Procedura : 2017/0245(COD)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0356/2018

Teksty złożone :

A8-0356/2018

Debaty :

Głosowanie :

PV 29/11/2018 - 8.7
CRE 29/11/2018 - 8.7
PV 04/04/2019 - 6.24
CRE 04/04/2019 - 6.24

Teksty przyjęte :

P8_TA(2018)0472
P8_TA(2019)0356

SPRAWOZDANIE     ***I
PDF 868kWORD 104k
29.10.2018
PE 618.307v02-00 A8-0356/2018

w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2016/399 w zakresie zasad mających zastosowanie do tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych

(COM(2017)0571 – C8-0326/2017 – 2017/0245(COD))

Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Sprawozdawczyni: Tanja Fajon

PROJEKT REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 PROCEDURA W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

PROJEKT REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2016/399 w zakresie zasad mających zastosowanie do tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych

(COM(2017)0571 – C8-0326/2017 – 2017/0245(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2017)0571),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 77 ust. 2 lit. e) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0326/2017),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając uwagi do projektu aktu przekazane przez Izbę Poselską i Senat Republiki Czeskiej, Parlament Grecji, Kortezy Generalne Hiszpanii oraz Zgromadzenie Republiki Portugalii,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A8-0356/2018),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Poprawka    1

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw -1 (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(-1)  Utworzenie obszaru, na którym zapewniony jest swobodny przepływ osób przez granice wewnętrzne, jest jednym z głównych osiągnięć Unii. Normalne funkcjonowanie i wzmocnienie takiego obszaru, opartego na zaufaniu i solidarności, powinno być wspólnym celem Unii i państw członkowskich, które zgodziły się go utworzyć. Równocześnie konieczne jest wspólne reagowanie na sytuacje, które w dużym stopniu wpływają na porządek publiczny lub bezpieczeństwo wewnętrzne tego obszaru bądź jego części, w drodze tymczasowego przywracania kontroli granicznej na granicach wewnętrznych w wyjątkowych okolicznościach i jako ostateczności, przy jednoczesnym zacieśnieniu współpracy między państwami członkowskimi.

Poprawka    2

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 1

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(1)  Na obszarze, na którym możliwy jest swobodny przepływ osób, przywracanie kontroli granicznej na granicach wewnętrznych powinno pozostać wyjątkiem. Decyzja o przywróceniu wewnętrznej kontroli granicznej powinna być podejmowana wyłącznie jako środek ostateczny, powinna dotyczyć ograniczonego okresu czasu i zakresu, w jakim kontrole są konieczne i proporcjonalne do stwierdzonego poważnego zagrożenia porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego.

(1)  Na obszarze, na którym możliwy jest swobodny przepływ osób, przywracanie kontroli granicznej na granicach wewnętrznych powinno pozostać wyjątkiem. Ponieważ tymczasowe przywrócenie kontroli na granicach wewnętrznych ma konsekwencje dla swobody przepływu osób, środek taki powinien być podejmowany wyłącznie jako ostateczny, powinien dotyczyć ograniczonego okresu i zakresu, w jakim kontrole są konieczne i proporcjonalne do stwierdzonego poważnego zagrożenia porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego. Każdy taki środek należy wycofać, gdy tylko podstawy jego wprowadzenia przestają istnieć.

Poprawka    3

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 1 a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(1a)  Migracji ani przekraczania granic zewnętrznych przez dużą liczbę obywateli państw trzecich nie powinno się uznawać per se za zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego.

Poprawka    4

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 2

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(2)  W zależności od charakteru i skali stwierdzonego poważnego zagrożenia można podjąć różne środki, aby mu zaradzić. Państwa członkowskie posiadają również uprawnienia policyjne, o których mowa w art. 23 rozporządzenia (UE) 2016/399 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen)8, które, z zastrzeżeniem pewnych warunków, mogą być wykorzystywane w regionach przygranicznych. Zalecenie Komisji w sprawie proporcjonalnych kontroli policyjnych oraz współpracy policyjnej w strefie Schengen9 zawiera wytyczne dla państw członkowskich w tym zakresie.

(2)  W zależności od charakteru i skali stwierdzonego poważnego zagrożenia można podjąć różne środki, aby mu zaradzić. Ponieważ oczywiste jest, że uprawnienia policji w swoim charakterze i celu różnią się od celów kontroli granicznej, państwa członkowskie posiadają te uprawnienia policyjne, o których mowa w art. 23 rozporządzenia (UE) 2016/399 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen)8, które, z zastrzeżeniem pewnych warunków, mogą być wykorzystywane w regionach przygranicznych. Zalecenie Komisji w sprawie proporcjonalnych kontroli policyjnych oraz współpracy policyjnej w strefie Schengen9 zawiera wytyczne dla państw członkowskich w tym zakresie.

__________________

__________________

8 Dz.U. L 77 z 23.3.2016, s. 1.

8 Dz.U. L 77 z 23.3.2016, s. 1.

9 C(2017) 3349 final z 12.5.2017.

9 C(2017) 3349 final z 12.5.2017.

Poprawka    5

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 2 a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(2a)  Przed przywróceniem kontroli granicznej na granicach wewnętrznych państwa członkowskie powinny w pierwszej kolejności podjąć środki alternatywne. Zainteresowane państwa członkowskie powinny w szczególności rozważyć – kiedy jest to konieczne i uzasadnione – skuteczniejsze wykorzystanie lub nasilenie kontroli policyjnych na swoim terytorium, w tym w strefach przygranicznych i na głównych drogach, w oparciu o ocenę ryzyka, jednocześnie dopilnowując, żeby kontrole te nie miały na celu kontroli granicznej. Nowoczesne technologie odgrywają znaczącą rolę w przeciwdziałaniu zagrożeniom dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego. Państwa członkowskie powinny ocenić, czy sytuację tę można rozwiązać w drodze zacieśnionej współpracy transgranicznej zarówno z punktu widzenia operacyjnego, jak i wymiany informacji między policją a służbami wywiadowczymi.

Poprawka    6

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 4

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(4)  Doświadczenie pokazało jednak, że pewne poważne zagrożenia porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego, takie jak transgraniczne ataki terrorystyczne lub szczególne przypadki wtórnych przepływów migrantów o nieuregulowanym statusie w obrębie Unii, które uzasadniały ponowne wprowadzenie kontroli granicznych, mogą utrzymywać się znacznie dłużej niż te okresy. Jest zatem konieczne i uzasadnione, aby ograniczenia czasowe mające zastosowanie do tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej dostosować do bieżących potrzeb, zapewniając przy tym jednocześnie, że środek ten nie jest nadużywany i stanowi wyjątek, i jest wykorzystany jedynie w ostateczności. W tym celu ogólny termin mający zastosowanie na mocy art. 25 kodeksu granicznego Schengen należy przedłużyć do jednego roku.

(4)  Doświadczenie pokazało jednak, że rzadko występuje konieczność przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych na okres przekraczający dwa miesiące. Jedynie w wyjątkowych okolicznościach pewne poważne zagrożenia porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego mogą utrzymywać się dłużej niż maksymalny okres sześciu miesięcy obecnie dozwolony na przywrócenie kontroli na granicach wewnętrznych. Jest zatem konieczne, aby ograniczenia czasowe mające zastosowanie do tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej dostosować, zapewniając przy tym jednocześnie, że środek ten nie jest nadużywany i stanowi wyjątek, i jest wykorzystany jedynie w ostateczności.

Poprawka    7

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 4 a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(4 a)  Odstępstwo od podstawowej zasady swobody przepływu osób należy interpretować ściśle, a koncepcja porządku publicznego zakłada istnienie rzeczywistego, aktualnego i dostatecznie poważnego zagrożenia jednego z podstawowych interesów społeczeństwa.

