Διαδικασία : 2018/2092(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0365/2018

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0365/2018

Συζήτηση :

PV 10/12/2018 - 16
CRE 10/12/2018 - 16

Ψηφοφορία :

PV 11/12/2018 - 5.16
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2018)0497

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 626kWORD 62k
9.11.2018
PE 623.658v02-00 A8-0365/2018

σχετικά με την πλήρη εφαρμογή των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία: κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά χερσαία, θαλάσσια και εναέρια σύνορα

(2018/2092(INI))

Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων

Εισηγητής: Sergei Stanishev

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ
ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
 ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την πλήρη εφαρμογή των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία: κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά χερσαία, θαλάσσια και εναέρια σύνορα

(2018/2092(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το πρωτόκολλο που ενσωματώνει το κεκτημένο του Σένγκεν στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (11997D/PRO/02),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 4 παράγραφος 2 της Πράξης Προσχώρησης του 2005,

–  έχοντας υπόψη τα σχέδια αποφάσεων του Συμβουλίου σχετικά με την πλήρη εφαρμογή των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στη Δημοκρατία της Βουλγαρίας και στη Ρουμανία, της 29ης Σεπτεμβρίου 2010 (14142/2010) και της 8ης Ιουλίου 2011 (14142/1/2010),

–  έχοντας υπόψη το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με το πλαίσιο για την πλήρη εφαρμογή των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στη Δημοκρατία της Βουλγαρίας και στη Ρουμανία, της 7ης Δεκεμβρίου 2011 (14302/3/11),

–  έχοντας υπόψη το νομοθετικό ψήφισμά του της 8ης Ιουνίου 2011 σχετικά με το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με την πλήρη εφαρμογή των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στη Δημοκρατία της Βουλγαρίας και στη Ρουμανία(1),

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της 9ης και 10ης Ιουνίου 2011, της 22ας και 23ης Σεπτεμβρίου 2011, της 25ης και 26ης Οκτωβρίου 2012, της 7ης και 9ης Μαρτίου 2013 και της 5ης και 6ης Δεκεμβρίου 2013,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 13ης Οκτωβρίου 2011 σχετικά με την προσχώρηση της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας στο Σένγκεν(2),

–  έχοντας υπόψη την όγδοη εξαμηνιαία έκθεση της Επιτροπής για τη λειτουργία του χώρου Σένγκεν της 15ης Δεκεμβρίου 2015 (COM(2015) 0675 final),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 30ής Μαΐου 2018 σχετικά με την ετήσια έκθεση για τη λειτουργία του χώρου Σένγκεν(3),

–  έχοντας υπόψη την απόφαση (EΕ) 2017/1908 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 2017, σχετικά με την εφαρμογή των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν όσον αφορά το Σύστημα Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις στη Δημοκρατία της Βουλγαρίας και στη Ρουμανία(4),

–   έχοντας υπόψη το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου, της 18ης Απριλίου 2018, για την εφαρμογή των υπόλοιπων διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν που αφορούν το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν στη Δημοκρατία της Βουλγαρίας και στη Ρουμανία (15820/1/2017),

