Procedura : 2018/2149(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0332/2018

Teksty złożone :

A8-0332/2018

Debaty :

PV 28/11/2018 - 23
CRE 28/11/2018 - 23

Głosowanie :

PV 29/11/2018 - 8.14
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2018)0479

SPRAWOZDANIE     
PDF 551kWORD 63k
16.10.2018
PE 623.698v03-00 A8-0332/2018

w sprawie sprawozdania Komisji za rok 2018 dotyczącego Kosowa

(2018/2149(INI))

Komisja Spraw Zagranicznych

Sprawozdawca: Igor Šoltes

POPRAWKI
PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWĄ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie sprawozdania Komisji za rok 2018 dotyczącego Kosowa

(2018/2149(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając konkluzje prezydencji z posiedzenia Rady Europejskiej w Salonikach w dniach 19–20 czerwca 2003 r. dotyczące perspektywy przystąpienia państw Bałkanów Zachodnich do Unii Europejskiej,

–  uwzględniając deklarację z Sofii ze szczytu UE-Bałkany Zachodnie w dniu 17 maja 2018 r. i załączony do niej program działań priorytetowych,

–  uwzględniając Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu między UE a Kosowem, który obowiązuje od 1 kwietnia 2016 r.,

–  uwzględniając europejski program reform dla Kosowa zainicjowany w Prisztinie w dniu 11 listopada 2016 r.,

–  uwzględniając umowę ramową z Kosowem w sprawie uczestnictwa w programach unijnych, która obowiązuje od 1 sierpnia 2017 r.,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 6 lutego 2018 r. zatytułowany „Wiarygodna perspektywa rozszerzenia dla Bałkanów Zachodnich oraz zwiększone zaangażowanie UE w tym regionie” (COM(2018) 0065),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 17 kwietnia 2018 r. w sprawie polityki rozszerzenia UE (COM(2018)0450) oraz towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji „Sprawozdanie za rok 2018 dotyczące Kosowa” (SWD(2018) 0156),

–  uwzględniając pierwsze porozumienie w sprawie zasad regulujących normalizację stosunków między Serbią i Kosowem z dnia 19 kwietnia 2013 r. oraz inne porozumienia z Brukseli w kontekście wspieranego przez UE dialogu na rzecz normalizacji stosunków, w tym protokół dotyczący zintegrowanego zarządzania granicami, ramy prawne w sprawie stowarzyszenia/wspólnoty gmin zamieszkiwanych w większości przez Serbów, a także porozumienia w sprawie mostu w Mitrowicy i energii,

–  uwzględniając integrację w kosowskim wymiarze sprawiedliwości kosowskich Serbów pracujących jako sędziowie, prokuratorzy i personel administracyjny zgodnie z porozumieniem w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości zawartym w lutym 2015 r.,

–  uwzględniając decyzję Rady (WPZiB) 2018 z dnia 8 czerwca 2018 r. zmieniającą wspólne działanie 2008/124/CFSP w sprawie misji Unii Europejskiej w zakresie praworządności w Kosowie (EULEX KOSOWO)(1), a także wydłużającą czas trwania misji do 14 czerwca 2020 r.,

–  uwzględniając roczne sprawozdanie Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony (WPBiO) z misji i operacji oraz sprawozdanie EULEX z postępów za rok 2017,

–  uwzględniając sprawozdania Sekretarza Generalnego ONZ dotyczące bieżącej działalności Misji Tymczasowej Administracji ONZ w Kosowie (UNMIK), w tym ostatnie sprawozdanie z dnia 1 maja 2018 r., a także sprawozdanie w sprawie działań sił pokojowych w Kosowie (KFOR) z dnia 7 lutego 2018 r.,

–  uwzględniając ocenę Komisji z dnia 17 kwietnia 2018 r. dotyczącą programu reform gospodarczych Kosowa na lata 2018–2020 (SWD(2018)0133) oraz wspólne konkluzje Rady z dialogu gospodarczo-finansowego między UE a państwami Bałkanów Zachodnich i Turcją z dnia 25 maja 2018 r.,

–  uwzględniając sprawozdania końcowe z unijnej misji obserwacji wyborów z dnia 11 czerwca 2017 r. dotyczące wyborów parlamentarnych w Kosowie oraz z dnia 22 października 2017 r. dotyczące wyborów przewodniczących gmin i członków zgromadzeń gminnych w Kosowie,

–  uwzględniając czwarte posiedzenie Parlamentarnego Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia UE-Kosowo, które odbyło się w dniach 17–18 stycznia 2018 r. w Strasburgu,

–  uwzględniając wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 maja 2016 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 539/2001 wymieniające państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (Kosowo) (COM(2016)0277) oraz czwarte sprawozdanie Komisji z dnia 4 maja 2016 r. w sprawie postępów Kosowa w spełnianiu wymogów planu działania dotyczącego liberalizacji reżimu wizowego (COM(2016)0276),

–  uwzględniając ratyfikację umowy w sprawie wytyczenia granic między Kosowem a Czarnogórą przez parlamenty Czarnogóry i Kosowa,