Poprawka    8

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 5

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(5)  W celu zagwarantowania, że kontrole na granicach wewnętrznych pozostaną wyjątkiem, państwa członkowskie powinny przedstawić ocenę ryzyka dotyczącą planowanego przywrócenia lub przedłużenia kontroli granicznej. W ocenie ryzyka powinno się w szczególności oszacować, jak długo zidentyfikowane zagrożenie prawdopodobnie może się utrzymywać i których odcinków granic wewnętrznych będzie ono dotyczyć oraz wykazać, że przedłużenie kontroli granicznych jest środkiem ostatecznym i wyjaśnić, w jaki sposób kontrola graniczna ma pomóc przeciwdziałać stwierdzonemu zagrożeniu. W przypadku kontroli na granicach wewnętrznych wykraczających poza okres sześciu miesięcy, w ocenie ryzyka należy również wykazać z mocą wsteczną skuteczność przywrócenia kontroli granicznej w usunięciu stwierdzonych zagrożeń i szczegółowo wyjaśnić, w jaki sposób konsultowano się z każdym sąsiadującym państwem członkowskim, którego dotyczy takie przedłużenie, i w jaki sposób angażowano je w określanie jak najmniej uciążliwych ustaleń operacyjnych.

(5)  W celu zagwarantowania, że kontrole na granicach wewnętrznych są środkiem ostatecznym i pozostaną wyjątkiem, państwa członkowskie powinny przedstawić ocenę ryzyka dotyczącą planowanego przedłużenia kontroli granicznej na okres dłuższy niż dwa miesiące. W ocenie ryzyka powinno się w szczególności oszacować, jak długo zidentyfikowane zagrożenie prawdopodobnie może się utrzymywać i których odcinków granic wewnętrznych będzie ono dotyczyć, oraz wykazać – zwłaszcza dowodząc, że wszelkie środki alternatywne okazały się lub zostały uznane za niewystarczające – że przedłużenie kontroli granicznych jest środkiem ostatecznym i wyjaśnić, w jaki sposób kontrola graniczna ma pomóc przeciwdziałać stwierdzonemu zagrożeniu. W ocenie ryzyka należy również wykazać z mocą wsteczną skuteczność i wydajność przywrócenia kontroli granicznej w usunięciu stwierdzonych zagrożeń i szczegółowo wyjaśnić, w jaki sposób konsultowano się z każdym sąsiadującym państwem członkowskim, którego dotyczy takie przedłużenie, i w jaki sposób angażowano je w określanie jak najmniej uciążliwych ustaleń operacyjnych. Państwo członkowskie powinno zachować możliwość utajnienia w razie konieczności wszystkich lub części dostarczonych informacji.

Poprawka    9

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 5 a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(5a)  W przypadku gdy przywrócenie kontroli na granicach wewnętrznych jest związane ze szczególnymi planowanymi wydarzeniami o wyjątkowym charakterze i czasie trwania (jak imprezy sportowe), okres przywrócenia kontroli powinien być bardzo dokładnie określony, ograniczony i powiązany z rzeczywistym czasem trwania wydarzenia.

Poprawka    10

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 6

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(6)  Jakość oceny ryzyka przedstawionej przez państwo członkowskie będzie bardzo ważna przy ocenie konieczności i proporcjonalności planowanego przywrócenia lub przedłużenia kontroli granicznej. Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz Europol powinny brać udział w tej ocenie.

(6)  Jakość oceny ryzyka przedstawionej przez państwo członkowskie będzie bardzo ważna przy ocenie konieczności i proporcjonalności planowanego przywrócenia lub przedłużenia kontroli granicznej. Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej, Europol, Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu, Europejska Agencja ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości oraz Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej powinny brać udział w tej ocenie.

Poprawka    11

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 7

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(7)  Należy zmienić uprawnienia Komisji do wydawania opinii na podstawie art. 27 ust. 4 kodeksu granicznego Schengen, tak by odzwierciedlały nowe obowiązki państw członkowskich związane z oceną ryzyka, w tym obowiązek współpracy z zainteresowanymi państwami członkowskimi. Kiedy kontrola graniczna na granicach wewnętrznych przeprowadzana jest przez okres dłuższy niż sześć miesięcy, Komisja powinna być zobowiązana do wydania opinii. Należy również zmienić procedurę konsultacji przewidzianą w art. 27 ust. 5 kodeksu granicznego Schengen tak, aby uwzględnić rolę agencji (Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz Europolu) i skupić się na praktycznej realizacji różnych aspektów współpracy między państwami członkowskimi, w tym, w stosownych przypadkach, koordynacji różnych środków po obu stronach granicy.

(7)  Należy zmienić procedurę konsultacji przewidzianą w art. 27 ust. 5 kodeksu granicznego Schengen, aby uwzględnić rolę agencji unijnych i skupić się na praktycznej realizacji różnych aspektów współpracy między państwami członkowskimi.

Poprawka    12

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 8

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(8)  Należy zapewnić konkretną możliwość przedłużenia kontroli na granicach wewnętrznych na okres dłuższy niż jeden rok, aby zmienione przepisy były lepiej dostosowane do wyzwań związanych z utrzymującymi się poważnymi zagrożeniami porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego. Takiemu przedłużeniu powinny towarzyszyć proporcjonalne krajowe środki wyjątkowe podjęte również na terytorium kraju aby przeciwdziałać zagrożeniu, takie jak stan wyjątkowy. Taka możliwość nie powinna w żadnym wypadku prowadzić do dalszego przedłużenia tymczasowych kontroli na granicach wewnętrznych na okres przekraczający dwa lata.

(8)  Należy zapewnić konkretną możliwość wyjątkowego przedłużenia kontroli na granicach wewnętrznych na okres dłuższy niż sześć miesięcy, aby zmienione przepisy były lepiej dostosowane do wyzwań związanych z utrzymującymi się poważnymi zagrożeniami porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego. Takiemu przedłużeniu powinny towarzyszyć proporcjonalne krajowe środki wyjątkowe podjęte również na terytorium kraju aby przeciwdziałać zagrożeniu, takie jak stan wyjątkowy. Taka możliwość nie powinna w żadnym wypadku prowadzić do dalszego przedłużenia tymczasowych kontroli na granicach wewnętrznych na okres przekraczający jeden rok.

Poprawka    13

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 8 a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(8a)  Konieczność i proporcjonalność przywrócenia wewnętrznej kontroli granicznej powinna być rozważana w świetle zagrożenia porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego uzasadniającego potrzebę takiego przywrócenia; odnosi się to również do wykorzystania alternatywnych środków na poziomie krajowym lub unijnym lub na obydwu tych poziomach, jak również do wpływu takiej kontroli na swobodę przepływu osób w obrębie obszaru bez wewnętrznej kontroli granicznej.

Poprawka    14

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 9

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(9)  Należy zmienić odesłanie do art. 29 znajdujące się w art. 25 ust. 4 w celu wyjaśnienia związku między okresami mającymi zastosowanie na mocy art. 29 i art. 25 kodeksu granicznego Schengen.

skreśla się

Poprawka    15

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 10

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(10)  Możliwość prowadzenia tymczasowej kontroli na granicach wewnętrznych w reakcji na szczególne zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego utrzymujące się po upływie jednego roku powinna podlegać specjalnej procedurze.

(10)  Możliwość prowadzenia tymczasowej kontroli na granicach wewnętrznych w reakcji na szczególne zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego utrzymujące się po upływie sześciu miesięcy powinna podlegać specjalnej procedurze wymagającej zalecenia Rady.