–  έχοντας υπόψη το νομοθετικό ψήφισμά του της 13ης Ιουνίου 2018 σχετικά με το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου για την εφαρμογή των υπόλοιπων διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν που αφορούν το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν στη Δημοκρατία της Βουλγαρίας και στη Ρουμανία(5),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (A8-0365/2018),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Βουλγαρία και η Ρουμανία υιοθέτησαν το κεκτημένο του Σένγκεν κατά την προσχώρησή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2007· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2008 η Βουλγαρία εξέδωσε τη δήλωση ετοιμότητάς της για την έναρξη των αξιολογήσεων από την ομάδα εργασίας για την αξιολόγηση του Σένγκεν (SCH-EVAL), στην οποία συμμετείχαν εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη του χώρου Σένγκεν· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2007 και το 2008 η Ρουμανία εξέδωσε τη δήλωση ετοιμότητάς της για την έναρξη των αξιολογήσεων που πραγματοποίησε η SCH-EVAL·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ολοκλήρωση της διαδικασίας αξιολόγησης του Σένγκεν για τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία και το επίπεδο ετοιμότητας των δυο χωρών προκειμένου να θέσουν σε εφαρμογή όλες τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν επιβεβαιώθηκαν από τους εμπειρογνώμονες της SCH-EVAL και από το Συμβούλιο στα συμπεράσματά του της 9ης και 10ης Ιουνίου 2011· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο σχέδιο απόφασής του της 8ης Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο επαλήθευσε ότι οι αναγκαίες προϋποθέσεις για την εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν είχαν εκπληρωθεί σε όλους τους τομείς, και ειδικότερα στους τομείς της προστασίας των δεδομένων, των εναέριων συνόρων, των χερσαίων συνόρων, της αστυνομικής συνεργασίας, του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν, των θαλάσσιων συνόρων και των θεωρήσεων· λαμβάνοντας υπόψη ότι, εκτός από την πρόκληση της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ολοκλήρωση της διαδικασίας αξιολόγησης του Σένγκεν έχει οδηγήσει και στις δύο χώρες σε ριζική αναδιάρθρωση των οικείων συστημάτων επιτήρησης των συνόρων και σε επενδύσεις στην αυξημένη ικανότητα επιβολής του νόμου· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την Πράξη Προσχώρησης του 2005, η ολοκλήρωση των διαδικασιών αξιολόγησης του Σένγκεν είναι το μόνο προαπαιτούμενο για την πλήρη εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν, συμπεριλαμβανομένης της κατάργησης των ελέγχων στα εσωτερικά χερσαία, θαλάσσια και εναέρια σύνορα· λαμβάνοντας υπόψη ότι το επίπεδο ετοιμότητας της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας προκειμένου να θέσουν σε εφαρμογή πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν αναγνωρίστηκε από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων με διάφορες ευκαιρίες, καθώς και από την Επιτροπή και το Κοινοβούλιο, για τελευταία φορά με την ανακοίνωση της Επιτροπής της 27ης Σεπτεμβρίου 2017 και με το ψήφισμα του Κοινοβουλίου της 30ής Μαΐου 2018·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο σχέδιο απόφασής του της 29ης Σεπτεμβρίου 2017, το Συμβούλιο πρότεινε την πλήρη εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία και την κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά χερσαία, θαλάσσια και εναέρια σύνορα· λαμβάνοντας υπόψη ότι στο νομοθετικό του ψήφισμα της 8ης Ιουνίου 2018 το Κοινοβούλιο ενέκρινε την απόφαση αυτή και ζήτησε από το Συμβούλιο να ζητήσει εκ νέου τη γνώμη του Κοινοβουλίου εάν προτίθεται να επιφέρει σημαντικές τροποποιήσεις·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, τον Σεπτέμβριο 2011, η Προεδρία του Συμβουλίου παρουσίασε πρόταση για τη μερική εφαρμογή των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, και ειδικότερα την κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά θαλάσσια και εναέρια σύνορα μόνο, προβλέποντας χωριστή απόφαση σε μεταγενέστερη φάση για τα χερσαία σύνορα·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στα συμπεράσματά του το Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων επιβεβαίωσε επανειλημμένα τη δέσμευσή του να εξαρτήσει οποιαδήποτε μελλοντική απόφαση περί κατάργησης των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα για τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία από μια προσέγγιση δύο σταδίων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η λήψη απόφασης από το Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων έχει αναβληθεί επανειλημμένα·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, με την απόφαση του Συμβουλίου της 12ης Οκτωβρίου 2017, χορηγήθηκε στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία παθητική πρόσβαση στο Σύστημα Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο σχέδιο απόφασής του της 18ης Απριλίου 2018, το Συμβούλιο πρότεινε την πλήρη εφαρμογή των υπόλοιπων διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν που αφορούν το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν και στα δυο κράτη μέλη·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ούτε η Πράξη Προσχώρησης του 2005 ούτε ο μηχανισμός αξιολόγησης του Σένγκεν προβλέπουν τον καθορισμό διαφορετικών χρονικών πλαισίων για την κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά χερσαία, θαλάσσια και εναέρια σύνορα· λαμβάνοντας υπόψη ότι όλες οι προηγούμενες διευρύνσεις του χώρου Σένγκεν έγιναν με ενιαία νομοθετική πράξη·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο χώρος Σένγκεν συνιστά μοναδικό επίτευγμα, ένα από τα μεγαλύτερα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεδομένου ότι επιτρέπει την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων διαμέσου των εσωτερικών συνόρων του Σένγκεν· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό κατέστη εφικτό μέσω διαφόρων αντισταθμιστικών μέτρων, όπως η θέσπιση του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν (για την ενίσχυση της ανταλλαγής πληροφοριών) και η δημιουργία μηχανισμού αξιολόγησης για την επαλήθευση της εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν από τα κράτη μέλη και για την προώθηση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης στο πλαίσιο της λειτουργίας του χώρου Σένγκεν·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η διατήρηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα στην Ένωση και η επαναφορά τους στον χώρο Σένγκεν έχει σοβαρό αντίκτυπο στις ζωές των ευρωπαίων πολιτών και όλων όσοι επωφελούνται από την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας εντός της ΕΕ, και κλονίζει σε μεγάλο βαθμό την εμπιστοσύνη τους στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση· λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει συνέπειες στις άμεσες επιχειρησιακές και επενδυτικές δαπάνες για τους διασυνοριακούς εργαζομένους, τους τουρίστες, τις εταιρείες οδικών εμπορευματικών μεταφορών και τις δημόσιες διοικήσεις, με βαρύτατη επίδραση στις οικονομίες των κρατών μελών και στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η διατήρηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα για τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία έχει αρνητικό αντίκτυπο στις εξαγωγές και τις εισαγωγές από και προς τα δύο κράτη μέλη, καθώς και στις μεταφορές από και προς ορισμένους από τους μεγαλύτερους μη στρατιωτικούς λιμένες και λιμένες εμπορευματικών μεταφορών της Ευρώπης, πράγμα που μεταφράζεται σε διαφυγόντα κέρδη και αυξημένες δαπάνες· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με υπολογισμούς, οι δαπάνες που συνδέονται με την επαναφορά των συνοριακών ελέγχων για την Ευρωπαϊκή Ένωση κυμαίνονται μεταξύ 0,05 δισεκατομμυρίου EUR και 20 δισεκατομμυρίων EUR σε κατ’ αποκοπή δαπάνες και σε 2 δισεκατομμύρια EUR σε ετήσιες λειτουργικές δαπάνες(6)·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η διατήρηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα στην Ένωση και η επαναφορά τους στον χώρο Σένγκεν φαίνεται ότι συνδέονται με την αντίληψη περί απειλών κατά της δημόσιας τάξης και της εσωτερικής ασφάλειας και όχι με αξιόπιστα στοιχεία για την ύπαρξη σοβαρής απειλής· λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα ως αποτέλεσμα της πλήρους εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν σε κράτη μέλη που έχουν ήδη προσχωρήσει δεν έχει οδηγήσει σε υψηλότερα ποσοστά εγκληματικότητας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η διεύρυνση του χώρου Σένγκεν το 2007 συνδέεται με χαμηλότερα ποσοστά εγκλημάτων περί την περιουσία, τόσο στα δύο κράτη μέλη που προσχώρησαν πρόσφατα στον χώρο Σένγκεν όσο και στα υφιστάμενα κράτη μέλη του χώρου Σένγκεν, και δεν έχει εντείνει το αίσθημα ανασφάλειας μεταξύ των πολιτών της ΕΕ(7)·