–  uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1244 (1999), opinię doradczą Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (MTS) z dnia 22 lipca 2010 r. w sprawie kwestii zgodności jednostronnej deklaracji niepodległości Kosowa z prawem międzynarodowym oraz rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 64/298 z dnia 9 września 2010 r., w której uznano treść opinii MTS i z zadowoleniem przyjęto gotowość UE do ułatwienia dialogu między Serbią a Kosowem,

–  uwzględniając wynik badania przeprowadzonego w 2017 r. przez Komisję, Bank Światowy i Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju, które dotyczyło marginalizacji Romów na Bałkanach Zachodnich,

–  uwzględniając wspólny dokument roboczy służb Komisji i Wysokiej Przedstawiciel Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa z dnia 21 września 2015 r. pt. „Równouprawnienie płci i wzmocnienie pozycji kobiet: odmiana losu dziewcząt i kobiet w kontekście stosunków zewnętrznych UE w latach 2016–2020” (SWD(2015)0182),

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Kosowa,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A8-0332/2018),

A.  mając na uwadze, że konieczne są dalsze znaczne wysiłki oraz konstruktywny dialog między siłami politycznymi i z krajami sąsiadującymi, aby przygotować się do stawienia czoła wyzwaniom na drodze do członkostwa w UE;

B.  mając na uwadze, że każdy kraj kandydujący jest oceniany indywidualnie na podstawie własnych osiągnięć i że harmonogram akcesji zależy od tempa i jakości reform;

C.  mając na uwadze, że niepodległość Kosowa uznało 114 krajów, w tym 23 z 28 państw członkowskich UE;

D.  mając na uwadze, że Unia Europejska wielokrotnie wykazywała wolę, aby pomóc w rozwoju gospodarczym i politycznym Kosowa poprzez wyraźną perspektywę przyjęcia tego kraju do UE, a Kosowo przejawia aspiracje w dążeniu do integracji europejskiej;

E.  mając na uwadze, że ze względu na utrzymującą się polaryzację między partiami politycznymi Kosowo dokonało jedynie ograniczone postępy w zakresie reform związanych z UE, które mają zasadnicze znaczenie dla kontynuacji procesu przystąpienia do Unii;

F.  mając na uwadze, że dobrze prosperująca gospodarka nieformalna Kosowa utrudnia rozwój sprawnej gospodarki całego kraju;

G.  mając na uwadze, że wyspecjalizowane izby sądowe Kosowa i wyspecjalizowana prokuratura w Hadze są w pełni operacyjne od dnia 5 lipca 2017 r.;

H.  mając na uwadze, że w dniu 8 czerwca 2018 r. Rada postanowiła zmienić ukierunkowanie mandatu misji Unii Europejskiej w zakresie praworządności w Kosowie (EULEX) i przedłużyć ten mandat, wygaszając uprawnienia wykonawcze tej misji odnoszące się do sądownictwa; mając na uwadze, że nowy mandat ma wygasnąć w dniu 14 czerwca 2020 r.;

I.  mając na uwadze, że Kosowo pozostaje jedynym krajem Bałkanów Zachodnich, którego obywatele potrzebują wizy, aby podróżować do strefy Schengen;

1.  z zadowoleniem przyjmuje ważne akty prawne przyjęte w kontekście europejskiego programu reform i wzywa do ich pełnego wdrożenia; uważa, że w celu przyjęcia kluczowych reform związanych z UE należy zbudować konsensus między różnymi partiami; oczekuje na przyjęcie nowego europejskiego programu reform w 2019 r.;

2.  niemniej zwraca uwagę na powolne tempo wdrażania podstawowych reform, czego powodem jest brak konsensusu między różnymi partiami oraz utrzymująca się polaryzacja polityczna; odnotowuje, że wpłynęło to negatywnie na zdolność parlamentu i rządu do dokonania trwałych i zrównoważonych reform; potępia obstrukcyjne zachowanie niektórych parlamentarzystów; wzywa wszystkie partie polityczne do nawiązania pluralistycznego dialogu politycznego; podkreśla potrzebę zwiększenia skuteczności nadzoru parlamentarnego nad organami wykonawczymi oraz poprawy przejrzystości i jakości stanowienia prawa, w tym poprzez zapewnienie czynnego i konstruktywnego udziału oraz ograniczenie stosowania przyspieszonych procedur przyjmowania przepisów ustawowych; zachęca do konsensusu dotyczącego reform związanych z przystąpieniem do UE;

3.  z zadowoleniem stwierdza, że w obszarze administracji publicznej odnotowano pewne postępy, jednak podkreśla potrzebę dalszych reform; wzywa do odpolitycznienia i restrukturyzacji administracji państwowej;

4.  z zadowoleniem przyjmuje ratyfikację w marcu 2018 r. podpisanej w sierpniu 2015 r. umowy w sprawie wytyczenia granic z Czarnogórą, co stanowi krok naprzód w duchu stosunków dobrosąsiedzkich; podkreśla znaczenie tego kroku w świetle liberalizacji reżimu wizowego;