Poprawka    16

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 11

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(11)  W tym celu Komisja powinna wydać opinię na temat konieczności i proporcjonalności takiego przedłużenia oraz, w stosownych przypadkach, także na temat współpracy z sąsiednimi państwami członkowskimi.

(11)  W tym celu Komisja powinna wydać opinię na temat konieczności i proporcjonalności takiego przedłużenia. O proponowanym przedłużeniu należy natychmiast poinformować Parlament Europejski. Zainteresowane państwa członkowskie powinny mieć możliwość przedstawienia Komisji uwag przed sporządzeniem przez nią opinii.

Poprawka    17

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 13

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(13)  Biorąc pod uwagę stanowisko Komisji, Rada może zalecić dalsze nadzwyczajne przedłużenie oraz, w stosownych przypadkach, określić warunki współpracy między zainteresowanymi państwami członkowskimi z myślą o zagwarantowaniu, aby był to faktycznie środek nadzwyczajny wprowadzony jedynie na tak długo, jak jest to konieczne i uzasadnione oraz spójny ze środkami podejmowanymi również na terytorium kraju na szczeblu krajowym mającymi przeciwdziałać tym samym konkretnym zagrożeniom porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego. Zalecenie Rady powinno stanowić warunek wstępny dla wszelkiego dalszego przedłużenia po upływie okresu jednego roku, a zatem mieć taki sam charakter jak to przewidziane już w art. 29.

(13)  Biorąc pod uwagę stanowisko Komisji, Rada może zalecić dalsze nadzwyczajne przedłużenie oraz, w stosownych przypadkach, określić warunki współpracy między zainteresowanymi państwami członkowskimi z myślą o zagwarantowaniu, aby był to faktycznie środek nadzwyczajny wprowadzony jedynie na tak długo, jak jest to konieczne i uzasadnione oraz spójny ze środkami podejmowanymi również na terytorium kraju na szczeblu krajowym mającymi przeciwdziałać tym samym konkretnym zagrożeniom porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego. Zalecenie Rady powinno stanowić warunek wstępny dla wszelkiego dalszego przedłużenia po upływie okresu sześciu miesięcy. Zalecenie Rady powinno zostać natychmiast przekazane Parlamentowi Europejskiemu.

Poprawka    18

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 13 a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(13a)  Obowiązywania środków przyjętych na mocy procedury specjalnej, gdy wyjątkowe okoliczności stwarzają zagrożenie ogólnego funkcjonowania obszaru bez wewnętrznej kontroli granicznej, nie powinno się przedłużać na mocy środków przyjętych na podstawie innej procedury przywracania lub przedłużania kontroli na granicach wewnętrznych, która jest przewidziana w rozporządzeniu (UE) 2016/399, ani łączyć ich z takimi środkami.

Poprawka    19

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 13 b (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(13b)  Zgodnie z art. 258 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Komisja – jako strażniczka Traktatów nadzorująca stosowanie prawa Unii – przyjmuje odpowiednie środki, łącznie ze skierowaniem sprawy do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jeżeli uzna, że dane państwo członkowskie uchybiło swoim zobowiązaniom na mocy Traktatów.

Poprawka    20

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 1

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 25 – ustęp 1

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

1.  W przypadku gdy na obszarze bez wewnętrznej kontroli granicznej zaistnieje w państwie członkowskim poważne zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego, to państwo członkowskie może w drodze wyjątku przywrócić kontrolę graniczną na wszystkich lub poszczególnych odcinkach swoich granic wewnętrznych na ograniczony okres, nie dłuższy niż 30 dni, lub na przewidywalny czas trwania tego poważnego zagrożenia, jeśli przekracza on 30 dni, ale nie przekracza sześciu miesięcy. Zakres i czas trwania tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych nie mogą przekraczać tego, co jest ściśle niezbędne do reakcji na dane poważne zagrożenie.

1.  W przypadku gdy na obszarze bez wewnętrznej kontroli granicznej zaistnieje w państwie członkowskim poważne zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego, to państwo członkowskie może w drodze wyjątku przywrócić kontrolę graniczną na wszystkich lub poszczególnych odcinkach swoich granic wewnętrznych na ograniczony okres jako środek ostateczny. Zakres i czas trwania tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych nie mogą przekraczać tego, co jest ściśle niezbędne do reakcji na dane poważne zagrożenie.

Poprawka    21

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 1

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 25 – ustęp 2

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

2.  Kontrola graniczna na granicach wewnętrznych zostaje przywrócona jedynie jako ostateczność oraz zgodnie z art. 27, 27a, 28 i 29. Kryteria, o których mowa – odpowiednio – w art. 26 i 30, uwzględnia się w każdym przypadku, gdy rozważana jest decyzja o przywróceniu kontroli granicznej na granicach wewnętrznych zgodnie z – odpowiednio – art. 27, 27a, 28 lub 29.

skreśla się

Poprawka    22

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 1

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 25 – ustęp 3

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

3.  Jeżeli poważne zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego w danym państwie członkowskim utrzymuje się po upływie okresu, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, dane państwo członkowskie może przedłużać kontrolę graniczną na swoich granicach wewnętrznych, z uwzględnieniem kryteriów, o których mowa w art. 26, oraz zgodnie z art. 27, w oparciu o te same przesłanki jak te, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, i przy uwzględnieniu wszelkich nowych elementów, na odnawialne okresy odpowiadające przewidywalnemu czasowi trwania poważnego zagrożenia i nie przekraczające sześciu miesięcy.

skreśla się

Poprawka    23

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 1

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 25 – ustęp 4

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Łączny okres przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych, obejmujący wszelkie przedłużenia wynikające z ust. 3 niniejszego artykułu, nie może przekraczać łącznie jednego roku.

skreśla się

W wyjątkowych przypadkach, o których mowa w art. 27a, łączny okres można dalej przedłużyć maksymalnie do dwóch lat, zgodnie z tym artykułem.

 

W przypadku wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 29, łączny okres można przedłużyć maksymalnie o dwa lata, zgodnie z ust. 1 tego artykułu.

 

Poprawka    24

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 1 a (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 26

 

Tekst obowiązujący

Poprawka

 

1a)  artykuł 26 otrzymuje brzmienie:

Artykuł 26

„Artykuł 26

Kryteria dotyczące tymczasowego przywracania kontroli granicznej na granicach wewnętrznych

Kryteria dotyczące tymczasowego przywracania kontroli granicznej na granicach wewnętrznych

W przypadku gdy państwo członkowskie postanowi, jako ostateczność, tymczasowo przywrócić kontrolę na co najmniej jednej granicy wewnętrznej lub na co najmniej jednym jej odcinku lub postanowi przedłużyć okres takiego przywrócenia kontroli granicznej zgodnie z art. 25 lub art. 28 ust. 1, ocenia ono stopień, w jakim środek ten może odpowiednio zażegnać zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego, oraz proporcjonalność tego środka w stosunku do zagrożenia. Dokonując tej oceny, państwo członkowskie bierze pod uwagę w szczególności następujące przesłanki:

Zanim państwo członkowskie postanowi, jako środek ostateczny, tymczasowo przywrócić kontrolę na co najmniej jednej granicy wewnętrznej lub na co najmniej jednym jej odcinku lub postanowi przedłużyć okres takiego tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej, dane państwo członkowskie ocenia:

 

a) czy tymczasowe przywrócenie kontroli granicznej na granicach wewnętrznych można uznać za wystarczające do zażegnania zagrożenia porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego;

 

b) czy środki inne niż tymczasowe przywrócenie kontroli granicznej na granicach wewnętrznych, takie jak ściślejsza współpraca policji lub nasilone kontrole policyjne, można uznać za wystarczające do zażegnania zagrożenia porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego;

 

c) proporcjonalność tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych w stosunku do zagrożenia polityki publicznej lub bezpieczeństwa wewnętrznego, biorąc w szczególności pod uwagę:

a) prawdopodobne skutki zagrożenia jego porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego, w tym zagrożenia wynikającego z ataków terrorystycznych lub groźby takich ataków, jak również zagrożenia stwarzanego przez przestępczość zorganizowaną;

(i) prawdopodobne skutki zagrożenia jego porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego, w tym zagrożenia wynikającego z ataków terrorystycznych lub groźby takich ataków, jak również zagrożenia stwarzanego przez przestępczość zorganizowaną oraz

b) prawdopodobne skutki takiego środka dla swobody przepływu osób w obrębie obszaru bez wewnętrznej kontroli granicznej.