1.  υπενθυμίζει ότι όλες οι αναγκαίες προϋποθέσεις για την πλήρη εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν εκπληρώθηκαν από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία το 2011·

2.  θεωρεί λυπηρό το γεγονός ότι, στα επτά έτη που μεσολάβησαν έκτοτε, το Συμβούλιο δεν μπόρεσε να λάβει απόφαση για την πλήρη εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, παρά τις επανειλημμένες σχετικές εκκλήσεις τόσο της Επιτροπής όσο και του Κοινοβουλίου·

3.  εκτιμά ότι η πρόταση να κατατμηθεί η κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα σε δύο χωριστές νομικές πράξεις προκειμένου να οριστούν διαφορετικά χρονικά πλαίσια για την κατάργηση των ελέγχων στα χερσαία, θαλάσσια και εναέρια σύνορα, συνιστά σημαντική απομάκρυνση από το κείμενο του σχεδίου απόφασης του Συμβουλίου της 29ης Σεπτεμβρίου 2010 που είχε εγκριθεί από το Κοινοβούλιο·

4.  υπενθυμίζει ότι το Συμβούλιο μπορεί να λάβει απόφαση μόνο για την εφαρμογή των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία μετά από διαβούλευση με το Κοινοβούλιο – υποχρέωση που απορρέει από το άρθρο 4 παράγραφος 2 της Πράξης Προσχώρησης του 2005· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς το Συμβούλιο να ενημερώσει το Κοινοβούλιο εάν προτίθεται να απομακρυνθεί από το κείμενο που έχει εγκριθεί από το Κοινοβούλιο με το νομοθετικό ψήφισμα της 8ης Ιουνίου 2011·