5.  wzywa władze Kosowa do kompleksowego zajęcia się wskazanymi już wcześniej niedociągnięciami w procesie wyborczym, w tym brakiem przejrzystości i rozliczalności finansowania partii politycznych i kampanii, a także zarzutami szeroko rozpowszechnionego zastraszania wyborców, zwłaszcza w wielu społecznościach kosowskich Serbów, poprzez wdrożenie w odpowiednim czasie środków ustawodawczych i administracyjnych w celu uwzględnienia ze stosownym wyprzedzeniem przed kolejnymi wyborami wcześniejszych zaleceń misji obserwacji wyborów prowadzonych przez UE i Parlament Europejski oraz Komisji Weneckiej, tak aby zapewnić ich pełną zgodność ze standardami międzynarodowymi; z zadowoleniem przyjmuje postępy w zakresie równouprawnienia płci w administracji wyborczej związane z równością płci i wzywa Kosowo do dalszego wzmożenia wysiłków na rzecz zwiększenia udziału kobiet w życiu politycznym oraz wzmocnienia ogólnych ram prawnych;

6.  wyraża zaniepokojenie niedofinansowaniem wymiaru sprawiedliwości w Kosowie, szerzącą się korupcją, przykładami zawłaszczania państwa, nadmiernymi naciskami politycznymi i brakiem poszanowania prawa do sprawiedliwego procesu i sprawiedliwości proceduralnej, w tym w przypadkach ekstradycji; podkreśla znaczenie procesów reform w dziedzinie praworządności, ze szczególnym uwzględnieniem niezależności i skuteczności, oraz potrzebę dalszego wzmacniania ochrony świadków;

7.  zaznacza, że warunkiem rozwiązania problemu niespójnego, opieszałego i nieskutecznego wymiaru sprawiedliwości jest reprezentatywny wymiar sprawiedliwości oraz jednolite wdrażanie kosowskiego prawa; z zadowoleniem przyjmuje integrację w kosowskim wymiarze sprawiedliwości kosowskich Serbów pracujących jako sędziowie, prokuratorzy i personel administracyjny zgodnie z porozumieniem w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości zawartym w 2015 r. między Serbią a Kosowem; uważa, że wymiar sprawiedliwości jest nadal narażony na nadmierne naciski polityczne oraz że konieczne są dalsze wysiłki na rzecz budowania potencjału i zapewnienia odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów i prokuratorów, w tym poprzez przeprowadzenie rzeczowego funkcjonalnego przeglądu sądownictwa w odniesieniu do wszystkich sędziów, prokuratorów, wysokich rangą funkcjonariuszy policji oraz śledczych; z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie w listopadzie 2017 r. rządowej komisji ds. uznawania i weryfikacji statusu ofiar przemocy seksualnej podczas konfliktu w Kosowie;

8.  zauważa, że korupcja i zorganizowana przestępczość, w tym handel narkotykami i ludźmi, oraz cyberprzestępczość wciąż są kwestiami budzącymi zaniepokojenie, które wymagają skoordynowanych wysiłków; z zadowoleniem przyjmuje wstępne postępy w zakresie dochodzenia przypadków korupcji na wysokim szczeblu i przypadków zorganizowanej przestępczości oraz ich ścigania; oczekuje zdecydowanych i ciągłych wysiłków w ramach zobowiązań w kontekście procesu akcesyjnego; z zadowoleniem przyjmuje nieustające wysiłki Rzecznika Praw Obywatelskich zmierzające do wzmocnienia zdolności tego organu do kontrolowania spraw;

9.  wzywa do ustanowienia lepszych ram prawnych oraz zwiększenia skuteczności i zdolności prokuratury, aby umożliwić kompleksowe podejście do dochodzenia i ścigania, które należy wzmocnić poprzez zabezpieczenie, konfiskatę i odzyskiwanie mienia oraz prawomocne wyroki skazujące w sprawach dotyczących korupcji na wysokim szczeblu, przestępczości zorganizowanej i przestępstw finansowych, prania pieniędzy i finansowania terroryzmu; apeluje o wprowadzenie zabezpieczeń gwarantujących niezależność organów ścigania i prokuratury oraz zapobiegawczych środków w zakresie zwalczania korupcji w różnych sektorach; uważa, że niezbędne są dalsze środki w celu zapewnienia lepszej współpracy i koordynacji między organami ścigania oraz zmaksymalizowania niezawisłości i rozliczalności wymiaru sprawiedliwości; apeluje do Kosowa o poszanowanie międzynarodowych procedur i zasad dotyczących ekstradycji cudzoziemców;

10.  wzywa do faktycznej i konstruktywnej współpracy sądowej i policyjnej między władzami Kosowa i Serbii; jest zdania, że udział Kosowa w pracach Interpolu i zacieśniona współpraca z Europolem zwiększyłyby skuteczność środków na rzecz zwalczania przestępczości transgranicznej; zachęca zarazem do dalszej współpracy w walce z terroryzmem;