(ii) prawdopodobne skutki tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych dla swobody przepływu osób w obrębie obszaru bez wewnętrznej kontroli granicznej.

 

Jeżeli dane państwo członkowskie uzna, zgodnie z akapitem pierwszym lit. a), że tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych nie można uznać za wystarczające do zażegnania zagrożenia polityki publicznej lub bezpieczeństwa wewnętrznego, nie przywraca kontroli granicznej na granicach wewnętrznych.

 

Jeżeli dane państwo członkowskie uzna, zgodnie z akapitem pierwszym lit. b), że środki inne niż tymczasowe przywrócenie kontroli granicznej na granicach wewnętrznych można uznać za wystarczające do zażegnania zagrożenia polityki publicznej lub bezpieczeństwa wewnętrznego, nie przywraca ani nie przedłuża obowiązywania kontroli granicznej na granicach wewnętrznych i przyjmuje te inne środki.

 

Jeżeli dane państwo członkowskie uzna, zgodnie z akapitem pierwszym lit. c), że proponowane przywrócenie kontroli granicznej na granicach wewnętrznych nie jest proporcjonalne do zagrożenia, nie przywraca ani nie przedłuża obowiązywania kontroli granicznej na granicach wewnętrznych.”.

Poprawka    25

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 2 – podpunkt -i (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 – nagłówek

 

Tekst obowiązujący

Poprawka

 

(-i)  tytuł otrzymuje brzmienie:

Procedura tymczasowego przywracania kontroli granicznej na granicach wewnętrznych na mocy art. 25

Procedura tymczasowego przywracania kontroli granicznej na granicach wewnętrznych w przypadku przewidywalnego poważnego zagrożenia porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego”;

Uzasadnienie

Tytuł art. 27 powinien być spójny z jego treścią. Chodzi o to, aby nie mylić środków przyjętych na mocy art. 28 (środki wymagające natychmiastowego działania) ze środkami z art. 29 (wyjątkowe okoliczności zagrażające ogólnemu funkcjonowaniu obszaru bez wewnętrznej kontroli granicznej).

Poprawka    26

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 2 – podpunkt -i a (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 – ustęp -1 (nowy)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(-ia)  w art. 27 przed ust. 1 dodaje się ustęp w brzmieniu:

 

„-1.  W przypadku gdy na obszarze bez wewnętrznej kontroli granicznej zaistnieje poważne zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego w państwie członkowskim, państwo to może, w ostateczności i zgodnie z kryteriami określonymi w art. 26, przywrócić kontrolę graniczną na wszystkich swoich granicach wewnętrznych lub ich poszczególnych odcinkach na ograniczony okres nie dłuższy niż 30 dni, lub – jeżeli poważne zagrożenie utrzymuje się dłużej niż 30 dni – na przewidywalny czas trwania tego poważnego zagrożenia, ale w każdym razie nie na dłużej niż dwa miesiące.”;

Poprawka    27

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 2 – podpunkt -i b (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 – ustęp 1 – wprowadzenie

 

Tekst obowiązujący

Poprawka

 

(-ib)  w ust. 1 zdanie wprowadzające otrzymuje brzmienie:

1.   W przypadku gdy państwo członkowskie planuje przywrócenie kontroli granicznej na granicach wewnętrznych na podstawie art. 25, powiadamia ono pozostałe państwa członkowskie i Komisję najpóźniej cztery tygodnie przed planowanym przywróceniem kontroli lub w krótszym terminie w przypadku gdy okoliczności, które spowodowały potrzebę przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych, staną się znane później niż cztery tygodnie przed planowanym przywróceniem kontroli. W tym celu państwo członkowskie przekazuje następujące informacje:

„1.  Do celów ust. -1 zainteresowane państwo członkowskie powiadamia pozostałe państwa członkowskie i Komisję najpóźniej cztery tygodnie przed planowanym przywróceniem kontroli lub w krótszym terminie w przypadku gdy okoliczności, które spowodowały potrzebę przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych, staną się znane później niż cztery tygodnie przed planowanym przywróceniem kontroli. W tym celu państwo członkowskie przekazuje następujące informacje:”;

Poprawka    28

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 2 – podpunkt i

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 – ustęp 1 – litera a a

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(i)  w ust. 1 dodaje się lit. aa) w brzmieniu:

skreśla się

aa)  ocena ryzyka, w której szacuje się, jak długo zidentyfikowane zagrożenie prawdopodobnie może się utrzymywać i których odcinków granic wewnętrznych będzie ono dotyczyć oraz wykazuje, że przedłużenie kontroli granicznej jest środkiem ostatecznym i wyjaśnia, w jaki sposób kontrola graniczna ma pomóc przeciwdziałać stwierdzonemu zagrożeniu. W przypadku gdy kontrolę już przywrócono na dłużej niż sześć miesięcy, w ocenie ryzyka wyjaśnia się również, w jaki sposób wcześniejsze przywrócenie kontroli granicznej przyczyniło się do usunięcia stwierdzonego zagrożenia.

 

Ocena ryzyka zawiera również szczegółowe sprawozdanie dotyczące koordynacji między zainteresowanym państwem członkowskim a państwem członkowskim lub państwami członkowskimi, z którymi dzieli ono granice wewnętrzne, na których przeprowadzano kontrolę graniczną.

 

W stosownych przypadkach Komisja udostępnia ocenę ryzyka Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz Europolowi.

 

Poprawka    29

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 2 – podpunkt i a (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 – ustęp 1 – litera a b (nowa)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(ia)  w ust. 1 dodaje się lit. ab) w brzmieniu:

 

„ab)  wszelkie środki inne niż proponowane przywrócenie kontroli granicznej podjęte lub planowane przez państwo członkowskie w celu przeciwdziałania zagrożeniu porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego, jak również uzasadnione powody, dla których środki alternatywne, takie jak wzmocniona transgraniczna współpraca policyjna i kontrole policyjne, uznano za niewystarczające;”;

Poprawka    30

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 2 – podpunkt ii

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 – ustęp 1 – litera e

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

e) w stosownych przypadkach – środki, jakie mają zostać podjęte przez inne państwa członkowskie, jak uzgodniono przed tymczasowym przywróceniem kontroli granicznej na danych granicach wewnętrznych.

e) w stosownych przypadkach – środki, jakie mają zostać podjęte przez inne państwa członkowskie, jak uzgodniono przed tymczasowym przywróceniem kontroli granicznej na odnośnych granicach wewnętrznych.

Poprawka    31

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 2 – podpunkt iii

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 – ustęp 1 – ostatnie zdanie

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

W razie potrzeby Komisja może wystąpić do zainteresowanego państwa członkowskiego lub zainteresowanych państw członkowskich o dodatkowe informacje, w tym dotyczące współpracy z państwami członkowskimi, których dotyczy planowane przedłużenie kontroli granicznej na granicach wewnętrznych, a także dodatkowe informacje potrzebne do oceny, czy jest to środek ostateczny.