5.  εκφράζει την ανησυχία μήπως η καθιέρωση μιας προσέγγισης δύο σταδίων επηρεάσει αρνητικά τη μελλοντική διεύρυνση του χώρου Σένγκεν· τονίζει ότι η αδυναμία να επιτευχθεί συναίνεση στο Συμβούλιο θέτει υπό αμφισβήτηση την ενιαία εφαρμογή των διατάξεων των Συνθηκών της ΕΕ και την αξιοπιστία της ΕΕ, με αποτέλεσμα τη διαρκή συρρίκνωση της στήριξης της κοινής γνώμης στις κοινές πολιτικές της ΕΕ με την επίδειξη άνισης μεταχείρισης προς τα κράτη μέλη και τη θέσπιση τεχνητών διαχωριστικών γραμμών εντός της Ένωσης· εκφράζει την ανησυχία μήπως αυτές οι μεθοδεύσεις συμβάλουν στην άνοδο του λαϊκισμού και του εθνικισμού σε όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο, δημιουργώντας θεμελιακό πρόβλημα στη λειτουργία της ΕΕ·

6.  τονίζει ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων διαμέσου των εσωτερικών συνόρων, που απορρέει από την ενσωμάτωση του κεκτημένου του Σένγκεν στο νομικό πλαίσιο της ΕΕ, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της ΕΕ· τονίζει ότι η λειτουργία και η διεύρυνση του χώρου Σένγκεν δεν θα πρέπει να επηρεαστεί αρνητικά από ανεπάρκειες σε άλλα πεδία πολιτικής της ΕΕ όπως π.χ. στο Κοινό Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασύλου·

7.  επικροτεί την έγκριση, από το Συμβούλιο, της απόφασης της 12ης Οκτωβρίου 2017 που χορηγεί σε Βουλγαρία και Ρουμανία παθητική πρόσβαση στο Σύστημα Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις, όπως και της πρότασης του Συμβουλίου για την πλήρη εφαρμογή και στα δύο αυτά κράτη μέλη των υπόλοιπων διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν που αφορούν το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν· θεωρεί λυπηρό το γεγονός ότι η έγκριση αυτών των αποφάσεων δεν ήρθε αμέσως μετά την επαλήθευση της επιτυχούς ολοκλήρωσης της διαδικασίας αξιολόγησης Σένγκεν το 2011, αλλά δρομολογήθηκε ως ad hoc μέτρο με σκοπό την συμμόρφωση με τις προϋποθέσεις εφαρμογής του συστήματος εισόδου/εξόδου, που αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία έως το 2020· εκτιμά ότι αυτές οι νομικές πράξεις αποτελούν ένα βήμα προς την κατεύθυνση του να κλείσουν τα κενά πληροφόρησης μεταξύ των κρατών μελών που εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν και εκείνων που το εφαρμόζουν εν μέρει· εμμένει στην άποψη ότι η έγκριση των πράξεων αυτών δεν θα πρέπει να χρησιμεύσει για να καθυστερήσει κι άλλο η κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά χερσαία, θαλάσσια και εναέρια σύνορα· επισημαίνει ότι, με την έγκριση των αποφάσεων αυτών, η Βουλγαρία και η Ρουμανία θα έχουν όλες τις ευθύνες και υποχρεώσεις – αλλά όχι και όλα τα οφέλη – του πλήρους μέλους του χώρου Σένγκεν·

8.  τονίζει ότι το κεκτημένο του Σένγκεν δεν σχεδιάστηκε για να στεγάσει κράτη μέλη με διαφορετικά νομικά καθεστώτα· επισημαίνει ότι η παρατεταμένη αδράνεια του Συμβουλίου δημιούργησε την ανάγκη για σαφή διάκριση στην ευρωπαϊκή νομοθεσία μεταξύ των κρατών μελών που εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν και εκείνων που το εφαρμόζουν εν μέρει, σε ό, τι αφορά τα συστήματα διαχείρισης πληροφοριών και συνόρων· εκφράζει την ανησυχία μήπως αυτό κωδικοποιήσει νομικά μια de facto παράλληλη συνύπαρξη ενός χώρου Σένγκεν με ελεύθερη κυκλοφορία και ενός χώρου Σένγκεν χωρίς ελεύθερη κυκλοφορία, με κίνδυνο να υπάρξουν κενά στην ανταλλαγή πληροφοριών, αδυναμίες και έλλειψη συνδεσιμότητας μεταξύ των συστημάτων δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων·

9.  τονίζει ότι, σε ό, τι αφορά την πλήρη εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν, δεν θα πρέπει να εισαχθούν συμπληρωματικά κριτήρια ή να γίνουν συνδέσεις με άλλους μηχανισμούς ή πολιτικές της Ένωσης, πέρα από τα συγκεκριμένα προαπαιτούμενα που ορίζει η Πράξη Προσχώρησης του 2005, συμπεριλαμβανομένου και με την επιφύλαξη του μηχανισμού συνεργασίας και ελέγχου· καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν απόφαση για τη διεύρυνση του χώρου Σένγκεν αποκλειστικά στη βάση της εκπλήρωσης των συγκεκριμένων απαιτήσεων εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας αξιολόγησης Σένγκεν·