11.  uznaje za niezbędne wdrożenie w pełni i w odpowiednim czasie zaleceń kosowskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, audytora generalnego, agencji antykorupcyjnej oraz Komisji Regulacyjnej ds. Zamówień Publicznych; podkreśla konieczność zaradzenia niedociągnięciom systemu zamówień publicznych oraz poprawy współpracy międzyinstytucjonalnej i wymiany informacji; zdecydowanie zaleca zwiększenie zdolności w dziedzinie monitorowania, oceny i audytu oraz przyjęcie i wdrożenie strategii w zakresie zwalczania nadużyć finansowych w celu ochrony interesów finansowych Kosowa i UE;

12.  z zadowoleniem przyjmuje potwierdzenie przez Komisję w dniu 18 lipca 2018 r. spełnienia kryteriów liberalizacji reżimu wizowego; za pierwszorzędną kwestię uznaje liberalizację reżimu wizowego wobec Kosowa bez nieuzasadnionej zwłoki; jest zdania, że liberalizacja reżimu wizowego poprawiłaby stabilność i zbliżyła Kosowo do UE dzięki ułatwieniu podróży i prowadzenia działalności gospodarczej, a jednocześnie przyczyniłaby się do zwalczania przemytu ludzi i korupcji; apeluje do Rady o bezzwłoczne przyjęcie mandatu w celu podjęcia kroków zmierzających do wprowadzenia ruchu bezwizowego;

13.  zwraca uwagę, że oprócz postępów związanych ze spełnieniem wymogów liberalizacji reżimu wizowego konieczne są dalsze trwałe starania na rzecz walki z przestępczością zorganizowaną, handlem narkotykami, przemytem ludzi i korupcją, a także konkretne wysiłki na rzecz zarządzania nieuregulowanymi przepływami migracyjnymi i zmniejszenia liczby bezpodstawnych wniosków o azyl;

14.  z zadowoleniem odnotowuje gwałtowny spadek liczby wniosków o azyl oraz readmisji obywateli Kosowa, a także wniosków dotyczących umów o readmisji; z zadowoleniem przyjmuje nową strategię reintegracji oraz apeluje o jej pełne wdrożenie;

15.  wyraża uznanie dla wysiłków Kosowa na rzecz powstrzymania ucieczki zagranicznych bojowników, do których zaliczają się niemal wyłącznie islamscy dżihadyści, i zwalczania zagrożeń terrorystycznych; apeluje o aktywną współpracę regionalną w celu przeciwdziałania potencjalnej działalności terrorystycznej oraz zakłócania przepływu środków finansowych przeznaczonych dla terrorystów; wzywa Kosowo do zajęcia się problemem radykalizacji postaw w internecie oraz wpływu ekstremistów z zewnątrz; zwraca uwagę na znaczenie zapobiegania terroryzmowi i ścigania osób, które podejrzewa się o to, że są bojownikami, a także rehabilitacji, edukacji i integracji społecznej tych osób oraz ich rodzin; podkreśla konieczność zapobiegania radykalizacji więźniów, a zwłaszcza młodych osób, które są na nią szczególnie podatne, oraz aktywnej pracy nad ich deradykalizacją;

16.  jednoznacznie potępia zabójstwo kosowskiego polityka serbskiego pochodzenia Olivera Ivanovića; uważa to wydarzenie za poważny cios dla konstruktywnych i umiarkowanych głosów we wspólnocie serbskiej; podkreśla pilną potrzebę rzeczywistej współpracy między kosowskimi i serbskimi organami dochodzenia oraz potrzebę wsparcia międzynarodowego, tak aby bez dalszej zwłoki ukarać zarówno zabójców, jak i zleceniodawców;

17.  ubolewa nad niechęcią do rozpatrywania spraw dotyczących zbrodni wojennych i podkreśla znaczenie wyraźnego zaangażowania politycznego w ich ściganie; wzywa władze Kosowa, aby okazały faktyczne i trwałe zaangażowanie w wywiązywanie się z ich zobowiązań międzynarodowych dotyczących wyspecjalizowanych izb sądowych w Kosowie i wyspecjalizowanej prokuratury w Hadze; wyraża głębokie zaniepokojenie próbami uchylenia przez posłów kosowskiego parlamentu w grudniu 2017 r. ustawy dotyczącej wyspecjalizowanych izb sądowych w Kosowie i wyspecjalizowanej prokuratury; również głęboko ubolewa nad faktem, że próby te przeszkodziły w przyjęciu wspólnych zaleceń po przełożeniu czwartego posiedzenia Parlamentarnego Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia UE-Kosowo, które odbyło się w dniach 17–18 stycznia 2018 r.; apeluje o konstruktywne podejście do Parlamentarnego Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia UE-Kosowo i o zacieśnienie współpracy parlamentarnej w tym względzie;