W razie potrzeby Komisja może wystąpić do zainteresowanego państwa członkowskiego lub zainteresowanych państw członkowskich o dodatkowe informacje, w tym dotyczące współpracy z państwami członkowskimi, których dotyczy planowane przywrócenie lub przedłużenie kontroli granicznej na granicach wewnętrznych, a także dodatkowe informacje potrzebne do oceny, czy jest to środek ostateczny.

Poprawka    32

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 2 – podpunkt iii a (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 – ustęp 1 a (nowy)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(iiia)  dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

 

„1a.  Jeżeli poważne zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego w danym państwie członkowskim utrzymuje się dłużej niż dwa miesiące, państwo to może przedłużyć obowiązywanie kontroli granicznej na swoich granicach wewnętrznych, uwzględniając kryteria, o których mowa w art. 26, i w oparciu o te same przesłanki, o których mowa w ust. -1, oraz wszelkie nowe okoliczności na okres odpowiadający przewidywalnemu czasowi trwania poważnego zagrożenia i w żadnym razie nieprzekraczający czterech miesięcy. Dane państwo członkowskie powiadamia o tym pozostałe państwa członkowskie i Komisję w terminie, o którym mowa w ust. 1.”;

Poprawka    33

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 2 – podpunkt iii b (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 – ustęp 1 b (nowy)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(iiib)  dodaje się ust. 1b w brzmieniu:

 

„1b.  Do celów ust. 1a dane państwo członkowskie przedstawia, oprócz informacji dostarczonych zgodnie z ust. 1, ocenę ryzyka, w której:

 

(i)  szacuje się, jak długo może utrzymać się stwierdzone zagrożenie i którego odcinka granic wewnętrznych będzie ono dotyczyć;

 

(ii)  opisuje się alternatywne działania lub środki wprowadzone wcześniej w reakcji na stwierdzone zagrożenie;

 

(iii)  wyjaśnia się, dlaczego alternatywne działania lub środki, o których mowa w ppkt (ii), w niewystarczającym stopniu zaradziły zidentyfikowanemu zagrożeniu;

 

(iv)  wykazuje się, że przedłużenie kontroli granicznej jest środkiem ostatecznym oraz

 

(v)  wyjaśnia się, w jaki sposób kontrola graniczna ma pomóc skuteczniej przeciwdziałać stwierdzonemu zagrożeniu.

 

Ocena ryzyka, o której mowa w ust. 1, zawiera również szczegółowe sprawozdanie dotyczące współpracy, jaka miała miejsce między zainteresowanym państwem członkowskim a państwem członkowskim lub państwami członkowskimi bezpośrednio dotkniętymi przywróceniem kontroli granicznej, w tym z państwami członkowskimi, z którymi dane państwo członkowskie dzieli granice wewnętrzne poddane kontroli granicznej.

 

Komisja udostępnia ocenę ryzyka Agencji i Europolowi i może w stosownych przypadkach zasięgnąć ich opinii w tej sprawie.

 

Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 37 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia przez przyjęcie metodyki dokonywania oceny ryzyka.”;

Poprawka    34

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 2 – podpunkt iii c (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 – ustęp 2

 

Tekst obowiązujący

Poprawka

 

(iiic)  ust. 2 otrzymuje brzmienie:

2.  Informacje, o których mowa w ust. 1, są przekazywane Parlamentowi Europejskiemu i Radzie równocześnie z przekazaniem ich pozostałym państwom członkowskim i Komisji zgodnie z tym ustępem.

2.  Informacje, o których mowa w ust. 1 i 1b, są przekazywane Parlamentowi Europejskiemu i Radzie równocześnie z przekazaniem ich pozostałym państwom członkowskim i Komisji zgodnie z tymi ustępami.

Poprawka    35

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 2 – podpunkt iii d (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 – ustęp 3

 

Tekst obowiązujący

Poprawka

 

(iiid)  ust. 3 otrzymuje brzmienie:

3. Państwo członkowskie dokonujące powiadomienia na podstawie ust. 1 może, w razie potrzeby i zgodnie z prawem krajowym, podjąć decyzję o utajnieniu części informacji. Takie utajnienie nie uniemożliwia Komisji udostępnienia tych informacji Parlamentowi Europejskiemu. Przekazanie informacji i dokumentów oraz postępowanie z dokumentami przekazywanymi Parlamentowi Europejskiemu na podstawie niniejszego artykułu musi być zgodne z przepisami dotyczącymi przekazywania informacji niejawnych i postępowania z nimi, które obowiązują w stosunkach między Parlamentem Europejskim i Komisją.

„3. Państwo członkowskie przedstawiające powiadomienie może, w razie potrzeby i zgodnie z prawem krajowym, utajnić całość lub część informacji, o których mowa w ust. 1 i 1b. Takie utajnienie nie uniemożliwia dostępu do informacji za pośrednictwem odpowiednich i bezpiecznych kanałów współpracy policyjnej przez pozostałe państwa członkowskie, których dotyczy tymczasowe przywrócenie kontroli granicznej na granicach wewnętrznych, i nie uniemożliwia Komisji udostępnienia tych informacji Parlamentowi Europejskiemu. Przekazanie informacji i dokumentów oraz postępowanie z dokumentami przekazywanymi Parlamentowi Europejskiemu na podstawie niniejszego artykułu musi być zgodne z przepisami dotyczącymi przekazywania informacji niejawnych i postępowania z nimi, które obowiązują w stosunkach między Parlamentem Europejskim i Komisją.”;

Poprawka    36

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 2 – podpunkt iv

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 – ustęp 4 – akapit 1

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Po powiadomieniu przez państwo członkowskie zgodnie z ust. 1 oraz z myślą o konsultacjach przewidzianych w ust. 5 Komisja lub jakiekolwiek inne państwo członkowskie może, bez uszczerbku dla art. 72 TFUE, wydać opinię.

Po powiadomieniu przez państwo członkowskie zgodnie z ust. 1 i 1a oraz z myślą o konsultacjach przewidzianych w ust. 5 Komisja lub jakiekolwiek inne państwo członkowskie może, bez uszczerbku dla art. 72 TFUE, wydać opinię.

Poprawka    37

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 2 – podpunkt iv

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 – ustęp 4 – akapit 2

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

W przypadku gdy Komisja ma obawy co do konieczności lub proporcjonalności planowanego przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych lub jeżeli uważa, że właściwe byłoby przeprowadzenie konsultacji w sprawie niektórych aspektów powiadomienia, wydaje ona opinię na ten temat.

W przypadku gdy na podstawie informacji zawartych w powiadomieniu lub jakichkolwiek otrzymanych informacji dodatkowych Komisja ma obawy co do konieczności lub proporcjonalności planowanego przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych lub jeżeli uważa, że właściwe byłoby przeprowadzenie konsultacji w sprawie któregokolwiek aspektu powiadomienia, wydaje ona niezwłocznie opinię na ten temat.

