Procedura : 2018/2054(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0266/2018

Teksty złożone :

A8-0266/2018

Debaty :

PV 10/09/2018 - 29
CRE 10/09/2018 - 29

Głosowanie :

PV 11/09/2018 - 6.10
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2018)0327

SPRAWOZDANIE     
PDF 681kWORD 75k
18.7.2018
PE 620.924v02-00 A8-0266/2018

w sprawie zwiększania wzrostu gospodarczego i spójności w regionach przygranicznych UE

(2018/2054(INI))

Komisja Rozwoju Regionalnego

Sprawozdawca: Krzysztof Hetman

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 OPINIA Komisji Kultury i Edukacji
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie zwiększania wzrostu gospodarczego i spójności w regionach przygranicznych UE

(2018/2054(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz art. 4, 162, art. 174–178 i art. 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006(1),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1299/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących wsparcia z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna”(2),

–  uwzględniając rozporządzenie (WE) 1082/2006 w sprawie europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT)(3),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/24/UE z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej(4),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 września 2017 r. pt. „Zwiększanie wzrostu gospodarczego i spójności w regionach przygranicznych UE” (COM(2017)0534),

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 20 września 2017 r., który towarzyszy komunikatowi Komisji pt. „Zwiększanie wzrostu gospodarczego i spójności w regionach przygranicznych UE” (COM(2017)0307),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 marca 2018 r. w sprawie słabiej rozwiniętych regionów UE(5),

  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 kwietnia 2018 r. w sprawie wzmacniania spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w Unii Europejskiej: 7. sprawozdanie Komisji Europejskiej(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 czerwca 2017 r. w sprawie elementów składowych polityki spójności UE na okres po roku 2020(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 czerwca 2017 r. w sprawie zwiększenia zaangażowania partnerów i widoczności wyników europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych(8),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 maja 2017 r. w sprawie właściwej kombinacji funduszy na rzecz regionów Europy: zapewnienie równowagi między instrumentami finansowymi a dotacjami w ramach polityki spójności UE(9),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie inwestycji na rzecz zatrudnienia i wzrostu gospodarczego – maksymalizowanie wkładu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych: ocena sprawozdania na mocy art. 16 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów(10),

  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 8 lutego 2017 r. zatytułowaną „Brakujące połączenia transportowe w regionach przygranicznych”(11),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 września 2016 r. w sprawie polityki spójności i strategii dotyczących badań naukowych i innowacji na rzecz inteligentnej specjalizacji (RIS3)(12),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 września 2016 r. w sprawie Europejskiej współpracy terytorialnej – najlepsze praktyki i działania innowacyjne(13),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 maja 2016 r. w sprawie nowych narzędzi rozwoju terytorialnego w polityce spójności na lata 2014–2020: zintegrowane inwestycje terytorialne (ZIT) i rozwój lokalny kierowany przez społeczność (RLKS)(14),

–  uwzględniając konkluzje i zalecenia grupy wysokiego szczebla monitorującej uproszczenie dla beneficjentów europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju Regionalnego oraz opinię Komisji Kultury i Edukacji (A8-0266/2018),

A.  mając na uwadze, że liczba wewnętrznych granic lądowych i wewnętrznych regionów przygranicznych UE i jej najbliższych sąsiadów w ramach Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) wynosi 40 oraz że regiony te stanowią 40% terytorium Unii, mieszka w nich prawie 30% ludności UE, a jednocześnie składają się one na niemal jedną trzecią unijnego PKB;

B.  mając na uwadze, że regiony przygraniczne – w szczególności te o mniejszej gęstości zaludnienia – mają przeważnie gorsze warunki, jeśli chodzi o rozwój społeczny i gospodarczy, i na ogół osiągają gorsze wyniki gospodarcze niż inne regiony w państwach członkowskich, a ich potencjał gospodarczy nie jest w pełni wykorzystywany;

C.  mając na uwadze, że także bariery fizyczne lub geograficzne przyczyniają się do ograniczenia spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej między regionami przygranicznymi z UE i spoza niej, zwłaszcza w przypadku regionów górskich;

D.  mając na uwadze, że mimo już podjętych wysiłków nadal istnieją przeszkody – głównie administracyjne, językowe i prawne – które hamują wzrost, rozwój gospodarczy i społeczny oraz spójność w regionach przygranicznych i między nimi;

E.  mając na uwadze, że zgodnie z szacunkami Komisji z 2017 r. usunięcie jedynie 20% istniejących przeszkód w regionach przygranicznych dałoby wzrost ich PKB o 2%, czyli o około 91 mld EUR, co przekładałoby się na utworzenie około miliona nowych miejsc pracy; mając na uwadze, że powszechnie uznano, iż współpraca terytorialna, w tym współpraca transgraniczna, daje rzeczywistą i widoczną wartość dodaną, w szczególności obywatelom UE mieszkającym na terenach położonych przy granicach wewnętrznych;

F.  mając na uwadze, że całkowita liczba studentów oraz pracowników transgranicznych aktywnych zawodowo w innym państwie UE wynosi około 2 mln, przy czym liczba pracowników wynosi 1,3 mln, co stanowi 0,6 % wszystkich pracowników w UE-28;

G.  mając na uwadze, że w obecnych wieloletnich ramach finansowych (WRF) 95 % funduszy transeuropejskich sieci transportowych (TEN-T) i instrument „Łącząc Europę” (CEF) przeznacza się na korytarze sieci bazowej TEN-T, natomiast niewielkie projekty dotyczące sieci kompleksowej i połączeń z siecią TEN-T, pomimo że mają istotne znaczenie dla rozwiązania konkretnych problemów oraz dla rozwoju transgranicznych kontaktów i powiązań gospodarczych, często w ogóle nie kwalifikują się do współfinansowania lub finansowania krajowego;

H.  mając na uwadze, że Komisja zamierza również przedstawić swoje stanowisko w sprawie regionów położonych nad wewnętrznymi granicami morskimi;

I.  mając na uwadze, że na stanowisko Komisji zasługuje również wiele wyzwań, przed którymi stoją regiony UE położone przy granicach zewnętrznych, w tym regiony najbardziej oddalone, obszary wiejskie, obszary podlegające przemianom przemysłowym i regiony Unii, które borykają się z oddaleniem, wyspiarskim charakterem lub innymi poważnymi i trwałymi niekorzystnymi warunkami przyrodniczymi lub demograficznymi, zgodnie z art. 174 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE);

1.  z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji pt. „Zwiększanie wzrostu gospodarczego i spójności w regionach przygranicznych UE”, który dzięki dwuletnim badaniom i dialogowi daje cenny wgląd w wyzwania i przeszkody stojące przed wewnętrznymi regionami przygranicznymi UE; w związku z tym podkreśla znaczenie stosowania i nagłaśniania sprawdzonych rozwiązań i sukcesów, tak jak ma to miejsce w przypadku komunikatu Komisji, oraz wzywa do podjęcia dalszych działań w oparciu o podobną analizę dotyczącą regionów położonych przy granicach zewnętrznych UE;

Nastawienie na utrzymujące się przeszkody

2.  zwraca uwagę, że dostęp do usług publicznych, skoordynowany z ich rozwojem, ma kluczowe znaczenie dla 150 milionów obywateli mieszkających na obszarach położonych nad granicami wewnętrznymi i jest często utrudniony przez liczne bariery prawne i administracyjne, w tym językowe; w związku z tym wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zmaksymalizowały wysiłki i nasiliły współpracę na rzecz usunięcia tych barier, a także by wspierały i ustanowiły administrację elektroniczną, zwłaszcza w odniesieniu do usług zdrowotnych, transportu, budowy kluczowej infrastruktury fizycznej, edukacji, kultury, sportu, komunikacji, mobilności siły roboczej, środowiska, a także regulacji prawnych, handlu transgranicznego i rozwoju przedsiębiorstw;