18.  wzywa władze, aby zacieśniły obustronną współpracę prawną między prokuraturami Kosowa i Serbii oraz wspierały utworzenie regionalnej komisji ds. ustalenia faktów dotyczących zbrodni wojennych i innych rażących przypadków łamania praw człowieka popełnionych w byłej Jugosławii w latach 1991–2001;

19.  odnotowuje istotną rolę odgrywaną przez misję EULEX pod względem wzmacniania niezależnego wymiaru sprawiedliwości oraz policji i systemu celnego; ponadto odnotowuje prewencyjną i pojednawczą rolę EULEX w ściganiu zbrodni wojennych, korupcji i zorganizowanej przestępczości i orzekaniu w takich sprawach, a także nieustające wysiłki zmierzające do zidentyfikowania osób zaginionych i odkrywania grobów w celu pełnego rozwiązania spraw; zaleca przeprowadzenie analizy mocnych i słabych stron misji;

20.  ponownie wzywa EULEX do zwiększenia skuteczności i przestrzegania najwyższych standardów przejrzystości i stosowania podejścia zerowej tolerancji dla korupcji, niewłaściwego administrowania, przewinień oraz nacisków i wpływów politycznych;

21.  podkreśla potrzebę szybkiego informowania parlamentu Kosowa o działaniach EULEX oraz o wszelkich zmianach jego statusu prawnego;

22.  odnotowuje nowy mandat misji EULEX i datę jego wygaśnięcia; podkreśla jednak, że osiągnięcie konkretnych postępów w Kosowie jest ważniejsze niż ustalony harmonogram;

23.  apeluje o to, by nadać priorytetowe znaczenie egzekwowaniu ram praw człowieka, czemu powinny towarzyszyć właściwa i dostateczna koordynacja i finansowanie, zwłaszcza w obszarze równości płci, ochrony dzieci i pracowników, wykluczenia społecznego oraz dyskryminacji osób niepełnosprawnych, mniejszości i społeczności etnicznych i językowych, a także osób LGBTI; podkreśla konieczność wzmocnienia Agencji ds. Równości Kobiet i Mężczyzn i krajowego koordynatora ds. ochrony przed przemocą domową oraz położenia większego nacisku na prewencję oraz ściganie tego rodzaju przestępstw; powtarza, że konieczne jest przyjęcie projektu ustawy o wolności wyznania;

24.  wyraża głębokie zaniepokojenie nierównością płci oraz przemocą ze względu na płeć; wzywa Kosowo do zagwarantowania pełnego i terminowego wdrożenia przepisów w sprawie równouprawnienia płci i walki z dyskryminacją; wyraża głębokie zaniepokojenie z powodu braku postępów we wdrażaniu strategii i planu działania przeciwko przemocy domowej i wzywa władze do podjęcia bardziej rygorystycznych i skutecznych działań na rzecz zwalczania przemocy ze względu na płeć, w tym przez wzmocnienie Agencji ds. Równości Kobiet i Mężczyzn oraz krajowego koordynatora ds. ochrony przed przemocą domową; wyraża zaniepokojenie niedostateczną reprezentacją kobiet na stanowiskach decyzyjnych; apeluje do władz Kosowa o priorytetowe potraktowanie uwzględniania aspektu płci, w tym w ramach europejskiego programu reform oraz we współpracy ze społeczeństwem obywatelskim, w tym organizacjami kobiecymi; zachęca Kosowo do dalszego zajmowania się kwestią sprawiedliwości i wsparcia dla kobiet, które podczas wojny były ofiarami przemocy seksualnej; wzywa Kosowo do wdrożenia postanowień konwencji stambulskiej;

25.   apeluje do parlamentu Kosowa, aby podczas prac nad ustawą o ochronie dzieci uwzględnił stanowisko podpisane wspólnie przez UE, UNICEF, koalicję organizacji pozarządowych na rzecz ochrony dzieci w Kosowie i Międzynarodowe Przymierze Save the Children;

26.  odnotowuje z obawą, że Kosowo poczyniło ograniczone postępy w dziedzinie praw osób niepełnosprawnych; wzywa Kosowo do zapewnienia niedyskryminacji i równych szans osobom niepełnosprawnym;

27.  wzywa władze Kosowa do priorytetowego traktowania kwestii mniejszości, w tym ich praw, zarówno kulturowych, jak i językowych, oraz ich możliwości; ubolewa, że takie mniejszości jak Romowie, Aszkali i Egipcjanie Bałkańscy nadal napotykają problemy z uzyskaniem dokumentów osobistych, co utrudnia im dostęp do uzyskania obywatelstwa, edukacji, opieki zdrowotnej i pomocy społecznej, apeluje więc do władz Kosowa o rozwiązanie tych problemów; z zadowoleniem przyjmuje gotowość władz do uznania praw obywateli będących historycznie narodowości bułgarskiej w regionach Gora i Župa; z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie nowej strategii i nowego planu działania na lata 2017–2021 na rzecz integracji społeczności Romów i Aszkali ze społeczeństwem kosowskim oraz wzywa Kosowo do podjęcia aktywnej roli we współpracy regionalnej w ramach projektu integracji Romów 2020, realizowanego przez Radę Współpracy Regionalnej;