Poprawka    38

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 2 – podpunkt iv

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 – ustęp 4 – akapit 3

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

W przypadku, gdy kontrola graniczna została już przywrócona na granicach wewnętrznych na okres sześciu miesięcy, Komisja wydaje opinię.”;

skreśla się

Poprawka    39

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 2 – podpunkt v

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 – ustęp 5

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Informacje, o których mowa w ust. 1, oraz opinia Komisji lub państwa członkowskiego, o której mowa w ust. 4, stanowią przedmiot konsultacji prowadzonych przez Komisję. W stosownych przypadkach konsultacje obejmują wspólne spotkania pomiędzy państwem członkowskim planującym przywrócić kontrolę graniczną na granicach wewnętrznych, pozostałymi państwami członkowskimi, zwłaszcza tymi, które są bezpośrednio dotknięte takimi środkami, i właściwymi agencjami. Zbadana zostaje proporcjonalność planowanych środków, stwierdzone zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego, jak również sposoby zapewnienia realizacji wzajemnej współpracy między państwami członkowskimi. Podczas przeprowadzania kontroli granicznych państwo członkowskie planujące przywrócenie lub przedłużenie kontroli granicznych na granicach wewnętrznych w jak największym stopniu uwzględnia wyniki tych konsultacji.

Informacje, o których mowa w ust. 1 i 1b, oraz opinia Komisji lub państwa członkowskiego, o której mowa w ust. 4, stanowią przedmiot konsultacji. Konsultacje te obejmują:

 

(i)  wspólne spotkania pomiędzy państwem członkowskim planującym przywrócić kontrolę graniczną na granicach wewnętrznych, pozostałymi państwami członkowskimi, zwłaszcza tymi, które są bezpośrednio dotknięte takimi środkami, i Komisją w celu zorganizowania w stosownych przypadkach wzajemnej współpracy między państwami członkowskimi oraz zbadania proporcjonalności środków do zdarzeń stanowiących podstawę przywrócenia kontroli granicznej, w tym wszelkich możliwych środków alternatywnych, a także zagrożenia porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego;

 

(ii)  w stosownych przypadkach niezapowiedziane wizyty terenowe Komisji na odnośnych granicach wewnętrznych, w stosownych przypadkach przy wsparciu ekspertów z państw członkowskich i Agencji, Europolu lub innych odnośnych organów, urzędów lub jednostek organizacyjnych Unii w celu sprawdzenia skuteczności kontroli granicznych na tych granicach wewnętrznych oraz zgodności z niniejszym rozporządzeniem; sprawozdania z takich niezapowiedzianych wizyt terenowych przekazuje się Parlamentowi Europejskiemu.

Poprawka    40

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 3

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 a – nagłówek

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Szczególna procedura w przypadku, gdy poważne zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego przekracza jeden rok

Szczególna procedura w przypadku, gdy poważne zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego przekracza sześć miesięcy

Poprawka    41

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 3

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 a – ustęp 1

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

1.  W wyjątkowych przypadkach, kiedy państwo członkowskie zmaga się z tym samym poważnym zagrożeniem porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego przez okres wykraczający poza okres, o którym mowa w art. 25 ust. 4 zdanie pierwsze, oraz kiedy proporcjonalne krajowe środki wyjątkowe są również podejmowane na jego terytorium w celu przeciwdziałania temu zagrożeniu, możliwe jest dalsze przedłużenie, zgodnie z niniejszym artykułem, kontroli granicznej, która została tymczasowo przywrócona, aby zareagować na takie zagrożenie.

1.  W wyjątkowych okolicznościach, kiedy państwo członkowskie zmaga się z tym samym poważnym zagrożeniem porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego przez okres wykraczający poza okres, o którym mowa w art. 27 ust. 1a, oraz kiedy proporcjonalne krajowe środki wyjątkowe są również podejmowane na jego terytorium w celu przeciwdziałania temu zagrożeniu, możliwe jest dalsze przedłużenie, zgodnie z niniejszym artykułem, kontroli granicznej, która została tymczasowo przywrócona, aby zareagować na takie zagrożenie.

Poprawka    42

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 3

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 a – ustęp 2

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

2.  Najpóźniej na sześć tygodni przed upływem okresu, o którym mowa w art. 25 ust. 4 zdanie pierwsze, państwo członkowskie powiadamia pozostałe państwa członkowskie i Komisję o swoim zamiarze dalszego przedłużenia kontroli zgodnie ze szczególną procedurą określoną w niniejszym artykule. W powiadomieniu ujmuje się informacje wymagane na mocy art. 27 ust. 1 lit. a)–e). Art. 27 ust. 2 i 3 mają zastosowanie.

2.  Najpóźniej na trzy tygodnie przed upływem okresu, o którym mowa w art. 27 ust. 1a, państwo członkowskie powiadamia pozostałe państwa członkowskie i Komisję o zamiarze dalszego przedłużenia kontroli zgodnie ze szczególną procedurą określoną w niniejszym artykule. W powiadomieniu tym ujmuje się wszystkie informacje wymagane na mocy art. 27 ust. 1 i 1b. Art. 27 ust. 2 i 3 mają zastosowanie.

Poprawka    43

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 3

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 a – ustęp 3

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

3.  Komisja wydaje opinię.

3.  Komisja wydaje opinię, w której stwierdza, czy proponowane przedłużenie spełnia wymogi określone w ust. 1 i 2, a także ocenia konieczność i proporcjonalność proponowanego przedłużenia. Zainteresowane państwa członkowskie mogą przedstawić Komisji uwagi przed sporządzeniem przez nią tej opinii.

Poprawka    44

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 3

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 27 a – ustęp 4

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

4.  Rada, przy należytym uwzględnieniu opinii Komisji, może zalecić państwu członkowskiemu podjęcie decyzji o dalszym przedłużeniu kontroli granicznej na granicach wewnętrznych na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy. Okres ten może zostać przedłużony, nie więcej niż trzy razy, na kolejny okres nieprzekraczający sześciu miesięcy. swoim zaleceniu Rada wskazuje przynajmniej te informacje, o których mowa w art. 27 ust. 1 lit. a)–e). W stosownych przypadkach określa ona warunki współpracy między zainteresowanymi państwami członkowskimi.

4.  Po uwzględnieniu opinii Komisji Rada może w ostateczności zalecić danemu państwu członkowskiemu dalsze przedłużenie kontroli granicznej na jego granicach wewnętrznych na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy. W swoim zaleceniu Rada wskazuje informacje, o których mowa w art. 27 ust. 1 i 1b, oraz określa warunki współpracy między zainteresowanymi państwami członkowskimi.

Poprawka    45

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 3 a (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 28 – ustęp 4

 

Tekst obowiązujący

Poprawka

 

3a)  art. 28 ust. 4 otrzymuje brzmienie:

4. Bez uszczerbku dla art. 25 ust. 4 okres przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych, obejmujący okres początkowy, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, oraz wszelkie kolejne przedłużenia na podstawie ust. 3 niniejszego artykułu, nie mogą przekraczać łącznie dwóch miesięcy.

„4. Łączny okres przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych, obejmujący okres początkowy, o którym mowa w ust. 1, oraz wszelkie kolejne przedłużenia na podstawie ust. 3, nie przekracza dwóch miesięcy.

Uzasadnienie

Poprawka jest wynikiem zmian zaproponowanych w innych artykułach.

Poprawka    46

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 3 b (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 28 a (nowy)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

3b)  dodaje się nowy art. 28a w brzmieniu:

 

„Artykuł 28a

 

Obliczenie okresu, na który przywraca się lub przedłuża kontrolę graniczną z powodu przewidywalnego zagrożenia porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego, jeżeli poważne zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego przekracza sześć miesięcy, oraz w przypadkach wymagających natychmiastowego działania

 

Wszystkie przypadki przywrócenia lub przedłużenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych przed... [data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] włącza się do obliczenia okresów, o których mowa w art. 27, 27a i 28.”;

Poprawka    47

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 3 c (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399

Artykuł 29 – ustęp 5

 

Tekst obowiązujący

Poprawka

 

3c)  w art. 29 ust. 5 otrzymuje brzmienie:

5.  Niniejszy artykuł pozostaje bez uszczerbku dla środków, które mogą zostać przyjęte przez państwa członkowskie na podstawie art. 25, 27 i 28 w przypadku poważnego zagrożenia porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego.

„5.  Niniejszy artykuł pozostaje bez uszczerbku dla środków, które mogą zostać przyjęte przez państwa członkowskie na podstawie art. 27, 27a i 28 w przypadku poważnego zagrożenia porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego. Łączny okres przywrócenia lub przedłużenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych zgodnie z niniejszym artykułem nie podlega przedłużeniu na mocy środków przyjętych zgodnie z art. 27, 27a lub 28 ani w połączeniu z nimi.”;


UZASADNIENIE

Utworzenie strefy Schengen, w której swobodnie przemieszczają się ludzie, a także ma miejsce swobodny przepływ towarów i usług, jest jednym z największych osiągnięć integracji europejskiej i przyniosło duże korzyści obywatelom europejskim i gospodarce. Obywatele europejscy mogą swobodnie przemieszczać się po 26 krajach w celach wypoczynkowych, zawodowych, a także w celu odbycia studiów, wymiany kulturowej oraz utrzymywania więzi społecznych i wymiany pomysłów. Dzięki Schengen kontynent Europejski – niegdyś podzielony i rozdarty wojną – został ponownie zjednoczony.

Jednak obszar swobodnego przemieszczania się jest dzisiaj bardziej niestabilny niż kiedykolwiek z powodu wyzwań, jakim Unia stawia czoła w ostatnich latach, aczkolwiek nie są to wyzwania, którym zjednoczona rodzina 28 krajów nie byłaby w stanie podołać. Z powodu ogromnego braku wzajemnego zaufania niektóre państwa członkowskie przywróciły niestety w ostatnich latach kontrole na granicach wewnętrznych, co może w przyszłości zagrozić procesowi integracji politycznej Unii oraz gospodarkom jej krajów.

Zawieszenie Schengen i przywrócenie na stałe kontroli granicznych może w dużym stopniu utrudnić korzystanie z czterech podstawowych swobód i przynieść poważne negatywne skutki gospodarcze. Szacuje się, że koszt braku strefy Schengen może wynieść od 5 do 18 mld EUR rocznie w zależności od regionu, sektora i alternatywnych kanałów handlu. Jest to cena, na której zapłacenie po prostu nie może sobie pozwolić żadne państwo członkowskie ani sama UE. Musimy zachować Schengen!

Wbrew nadziejom Komisji, że tymczasowe kontrole graniczne, przywrócone od września 2015 r., zostaną ostatecznie zniesione, utrzymują się one nadal. Szukając wyjścia z impasu, Komisja przedstawiła w dniu 27 września 2017 r. wniosek w sprawie zmiany kodeksu granicznego Schengen w odniesieniu do granic wewnętrznych. Zgodnie z nowymi zasadami państwa członkowskie mogą przywrócić kontrole na granicach wewnętrznych nawet na okres do pięciu lat, jeśli w państwach tych występuje poważne zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego.

Ponieważ obecne przepisy pozwalają państwom członkowskim przywrócić kontrole na granicach wewnętrznych jedynie na okres maksymalnie dwóch lat, oczywiste jest, że Komisja wysunęła omawiany tu wniosek, aby zalegalizować stosowane przez państwa członkowskie praktyki, które nie są zgodne z aktualnymi przepisami kodeksu granicznego Schengen.

Chociaż unijni współustawodawcy są zgodni co do tego, że „migracji ani przekraczania granic zewnętrznych przez dużą liczbę obywateli państw trzecich nie powinno się uznawać per se za zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego”, aktualne kontrole uzasadniono w dużej mierze ryzykiem wtórnych przepływów migracyjnych będących następstwem nielegalnego przekraczania granic od 2015 r., co jest bardzo niepokojące.

Bez wątpienia istnieją poważne powody, by twierdzić, że nielegalna migracja do Unii Europejskiej – oraz jej reperkusje w strefie Schengen bez kontroli na granicach wewnętrznych – to rezultat porażki wspólnego europejskiego systemu azylowego w postępowaniu z osobami ubiegającymi się o ochronę międzynarodową oraz braku reformy tego systemu.

W opinii sprawozdawczyni obecna praktyka niektórych państw członkowskich polegająca na utrzymaniu kontroli na graniach wewnętrznych może być zatem nieproporcjonalna, nieuzasadniona i przypadkowa, a nawet może stanowić nadużycie.

Sprawozdawczyni ubolewa, że nie przedstawiono oceny skutków proponowanych zmian kodeksu granicznego Schengen. Zgodnie z zasadami lepszego stanowienia prawa wnioski ustawodawcze powinny być poprzedzone oceną skutków i, zważywszy na utrudnienia napotkane w stosowaniu obecnych przepisów, ocena taka byłaby w tym przypadku wysoce pożądana.

Sprawozdawczyni zdecydowanie odrzuca zatem podejmowane przez Komisję próby zalegalizowania obecnych, niezgodnych z prawem praktyk państw członkowskich w odniesieniu do kontroli na granicach wewnętrznych. Głównym celem wszelkich zmian kodeksu granicznego Schengen dotyczących przywrócenia kontroli na granicach wewnętrznych powinna być poprawa przejrzystości ram prawnych. Zmiany powinny gwarantować, że stosowanie kontroli na granicach wewnętrznych odpowiada rzeczywistym potrzebom, jest proporcjonalne i ograniczone czasowo, a państwa członkowskie mają niezbędną swobodę elastycznego reagowania na rzeczywiste zagrożenia. Nowe zasady nie powinny stwarzać zachęt do wprowadzania kontroli na granicach wewnętrznych bez wyraźnej i obiektywnej potrzeby, ani też na okres dłuższy, niż jest to konieczne.

Sprawozdawczyni pragnie doprecyzować i uprościć obowiązujące przepisy, aby zapewnić większą przejrzystość oraz umożliwić wyraźniejsze eksponowanie ewentualnych przypadków ich nadużywania. Takie jasne zasady powinny w większym stopniu umożliwić Komisji wykonywanie jej uprawnień jako strażniczki Traktatu, w szczególności przy rozważaniu ewentualnych postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom wobec państw członkowskich niewypełniających swych zobowiązań.

Proponowane poprawki

Obecna struktura rozdziału II kodeksu granicznego Schengen nie pozwala na jednoznaczną interpretację obowiązujących zasad. Sprawozdawczyni proponuje zatem dokonanie przeglądu obecnego układu tekstu, aby zapewnić jego spójność i przejrzystość oraz lepsze wdrażanie zasad w praktyce.

W odróżnieniu od tekstu w aktualnej postaci struktura artykułów powinna być zgodna z zasadą logicznego podziału tekstu na kompletne i odrębne części. Obecna treść art. 25 powinna zostać w większym stopniu dostosowana do tytułu „ramy ogólne” i określać najważniejsze przekrojowe zasady tymczasowego przywrócenia kontroli na granicach wewnętrznych w przypadku przewidywalnych wydarzeń.

Treść art. 26, w którym przedstawiono kryteria oceny tymczasowego przywrócenia kontroli na graniach wewnętrznych, należy stosownie rozszerzyć w celu zobowiązania państw członkowskich do wykazania, że ponowne wprowadzenie kontroli granicznej jest rzeczywiście środkiem ostatecznym.

Po nim powinny następować artykuły regulujące procedury tymczasowego przywracania kontroli granicznych w przypadku przewidywalnych wydarzeń, w których określone są szczegółowe zasady i zabezpieczenia odnośnie do pierwszego wprowadzenia kontroli granicznej i przedłużenia czasu jej prowadzenia.