10.  καλεί το Συμβούλιο να υποβάλει το συντομότερο νέο σχέδιο απόφασης για την πλήρη εφαρμογή των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία με βάση το σχέδιο απόφασής του της 29ης Σεπτεμβρίου 2010 (14142/2010) και, με μια ενιαία νομική πράξη, να λάβει άμεση απόφαση για την κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά χερσαία, θαλάσσια και εναέρια σύνορα·

11.  καλεί το Συμβούλιο να ακολουθήσει την ίδια τακτική και με την Κροατία και να επιβεβαιώσει την πλήρη προσχώρηση της χώρας στον χώρο Σένγκεν ευθύς μόλις ολοκληρώσει επιτυχώς τη διαδικασία αξιολόγησης Σένγκεν και εκπληρώσει τα σχετικά κριτήρια·

12.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στα εθνικά κοινοβούλια.

(1)

ΕΕ C 380 E της 11.12.2012, σ. 160.

(2)

ΕΕ C 94 E της 3.4.2013, σ. 13.

(3)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2018)0228.

(4)

ΕΕ L 269 της 19.10.2017, σ. 39.

(5)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2018)0253.

(6)

van Ballegooij, W., «The Cost of Non-Schengen: Civil Liberties, Justice and Home Affairs aspects», Έκθεση για το κόστος της μη Ευρώπης, Μονάδα Ευρωπαϊκής Προστιθέμενης Αξίας, 2016, σ. 32.

(7)

Ομοίως, σ. 28 και 31.


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

I. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Το 2007, δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 2 της Πράξης Προσχώρησης του 2005, η Βουλγαρία και η Ρουμανία υιοθέτησαν το κεκτημένο του Σένγκεν. Ορισμένες διατάξεις, συμπεριλαμβανομένης της κατάργησης των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα, προβλεπόταν να τεθούν σε ισχύ για τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία μόνο βάσει ειδικής απόφασης του Συμβουλίου, αφού πρώτα επαληθευόταν η εκπλήρωση των αναγκαίων απαιτήσεων. Στις 9 Ιουνίου 2011, το Συμβούλιο συμπέρανε, σύμφωνα με τις ισχύουσες διαδικασίες αξιολόγησης του Σένγκεν, ότι η Βουλγαρία και η Ρουμανία πληρούν τους όρους σε όλους τους τομείς του κεκτημένου του Σένγκεν που αφορούν τα εναέρια σύνορα, τα χερσαία σύνορα, την αστυνομική συνεργασία, την προστασία των δεδομένων, το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν, τα θαλάσσια σύνορα και τις θεωρήσεις. Ωστόσο, η έναρξη ισχύος των διατάξεων που αφορούν την κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά χερσαία, θαλάσσια και εναέρια σύνορα, συνεχίζει να αναμένει την τελική απόφαση του Συμβουλίου, δεδομένου ότι πρέπει να ληφθεί ομόφωνη απόφαση από όλα τα σημερινά κράτη μέλη του χώρου Σένγκεν.

Κατά τον χρόνο εκπόνησης της παρούσας έκθεσης, η Βουλγαρία και η Ρουμανία εφαρμόζουν το κεκτημένο του Σένγκεν μόνον εν μέρει και, κατά συνέπεια, στα σύνορα αυτών των δυο κρατών μελών εξακολουθούν να διενεργούνται έλεγχοι. Από το 2011 το Συμβούλιο έχει επιβεβαιώσει επανειλημμένα τη δέσμευσή του ότι θα λάβει κάθε περαιτέρω απόφαση βάσει μιας προσέγγισης σε δύο στάδια –κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά χερσαία και εναέρια σύνορα μόνο, ακολουθούμενη από την κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά χερσαία σύνορα σε απροσδιόριστη ημερομηνία με χωριστή νομική πράξη.

Σκοπός της παρούσας έκθεσης είναι να επιβεβαιώσει τη θέση του Κοινοβουλίου ότι το Συμβούλιο οφείλει να λάβει απόφαση χωρίς περαιτέρω καθυστερήσεις για την ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας στον χώρο Σένγκεν με την ιδιότητα των πλήρων μελών. Ο εισηγητής εκτιμά ότι το Κοινοβούλιο θα πρέπει να προασπίσει σταθερά τη θέση αρχής ότι, μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της διεργασίας αξιολόγησης Σένγκεν σε όλους τους τομείς από μια υποψήφια χώρα, το Συμβούλιο οφείλει, αφού πρώτα ζητήσει τη γνώμη του Κοινοβουλίου, να λάβει άμεση απόφαση για την κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά χερσαία, θαλάσσια και εναέρια σύνορα με μια ενιαία νομική πράξη.

II. ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ

Έχοντας εκδώσει τις δηλώσεις ετοιμότητάς τους το 2007 και το 2008, η Βουλγαρία και η Ρουμανία πέρασαν από λεπτομερή και ενδελεχή αξιολόγηση Σένγκεν προκειμένου να προσδιοριστεί ο βαθμός ετοιμότητάς τους για να προχωρήσουν στην πλήρη εφαρμογή όλων των τμημάτων του κεκτημένου του Σένγκεν (προστασία δεδομένων, Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν/SIS, εναέρια σύνορα, χερσαία σύνορα, θαλάσσια σύνορα, αστυνομική συνεργασία και θεωρήσεις). Στις 29 Σεπτεμβρίου 2010, το Συμβούλιο δημοσίευσε σχέδιο απόφασης για την πλήρη εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν, συμπεριλαμβανομένης της κατάργησης των ελέγχων στα εσωτερικά χερσαία, θαλάσσια και εναέρια σύνορα, με την επιφύλαξη της οριστικής εκπλήρωσης των αναγκαίων απαιτήσεων. Μετά τη γνωμοδότηση και έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 8 Ιουνίου 2011 (στο πλαίσιο διαδικασίας διαβούλευσης), το Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων επιβεβαίωσε, στα συμπεράσματά του της 9ης και 10ης Ιουνίου 2011, ότι η διεργασία αξιολόγησης Σένγκεν για τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία ολοκληρώθηκε επιτυχώς σε όλα τα πεδία του κεκτημένου του Σένγκεν. Ωστόσο, το Συμβούλιο δεν μπόρεσε να λάβει απόφαση βάσει του νομικού κειμένου επί του οποίου είχε διαβουλευθεί με το Κοινοβούλιο και ανέβαλε το θέμα μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2011.

Ελλείψει ομοφωνίας στο Συμβούλιο, η τότε Πολωνική Προεδρία παρουσίασε, τον Σεπτέμβριο του 2011, συμβιβαστική πρόταση για μια προσέγγιση «δύο σταδίων». Η πρόταση υποβλήθηκε ως σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου στην Επιτροπή Μονίμων Αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Coreper). Όμως, αν και το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου αντιπροσώπευε μια σημαντική απόκλιση από το κείμενο που είχε εγκρίνει το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο παρέλειψε να ζητήσει εκ νέου τη γνώμη του Κοινοβουλίου όπως απαιτούσε το νομοθετικό ψήφισμα της 8ης Ιουνίου 2011.

Η πρόταση για μια «προσέγγιση δύο σταδίων» για τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία στο θέμα της κατάργησης των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα έχει συζητηθεί έκτοτε επανειλημμένα από το Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, ενώ μνημονεύεται και σε δημόσιες δηλώσεις των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων (μελών του Σένγκεν).

III. ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΜΕΡΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΚΕΚΤΗΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΣΕΝΓΚΕΝ ΑΠΟ ΤΑ ΔΥΟ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

Ο εισηγητής εκτιμά ότι υπάρχουν άμεσες αρνητικές συνέπειες από τη συνεχιζόμενη αναβολή της πλήρους ένταξης της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας στον χώρο Σένγκεν για τα δύο αυτά κράτη μέλη αλλά και για την Ένωση συνολικά.

Η ελεύθερη κυκλοφορία είναι βασική αρχή της ΕΕ και η δυνατότητα μετακίνησης εντός της Ένωσης χωρίς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα είναι ένα από τα πιο επιτυχημένα και χειροπιαστά επιτεύγματά της. Έχει τονώσει το αίσθημα των πολιτών ότι ανήκουν σε έναν κοινό χώρο ελευθερίας, ειρήνης και ευημερίας. Αντίθετα, η αδυναμία επέκτασης αυτού του επιτεύγματος σε όλους τους ευρωπαίους πολίτες τροφοδοτεί τον ευρωσκεπτικισμό, υποδαυλίζει ένα αίσθημα αδικίας και υποσκάπτει τη δημοτικότητα της ΕΕ, σε τελευταία δε ανάλυση υπονομεύει την υποστήριξη της κοινής γνώμης προς τις κοινές ευρωπαϊκές δράσεις.