28.  wyraża ubolewanie z powodu utrzymującej się dyskryminacji osób LGBTI oraz nasilenia się mowy nienawiści w internecie w związku z paradą równości w Prisztinie;

29.  podkreśla konieczność przyjęcia nowego projektu ustawy o swobodzie tworzenia organizacji pozarządowych; apeluje o uważniejsze redagowanie i wdrażanie przepisów w obszarach mających wpływ na przestrzeń społeczeństwa obywatelskiego w celu zapewnienia, aby przepisy nie nakładały nieproporcjonalnych obciążeń na organizacje społeczeństwa obywatelskiego i nie oddziaływały na nie w dyskryminujący sposób ani nie ograniczały przestrzeni społeczeństwa obywatelskiego; podkreśla potrzebę udostępnienia publicznego finansowania organizacjom społeczeństwa obywatelskiego;

30.  podkreśla konieczność zagwarantowania swobody dziennikarskiej, stabilności finansowej i niezależności publicznych nadawców kosowskich oraz przejrzystości własności mediów prywatnych zgodnie z zaleceniami zawartymi w sprawozdaniu rocznym Komisji; apeluje o wdrożenie wszystkich właściwych przepisów w tym zakresie; wzywa do ulepszenia wielojęzykowego przekazu i jakości informacji dostarczanych wszystkim społecznościom Kosowa; wyraża zaniepokojenie nasileniem się gróźb wobec dziennikarzy i ataków na nich oraz wzywa władze Kosowa do niezwłocznego przeprowadzenia dochodzenia i ścigania osób odpowiedzialnych; z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie przez rząd Kosowa projektu ustawy o ochronie sygnalistów;

31.  wzywa do podjęcia trwałych wysiłków, by w pełni znormalizować stosunki między Serbią a Kosowem; sądzi, że taka normalizacja – na mocy prawnie wiążącego porozumienia oraz postanowień wykonawczych – nie będzie możliwa bez wszechstronnego i wzajemnego stosowania istniejących umów oraz stanowi kluczowy etap na drodze obu stron do integracji europejskiej;

32.  odnotowuje trwającą debatę i publiczne oświadczenia dotyczące ewentualnych korekt granicy między Serbią a Kosowem, w tym wymiany terytoriów; podkreśla wieloetniczny charakter zarówno Kosowa, jak i Serbii, oraz zaznacza, że w tym regionie nie powinno się dążyć do tworzenia jednolitych etnicznie państw; wspiera dialog, którego prowadzenie ułatwia UE, stanowiący ramy dla wypracowania kompleksowej umowy w sprawie normalizacji stosunków między Serbią i Kosowem; uważa, że ewentualne porozumienie może zostać zaakceptowane wyłącznie pod warunkiem, że zostanie zawarte za zgodą obu stron, z uwzględnieniem ogólnej stabilności w regionie i prawa międzynarodowego;

33.  odnotowuje, że pięć państw członkowskich UE nie uznało jeszcze Kosowa, i zachęca te państwa, by to uczyniły; podkreśla, że uznanie Kosowa byłoby korzystne dla normalizacji stosunków między Kosowem a Serbią;

34.  jest zdania, że dialog między Belgradem a Prisztiną musi być otwarty i przejrzysty, a odpowiedzialne za niego osoby powinny regularnie konsultować się z parlamentem Kosowa w sprawie jego postępów;

35.  ubolewa, że wiele podpisanych porozumień nie zostało dotychczas wdrożonych bądź jest zawieszonych, jak np. umowy w sprawie energii czy w sprawie stowarzyszenia gmin zamieszkiwanych w większości przez Serbów; pilnie wzywa obie strony do pełnego wdrożenia tych porozumień w dobrej wierze; ponownie wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) do przeprowadzenia oceny wyników obu stron w wypełnianiu ich zobowiązań, aby móc zająć się wszelkimi wyzwaniami związanymi z ich wdrożeniem; wzywa rządy Serbii i Kosowa do powstrzymania się od wszelkich działań, które mogłyby podważyć zaufanie między stronami i zagrozić konstruktywnej kontynuacji dialogu;

36.  wyraża głębokie zaniepokojenie wzrostem napięć etnicznych; zdecydowanie potępia wszelkie akty zastraszania i przemocy; oczekuje od władz Kosowa natychmiastowego odcięcia się od takich aktów oraz domaga się ujawnienia sprawców i postawienia ich przed wymiarem sprawiedliwości; wzywa władze krajowe i lokalne do podjęcia dalszych wysiłków na rzecz wdrożenia przyjętych przepisów w celu dalszego rozwoju wieloetnicznego społeczeństwa; ubolewa nad nasileniem się nacjonalistycznej i ekstremalnej retoryki w regionie i zwraca się do Komisji o dalsze wspieranie pojednania poprzez projekty kulturalne;