W tym duchu art. 27 powinien określać procedurę pierwszego przywrócenia kontroli granicznej na okres do dwóch miesięcy, z możliwością przedłużenia tego okresu maksymalnie o kolejne cztery miesiące. W art. 27a powinno się ustanowić procedurę i dodatkowe zabezpieczenia odnośnie do dalszego przedłużenia kontroli granicznej na maksymalny okres nieprzekraczający sześciu miesięcy. Sprawozdawczyni wyraża przekonanie, że całkowity maksymalny okres prowadzenia kontroli granicznej w przypadku przewidywalnych wydarzeń w oparciu o te dwa artykuły nie powinien przekraczać jednego roku.

Zdaniem sprawozdawczyni przedłużenie okresu przywrócenia kontroli na granicach wewnętrznych zgodnie z propozycją Komisji przedstawioną we wniosku nie zachęci państw członkowskich do ograniczenia przewidzianych środków do tego, co jest ściśle niezbędne i proporcjonalne do zagrożenia.

Ponadto sprawozdawczyni proponuje wprowadzenie ruchomej skali obowiązków obejmującej dodatkowe zabezpieczenia proceduralne w każdym przypadku przedłużenia obowiązywania kontroli granicznej. Wymogi pierwszego przedłużenia wykraczającego poza początkowy okres dwóch miesięcy powinny obejmować – co zresztą zaproponowała Komisja – obowiązek przedstawienia przez państwa członkowskie szczegółowej oceny ryzyka, a także szersze zaangażowanie państw członkowskich, na które miałoby wpływ ewentualne przywrócenie kontroli na granicach wewnętrznych.

Kolejne przedłużenie obowiązywania kontroli granicznej na okres dłuższy niż sześć miesięcy nie powinno być możliwe bez formalnej procedury Rady, w ramach której takie przedłużenie zostałoby zatwierdzone. Sprawozdawczyni wyraża opinię, że przedłużenie kontroli na granicach wewnętrznych może mieć poważne następstwa dla prawa swobodnego przepływu przewidzianego w Traktatach, dlatego też zaangażowanie UE we wszelkie ograniczenia tego prawa przez poszczególne państwa członkowskie stanowi jej nadrzędny interes. Ponadto Komisja powinna dysponować możliwością przeprowadzania niezapowiedzianych kontroli, aby zweryfikować stosowanie tych zasad w praktyce, w szczególności w przypadkach przedłużania kontroli na dłuższe okresy.

W rozporządzeniu nie powinno być jakiejkolwiek niejednoznaczności co do faktu, że procedura wprowadzona na mocy art. 29 ma zastosowanie w bardzo konkretnych okolicznościach, które są w oczywisty sposób odmienne od przyczyn, o których mowa w art. 25, 27 i 28. Nie powinno być zatem możliwe powołanie się na art. 25, 27 i 28 w celu arbitralnego przedłużenia okresu prowadzenia kontroli granicznej przywróconej na podstawie art. 29 po wyczerpaniu wszystkich możliwości przewidzianych w tym ostatnim artykule.

Ze względów przejrzystości i rozliczalności należy lepiej informować opinię publiczną o sytuacji w tej kwestii. Przy zachowaniu wymogów poufności powiązanych z porządkiem publicznym lub bezpieczeństwem wewnętrznym należy stworzyć więcej możliwości prowadzenia otwartych dyskusji, na szczeblu krajowym lub europejskim, na temat implikacji kontroli granicznych na granicach wewnętrznych w strefie Schengen. Kwestie te są bezpośrednio powiązane z analizą roli, jaką Parlament Europejski mógłby odegrać w tym procesie.

Sprawozdawczyni uważa także, że wysoce pożądane jest lepsze informowanie Parlamentu Europejskiego i aktywniejsze angażowanie go, m.in. przez dopilnowanie, że będzie on otrzymywał wszystkie dokumenty odnoszące się do demokratycznej kontroli decyzji mających wpływ na obszar wolny od kontroli na granicach wewnętrznych. W dążeniu do osiągnięcia tego celu Parlament mógłby również wykorzystywać wysłuchania lub zorganizowany dialog z instytucjami UE i odnośnymi państwami członkowskimi.


PROCEDURA W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Tytuł

Tymczasowe przywrócenie kontroli granicznej na granicach wewnętrznych

Odsyłacze

COM(2017)0571 – C8-0326/2017 – 2017/0245(COD)

Data przedstawienia w PE

27.9.2017

 

 

 

Komisja przedmiotowo właściwa

       Data ogłoszenia na posiedzeniu

LIBE

26.10.2017

 

 

 

Sprawozdawcy

       Data powołania

Tanja Fajon

20.11.2017

 

 

 

Rozpatrzenie w komisji

25.4.2018

21.6.2018

22.10.2018

 

Data przyjęcia

22.10.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

30

13

12

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Asim Ademov, Heinz K. Becker, Monika Beňová, Michał Boni, Caterina Chinnici, Cornelia Ernst, Tanja Fajon, Laura Ferrara, Raymond Finch, Romeo Franz, Nathalie Griesbeck, Jussi Halla-aho, Monika Hohlmeier, Brice Hortefeux, Sophia in ‘t Veld, Dietmar Köster, Barbara Kudrycka, Juan Fernando López Aguilar, Barbara Matera, Roberta Metsola, Claude Moraes, József Nagy, Judith Sargentini, Giancarlo Scottà, Birgit Sippel, Csaba Sógor, Helga Stevens, Bodil Valero, Marie-Christine Vergiat, Harald Vilimsky, Cecilia Wikström, Kristina Winberg, Tomáš Zdechovský

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Ignazio Corrao, Miriam Dalli, Maria Grapini, Marek Jurek, Gilles Lebreton, Jeroen Lenaers, Innocenzo Leontini, Angelika Mlinar, Nadine Morano, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Emilian Pavel, Christine Revault d’Allonnes Bonnefoy, Barbara Spinelli, Josep-Maria Terricabras

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Françoise Grossetête, Arndt Kohn, Marlene Mizzi, Tonino Picula, Julia Pitera, Dennis Radtke, Martin Schirdewan, Julie Ward

Data złożenia

29.10.2018


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

30

+

ALDE

Nathalie Griesbeck, Sophia in 't Veld, Angelika Mlinar, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Cecilia Wikström

EFDD

Ignazio Corrao, Laura Ferrara

GUE/NGL

Cornelia Ernst, Martin Schirdewan, Barbara Spinelli, Marie-Christine Vergiat

S&D

Monika Beňová, Caterina Chinnici, Miriam Dalli, Tanja Fajon, Maria Grapini, Arndt Kohn, Dietmar Köster, Juan Fernando López Aguilar, Marlene Mizzi, Claude Moraes, Emilian Pavel, Tonino Picula, Christine Revault d'Allonnes Bonnefoy, Birgit Sippel, Julie Ward

VERTS/ALE

Romeo Franz, Judith Sargentini, Josep-Maria Terricabras, Bodil Valero

13

-

ECR

Jussi Halla-aho, Marek Jurek, Helga Stevens, Kristina Winberg

EFDD

Raymond Finch

ENF

Gilles Lebreton, Giancarlo Scottà, Harald Vilimsky

PPE

Françoise Grossetête, Monika Hohlmeier, Brice Hortefeux, Nadine Morano, Tomáš Zdechovský

12

0

PPE

Asim Ademov, Heinz K. Becker, Michał Boni, Barbara Kudrycka, Jeroen Lenaers, Innocenzo Leontini, Barbara Matera, Roberta Metsola, József Nagy, Julia Pitera, Dennis Radtke, Csaba Sógor

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

Ostatnia aktualizacja: 9 listopada 2018Informacja prawna