Η ελεύθερη κυκλοφορία εντός του χώρου Σένγκεν έχει αποφέρει επίσης σημαντικά οικονομικά οφέλη για τα συμμετέχοντα κράτη μέλη, διότι διευκολύνει την ενοποίηση των διασυνοριακών συναλλαγών. Η μελέτη «The Cost of Non-Schengen: Civil Liberties, Justice and Home Affairs aspects», την οποία είχε αναθέσει η Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (LIBE) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, συνάγει κάποια βασικά συμπεράσματα σχετικά με τις αρνητικές επιπτώσεις των διασυνοριακών ελέγχων μεταξύ κρατών μελών. Το κόστος που συνδέεται με την επαναφορά των συνοριακών ελέγχων στον χώρο του Σένγκεν εκτιμάται σε μια ψαλίδα μεταξύ 0,05 δισεκατομμυρίων και 20 δισεκατομμυρίων ευρώ, για τις εφάπαξ δαπάνες και μεταξύ 2 δισεκατομμυρίων και 4 δισεκατομμυρίων για τις ετήσιες λειτουργικές δαπάνες. Αν και υπάρχουν πολλά εμπόδια για την ακριβή ποσοτικοποίηση των οικονομικών επιπτώσεων για τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, ο εισηγητής εκτιμά ότι τα παρασχεθέντα στοιχεία χρησιμεύουν ως ένδειξη για τις σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές απώλειες που έχει για τις δύο χώρες το συνεχιζόμενο αδιέξοδο στο Συμβούλιο.

Στα όσα λέγονται δημοσίως, η διεύρυνση του χώρου Σένγκεν συνδέεται συχνά με άλλες πολιτικές της Ένωσης, όπως τη μεταρρύθμιση του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου ή τις εν εξελίξει προσπάθειες για μια Ένωση Ασφάλειας. Ο εισηγητής πιστεύει ακράδαντα ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών δεν θα πρέπει να επηρεάζεται αρνητικά από τα κενά στις άλλες πολιτικές της Ένωσης ή να εξαρτάται από αυτές. Η μέριμνα για την ασφάλεια της Ένωσης απαιτεί κοινή δράση και όχι κατακερματισμό, παράλληλα με τη διαφύλαξη της σωστής ισορροπίας μεταξύ ελευθεριών και ασφάλειας. Προς τον σκοπό αυτό θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες ώστε να οικοδομηθεί ένα συντονισμένο, στέρεο και συμμετοχικό νομικό πλαίσιο στο οποίο όλα τα κράτη μέλη θα συμμετέχουν επί ίσοις όροις.

Όμως, η συνεχιζόμενη αναβολή της ένταξης της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας στον χώρο Σένγκεν είναι ένα βήμα προς την αντίθετη κατεύθυνση. Δημιουργεί την ανάγκη διάκρισης στην ενωσιακή νομοθεσία μεταξύ των κρατών μελών που εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν και των κρατών μελών που το εφαρμόζουν εν μέρει, όπως και την ανάγκη ειδικών μέτρων για την αποφυγή κενών και την πρόληψη πιθανών αδυναμιών. Η πρόταση περί μερικής ένταξης της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας είναι ένα περαιτέρω βήμα προς τη νομική κωδικοποίηση της de facto συνύπαρξης ενός χώρου Σένγκεν με ελεύθερη κυκλοφορία και ενός χώρου Σένγκεν χωρίς (ή με μερική) ελεύθερη κυκλοφορία.

Στο πλαίσιο αυτού που θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένα τελικό στάδιο πριν από την άρση των εσωτερικών συνοριακών ελέγχων για τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, το 2017 χορηγήθηκε και στις δυο χώρες παθητική πρόσβαση στο σύστημα πληροφοριών για τις θεωρήσεις (VIS). Κατά τον χρόνο εκπόνησης της παρούσας έκθεσης, βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία για την πλήρη εφαρμογή των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν που αφορούν το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν (SIS). Τα κριτήρια για την εφαρμογή αυτών των νομοθετικών πράξεων έχουν εκπληρωθεί από το 2011. Όμως, οι προτάσεις αυτές του Συμβουλίου υποβλήθηκαν όχι ως αποτέλεσμα των δεσμεύσεων που είχαν αναληφθεί εξ ονόματος της ΕΕ, αλλά περισσότερο ως τμήμα της υπό εξέλιξη ετοιμασίας για την εφαρμογή του συστήματος εισόδου/εξόδου σε πανευρωπαϊκή κλίμακα, που αναμένεται ότι θα τεθεί σε λειτουργία το 2020. Ο εισηγητής εκτιμά ότι βάσει αυτών των αποφάσεων η Βουλγαρία και η Ρουμανία θα έχουν όλες τις ευθύνες και υποχρεώσεις ενός πλήρους μέλους του χώρου Σένγκεν, συμβάλλοντας έτσι στην ασφάλεια όλων των κρατών μελών του χώρου, αλλά οι πολίτες της Ένωσης δεν θα διαθέτουν ακόμη πλήρη ελευθερία μετακίνησης από και προς αυτές.

IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΙΣΗΓΗΤΗ

Ο εισηγητής εκτιμά ότι η πρόταση περί προσέγγισης «σε δύο στάδια» για την ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας στον χώρο Σένγκεν όχι μόνο στερείται κάθε νομικώς ορθής αιτιολόγησης, αλλά δημιουργεί επιπλέον κινδύνους, όπως π.χ. τη θέσπιση νέων προϋποθέσεων που θα καθυστερήσουν περαιτέρω την κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά χερσαία σύνορα, θα παρατείνοντας τη σημαντική οικονομική επιβάρυνση των δυο κρατών μελών εξ αιτίας της διατήρησης των ελέγχων στα χερσαία σύνορα, και θα δημιουργήσουν έδαφος για πιθανά κενά πληροφόρησης και νομοθετικές ελλείψεις μεταξύ των κρατών μελών που συμμετέχουν και εκείνων που δεν συμμετέχουν στον χώρο Σένγκεν στο μέλλον.

Η κατάτμηση της απόφασης του Συμβουλίου σε δύο νομικές πράξεις (μία για την κατάργηση των ελέγχων στα εναέρια και θαλάσσια σύνορα, και μία για την κατάργησή τους στα χερσαία σύνορα) θα κωδικοποιούσε και νομικά τα σημερινά διπλά μέτρα και σταθμά εντός του χώρου Σένγκεν, με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία να έχουν όλες τις υποχρεώσεις και τις ευθύνες ενός πλήρους μέλους του χώρου Σένγκεν αλλά να μη διαθέτουν δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας.

Ως εκ τούτου, ο εισηγητής εκτιμά ότι θα πρέπει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να υποστηρίξει σθεναρά το μοντέλο που έχει δημιουργηθεί με τις προηγούμενες διευρύνσεις του χώρου Σένγκεν, βάσει του οποίου η πλήρης εφαρμογή των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, συμπεριλαμβανομένης της κατάργησης των ελέγχων στα εσωτερικά εναέρια, θαλάσσια και χερσαία σύνορα, γίνεται με μια ενιαία νομική πράξη μετά την εκπλήρωση των απαραίτητων κριτηρίων. Κάθε άλλη απόφαση θα δημιουργούσε προηγούμενο που θα είχε αρνητικές πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες, όχι μόνο για τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία αλλά και για την Ένωση στο σύνολό της, ενώ θα επηρέαζε επίσης αρνητικά άλλες μελλοντικές διευρύνσεις του χώρου Σένγκεν.


ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

5.11.2018

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

36

4

1

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Heinz K. Becker, Monika Beňová, Michał Boni, Daniel Dalton, Frank Engel, Cornelia Ernst, Laura Ferrara, Kinga Gál, Ana Gomes, Sophia in ‘t Veld, Eva Joly, Dietmar Köster, Barbara Kudrycka, Cécile Kashetu Kyenge, Juan Fernando López Aguilar, Roberta Metsola, Claude Moraes, Ivari Padar, Judith Sargentini, Giancarlo Scottà, Birgit Sippel, Csaba Sógor, Sergei Stanishev, Helga Stevens, Traian Ungureanu, Marie-Christine Vergiat, Josef Weidenholzer, Kristina Winberg, Auke Zijlstra

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Carlos Coelho, Pál Csáky, Maria Grapini, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Jeroen Lenaers, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Morten Helveg Petersen, Barbara Spinelli

Αναπληρωτές (άρθρο 200 παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Petras Auštrevičius, Enrique Calvet Chambon, Rupert Matthews, Martina Michels


ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

36

+

ALDE

Petras Auštrevičius, Enrique Calvet Chambon, Sophia in 't Veld, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Morten Helveg Petersen

ECR

Rupert Matthews, Helga Stevens

EFDD

Laura Ferrara

GUE/NGL

Cornelia Ernst, Martina Michels, Barbara Spinelli, Marie-Christine Vergiat

PPE

Heinz K. Becker, Michał Boni, Carlos Coelho, Pál Csáky, Frank Engel, Kinga Gál, Barbara Kudrycka, Roberta Metsola, Csaba Sógor, Traian Ungureanu

S&D

Monika Beňová, Ana Gomes, Maria Grapini, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Dietmar Köster, Cécile Kashetu Kyenge, Juan Fernando López Aguilar, Claude Moraes, Ivari Padar, Birgit Sippel, Sergei Stanishev, Josef Weidenholzer

VERTS/ALE

Eva Joly, Judith Sargentini

4

-

ECR

Kristina Winberg

ENF

Giancarlo Scottà, Auke Zijlstra

PPE

Jeroen Lenaers

1

0

ECR

Daniel Dalton

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή

Τελευταία ενημέρωση: 28 Νοεμβρίου 2018Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου