech (zgodnie z rezolucją Parlamentu Europejskiego z dnia 16 lutego 2012 r.)(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 lutego 2012 r. w sprawie ostatnich wydarzeń politycznych na Węgrzech(5), a także z dnia 10 marca 2011 r. w sprawie ustawy medialnej na Węgrzech(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2016 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w kwestii utworzenia unijnego mechanizmu dotyczącego demokracji, praworządności i praw podstawowych(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję ustawodawczą z dnia 1 kwietnia 2004 r. w sprawie komunikatu Komisji dotyczącego art. 7 Traktatu o Unii Europejskiej: Poszanowanie i promocja wartości, na których opiera się Unia(8),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 15 października 2003 r. do Rady i Parlamentu Europejskiego w sprawie art. 7 Traktatu o Unii Europejskiej – Poszanowanie i promocja wartości, na których opiera się Unia(9),

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA) oraz Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF),

–  uwzględniając art. 45, 52 i 83 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz opinie Komisji Kontroli Budżetowej, Komisji Kultury i Edukacji, Komisji Spraw Konstytucyjnych oraz Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A8-0250/2018),

A.  mając na uwadze, że Unia opiera się na wartościach poszanowania godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności, jak również poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości, jak zapisano w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej i międzynarodowych traktatach dotyczących praw człowieka, oraz mając na uwadze, że wartości te, które są wspólne dla państw członkowskich i do których poszanowania wszystkie państwa członkowskie dobrowolnie się zobowiązały, stanowią podstawę praw, z których korzystają osoby mieszkające w Unii;

B.  mając na uwadze, że wszelkie wyraźne ryzyko poważnego naruszenia przez państwo członkowskie wartości zapisanych w art. 2 TUE nie dotyczy wyłącznie danego państwa członkowskiego, w którym występuje ryzyko, ale wywiera wpływ na pozostałe państwa członkowskie, na ich wzajemne zaufanie, a nawet na charakter samej Unii i prawa podstawowe obywateli przysługujące na mocy unijnego prawa;

C.  mając na uwadze, że – jak wskazano w komunikacie Komisji z 2003 r. dotyczącym art. 7 Traktatu o Unii Europejskiej – art. 7 TUE nie ogranicza się do obowiązków na mocy traktatów, jak art. 258 TFUE, oraz mając na uwadze, że Unia może ocenić istnienie wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia wspólnych wartości w obszarach leżących w kompetencjach państw członkowskich;

D.  mając na uwadze, że art. 7 ust. 1 TUE stanowi mechanizm prewencyjny, który umożliwia Unii interwencję w przypadku wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia wspólnych wartości; mając na uwadze, że to działanie prewencyjne przewiduje dialog z danym państwem członkowskim i ma na celu uniknięcie ewentualnego nałożenia sankcji;

E.  mając na uwadze, że pomimo stałej gotowości władz węgierskich do dyskusji nad zgodnością z prawem niektórych środków szczególnych sytuacja nie została rozwiązana i pozostaje nadal wiele kwestii wzbudzających niepokój, mających negatywny wpływ na wizerunek Unii, a także jej skuteczność i wiarygodność w dziedzinie obrony praw podstawowych, praw człowieka i demokracji na świecie, oraz ujawniających konieczność rozwiązania ich dzięki uzgodnionym działaniom Unii;

1.  stwierdza, że obawy Parlamentu dotyczą następujących kwestii:

(1) funkcjonowania systemu konstytucyjnego i wyborczego;

(2) niezależności sądownictwa i innych instytucji oraz praw sędziów;

(3) korupcji i konfliktów interesów;

(4) ochrony prywatności oraz ochrony danych;

(5) wolności wypowiedzi;

(6) wolności nauki;

(7) wolności religii;

(8) wolności zrzeszania się;

(9) prawa do równego traktowania;

(10) praw osób należących do mniejszości, w tym Romów i Żydów, oraz ochrony przed wypowiedziami nawołującymi do nienawiści wobec tych mniejszości;

(11) praw podstawowych migrantów, osób ubiegających się o azyl i uchodźców;

(12) praw gospodarczych i społecznych.

2.  uważa, że fakty i tendencje, o których mowa w załączniku do niniejszej rezolucji, łącznie stanowią systemowe zagrożenie dla wartości, o których mowa w art. 2 TUE, i stwarzają wyraźne ryzyko jego poważnego naruszenia;

3.  odnotowuje wynik wyborów parlamentarnych na Węgrzech, które odbyły się dnia 8 kwietnia 2018 r.; podkreśla, że każdy rząd Węgier jest odpowiedzialny za wyeliminowanie ryzyka poważnego naruszenia wartości, o których mowa w art. 2 TUE, nawet jeśli ryzyko to jest trwałą konsekwencją decyzji politycznych zaproponowanych lub zatwierdzonych przez poprzednie rządy;

4  przedkłada w związku z tym Radzie, zgodnie z art. 7 ust. 1 TUE, niniejszy uzasadniony wniosek, w którym wzywa Radę do stwierdzenia, czy istnieje wyraźne ryzyko poważnego naruszenia przez Węgry wartości, o których mowa w art. 2 TUE, i do skierowania do Węgier odpowiednich zaleceń w tym względzie;

5.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji i uzasadnionego wniosku dotyczącego decyzji Rady zawartego w załączniku Komisji i Radzie oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0216.

(2)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0461.

(3)

Dz.U. C 407 z 4.11.2016, s. 46.

(4)

Dz.U. C 75 z 26.2.2016, s. 52.

(5)

Dz.U. C 249 E z 30.8.2013, s. 27.

(6)

Dz.U. C 199 E z 7.7.2012, s. 154.

(7)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0409.

(8)

Dz.U. C 104 E z 30.4.2004, s. 408.

(9)

COM(2003)0606.


ZAŁĄCZNIK DO PROJEKTU REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

Wniosek

Decyzja Rady

w sprawie stwierdzenia, zgodnie z art. 7 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, istnienia wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Węgry wartości, na których opiera się Unia

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 7 ust. 1,

uwzględniając uzasadniony wniosek Parlamentu Europejskiego,

uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)  Unia Europejska opiera się na wspólnych dla wszystkich państw członkowskich wartościach, o których mowa w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) i do których należy poszanowanie demokracji, praworządności i praw człowieka. Zgodnie z art. 49 TUE członkostwo w Unii wymaga poszanowania i promowania wartości, o których mowa w art. 2 TUE.

(2)  Przystąpienie Węgier do Unii Europejskiej było dobrowolnym aktem opartym na suwerennej decyzji i odzwierciedleniem szerokiego konsensusu całej węgierskiej sceny politycznej.

(3)  W swoim uzasadnionym wniosku Parlament Europejski wyraził zaniepokojenie sytuacją na Węgrzech. W szczególności główne obawy dotyczą funkcjonowania systemu konstytucyjnego i wyborczego, niezależności sądownictwa i innych instytucji, praw sędziów, korupcji i konfliktów interesów, ochrony prywatności oraz ochrony danych, wolności wypowiedzi, wolności nauki, wolności religii, wolności zrzeszania się, prawa do równego traktowania, praw osób należących do mniejszości, w tym Romów i Żydów, oraz ochrony przed wypowiedziami nawołującymi do nienawiści wobec tych mniejszości, praw podstawowych migrantów, osób ubiegających się o azyl i uchodźców oraz praw gospodarczych i socjalnych.

(4)  Parlament Europejski odnotował także, że władze węgierskie wykazywały stałą gotowość do dyskusji nad zgodnością z prawem niektórych środków szczególnych, lecz nie podejmowały wszystkich działań zalecanych w poprzednich rezolucjach.

(5)  W rezolucji z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie sytuacji na Węgrzech Parlament Europejski stwierdził, że obecna sytuacja na Węgrzech jednoznacznie grozi poważnym naruszeniem wartości, o których mowa w art. 2 TUE, i uzasadnia uruchomienie procedury przewidzianej w art. 7 ust. 1 TUE.

(6)  W komunikacie z 2003 r. dotyczącym art. 7 Traktatu o Unii Europejskiej Komisja Europejska wymienia wiele źródeł informacji do uwzględnienia podczas monitorowania poszanowania i promowania wspólnych wartości, a wśród tych źródeł: sprawozdania organizacji międzynarodowych i pozarządowych oraz decyzje sądów regionalnych i międzynarodowych. Liczne podmioty na szczeblu krajowym, europejskim i międzynarodowym, takie jak instytucje i organy Unii, Rada Europy, Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE), Organizacją Narodów Zjednoczonych (ONZ) oraz wiele organizacji społeczeństwa obywatelskiego, wyrażały głębokie zaniepokojenie stanem demokracji, praworządności i praw podstawowych na Węgrzech, jednak opinie te należy uznać za prawnie niewiążące, ponieważ jedynie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej może dostarczać wykładni postanowień Traktatów.

Funkcjonowanie systemu konstytucyjnego i wyborczego

(7)  Komisja Wenecka kilkakrotnie wyraziła zaniepokojenie procesem tworzenia konstytucji na Węgrzech, zarówno w odniesieniu do ustawy zasadniczej, jak i zmian do niej. W swojej opinii przyjęła z zadowoleniem fakt, że ustawa zasadnicza ustanawia porządek konstytucyjny oparty na demokracji, praworządności i ochronie praw podstawowych jako podstawowych zasadach, a także uznała wysiłki na rzecz ustanowienia porządku konstytucyjnego zgodnie ze wspólnymi europejskimi wartościami i normami demokratycznymi oraz na rzecz uregulowania podstawowych praw i wolności zgodnie z wiążącymi instrumentami międzynarodowymi. Krytyka skupiała się na braku przejrzystości procesu, niewystarczającym zaangażowaniu społeczeństwa obywatelskiego, braku prawdziwych konsultacji, zagrożeniu dla rozdziału władzy oraz osłabieniu krajowego mechanizmu kontroli i równowagi.

(8)  W wyniku reformy konstytucyjnej zostały ograniczone kompetencje węgierskiego Trybunału Konstytucyjnego, w tym w odniesieniu do kwestii budżetowych, zniesienia actio popularis, możliwości powołania się przez Trybunał na swoje orzecznictwo sprzed dnia 1 stycznia 2012 r. oraz ograniczenia możliwości badania przez Trybunał konstytucyjności zmian do ustawy zasadniczej oprócz zmian o charakterze wyłącznie proceduralnym. Komisja Wenecka wyraziła poważne obawy dotyczące tych ograniczeń i procedury powoływania sędziów i w swojej opinii w sprawie ustawy CLI z 2011 r. o Trybunale Konstytucyjnym Węgier przyjętej w dniu 19 czerwca 2012 r. oraz w swojej opinii w sprawie czwartej poprawki do ustawy zasadniczej Węgier przyjętej w dniu 17 czerwca 2013 r. przedstawiła zalecenia dla władz węgierskich w celu zapewnienia koniecznych mechanizmów kontroli i równowagi. Komisja Wenecka wskazała również w swoich opiniach na szereg pozytywnych elementów reform, takich jak przepisy dotyczące gwarancji budżetowych, postanowienia dotyczące ponownego wyboru sędziów oraz przyznanie komisarzowi ds. praw podstawowych prawa do wszczynania postępowań w sprawie przeglądu ex post.

(9)  W uwagach końcowych z dnia 5 kwietnia 2018 r. Komitet Praw Człowieka ONZ wyraził obawy, że obecna procedura skargi konstytucyjnej bardziej ogranicza dostęp do Trybunału Konstytucyjnego, nie przewiduje terminu przeprowadzenia przeglądu konstytucyjnego i nie ma skutku zawieszającego względem kwestionowanego ustawodawstwa. Wspomniał także, że przepisy nowej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym osłabiają bezpieczeństwo kadencji sędziów oraz zwiększają wpływ wywierany przez rząd na skład i funkcjonowanie Trybunału Konstytucyjnego przez zmianę procedury powoływania sędziów, liczby sędziów w Trybunale i ich wieku emerytalnego. Komitet wyraził także zaniepokojenie ograniczeniem kompetencji i uprawnień Trybunału Konstytucyjnego w zakresie przeglądu ustawodawstwa mającego wpływ na kwestie budżetowe.

(10)  We wstępnych ustaleniach i wnioskach przyjętych w dniu 9 kwietnia 2018 r. ograniczona misja obserwacji wyborów Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE stwierdziła, że od strony technicznej wybory były profesjonalne i przejrzyste, a podstawowe prawa i wolności – poszanowane, chociaż korzystanie z nich odbywało się w niesprzyjającym klimacie. Administracja wyborcza wypełniła swój mandat w sposób profesjonalny i przejrzysty, ciesząc się ogólnym zaufaniem zainteresowanych stron. Kampania była ożywiona, lecz wroga i zastraszająca retoryka wyborcza ograniczyła przestrzeń na konkretną debatę i zmniejszyła zdolność wyborców do dokonania świadomego wyboru. Finansowanie kampanii ze środków publicznych oraz określenie pułapów wydatków ma na celu zapewnienie równych szans wszystkim kandydatom. Jednakże zdolność przeciwników do kandydowania na równych warunkach była znacznie osłabiona, gdyż rząd wydatkował nadmierne kwoty na spoty wyborcze skierowane do obywateli, które nagłaśniały przesłania z kampanii koalicji rządzącej. Misja wyraziła także zaniepokojenie wytyczaniem granic jednomandatowych okręgów wyborczych. Podobne obawy zostały wyrażone we wspólnej opinii z dnia 18 czerwca 2012 r. w sprawie ustawy o wyborach posłów do Parlamentu Węgier, przyjętej przez Komisję Wenecką i Radę na rzecz Demokratycznych Wyborów, w której stwierdzono, że okręgi wyborcze należy wytyczać w sposób przejrzysty i profesjonalny w drodze bezstronnego procesu, tj. unikając zaspokajania krótkoterminowych celów politycznych (manipulowanie granicami okręgów wyborczych).

(11)  W ostatnich latach rząd Węgier na szeroką skalę stosował konsultacje krajowe, rozszerzając demokrację bezpośrednią na szczeblu krajowym. W dniu 27 kwietnia 2017 r. Komisja wskazała, że konsultacje krajowe „Zatrzymajmy Brukselę” zawierały kilka stwierdzeń i zarzutów, które nie były zgodne ze stanem faktycznym lub były bardzo mylące. W maju 2015 r. rząd węgierski przeprowadził również konsultacje „Imigracja i terroryzm”, a w październiku 2017 r. konsultacje na temat tzw. „planu Sorosa”. Podczas konsultacji pokazywano związki między terroryzmem i migracją, co pociągało za sobą pobudzanie nienawiści do migrantów, a także brano za cel zwłaszcza osobę George’a Sorosa i Unię.

Niezależność sądownictwa i innych instytucji oraz prawa sędziów

(12)  W wyniku szeroko zakrojonych zmian ram prawnych uchwalonych w 2011 r. przewodniczącemu nowo utworzonego Krajowego Biura Sądownictwa przyznano rozległe uprawnienia. Komisja Wenecka skrytykowała te rozległe uprawnienia w swojej opinii w sprawie ustawy nr CLXII z 2011 r. o statusie prawnym i wynagrodzeniach sędziów oraz ustawy nr CLXI z 2011 r. o organizacji i administracji sądów na Węgrzech, przyjętej w dniu 19 marca 2012 r., a także w opinii w sprawie ustaw kardynalnych o sądownictwie, przyjętej w dniu 15 października 2012 r. Podobne obawy zgłosili: specjalny sprawozdawca ONZ ds. niezależności sędziów i prawników w dniach 29 lutego 2012 r. i 3 lipca 2013 r. oraz Grupa Państw Przeciwko Korupcji (GRECO) w swoim sprawozdaniu przyjętym w dniu 27 marca 2015 r. Wszystkie te podmioty podkreśliły potrzebę wzmocnienia roli organu kolegialnego, jakim jest Krajowa Rada Sądownictwa, jako instancji nadzoru, ponieważ przewodniczący Krajowego Biura Sądownictwa, który jest wybierany przez węgierski Parlament, nie może być uznawany za organ samorządu sądowego. Zgodnie z zaleceniami międzynarodowymi status przewodniczącego Krajowego Biura Sądownictwa został zmieniony, a jego uprawnienia zostały ograniczone w celu zapewnienia lepszej równowagi między przewodniczącym a Krajową Radą Sądownictwa.

(13)  Od 2012 r. Węgry podejmowały pozytywne działania w celu przekazania pewnych funkcji przewodniczącego Krajowego Biura Sądownictwa Krajowej Radzie Sądownictwa, co ma zapewnić większą równowagę między tymi dwoma organami. Konieczne są jednak dalsze postępy. W swoim sprawozdaniu przyjętym w dniu 27 marca 2015 r. GRECO domagała się zminimalizowania potencjalnego ryzyka podejmowania uznaniowych decyzji przez przewodniczącego Krajowego Biura Sądownictwa. Przewodniczący Krajowego Biura Sądownictwa jest między innymi upoważniony do przenoszenia i przydzielania sędziów oraz odgrywa rolę w obszarze dyscypliny sądowej. Przedstawia on także zalecenie prezydentowi Węgier dotyczące powoływania lub odwoływania kierowników sądów, w tym przewodniczących i wiceprzewodniczących sądów apelacyjnych. GRECO z zadowoleniem przyjęła niedawno przyjęty kodeks etyki sędziów, ale stwierdziła, że mógł on być bardziej czytelny i powiązany ze szkoleniem w miejscu pracy. W sprawozdaniu GRECO uwzględniła także wprowadzone na Węgrzech w latach 2012–2014 zmiany dotyczące zasad rekrutacji i procedur doboru pracowników wymiaru sprawiedliwości, dzięki którym Krajowa Rada Sądownictwa odgrywa ważniejszą rolę nadzorczą w procesie doboru. W dniu 2 maja 2018 r. odbyło się posiedzenie Krajowej Rady Sądownictwa, na którym jednogłośnie przyjęto decyzje dotyczące praktykowanego przez przewodniczącego Krajowego Biura Sądownictwa uznawania zaproszeń do składania kandydatur na stanowiska sędziowskie i stanowiska wyższego szczebla za nieskuteczne. W decyzjach tych uznano takie działania przewodniczącego za niezgodne z prawem.

(14)  W dniu 29 maja 2018 r. rząd Węgier przedstawił projekt siódmej poprawki do ustawy zasadniczej (T/332), którą przyjęto w dniu 20 czerwca 2018 r. Wprowadziła ona nowy system sądów administracyjnych.

(15)  W następstwie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („Trybunał Sprawiedliwości”) z dnia 6 listopada 2012 r. w sprawie C-286/12, Komisja przeciwko Węgrom(1), który stwierdził, że Węgry uchybiły swoim zobowiązaniom wynikającym z prawa Unii, przyjmując uregulowanie krajowe, na którego mocy sędziowie, prokuratorzy i notariusze przechodzą obowiązkowo na emeryturę w wieku 62 lat, węgierski Parlament przyjął ustawę XX z 2013 r., która przewidywała, że w okresie dziesięciu lat wiek emerytalny sędziów ma być stopniowo obniżany do 65. roku życia, oraz ustanowił kryteria przywrócenia na stanowisko lub rekompensaty. Zgodnie z tą ustawą istniała możliwość powrotu na poprzednie stanowiska sędziów, którzy przeszli na emeryturę, w tym samym sądzie i na tych samych warunkach, co przed wydaniem przepisów dotyczących przejścia na emeryturę, lub – w przypadku braku chęci powrotu – otrzymania dwunastomiesięcznej ryczałtowej rekompensaty za utracone zarobki, a także dochodzenia dalszego odszkodowania przed sądem, aczkolwiek przywrócenie na kierownicze stanowiska administracyjne nie było zagwarantowane. Niemniej jednak Komisja uznała środki podjęte przez Węgry w celu zapewnienia zgodności prawa emerytalnego z prawem Unii. W swoim sprawozdaniu z października 2015 r. Instytut Praw Człowieka Międzynarodowego Stowarzyszenia Prawników stwierdził, że większość usuniętych sędziów nie wróciła na swoje pierwotne stanowiska, częściowo dlatego, że były one już zajęte. Stwierdziła także, iż niezależność i bezstronność węgierskiego sądownictwa nie może być zagwarantowana, a praworządność pozostaje osłabiona.

(16)  W wyroku z dnia 16 lipca 2015 r., Gaszó przeciwko Węgrom, Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że doszło do naruszenia prawa do rzetelnego procesu sądowego oraz prawa do skutecznego środka odwoławczego. Europejski Trybunał Praw Człowieka doszedł do wniosku, że naruszenia wynikały z praktyki, zgodnie z którą Węgry wielokrotnie nie gwarantowały ukończenia postępowania dotyczącego określania praw i obowiązków obywatelskich w rozsądnych ramach czasowych oraz nie przyjmowały środków umożliwiających wnioskodawcom ubieganie się o rekompensatę z tytułu nadmiernie przedłużających się postępowań cywilnych na szczeblu krajowym. Nadal oczekiwane jest wykonanie tego wyroku. Nowy kodeks postępowania cywilnego przyjęty w 2016 r. przewiduje przyspieszenie postępowań cywilnych dzięki wprowadzeniu dwuetapowej procedury. Węgry poinformowały Komitet Ministrów Rady Europy, że nowa ustawa, która zapewni skuteczny środek odwoławczy w przypadku przedłużonego postępowania, zostanie przyjęta do października 2018 r.

(17)  W wyroku z dnia 23 czerwca 2016 r., Baka przeciwko Węgrom, Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że doszło do naruszenia prawa do dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz wolności wypowiedzi Andrása Baki, który został wybrany na przewodniczącego Sądu Najwyższego na sześcioletnią kadencję w czerwcu 2009 r., ale utracił to stanowisko zgodnie z przepisami przejściowymi ustawy zasadniczej przewidującymi, że następcą prawnym Sądu Najwyższego będzie Kúria. Nadal oczekiwane jest wykonanie tego wyroku. W dniu 10 marca 2017 r. Komitet Ministrów Rady Europy wystąpił o przyjęcie środków mających na celu zapobieganie dalszym przypadkom przedwczesnego usuwania sędziów na tych samych podstawach, chroniących przed nadużyciami w tym względzie. Rząd Węgier zauważył, że środki te nie mają związku z wykonaniem wyroku.

(18)  W dniu 29 września 2008 r. András Jóri został powołany na stanowisko Inspektora Ochrony Danych na sześcioletnią kadencję. Węgierski Parlament zdecydował jednak – ze skutkiem od dnia1 stycznia 2012 r. – o zreformowaniu systemu ochrony danych i zastąpieniu inspektora krajowym organem ds. ochrony danych i wolnego dostępu do informacji. András Jóri musiał opuścić urząd przed upływem kadencji. W dniu 8 kwietnia 2014 r. Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że niezależność organów nadzoru bezwzględnie obejmuje obowiązek umożliwienia im pełnienia funkcji przez całą kadencję oraz że Węgry nie wypełniły swoich obowiązków na mocy dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady(2). Węgry zmieniły przepisy dotyczące powoływania inspektora, wystosowały przeprosiny i wypłaciły uzgodnioną kwotę odszkodowania.

(19)  W swojej opinii przyjętej w dniu 19 czerwca 2012 r. w sprawie ustawy CLXIII z 2011 r. o prokuraturze oraz ustawy CLXIV z 2011 r. o statusie prokuratora generalnego, prokuratorów i innych pracowników prokuratury oraz karierze prokuratorskiej na Węgrzech Komisja Wenecka stwierdziła kilka niedociągnięć. W sprawozdaniu przyjętym w dniu 27 marca 2015 r. GRECO wezwała władze węgierskie do podjęcia dodatkowych kroków w celu zapobiegania nadużyciom i zwiększenia niezależności prokuratury między innymi dzięki usunięciu możliwości ponownego wyboru na stanowisko prokuratora generalnego. Ponadto GRECO domagała się zwiększenia przejrzystości postępowań dyscyplinarnych wobec zwykłych prokuratorów oraz oparcia decyzji o przekazywaniu spraw między prokuratorami na rygorystycznych kryteriach prawnych i uzasadnieniach. Według rządu Węgier GRECO w sprawozdaniu z 2017 r. dotyczącym zgodności uznało postępy poczynione przez Węgry w odniesieniu do prokuratorów (władze Węgier nie zezwoliły jeszcze na jego publikację pomimo apeli posiedzeń plenarnych GRECO). Oczekuje się na drugie sprawozdanie dotyczące zgodności.

Korupcja i konflikty interesów

(20)  W sprawozdaniu przyjętym w dniu 27 marca 2015 r. GRECO wezwała do opracowania kodeksów postępowania dla posłów do węgierskiego Parlamentu, zawierających wytyczne w sprawie konfliktów interesów. Ponadto posłowie powinni być także zobligowani do zgłaszania konfliktów interesów pojawiających się ad hoc, czemu powinien towarzyszyć bardziej zdecydowany obowiązek ujawniania informacji majątkowych. Powinny temu towarzyszyć także przepisy przewidujące kary za ujawnianie nieprawdziwych informacji majątkowych. Co więcej, informacje majątkowe powinny być podawane do wiadomości publicznej w internecie, aby umożliwić prawdziwy nadzór przez społeczeństwo. Powinno się udostępnić standardową elektroniczną bazę danych, aby wszystkie oświadczenia i modyfikacje tychże były dostępne w sposób przejrzysty.

(21)  We wstępnych ustaleniach i wnioskach przyjętych w dniu 9 kwietnia 2018 r. ograniczona misja obserwacji wyborów Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE stwierdziła, że ograniczone monitorowanie wydatków na kampanie oraz brak dokładnych sprawozdań na temat źródeł finansowania kampanii zmniejszają przejrzystość finansowania kampanii i zdolność wyborców do podejmowania świadomych wyborów, co stoi w sprzeczności z zobowiązaniami podjętymi w ramach OBWE i normami międzynarodowymi. Obowiązujące przepisy mówią o mechanizmie monitorowania i kontroli ex post. Państwowy Urząd Kontroli ma kompetencje do monitorowania i kontrolowania, czy wymogi prawne zostały spełnione. We wstępnych ustaleniach i wnioskach nie zawarto oficjalnego sprawozdania z kontroli Państwowego Urzędu Kontroli dotyczącego wyborów parlamentarnych w 2018 r., ponieważ nie była ona w tym czasie ukończona.

(22)  W dniu 7 grudnia 2016 r. Komitet Sterujący Partnerstwa na rzecz Otwartego Rządu otrzymał pismo od rządu Węgier informujące o natychmiastowym wycofaniu się z partnerstwa, które skupia na zasadzie dobrowolności 75 państw i setki organizacji społeczeństwa obywatelskiego. Rząd Węgier był poddawany przeglądowi przez Partnerstwo na rzecz Otwartego Rządu od lipca 2015 r. w związku z obawami zgłaszanymi przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego odnośnie do przestrzeni, w której mogą one prowadzić działalność w tym kraju. Wszystkie państwa członkowskie UE są członkami Partnerstwa na rzecz Otwartego Rządu.

(23)  Wkład funduszy unijnych w PKB Węgier wynosi 4,4 % , co stanowi ponad połowę inwestycji publicznych. Udział zamówień udzielonych po przetargach publicznych, w których wpłynęła tylko jedna oferta, utrzymywał się w 2016 r. na znacznym poziomie wynoszącym 36 %. Węgry mają najwyższy w Unii odsetek zaleceń finansowych z OLAF-u w odniesieniu do funduszy strukturalnych i rolnictwa na lata 2013–2017. W 2016 r. OLAF zakończył dochodzenie w sprawie projektu transportowego o wartości 1,7 mld EUR na Węgrzech, którego głównymi uczestnikami było kilka międzynarodowych specjalistycznych przedsiębiorstw budowlanych. Dochodzenie wykazało bardzo poważne nieprawidłowości, a także możliwe nadużycia finansowe i korupcję przy realizacji projektu. W 2017 r. podczas dochodzeń dotyczących 35 zamówień na oświetlenie uliczne udzielonych spółce kontrolowanej przez zięcia premiera Węgier OLAF wykrył poważne nieprawidłowości” i „konflikty interesów”. OLAF skierował swoje sprawozdanie końcowe z zaleceniami finansowymi dotyczącymi odzyskania 43,7 mln EUR do Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej w Komisji, a z zaleceniami sądowymi – do prokuratora generalnego Węgier. Dochodzenie międzynarodowe, zakończone przez OLAF-a w 2017 r., dotyczyło zarzutów o niewłaściwe wykorzystanie unijnych funduszy w 31 projektach badawczo-rozwojowych. Dochodzenie, które miało miejsce na Węgrzech, Łotwie i w Serbii, ujawniło istnienie systemu podwykonawstwa wykorzystywanego do sztucznego zwiększania kosztów projektów i ukrycia faktu, że końcowi dostawcy byli powiązanymi spółkami. OLAF zakończył dochodzenie, kierując do Komisji zalecenie odzyskania kwoty 28,3 mln EUR, a także wystosował zalecenie do organów sądowych Węgier. Węgry postanowiły nie uczestniczyć w ustanowieniu Prokuratury Europejskiej, która będzie odpowiadać za prowadzenie postępowań przygotowawczych, wnoszenie i popieranie oskarżeń oraz doprowadzanie do osądzenia sprawców i współsprawców przestępstw naruszających interesy finansowe Unii.

(24)  Zgodnie z siódmym sprawozdaniem na temat spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej skuteczność rządu na Węgrzech zmniejszyła się od 1996 r., a państwo to jest jednym z państw członkowskich o najmniej skutecznych rządach w Unii. Wszystkie węgierskie regiony są znacznie poniżej średniej unijnej pod względem jakości sprawowania rządów. Według sprawozdania o zwalczaniu korupcji w UE opublikowanego przez Komisję w 2014 r. korupcja jest postrzegana jako powszechna (89 %) na Węgrzech. Zgodnie ze sprawozdaniem w sprawie globalnej konkurencyjności 2017–2018, opublikowanym przez Światowe Forum Ekonomiczne, jednym z czynników przysparzających największych problemów w prowadzeniu działalności gospodarczej na Węgrzech był wysoki poziom korupcji.

Ochrona prywatności oraz ochrona danych

(25)  W wyroku z dnia 12 stycznia 2016 r., Szabó i Vissy przeciwko Węgrom, Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził, że doszło do naruszenia prawa do poszanowania życia prywatnego z racji niewystarczających gwarancji prawnych wobec ewentualnego bezprawnego tajnego nadzoru w związku z bezpieczeństwem narodowym, w tym z korzystaniem ze środków telekomunikacyjnych. Skarżący nie zarzucali, że byli poddani środkom tajnego nadzoru, i dlatego dodatkowe środki indywidualne nie wydały się konieczne. Jako środek ogólny wymagana jest zmiana odpowiedniego ustawodawstwa. Wnioski dotyczące zmiany ustawy o służbach bezpieczeństwa narodowego są obecnie omawiane przez ekspertów właściwych ministerstw Węgier. Nadal oczekiwane jest w związku z tym wykonanie tego wyroku.

(26)  W uwagach końcowych z dnia 5 kwietnia 2018 r. Komitet Praw Człowieka ONZ wyraził obawy, że węgierskie ramy prawne w sprawie tajnego nadzoru do celów bezpieczeństwa narodowego umożliwiają masowe przechwytywanie przekazów telekomunikacyjnych oraz zawierają niewystarczające zabezpieczenia przeciwko arbitralnej ingerencji w prawo do prywatności. Wyraził także zaniepokojenie brakiem przepisów zapewniających skuteczne środki odwoławcze w przypadkach nadużyć oraz jak najszybsze powiadamianie danej osoby, bez uszczerbku dla celu ograniczenia, po zakończeniu obowiązywania środka nadzoru.

Wolność wypowiedzi

(27)  W dniu 22 czerwca 2015 r. Komisja Wenecka przyjęła opinię w sprawie ustawodawstwa dotyczącego mediów (ustawa CLXXXV o usługach medialnych i środkach masowego przekazu, ustawa CIV o wolności prasy oraz przepisy w sprawie opodatkowania dochodów z reklam w środkach masowego przekazu) na Węgrzech, w której domagała się wprowadzenia kilku zmian w ustawie o prasie i ustawie o mediach, w szczególności w odniesieniu do definicji „nielegalnych treści medialnych”, ujawniania źródeł dziennikarskich i kar wobec środków masowego przekazu. Podobne obawy wyrażono w analizie zleconej przez Biuro Przedstawiciela OBWE ds. Wolności Mediów w lutym 2011 r., w opinii byłego Komisarza Praw Człowieka Rady Europy w sprawie ustawodawstwa dotyczącego mediów na Węgrzech w świetle norm wolności mediów Rady Europy z dnia 25 lutego 2011 r., a także w ekspertyzie specjalistów Rady Europy z dnia 11 maja 2012 r. na temat ustawodawstwa dotyczącego mediów na Węgrzech. W oświadczeniu z dnia 29 stycznia 2013 r. Sekretarz Generalny Rady Europy z zadowoleniem przyjął fakt, że dyskusje w dziedzinie mediów doprowadziły do szeregu ważnych zmian. Jednakże pozostałe obawy powtórzył Komisarz Praw Człowieka Rady Europy w sprawozdaniu opracowanym w następstwie swojej wizyty na Węgrzech, które zostało opublikowane w dniu 16 grudnia 2014 r. Komisarz wspomniał także o kwestiach koncentracji własności mediów i autocenzury oraz wskazał, że należy uchylić ramy prawne kryminalizujące zniesławienie.

(28)  W opinii z dnia 22 czerwca 2015 r. na temat ustawodawstwa dotyczącego mediów Komisja Wenecka uznała starania węgierskiego rządu o ulepszenie pierwotnych tekstów ustaw dotyczących mediów, prowadzone na przestrzeni lat zgodnie z uwagami różnych obserwatorów, w tym Rady Europy, i z zadowoleniem przyjęła gotowość władz węgierskich do kontynuowania dialogu. Komisja Wenecka nalegała jednakże na konieczność zmiany przepisów regulujących wybór członków Rady ds. Mediów w celu zapewnienia sprawiedliwej reprezentacji istotnych pod względem społecznym grup politycznych i innych oraz stwierdziła, że należy ponownie przeanalizować metodę powoływania i pozycję przewodniczącego Rady ds. Mediów lub przewodniczącego Urzędu ds. Mediów w celu ograniczenia koncentracji władzy i zagwarantowania neutralności politycznej; zgodnie z tymi zasadami należy także zreformować Radę Nadzorczą. Komisja Wenecka zaleciła także, aby zdecentralizować zarządzanie dostawcami mediów publicznych, oraz by krajowa agencja informacyjna nie była wyłącznym dostawcą informacji dla publicznych dostawców usług medialnych. Podobne obawy wyrażono w analizie zleconej przez Biuro Przedstawiciela OBWE ds. Wolności Mediów w lutym 2011 r., w opinii byłego Komisarza Praw Człowieka Rady Europy z dnia 25 lutego 2011 r. w sprawie ustawodawstwa dotyczącego mediów na Węgrzech w świetle norm wolności mediów Rady Europy, a także w ekspertyzie specjalistów Rady Europy z dnia 11 maja 2012 r. w sprawie ustawodawstwa dotyczącego mediów na Węgrzech. W oświadczeniu z dnia 29 stycznia 2013 r. Sekretarz Generalny Rady Europy z zadowoleniem przyjął fakt, że dyskusje w dziedzinie mediów doprowadziły do szeregu ważnych zmian. Jednakże pozostałe obawy powtórzył Komisarz Praw Człowieka Rady Europy w sprawozdaniu opracowanym w następstwie swojej wizyty na Węgrzech, które zostało opublikowane w dniu 16 grudnia 2014 r.

(29)  W dniu 18 października 2012 r. Komisja Wenecka przyjęła opinię w sprawie ustawy CXII z 2011 r. o samostanowieniu w dziedzinie informacji i wolności informacji na Węgrzech. Pomimo ogólnej pozytywnej oceny Komisja Wenecka zidentyfikowała potrzebę dalszej poprawy. W następstwie kolejnych zmian ustawodawstwa prawo do dostępu do informacji rządowych zostało jednak w istotny sposób dodatkowo ograniczone. Zmiany te zostały skrytykowane w analizie zleconej przez Biuro Przedstawiciela OBWE ds. Wolności Mediów w marcu 2016 r. Wskazano w niej, że wysokość opłat pobieranych w związku z kosztami bezpośrednimi wydaje się zupełnie rozsądna, ale obciążanie kosztami czasu spędzanego przez urzędników państwowych na udzielaniu odpowiedzi na pytania jest niedopuszczalne. Jak potwierdzono w sprawozdaniu krajowym Komisji za 2018 r., Inspektor Ochrony Danych i sądy, w tym Trybunał Konstytucyjny, przyjęły postępowe stanowisko w sprawach związanych z przejrzystością.

(30)  We wstępnych ustaleniach i wnioskach przyjętych w dniu 9 kwietnia 2018 r. ograniczona misja obserwacji wyborów Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE na węgierskie wybory parlamentarne w 2018 r. stwierdziła, że dostęp do informacji, a także wolność mediów i wolność zrzeszania się były ograniczone, w tym przez niedawne zmiany prawne, oraz że przekaz medialny na temat kampanii był szczegółowy, aczkolwiek bardzo spolaryzowany i pozbawiony krytycznej analizy. Nadawca publiczny spełnił obowiązek zapewnienia kandydatom bezpłatnego czasu antenowego, lecz jego serwisy informacyjne i polityka redakcyjna zdecydowanie faworyzowały rządzącą koalicję, co jest sprzeczne z międzynarodowymi normami. Większość nadawców komercyjnych była stronnicza albo na korzyść partii rządzących, albo opozycji. Media internetowe zapewniły platformę dla pluralistycznej, ukierunkowanej na konkretne problemy debaty politycznej. Zauważyła ponadto, że upolitycznienie własności, powiązane z restrykcyjnymi ramami prawnymi, wywiera negatywny wpływ na swobodę dziennikarską, utrudniając dostęp wyborców do pluralistycznych informacji. W dokumencie wskazano także, iż zmiany wprowadziły nieuzasadnione ograniczenia w dostępie do informacji, spowodowane rozszerzeniem definicji informacji niejawnych oraz podwyższeniem opłat za rozpatrywanie wniosków o udzielenie informacji.

(31)  W uwagach końcowych z dnia 5 kwietnia 2018 r. Komitet Praw Człowieka ONZ wyraził obawy dotyczące przepisów i praktyk w obszarze mediów na Węgrzech, które ograniczają wolność opinii i wolność wypowiedzi. Wyraził zaniepokojenie, że w następstwie dokonanych zmian w prawie obecne ramy prawne nie zapewniają w pełni wolnej od cenzury i nieograniczonej prasy. Odnotował z zaniepokojeniem, że Rada ds. Mediów i Urząd ds. Mediów nie dysponują wystarczającą niezależnością, aby pełnić swoje funkcje, oraz posiadają zbyt szerokie uprawnienia regulacyjne i do nakładania kar.

(32)  W dniu 13 kwietnia 2018 r. Przedstawiciel OBWE ds. Wolności Mediów stanowczo potępił publikację listy nazwisk ponad 200 osób przez jeden z węgierskich środków przekazu, który twierdził, że ponad 2000 osób, w tym osoby wymienione z nazwiska, rzekomo pracuje nad „obaleniem rządu”. Lista została opublikowana przez węgierski magazyn Figyelő w dniu 11 kwietnia i zawiera nazwiska wielu dziennikarzy, a także innych obywateli. W dniu 7 maja 2018 r. Przedstawiciel OBWE ds. Wolności Mediów wyraził poważne zaniepokojenie odmową udzielenia akredytacji kilku niezależnym dziennikarzom, co uniemożliwiło im relacjonowanie inauguracyjnego posiedzenia nowego Parlamentu Węgier. Ponadto zauważono, że takie wydarzenie nie powinno być wykorzystywane jako narzędzie do ograniczania treści krytycznych relacji i że taka praktyka stanowi zły precedens dla nowej kadencji Parlamentu Węgier.

Wolność nauki

(33)  W dniu 6 października 2017 r. Komisja Wenecka przyjęła opinię w sprawie ustawy XXV z dnia 4 kwietnia 2017 r. dotyczącej zmiany ustawy CCIV z 2011 r. o krajowym szkolnictwie wyższym. Stwierdziła, że wprowadzanie surowszych zasad bez bardzo ważnych powodów, w powiązaniu z rygorystycznymi terminami i poważnymi konsekwencjami prawnymi dla zagranicznych uniwersytetów, które już posiadają siedzibę na Węgrzech i prowadzą zgodną z prawem działalność od wielu lat, wydaje się bardzo problematyczne z punktu widzenia praworządności oraz zasad i gwarancji dotyczących praw podstawowych. Uniwersytety te i ich studenci są chronieni krajowymi i międzynarodowymi przepisami w sprawie wolności nauki, wolności wypowiedzi i zgromadzeń oraz prawa do nauki i wolności nauczania. Komisja Wenecka zaleciła, aby władze węgierskie zapewniły w szczególności, by nowe zasady dotyczące wymogu posiadania zezwolenia na pracę nie wpływały w nieproporcjonalny sposób na wolność nauki oraz były stosowane w sposób niedyskryminacyjny i elastyczny, bez narażania na szwank jakości i międzynarodowego charakteru edukacji już zapewnianej przez istniejące uniwersytety. Obawy dotyczące zmiany ustawy CCIV z 2011 r. o krajowym szkolnictwie wyższym zostały także wyrażone przez specjalnych sprawozdawców ONZ ds. wolności opinii i wypowiedzi, ds. prawa do wolności pokojowego gromadzenia się i zrzeszania się oraz ds. praw kulturalnych w oświadczeniu z dnia 11 kwietnia 2017 r. W uwagach końcowych z dnia 5 kwietnia 2018 r. Komitet Praw Człowieka ONZ odnotował brak wystarczającego uzasadnienia dla nakładania takich ograniczeń na wolność myśli, wypowiedzi i zrzeszania się, a także wolność nauki.

(34)  W dniu 17 października 2017 r. węgierski Parlament, na żądanie zainteresowanych instytucji i na podstawie zalecenia Prezydium Węgierskiej Konferencji Rektorów, przedłużył do dnia 1 stycznia 2019 r. termin spełnienia nowych kryteriów przez zagraniczne uniwersytety działające w kraju. Komisja Wenecka z zadowoleniem przyjęła to przedłużenie. Negocjacje między rządem Węgier a zainteresowanymi zagranicznymi instytucjami szkolnictwa wyższego, przede wszystkim Uniwersytetem Środkowoeuropejskim, nadal trwają, w związku z czym stale istnieje niepewność prawa dla zagranicznych uniwersytetów, chociaż Uniwersytet Środkowoeuropejski spełnił nowe kryteria we właściwym terminie.

(35)  W dniu 7 grudnia 2017 r. Komisja podjęła decyzję o pozwaniu Węgier do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, żądając zmiany ustawy CCIV z 2011 r. o krajowym szkolnictwie wyższym, która niewspółmiernie ogranicza uniwersytety z Unii i z państw trzecich w ich działalności, a także przywrócenia zgodności ustawy z prawem Unii. Komisja stwierdziła, że nowe ustawodawstwo jest sprzeczne z prawem do wolności nauki, prawem do nauki oraz wolnością prowadzenia działalności gospodarczej przewidzianymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej („Karta”) oraz w zobowiązaniach prawnych w ramach międzynarodowego prawa handlowego.

Wolność religii

(36)  W dniu 30 grudnia 2011 r. węgierski Parlament przyjął ustawę nr CCVI z 2011 r. o prawie do wolności sumienia i religii oraz o statusie prawnym kościołów, wyznań i wspólnot religijnych na Węgrzech, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2012 r. Ustawa odebrała osobowość prawną wielu organizacjom religijnym i zmniejszyła liczbę uznanych prawnie kościołów na Węgrzech do 14. W dniu 16 grudnia 2011 r. Komisarz Praw Człowieka Rady Europy wyraził zaniepokojenie w związku z tą ustawą w piśmie skierowanym do władz węgierskich. W lutym 2012 r., w odpowiedzi na naciski międzynarodowe, węgierski Parlament zwiększył liczbę uznawanych kościołów do 31. W dniu 19 marca 2012 r. Komisja Wenecka przyjęła opinię w sprawie ustawy CCVI z 2011 r. o prawie do wolności sumienia i religii oraz o statusie prawnym kościołów, wyznań i wspólnot religijnych na Węgrzech, w której wskazała, że ustawa określa zestaw nadmiernych i opartych na arbitralnych kryteriach wymogów w odniesieniu do uznawania kościołów. Ponadto wskazała, że ustawa doprowadziła do procesu wykreślenia z rejestru setek uznawanych wcześniej przez prawo kościołów oraz że powoduje w pewnym stopniu nierówne czy wręcz dyskryminacyjne traktowanie wierzeń i wspólnot religijnych, zależnie od tego, czy są uznane czy nie.

(37)  W lutym 2013 r. Trybunał Konstytucyjny Węgier orzekł, że wykreślenie z rejestru uznanych kościołów było niekonstytucyjne. W odpowiedzi na decyzję Trybunału Konstytucyjnego węgierski Parlament zmienił ustawę zasadniczą w marcu 2013 r. W czerwcu i wrześniu 2013 r. węgierski Parlament zmienił ustawę CCVI z 2011 r., aby wprowadzić dwupoziomową klasyfikację obejmującą „wspólnoty religijne” i „zarejestrowane kościoły”. We wrześniu 2013 r. węgierski Parlament zmienił także ustawę zasadniczą wyraźnie w celu zapewnienia sobie uprawnienia do wyboru wspólnot religijnych do „współpracy” z państwem na potrzeby „działań w interesie publicznym”, dając sobie tym samym swobodę decydowania w sprawie uznawania organizacji religijnych większością 2/3 głosów.

(38)  W wyroku z dnia 8 kwietnia 2014 r., Magyar Keresztény Mennonita Egyház i inni przeciwko Węgrom, Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że Węgry naruszyły wolność zrzeszania się w rozumieniu wolności sumienia i religii. Trybunał Konstytucyjny Węgier uznał, że niektóre przepisy regulujące warunki uznawania za kościół są niekonstytucyjne i nakazał ustawodawcy dostosowanie odpowiednich przepisów do wymogów europejskiej konwencji praw człowieka. Odpowiedni akt został przekazany węgierskiemu Parlamentowi w grudniu 2015 r., ale nie uzyskał niezbędnej większości. Nadal oczekiwane jest wykonanie tego wyroku.

Wolność zrzeszania się

(39)  W dniu 9 lipca 2014 r. Komisarz Praw Człowieka Rady Europy w piśmie do władz węgierskich wyraził zaniepokojenie stygmatyzującą retoryką stosowaną przez polityków kwestionujących legalność prac organizacji pozarządowych w kontekście kontroli, które zostały przeprowadzone przez węgierską Państwową Izbę Obrachunkową w organizacjach pozarządowych będących operatorami i beneficjentami przeznaczonego dla organizacji pozarządowych funduszu dotacji EOG/Norwegia. Rząd węgierski podpisał z funduszem umowę, w wyniku której płatności dotacji są dokonywane bez zakłóceń. . W dniach 8–16 lutego 2016 r. specjalny sprawozdawca ONZ ds. obrońców praw człowieka odwiedził Węgry i w swoim sprawozdaniu wskazał na istotne wyzwania wynikające z obowiązujących ram prawnych regulujących korzystanie z podstawowych wolności, takich jak prawo do wolności opinii i wypowiedzi oraz pokojowego zgromadzania się i zrzeszania się, a także stwierdził, że ustawodawstwo dotyczące bezpieczeństwa narodowego i migracji może wpływać w sposób ograniczający na środowisko społeczeństwa obywatelskiego.

(40)  W kwietniu 2017 r. w węgierskim Parlamencie został przedłożony projekt ustawy o przejrzystości organizacji otrzymujących wsparcie z zagranicy z wyraźnym celem wprowadzenia wymogów związanych z zapobieganiem praniu pieniędzy lub terroryzmowi. Komisja Wenecka uznała w 2013 r., że państwo może mieć różne powody ograniczania finansowania z zagranicy, w tym związane z zapobieganiem praniu pieniędzy lub terroryzmowi, ale takie uzasadnione cele nie mogą być pretekstem do kontrolowania organizacji pozarządowych lub ograniczania możliwości wykonywania przez nie słusznej pracy, m.in. na rzecz obrony praw człowieka. W dniu 26 kwietnia 2017 r. Komisarz Praw Człowieka Rady Europy skierował pismo do przewodniczącego węgierskiego Zgromadzenia Narodowego, w którym stwierdził, że projekt ustawy został wprowadzony w warunkach nieprzerwanej antagonizującej retoryki niektórych członków rządzącej koalicji, którzy publicznie określali pewne organizacje pozarządowe mianem „zagranicznych agentów” z powodu źródła ich finansowania, i kwestionowali ich legalność; termin „zagraniczni agenci” jest jednak nieobecny w projekcie. Podobne obawy zostały wyrażone w oświadczeniu przewodniczącego Konferencji Międzynarodowych Organizacji Pozarządowych Rady Europy oraz przewodniczącego Rady Ekspertów ds. Prawa dotyczącego Organizacji Pozarządowych z dnia 7 marca 2017 r., a także w opinii z dnia 24 kwietnia 2017 r. przygotowanej przez Radę Ekspertów ds. Prawa dotyczącego Organizacji Pozarządowych oraz w oświadczeniu specjalnych sprawozdawców ONZ na temat sytuacji obrońców praw człowieka i promocji i ochrony prawa do wolności opinii i wypowiedzi z dnia 15 maja 2017 r.

(41)  W dniu 13 czerwca 2017 r. węgierski Parlament przyjął projekt ustawy z kilkoma zmianami. W opinii z dnia 20 czerwca 2017 r. Komisja Wenecka stwierdziła, że termin „organizacja otrzymująca wsparcie z zagranicy” jest neutralny i opisowy, oraz uznała, że niektóre z tych zmian stanowiły wyraźny postęp, ale jednocześnie niektóre z pozostałych obaw nie zostały uwzględnione, a zmiany nie były wystarczające, aby załagodzić obawę, że ustawa spowoduje nieproporcjonalną i niepotrzebną ingerencję w wolność zrzeszania się i wolność słowa, prawo do prywatności, a także zakaz dyskryminacji. W uwagach końcowych z dnia 5 kwietnia 2018 r. Komitet Praw Człowieka ONZ odnotował brak wystarczającego uzasadnienia do nakładania takich wymogów, które wydają się próbą zdyskredytowania pewnych organizacji pozarządowych, w tym zajmujących się ochroną praw człowieka na Węgrzech.

(42)  W dniu 7 grudnia 2017 r. Komisja podjęła decyzję o wszczęciu przeciwko Węgrom postępowania w związku z niewypełnieniem obowiązków na podstawie postanowień Traktatu w sprawie swobodnego przepływu kapitału, ze względu na przepisy zawarte w ustawie o organizacjach pozarządowych, które zdaniem Komisji pośrednio dyskryminują i niewspółmiernie ograniczają darowizny z zagranicy dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego. Ponadto Komisja zarzuciła, że Węgry naruszyły prawo do wolności zrzeszania się oraz prawa do ochrony życia prywatnego i danych osobowych zapisane w Karcie, a także w związku z postanowieniami Traktatu w sprawie swobodnego przepływu kapitału, określonymi w art. 26 ust. 2 i art. 56 i 63 TFUE.

(43)  W lutym 2018 r. rząd Węgier przedstawił pakiet legislacyjny obejmujący trzy projekty ustaw (T/19776, T/19775, T/19774). W dniu 14 lutego 2018 r. przewodniczący Konferencji Międzynarodowych Organizacji Pozarządowych Rady Europy oraz przewodniczący Rady Ekspertów ds. Prawa dotyczącego Organizacji Pozarządowych wydali oświadczenie, w którym wskazali, że pakiet nie jest zgodny z zasadą wolności zrzeszania się, w szczególności w odniesieniu do organizacji pozarządowych zajmujących się migrantami. W dniu 15 lutego 2018 r. Komisarz Praw Człowieka Rady Europy wyraził podobne obawy. W dniu 8 marca 2018 r. specjalny sprawozdawca ONZ ds. propagowania i ochrony prawa do wolności opinii i wypowiedzi, specjalny sprawozdawca ds. sytuacji obrońców praw człowieka, niezależny ekspert ds. praw człowieka i międzynarodowej solidarności, specjalny sprawozdawca ds. praw człowieka w odniesieniu do migrantów oraz specjalny sprawozdawca ds. współczesnych form rasizmu, dyskryminacji rasowej, ksenofobii i pokrewnych przejawów nietolerancji ostrzegli, że ustawa doprowadzi do nieuzasadnionych ograniczeń wolności zrzeszania się i wolności słowa na Węgrzech. W uwagach końcowych z dnia 5 kwietnia 2018 r. Komitet Praw Człowieka ONZ wyraził zaniepokojenie, że przez odniesienie do „przetrwania narodu” oraz ochrony obywateli i kultury, a także przez powiązanie pracy organizacji pozarządowych z domniemaną konspiracją międzynarodową pakiet legislacyjny stygmatyzowałby organizacje pozarządowe oraz ograniczałby ich zdolność do prowadzenia ważnych działań wspierających prawa człowieka, a w szczególności prawa uchodźców, osób ubiegających się o azyl i migrantów. Wyraził także obawę, że narzucanie ograniczeń w finansowaniu organizacji pozarządowych z zagranicy mogłoby być wykorzystywane do wywierania na nie bezprawnych nacisków oraz do bezzasadnego ingerowania w ich działania. Celem jednego z projektów ustaw było opodatkowanie wszystkich funduszy otrzymywanych przez organizacje pozarządowe z zagranicy, w tym z Unii, w wysokości 25 %. Pakiet ustawodawczy pozbawiłby także organizacje pozarządowe środków odwoławczych od decyzji uznaniowych. W dniu 22 marca 2018 r. Komisja Prawna i Praw Człowieka Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy zwróciła się o opinię do Komisji Weneckiej w sprawie projektu pakietu ustawodawczego.

(44)  W dniu 29 maja 2018 r. rząd Węgier przedstawił projekt ustawy zmieniającej niektóre ustawy związane ze zwalczaniem nielegalnej imigracji (T/333). Projekt jest zmienioną wersją poprzedniego pakietu ustawodawczego i zawiera propozycje nakładania sankcji karnych za „ułatwianie nielegalnej imigracji”. Tego samego dnia Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców zaapelowało o wycofanie projektu i wyraziło zaniepokojenie, że przegłosowanie tych projektów pozbawiłoby ludzi, którzy muszą porzucać swoje domy, podstawowej pomocy i usług, a także bardziej zaogniłoby już i tak napiętą debatę publiczną oraz sprowokowało do ksenofobicznych zachowań. W dniu 1 czerwca 2018 r. Komisarz Praw Człowieka Rady Europy wyraził podobne obawy. W dniu 31 maja 2018 r. przewodniczący Komisji Prawnej i Praw Człowieka Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy potwierdził wniosek o opinię do Komisji Weneckiej w sprawie projektu pakietu ustawodawczego. Projekt został przyjęty w dniu 20 czerwca 2018 r., zanim Komisja Wenecka wydała opinię. W dniu 21 czerwca 2018 r. Wysoki Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka potępił decyzję węgierskiego Parlamentu. W dniu 22 czerwca 2018 r. Komisja Wenecka i Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE stwierdziły, że przepis o odpowiedzialności karnej może zniechęcić do prowadzenia chronionej działalności związanej z organizowaniem i wyrażaniem opinii, a także narusza prawo do wolności zrzeszania się i prawo do wolności wypowiedzi, i dlatego powinien zostać uchylony.

Prawo do równego traktowania

(45)  W dniach 17–27 maja 2016 r. grupa robocza ONZ ds. dyskryminacji kobiet w prawie i w praktyce odwiedziła Węgry. W swoim sprawozdaniu grupa robocza wskazała, że konserwatywny model rodziny, którego ochrona jest gwarantowana jako niezbędna do przetrwania narodu, nie powinien stanowić niezrównoważonej przeciwwagi dla politycznych, gospodarczych i społecznych praw kobiet oraz wzmocnienia pozycji kobiet. Grupa robocza wskazała także, że prawo kobiet do równouprawnienia nie może być postrzegane wyłącznie w świetle ochrony słabszych grup obok dzieci, osób starszych i osób niepełnosprawnych, gdyż stanowią one nieodłączną część wszystkich takich grup. Nowe podręczniki szkolne nadal zawierają stereotypy związane z płcią i przedstawiają kobiety przede wszystkim jako matki i żony, a w niektórych przypadkach opisują matki jako mniej inteligentne od ojców. Z drugiej strony grupa robocza doceniła wysiłki rządu węgierskiego zmierzające do większego godzenia pracy i życia rodzinnego dzięki wprowadzeniu przepisów sprzyjających systemowi wsparcia rodziny oraz dotyczących wczesnej edukacja i opieki nad dzieckiem. We wstępnych ustaleniach i wnioskach przyjętych w dniu 9 kwietnia 2018 r. ograniczona misja obserwacji wyborów Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE na węgierskie wybory parlamentarne w 2018 r. stwierdziła, że kobiety są niewystarczająco reprezentowane w życiu politycznym oraz że nie ma wymogów prawnych dotyczących promowania równości płci w kontekście wyborczym. Chociaż jedna duża partia umieściła kobietę na czele swojej listy krajowej, a niektóre partie zawarły kwestie związane z płcią w swoich programach, upodmiotowienie kobiet nie cieszyło się dużym zainteresowaniem jako temat kampanii, także w mediach.

(46)  W uwagach końcowych z dnia 5 kwietnia 2018 r. Komitet Praw Człowieka ONZ z zadowoleniem przyjął podpisanie konwencji stambulskiej, lecz wyraził ubolewanie, że w odniesieniu do pozycji kobiet w społeczeństwie na Węgrzech nadal dominują stereotypowe zachowania patriarchalne oraz odnotował z zaniepokojeniem dyskryminacyjne uwagi wobec kobiet ze strony osobistości politycznych. Zauważył także, że węgierski kodeks postępowania karnego nie chroni w pełni kobiet będących ofiarami przemocy domowej. Wyraził zaniepokojenie faktem, że kobiety nie są wystarczająco reprezentowane na stanowiskach decyzyjnych w sektorze publicznym, zwłaszcza w rządowych ministerstwach i Parlamencie Węgier. Dotychczas nie ratyfikowano konwencji stambulskiej.

(47)  Ustawa zasadnicza Węgier określa obowiązkowe przepisy dotyczące ochrony miejsc pracy rodziców oraz przestrzegania zasady równego traktowania. Istnieją więc specjalne przepisy prawa pracy dotyczące kobiet oraz matek i ojców wychowujących dzieci. W dniu 27 kwietnia 2017 r. Komisja wydała uzasadnioną opinię wzywającą Węgry do prawidłowego wdrożenia dyrektywy 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady(3), ponieważ węgierskie prawo przewiduje wyjątek od zakazu dyskryminacji ze względu na płeć, który ma o wiele szerszy zakres niż wyjątek przewidziany w dyrektywie. W tym samym dniu Komisja wydała uzasadnioną opinię skierowaną do Węgier w sprawie braku zgodności z dyrektywą Rady 92/85/EWG(4), w której Komisja stwierdziła, że pracodawcy mają obowiązek dostosowania warunków pracy pracownic w ciąży lub pracownic karmiących piersią w celu uniknięcia zagrożeń dla ich zdrowia lub bezpieczeństwa. Rząd Węgier zobowiązał się do zmiany odpowiednich przepisów ustawy CXXV z 2003 r. w sprawie równego traktowania i wspierania równości szans oraz ustawy I z 2012 r. w sprawie kodeksu pracy. W związku z tym w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawę zamknięto.

(48)  W uwagach końcowych z dnia 5 kwietnia 2018 r. Komitet Praw Człowieka ONZ wyraził zaniepokojenie, że konstytucyjny zakaz dyskryminacji nie wymienia wyraźnie orientacji seksualnej i tożsamości płciowej wśród przyczyn dyskryminacji oraz że restrykcyjna definicja rodziny może powodować dyskryminację, gdyż nie obejmuje pewnych typów rodziny, w tym par jednopłciowych. Komitet był także zaniepokojony aktami przemocy oraz powszechnością negatywnych stereotypów i uprzedzeń względem lesbijek, gejów, osób biseksualnych i transpłciowych, w szczególności w sektorze zatrudnienia i edukacji.

(49)  W uwagach końcowych z dnia 5 kwietnia 2018 r. Komitet Praw Człowieka ONZ mówił także o przymusowym umieszczaniu w zakładach opieki zdrowotnej, izolowaniu i przymusowym leczeniu dużej liczby osób cierpiących na zaburzenia psychiczne, niepełnosprawność intelektualną i zaburzenia psychospołeczne, a także o zgłaszanych przypadkach przemocy oraz okrutnego, nieludzkiego i poniżającego traktowania i zarzutach dotyczących wysokiej liczby niezbadanych zgonów w instytucjach zamkniętych.

Prawa osób należących do mniejszości, w tym Romów i Żydów, oraz ochrona przed wypowiedziami nawołującymi do nienawiści wobec tych mniejszości

(50)  W sprawozdaniu opracowanym w następstwie wizyty na Węgrzech, opublikowanym w dniu 16 grudnia 2014 r., Komisarz Praw Człowieka Rady Europy wskazał, że jest zaniepokojony pogorszeniem się sytuacji w zakresie rasizmu i nietolerancji na Węgrzech, przy czym najbardziej rażącą formą nietolerancji jest antycygańskość, przejawiająca się surowym traktowaniem i przemocą względem Romów, a także marszami paramilitarnymi i patrolowaniem wsi zamieszkałych przez Romów. Wskazał także, że pomimo stanowiska przyjętego przez władze węgierskie potępiającego antysemickie wystąpienia, antysemityzm jest nawracającym problemem, wyrażającym się w mowie nienawiści i przypadkach przemocy wobec Żydów lub ich mienia. Ponadto wspomniał on o nasileniu się ksenofobii ukierunkowanej na migrantów, w tym osoby ubiegające się o azyl i uchodźców, oraz o nietolerancji dotykającej inne grupy społeczne, takie jak osoby LGBTI, osoby ubogie i bezdomne. Europejska Komisja przeciwko Rasizmowi i Nietolerancji wymieniła podobne obawy w swoim sprawozdaniu w sprawie Węgier opublikowanym w dniu 9 czerwca 2015 r.

(51)  W czwartej opinii w sprawie Węgier przyjętej w dniu 25 lutego 2016 r. komitet doradczy ds. Konwencji ramowej o ochronie mniejszości narodowych odnotował, że Romowie nadal doświadczają systemowej dyskryminacji i nierówności we wszystkich dziedzinach życia, w tym w mieszkalnictwie, zatrudnieniu, edukacji, dostępie do opieki zdrowotnej oraz udziale w życiu społecznym i politycznym. W rezolucji z dnia 5 lipca 2017 r. Komitet Ministrów Rady Europy zalecił węgierskim władzom podejmowanie systematycznych i skutecznych wysiłków na rzecz zapobiegania nierównościom i dyskryminacji doświadczanym przez Romów, zwalczania ich i karania za ich popełnienie, poprawy – w ścisłej konsultacji z przedstawicielami Romów – warunków życia, dostępu do opieki zdrowotnej i zatrudnienia Romów oraz przyjęcie skutecznych środków w celu położenia kresu praktykom prowadzącym do ciągłej segregacji romskich dzieci w szkołach, a także zdwojenie wysiłków na rzecz eliminowania niedociągnięć doświadczanych przez romskie dzieci w obszarze edukacji, zapewnienia, by romskie dzieci miały taki sam dostęp do wszystkich poziomów edukacji o wysokiej jakości, oraz nieprzerwane podejmowanie działań ukierunkowanych na zapobieganie krzywdzącemu umieszczaniu dzieci w szkołach i klasach specjalnych. Węgierski rząd podjął szereg istotnych działań na rzecz większego włączenia Romów. W dniu 4 lipca 2012 r. przyjął plan działania w zakresie ochrony zatrudnienia, aby chronić zatrudnienie pracowników znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji i wspierać zatrudnienie osób długotrwale bezrobotnych. Przyjął także strategię sektorową w dziedzinie opieki zdrowotnej „Zdrowe Węgry 2014–2020” w celu zmniejszenia nierówności związanych z opieką zdrowotną. W 2014 r. przyjął strategię na lata 2014–2020 dotyczącą zajęcia się mieszkaniami o charakterze slumsów w osiedlach dotkniętych zjawiskiem segregacji. Jednakże zgodnie ze sprawozdaniem FRA na temat praw podstawowych z 2018 r. odsetek młodych Romów zajmujących się głównie działalnością inną niż praca, edukacja czy szkolenia wzrósł z 38 % w 2011 r. do 51 % w 2016 r.

(52)  W wyroku z dnia 29 stycznia 2013 r., Horváth i Kiss przeciwko Węgrom, Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził, że odnośne węgierskie ustawodawstwo stosowane w praktyce nie zawierało odpowiednich gwarancji oraz skutkowało nadmierną reprezentacją i segregacją romskich dzieci w szkołach specjalnych z powodu systematycznego błędnego diagnozowania zaburzeń psychicznych, co stanowi naruszenie prawa do nauki wolnej od dyskryminacji. Nadal oczekiwane jest wykonanie tego wyroku.

(53)  W dniu 26 maja 2016 r. Komisja wysłała władzom węgierskim wezwanie do usunięcia uchybienia w odniesieniu do węgierskiego ustawodawstwa i praktyk administracyjnych, które skutkują nieproporcjonalnie nadmierną reprezentacją romskich dzieci w szkołach specjalnych dla dzieci cierpiących na zaburzenia psychiczne oraz dużym stopniem segregacji w nauczaniu w zwykłych szkołach. Rząd Węgier nawiązał czynny dialog z Komisją. Węgierska strategia na rzecz integracji społecznej koncentruje się na promowaniu zintegrowanej edukacji, ograniczaniu segregacji, przełamywaniu międzypokoleniowego przekazywania niekorzystnych sytuacji życiowych i tworzeniu integracyjnego środowiska szkolnego. Ponadto od stycznia 2017 r. uzupełniono ustawę o edukacji publicznej o dodatkowe gwarancje, rząd węgierski zainicjował oficjalne audyty w latach 2011–2015, a następnie urzędy państwowe podjęły odpowiednie działania.

(54)  W wyroku z dnia 20 października 2015 r., Balázs przeciwko Węgrom, Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że doszło do naruszenia zakazu dyskryminacji w kontekście nieuwzględnienia zarzutu antyromskiego motywu ataku. W wyroku z dnia 12 kwietnia 2016 r., R.B. przeciwko Węgrom, oraz w wyroku z dnia 17 stycznia 2017 r., Király i Dömötör przeciwko Węgrom, Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że doszło do naruszenia prawa do poszanowania życia prywatnego ze względu na niewystarczające dochodzenie w sprawie zarzutów o znęcanie się umotywowane kwestiami rasowymi. W wyroku z dnia 31 października 2017 r., M.F. przeciwko Węgrom, Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że doszło do naruszenia zakazu dyskryminacji w połączeniu z zakazem nieludzkiego lub poniżającego traktowania, gdyż władze nie zbadały ewentualnych rasowych powodów wspomnianej sprawy. Nadal oczekiwane jest wykonanie obydwu wyroków. W następstwie wyroków w sprawach Balázs przeciwko Węgrom i R.B. przeciwko Węgrom zmiana okoliczności wskazujących na przestępstwo „podżegania do przemocy lub nienawiści wobec społeczności” w kodeksie karnym weszła jednakże w życie dnia 28 października 2016 r. z myślą o wdrożeniu decyzji ramowej Rady 2008/913/WSiSW(5). W 2011 r. zmieniono kodeks karny, aby przeciwdziałać kampaniom skrajnie prawicowych grup paramilitarnych, wprowadzając pojęcie tzw. „przestępstwa w mundurze”, zagrożonego karą trzech lat pozbawienia wolności i polegającego na wszelkich prowokacyjnych, aspołecznych zachowaniach wzbudzających strach w członku społeczności narodowej, etnicznej lub religijnej.

(55)  W dniach 29 czerwca–1 lipca 2015 r. Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE zorganizowało terenową wizytę kontrolną na Węgrzech w następstwie zgłoszeń dotyczących działań podejmowanych przez samorząd Miszkolca w odniesieniu do przymusowej eksmisji Romów. Organy lokalne przyjęły model środków antyromskich, nawet przed zmianą lokalnego dekretu z 2014 r., a osoby publiczne w mieście często wydawały oświadczenia antyromskie. Donoszono, że w lutym 2013 r. burmistrz Miszkolca powiedział, że chce oczyścić miasto z „antyspołecznych, zdemoralizowanych Romów”, którym zarzucał bezprawne korzystanie z programu Nest (program Fészekrakó) obejmującego zasiłki mieszkaniowe i osoby mieszkające w mieszkaniach socjalnych z opłatami za czynsz i utrzymanie. Słowa te dały sygnał do rozpoczęcia serii eksmisji, a w ciągu miesiąca pięćdziesiąt mieszkań zostało usuniętych z 273 mieszkań w odpowiedniej kategorii – również po to, by oczyścić grunty w celu renowacji stadionu. Na podstawie odwołania właściwego urzędu państwowego Sąd Najwyższy unieważnił odpowiednie przepisy decyzją z dnia 28 kwietnia 2015 r. Komisarz ds. praw podstawowych i zastępca komisarza ds. praw mniejszości narodowych w dniu 5 czerwca 2015 r. wydali wspólną opinię na temat łamania praw podstawowych Romów w Miszkolcu, której zalecenia nie zostały przyjęte przez samorząd. Węgierski Urząd ds. Równego Traktowania również przeprowadził dochodzenie i wydał decyzję w lipcu 2015 r., wzywając samorząd do zaprzestania wszelkich eksmisji i opracowania planu działania dotyczącego sposobu oferowania mieszkań przy poszanowaniu godności ludzkiej. W dniu 26 stycznia 2016 r. Komisarz Praw Człowieka Rady Europy wysłał pisma do rządów Albanii, Bułgarii, Francji, Węgier, Włoch, Serbii i Szwecji dotyczące przymusowych eksmisji Romów. Pismo do władz węgierskich wyrażało zaniepokojenie traktowaniem Romów w Miszkolcu. Plan działania przyjęto w dniu 21 kwietnia 2016 r., a w międzyczasie powołano agencję do spraw mieszkalnictwa socjalnego. W decyzji z dnia 14 października 2016 r. Urząd ds. Równego Traktowania stwierdził, że gmina wypełniła ciążące na niej zobowiązania. Niemniej jednak Europejska Komisja przeciwko Rasizmowi i Nietolerancji w przyjętych w dniu 15 maja 2018 r. wnioskach w sprawie wdrażania zaleceń dotyczących Węgier stwierdziła, że pomimo pewnych pozytywnych zmian zmierzających do poprawy warunków mieszkaniowych Romów jej zalecenia nie zostały wdrożone.

(56)  W rezolucji z dnia 5 lipca 2017 r. Komitet Ministrów Rady Europy zalecił, by władze węgierskie nadal pracowały nad poprawą dialogu ze społecznością żydowską i zapewnieniem jego zrównoważonego charakteru oraz by nadały najwyższy priorytet zwalczaniu antysemityzmu w przestrzeni publicznej, podejmowały ciągłe wysiłki w celu skutecznego zapobiegania wszelkim aktom wynikającym z pobudek rasowych i etnicznych lub antysemickich, w tym aktom wandalizmu i mowy nienawiści, ich wykrywania, prowadzenia dochodzeń w ich sprawie oraz ścigania i karania za nie, a także by rozważyły zmianę prawa w celu zapewnienia jak największej ochrony prawnej przed przestępstwami na tle rasistowskim.

(57)  Węgierski rząd nakazał podwyższenie renty dożywotniej dla ocalonych z Holokaustu o 50 % w 2012 r., w 2013 r. powołał węgierski komitet pamięci Holocaustu – 2014, ogłosił rok 2014 Rokiem Pamięci Ofiar Holocaustu, uruchomił programy renowacji i odnowy kilku węgierskich synagog i cmentarzy żydowskich, a obecnie przygotowuje się do Olimpiady Machabejskiej w 2019 r., która odbędzie się w Budapeszcie. Węgierskie ustawy identyfikują kilka przestępstw związanych z nienawiścią lub podżeganiem do nienawiści, w tym akty antysemityzmu lub zaprzeczania Holocaustowi bądź umniejszania znaczenia Holocaustu. Węgry otrzymały przewodnictwo w International Holocaust Remembrance Alliance (IHRA) w latach 2015–2016. Jednakże w przemówieniu wygłoszonym dnia 15 marca 2018 r. w Budapeszcie premier Węgier dopuścił się polemicznych ataków, z wykorzystaniem wyraźnie antysemickich stereotypów przeciwko George’owi Sorosowi, które można by ocenić jako karalne.

(58)  W uwagach końcowych z dnia 5 kwietnia 2018 r. Komitet Praw Człowieka ONZ wyraził zaniepokojenie doniesieniami, według których społeczność romska nadal doświadcza szeroko rozpowszechnionej dyskryminacji i wykluczenia, bezrobocia oraz segregacji w obszarze mieszkalnictwa i edukacji. W szczególności wyrażał zaniepokojenie, że niezależnie od ustawy o edukacji publicznej wszechobecna jest segregacja w szkołach, zwłaszcza kościelnych i prywatnych, a liczba romskich dzieci umieszczanych w szkołach dla dzieci o niewielkim stopniu niepełnosprawności pozostaje nieproporcjonalnie wysoka. Wyrażał także obawy dotyczące powszechności przestępstw z nienawiści oraz mowy nienawiści w debacie politycznej, mediach i internecie skierowanej przeciwko mniejszościom, w szczególności Romom, muzułmanom, migrantom i uchodźcom, w tym w kontekście kampanii finansowanych przez rząd. Komitet wyraził zaniepokojenie powszechnością antysemickich stereotypów. Komitet odnotował także z niepokojem zarzuty, że liczba zarejestrowanych przestępstw z nienawiści jest niezwykle niska, gdyż policja często nie prowadzi dochodzeń w odniesieniu do wiarygodnych zgłoszeń przestępstw z nienawiści i nawoływania do nienawiści stanowiącego przestępstwo ani nie ściga ich sprawców. Ponadto Komitet wyraził zaniepokojenie doniesieniami na temat utrzymującej się praktyki profilowania rasowego Romów przez policję.

(59)  W sprawie dotyczącej wsi Gyöngyöspata, gdzie policja lokalna nakładała grzywny za drobne wykroczenia drogowe jedynie na Romów, w wyroku pierwszej instancji stwierdzono, że praktyka ta stanowiła prześladowanie i bezpośrednią dyskryminację Romów, nawet jeśli indywidualne środki były zgodne z prawem. Sąd drugiej instancji oraz Sąd Najwyższy orzekły, że Węgierska Unia Wolności Obywatelskich, która złożyła skargę actio popularis, nie przedstawiła dowodów na dyskryminację. Sprawę skierowano do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

(60) Zgodnie z czwartą poprawką do ustawy zasadniczej „wolność słowa nie może być wykorzystywana w celu naruszania godności narodu węgierskiego lub jakiejkolwiek społeczności narodowej, etnicznej, rasowej lub religijnej”. Węgierski kodeks karny karze podżeganie do przemocy lub nienawiści wobec członka jednej z tych społeczności. Rząd powołał grupę roboczą przeciwko przestępstwom z nienawiści zapewniającą szkolenie funkcjonariuszom policji i pomagającą ofiarom współpracować z policją i zgłaszać incydenty.

Prawa podstawowe migrantów, osób ubiegających się o azyl i uchodźców

(61)  W dniu 3 lipca 2015 r. Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców wyraził zaniepokojenie z powodu przyspieszonej procedury zmiany prawa w dziedzinie azylu. W dniu 17 września 2015 r. Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka wyraził opinię, że traktowanie uchodźców i migrantów przez Węgry jest naruszeniem prawa międzynarodowego. W dniu 27 listopada 2015 r. Komisarz Praw Człowieka Rady Europy wydał oświadczenie, zgodnie z którym reakcja Węgier na problem uchodźców nie przestrzega praw człowieka. W dniu 21 grudnia 2015 r. Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców, Rada Europy oraz Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE wezwały Węgry do powstrzymania się od stosowania strategii politycznych i praktyk, które propagują nietolerancję i strach oraz pobudzają ksenofobię wobec uchodźców i migrantów. W dniu 6 czerwca 2016 r. Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców wyraził zaniepokojenie rosnącą liczbą zarzutów dotyczących popełnianych na Węgrzech przez organy graniczne nadużyć wobec osób ubiegających się o azyl i migrantów, a także szerszymi restrykcyjnymi środkami stosowanymi przy kontroli granicznej i środkami ustawodawczymi, w tym dostępem do procedur azylowych. W dniu 10 kwietnia 2017 r. Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców wezwało do natychmiastowego zawieszenia transferów na mocy rozporządzenia dublińskiego na Węgry. W 2017 r. na 3397 wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonych na Węgrzech odrzucono 2880, co oznacza bardzo wysoki wskaźnik odmów sięgający 69,1 %. W 2015 r. na 480 apelacji dotyczących wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej pozytywnie rozpatrzono 40, czyli 9 %. W 2016 r. na 775 apelacji pozytywnie rozpatrzono 5, czyli 1 %, natomiast w 2017 r. nie złożono ani jednej apelacji.

(62)  Urzędnik ds. praw podstawowych Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej odwiedził Węgry w październiku 2016 r. i w marcu 2017 r., gdyż obawiał się, że Agencja może działać w warunkach, które nie przestrzegają poszanowania, ochrony i realizacji praw osób przekraczających węgiersko-serbską granicę, co może stawiać Agencję w sytuacjach, które de facto są naruszeniem Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Urzędnik ds. praw podstawowych stwierdził w marcu 2017 r., że ryzyko współodpowiedzialności Agencji za łamanie praw podstawowych – zgodnie z art. 34 rozporządzenia w sprawie Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej – jest nadal bardzo wysokie.

(63)  W dniu 3 lipca 2014 r. Grupa Robocza ONZ ds. Arbitralnych Zatrzymań wskazała, że sytuacja osób ubiegających się o azyl i migrantów o nieuregulowanym statusie wymaga zdecydowanej poprawy i uwagi, aby zapewnić ochronę przed arbitralnym pozbawianiem wolności. Podobne obawy dotyczące zatrzymywania, w szczególności nieletnich pozbawionych opieki, wyraził także Komisarz Praw Człowieka Rady Europy w sprawozdaniu opracowanym w następstwie wizyty na Węgrzech, które zostało opublikowane w dniu 16 grudnia 2014 r. W dniach 21–27 października 2015 r. Europejski Komitet do spraw Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu odwiedził Węgry i wskazał w swoim sprawozdaniu znaczną liczbę skarg cudzoziemców (w tym nieletnich pozbawionych opieki) w związku z niewłaściwym traktowaniem fizycznym przez funkcjonariuszy policji i uzbrojonych strażników pracujących w ośrodkach dla imigrantów i osób ubiegających się o azyl. W dniu 7 marca 2017 r. Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców wyraził obawy związane z nową ustawą przegłosowaną w węgierskim Parlamencie, przewidującą obowiązkowe przetrzymywanie wszystkich osób ubiegających się o azyl, w tym dzieci, przez cały okres trwania procedury azylowej. W dniu 8 marca 2017 r. Komisarz Praw Człowieka Rady Europy wydał oświadczenie, w którym wyraził podobne zaniepokojenie w związku z tą ustawą. W dniu 31 marca 2017 r. Podkomitet ONZ do spraw Zapobiegania Torturom wezwał Węgry do natychmiastowego zajęcia się kwestią nadużywania środków pozbawienia wolności i zbadania alternatywnych rozwiązań.

(64)  W wyroku z dnia 5 lipca 2016 r., O.M. przeciwko Węgrom, Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że doszło do naruszenia prawa do wolności i bezpieczeństwa, mającego postać niemal arbitralnego zatrzymania. Odnośne organy nie dochowały zwłaszcza należytej staranności, nakazując zatrzymanie osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową bez sprawdzenia, do jakiego stopnia osoby szczególnie narażone – w tym przypadku osoby LGBT, tak jak odnośna osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową – były bezpieczne lub nie w zamknięciu z innymi osobami zatrzymanymi, z których wiele pochodziło z krajów o powszechnych kulturowych lub religijnych uprzedzeniach wobec takich osób. Nadal oczekiwane jest wykonanie tego wyroku.

(65)  W dniach 12–16 czerwca 2017 r. specjalny przedstawiciel Sekretarza Generalnego Rady Europy ds. migracji i uchodźców odwiedził Serbię i dwie strefy tranzytowe na Węgrzech. W swoim sprawozdaniu specjalny przedstawiciel stwierdził, że zawracanie migrantów i uchodźców z użyciem przymusu z Węgier do Serbii budzi obawy ze względu na art. 2 (prawo do życia) i 3 (zakaz tortur) europejskiej konwencji praw człowieka (EKPC). Specjalny przedstawiciel zauważył również, że restrykcyjne praktyki w zakresie przyjmowania osób ubiegających się o azyl w strefach tranzytowych Röszke i Tompa często powodują, że osoby ubiegające się o azyl szukają nielegalnych sposobów przekraczania granicy i są zmuszone zwracać się do przemytników i handlarzy ludźmi, narażając się na wszelkie związane z tym zagrożenia. Wskazał też, że procedury azylowe, prowadzone w strefach tranzytu, są pozbawione odpowiednich gwarancji chroniących osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową przed odesłaniem do krajów, w których grozi im traktowanie sprzeczne z art. 2 i 3 EKPC. Specjalny przedstawiciel stwierdził, że węgierskie ustawodawstwo i praktyki muszą być dostosowane do wymogów EKPC. Specjalny przedstawiciel zawarł kilka zaleceń, w tym apel do władz węgierskich o przyjęcie koniecznych środków, także dzięki przeglądowi odpowiednich ram prawnych i zmianie właściwych praktyk, w celu zapewnienia, by wszyscy cudzoziemcy przybywający na granicę lub znajdujący się na węgierskim terytorium mieli możliwość złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. W dniach 5–7 lipca 2017 r. delegacja Komitetu Lanzarote Rady Europy (komitet stron Konwencji Rady Europy o ochronie dzieci przed seksualnym wykorzystywaniem i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych) także odwiedziła dwie strefy tranzytowe oraz przedstawiła szereg zaleceń, w tym wezwanie do traktowania wszystkich osób poniżej 18. roku życia jako dzieci bez ich dyskryminacji ze względu na wiek w celu zapewnienia, by wszystkie dzieci pod węgierską jurysdykcją były chronione przed seksualnym wykorzystywaniem i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych oraz w celu systematycznego umieszczania ich w zwykłych instytucjach ochrony dzieci w celu zapobiegania możliwemu wykorzystywaniu lub niegodziwemu traktowaniu w celach seksualnych przez dorosłych i młodocianych w strefach tranzytowych. W dniach 18–20 grudnia 2017 r. delegacja grupy ekspertów do spraw działań przeciwko handlowi ludźmi (GRETA) Rady Europy odwiedziła Węgry, w tym dwie strefy tranzytowe, i stwierdziła, że strefa tranzytowa, która jest faktycznie miejscem pozbawienia wolności, nie może być uznawana za odpowiednie i bezpieczne miejsce zakwaterowania dla ofiar handlu ludźmi. Wezwała organy węgierskie do przyjęcia ram prawnych służących identyfikacji ofiar handlu ludźmi wśród obywateli państw trzecich, którzy nie są legalnymi rezydentami, oraz do usprawnienia procedur identyfikacji ofiar handlu ludźmi wśród osób ubiegających się o azyl i migrantów o nieuregulowanym statusie. Ponadto od 1 stycznia 2018 r. wprowadzono dodatkowe przepisy faworyzujące małoletnich w ogóle, a nieletnich pozbawionych opieki w szczególności; opracowano między innymi specjalny program nauczania dla małoletnich ubiegających się o azyl. ECRI w opublikowanych w dniu 15 maja 2018 r. wnioskach w sprawie wdrażania zaleceń dotyczących Węgier stwierdziła, że uznając ogromne wyzwania, z jakimi zmagają się Węgry w następstwie masowego napływu migrantów i uchodźców, jest niemniej jednak zbulwersowana środkami podjętymi w odpowiedzi na nie i poważnym pogorszeniem sytuacji od czasu piątego sprawozdania. Władze powinny pilnie zakończyć przetrzymywanie w strefach tranzytu, zwłaszcza rodzin z dziećmi i nieletnich pozbawionych opieki.

(66)  W wyroku z dnia 14 marca 2017 r., Ilias i Ahmed przeciwko Węgrom, Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził, że doszło do naruszenia prawa osób ubiegających się o ochronę międzynarodową do wolności i bezpieczeństwa osobistego. Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził także, że doszło do naruszenia zakazu nieludzkiego lub poniżającego traktowania w związku z wydaleniem osób ubiegających się o ochronę międzynarodową do Serbii, a także naruszenia prawa do skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do warunków zatrzymania w strefie tranzytowej w Röszke. Sprawa jest obecnie przedmiotem postępowania przed wielką izbą Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

(67)  W dniu 14 marca 2018 r. Ahmed H., Syryjczyk zamieszkały na Cyprze, który próbował pomóc swojej rodzinie w ucieczce z Syrii i przekroczeniu granicy serbsko-węgierskiej we wrześniu 2015 r., został skazany przez węgierski sąd na 7 lat więzienia i 10 lat wydalenia z kraju na podstawie oskarżeń o „akty terrorystyczne”, co podnosi kwestię stosowania prawa antyterrorystycznego na Węgrzech oraz prawa do rzetelnego procesu sądowego.

(68)  W wyroku z dnia 6 września 2017 r. w sprawie C-643/15 i C-647/15 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oddalił w całości skargi wniesione przez Słowację i Węgry przeciwko tymczasowemu mechanizmowi obowiązkowej relokacji osób ubiegających się o azyl, zgodnie z decyzją Rady (UE) 2015/1601. Jednakże od czasu tego wyroku Węgry nie zastosowały się do wspomnianej decyzji. W dniu 7 grudnia 2017 r. Komisja podjęła decyzję o pozwaniu Republiki Czeskiej, Węgier i Polski do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z powodu niezastosowania się do obowiązków związanych z relokacją.

(69)  W dniu 7 grudnia 2017 r. Komisja podjęła decyzję o dalszych krokach w postępowaniu w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wobec Węgier, wysyłając uzasadnioną opinię w związku z przepisami w dziedzinie azylu. Komisja uważa, że ustawodawstwo Węgier nie jest zgodne z prawem Unii, a w szczególności z dyrektywami Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE(6), 2008/115/WE(7) i 2013/33/UE(8) oraz kilkoma postanowieniami Karty.

(70)  W uwagach końcowych z dnia 5 kwietnia 2018 r. Komitet Praw Człowieka ONZ wyraził zaniepokojenie, że węgierska ustawa przyjęta w marcu 2017 r., która umożliwia automatyczne przeniesienie do stref tranzytowych wszystkich osób ubiegających się o azyl na czas trwania procedury azylowej, z wyjątkiem dzieci poniżej 14. roku życia pozbawionych opieki, nie spełnia norm prawnych ze względu na dozwolony przedłużającą się i nieokreśloną długość izolacji, brak wymogów prawnych w zakresie szybkiego zbadania szczególnych warunków dotyczących każdej osoby oraz brak gwarancji proceduralnych umożliwiających skuteczne zakwestionowanie przeniesienia do stref tranzytowych. Komitet był w szczególności zaniepokojony doniesieniami dotyczącymi powszechnego korzystania z automatycznego zatrzymywania imigrantów w ośrodkach zatrzymań na terytorium Węgier oraz wyraził obawę, że ograniczenia wolności osobistej były wykorzystywane jako ogólny środek odstraszający przed nielegalnym wjazdem, a nie w odpowiedzi na indywidualnie określone ryzyko. Ponadto Komitet był zaniepokojony zarzutami dotyczącymi niezadowalających warunków w niektórych ośrodkach zatrzymań. Odnotował z zaniepokojeniem prawo dotyczące zawracania, najpierw wprowadzone w czerwcu 2016 r. i umożliwiające wydalenie przez policję dowolnej osoby nielegalnie przekraczającej granicę i zatrzymanej na terytorium Węgier w odległości 8 km od granicy, a następnie rozszerzone na całe terytorium Węgier, a także dekret 191/2015 określający Serbię jako „bezpieczne państwo trzecie”, umożliwiający zawracanie osób na granicy Węgier z Serbią. Komitet odnotował z zaniepokojeniem doniesienia, zgodnie z którymi zawracanie było stosowane masowo, a osoby objęte tym środkiem mają bardzo ograniczoną możliwość złożenia wniosku azylowego lub skorzystania z prawa do odwołania. Odnotował także z zaniepokojeniem doniesienia dotyczące zbiorowych i brutalnych wydaleń, w tym zarzuty dotyczące poważnych pobić, ataków z wykorzystaniem psów policyjnych i strzelania gumowymi kulami, skutkujących poważnymi obrażeniami oraz, w co najmniej jednym przypadku, utratą życia przez osobę ubiegającą się o azyl. Wyraził także zaniepokojenie doniesieniami wskazującymi, że ocena wieku dzieci ubiegających się o azyl i nieletnich pozbawionych opieki przeprowadzana w strefach tranzytowych jest nieadekwatna, polega w dużej mierze na ocenie wzrokowej przez specjalistę i jest niedokładna, a także doniesieniami zarzucającymi brak wystarczającego dostępu takich osób ubiegających się o azyl do edukacji, usług społecznych i psychologicznych oraz pomocy prawnej. Zgodnie z nowym wnioskiem dotyczącym rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego wspólną procedurę ubiegania się o ochronę międzynarodową w Unii i uchylającego dyrektywę 2013/32/UE medyczna ocena wieku będzie środkiem ostatecznym.

Prawa gospodarcze i społeczne

(71)  Dnia 15 lutego 2012 r. i 11 grudnia 2012 r. specjalny sprawozdawca ONZ ds. skrajnego ubóstwa i praw człowieka oraz specjalny sprawozdawca ONZ ds. prawa do odpowiedniego mieszkania wezwali Węgry do ponownego rozważenia przepisów umożliwiających władzom lokalnym wymierzanie kar za bezdomność oraz do podtrzymania wyroku Trybunału Konstytucyjnego dekryminalizującego bezdomność. W sprawozdaniu opracowanym w następstwie wizyty na Węgrzech, opublikowanym w dniu 16 grudnia 2014 r., Komisarz Praw Człowieka Rady Europy wskazał, że jest zaniepokojony środkami podjętymi w celu zakazu mieszkania na ulicy oraz budowania chat i szałasów, które to środki były powszechnie uznawane za kryminalizujące bezdomność w praktyce. Komisarz wezwał władze węgierskie do zbadania zgłoszonych przypadków przymusowych eksmisji nieprzewidujących rozwiązań alternatywnych oraz dzieci odbieranych rodzinom na podstawie złych warunków społeczno-gospodarczych. W uwagach końcowych z dnia 5 kwietnia 2018 r. Komitet Praw Człowieka ONZ wyraził obawy dotyczące ustawodawstwa krajowego i lokalnego, opartego na czwartej poprawce do ustawy zasadniczej, które wyznacza wiele obszarów publicznych jako niedostępnych dla osób mieszkających na ulicy i rzeczywiście karze za bezdomność. W dniu 20 czerwca 2018 r. Parlament Węgier przyjął siódmą poprawkę do ustawy zasadniczej, która zakazuje zwyczajowego mieszkania w przestrzeni publicznej. Tego samego dnia specjalny sprawozdawca ONZ ds. prawa do odpowiedniego mieszkania nazwał kryminalizację bezdomności przez Węgry działaniem nieludzkim i niezgodnym z międzynarodowym prawem praw człowieka.

(72)  W konkluzjach Europejskiego Komitetu Praw Społecznych z 2017 r. stwierdzono, że Węgry nie przestrzegają Europejskiej karty społecznej, gdyż osoby prowadzące działalność na własny rachunek i pracownicy domowi, a także pracownicy innych kategorii nie są chronieni przepisami w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, środki przyjmowane w celu ograniczenia umieralności matek były niewystarczające, minimalna kwota emerytury jest niedostateczna, minimalna kwota zasiłku dla bezrobotnych jest niedostateczna, maksymalny okres wypłaty zasiłku dla bezrobotnych jest zbyt krótki, jak również minimalna kwota świadczeń z tytułu rehabilitacji i inwalidztwa w niektórych przypadkach jest niedostateczna. Komitet stwierdził także, że Węgry nie przestrzegają Europejskiej karty społecznej, gdyż poziom świadczeń pomocy społecznej wypłacanej osobie samotnej nieposiadającej zasobów, w tym osobom starszym, jest niedostateczny, równy dostęp do usług społecznych nie jest zagwarantowany dla przebywających legalnie obywateli wszystkich państw-stron oraz nie określono, nie została też zapewniona odpowiednia podaż mieszkań dla rodzin w najtrudniejszej sytuacji. W dziedzinie praw związkowych Komitet stwierdził, że prawo pracowników do korzystania z płatnego urlopu nie jest w wystarczający sposób gwarantowane, nie przyjęto żadnego środka zachęcającego do zawierania układów zbiorowych, chociaż pracownicy na Węgrzech są zdecydowanie słabo nimi chronieni, a w służbie publicznej prawo do podjęcia strajku jest zarezerwowane dla związków zawodowych będących stronami porozumienia zawartego z rządem; kryteria stosowane do określenia, którym urzędnikom odmawia się prawa do strajku, wykraczają poza zakres stosowania Karty; związki zawodowe w służbie publicznej mogą wezwać do strajku jedynie pod warunkiem wyrażenia zgody przez większość zainteresowanych pracowników.

(73)  Od grudnia 2010 roku, kiedy to rząd Viktora Orbána wprowadził poprawkę do tzw. ustawy o strajkach, strajki na Węgrzech są z zasady niezgodne z prawem. Zmiany oznaczają, że strajki będą zasadniczo dozwolone w przedsiębiorstwach związanych z administracją rządową przez umowy o świadczenie usług publicznych. Poprawka nie dotyczy grup zawodowych, które po prostu nie mają takiego prawa, takich jak maszyniści, funkcjonariusze policji, personel medyczny i kontrolerzy ruchu lotniczego. Problem tkwi gdzie indziej, głównie w odsetku pracowników, którzy muszą wziąć udział w referendum strajkowym, aby uczynić go ważnym – do 70 %. Wtedy decyzja w sprawie legalności strajku zostanie podjęta przez sąd pracy, który jest całkowicie podporządkowany państwu. W 2011 r. złożono dziewięć wniosków o zezwolenie na strajk. W siedmiu przypadkach zostały odrzucone bez podania przyczyny; dwa z nich były rozpatrywane, ale nie udało się wydać decyzji.

(74)  W sprawozdaniu Komitetu Praw Dziecka pt. „Concluding observations for Hungary’s combined third, fourth and fifth periodic reports” [Uwagi końcowe dotyczące połączonego trzeciego, czwartego i piątego sprawozdania okresowego na temat Węgier] opublikowanym w dniu 14 października 2014 r. wyrażono obawy dotyczące coraz większej liczby przypadków odbierania dzieci rodzinie ze względu na trudną sytuację społeczno-ekonomiczną. Rodzice mogą stracić dziecko z powodu bezrobocia, braku mieszkań socjalnych i braku miejsca w tymczasowych instytucjach mieszkaniowych. Z badania przeprowadzonego przez Europejskie Centrum Praw Romów wynika, że praktyka ta nieproporcjonalnie często dotyka rodziny i dzieci romskie.

(75)  W swoim zaleceniu z dnia 23 maja 2018 r. dotyczącym zalecenia Rady w sprawie krajowego programu reform Węgier na 2018 r. oraz zawierającym opinię Rady na temat przedstawionego przez Węgry programu konwergencji na 2018 r. Komisja wskazała, że odsetek ludności zagrożonej ubóstwem i wykluczeniem społecznym spadł w 2016 r. do 26, 3 %, ale pozostaje powyżej średniej unijnej. Dzieci są generalnie narażone na ubóstwo w większym stopniu niż inne grupy wiekowe. Poziom minimalnego dochodu wynosi poniżej 50 % progu ubóstwa dla jednego gospodarstwa domowego, co czyni ten dochód jednym z najniższych w Unii. Adekwatność świadczeń dla bezrobotnych jest bardzo niska: ich maksymalny okres wynoszący trzy miesiące jest najkrótszy w Unii i odpowiada jedynie około jednej czwartej przeciętnego czasu potrzebnego osobom poszukującym pracy na znalezienie zatrudnienia. Ponadto wysokość zasiłków należy do najniższych w Unii. Komisja zaleciła, aby poprawić adekwatność i zasięg świadczeń z pomocy społecznej i zasiłków dla bezrobotnych.

(76)  W dniu [….] 2018 r. Rada wysłuchała Węgier zgodnie z art. 7 ust. 1 TUE.

(77)  Z tych powodów należy stwierdzić, zgodnie z art. 7 ust. 1 TUE, istnienie wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Węgry wartości, o których mowa w art. 2 TUE.

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Istnieje wyraźne ryzyko poważnego naruszenia przez Węgry wartości, na których opiera się Unia.

Artykuł 2

Rada zaleca Węgrom podjęcie następujących działań w terminie trzech miesięcy od notyfikacji niniejszej decyzji: [...]

Artykuł 3

Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 4

Niniejsza decyzja skierowana jest do Węgier.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

(1)

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6 listopada 2012 r., Komisja przeciwko Węgrom, C-286/12, ECLI:EU:C:2012:687.

(2)

Dyrektywa 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (Dz.U. L 281 z 23.11.1995, s. 31).

(3)

Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (Dz.U. L 204 z 26.7.2006, s. 23).

(4)

Dyrektywa Rady 92/85/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie wprowadzenia środków służących wspieraniu poprawy w miejscu pracy bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły, i pracownic karmiących piersią (dziesiąta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz.U. L 348 z 28.11.1992, s. 1).

(5)

  Decyzja ramowa Rady 2008/913/WSiSW z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwalczania pewnych form i przejawów rasizmu i ksenofobii za pomocą środków prawnokarnych (Dz.U. L 328 z 6.12.2008, s. 55).

(6)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (Dz.U. L 180 z 29.6.2013, s. 60).

(7)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich (Dz.U. L 348 z 24.12.2008, s. 98).

(8)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia norm dotyczących przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową (Dz.U. L 180 z 29.6.2013, s. 96).


UZASADNIENIE

Od czasu powstania Parlament Europejski po raz pierwszy podjął decyzję o sporządzeniu sprawozdania analizującego potrzebę uruchomienia procedury na podstawie art. 7 ust. 1 TUE. W związku z tym sprawozdawczyni wykorzystała tę możliwość, aby zaprezentować działania podjęte w celu stwierdzenia, że faktycznie istnieje wyraźne ryzyko poważnego naruszenia przez Węgry wartości, o których mowa w art. 2 TUE. Sprawozdawczyni ma nadzieję, że ułatwi to pracę w przyszłości kolegom, od których może być wymagane przeprowadzenie podobnego zadania.

Unia Europejska opiera się na wartościach poszanowania godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności, jak również poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości. Wartości te są wspólne państwom członkowskim w społeczeństwie opartym na pluralizmie, niedyskryminacji, tolerancji, sprawiedliwości, solidarności oraz na równości kobiet i mężczyzn.

Jeśli wszyscy wyznajemy te wartości, jesteśmy zobowiązani chronić je zawsze, gdy są zagrożone. UE ma możliwość ochrony wspólnych wartości dzięki korzystaniu z procesu przewidzianego w art. 7 TUE. Zakres tego artykułu odnosi się do prawa Unii, ale także do obszarów, w których państwa członkowskie działają samodzielnie.

Sprawozdawczyni oparła się na wytycznych zawartych w komunikacie Komisji Europejskiej (COM(2003)606) pt. „Poszanowanie i promocja wartości, na których opiera się Unia”. Jedna z nich mówi, że:

„[z]akres art. 7 nie ogranicza się do obszarów objętych prawem Unii. Oznacza to, że Unia może podjąć działania nie tylko w przypadku naruszenia wspólnych wartości w tej ograniczonej dziedzinie, ale także w przypadku naruszenia w obszarach, w których państwa członkowskie prowadzą samodzielne działania.” I dalej: Art. 7 daje zatem Unii uprawnienie do podejmowania działań, które znacznie różni się od uprawnienia do zapewnienia, aby państwo członkowskie przestrzegało praw podstawowych przy wdrażaniu prawa Unii.”

Sprawozdawczyni ma nadzieję, że wyjaśnia to zakres niniejszego sprawozdania w istocie prezentującego obawy dotyczące węgierskiego ustawodawstwa i praktyk, które nie są bezpośrednio lub pośrednio powiązane z prawem wtórnym UE.

Sprawozdawczyni odnosi się także do spraw, które były uwzględniane przez Komisję w ramach postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Chociaż te sprawy dotyczące uchybień mogły zostać zamknięte, nadal stanowią część niniejszego sprawozdania, gdyż wywarły wpływ na ogólną atmosferę w kraju. Poszczególne przepisy mogły zostać zmienione pod względem litery prawa, tak aby wyrażały poszanowanie dla wartości europejskich, jednak szkody zostały już wywołane. Negatywny wpływ na wolności społeczne wywołany przez środki, które zostały wykonane, a następnie wycofane, lub były przedstawione, ale (jeszcze) nie zostały wdrożone, niewątpliwe stanowi część analizy na podstawie art. 7.

W 2011 r. Parlament Europejski wydał pierwszą rezolucję dotyczącą praw podstawowych na Węgrzech (w tamtym czasie w odniesieniu do nowej ustawy medialnej). W 2013 r. przegłosowane zostało szczegółowe sprawozdanie „w sprawie sytuacji w zakresie praw podstawowych: standardy i praktyki na Węgrzech”, a Parlament nadal monitorował sytuację. Domagaliśmy się ciągle podjęcia działań przez Radę i Komisję, jednak bez powodzenia. Dopiero w 2014 r. Komisja zaprezentowała ramy na potrzeby ochrony praworządności w UE. Logicznym działaniem byłoby rozpoczęcie dialogu z Węgrami na temat praworządności na podstawie tego nowego mechanizmu. Ponieważ do tego nie doszło, w maju 2017 r. Parlament polecił Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych opracować niniejsze sprawozdanie.

Parlament Europejski podejmuje działania, aby chronić praworządność w Europie. Przez lata Parlament Europejski i Komisja Europejska poruszyły wiele kwestii problematycznych przedstawionych w niniejszym sprawozdaniu, na różne sposoby, za pomocą różnych działań i w drodze licznych kontaktów z władzami węgierskimi. Parlament Europejski wielokrotnie dyskutował z premierem Węgier, węgierskimi ministrami oraz innymi urzędnikami rządowymi. Nie nastąpiły jednakże znaczące zmiany, aby chronić praworządność na Węgrzech. W związku z tym sprawozdawczyni nie widzi innego wyjścia, jak tylko kontynuować procedurę na mocy art. 7 ust. 1, i przedstawia uzasadniony wniosek zachęcający Radę do stwierdzenia, że istnieje wyraźne ryzyko poważnego naruszenia praworządności, oraz do sformułowania pod adresem Węgier zaleceń dotyczących podjęcia działań. Należy też zauważyć, że adresatem tej procedury jest Rada jako całość, a nie państwo członkowskie objęte kontrolą, ponieważ środki i możliwości zwrócenia się do tego ostatniego zostały wyczerpane bez sukcesu, zanim zdecydowano się skorzystać z procedury na mocy art. 7 ust. 1.

Precyzyjnego wyważenia wszystkich powyższych kwestii przy jednoczesnej próbie włączenia innych podmiotów w ten proces nie można przeprowadzić z dnia na dzień. Pospieszne głosowanie nie oddawałoby sprawiedliwości procesowi.

Część procesu stanowi organizacja wysłuchań dla obywateli Unii, aby zrozumieć sytuację, zwoływanie posiedzeń z udziałem kontrsprawozdawców, na które zapraszani są zewnętrzni eksperci z organizacji międzynarodowych i europejskich, konsultowanie się z różnymi zainteresowanymi stronami, organizowanie wizyt w państwach członkowskich objętych kontrolą oraz zapraszanie innych komisji Parlamentu do zaangażowania się i wyrażenia opinii na podstawie posiadanej wiedzy fachowej.

Po wyznaczeniu przez zgromadzenie plenarne Parlamentu sprawozdawczyni podjęła się zadania przeprowadzenia dogłębnej analizy i zastosowała takie rozbudowane podejście. Odbyliśmy rozmowy z przedstawicielami Komisji, Agencji Praw Podstawowych, Komisarza Praw Człowieka Rady Europy, Komisji Weneckiej, specjalnego przedstawiciela Sekretarza Generalnego Rady Europy ds. migracji i uchodźców, Komitetu Lanzarote, przedstawicielami rządu Węgier, różnymi organizacjami pozarządowymi oraz pracownikami akademickimi w Brukseli, Strasburgu i Budapeszcie. W celu zapewnienia przejrzystości sprawozdawczyni załączyła do niniejszego sprawozdania wykaz organizacji, z którymi zorganizowano spotkania w ramach tego badania. Jako że nie została zorganizowana oficjalna wizyta delegacji Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, sprawozdawczyni przeprowadziła własną wizytę. Na potrzeby przyszłych postępowań zdecydowanie zaleca się wysłanie delegacji parlamentarnej do danego państwa członkowskiego. Trudno jest wyjaśnić organom i obywatelom państwa członkowskiego objętego kontrolą, że Parlament uważa daną sytuację za stanowiącą wyraźne ryzyko poważnego naruszenia europejskich wartości zapisanych w Traktatach, jeśli nie zostanie podjęty wysiłek zorganizowania wizyty.

Opracowanie opinii przez inne komisje parlamentarne prowadzi do działań informacyjnych o szerszym zakresie wśród posłów do Parlamentu, ilustruje wspólną odpowiedzialność oraz gwarantuje bardziej pluralistyczny proces. Sprawozdawczyni pragnie zatem gorąco podziękować komisjom, które zapewniły wkład w sprawozdanie końcowe.

Każda przedstawiona uwaga opiera się na opiniach wydanych przez podmioty trzecie, często organy Rady Europy, Organizacji Narodów Zjednoczonych, OBWE, a od czasu do czasu na wyrokach sądów krajowych i międzynarodowych. Chociaż sprawozdawczyni wyraża podziękowanie za wkład tych instytucji, pokazuje to próżnię, jaka istnieje w UE w obszarze badania, analizy i publikacji informacji na temat stanu demokracji, praworządności i poszanowania praw podstawowych w państwach członkowskich. Sprawozdawczyni pragnie w związku z tym przyłączyć się do wezwania skierowanego przez Parlament do Komisji do pilnego ustanowienia unijnego mechanizmu dotyczącego demokracji, praworządności i praw podstawowych oraz do jego stosowania.

Struktury instytucjonalne nie odniosą jednak nigdy sukcesu w przypadku braku woli politycznej. Unia Europejska jest projektem opierającym się na wspólnych wartościach i solidarności. Europejska historia była pełna przemocy, a prawa jednostek często były poświęcane dla tak zwanego wyższego dobra. Mijają 73 lata od zakończenia II wojny światowej i 29 lat od upadku muru berlińskiego. Obydwa te doświadczenia zapisały się na stałe w naszej wspólnej pamięci.

To zrozumienie przeszłości stanowiło inspirację dla preambuły TUE: „Inspirujemy się kulturowym, religijnym i humanistycznym dziedzictwem Europy, z którego wynikają powszechne wartości, stanowiące nienaruszalne i niezbywalne prawa człowieka, jak również wolność, demokracja, równość oraz państwo prawne, przywołując historyczne znaczenie przezwyciężenia podziału kontynentu europejskiego oraz potrzebę ustanowienia trwałych podstaw budowy przyszłej Europy, potwierdzając swe przywiązanie do zasad wolności, demokracji, poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności oraz praworządności.”

Odpowiedzialni przywódcy uwzględniają to dziedzictwo i podejmują odpowiednie działania. Bliscy przyjaciele nie boją się wyznać sobie nieprzyjemnej prawdy.

Na podstawie zarysowanego powyżej procesu sprawozdawczyni dostrzega potrzebę zwrócenia się do Rady o zaproponowanie odpowiednich środków w celu przywrócenia demokracji włączającej, praworządności i poszanowania praw człowieka na Węgrzech.


ZAŁĄCZNIK: WYKAZ PODMIOTÓW LUB OSÓB, OD KTÓRYCH SPRAWOZDAWCZYNI OTRZYMAŁA INFORMACJE

Poniższy wykaz opracowano na zasadzie zupełnej dobrowolności, na wyłączną odpowiedzialność sprawozdawczyni. Przy sporządzaniu projektu sprawozdania sprawozdawczyni otrzymała informacje od następujących podmiotów lub osób:

Podmiot lub osoba

Amnesty International

ANKH

atlatszo.hu

A Varos Mindenkie

Center for Fundamental Rights

Uniwersytet Środkowoeuropejski

Civil Liberties Union for Europe

Rada Europy, Biuro Komisarza Praw Człowieka

Rada Europy, Sekretarz Generalny

Rada Europy, specjalny przedstawiciel Sekretarza Generalnego ds. migracji i uchodźców

Komisja Wenecka Rady Europy

Komitet Lanzarote Rady Europy

ELTE Law School

Komisja Europejska

Europejski Instytut Uniwersytecki, School of Transnational Governance

FIDH Międzynarodowa Federacja Praw Człowieka

Freedom House

Agencja Praw Podstawowych

Háttér Society

Ambasador Nadzwyczajny i Pełnomocny Węgier przy UE

Węgierski minister spraw zagranicznych

Węgierski sekretarz stanu ds. parlamentarnych

Węgierscy urzędnicy rządowi w strefie tranzytowej w Röszke

Węgierska Unia Wolności Obywatelskich

Węgierski Komitet Helsiński

Stowarzyszenie Idetartozunk

K-monitor

Menedek

Mertek Media Monitor

Uniwersytet Middlesex

MigSzol Migrant Solidarity Group of Hungary

MUOSZ National Association of Hungarian Journalists

Nepszabadsag

OLAF Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych

Open Society European Policy Institute

Political Capital Institute

Uniwersytet Princeton

Reporterzy bez Granic

Roma Initiatives Office w Open Society Institute

Program Roma Lightbringers

Sieć mediatorów romskich

Romskie centrum prasowe

Grupa RTL

Transparency International

Transvanilla Transgender Association

UNHCR

Uniwersytet w Peczu

444.hu


OPINIA MNIEJSZOŚCI

złożona zgodnie z art. 52a ust. 4 Regulaminu PE

Marek Jurek, Beata Gosiewska, Mylène Troszczynski, Auke Zijlstra, Barbara Kappel

Wniosek o uruchomienie art. 7 Traktatu przeciw Węgrom to działanie wprost zmierzające do dzielenia Unii Europejskiej i pogłębiania jej kryzysu. Różnice polityczne powinny być przedmiotem dialogu, a nie sankcji. Negowanie tej zasady jest działaniem przeciw współpracy naszych państw.

Przede wszystkim jednak wniosek ten nie ma uzasadnienia faktycznego. W wielu wypadkach atakuje wprost procedury demokratyczne, na przykład zmianę Konstytucji i konsultacje społeczne. Czyni Węgrom zarzut z powodu rozwiązywania problemów społecznych - takich jak integracja mniejszości romskiej - które występują w wielu krajach Europy, i z którymi Węgry radzą sobie lepiej niż inni.

Rezolucja zupełnie abstrahuje od zasadniczej przesłanki polityki władz węgierskich: konieczności przebudowy społecznej, usuwającej skutki prawie półwiekowej dominacji sowieckiej i totalitarnych rządów kolaboracyjnych. Rezolucja nie twierdzi, że zadanie to jest realizowane niewłaściwie lub przesadnie, ale w ogóle ignoruje konieczność jego realizacji. W tym sensie jest aktem lekceważenia wobec społeczeństwa węgierskiego i motywów jego demokratycznych decyzji.

U podstaw raportu jest bowiem założenie, że Węgry nie mają prawa do decyzji podejmowanych przez inne państwa Unii Europejskiej. To założenie wprost formułowano w trakcie prac nad raportem („nie będziemy porównywać ustaw węgierskich z ustawami w innych krajach europejskich”). Z tych wszystkich względów uważamy projekt Rezolucji, a szczególnie jego główny wniosek, za wybitnie szkodliwy.


OPINIA Komisji Kontroli Budżetowej (26.4.2018)

dla Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

w sprawie sytuacji na Węgrzech (w związku z rezolucją Parlamentu Europejskiego z dnia 17 maja 2017 r.)

(2017/2131(INL))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Ingeborg Gräßle

(Inicjatywa – art. 45 Regulaminu)

WSKAZÓWKI

Komisja Kontroli Budżetowej zwraca się do Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

–  uwzględniając art. 325 ust. 5 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając badanie zatytułowane „Intensywność konkurencji, ryzyko korupcji i zniekształcenia cen w zamówieniach publicznych – 2009–2016” sporządzone przez Ośrodek badania korupcji w Budapeszcie,

–  uwzględniając analizę wykorzystania i skutków unijnych funduszy na Węgrzech w okresie programowania 2007–2013, zleconą przez węgierską Kancelarię Premiera i sporządzoną przez KPMG Tanácsadó Ltd. i powiązanego podwykonawcę GKI Gazdaságkutató Corp.,

–  uwzględniając swoje rezolucje z dnia 17 maja 2017 r., 10 czerwca i 16 grudnia 2015 r. w sprawie sytuacji na Węgrzech(1), z dnia 3 lipca 2013 r. w sprawie sytuacji praw podstawowych: standardy i praktyka na Węgrzech(2), z dnia 16 lutego 2012 r. w sprawie ostatnich wydarzeń politycznych na Węgrzech(3),

–  uwzględniając wskaźnik postrzegania korupcji w latach 2006–2016 opublikowany przez Transparency International,

–  uwzględniając globalny indeks konkurencyjności 2017–2018 Światowego Forum Ekonomicznego,

A.  mając na uwadze, że fundusze unijne sięgają 1,9–4,4 % PKB Węgier i stanowią ponad połowę inwestycji publicznych;

B.  mając na uwadze, że w ramach Funduszu Spójności i funduszy strukturalnych w okresie 2007–2013 Węgry otrzymały 25,3 mld EUR, a na okres 2014–2020 otrzymały 25 mld EUR;

C.  mając na uwadze, że unijne płatności na rzecz Węgier w ramach funduszy polityki spójności (Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS)) w latach 2004–2017 wyniosły 30,15 mld EUR; mając na uwadze, że kwota korekty finansowej wynikającej z audytów unijnych wyniosła do tej pory ok. 940 mln EUR w przypadku EFRR, Funduszu Spójności i EFS, przy czym oczekuje się, że przekroczy ona 1 mld EUR;

D.  mając na uwadze, że wkład finansowy Unii na rzecz uczestników na Węgrzech wynosi 288,1 mln EUR w ramach siódmego programu ramowego i 174,9 mln EUR w ramach inicjatywy „Horyzont 2020”;

E.  mając na uwadze, że Węgry miały jeden z najwyższych poziomów absorpcji funduszy unijnych wśród państw członkowskich, które przystąpiły do Unii po 2004 r.;

F.  mając na uwadze, że PKB Węgier wzrósł o 16,1 % w latach 2004–2016, czyli nieznacznie powyżej średniej unijnej i znacznie poniżej stopy wzrostu innych państw z Grupy Wyszehradzkiej (Polski, Czech i Słowacji);

G.  mając na uwadze, że od 2008 r. Węgry utraciły 19 punktów we wskaźniku postrzegania korupcji, co czyni je jednym z państw członkowskich o najgorszych wynikach;

H.  mając na uwadze, że wskaźniki dobrego rządzenia na świecie za rok 2016 pozwalają odnotować regres Węgier w obszarach skuteczności rządów, praworządności i zwalczania korupcji;

I.  mając na uwadze, że w zaleceniu Rady z dnia 11 lipca 2017 r. w sprawie krajowego programu reform Węgier na 2017 r. zawierającym opinię Rady na temat przedstawionego przez Węgry programu konwergencji na 2017 r.(4) podkreślono konieczność zwiększenia przejrzystości finansów publicznych, wzmocnienia przejrzystości i konkurencji w obszarze zamówień publicznych przez wprowadzenie obszernego i skutecznego systemu e-zamówień, a także konieczność wzmocnienia ram antykorupcyjnych; mając na uwadze, że – jak stwierdzono w zaleceniach dla poszczególnych krajów – dokonano niewielkich postępów w zakresie zapewnienia przejrzystości finansów publicznych za sprawą przyjęcia ustawy o zamówieniach publicznych, przy czym istotne działania zostały opóźnione, szczególnie w dziedzinie e-zamówień, a tymczasem wskaźniki wskazują na utrzymujący się niezadowalający poziom konkurencji i przejrzystości w zamówieniach publicznych; mając na uwadze, że – jak stwierdzono w zaleceniach dla poszczególnych krajów – nie odnotowano żadnych postępów w zakresie usprawnienia ram antykorupcyjnych i że w krajowym programie antykorupcyjnym nie przewiduje się żadnych zmian, aby zwiększyć skuteczność programu w zakresie zapobiegania korupcji i stosowania odstraszających sankcji; mając na uwadze, że – jak stwierdzono w zaleceniach dla poszczególnych krajów – ściganie przypadków korupcji na wysokim szczeblu pozostaje wyjątkiem;

J.  mając na uwadze, że w latach 2013–2016 Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) przeprowadził 57 dochodzeń w odniesieniu do Węgier, co stanowi drugi najwyższy wynik w Unii; mając na uwadze, że 80 % dochodzeń zakończono zaleceniami sądowymi, finansowymi lub zarówno sądowymi, jak i finansowymi;

K.  mając na uwadze, że Węgry były państwem członkowskim o najwyższej kwocie korekty finansowej zastosowanej w 2016 r., wynoszącej ogółem 211 mln EUR;

L.  mając na uwadze, że wpływ finansowy dochodzeń OLAF-u w odniesieniu do Węgier w obszarach rolnictwa i funduszy strukturalnych na lata 2013–2016 wyniósł 4,16 %, co stanowi najwyższy odsetek w Unii;

M.  mając na uwadze, że ze źródeł publicznych pochodziło mniej niż 10 % informacji napływających do OLAF-u z Węgier w 2016 r.;

N.  mając na uwadze, że działania podjęte przez węgierskie organy sądowe w następstwie zaleceń OLAF-u na lata 2009–2016 dotyczyły jedynie 33 % wszystkich zaleceń OLAF-u;

O.  mając na uwadze, że indeks przejrzystości zamówień publicznych na Węgrzech w latach 2015–2016 pozostał znacznie poniżej poziomu z lat 2009–2010; mając na uwadze, że od 2011 r. przetargi finansowane przez Unię charakteryzowały się w każdym roku znacznie niższym indeksem przejrzystości niż przetargi niefinansowane przez Unię; mając na uwadze, że szczegółowa analiza wskazuje na znacznie niższy poziom przejrzystości w 2016 r. niż w roku 2015;

P.  mając na uwadze, że Prokuraturę Europejską (EPPO) utworzono w ramach zacieśnionej współpracy 21 państw członkowskich, lecz Węgry postanowiły nie uczestniczyć w jej utworzeniu;

Q.  mając na uwadze, że szacunki wskazują na bardzo wysoki poziom bezpośrednich strat społecznych na Węgrzech, osiągający 15-24 % łącznej wartości podpisanych umów w okresie 2009–2016, co stanowi co najmniej 6,7–10,6 mld EUR;

R.  mając na uwadze, że istotną rolę w promowaniu przejrzystości i rozliczalności rządów w odniesieniu do finansów rządowych i walki z korupcją powinien odgrywać dynamiczny sektor społeczeństwa obywatelskiego;

1.  uważa, że obecny poziom korupcji, brak przejrzystości i rozliczalności w obszarze finansów publicznych, a także wydatki niekwalifikowalne czy zawyżone ceny finansowanych projektów odbijają się na funduszach unijnych na Węgrzech; uważa, że może to stanowić naruszenie wartości, o których mowa w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), i uzasadnia wszczęcie procedury określonej w art. 7 ust. 1 TUE;

2.  przypomina o swoim zaleceniu z dnia 13 grudnia 2017 r. skierowanym do Rady i Komisji w następstwie dochodzenia w sprawie prania pieniędzy, unikania opodatkowania i uchylania się od opodatkowania, w którym zauważył, że Komisja powinna kontynuować monitorowanie działań antykorupcyjnych w ramach europejskiego semestru, wyraził pogląd, że walkę z korupcją mogą przyćmić inne kwestie gospodarcze i finansowe w tym procesie, i wezwał Komisję, by dawała przykład, wznawiając publikację sprawozdania o zwalczaniu korupcji i zobowiązując się do znacznie bardziej wiarygodnej i kompleksowej strategii walki z korupcją; zwraca uwagę, że walka z korupcją jest kwestią współpracy policyjnej i sądowej, obszaru polityki, w którym Parlament jest współprawodawcą i ma pełne uprawnienia kontrolne;

3.  przypomina o swojej rezolucji z dnia 25 października 2016 r. zawierającej zalecenia dla Komisji w kwestii utworzenia unijnego mechanizmu dotyczącego demokracji, praworządności i praw podstawowych, w której w szczególności zawarto wezwanie do ustanowienia corocznego sprawozdania UE na temat praw człowieka, praworządności i praw podstawowych z zaleceniami dla poszczególnych krajów, ze szczególnym uwzględnieniem korupcji;

4.  krytykuje niedociągnięcia w praktykach w obszarze zamówień publicznych na Węgrzech; zauważa z zaniepokojeniem, że odsetek zamówień poprzedzonych procedurami udzielania zamówień publicznych, które otrzymały tylko jedną ofertę, jest nadal bardzo wysoki i w 2016 r. wyniósł na Węgrzech 36 %, co stanowi drugi co do wielkości wynik w Unii, po Polsce i Chorwacji (45 %)(5); uważa, że wskazuje to na poważne ryzyko korupcji w obszarze zamówień publicznych na Węgrzech; uważa, że Komisja powinna wprowadzić skuteczne narzędzie monitorowania, aby zapobiegać stosowaniu praktyk sprzecznych z duchem dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2014/24/UE(6), a także zapewnić uzupełnienie przepisów w celu zaradzenia stwierdzonym dotychczas brakom; domaga się informacji o przedsiębiorstwach, które działają na Węgrzech jako jedyni oferenci; wzywa do przeprowadzenia dochodzenia w celu ustalenia, czy procedury przetargowe przygotowuje się z myślą o udzielaniu zamówień niektórym określonym przedsiębiorstwom; wzywa rząd węgierski do publikowania w swojej witrynie internetowej pełnej rocznej listy wszystkich wykonawców, którym udzielono zamówień o wartości przekraczającej 15 000 EUR, i do umieszczania na tej liście nazw i adresów wykonawców, wskazywania rodzaju i przedmiotu zamówienia, czasu trwania, wartości, procedury oraz właściwego organu;

5.  ubolewa, że skuteczność rządu na Węgrzech zmniejszyła się od 1996 r.(7) i że Węgry są jednym z państw członkowskich o najmniej skutecznych rządach w Unii; z niepokojem zauważa, że wszystkie węgierskie regiony są znacznie poniżej średniej unijnej pod względem jakości sprawowania rządów; zauważa, że niski wskaźnik jakości sprawowania rządów na Węgrzech(8) hamuje rozwój gospodarczy i zmniejsza wpływ inwestycji publicznych;

6.  zauważa, że wyniki węgierskich regionów w zakresie innowacji(9) są nadal jedynie umiarkowane; zauważa, że Węgry nie osiągnęły jeszcze celu strategii „Europa 2020”, aby zainwestować 3 % swojego PKB w badania i rozwój(10); zwraca się do Węgier o stymulowanie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia oraz inwestowanie unijnych funduszy w innowacje;

7.  zachęca Węgry do korzystania z funduszy unijnych w celu dalszej modernizacji gospodarki i zwiększenia wsparcia dla MŚP; zwraca uwagę, że na Węgrzech 30,24 % wkładu finansowego Unii w ramach inicjatywy „Horyzont 2020” przeznaczono dla uczestników MŚP, natomiast wskaźnik powodzenia dla wnioskujących MŚP wynosi 7,26 %, czyli mniej niż wskaźnik powodzenia dla MŚP w 28 państwach członkowskich UE; zauważa ponadto, że wskaźnik powodzenia wszystkich wniosków spadł z 20,3 % (7PR) do 10,8 % (inicjatywa „Horyzont 2020”), co w odniesieniu do inicjatywy „Horyzont 2020” plasuje Węgry na 26. miejscu;

8.  zwraca się do Komisji, by zachęcała państwa członkowskie do przystąpienia do Prokuratury Europejskiej (EPPO).

9.  podkreśla, że Węgry mają najwyższy w Unii odsetek zaleceń finansowych z OLAF-u w odniesieniu do funduszy strukturalnych i rolnictwa na lata 2013–2016; podkreśla, że łączne skutki finansowe spraw prowadzonych przez OLAF na Węgrzech ogółem są czterokrotnie wyższe niż w przypadku dochodzeń krajowych; wzywa Komisję i Węgry do podjęcia niezbędnych wysiłków w celu zwalczania nadużyć w odniesieniu do funduszy unijnych;

10.  ubolewa, że Komisja zawiesiła publikację sprawozdania o zwalczaniu korupcji; apeluje do Komisji, aby zmieniła swoją decyzję i regularnie publikowała takie sprawozdanie.

INFORMACJE O PRZYJĘCIU OPINIIW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

25.4.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

12

0

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Zigmantas Balčytis, Martina Dlabajová, Luke Ming Flanagan, Ingeborg Gräßle, Cătălin Sorin Ivan, Georgi Pirinski, Petri Sarvamaa, Marco Valli, Tomáš Zdechovský

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Richard Ashworth, Péter Niedermüller, Julia Pitera

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Andrea Bocskor, Tiemo Wölken

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

12

+

ALDE

Martina Dlabajová

GUE/NGL

Luke Ming Flanagan

PPE

Richard Ashworth, Ingeborg Gräßle, Julia Pitera, Petri Sarvamaa, Tomáš Zdechovský

S&D

Zigmantas Balčytis, Cătălin Sorin Ivan, Péter Niedermüller, Georgi Pirinski, Tiemo Wölken

0

-

 

 

2

0

EFDD

Marco Valli

PPE

Andrea Bocskor

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

(1)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0216, Dz.U. C 407 z 4.11.2016, s. 46 oraz Dz.U. C 399 z 24.11.2017, s. 127.

(2)

Dz.U. C 75 z 26.2.2016, s. 52.

(3)

Dz.U. C 249 z 30.8.2013, s. 27.

(4)

Dz.U. C 261 z 9.8.2017, s. 71.

(5)

„Public procurement – a study on administrative capacity in the EU” [Zamówienia publiczne – badanie dotyczące potencjału administracyjnego w UE], s. 101 i kolejne.

(6)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65-242).

(7)

Zob. „Siódmy raport na temat spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej”, rozdz. „Jakość sprawowania rządów jest w Europie bardzo zróżnicowana”, s. 137.

(8)

Zob. „Siódmy raport na temat spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej”, mapa 6 – Europejski wskaźnik jakości rządzenia, 2017.

(9)

Zob. „Siódmy raport na temat spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej”, mapa 5 – Wynik innowacyjności regionów, 2017.

(10)

Zob. „Siódmy raport na temat spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej”, mapa 6 – Europejski wskaźnik jakości rządzenia, 2017.


OPINIA Komisji Kultury i Edukacji (17.5.2018)

dla Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

w sprawie sytuacji na Węgrzech (w związku z rezolucją Parlamentu Europejskiego z dnia 17 maja 2017 r.)

(2017/2131(INL))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Petra Kammerevert

(Inicjatywa – art. 45 Regulaminu)

PROPOZYCJE

Komisja Kultury i Edukacji zwraca się do Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

Ustawa zmieniająca ustawę o krajowym szkolnictwie wyższym

1.  uznaje, iż wobec braku jednolitych unijnych norm lub modeli w tej dziedzinie, ustanowienie i dokonywanie okresowych przeglądów najbardziej odpowiednich ram prawnych mających zastosowanie do zagranicznych uniwersytetów na swoim terytorium oraz działania mające na celu poprawienie tych ram należą do państwa węgierskiego, co stwierdziła również Komisja Wenecka w swoich konkluzjach; podkreśla jednak, że zgodnie z art. 165 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) Unia przyczynia się do rozwoju edukacji o wysokiej jakości poprzez zachęcanie do współpracy między państwami członkowskimi oraz, jeśli jest to niezbędne, poprzez wspieranie i uzupełnianie ich działalności, w pełni szanując odpowiedzialność państw członkowskich za treść nauczania i organizację systemów edukacyjnych, jak również ich różnorodność kulturową i językową; podkreśla ponadto, że wdrażane przez rząd węgierski ustawy o szkolnictwie muszą być w pełni zgodne ze swobodami rynku wewnętrznego i prawami podstawowymi;

2.  zwraca uwagę, że w następstwie przyjęcia ustawy zmieniającej ustawę o krajowym szkolnictwie wyższym na Węgrzech Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy w kwietniu 2017 r. wystąpiło do Komisji Weneckiej z wnioskiem o wydanie opinii w tej sprawie oraz że Komisja Wenecka stwierdziła w swoich konkluzjach, iż zaostrzenie przepisów, w połączeniu z rygorystycznymi terminami i poważnymi skutkami prawnymi dla zagranicznych uniwersytetów, które od wielu lat mają swoje siedziby na Węgrzech i prowadzą w tym kraju legalną działalność, jest z punktu widzenia praworządności i poszanowania praw podstawowych wysoce problematyczne;

3.  przyznaje, że rząd Węgier spełnił niektóre postulaty zawarte w rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie sytuacji na Węgrzech, w szczególności postulaty dotyczące zawieszenia terminów określonych w ustawie zmieniającej ustawę o krajowym szkolnictwie wyższym oraz podjęcia rozmów z organem odpowiedzialnym w USA za Uniwersytet Środkowoeuropejski; ubolewa jednak, że porozumienie o współpracy między rządem Węgier a rządem kraju siedziby Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego, które jest gotowe od zeszłego roku, nadal nie zostało podpisane przez węgierskiego premiera; ubolewa ponadto, że rząd Węgier nie uchylił ustawy zmieniającej ustawę o krajowym szkolnictwie wyższym;

4.   zauważa ponadto, że zawieszenie terminów w perspektywie długoterminowej nie pozwoli zapewnić bezpieczeństwa planowania uniwersytetom, ich pracownikom dydaktycznym i studentom; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje wizytę władz węgierskich w stanie Nowy Jork w dniu 13 kwietnia 2018 r., która miała na celu rozwianie istniejących wątpliwości rządu Węgier co do Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego; ubolewa jednak, że wciąż nie podpisano i nie ratyfikowano porozumienia o współpracy między rządem Węgier a rządem kraju siedziby Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego, chociaż władze węgierskie zaznaczyły w trakcie wizyty, że Uniwersytet Środkowoeuropejski spełnia obecnie wymogi ustawy „Lex CEU”; wzywa w związku z tym rząd Węgier do odblokowania wynegocjowanego już ze stanem Nowy Jork porozumienia o współpracy z Uniwersytetem Środkowoeuropejskim i doprowadzenia do jego zawarcia, tak aby uniwersytet mógł prawidłowo funkcjonować;

5.  ubolewa, że spór prawny między Komisją a rządem Węgier dotyczący ustawy zmieniającej ustawę o krajowym szkolnictwie wyższym nie został dotychczas rozwiązany, co skłoniło Komisję do wniesienia skargi do Trybunału Sprawiedliwości UE; podkreśla, że Węgry mają prawo posiadać własne przepisy dotyczące szkolnictwa, jednak przepisy te nie mogą naruszać swobód rynku wewnętrznego, zwłaszcza swobody świadczenia usług i swobody przedsiębiorczości, a także prawa do wolności nauki i kształcenia oraz wolności prowadzenia działalności gospodarczej, zapisanych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej;

Segregacja dzieci romskich

6.  wyraża zaniepokojenie, że różnorodne formy codziennej dyskryminacji dzieci romskich w ogóle, a w szczególności ich segregacja w obszarze szkolnictwa, wciąż pozostają głęboko zakorzenionym i strukturalnym zjawiskiem na Węgrzech i w innych krajach europejskich, które przyczynia się do wykluczenia społecznego Romów oraz zmniejsza ich szanse na integrację w systemie szkolnictwa, na rynku pracy oraz z całością społeczeństwa; przypomina, że kwestia segregacji Romów była przedmiotem szeregu zaleceń Komisji, i w związku z tym wzywa rząd Węgier do stosowania się do tych zaleceń oraz wdrożenia skutecznych środków;

Polityka wobec mediów

7.  jest zdania, że Komisja, dokonując przeglądu ustawodawstwa z 2010 r. dotyczącego mediów, nie była wystarczająco dokładna i nie uwzględniła wartości określonych w art. 2 TFUE; przypomina, że w czerwcu 2015 r. Komisja Wenecka opublikowała opinię na temat ustawodawstwa w zakresie mediów na Węgrzech, w której stwierdziła, że zmiany wymaga w pierwszej kolejności kilka kwestii, jeżeli władze węgierskie pragną nie tylko poprawić sytuację w zakresie wolności mediów w kraju, ale także zmienić publiczne postrzeganie wolności mediów;

8.  uważa, że ustawa medialna z 2010 r., której przepisy dotyczące współwłasności są niewystarczające, spowodowała zakłócenia i nierównowagę na rynku mediów; podkreśla, że rynek węgierski stał się bardziej skoncentrowany, zniknęły liczne niezależne stacje lokalne, a segment radia społecznościowego – wcześniej dobrze prosperujący – stracił na popularności; uważa, że konieczne jest wzmocnienie przejrzystości w zakresie własności mediów, zwłaszcza jeżeli media te otrzymują środki publiczne;

9.  jest zdania, że rada ds. mediów (do której wszyscy członkowie, począwszy od 2010 r., mogą być delegowani jedynie przez partię rządzącą) aktywnie pomagała w restrukturyzacji rynku radiowego w celu zaspokojenia dominujących potrzeb politycznych; jest oburzony faktem, że rada ds. mediów nie zagwarantowała nawet minimalnego poziomu równowagi w mediach;

10.  podkreśla, że niektóre przedsiębiorstwa medialne są w nieproporcjonalnym stopniu faworyzowane w porównaniu z innymi, jeśli chodzi o państwowe wydatki na reklamę; zwraca uwagę, że wydatki państwowe były w 2017 r. wyższe niż kiedykolwiek wcześniej, a reklamy państwowe są zwykle przyznawane mediom lojalnym wobec rządu, które w przeważającej mierze są kontrolowane przez oligarchów;

11.  przypomina, że w maju 2017 r. parlament węgierski przyjął ustawę podnoszącą podatek od krajowej reklamy z 5,3 % do 7,5 %, co budzi obawy odnośnie do możliwej presji na pozostałe niezależne media w kraju; jest zaniepokojony tym, że reklama partii politycznych jest dozwolona w publicznych i prywatnych mediach jedynie wtedy, gdy jest bezpłatna, co wzbudza obawy dotyczące ograniczenia dostępu do informacji, ponieważ prywatne media mogą nie być skłonne do nadawania bezpłatnych reklam; uważa, że konieczne jest zapewnienie uczciwego i przejrzystego zawierania publicznych umów reklamowych ze wszystkimi mediami;

12.  podkreśla, że tzw. nadawca publiczny (MTVA), który obejmuje wszystkie publiczne stacje radiowe i telewizyjne, bezkrytycznie rozpowszechnia przekaz rządowy, a w szczególności ciągle relacjonuje prowadzoną przez rząd kampanię antyuchodźczą lub kampanię „Stop Soros”; podkreśla, że publiczna stacja telewizyjna M1 jako 24-godzinny kanał informacyjny oferuje więcej możliwości propagandy i nadawania komunikatów rządowych niż dawniej;

13.  zwraca uwagę, że nadawca publiczny nie spełnia wymogów przejrzystości, nie przedstawia publicznie dostępnych informacji umożliwiających śledzenie wydatków publicznych i w przeciwieństwie do wielu europejskich nadawców publicznych nie sporządza rocznego sprawozdania, ani też nie wiadomo, w jaki sposób definiuje obowiązki służby publicznej lub w jaki sposób je pełni;

14.   podkreśla, że wolność i pluralizm mediów są prawami podstawowymi zapisanymi w art. 11 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, które stanowią niezbędne podstawy demokratycznego społeczeństwa; dlatego wzywa rząd Węgier do zagwarantowania wolności i pluralizmu mediów jako podstawowej wartości Unii;

15.  w oparciu o niedawno opublikowany przez Economist Intelligence Unit wskaźnik demokracji w 2017 r. oraz światowy wskaźnik wolności prasy w 2018 r. opublikowany przez Reporterów bez Granic podkreśla, że w wyniku ingerencji i zaostrzonej kontroli państwa wolność i pluralizm mediów na Węgrzech były w ostatnich latach źródłem poważnych obaw; w związku z tym wyraża zaniepokojenie z powodu sprzedaży, a następnie zamknięcia dziennika „Népszabadság”, jednej z najstarszych i najbardziej prestiżowych gazet na Węgrzech;

16.  podkreśla, że dziennikarzom niezależnych mediów często poważnie utrudnia się wykonywanie pracy, mediom regularnie zabrania się wchodzenia do budynku parlamentu, a na terenie parlamentu wydzielono miejsca, w których dziennikarze mogą zadawać pytania politykom i przeprowadzać z nimi wywiad; 

17.  jest zaniepokojony, że po przejęciu ostatnich niezależnych węgierskich gazet regionalnych przez powiązanych z rządem oligarchów rząd węgierski rozszerzył niedawno swoją kontrolę nad mediami, natomiast koncentracja mediów na Węgrzech według Reporterów bez Granic osiągnęła bezprecedensowy i groteskowy poziom; uważa, że konieczne jest zwiększenie przejrzystości własności mediów, zwłaszcza jeżeli przedsiębiorca otrzymał zamówienia publiczne;

18.  ubolewa, że prorządowy serwis informacyjny 888.hu opublikował niedawno czarną listę dziennikarzy pracujących dla zagranicznych mediów i określił ich jako „zagranicznych propagandystów Sorosa”, co jest wyraźnie sprzeczne z zasadą wolności mediów;

Organizacje pozarządowe

19.   jest głęboko zaniepokojony ograniczaniem przestrzeni organizacji społeczeństwa obywatelskiego na Węgrzech; w związku z tym ubolewa z powodu podejmowanych przez rząd węgierski prób kontrolowania organizacji pozarządowych oraz ograniczania ich zdolności do prowadzenia legalnej działalności, zwłaszcza za pośrednictwem ustawy dotyczącej organizacji pozarządowych i ustawy „Stop Soros”;

20.   zwraca uwagę, że ustawa dotycząca organizacji pozarządowych finansowanych z zagranicy („Lex NGO”) nadmiernie ingeruje w prawa podstawowe zapisane w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności w prawo do wolności zrzeszania się, wprowadza nieuzasadnione i nieproporcjonalne ograniczenia w swobodnym przepływie kapitału oraz budzi obawy dotyczące poszanowania prawa do ochrony życia prywatnego i danych osobowych; podkreśla, że w tej sytuacji Komisja została zmuszona do wszczęcia postępowania w związku z „Lex NGO” przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej; głęboko ubolewa z powodu faktu, że pomimo postępowania toczącego się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego „Lex NGO” rząd Węgier wprowadził kolejną ustawę w lutym 2018 r., tzw. ustawę „Stop Soros”, która ma na celu dalsze ograniczenie prawa zrzeszania się i pracy organizacji pozarządowych; w związku z tym ubolewa, że rząd węgierski zamierza zmusić do zamknięcia wszystkie organizacje pozarządowe finansowane przez Sorosa i nałożyć na organizacje pozarządowe obowiązek posiadania zezwolenia państwa na działalność w dziedzinie migracji; jest głęboko zaniepokojony faktem, że proponowane ustawy mogą służyć w UE za wzór, który podważy cenną pracę organizacji społeczeństwa obywatelskiego walczących o poszanowanie praw człowieka, co stanowi zagrożenie, które niedawno podkreśliła Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej; ponadto zwraca uwagę na fakt, że partia rządząca zbudowała sieć powołanych przez rząd organizacji pozarządowych wspieranych z funduszy publicznych, których główna działalność polega na powtarzaniu komunikatów rządu i organizowaniu demonstracji po stronie rządu;

Zagadnienia ogólne

21.  uważa, że sytuacja w dziedzinie szkolnictwa wyższego, edukacji Romów, wolności i pluralizmu mediów oraz sytuacja organizacji pozarządowych na Węgrzech jednoznacznie grozi poważnym naruszeniem wartości, o których mowa w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE); w związku z tym wzywa Komisję, aby w dalszym ciągu stosowała wszelkie środki dostępne na mocy traktatów;

22.  uważa w związku z tym, że wszczęcie procedury przewidzianej w art. 7 TUE jest uzasadnione w celu obrony wspólnych wartości Unii i zagwarantowania praworządności;

23.  apeluje do Komisji, aby nadal ściśle monitorowała przebieg procesu legislacyjnego oraz zakres, w jakim dane wnioski naruszają prawo Unii, w tym prawa podstawowe, a także by jak najszybciej dokonała oceny i udostępniła ją publicznie;

24.  wzywa OBWE/ODIHR do zaangażowania się w działania w ramach misji obserwacji wyborów, podejmowane po zakończeniu wyborów parlamentarnych na Węgrzech, a także do uważnego monitorowania przypadków nadużywania wolności słowa i zasobów administracyjnych;

25.  apeluje do Komisji, aby zwiększyła finansowanie niezależnych projektów w dziedzinie wolności i pluralizmu mediów, takich jak między innymi monitor pluralizmu mediów, który rejestruje przypadki naruszania wolności mediów i wspiera zagrożonych dziennikarzy.

INFORMACJE O PRZYJĘCIU W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

16.5.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

13

4

8

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Isabella Adinolfi, Dominique Bilde, Andrea Bocskor, Nikolaos Chountis, Silvia Costa, Damian Drăghici, Jill Evans, María Teresa Giménez Barbat, Giorgos Grammatikakis, Petra Kammerevert, Svetoslav Hristov Malinov, Curzio Maltese, Luigi Morgano, John Procter, Michaela Šojdrová, Helga Trüpel, Sabine Verheyen, Julie Ward, Bogdan Brunon Wenta, Theodoros Zagorakis, Bogdan Andrzej Zdrojewski, Milan Zver, Krystyna Łybacka

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Algirdas Saudargas

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

António Marinho e Pinto

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

13

+

ALDE

María Teresa Giménez Barbat, António Marinho e Pinto

GUE/NGL

Nikolaos Chountis, Curzio Maltese

S&D

Silvia Costa, Damian Drăghici, Giorgos Grammatikakis, Petra Kammerevert, Krystyna Łybacka, Luigi Morgano, Julie Ward

Verts/ALE

Jill Evans, Helga Trüpel

4

-

ENF

Dominique Bilde

PPE

Andrea Bocskor, Michaela Šojdrová, Milan Zver

8

0

ECR

John Procter

EFDD

Isabella Adinolfi

PPE

Svetoslav Hristov Malinov, Algirdas Saudargas, Sabine Verheyen, Bogdan Brunon Wenta, Theodoros Zagorakis, Bogdan Andrzej Zdrojewski

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się


OPINIA Komisji Spraw Konstytucyjnych (26.3.2018)

dla Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

w sprawie sytuacji na Węgrzech (w związku z rezolucją Parlamentu Europejskiego z dnia 17 maja 2017 r.)

(2017/2131(INL))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Maite Pagazaurtundúa Ruiz

(Inicjatywa – art. 45 Regulaminu)

WSKAZÓWKI

Komisja Spraw Konstytucyjnych zwraca się do Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A.  mając na uwadze, że wartości leżące u podstaw Unii Europejskiej obejmują poszanowanie godności człowieka, wolności, demokracji, równości, praworządności i praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości (art. 2 TUE), oraz mając na uwadze, że wartości te są powszechne i wspólne dla państw członkowskich;

B.  mając na uwadze, że swobodny udział w pełni rozwiniętego społeczeństwa obywatelskiego jest kluczowym aspektem każdego demokratycznego procesu decyzyjnego;

C.  mając na uwadze, że przepisy Unii są wynikiem wspólnych decyzji, w podejmowaniu których uczestniczą wszystkie państwa członkowskie;

D.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 9 TUE i art. 20 TFUE obywatelem Unii jest każda osoba posiadająca obywatelstwo jednego z państw członkowskich; mając na uwadze, że obywatelstwo europejskie ma charakter dodatkowy w stosunku do obywatelstwa krajowego i nie zastępuje go;

E.  mając na uwadze, że komisja AFCO złożyła wizytę na Węgrzech w listopadzie 2016 r.;

1.  zdecydowanie podkreśla, że wszystkie państwa członkowskie podzielają wartości zapisane w art. 2 TUE, a także muszą stać na ich straży, gdyż stanowią one fundament Unii Europejskiej;

2.  przypomina, że treść art. 2 TUE odzwierciedla wiążące i dobrze ugruntowane zasady prawa międzynarodowego zatwierdzone przez wszystkie państwa członkowskie; podkreśla w związku z tym, że pełne poszanowanie, ochrona i propagowanie praworządności, demokracji i praw człowieka stanowią wspólną odpowiedzialność i zobowiązanie wynikające z prostego faktu przynależności do społeczności międzynarodowej;

3.  przypomina, że zgodnie z art. 49 TUE kraje kandydujące, aby stać się członkiem Unii, muszą wykazać, że spełniają kryteria kopenhaskie, a Komisja ma obowiązek domagać się ich pełnego przestrzegania; podkreśla, że od momentu przystąpienia do Unii państwa członkowskie są zobowiązane do poszanowania i zapewnienia przestrzegania zasady państwa prawa i jego elementów składowych oraz że unijna zasada wzajemnego zaufania nie zwalnia ich z obowiązku oceny przestrzegania prawa Unii przez inne państwa członkowskie, a zwłaszcza praw podstawowych uznanych w prawie Unii;

4.  przypomina, że wartości zapisane w art. 2 TUE są chronione przez procedurę ustanowioną w art. 7; uważa jednak, że Unia powinna zostać wyposażona w dodatkowe i bardziej ustrukturyzowane ramy monitorowania i oceny poszanowania i propagowania zasad określonych w art. 2 TUE;

5.  ponownie wzywa Komisję do pełnego wykorzystania fachowej wiedzy Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA) w monitorowaniu sytuacji w zakresie praw podstawowych w Unii poprzez zaproponowanie przeglądu rozporządzenia ustanawiającego Agencję Praw Podstawowych, aby przyznać jej szersze i bardziej niezależne uprawnienia i zapewnić większe zasoby kadrowe i finansowe;

6.  przypomina, że Komisja Wenecka wskazała, iż zasadnicze cechy państwa prawa to legalność, pewność prawa i zakaz arbitralności, dostęp do wymiaru sprawiedliwości, poszanowanie praw człowieka, niedyskryminacja i równość wobec prawa; podziela obawy wyrażane przez Komisję Wenecką w jej opiniach w sprawie ustawodawstwa węgierskiego od 2011 r., w tym w opiniach w sprawie ustawy zasadniczej i jej zmiany; ponownie podkreśla, że Komisja Wenecka stwierdziła w swojej opinii w sprawie czwartej i najnowszej zmiany ustawy zasadniczej Węgier z dnia 17 czerwca 2013 r., że podjęte środki stanowią zagrożenie dla sprawiedliwości konstytucyjnej i nadrzędności podstawowych zasad zawartych w tej ustawie; przypomina, że Węgry uznają Komisję Wenecką od momentu przystąpienia do Rady Europy w 1990 r.;

7.  zwraca uwagę, że Komisja Wenecka stwierdziła w swojej opinii w sprawie ustawy XXV z dnia 4 kwietnia 2017 r. dotyczącej zmiany ustawy o krajowym szkolnictwie wyższym (ustawa CCIV z 2011 r.), iż takie prawo wydaje się wysoce problematyczne z punktu widzenia zasad praworządności i praw podstawowych, a także gwarancji dla zagranicznych uczelni, które mają już siedziby na Węgrzech i od wielu lat prowadzą w tym kraju legalną działalność; ponadto przypomina, że Komisja Europejska podjęła decyzję o skierowaniu do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej sprawy przeciwko Węgrom, ponieważ węgierska ustawa o krajowym szkolnictwie wyższym zmieniona w dniu 4 kwietnia 2017 r. niewspółmiernie ogranicza uniwersytety z Unii i z państw trzecich w ich działalności, w związku z czym należy zapewnić jej zgodność z prawem Unii;

8.  ponownie wyraża głębokie zaniepokojenie w związku z ostatnimi wydarzeniami na Węgrzech, które zagrażają praworządności i przestrzeganiu zasad określonych w art. 2 TUE, w tym zasad dotyczących funkcjonowania systemu konstytucyjnego, niezależności wymiaru sprawiedliwości i innych instytucji oraz regularnego znoszenia mechanizmu kontroli i równowagi, a także wolności wypowiedzi, wolności prasy, wolności nauki, praw człowieka migrantów, osób ubiegających się o azyl oraz uchodźców, wolności zrzeszania się i zgromadzeń, prawa do równego traktowania, praw socjalnych, obrony organizacji społeczeństwa obywatelskiego, praw osób należących do mniejszości, w tym Romów, Żydów i osób LGBTI;

9.  zwraca uwagę, że samo pojęcie obywatelstwa oznacza wyraźną wolę polityczną zachowania równości między obywatelami; podkreśla, że wartości i zasady, na których opiera się Unia, definiują sferę, z którą może utożsamiać się każdy obywatel UE, niezależnie od politycznych lub kulturowych różnic związanych z tożsamością narodową; wyraża zaniepokojenie z powodu powszechnego wykorzystywania nacjonalistycznych idei bazujących na ekskluzywnej tożsamości węgierskich urzędników;

10.  odnotowuje, że Komisja Wenecka stwierdziła, iż ograniczenie roli Trybunału Konstytucyjnego na Węgrzech może nieść ze sobą ryzyko negatywnego wpływu na rozdział władzy, ochronę praw człowieka oraz praworządność; jest głęboko zaniepokojony ponownym wprowadzeniem na szczeblu konstytucyjnym przepisów, które powinny wchodzić w zakres prawa powszechnego i które zostały uznane już za niekonstytucyjne, a celem ich przyjęcia było uniknięcie przeglądu konstytucyjnego; zaleca dokonanie przeglądu funkcjonowania i uprawnień Krajowej Rady Sądownictwa w celu zapewnienia, aby mogła ona wypełniać swoją rolę węgierskiego niezależnego organu samorządu sędziowskiego i domaga się pełnego przywrócenia jurysdykcji Trybunału Konstytucyjnego;

11.  wyraża zaniepokojenie ograniczaniem przestrzeni organizacji społeczeństwa obywatelskiego, a także próbami kontrolowania organizacji pozarządowych oraz ograniczania ich zdolności do prowadzenia legalnej działalności, takimi jak przyjęcie pakietu legislacyjnego pod nazwą „Stop Soros”; przypomina, że Komisja Wenecka w swojej opinii w sprawie projektu ustawy o przejrzystości organizacji otrzymujących wsparcie z zagranicy (przyjętej w dniu 17 czerwca 2017 r.) stwierdziła, że takie prawo stanowiłoby nieproporcjonalną i niepotrzebną ingerencję w wolność zrzeszania się i wolność słowa, prawo do prywatności, a także zakaz dyskryminacji;

12.  wyraża głębokie ubolewanie w związku z antagonizującą i wprowadzającą w błąd retoryką stosowaną czasem przez węgierskie instytucje w odniesieniu do Unii Europejskiej oraz świadomym wyborem władz, aby ustanowić przepisy bezpośrednio naruszające wartości Unii; przypomina o celach określonych w art. 3 ust. 1 i 2 TUE, które Węgry zgodziły się wypełnić, kiedy przystępowały do Unii w 2004 r.; przypomina, że przystąpienie do Unii Europejskiej było dobrowolnym aktem bazującym na suwerenności narodowej i szerokim konsensusie całej węgierskiej sceny politycznej;

13.  podkreśla, że postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego ujawniło swoje ograniczenia w zakresie przeciwdziałania systematycznym naruszeniom wartości Unii ze względu na swój główny nacisk na kwestie techniczne, które umożliwiają rządom proponowanie formalnych środków odwoławczych przy zachowaniu przepisów naruszających obowiązujące prawa Unii; uważa, że w przypadku naruszenia zasady lojalnej współpracy zawartej w art. 4 TUE Komisja nie ma żadnych przeszkód prawnych uniemożliwiających wykorzystywanie postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego do identyfikowania tendencji prowadzących do naruszenia art. 2 TUE;

14.  uważa, że w przypadku stwierdzenia poważnego i utrzymującego się naruszenia praworządności przez dane państwo członkowskie Komisja powinna wykorzystać wszelkie dostępne jej narzędzia, w tym możliwość uruchomienia art. 7 TUE, aby bronić fundamentalnych wartości, na których opiera się Unia; przypomina, że w swojej rezolucji z dnia 25 października 2016 r. zawierającej zalecenia dla Komisji w kwestii utworzenia unijnego mechanizmu dotyczącego demokracji, praworządności i praw podstawowych(1) zwrócił się do Komisji o przedłożenie do września 2017 r. wniosku dotyczącego zawarcia Paktu UE na rzecz demokracji, praworządności i praw podstawowych; ubolewa, że wniosek ten nie został jeszcze przedłożony oraz podkreśla, że istnieje pilna potrzeba utworzenia skutecznego mechanizmu gwarantującego przestrzeganie podstawowych wartości Unii, ponieważ istnieje niespójność między wynikającymi z kryteriów kopenhaskich zobowiązaniami spoczywającymi na krajach kandydujących a stosowaniem tych kryteriów przez państwa członkowskie po ich przystąpieniu do Unii; podkreśla, że odpowiednia reakcja na naruszanie podstawowych wartości Unii wymaga połączenia odpowiednich instrumentów prawnych i woli politycznej;

15.  uważa, że aktualna sytuacja na Węgrzech stanowi wyraźne ryzyko poważnego naruszenia wartości, o których mowa w art. 2 TUE, i uzasadnia wszczęcie procedury określonej w art. 7 ust. 1 TUE;

INFORMACJE O PRZYJĘCIU OPINIIW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

21.3.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

15

4

5

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Gerolf Annemans, Michał Boni, Mercedes Bresso, Elmar Brok, Fabio Massimo Castaldo, Pascal Durand, Esteban González Pons, Danuta Maria Hübner, Alain Lamassoure, Jo Leinen, Morten Messerschmidt, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Markus Pieper, Paulo Rangel, Helmut Scholz, György Schöpflin, Pedro Silva Pereira, Barbara Spinelli, Claudia Țapardel, Kazimierz Michał Ujazdowski

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Max Andersson, Pervenche Berès, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Jérôme Lavrilleux, Cristian Dan Preda, Jasenko Selimovic, Rainer Wieland

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

15

+

ALDE

Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Jasenko Selimovic

EFDD

Fabio Massimo Castaldo

GUE/NGL

Helmut Scholz, Barbara Spinelli

PPE

Michał Boni, Danuta Maria Hübner

S&D

Pervenche Berès, Mercedes Bresso, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Jo Leinen, Pedro Silva Pereira, Claudia Țapardel

VERTS/ALE

Max Andersson, Pascal Durand

4

-

ECR

Morten Messerschmidt, Kazimierz Michał Ujazdowski

ENF

Gerolf Annemans

PPE

György Schöpflin

5

0

PPE

Elmar Brok, Esteban González Pons, Alain Lamassoure, Markus Pieper, Paulo Rangel

(1)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0409.


OPINIA Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (17.5.2018)

dla Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

w sprawie sytuacji na Węgrzech (w związku z rezolucją Parlamentu Europejskiego z dnia 17 maja 2017 r.)

(2017/2131(INL))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Maria Noichl

(Inicjatywa – art. 45 Regulaminu)

WSKAZÓWKI

Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia zwraca się do Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

–  uwzględniając sprawozdanie grupy roboczej ONZ ds. dyskryminacji kobiet w prawie i w praktyce(1) z dnia 27 maja 2016 r.,

–  uwzględniając uzasadnione opinie Komisji Europejskiej z dnia 27 kwietnia 2017 r. w odniesieniu do prawa Unii dotyczącego równego traktowania kobiet i mężczyzn w zakresie zatrudnienia i pracy (dyrektywa 2006/54/WE w sprawie równego traktowania) oraz dyrektywy macierzyńskiej (dyrektywa Rady 92/85/EWG),

A.  mając na uwadze, że art. 8 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) stanowi, że równość kobiet i mężczyzn jest jedną z podstawowych zasad Unii, która w związku z tym musi być również główną troską wszystkich państw członkowskich;

B.  mając na uwadze, że Unia Europejska opiera się na wartościach poszanowania państwa prawnego, jak również poszanowania praw człowieka, w tym równouprawnienia płci i praw osób należących do mniejszości, oraz mając na uwadze, że wartości te są powszechne i wspólne dla państw członkowskich (art. 2 TUE);

C.  mając na uwadze, że Węgry z wynikiem 50,8 pkt, tracąc od 2010 r. 1,6 pkt, zajmują przedostatnie miejsce w europejskim zestawieniu dotyczącym wskaźnika równości płci z 2017 r. opracowanym przez Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn;

D.  mając na uwadze, że istnieje uzasadnione oczekiwanie, by organizacje pozarządowe posiadały przejrzyste zaplecze finansowe;

E.  mając na uwadze, że Węgry zostały mocno skrytykowane przez liczne międzynarodowe organizacje praw człowieka ze względu na wrogie nastawienie w odniesieniu do praw człowieka oraz restrykcje nałożone na społeczeństwo obywatelskie, w tym organizacje praw kobiet; mając na uwadze, że restrykcyjne przepisy i strategie polityczne, o których mowa poniżej, w znaczący sposób zaszkodziły organizacjom działającym na rzecz praw kobiet, które zapewniają ofiarom przemocy uwarunkowanej płcią i przemocy domowej jedyne w swoim rodzaju usługi, narażając te organizacje na pozbawienie ich korzyści podatkowych i innych;

F.  mając na uwadze, że Węgry należą do czołówki państw, z których pochodzą ofiary handlu ludźmi na terenie Unii;

G.  mając na uwadze, że chociaż na Węgrzech istnieje solidny krajowy system opieki zdrowotnej oraz publiczny system ubezpieczenia zdrowotnego, pomimo zaleceń wielu organów traktatowych ONZ koszty nowoczesnej antykoncepcji są całkowicie wyłączone z węgierskiego systemu opieki zdrowotnej, który nie oferuje jakiegokolwiek zwrotu kosztów metod antykoncepcji, co stanowi przeszkodę dla nowoczesnego planowania rodziny; mając na uwadze, że Węgry to jedno z nielicznych państw członkowskich, w których do uzyskania wszelkich form antykoncepcji awaryjnej lub tabletki „dzień po” wymagana jest recepta, co jest niezgodne z zaleceniem Komisji z 2015 r., zgodnie z którym środki antykoncepcyjne powinny być dostępne bez recepty; mając na uwadze, że migrantki nieposiadające dokumentów nie mogą uzyskać dostępu do jakiejkolwiek opieki zdrowotnej, z wyjątkiem opieki medycznej w nagłych przypadkach, przez co nie mogą korzystać z jakiejkolwiek opieki przedporodowej; mając na uwadze, że pomimo obaw Komitetu ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet, który wezwał rząd do zapewnienia dostępu do bezpiecznej aborcji bez konieczności poddawania kobiet obowiązkowemu poradnictwu i zachowania nieuzasadnionego pod względem medycznym okresu oczekiwania, wymogi te są wciąż stosowane, a aborcja medyczna jest nadal niedostępna, co utrudnia i stygmatyzuje dostęp kobiet do takich usług opieki zdrowotnej;

H.  mając na uwadze, że zapisana w węgierskiej konstytucji definicja rodziny jako „relacji małżeńskiej oraz relacji partnerów z dziećmi” jest przestarzała i oparta na konserwatywnych przekonaniach; mając na uwadze zakaz zawierania małżeństw osób tej samej płci w tym kraju; mając na uwadze, że niemal 70 % respondentów badania ankietowego Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej dotyczącego osób LGBT przeprowadzonego w 2014 r. unika określonych lokali lub miejsc ze strachu przed nękaniem lub napaścią ze względu na swój status osoby LGBTI;

I.  mając na uwadze, że spośród 47 członków Rady Europy dotychczas 30 ratyfikowało konwencję stambulską, a kolejnych 15 członków, w tym Węgry, podpisało konwencję, lecz wciąż nie dokonało jej ratyfikacji; mając na uwadze, że od lutego 2017 r. na Węgrzech nie poczyniono postępów w procesie ratyfikacji konwencji; mając na uwadze, że mimo ustanowienia w 2013 r. przepisów penalizujących przemoc domową ich wdrożenie jest problematyczne, a definicja przemocy domowej nie obejmuje przemocy seksualnej; mając na uwadze, że Węgry nie posiadają ponadto kompleksowej strategii ani planu działania w zakresie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet; mając na uwadze, że najnowsze badanie przeprowadzone przez Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej dowodzi powszechnego stosowania przemocy ze względu na płeć: według danych pozyskanych w 2015 r. przez Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn 27,7 % kobiet na Węgrzech doświadczyło przemocy fizycznej, seksualnej lub obu form tej przemocy jednocześnie od 15 roku życia, co najmniej 50 kobiet ginie każdego roku z ręki krewnego lub partnera, a setki tysięcy kobiet regularnie pada ofiarami nadużyć w rodzinie; mając na uwadze, że według organizacji praw kobiet w 95 % przypadków przemocy sprawcą jest mężczyzna, a ofiarą kobieta lub dziewczynka; mając na uwadze, że wiele kobiet niechętnie zgłasza przypadki nadużyć w obliczu atmosfery wrogości panującej w komisariatach i sądach; mając na uwadze, że funkcjonariusze organów ścigania i pracownicy wymiaru sprawiedliwości są w dużej mierze nieskuteczni w ściganiu i karaniu sprawców nadużyć, co dodatkowo zniechęca ofiary przemocy do zgłaszania takich przypadków i pogłębia brak zaufania do władz; mając na uwadze kulturę obwiniania ofiary panującą zarówno wśród władz, jak i w kręgach społecznych;

J.  mając na uwadze, że w uwagach końcowych Komitetu ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet z 2013 r. wezwano Węgry m.in. do tego, by dokonały przeglądu polityki dotyczącej rodziny i równouprawnienia płci w celu zapewnienia, aby ta pierwsza nie ograniczała kobietom możliwości pełnego korzystania z prawa do niedyskryminacji i równości, by zagwarantowały ofiarom nakładających się form dyskryminacji odpowiednie środki odwoławcze oraz by systematycznie dokonywały ocen wpływu obecnych i proponowanych przepisów w aspekcie płci, aby zapewnić, że wprowadzenie nowych ram ustawodawczych nie będzie stanowić kroku wstecz; mając na uwadze, że zalecenia te nie zostały dotychczas odpowiednio wdrożone przez żaden rząd; mając na uwadze, że nie opracowano żadnego planu wdrożenia tych zaleceń;

K.  mając na uwadze, że szkodliwe stereotypy dotyczące płci i domniemania dotyczące roli kobiety w społeczeństwie są powszechne w węgierskim społeczeństwie, włączając w to dyskryminację na tle płci; mając na uwadze, że rząd Węgier stosuje regresywne podejście do aspektów płci i promuje „uwzględnianie aspektu rodziny” – zamiast uwzględniania aspektu płci – w kontekście pożądanego wzrostu demograficznego, a także błędnie interpretuje i wykorzystuje pojęcia „płci społeczno-kulturowej” i „równouprawnienia płci”;

L.  mając na uwadze istotny wzrost stopy zatrudnienia kobiet na Węgrzech w odniesieniu do poziomu z 2010 r.;

1.  zwraca uwagę na wysiłki podejmowane w ostatnich latach mające na celu zapewnienie łatwiejszego godzenia życia zawodowego z prywatnym; przypomina przedstawiony przez Komisję w kwietniu 2017 r. wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów(2) i zachęca rząd Węgier do przyczynienia się do jego szybkiego przyjęcia;

2.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w latach 2010–2016 liczba dostępnych miejsc w przedszkolach zwiększyła się o około 23 %, a w 2017 r. Węgry wprowadziły nowy, bardziej elastyczny system opieki przedszkolnej, lepiej dostosowany do lokalnych warunków i pomagający kobietom w powrocie na rynek pracy;

3.  ubolewa jednak, że Węgry wciąż nie osiągnęły unijnych celów z Barcelony, i wzywa węgierski rząd do nadania im priorytetu oraz dostosowania swojej polityki rodzinnej do członków społeczeństwa znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji;

4.  ubolewa, że dokonano nowej interpretacji polityki na rzecz równości płci oraz zawężenia jej do polityki rodzinnej; ponownie zwraca uwagę na krajową strategię na rzecz promowania równości społecznej kobiet i mężczyzn (cele na lata 2010–2021), której Węgry jeszcze nie wdrożyły; zauważa, że błędna interpretacja pojęcia płci społeczno-kulturowej zdominowała dyskurs publiczny na Węgrzech i potępia taką celowo wprowadzającą w błąd interpretację pojęć płci społeczno-kulturowej i równouprawnienia płci; podkreśla, że celem polityki równości płci we wszystkich obszarach społecznych musi być zapewnienie, by nikt nie był dyskryminowany ze względu na płeć, by bronione były prawa każdego obywatela oraz zagwarantowany był oparty na zasadzie równości udział kobiet i mężczyzn na wszystkich poziomach życia społecznego; wzywa w związku z tym, by powrócić do koncepcji uwzględniania aspektu płci jako narzędzia do analizy i kształtowania polityki oraz wdrożyć krajową strategię obejmującą te cele we wszystkich obszarach; wzywa rząd Węgier do bezzwłocznego wdrożenia wydanych w 2013 r. zaleceń Komitetu ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet oraz do opracowania i zaktualizowania krajowej strategii na rzecz promowania równości społecznej kobiet i mężczyzn, której realizacja utkwiła w martwym punkcie, lub do zastąpienia jej nową strategią na rzecz równouprawnienia płci z zapewnieniem konkretnych terminów realizacji i odpowiedzialnych podmiotów, a także mechanizmów finansowania i monitorowania w celu jej skutecznego wdrożenia, prowadząc jednocześnie konsultacje z organizacjami działającymi w dziedzinie praw kobiet na wszystkich etapach tego procesu;

5.  wyraża ubolewanie z powodu wąskiej definicji rodziny dyskryminującej konkubentów i związki osób tej samej płci; przypomina Węgrom o zakazie dyskryminacji na tle orientacji seksualnej;

6.  podkreśla znaczenie wzmocnienia pozycji kobiet, w szczególności w odniesieniu do ich praw politycznych, ekonomicznych i społecznych, jako warunku wstępnego dla osiągnięcia środowiska umożliwiającego rozkwit rodzin;

7.  wyraża ubolewanie z powodu bardzo niskiej liczby kobiet uczestniczących w podejmowaniu decyzji politycznych oraz że dotychczas kobiety stanowiły jedynie 10 % posłów do węgierskiego parlamentu, co stanowi najniższy odsetek wśród wszystkich państw UE, a w rządzie tego kraju nie ma ani jednej kobiety na stanowisku ministra; podkreśla, że dla prawidłowego funkcjonowania demokracji konieczne jest równe uczestnictwo kobiet w podejmowaniu decyzji politycznych; przypomina o zaleceniach Komitetu ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet i OBWE dotyczących wdrożenia ustanowionych prawnie parytetów w ramach wyborów krajowych; podkreśla, że partie polityczne powinny świecić przykładem, jeśli chodzi o równość szans i równowagę płci, i powinny wprowadzić skuteczne środki prawne, aby zwiększyć udział kobiet w życiu politycznym i procesie decyzyjnym; wskazuje, że lepsza równowaga między życiem zawodowym i rodzinnym oraz wspólna odpowiedzialność rodzicielska stanowią istotne kroki w kierunku zwiększenia reprezentacji kobiet w procesie podejmowania decyzji politycznych na wszystkich szczeblach;

8.  zauważa, że obecna stopa zatrudnienia kobiet wynosi 61,2 %, a największa poprawa sytuacji w zakresie zatrudnienia kobiet widoczna jest w grupie kobiet wychowujących dzieci w wieku poniżej 6 lat ze względu na pozytywne środki wprowadzone przez rząd Węgier od 2010 r. mające na celu pomoc rodzinom i kobietom z dziećmi, m.in. dodatek na rzecz opieki nad dziećmi oraz nowy system opieki nad dziećmi w ciągu dnia;

9.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że od 2010 r. rząd Węgier przyjął wiele środków socjalnych, środków w dziedzinie włączenia społecznego, polityki rodzinnej, polityki zdrowotnej i edukacji, skierowanych m.in. do społeczności romskiej, takich jak program zdrowia matki i dziecka przeznaczony dla społeczności romskiej, szkolenie romskich opiekunów zdrowotnych, szkolenie romskich pracowników służby zdrowia oraz programy na rzecz wczesnego rozwoju dziecka; zachęca węgierski rząd do dalszego wdrażania tych polityk i środków oraz do jak najszybszego przedstawienia dowodów dotyczących ich wpływu na kobiety romskie;

10.  wyraża zaniepokojenie wobec kurczącej się przestrzeni przewidzianej dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz prób kontroli organizacji pozarządowych poprzez ograniczanie ich zdolności do prowadzenia legalnej działalności; niepokoi się wpływem węgierskiej ustawy o przejrzystości organizacji otrzymujących zagraniczne fundusze na organizacje społeczeństwa obywatelskiego, które otrzymują fundusze z UE, EOG i państw trzecich, a także wprowadzeniem tzw. pakietu legislacyjnego „Stop Soros”; podkreśla, że takie działania mają negatywny wpływ na funkcjonowanie organizacji pozarządowych, w tym wielu organizacji działających na rzecz praw kobiet, osób LGBTI, osób niepełnosprawnych, mniejszości etnicznych i religijnych, migrantów, uchodźców, osób ubiegających się o azyl oraz innych grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, co ma zasadnicze znaczenie dla ochrony podstawowych praw człowieka oraz funkcjonowania i postępu społecznego, ponieważ organizacje te świadczą usługi, zwiększają świadomość społeczną i zawodową oraz budują zdolności, jak również zabiegają o zmiany prawne i polityczne na rzecz zwiększenia równouprawnienia płci i przyczyniają się do takich zmian; z zaniepokojeniem zwraca uwagę na nastrój społeczny wynikający z polityki ostatnich lat oraz potępia nieufność i wrogość, z którymi wiele obrończyń praw kobiet i kobiet ze środowisk naukowych musi się zmagać ze względu na swoje zaangażowanie; wzywa rząd Węgier do promowania i zwiększania demokracji oraz praw człowieka, jak również do zniesienia przepisów stygmatyzujących organizacje wykorzystujące środki finansowe pochodzące ze źródeł zagranicznych; zachęca rząd, aby zamiast tego wykorzystał wiedzę fachową i doświadczenia organizacji działających na rzecz praw kobiet przy planowaniu i wdrażaniu środków ustawodawczych i politycznych w dziedzinie równouprawnienia płci i praw kobiet, a także do właściwego wykorzystania istniejących forów konsultacyjnych dotyczących tej kwestii;

11.  proponuje ustanowienie Europejskiego Funduszu na rzecz Demokracji w celu wzmocnienia wsparcia dla społeczeństwa obywatelskiego i organizacji pozarządowych działających na rzecz demokracji i praw człowieka, który byłby zarządzany przez Komisję z myślą o wzmocnieniu podmiotów społeczeństwa obywatelskiego, takich jak organizacje działające na rzecz praw dziewcząt i kobiet;

12.  ubolewa, że sytuacja na Węgrzech doprowadziła do poważnego pogorszenia zasad praworządności w ciągu kilku ostatnich lat, i wskazuje, że bez praworządności żadne prawa nie mogą być dostatecznie zagwarantowane w sposób niedyskryminacyjny w odniesieniu do kobiet, w tym kobiet należących do mniejszości, takich jak społeczność romska, migranci czy kobiety LBT;

13.  jest zaniepokojony wrogą atmosferą wobec migrantów i uchodźców na Węgrzech; potępia mowę nienawiści ze strony urzędników państwowych i przedstawicieli rządu; wzywa rząd Węgier do zapewnienia wzmocnienia praw człowieka w odniesieniu do migrantów i uchodźców;

14.  przypomina, że przemoc wobec kobiet na Węgrzech, podobnie jak we wszystkich pozostałych państwach członkowskich, stanowi trwałe strukturalne naruszanie praw człowieka; wzywa rząd Węgier do jak najszybszego ratyfikowania konwencji stambulskiej bez ograniczeń oraz do zobowiązania się do włączenia postanowień konwencji do przepisów krajowych jako istotnego kroku w kierunku zmiany kulturowej normy przemocy domowej oraz ochrony kobiet i dziewcząt będących ofiarami przemocy; potępia fakt, że przemoc domowa na Węgrzech jest traktowana jako przestępstwo dopiero po dwóch incydentach; apeluje o kontynuację finansowania instytucji udzielających informacji, porad i pomocy, tak aby można było zapewnić kobietom skuteczną ochronę i bezpieczeństwo; wzywa Komisję do kontynuowania dialogu z rządem Węgier we współpracy z Radą Europy oraz do rozwiania wątpliwości tego kraju, w szczególności wyjaśnienia mylących interpretacji konwencji stambulskiej w zakresie definicji przemocy ze względu na płeć oraz definicji płci społeczno-kulturowej zawartych w art. 3 lit. c) i d), co uniemożliwia obecnie kompleksowe podejście do konwencji, zgodnie z uwagami ogólnymi Komisarza Praw Człowieka Rady Europy;

15.  wzywa rząd Węgier do zmiany kodeksu karnego tak, aby definicja przemocy domowej obejmowała wszelkie akty przemocy fizycznej, w tym uszkodzenie ciała, obrażenia ciała lub napaść, przemoc na tle seksualnym, uporczywe nękanie i napastowanie, wzbudzanie strachu związanego z nieuchronnym uszkodzeniem ciała, obrażenia ciała lub napaść, a także przymusową kontrolę, w tym przemoc psychologiczną i ekonomiczną stanowiącą element wzorca dominacji przez zastraszanie, izolowanie, poniżanie i pozbawianie środków, a także napaść fizyczną; apeluje ponadto do rządu Węgier o zmianę ustawy w sprawie zakazu zbliżania się, by rozszerzyć zakres ofiar przemocy domowej tak, aby uwzględnić i chronić wszystkie jej ofiary, w tym osoby niezamieszkujące ze sprawcą nadużyć i nieposiadające z nim potomstwa lub osoby nieuznawane za krewnych (np. partnerów), a także aby rozszerzyć okres zakazu kontaktu na tak długo, jak będzie to konieczne; wzywa także węgierski rząd do zmiany przepisów proceduralnych, aby zapewnić uznanie przemocy domowej za przestępstwo podlegające ściganiu z oskarżenia publicznego oraz karze;

16.  zdecydowanie zaleca szkolenie funkcjonariuszy organów ścigania oraz pracowników wymiaru sprawiedliwości w zakresie standardów najlepszych praktyk podczas reagowania na przypadki przemocy domowej, we współpracy z organizacjami wspierającymi ofiary oraz zgodnie z międzynarodowymi normami w dziedzinie praw człowieka; zdecydowanie zaleca także zapewnienie odpowiednich szkoleń, zwrócenie należytej uwagi na rolę pracowników służby zdrowia w zakresie zapobiegania przemocy w rodzinie i reagowania na takie przypadki, a także zwiększenie potencjału personelu opieki zdrowotnej w tym zakresie;

17.  uznaje wysiłki podjęte w dziedzinie przepisów dotyczących zwalczania handlu ludźmi i zachęca rząd do kontynuowania i udoskonalenia gromadzenia danych, usprawnienia usług świadczonych na rzecz ofiar handlu ludźmi oraz rozwiązania problemu popytu poprzez penalizację nabywania usług od ofiar handlu ludźmi, w tym usług seksualnych;

18.  podkreśla znaczenie prawa kobiet do samostanowienia i, w tym kontekście, przestrzegania ich praw seksualnych i reprodukcyjnych, w tym w odniesieniu do dostępu do szybkiej opieki aborcyjnej przez zapewnienie łatwo dostępnej antykoncepcji awaryjnej, oraz przestrzegania praw pacjentów do bezpiecznych, wolnych od przemocy i skoncentrowanych na kobietach porodów; wzywa rząd Węgier do zapewnienia dostępu do przystępnych pod względem kosztów metod antykoncepcyjnych przez pełne lub częściowe pokrycie kosztów nowoczesnych metod antykoncepcji w ramach publicznego systemu ubezpieczenia zdrowotnego oraz do zwiększenia dostępu do antykoncepcji awaryjnej przez zniesienie wymogu posiadania recepty; wzywa rząd Węgier do zniesienia barier w zakresie dostępu do bezpiecznych usług w dziedzinie aborcji, w tym niedostępności aborcji medycznej, tendencyjnego poradnictwa i wymogów w zakresie obowiązkowego okresu oczekiwania;

19.  zdecydowanie potępia w tym kontekście złe traktowanie i dyskryminację przedstawicieli mniejszości, zwłaszcza kobiet romskich, w dziedzinach takich jak dostęp do opieki zdrowotnej; zwraca uwagę na ujawnione przypadki przymusowej sterylizacji, które stanowią niemożliwe do zaakceptowania naruszenie praw człowieka w stosunku do poddanych temu zabiegowi kobiet; potępia szczególnie dotkliwe ograniczenia dla migrantek nieposiadających dokumentów, które są pozbawione wszelkiego dostępu do opieki zdrowotnej innej niż opieka medyczna w nagłych przypadkach;

20.  docenia, że w ramach programów uruchomionych w celu wspierania edukacji i zatrudnienia kobiet romskich oferowane będą szkolenia opiekunów społecznych, pielęgniarek oraz pracowników opieki społecznej w instytucjach opieki społecznej, opieki nad dziećmi, ochrony dzieci oraz w instytucjach edukacyjnych oraz że organizacje i fundacje kościelne i państwowe będą otrzymywać wsparcie na rzecz zatrudnienia kobiet romskich; wzywa rząd Węgier do przekazania informacji i danych liczbowych na temat konkretnego wpływu tych programów;

21.  z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie Prezydenckiej Komisji na rzecz Karier Naukowych Kobiet w ramach Węgierskiej Akademii Nauk, której celem jest zwiększenie odsetka kobiet wśród profesorów i doktorów Węgierskiej Akademii Nauk oraz zwiększenie zainteresowania dziewcząt kształceniem w dziedzinie nauk przyrodniczych;

22.  potępia ataki wymierzone w bezpłatne nauczanie i badania naukowe, w szczególności badania dotyczące problematyki płci, które mają na celu analizę stosunków władzy, dyskryminacji i proporcji płci w społeczeństwie oraz znalezienia rozwiązania kwestii nierówności i które stały się celem kampanii oczerniających; wzywa do pełnego przywrócenia i zabezpieczenia podstawowej demokratycznej zasady swobody edukacyjnej;

23.  podkreśla znaczenie wychowania i kształcenia wolnego od uprzedzeń i stereotypów; apeluje o uwzględnienie tej kwestii przy obecnym opracowywaniu nowego krajowego programu nauczania, aby zagwarantować przyszłe kształcenie bez stereotypizacji i dyskredytowania dziewcząt i kobiet, lecz także chłopców i mężczyzn;

24.  wyraża zaniepokojenie coraz bardziej rozpowszechnionym w polityce ostatnich lat oraz w związanej z nią retoryce i symbolice wizerunkiem kobiety w społeczeństwie, który redukuje ją do roli matki i darzy ją szacunkiem tylko w tej roli; zwraca uwagę na fakt, że zmniejsza to możliwości rozwoju i decydowania zarówno w przypadku kobiet, jak i mężczyzn oraz ogranicza prawa kobiet;

25.  podkreśla, że prawa kobiet i równouprawnienie są kluczowymi elementami wspólnych, podstawowych wartości europejskich; ubolewa nad postępującym odchodzeniem Węgier od tych wartości i idącą z tym w parze izolacją kraju;

26.  uważa, że aktualna sytuacja na Węgrzech stanowi wyraźne ryzyko poważnego naruszenia wartości, o których mowa w art. 2 TUE, i uzasadnia wszczęcie procedury określonej w art. 7 ust. 1 TUE.

INFORMACJE O PRZYJĘCIU OPINIIW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

15.5.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

18

5

3

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Beatriz Becerra Basterrechea, Malin Björk, Vilija Blinkevičiūtė, Anna Maria Corazza Bildt, Iratxe García Pérez, Arne Gericke, Anna Hedh, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Florent Marcellesi, Angelika Mlinar, Krisztina Morvai, Maria Noichl, Marijana Petir, Pina Picierno, Elissavet Vozemberg-Vrionidi, Anna Záborská, Maria Gabriela Zoană

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Mylène Troszczynski, Julie Ward

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

José Blanco López, Benedek Jávor, Merja Kyllönen, Ulrike Müller, Julia Reda, Barbara Spinelli

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

18

+

ALDE

Beatriz Becerra Basterrechea, Angelika Mlinar, Ulrike Müller

GUE/NGL

Malin Björk, Merja Kyllönen, Barbara Spinelli

PPE

Anna Maria Corazza Bildt

S&D

José Blanco López, Vilija Blinkevičiūtė, Iratxe García Pérez, Anna Hedh, Maria Noichl, Pina Picierno, Julie Ward, Maria Gabriela Zoană

VERTS/ALE

Benedek Jávor, Florent Marcellesi, Julia Reda

5

-

ECR

Arne Gericke

ENF

Mylène Troszczynski

NI

Krisztina Morvai

PPE

Marijana Petir, Anna Záborská

3

0

PPE

Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Elissavet Vozemberg-Vrionidi

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  in favour

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

(1)

http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=20027&LangID=E

(2)

COM(2017)0253.


INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Data przyjęcia

25.6.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

37

19

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Asim Ademov, Jan Philipp Albrecht, Gerard Batten, Malin Björk, Michał Boni, Daniel Dalton, Frank Engel, Kinga Gál, Ana Gomes, Brice Hortefeux, Sophia in ‘t Veld, Dietmar Köster, Cécile Kashetu Kyenge, Roberta Metsola, Claude Moraes, Judith Sargentini, Birgit Sippel, Sergei Stanishev, Marie-Christine Vergiat, Udo Voigt, Josef Weidenholzer, Kristina Winberg, Tomáš Zdechovský, Auke Zijlstra

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Carlos Coelho, Gérard Deprez, Maria Grapini, Lívia Járóka, Marek Jurek, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Jean Lambert, Jeroen Lenaers, Andrejs Mamikins, Angelika Mlinar, Christine Revault d’Allonnes Bonnefoy, Barbara Spinelli, Jaromír Štětina, Axel Voss

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

John Stuart Agnew, Goffredo Maria Bettini, Andrea Bocskor, Norbert Erdős, Beata Gosiewska, György Hölvényi, Agnes Jongerius, Barbara Kappel, Arndt Kohn, Ádám Kósa, Julia Pitera, Evelyn Regner, Dominique Riquet, Bart Staes, Lola Sánchez Caldentey, Mylène Troszczynski, Lieve Wierinck, Marco Zullo


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

37

+

ALDE

Gérard Deprez, Sophia in 't Veld, Angelika Mlinar, Dominique Riquet, Lieve Wierinck

EFDD

Marco Zullo

GUE/NGL

Malin Björk, Lola Sánchez Caldentey, Barbara Spinelli, Marie-Christine Vergiat

PPE

Michał Boni, Carlos Coelho, Frank Engel, Jeroen Lenaers, Roberta Metsola, Julia Pitera, Jaromír Štětina, Axel Voss

S&D

Goffredo Maria Bettini, Ana Gomes, Maria Grapini, Agnes Jongerius, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Arndt Kohn, Dietmar Köster, Cécile Kashetu Kyenge, Andrejs Mamikins, Claude Moraes, Evelyn Regner, Christine Revault d'Allonnes Bonnefoy, Birgit Sippel, Sergei Stanishev, Josef Weidenholzer

VERTS/ALE

Jan Philipp Albrecht, Jean Lambert, Judith Sargentini, Bart Staes

19

-

ECR

Daniel Dalton, Beata Gosiewska, Marek Jurek

EFDD

John Stuart Agnew, Gerard Batten, Kristina Winberg

ENF

Barbara Kappel, Mylène Troszczynski, Auke Zijlstra

NI

Udo Voigt

PPE

Asim Ademov, Andrea Bocskor, Norbert Erdős, Kinga Gál, György Hölvényi, Brice Hortefeux, Lívia Járóka, Ádám Kósa, Tomáš Zdechovský

0

0

 

 

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

Ostatnia aktualizacja: 31 sierpnia 2018Informacja prawna