37.  ponownie wzywa do szybkiego i sprawnego otwarcia mostu w Mitrowicy, co jest ważnym krokiem w kierunku zjednoczenia miasta; apeluje o wszechstronne wdrożenie umowy o swobodzie przemieszczania się; wzywa władze Serbii i Kosowa do promowania kontaktów międzyludzkich między społecznościami lokalnymi w celu pogłębienia dialogu, w tym również na szczeblu pozarządowym; w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje program dwustronnej współpracy gmin Peć i Šabac oraz apeluje do Komisji o wspieranie podobnych inicjatyw; z zadowoleniem przyjmuje rozwój projektów infrastrukturalnych umożliwiających nasilenie kontaktów, takich jak autostrada Nisz-Merdare-Prisztina;

38.  z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Kosowa, aby utrzymać konstruktywne stosunki sąsiedzkie z regionem oraz aktywnie dostosować je do wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB), a także wzywa do dalszych postępów w tej dziedzinie; jest zdania, że obecność Kosowa w organizacjach międzynarodowych wiązałaby się z przyznaniem praw i obowiązków pociągających za sobą stosowanie międzynarodowych norm i standardów; zachęca do pozytywnego podejścia w odniesieniu do uczestnictwa Kosowa w organizacjach międzynarodowych;

39.  podkreśla, że należy pilnie przyjąć i wdrożyć środki zapewniające przejrzyste i konkurencyjne procedury prywatyzacji oraz zbadać rzekome nieprawidłowości; jest zaniepokojony tym, że przekazy emigrantów stanowią istotną siłę napędową popytu krajowego; wyraża zaniepokojenie dyskryminacją kobiet na rynku pracy, zwłaszcza w procesie rekrutacji;

40.  wyraża zaniepokojenie z powodu tragicznych procedur rejestracji leków i ich jakości, a także ogólnej korupcji w służbie zdrowia; apeluje do kosowskiego Ministerstwa Zdrowia o przyspieszenie dochodzeń dotyczących takich przestępstw oraz o jak najszybsze zajęcie się problemami związanymi z rejestracją i jakością; wzywa do kompleksowej reformy sektora zdrowia, w tym do wprowadzenia powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, aby zapewnić wszystkim dostęp do opieki zdrowotnej; podkreśla konieczność odpowiedniego finansowania systemu publicznej opieki zdrowotnej;

41.  wzywa Komisję do opracowania strategii regionalnej, by zaradzić utrzymującemu się bezrobociu młodzieży i drenażowi mózgów poprzez rozwiązanie problemu niedopasowania umiejętności między systemem kształcenia a rynkiem pracy, poprawę jakości nauczania oraz zapewnienie odpowiedniego finansowania aktywnych instrumentów rynku pracy i programów szkoleń zawodowych, a także odpowiednich placówek opieki nad dziećmi i edukacji przedszkolnej; ubolewa nad brakiem postępów pod względem poprawy jakości edukacji; apeluje do odpowiednich podmiotów o uwzględnianie osób należących do mniejszości podczas opracowywania i wdrażania środków w zakresie zatrudnienia;

42.  wzywa Kosowo do pełnego wykorzystania potencjału programów unijnych; z zadowoleniem przyjmuje podpisanie porozumienie w sprawie udziału Kosowa w programach Erasmus+ i „Kreatywna Europa”; wzywa władze Kosowa i Komisję do dalszego wspierania MŚP w celu rozwijania opłacalnej gospodarki kosowskiej; popiera propozycję obniżenia opłat roamingowych w regionie Bałkanów Zachodnich;

43.  zwraca uwagę na ekstremalnie złą jakość powietrza w Prisztinie i w innych bardzo zanieczyszczonych miastach; wzywa do wprowadzenia skutecznych systemów monitorowania jakości powietrza i wody, do polepszenia infrastruktury oczyszczania ścieków oraz do gromadzenia wiarygodnych i łatwo dostępnych danych na temat zanieczyszczenia w czasie rzeczywistym; wyraża obawy w związku z niewłaściwym gospodarowaniem odpadami, nieekologicznym składowaniem oraz rozpowszechnionym nielegalnym wywozie śmieci; apeluje do władz o przyjęcie docelowych poziomów segregacji i recyklingu odpadów, udoskonalenie lokalnych zakładów przetwarzania i recyklingu oraz pociągnięcie do odpowiedzialności podmiotów powodujących zanieczyszczenia; wzywa ONZ do szybkiego udzielenia niezbędnego wsparcia ofiarom zatrucia ołowiem w niektórych obozach dla uchodźców w Kosowie, w tym za pośrednictwem planowanego funduszu powierniczego;

44.  zauważa, że większość zaleceń dotyczących polityki energetycznej zawartych w zeszłorocznym sprawozdaniu nie została wdrożona; podkreśla konieczność zaprzestania wykorzystywania węgla brunatnego do wytwarzania energii w sposób sprzeczny z zasadami zrównoważonego rozwoju, a także pilną potrzebę likwidacji elektrowni Kosowo A oraz zapewnienia dodatkowego zrównoważonego wytwarzania i zdolności importowych; odnotowuje częściowe postępy poczynione w kontekście trzeciego pakietu energetycznego i podkreśla, jak ważne jest zapewnienie niezależności kosowskiego organu regulacji energetyki; apeluje o dołożenie większych starań na rzecz efektywności energetycznej i oszczędności energii zwłaszcza w sektorze budownictwa; zwraca uwagę, że choć projekt ustawy o efektywności energetycznej przyjęto w pierwszym czytaniu, na efektywność energetyczną niekorzystnie wpływa brak postępów we wdrażaniu porozumienia energetycznego między Kosowem a Serbią; wzywa władze do ustanowienia funduszu na rzecz efektywności energetycznej;

45.  zaznacza, że planowane elektrownie wodne powinny spełniać unijne normy środowiskowe; w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje decyzję ministra środowiska o ocenie i zawieszeniu zezwoleń na budowę elektrowni wodnych;

46.  ubolewa nad brakiem postępów w wykorzystywaniu potencjału energii odnawialnej; apeluje do władz o przyjęcie planu działania na rzecz strategii energetycznej na lata 2017–2026 z zamiarem osiągnięcia obowiązkowego celu, jakim jest udział energii odnawialnej na poziomie 25 % do 2020 r.; wzywa Komisję do zwiększenia pomocy w tym zakresie;

47.  wzywa władze Kosowa do przyjęcia wiarygodnej i zrównoważonej polityki mobilności i transportu publicznego, aby sprostać dawno już istniejącym brakom w zakresie infrastruktury;

48.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych oraz rządowi i parlamentowi Kosowa.

(1)

Dz.U. L 146 z 11.6.2018, s. 5.


INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWĄ

Data przyjęcia

9.10.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

42

10

6

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Michèle Alliot-Marie, Nikos Androulakis, Francisco Assis, Petras Auštrevičius, Amjad Bashir, Goffredo Maria Bettini, Mario Borghezio, Victor Boştinaru, Klaus Buchner, Fabio Massimo Castaldo, Lorenzo Cesa, Javier Couso Permuy, Andi Cristea, Arnaud Danjean, Georgios Epitideios, Knut Fleckenstein, Eugen Freund, Sandra Kalniete, Manolis Kefalogiannis, Tunne Kelam, Wajid Khan, Andrey Kovatchev, Eduard Kukan, Arne Lietz, Barbara Lochbihler, Sabine Lösing, Ramona Nicole Mănescu, David McAllister, Francisco José Millán Mon, Clare Moody, Javier Nart, Pier Antonio Panzeri, Demetris Papadakis, Ioan Mircea Paşcu, Tonino Picula, Kati Piri, Julia Pitera, Cristian Dan Preda, Jozo Radoš, Michel Reimon, Sofia Sakorafa, Jean-Luc Schaffhauser, Jordi Solé, Dobromir Sośnierz, Dubravka Šuica, Charles Tannock, László Tőkés, Ivo Vajgl, Geoffrey Van Orden, Anders Primdahl Vistisen, Boris Zala

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Andrzej Grzyb, Takis Hadjigeorgiou, Gilles Pargneaux, Igor Šoltes, Bodil Valero, Marie-Christine Vergiat

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Ivan Štefanec


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

42

+

ALDE

Petras Auštrevičius, Jozo Radoš, Ivo Vajgl

ECR

Amjad Bashir, Charles Tannock, Geoffrey Van Orden, Anders Primdahl Vistisen

EFDD

Fabio Massimo Castaldo

PPE

Michèle Alliot-Marie, Lorenzo Cesa, Arnaud Danjean, Andrzej Grzyb, Sandra Kalniete, Tunne Kelam, Andrey Kovatchev, Eduard Kukan, David McAllister, Ramona Nicole Mănescu, Julia Pitera, Cristian Dan Preda, Ivan Štefanec, Dubravka Šuica, László Tőkés

S&D

Francisco Assis, Goffredo Maria Bettini, Victor Boştinaru, Knut Fleckenstein, Eugen Freund, Wajid Khan, Arne Lietz, Clare Moody, Pier Antonio Panzeri, Gilles Pargneaux, Tonino Picula, Kati Piri, Boris Zala

VERTS/ALE

Klaus Buchner, Barbara Lochbihler, Michel Reimon, Jordi Solé, Igor Šoltes, Bodil Valero

10

-

ENF

Mario Borghezio, Jean-Luc Schaffhauser

GUE/NGL

Javier Couso Permuy, Takis Hadjigeorgiou, Sabine Lösing, Sofia Sakorafa

NI

Georgios Epitideios, Dobromir Sośnierz

PPE

Manolis Kefalogiannis, Francisco José Millán Mon

6

0

ALDE

Javier Nart

GUE/NGL

Marie-Christine Vergiat

S&D

Nikos Androulakis, Andi Cristea, Demetris Papadakis, Ioan Mircea Paşcu

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

Ostatnia aktualizacja: 6 listopada 2018Informacja prawna