3.  podkreśla, że problemy i wyzwania, z jakimi borykają się regiony przygraniczne, są do pewnego stopnia wspólne, ale także różnią się w zależności od regionu czy państwa członkowskiego i od szczególnych cech prawnych, administracyjnych, gospodarczych i geograficznych danego regionu, co sprawia, że konieczne jest indywidualne podejście do każdego regionu; przyznaje, że regiony transgraniczne mają na ogół wspólny potencjał rozwojowy; zachęca do stosowania zindywidualizowanych, zintegrowanych i ukierunkowanych na konkretne obszary podejść, takich jak rozwój lokalny kierowany przez społeczność;

4.  podkreśla, że zróżnicowane ramy prawne i instytucjonalne państw członkowskich mogą prowadzić do niepewności prawa w regionach przygranicznych, co prowadzi do wydłużenia czasu potrzebnego na realizację projektów i zwiększa ich koszty, a także stanowi dodatkową przeszkodę dla obywateli, instytucji i przedsiębiorstw w regionach przygranicznych, często utrudniającą dobre inicjatywy; podkreśla zatem, że w stosunkach między państwami członkowskimi lub przynajmniej na szczeblu regionów przygranicznych pożądana jest większa komplementarność, lepsza koordynacja i komunikacja, interoperacyjność i wola usuwania barier;

5.  uznaje szczególną sytuację pracowników transgranicznych, których najpoważniej dotykają wyzwania stojące przed regionami przygranicznymi, w tym w szczególności uznawanie dyplomów i innych kwalifikacji uzyskanych w wyniku szkoleń z myślą o przekwalifikowaniu, opieka zdrowotna, transport i dostęp do informacji o wolnych miejscach pracy, zabezpieczenie społeczne i systemy podatkowe; w związku z tym wzywa państwa członkowskie, by wzmożyły wysiłki w celu przezwyciężenia tych przeszkód oraz zapewnienia władzom regionalnym i lokalnym w regionach przygranicznych większych uprawnień, funduszy i dostatecznej elastyczności w celu zbliżenia sąsiednich krajowych systemów prawnych i administracyjnych, żeby poprawić jakość życia pracowników transgranicznych; w związku z tym podkreśla znaczenie upowszechniania i wykorzystywania najlepszych praktyk w całej UE; podkreśla, że problemy te są jeszcze bardziej skomplikowane w przypadku pracowników transgranicznych, którzy udają się do pracy w państwach spoza UE lub z nich przybywają;

6.  wskazuje na wyzwania związane z działalnością gospodarczą prowadzoną w regionach przygranicznych, w szczególności w odniesieniu do przyjęcia i wdrożenia prawa pracy i prawa handlowego, opodatkowania, zamówień publicznych lub systemów zabezpieczenia społecznego; wzywa państwa członkowskie i regiony, by lepiej dostosowały lub zharmonizowały odpowiednie przepisy w świetle wyzwań, jakie stwarzają obszary przygraniczne, by wspierały komplementarność oraz osiągnęły konwergencję ram regulacyjnych, tak aby umożliwić większą spójność prawną i elastyczność we wdrażaniu przepisów krajowych, a także by usprawniły rozpowszechnianie informacji o kwestiach transgranicznych, np. poprzez tworzenie punktów kompleksowej obsługi, w celu umożliwienia pracownikom i przedsiębiorstwom wypełniania ich zobowiązań, a także korzystania w pełnym zakresie z praw, jak wymaga tego system ustawodawczy państwa członkowskiego, w którym świadczą oni usługi; apeluje o lepsze wykorzystanie istniejących rozwiązań i zapewnienie finansowania dla istniejących struktur współpracy;

7.  wyraża rozczarowanie faktem, że komunikat Komisji nie zawiera konkretnej oceny małych i średnich przedsiębiorstw ani nie przewiduje dodatkowego wsparcia, którego można by takim przedsiębiorstwom udzielić; uważa, że MŚP stoją w obliczu szczególnych wyzwań, jeśli chodzi o interakcje transgraniczne, które obejmują między innymi kwestie związane z językiem, zdolności administracyjne, różnice kulturowe i rozbieżności prawne; podkreśla, że należy koniecznie sprostać temu wyzwaniu, ponieważ MŚP zatrudniają 67% pracowników z unijnych pozafinansowych sektorów biznesowych i generują 57% wartości dodanej(15);

8.  zwraca uwagę, że w regionach przygranicznych, w szczególności tych o mniejszej gęstości zaludnienia, usługi transportowe – zwłaszcza usługi transgranicznego transportu publicznego – są wciąż niewystarczająco rozwinięte i skoordynowane, częściowo ze względu na brakujące lub nieużywane połączenia, co utrudnia mobilność transgraniczną i zmniejsza perspektywy rozwoju gospodarczego; podkreśla ponadto, że złożone rozwiązania regulacyjne i administracyjne również szczególnie niekorzystnie wpływają na transgraniczną infrastrukturę transportową; podkreśla aktualny potencjał rozwoju zrównoważonych środków transportu, przede wszystkim bazujących na transporcie publicznym, i w związku z tym oczekuje na wyniki przygotowywanego przez Komisję badania na temat brakujących połączeń kolejowych na wewnętrznych granicach UE; podkreśla, że wszelkie tego rodzaju badania lub przyszłe zalecenia powinny opierać się m.in. na informacjach i doświadczeniach władz lokalnych, regionalnych i krajowych, a także uwzględniać ewentualne propozycje współpracy transgranicznej tam, gdzie taka współpraca już istnieje, aby polepszyć połączenia transgraniczne, oraz apeluje w związku z tym do transgranicznych organów regionalnych o zaproponowanie rozwiązań uzupełniających istniejące luki w sieciach transportu; przypomina, że niektóre istniejące elementy infrastruktury kolejowej przestają być użytkowane ze względu na brak wsparcia; podkreśla korzyści, jakie mogą płynąć z dalszego rozwoju dróg wodnych dla gospodarki lokalnej i regionalnej; domaga się, aby jedna linia instrumentu „Łącząc Europę”, wyposażona w odpowiedni budżet, była przeznaczona na realizację brakujących ogniw infrastruktury zrównoważonego transportu w regionach przygranicznych; podkreśla konieczność rozwiązania kwestii wąskich gardeł w transporcie, które utrudniają działalność gospodarczą, taką jak transport, turystyka i podróże;

9.  zauważa, że atrakcyjność obszarów przygranicznych z punktu widzenia życia oraz inwestycji w dużym stopniu zależy od jakości życia, dostępności usług publicznych i komercyjnych dla obywateli i przedsiębiorstw, a także jakości transportu; warunki te można spełnić i utrzymywać jedynie w ścisłej współpracy władz krajowych, regionalnych i lokalnych oraz przedsiębiorstw po obu stronach granicy;

10.  ubolewa, że zróżnicowane i złożone procedury uzyskiwania wcześniejszej zgody na korzystanie z usług opieki zdrowotnej oraz stosowane metody dotyczące płatności i zwrotów kosztów, obciążenia administracyjne dla pacjentów korzystających z konsultacji transgranicznych ze specjalistami, niezgodności w zakresie wykorzystywania technologii i wymiany danych pacjentów, a także brak ujednoliconych dostępnych informacji nie tylko ograniczają dostęp do służby zdrowia obywatelom po obu stronach granicy, a tym samym utrudniają pełne korzystanie z opieki zdrowotnej, lecz również utrudniają służbom ratowniczym podejmowanie interwencji transgranicznych;

