Nós Imeachta : 2018/0291(NLE)
Céimeanna an doiciméid sa chruinniú iomlánach
An doiciméad roghnaithe : A8-0376/2018

Téacsanna arna gcur síos :

A8-0376/2018

Díospóireachtaí :

Vótaí :

PV 29/11/2018 - 8.4

Téacsanna arna nglacadh :

P8_TA(2018)0469

MOLADH     ***
PDF 493kWORD 62k
22.11.2018
PE 627.788v02-00 A8-0376/2018

ar an dréachtchinneadh ón gComhairle maidir le haontachas Shamó leis an gComhaontú Comhpháirtíochta Eatramhach idir an Comhphobal Eorpach, de pháirt amháin, agus Grúpa na Stát san Aigéan Ciúin, den pháirt eile.

(12281/2018 – C8‑0434/2018 – 2018/0291(NLE))

An Coiste um Thrádáil Idirnáisiúnta

Rapóirtéir: David Martin

DRÉACHTRÚN REACHTACH Ó PHARLAIMINT NA hEORPA
 RÁITEAS MÍNIÚCHÁIN
 TUAIRIM ón gCoiste um Fhorbairt
 AN NÓS IMEACHTA - COISTE FREAGRACH
 VÓTÁIL CHRÍOCHNAITHEACH LE GLAO ROLLA SA CHOISTE FREAGRACH

DRÉACHTRÚN REACHTACH Ó PHARLAIMINT NA hEORPA

ar an dréachtchinneadh ón gComhairle maidir le haontachas Shamó leis an gComhaontú Comhpháirtíochta Eatramhach idir an Comhphobal Eorpach, de pháirt amháin, agus Grúpa na Stát san Aigéan Ciúin, den pháirt eile

(12281/2018 – C8‑0434/2018 – 2018/0291(NLE))

(Toiliú)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don dréachtchinneadh ón gComhairle (12281/2018),

–  ag féachaint don iarraidh ar thoiliú a thíolaic an Chomhairle i gcomhréir le hAirteagal 207 agus le hAirteagal 218(6), an dara fomhír, pointe (a)(v), den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (C8‑0434/2018),

–  ag féachaint dá rún an 4 Deireadh Fómhair 2016 maidir le todhchaí chaidreamh ACC-AE i ndiaidh 2020(1),

–  ag féachaint dá rún an 19 Eanáir 2011 maidir leis an gComhaontú Comhpháirtíochta Eatramhach idir Grúpa na Stát san Aigéan Ciúin de pháirt amháin, agus an Comhphobal Eorpach, den pháirt eile(2),

–  ag féachaint don chomhaontú Comhpháirtíochta idir comhaltaí de Ghrúpa na Stát san Afraic, i Muir Chairib agus san Aigéan Ciúin (Grúpa ACC), de pháirt amháin, agus an Comhphobal Eorpach agus a Bhallstáit, den pháirt eile, a síníodh in Cotonou an 23 Meitheamh 2000 (Comhaontú Cotonou),

–  ag féachaint do Riail 99(1) agus (4) agus do Riail 108(7) dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta agus don tuairim ón gCoiste um Ghnóthaí Eachtracha (A8-0376/2018),

1.  ag tabhairt a toiliú chun aontachas Shamó leis an gcomhaontú a thabhairt i gcrích;

2.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig rialtais agus pairlimintí na mBallstát agus Shamó.

(1)

IO C 215, 19.6.2018, lch. 2.

(2)

IO C 136E, 11.5.2012, lch. 19.


RÁITEAS MÍNIÚCHÁIN

Cúlra

I bhfianaise dhul in éag na bhfabhar trádála an 31 Nollaig 2007 a deonaíodh faoi Chomhaontú Cotonou, in 2002 chuir AE tús le caibidlíocht maidir le Comhaontuithe Comhpháirtíochta Eacnamaíche (EPAnna) le stáit ACC. Bunaítear leis na comhaontuithe sin creat i gcomhair caidreamh eacnamaíoch agus trádála fadtéarmach le AE, ina bhfuil gné láidir atá dírithe ar an bhforbairt, léirscaoileadh trádála neamhshiméadrach i bhfabhar thíortha ACC agus coimircí iomchuí do thionscail na dtíortha féin. In 2002, go háirithe, chuir AE tús le caibidlíocht i gcomhair EPA réigiúnach le 14 Stát ACC san Aigéan Ciúin (Oileáin Cook, Fidsí, Cireabaití, Oileáin Marshall, Stáit Chónaidhme na Micrinéise, Nárú, Niue, Oileáin Palau, Nua-Ghuine Phapua, Samó, Oileáin Sholomón, Tonga, Tuvalu agus Vanuatú).