11.  podkreśla rolę, jaką regiony przygraniczne UE mogą odegrać dla środowiska i jego ochrony, ponieważ zanieczyszczenie środowiska i klęski żywiołowe często mają charakter transgraniczny; w związku z tym wspiera realizację transgranicznych projektów dotyczących ochrony środowiska dla zewnętrznych regionów przygranicznych UE, ponieważ regiony te często stają w obliczu wyzwań związanych z ochroną środowiska, wynikających z różnych norm środowiskowych i regulacji prawnych w państwach sąsiadujących z Unią Europejską; wzywa również do lepszej współpracy w zakresie wewnętrznej gospodarki wodnej i do koordynacji tej gospodarki, aby uniknąć katastrof naturalnych, takich jak powodzie;

12.  zwraca się do Komisji o pilne zajęcie się problemami spowodowanymi istnieniem barier fizycznych i geograficznych między regionami przygranicznymi;

Zwiększenie współpracy i wzajemnego zaufania

13.  uważa, że wzajemne zaufanie, wola polityczna i elastyczne podejście zainteresowanych stron na wielu szczeblach – od lokalnego po krajowy, w tym na szczeblu społeczeństwa obywatelskiego – mają zasadnicze znaczenie dla przezwyciężenia ww. utrzymujących się przeszkód; uważa, że wartość polityki spójności dla regionów przygranicznych opiera się na celu, jakim jest tworzenie miejsc pracy i pobudzanie wzrostu gospodarczego, przy czym działania te muszą być inicjowane na szczeblu Unii, państwa członkowskiego oraz na szczeblu regionalnym i lokalnym; wzywa zatem do lepszej koordynacji i dialogu, skuteczniejszej wymiany informacji i dalszej wymiany najlepszych praktyk między organami, zwłaszcza na szczeblu lokalnym i regionalnym; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by nasiliły taką współpracę i zapewniły finansowanie struktur współpracy, żeby zapewnić odpowiednią autonomię funkcjonalną i finansową odpowiednich władz lokalnych i regionalnych;

14.  podkreśla znaczenie edukacji i kultury, a w szczególności możliwości zwiększenia wysiłków na rzecz promowania wielojęzyczności i dialogu międzykulturowego w regionach przygranicznych; podkreśla potencjał, jaki w tych staraniach mają szkoły i lokalne masmedia, oraz zachęca państwa członkowskie, regiony i gminy położone przy granicach wewnętrznych, by do swoich programów nauczania wprowadzały nauczanie języków krajów sąsiadujących od poziomu przedszkolnego; podkreśla ponadto znaczenie propagowania podejścia wielojęzycznego na wszystkich szczeblach administracyjnych;

15.  apeluje do państw członkowskich o ułatwianie i wspieranie wzajemnego uznawania i lepszego rozumienia uzyskanych w sąsiadujących regionach świadectw, dyplomów oraz kwalifikacji szkoleniowych i zawodowych; zachęca w związku z tym do włączenia konkretnych umiejętności do programu nauczania w celu zwiększenia szans na zatrudnienie transgraniczne, w tym do potwierdzania i uznawania umiejętności;

16.  zachęca do podejmowania rozmaitych środków służących zwalczaniu wszelkich form dyskryminacji w regionach przygranicznych i przełamywaniu barier w znajdowaniu zatrudnienia i integrowaniu się ze społeczeństwem przez osoby szczególnie narażone; popiera w związku z tym propagowanie i rozwój przedsiębiorstw społecznych w regionach przygranicznych jako źródła nowych miejsc pracy, w szczególności dla grup szczególnie narażonych, takich jak młodzi bezrobotni i osoby niepełnosprawne;

17.  z zadowoleniem przyjmuje plan działania na rzecz administracji elektronicznej na lata 2016–2020(16) jako narzędzie służące stworzeniu skutecznej i sprzyjającej włączeniu społecznemu administracji publicznej oraz uznaje szczególną wartość tego planu dla środków upraszczających w regionach przygranicznych; zauważa, że interoperacyjność istniejących systemów administracji elektronicznej jest niezbędna na szczeblu administracji krajowej, regionalnej i lokalnej; jest jednak zaniepokojony niejednolitym wdrażaniem planu w niektórych państwach członkowskich; wyraża również zaniepokojenie często niewystarczającym stopniem interoperacyjności systemów elektronicznych różnych organów i niskim poziomem usług internetowych dostępnych dla przedsiębiorców zagranicznych, którzy rozpoczynają działalność gospodarczą w innym kraju; w związku z tym wzywa państwa członkowskie, by podjęły środki, w tym zastosowały narzędzia językowe, mające na celu ułatwienie dostępu do ich usług cyfrowych potencjalnym użytkownikom z sąsiednich obszarów, a także wzywa organy z regionów transgranicznych do tworzenia elektronicznych portali poświęconych rozwojowi przedsiębiorczości na szczeblu transgranicznym; wzywa państwa członkowskie oraz władze regionalne i lokalne, by nasiliły działania w zakresie projektów w dziedzinie administracji elektronicznej, które będą pozytywnie wpływały na życie i pracę obywateli mieszkających w regionach przygranicznych;

18.  zauważa, że niektóre regiony położone na granicach wewnętrznych i zewnętrznych stoją w obliczu poważnych wyzwań związanych z migracją, które to wyzwania często wykraczają poza możliwości regionów przygranicznych, oraz zachęca do odpowiedniego korzystania z programów Interreg, jak również do wymiany dobrych praktyk między władzami lokalnymi i regionalnymi na obszarach przygranicznych w ramach integracji uchodźców objętych ochroną międzynarodową; podkreśla, że konieczne są wsparcie i koordynacja na szczeblu europejskim, a także że rządy krajowe powinny wspierać władze lokalne i regionalne w podejmowaniu tych wyzwań;

19.  wzywa Komisję do przedstawienia spostrzeżeń na temat radzenia sobie z wyzwaniami, które stoją przed regionami położonymi nad wewnętrznymi granicami morskimi i nad granicami zewnętrznymi; wzywa do udzielenia dodatkowego wsparcia dla transgranicznych projektów realizowanych przez regiony położone nad zewnętrznymi granicami UE we współpracy z regionami przygranicznymi krajów sąsiadujących, w szczególności z regionami tych państw trzecich, które są zaangażowane w proces integracji z UE; przypomina w związku z tym, że cechy wszystkich regionów przygranicznych i stojące przed nimi wyzwania są do pewnego stopnia wspólne, a jednocześnie wymagają podejścia zróżnicowanego, dostosowanego do indywidualnych potrzeb; apeluje o zwrócenie szczególnej uwagi na regiony najbardziej oddalone jako regiony położone nad granicami zewnętrznymi Unii oraz o przyznanie im odpowiedniego wsparcia;

20.  podkreśla, że w przyszłej polityce spójności należy odpowiednio uwzględnić i udzielić wsparcia regionom UE najbardziej dotkniętym konsekwencjami wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej, zwłaszcza tym, które z powodu brexitu znajdą się na granicach (morskich lub lądowych) UE;

21.  wzywa państwa członkowskie, by poprawiły komplementarność usług opieki zdrowotnej w regionach przygranicznych oraz zapewniły rzeczywistą współpracę w dziedzinie transgranicznego świadczenia usług w zakresie ratownictwa, takich jak opieka zdrowotna, policja i straż pożarna, dla zapewnienia poszanowania praw pacjentów zgodnie z dyrektywą w sprawie transgranicznej opieki zdrowotnej, jak również dla zwiększenia dostępności i jakości usług; wzywa państwa członkowskie, regiony i gminy do zawierania dwustronnych lub wielostronnych umów ramowych w sprawie współpracy transgranicznej w dziedzinie opieki zdrowotnej i w związku z tym zwraca uwagę na zorganizowane strefy transgranicznej opieki zdrowotnej (tzw. ZOAST), w których mieszkańcy sześciu obszarów granicznych mogą korzystać z opieki zdrowotnej w wyznaczonych placówkach opieki zdrowotnej po obu stronach granicy bez żadnych barier administracyjnych lub finansowych i które to strefy stały się punktem odniesienia dla współpracy transgranicznej w dziedzinie opieki zdrowotnej w całej Europie.

22.  wzywa Komisję do zbadania możliwości zacieśnienia współpracy i usunięcia barier w rozwoju regionalnym na granicach zewnętrznych z sąsiednimi regionami, w szczególności z regionami państw przygotowujących się do przystąpienia do UE;

23.  podkreśla znaczenie małych i transgranicznych projektów w zbliżaniu ludzi i tworzeniu w ten sposób nowych możliwości dla rozwoju lokalnego;

24.  podkreśla, że ważne jest wyciąganie wniosków z przykładów sukcesu niektórych regionów przygranicznych i dalsze wykorzystywanie potencjału tych sukcesów;

25.  podkreśla znaczenie sportu jako narzędzia ułatwiającego integrację społeczności zamieszkujących regiony przygraniczne oraz wzywa państwa członkowskie i Komisję Europejską do przeznaczenia w ramach programów współpracy terytorialnej odpowiednich zasobów finansowych z myślą o finansowaniu lokalnej infrastruktury sportowej;

Wykorzystanie narzędzi UE do zapewnienia lepszej spójności

26.  podkreśla bardzo istotną i pozytywną rolę programów z zakresu Europejskiej współpracy terytorialnej (EWT), zwłaszcza programów współpracy transgranicznej, w rozwoju gospodarczym i społecznym oraz w spójności regionów przygranicznych, w tym regionów położonych nad granicami morskimi i zewnętrznymi; z zadowoleniem przyjmuje, że we wniosku dotyczącym wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 Komisja zachowała Europejską współpracę terytorialną jako ważny cel, który powinien odgrywać wyraźniejszą rolę w polityce spójności po 2020 r.; wzywa do znacznego zwiększenia jej budżetu, zwłaszcza w odniesieniu do komponentu transgranicznego; podkreśla widoczną europejską wartość dodaną EWT i apeluje do Rady o przyjęcie zaproponowanych w związku z tym środków; podkreśla jednocześnie potrzebę uproszczenia programów, zapewnienia większej spójności Europejskiej współpracy terytorialnej z ogólnymi celami UE oraz zagwarantowania elastyczności programów, aby lepiej sprostać wyzwaniom na poziomie lokalnym i regionalnym, jak również zmniejszyć obciążenia administracyjne dla beneficjentów i sprzyjać dalszym inwestycjom w zrównoważone projekty infrastrukturalne za pośrednictwem programów współpracy transgranicznej; wzywa władze w regionach przygranicznych do intensywniejszego korzystania ze wsparcia zapewnianego w ramach tych programów;

27.  wzywa Komisję do regularnego przedstawienia Parlamentowi Europejskiemu sprawozdania zawierającego wykaz przeszkód, które zlikwidowano w ramach współpracy transgranicznej; zachęca Komisję, by szerzej wykorzystywała istniejące innowacyjne narzędzia, które przyczyniają się do ciągłej modernizacji i pogłębiania współpracy transgranicznej, takie jak Punkt Koordynacyjny ds. Transgranicznych, wzmocniony system SOLVIT oraz jednolity portal cyfrowy, których celem jest zapewnianie fachowej wiedzy i doradztwa w regionalnych sprawach transgranicznych, a także by nadal rozwijała nowe narzędzia tego rodzaju; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia, w miarę możliwości, domyślnej cyfryzacji administracji publicznej, aby zapewnić obywatelom i przedsiębiorstwom w regionach przygranicznych kompleksowe cyfrowe usługi publiczne;

28.  podkreśla znaczenie zbierania przez Komisję informacji na temat kontaktów transgranicznych na potrzeby lepszego i bardziej świadomego procesu podejmowania decyzji we współpracy z państwami członkowskimi, regionami i gminami, a także podkreśla znaczenie wspierania i finansowania projektów pilotażowych, programów, badań, analiz i badań terytorialnych;

29.  wzywa do lepszego wykorzystania potencjału strategii makroregionalnych UE w podejmowaniu wyzwań, jakie stoją przed regionami przygranicznymi;

30.  uważa, że polityka spójności powinna w większym stopniu koncentrować się na inwestowaniu w gospodarkę regionów przygranicznych poprzez skuteczne łączenie inwestycji w innowacje, kapitał ludzki, dobre rządy i zdolności instytucjonalne;

31.  ubolewa, że potencjał europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej nie jest w pełni wykorzystywany, co może częściowo wynikać z zastrzeżeń władz regionalnych i lokalnych, a częściowo z ich obawy przed przenoszeniem kompetencji oraz z utrzymującego się braku wiedzy o odpowiednich kompetencjach; domaga się, by szybko ustalono wszelkie inne możliwe przyczyny takiego stanu rzeczy i szybko im zaradzono; wzywa Komisję, by zaproponowała środki mające na celu usunięcie przeszkód utrudniających skuteczne stosowanie tego instrumentu; przypomina, że podstawową rolą Komisji w ramach programów Europejskiej współpracy terytorialnej powinno być ułatwianie współpracy państw członkowskich;

32.  wzywa do przeanalizowania doświadczeń licznych euroregionów, które istnieją i działają na obszarach położonych nad wewnętrznymi i zewnętrznymi granicami UE, aby zwiększyć szanse na rozwój gospodarczy i społeczny oraz podnieść jakość życia obywateli mieszkających w regionach przygranicznych; wzywa do oceny prac euroregionów w dziedzinie współpracy regionalnej, a także ich stosunku do inicjatyw i działań unijnych regionów przygranicznych, aby skoordynować i zoptymalizować wyniki ich pracy w tej dziedzinie;

33.  podkreśla, że ocena oddziaływania terytorialnego przyczynia się do lepszego zrozumienia przestrzennego wpływu strategii politycznych; wzywa Komisję, by rozważyła nadanie ocenie oddziaływania terytorialnego większej roli w procesie proponowania inicjatyw ustawodawczych UE;

34.  jest głęboko przekonany, że europejska konwencja transgraniczna (ECBC), dzięki której w przypadku infrastruktury transgranicznej lub usługi transgranicznej (np. szpitala lub linii tramwajowej) możliwe będzie stosowanie krajowych ram normatywnych lub norm tylko jednego z dwóch lub kilku krajów, może dodatkowo zmniejszyć przeszkody we współpracy transgranicznej; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje opublikowany niedawno wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie mechanizmu eliminowania barier prawnych i administracyjnych w kontekście transgranicznym (COM(2018)0373);

35.  oczekuje na przyszły wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia w sprawie narzędzia służącego zarządzaniu współpracą transgraniczną, aby ocenić jego przydatność dla danych regionów;

°

°  °

36.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji, Radzie, parlamentom narodowym i regionalnym państw członkowskich, KR oraz EKES.

(1)

Dz.U. L 347, 20.12.2013, s. 320.

(2)

Dz.U. L 347, 20.12.2013, s. 259.

(3)

Dz.U. L 210, 31.7.2006, s. 19.

(4)

Dz.U. L 88, 4.4.2011, z. 45.

(5)

Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0067.

(6)

Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0105.

(7)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0254.

(8)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0245.

(9)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0222.

(10)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0053.

(11)

Dz.U. C 207 z 30.6.2017, s. 19.

(12)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0320.

(13)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0321.

(14)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0211.

(15)

Roczne sprawozdanie dotyczące europejskich MŚP na lata 2016–2017, s. 6.

(16)

Komunikat Komisji z dnia 19 kwietnia 2016 r. pt. „Plan działania UE na rzecz administracji elektronicznej na lata 2016–2020 – Przyspieszenie transformacji cyfrowej w administracji” (COM(2016)0179).


UZASADNIENIE

Wewnętrzne regiony przygraniczne Unii Europejskiej stanowią aż 40% jej terytorium, a mieszka w nich 150 milionów Europejczyków. Wytwarzają one również jedną czwartą europejskiego PKB. Mimo to regiony przygraniczne borykają się z utrzymującymi się przeszkodami, które hamują ich wzrost i rozwój, i w rezultacie osiągają gorsze wyniki gospodarcze niż regiony położone głębiej w państwach członkowskich.

Dla wyjaśnienia tej sytuacji, a także dla zaproponowania rozwiązań Komisja Europejska przeprowadziła przegląd transgraniczny na lata 2015–2017, w którego skład weszło badanie barier prawnych i administracyjnych, szeroko zakrojone konsultacje społeczne online oraz szereg warsztatów z zainteresowanymi podmiotami. Efektem tego przeglądu jest komunikat w sprawie zwiększania wzrostu gospodarczego i spójności w regionach przygranicznych UE, który wskazuje dziesięć najczęstszych przeszkód w rozwoju regionów przygranicznych i proponuje rozwiązania dla tych problemów.

Sprawozdawca z zadowoleniem przyjmuje dokument przedstawiony przez Komisję jako cenną i dogłębną analizę istniejących przeszkód oraz docenia proponowane rozwiązania. Jest przekonany, że najpotężniejszym narzędziem przezwyciężania obciążeń dla rozwoju regionów przygranicznych jest wzajemne zaufanie i wola polityczna wszystkich właściwych organów. Dlatego też władze lokalne i regionalne powinny cieszyć się większym zaufaniem Komisji i rządów krajowych. Ich skuteczna współpraca w regionach przygranicznych wymaga większej elastyczności i przyjęcia szczególnych uregulowań, ponieważ systemy prawne zaangażowanych państw członkowskich często nie uzupełniają się wzajemnie. Dotyczy to nawet prawa UE, ponieważ transpozycja dyrektyw może się różnić w poszczególnych państwach członkowskich. Dlatego też sprawozdawca uważa, że ocena oddziaływania terytorialnego powinna być obowiązkowa w odniesieniu do całego nowego prawodawstwa UE.

Sprawozdawca podkreśla, że pilne kwestie, takie jak dostęp do usług publicznych, niepewność prawna dla pracowników przygranicznych i osób zatrudnionych na obszarze przygranicznym czy niewystarczająca sieć transportowa, wymagają bardziej ukierunkowanych i intensywnych działań podejmowanych przede wszystkim na szczeblu państw członkowskich, ale także na szczeblu UE. Pracownicy muszą mieć uznawane kwalifikacje i należy ich dobrze poinformować o przysługującym im zabezpieczeniu społecznym. Należy również usunąć bariery dla przedsiębiorców transgranicznych, ponieważ obecnie przedsiębiorstwa prowadzące działalność transgraniczną wydają około 60 % więcej niż przedsiębiorstwa prowadzące działalność w kraju. Współpracę między wewnętrznymi regionami przygranicznymi oraz ich rozwój i spójność można jeszcze bardziej zwiększyć dzięki ograniczeniu złożoności procedur administracyjnych, z którymi na co dzień muszą się zmagać obywatele i przedsiębiorcy w regionach przygranicznych. Dlatego też konieczne jest zwiększenie wysiłków na rzecz dalszego uproszczenia.

Sprawozdawca wysoko ocenia pozytywny wpływ programów Europejskiej współpracy terytorialnej na usuwanie barier na granicach, niemniej jednak uważa, że nadal pozostaje tu wiele do zrobienia. Dlatego zdecydowanie opowiada się za utrzymaniem EWT i zwiększeniem jej budżetu w kolejnym okresie programowania. Jednocześnie podkreśla, że finansowanie i inwestycje są ważne, ale niewystarczające dla poprawy sytuacji, dlatego uważa, że należy wzmocnić takie instrumenty jak europejskie ugrupowanie współpracy terytorialnej. Ponadto należy rozważyć opracowanie nowych instrumentów, takich jak nowe narzędzie zarządzania współpracą transgraniczną.

Sprawozdawca z zadowoleniem przyjmuje utworzenie w ramach Komisji Punktu Koordynacyjnego ds. Transgranicznych, który będzie służył władzom krajowym i regionalnym doradztwem w zmaganiu się z przeszkodami prawnymi i administracyjnymi na granicach. Podkreśla, że Komisja odgrywa istotną rolę w ograniczaniu przeszkód transgranicznych, przedstawiając wnioski legislacyjne, tworząc mechanizmy finansowania lub wspierając państwa członkowskie w tworzeniu lepszych rozwiązań i pogłębianiu ich współpracy w celu zniesienia barier w regionach przygranicznych.

Sprawozdawca zauważa, że komunikat Komisji dotyczy jedynie wewnętrznych regionów przygranicznych UE. Popiera logikę Komisji, zgodnie z którą należy skupić uwagę tylko na tych regionach, ponieważ stoją przed nimi wspólne wyzwania. Uważa jednak, że konieczne jest przygotowanie podobnego przeglądu dla regionów na granicach zewnętrznych i morskich, aby znaleźć skuteczne rozwiązania dla wyzwań i przeszkód, z którymi borykają się te regiony.


OPINIA Komisji Kultury i Edukacji (25.6.2018)

dla Komisji Rozwoju Regionalnego

w sprawie zwiększania wzrostu gospodarczego i spójności w regionach przygranicznych UE

(2018/2054(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Theodoros Zagorakis

WSKAZÓWKI

Komisja Kultury i Edukacji zwraca się do Komisji Rozwoju Regionalnego, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  dostrzega wyzwania, przed którymi stoją regiony przygraniczne, i podkreśla, że dysproporcje społeczno-gospodarcze, w tym różnice kulturowe i językowe, między poszczególnymi regionami przygranicznymi mogą utrudniać integrację, ograniczać interakcje oraz zmniejszać możliwości dla obywateli i przedsiębiorców po obu stronach granicy;

2.  podkreśla, że Unia pozytywnie przyczyniła się do rozwoju regionów przygranicznych oraz że przyszłe programy finansowania powinny być dalej prowadzone w jak najskuteczniejszy i najbardziej efektywny sposób przez skupienie się na obszarach, które charakteryzują się szczególnie wysoką europejską wartością dodaną, i zapewnienie, by usuwanie trudności związanych z granicami było centralnym elementem programów współpracy transgranicznej;

3.  stwierdza, że polityka spójności powinna nadal wspierać osoby szczególnie wrażliwe i marginalizowane dzięki zwalczaniu rosnących nierówności i budowaniu solidarności za pośrednictwem inwestycji w kształcenie, szkolenie i kulturę oraz dzięki poświęcaniu szczególnej uwagi programom współpracy transgranicznej skupiającym się na istniejących przeszkodach kulturowych, terytorialnych i administracyjnych i na przyszłych wyzwaniach w tych regionach;

4.  podkreśla, że granice Unii, które należy wziąć pod uwagę, to zarówno granice lądowe, jak i morskie; w związku z tym zachęca Komisję, by przyjrzała się wyzwaniom, przed którymi stoją regiony położone wzdłuż granic morskich, aby umożliwić całościową analizę przeszkód, z jakimi zmagają się wszystkie regiony przygraniczne, a także potencjalną współpracę oraz wzrost wszystkich regionów przygranicznych;

5.  podkreśla istotę programów współpracy transgranicznej, w tym programów makroregionalnych i międzyregionalnych, w finansowaniu działań edukacyjnych, kulturalnych, twórczych, sportowych, artystycznych i innych, które dzięki europejskiej wartości dodanej zbliżają obywateli, tworzą synergie transgraniczne, wspierają wzajemne zaufanie i zrozumienie oraz pomagają eliminować różne formy uprzedzeń i stereotypów w regionach przygranicznych; w związku z tym zwraca uwagę na potencjał sektora kultury i sektora kreatywnego – zgodnie ze strategiami inteligentnej specjalizacji oraz dużą liczbą poświęconych kulturze i dziedzictwu projektów w ramach inicjatywy wspólnotowej dotyczącej obszarów przygranicznych – co potwierdza silne dążenia regionów przygranicznych do inwestowania we wspólne tradycyjne dobra kultury oraz w rozwój nowoczesnych projektów kreatywnych, przemysłu kreatywnego i projektów w zakresie dziedzictwa; przypomina swoje stanowisko, zgodnie z którym wsparcie finansowe UE dla tych inicjatyw jest kluczowe i w związku z tym powinno zostać zwiększone w kolejnych wieloletnich ramach finansowych, w szczególności dzięki wsparciu z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych; wzywa Komisję do określenia i wspierania synergii między priorytetami lokalnymi i istniejącymi strategiami i celami unijnymi, a także do rozwijania pełnego potencjału regionów przygranicznych;

6.  zwraca uwagę na złożoność obecnych ram dla programów współpracy transgranicznej, a także na trudności strukturalne i obciążenia administracyjne, jakie napotykają potencjalni beneficjenci podczas przygotowywania takich projektów; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje środki upraszczające proponowane na okres po roku 2020 i uważa je za ważny krok w zakresie uproszczenia i usprawnienia realizacji i dostępności programów współpracy transgranicznej;

7.  przypomina znaczenie kultury i dziedzictwa kulturowego pod względem dobrobytu gospodarczego miast i regionów i wzywa w związku z tym państwa członkowskie do podjęcia wszelkich koniecznych kroków, by skutecznie chronić i promować materialne i niematerialne dziedzictwo kulturowe, oraz do wykorzystania w tym celu wszystkich narzędzi dostępnych w ramach polityki spójności;

8.  apeluje o przyjęcie nowej strategii informacyjnej dotyczącej współpracy transgranicznej i regionalnej w celu zbliżenia się do mieszkańców regionów przygranicznych, podniesienia ich świadomości na temat możliwości, jakie stwarzają unijne programy transgraniczne, oraz przyczynienia się w ten sposób do zmiany postaw w kierunku bardziej otwartego nastawienia na kwestie regionalne i transgraniczne;

9.  podkreśla, jak ważną rolę odgrywa sport w rozwoju gospodarczym i społecznym regionów przygranicznych, co wykazały liczne projekty współpracy terytorialnej wykorzystujące sport jako narzędzie integracji społecznej i kulturalnej;

10.  zachęca młodzież do działania i uczestnictwa we wszystkich aspektach rozwijania społeczeństwa regionalnego i transgranicznego oraz do angażowania się w nie; wspiera inicjatywy i działania transgraniczne skierowane do młodzieży w dziedzinach, takich jak tworzenie platform wymiany pomysłów i dobrych praktyk, podnoszenie świadomości i wymiana informacji o współpracy transgranicznej oraz rozpowszechnianie informacji przez media społecznościowe i inne w celu zwiększenia uczestnictwa i szans młodzieży w projektach transgranicznych;

11.  zwraca uwagę na brak informacji o finansowanych z unijnych środków możliwościach w ramach programów współpracy transgranicznej w regionach przygranicznych UE; wzywa państwa członkowskie do poprawy rozpowszechniania informacji o kwestiach transgranicznych, m.in. przez tworzenie punktów kompleksowej usługi;

12.  podkreśla potrzebę solidniejszego zaangażowania finansowego w promocję transgranicznej działalności sportowej, w szczególności z myślą o tworzeniu niewielkich obiektów infrastruktury do uprawiania sportu na poziomie najbliższym obywatelowi;

13.  apeluje do Komisji o uznanie kultury i edukacji za priorytet horyzontalny w programach następnej generacji w ramach polityki spójności;

14.  zdecydowanie wspiera rolę projektów i programów transgranicznych służących poprawie edukacji młodzieży, umiejętności przystosowania zawodowego, włączenia społecznego i uczestnictwa młodzieży w społeczeństwie dzięki rozwiązywaniu problemów społecznych, z jakimi zmaga się młodzież w regionach przygranicznych, m.in. problemu bezrobocia i radykalizacji postaw; wzywa do bardziej systematycznej współpracy między regionami przygranicznymi w celu zwiększenia możliwości młodzieży w zakresie zatrudnienia, edukacji, szkoleń, kultury, sportu oraz innych obszarów polityki społecznej;

15.  podkreśla fakt, że bariery językowe nadal stanowią istotną przeszkodę we współpracy transgranicznej, szczególnie na obszarach przygranicznych pozbawionych wieloletniej tradycji współpracy; zwraca uwagę, że język jest istotnym czynnikiem zwiększającym zaufanie oraz pomagającym łagodzić trudności społeczno-kulturowe; uważa, że bardziej ukierunkowane wykorzystanie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, a także zwiększenie finansowania technologii językowych mogą ułatwiać komunikację, a przez to wspierać systematyczną promocję wielojęzyczności oraz europejskiej różnorodności językowej edukacji i szkoleń w regionach przygranicznych począwszy od wczesnej edukacji, również dzięki organizowaniu wydarzeń sportowych i kulturalnych;

16.  uważa, że należy zacieśnić współpracę transgraniczną między instytucjami edukacyjnymi i szkoleniowymi przez wspieranie transgranicznych wizyt międzyszkolnych oraz działań ponadprogramowych dla dzieci od najmłodszych lat, aby zapewnić im wyjątkową, wykraczającą poza szkolną klasę możliwość bezpośredniego kontaktu z różnorodnością kultur, języków i historii ich sąsiadów oraz zdobycia związanych z nią doświadczeń z pierwszej ręki;

17.  zauważa, że w niektórych obszarach przygranicznych używane są wspólne języki, które nie są językami urzędowymi UE; jest zdania, że zwiększenie środków finansowych na nauczanie i promocję mniej rozpowszechnionych języków transgranicznych zacieśniłoby współpracę, zwiększyło mobilność transgraniczną, a także wzbogaciło różnorodność kulturową oraz dziedzictwo tych obszarów;

18.  powtarza, że nieodzowne jest zbliżanie do siebie kluczowych podmiotów ze społeczności naukowej, z sektora przedsiębiorstw, szkolnictwa wyższego, organów publicznych i społeczeństwa obywatelskiego; wzywa państwa członkowskie do ułatwiania partnerstwa transgranicznego między instytucjami edukacyjnymi i szkoleniowymi oraz między tymi instytucjami i przedsiębiorstwami w regionach przygranicznych w celu promowania mobilności studentów, nauczycieli, instruktorów i kadry administracyjnej, a także doktorantów i naukowców, w tym kształcenia i szkolenia zawodowego; podkreśla, że wykorzystywanie wielojęzyczności w obrębie partnerstw transgranicznych może pomóc w przygotowaniu absolwentów na wejście na rynek pracy po obu stronach granicy; jest zdania, że należy również przywiązywać należytą wagę do regionalnych języków mniejszościowych, które bez silnej polityki językowej są zawsze zagrożone; uważa, że finansowanie na szczeblu unijnym powinno nadal służyć zachowaniu oraz wpieraniu regionalnych języków mniejszościowych;

19.  apeluje do Komisji o usprawnienie inicjatyw transgranicznych i różnego rodzaju wymian oraz działań międzykulturowych i edukacyjnych służących podnoszeniu świadomości obywateli w zakresie wymogów prawnych i administracyjnych w regionach przygranicznych, a także usprawnianiu współpracy między administracjami lokalnymi oraz instytucjami kulturalnymi i edukacyjnymi;

20.  apeluje do państw członkowskich o ułatwianie i wspieranie wzajemnego uznawania i lepszego rozumienia uzyskanych w sąsiadujących regionach świadectw, dyplomów oraz kwalifikacji szkoleniowych i zawodowych; zachęca w związku z tym do włączenia konkretnych umiejętności do programu nauczania w celu zwiększenia szans na zatrudnienie transgraniczne, w tym do potwierdzania i uznawania umiejętności;

21.  zachęca do łączenia wspólnych usług publicznych i wysiłków w sąsiadujących regionach przygranicznych w celu opracowania pewnej liczby ukierunkowanych interwencji mających wspierać osoby dorosłe o niskich umiejętnościach lub nisko wykwalifikowane w regionach przygranicznych oraz pomagać im rozwinąć umiejętność czytania i pisania, umiejętność rozumowania matematycznego oraz umiejętności cyfrowe dzięki nabyciu szerszego zestawu kompetencji i wyższych kwalifikacji;

22.  zachęca do współpracy transgranicznej oraz opracowywania programów dwutorowego szkolenia zawodowego w różnych regionach przygranicznych; jest zdania, że lepsza współpraca transgraniczna oraz inwestycje w umiejętności w regionach przygranicznych pomogą zmniejszyć istniejący niedobór kwalifikacji, ograniczyć ubóstwo, bezrobocie i wykluczenie społeczne, a także wyeliminować niedobór wykwalifikowanych pracowników i drenaż mózgów na tych obszarach peryferyjnych;

23.  uważa, że wielokulturowość dotyczy w szczególności regionów przygranicznych; stanowczo zachęca do transgranicznej współpracy kulturalnej wewnątrz regionów przygranicznych oraz pomiędzy nimi przez usprawnienie współpracy między twórcami i osobami ze świata kultury, takimi jak artyści i przedstawiciele organizacji, administracji i sieci kulturalnych, w ramach konkretnych projektów transgranicznych i transeuropejskich;

24.  powtarza, że mobilność artystów i osób zajmujących się zawodowo kulturą stała się nieoceniona w promowaniu postępu kulturalnego i społecznego w Europie oraz w kształtowaniu regionalnego, krajowego i europejskiego dziedzictwa kulturowego; jest zdania, że ścisła współpraca transgraniczna w obszarze sektora kultury i sektora kreatywnego, ze szczególnym uwzględnieniem mikroprzedsiębiorstw i MŚP (także przez tworzenie klastrów przedsiębiorstw), organizacji pozarządowych i małych stowarzyszeń, może pomóc w tworzeniu wartości społeczno-gospodarczej, zrównoważonych miejsc pracy i w generowaniu wzrostu gospodarczego, zwłaszcza w przypadku ludzi młodych, a także wspierać różnorodność kulturową i językową oraz innowacyjność; jest także zadnia, że współpraca ta pomoże w nawiązywaniu kontaktów między obywatelami, poprawie wzajemnego zrozumienia, uwzględnianiu wspólnych wyzwań, umocnieniu dyplomacji kulturowej i kształtowaniu tożsamości europejskiej dzięki wspólnym inicjatywom dotyczącym projektów związanych z materialnym i niematerialnym dziedzictwem kulturowym oraz projektów związanych z dziedzictwem, na przykład przez zakładanie wspólnych placówek opieki nad dziećmi, umożliwianie edukacji wielojęzycznej lub powstawanie partnerstw między instytucjami edukacyjnymi; podkreśla wagę sektora kultury i sektora kreatywnego dla promowania i zachowania różnorodności kulturowej oraz wzmacniania spójności społecznej, a także kluczową rolę tych sektorów w reindustrializacji Europy i stymulowaniu rozpowszechniania się innowacji w wielu innych sektorach;

25.  uważa, że rozwój współpracy transgranicznej w sektorze kultury istotnie przyczyni się do zrównoważonego rozwoju obszarów transgranicznych, przez co wpłynie na gospodarkę, włączenie społeczne i środowisko; apeluje do Komisji i państw członkowskich o opracowanie wspólnego strategicznego podejścia do rozwoju oraz do wspierania sektora kultury i sektora kreatywnego, dzięki łączeniu tych sektorów ze społeczeństwem i gospodarką w celu promowania inteligentnego i zrównoważonego rozwoju w regionach przygranicznych UE;

26.  zwraca uwagę na istnienie nadmiernych barier w dostępie do finansowania dla sektora kultury i sektora kreatywnego z uwagi na ich charakter i wielkość (podmioty działające w tych sektorach są najczęściej mikroprzedsiębiorstwami i MŚP) oraz na trudności wynikające z często słabszej kondycji gospodarczej niektórych regionów przygranicznych; powtarza swój pogląd, że dla przezwyciężenia tych deficytów strukturalnych najważniejsze jest rozwijanie umiejętności kulturowych, kreatywnych i związanych z przedsiębiorczością;

27.  przypomina swoje stanowisko, zgodnie z którym regiony dysponują potwierdzonym potencjałem rozwoju współpracy transgranicznej w sektorze kultury i sektorze kreatywnym, oraz zauważa pozytywne efekty inteligentnej specjalizacji; wzywa Komisję i państwa członkowskie do utrzymania i wzmocnienia istniejących strategii politycznych w tej dziedzinie oraz do efektywnego wykorzystania środków dostępnych w ramach programów unijnych oraz europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (EFSI);

28.  uważa, że polityka spójności może pozytywnie przyczynić się do tworzenia nowych pomysłów oraz możliwości współpracy między muzeami, orkiestrami oraz transgranicznymi projektami radiowymi i telewizyjnymi w regionach przygranicznych dzięki rozwiązywaniu trudności natury prawnej i finansowej, z jakimi borykają się artyści w ramach wspólnych projektów transgranicznych;

29.  zdecydowanie wspiera transgraniczne projekty kulturalne oraz współpracę między europejskimi stolicami kultury i regionami przygranicznymi w całej Europie w celu zbudowania sieci punktów jednoczenia kulturalnego oraz stworzenia nowego wymiaru europejskich sieci kulturalnych, w ramach których rozwijane są nowe praktyki w zakresie różnorodności kulturowej, włączane w realizację konkretnych projektów europejskich;

30.  ubolewa, że działania kulturalne i rekreacyjne często nie przyciągają ludzi z różnych regionów przygranicznych w sąsiednich państwach, mimo że ludzie zamieszkujący te obszary mają podobne zainteresowania i znajdują się bardzo blisko siebie; wspiera powstałe w kilku regionach transgranicznych portale euroregionalne, które zapewniają dostęp do informacji o działaniach kulturalnych i rekreacyjnych, oraz zachęca do promowania podobnych portali we wszystkich regionach przygranicznych;

31.  wyraża przekonanie, że – dzięki istnieniu transgranicznej sieci długoletnich kontaktów między instytucjami kulturalnymi, sektorem kultury i sektorem kreatywnym oraz zainteresowanymi stronami – regiony przygraniczne mogą stworzyć dogodne warunki dla mobilności artystycznej i kulturalnej, a przez to mogą być istotnym czynnikiem turystyki tematycznej i pozytywnie wpływać na promocję Europy jako konkurencyjnego i zrównoważonego docelowego miejsca podróży, co podniesie międzynarodową atrakcyjność Europy, a także mogą czynnie ożywiać proces integracji europejskiej przez promowanie kontaktów między obywatelami Europy oraz wspieranie wspólnego poczucia przynależności; wzywa Komisję do włączenia wymiaru kulturalnego w inicjatywy dotyczące rozwoju transgranicznego, zarówno w odniesieniu do dóbr stanowiących dziedzictwo historyczne, jak i do współczesnej kreatywności; z tego powodu wzywa państwa członkowskie do zintensyfikowania działań i inwestycji, aby rozwijać zrównoważoną, długoterminową politykę turystyki kulturalnej;

32.  przypomina, że transgraniczne wymiany edukacyjne i kulturalne sprzyjają dialogowi międzykulturowemu, wzajemnemu zrozumieniu, rozwiązywaniu sporów oraz budowaniu pokoju, zwłaszcza w pokonfliktowych regionach przygranicznych; podkreśla w tym kontekście zagrożenie, jakie stworzył brexit dla wymiany międzyludzkiej, mobilności studentów, uczniów, artystów i podmiotów kulturalnych w regionach przygranicznych Irlandii Północnej i Republiki Irlandii;

33.  zachęca do podejmowania rozmaitych środków służących zwalczaniu wszelkich form dyskryminacji w regionach przygranicznych i przełamywaniu barier w znajdowaniu zatrudnienia i integrowaniu się ze społeczeństwem przez osoby szczególnie narażone; popiera w związku z tym propagowanie i rozwój przedsiębiorstw społecznych w regionach przygranicznych jako źródła nowych miejsc pracy, w szczególności dla grup szczególnie narażonych, takich jak młodzi bezrobotni i osoby niepełnosprawne;

34.  wyraża stanowcze przekonanie, że media i środki przekazu mają potencjał wzmocnienia regionów przygranicznych UE dzięki sektorowi kreatywnemu oraz że platformy cyfrowe mogą służyć do propagowania włączenia społecznego i ochrony różnorodności kulturowej przedmiotowych regionów przygranicznych; uważa także, że kino i telewizja oraz kreatywne materiały dokumentalne i inne formy treści cyfrowych stanowią platformy, które można wykorzystywać do wpierania dziedzictwa i unikalnych cech regionów przygranicznych UE;

35.  stanowczo zachęca państwa członkowskie i władze regionalne do usprawnienia rozpowszechniania informacji o transgranicznych działaniach i zagadnieniach kulturalnych i edukacyjnych oraz do usprawnienia wymiany najlepszych praktyk w tych dziedzinach przez utworzenie specjalnego portalu i strony internetowej;

36.  podkreśla konieczność podjęcia konkretnych wyzwań związanych z mobilnością artystyczną i kulturalną w obszarach takich jak ubezpieczenia społeczne, opodatkowanie (unikanie podwójnego opodatkowania artystów i osób zawodowo związanych z kulturą) czy dostarczanie informacji o możliwościach związanych z mobilnością (dotacje na mobilność, programy związane z rezydencją artystyczną itp.);

37.  podkreśla, że turystyka sportowa jest coraz ważniejszym sektorem europejskiej gospodarki; apeluje w związku z tym o przyznanie środków finansowych na budowę obiektów infrastruktury sportowej z myślą o promowaniu turystyki poprzez sport;

38.  zauważa, że współpraca transgraniczna, będąca jednym z głównych celów polityki UE, przyczynia się do łagodzenia niekorzystnych skutków granic wewnętrznych i może prowadzić do większych dokonań transgranicznych w zakresie edukacji i kultury;

39.  wspiera działania ukierunkowane na przygotowanie zawodowe oraz platformy z udziałem rozmaitych zainteresowanych stron w regionach przygranicznych, służące poprawie jakości, dostępności i postrzegania przygotowania zawodowego oraz promocji mobilności transgranicznej wśród młodych praktykantów; jest zdania, że zbliżanie do siebie odnośnych zainteresowanych stron w celu tworzenia transgranicznych możliwości w zakresie przygotowania zawodowego, staży oraz praktyk zawodowych przyczyni się do zwiększenia konkurencyjności, podniesienia poziomu edukacji i umiejętności oraz umocnienia rynków pracy w tych regionach, a w szczególności zachęca do tworzenia możliwości przygotowania zawodowego w regionalnych i lokalnych instytucjach zaangażowanych we współpracę transgraniczną i międzynarodową;

40.  zauważa, że niektóre regiony przygraniczne stoją w obliczu poważnych wyzwań związanych z migracją; w związku z tym zachęca do efektywnego korzystania ze środków dostępnych w ramach unijnych programów transgranicznych, a także do wymiany dobrych praktyk między władzami lokalnymi i regionalnymi na obszarach przygranicznych w ramach integracji uchodźców objętych ochroną międzynarodową; podkreśla, że rządy krajowe powinny wspierać władze lokalne i regionalne w podejmowaniu tych wyzwań;

41.  wzywa państwa członkowskie i władze regionalne do współpracy przy określaniu i eliminowaniu barier prawnych lub administracyjnych utrudniających transgraniczne działania edukacyjne i kulturalne, między innymi przez harmonizację odpowiednich ram regulacyjnych.

INFORMACJE O PRZYJĘCIUW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

19.6.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

24

0

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Dominique Bilde, Andrea Bocskor, Silvia Costa, Angel Dzhambazki, Jill Evans, María Teresa Giménez Barbat, Petra Kammerevert, Svetoslav Hristov Malinov, Curzio Maltese, Rupert Matthews, Stefano Maullu, Luigi Morgano, Momchil Nekov, Michaela Šojdrová, Yana Toom, Julie Ward, Bogdan Brunon Wenta, Bogdan Andrzej Zdrojewski, Milan Zver, Krystyna Łybacka

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Marlene Mizzi, Liliana Rodrigues, Algirdas Saudargas, Remo Sernagiotto, Francis Zammit Dimech

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

24

+

ALDE

María Teresa Giménez Barbat, Yana Toom

ECR

Angel Dzhambazki, Rupert Matthews, Remo Sernagiotto

GUE/NGL

Curzio Maltese

PPE

Andrea Bocskor, Svetoslav Hristov Malinov, Stefano Maullu, Algirdas Saudargas, Michaela Šojdrová, Bogdan Brunon Wenta, Francis Zammit Dimech, Bogdan Andrzej Zdrojewski, Milan Zver

S&D

Silvia Costa, Petra Kammerevert, Krystyna Łybacka, Marlene Mizzi, Luigi Morgano, Momchil Nekov, Liliana Rodrigues, Julie Ward

VERTS/ALE

Jill Evans

0

-

 

 

1

0

ENF

Dominique Bilde

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

INFORMACJE O PRZYJĘCIU

PRZEZ KOMISJĘ PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWĄ

Data przyjęcia

10.7.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

32

1

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Pascal Arimont, Franc Bogovič, Victor Boştinaru, Mercedes Bresso, Steeve Briois, Rosa D’Amato, Aleksander Gabelic, Iratxe García Pérez, Michela Giuffrida, Krzysztof Hetman, Marc Joulaud, Constanze Krehl, Sławomir Kłosowski, Louis-Joseph Manscour, Iskra Mihaylova, Andrey Novakov, Younous Omarjee, Mirosław Piotrowski, Stanislav Polčák, Terry Reintke, Liliana Rodrigues, Fernando Ruas, Monika Smolková, Maria Spyraki, Ruža Tomašić, Ramón Luis Valcárcel Siso, Monika Vana, Matthijs van Miltenburg, Lambert van Nistelrooij, Derek Vaughan, Kerstin Westphal

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Ivana Maletić, Dimitrios Papadimoulis


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

32

+

ALDE

Iskra Mihaylova, Matthijs van Miltenburg

ECR

Sławomir Kłosowski, Mirosław Piotrowski, Ruža Tomašić

EFDD

Rosa D'Amato

GUE/NGL

Younous Omarjee, Dimitrios Papadimoulis

PPE

Pascal Arimont, Franc Bogovič, Krzysztof Hetman, Marc Joulaud, Ivana Maletić, Andrey Novakov, Stanislav Polčák, Fernando Ruas, Maria Spyraki, Ramón Luis Valcárcel Siso, Lambert van Nistelrooij

S&D

Victor Boştinaru, Mercedes Bresso, Aleksander Gabelic,Iratxe García Pérez, Michela Giuffrida, Constanze Krehl, Louis-Joseph Manscour,Liliana Rodrigues, Monika Smolková, Derek Vaughan, Kerstin Westphal

VERTS/ALE

Terry Reintke, Monika Vana

1

-

ENF

Steve Briois

0

0

 

 

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

Ostatnia aktualizacja: 29 sierpnia 2018Informacja prawna