I bhfianaise a dheacra agus atá sé comhaontú cuimsitheach dá leithéid a chaibidliú, fad agus a bhí spriocdháta 2007 ag teannadh leis, roghnaigh Nua-Ghuine Phapua agus Fidsí EPA eatramhach le AE a bhain le hearraí amháin. Tugadh an chaibidlíocht sin chun críche ag deireadh 2007. Shínigh AE agus PNG an comhaontú an 30 Iúil 2009 agus shínigh Fidsí é an 11 Nollaig 2009. Cuireadh tús leis an iarratas sealadach an 20 Nollaig 2009 i gcás PNG agus an 28 Iúil 2014 i gcás Fidsí. Dhaingnigh Parlaimint na hEorpa an comhaontú an 19 Eanáir 2011.

Idir an dá linn, lean an chaibidlíocht le haghaidh EPA réigiúnach cuimsitheach idir AE agus gach ceann de 14 Stát ACP san Aigéan Ciúin ar aghaidh go mall ach cuireadh ar fionraí í in 2016 i ndiaidh do PNG fógra foirmiúil a thabhairt in 2015 maidir lena tharraingt siar ón gcaibidlíocht.

Tá EPA eatramhach idir AE, de pháirt amháin, agus PNG agus Fidsí, den pháirt eile, oscailte chun aontachais le hOileán-Stáit uile an Aigéin Chiúin, ar páirtithe iad i gComhaontas Cotonou, agus Oileáin an Aigéin Chiúin a bhfuil a saintréithe struchtúracha agus a staid eacnamaíoch agus shóisialta inchomparáide leo siúd a bhaineann le tíortha ar páirtithe iad i gComhaontú Cotonou ar bhonn tairiscint i leith rochtain ar an margadh a chomhlíonann Airteagal XXIV de GATT 1994. Dá bhrí sin, tá an t-aontachas oscailte do níos mó ná an 12 thír de chuid Stáit ACC san Aigéan Ciúin a luaitear thuas.

Sa chomhthéacs sin, thíolaic Samó a iarratas chun aontachais mar aon le tairiscint deiridh i leith rochtain ar an margadh chuig AE an 5 Feabhra 2018. Thug an Coimisiún chun críche an chaibidlíocht le Samó thar ceann an Aontais an 23 Aibreán 2018.

Chomh maith leis sin, tá Oileáin Sholomón agus Tonga i mbun an phróisis aontachais le EPA eatramhach faoi láthair.

Aontachas le EPA eatramhach - tairbhí do Shamó

Tá Samó ag baint tairbhe as na fabhair thrádála a bhaineann le córas AE ‘Gach Ní seachas Airm’ (EBA). Mar sin féin, d’imigh Samó ar aghaidh ón gcatagóir Na Tíortha is Lú Forbairt (LDC) in 2014 agus caillfidh sé rochtain ar na fabhair sin amhail ón 1 Eanáir 2019, faoi mar a fhoráiltear dó sa Rialachán maidir le Scéim na bhFabhar Ginearálaithe (GSP). As sin amach, bheadh feidhm ag socrú ginearálta GSP, ar socrú é nach bhfuil chomh fabhrach.

Má chuirtear an comhaontú i bhfeidhm go sealadach vis-à-vis Samó ón 1 Eanáir 2019, beidh rochtain atá saor ó dhleacht agus saor ó chuóta i gcónaí ag Samó ar AE maidir le gach táirge seachas airm agus armlón. In 2016, ar phríomh-onnmhairí Shamó chuig AE, bhí earraí agus trealamh le haghaidh cleachtadh coirp, gleacaíochta nó lúthchleasaíochta (53,2%), sú torthaí nó glasraí (12,8%), earraí adhmaid (8,5%), troscán miotail (6,1%), agus amhola cnó cócó (2,6%). Cé go bhféadfadh na honnmhairí sin a bheith teoranta go leor ó thaobh luacha de (5,5 milliún euro in 2017), tá siad fíorshuntasach do gheilleagar Shamó. Dá bhrí sin, tá sé tábhachtach go mbeidh an comhaontú i bhfeidhm go sealadach ón 1 Eanáir 2019 chun aon chur isteach ar shreabha trádála Samó-AE a sheachaint. Thairis sin, táthar ag súil go mbeidh tairbhe shuntasach ann d’earnáil iascaigh Shamó a luaithe a chomhlíonfar caighdeáin SPS AE.

Is iad seo a leanas príomhghnéithe an EPA eatramhach:

•  Raon feidhme teoranta do thrádáil earraí;

•  Rochtain atá saor ó dhleacht agus saor ó chuóta ar mhargadh AE;

•  Léirscaoileadh tairife neamhshiméadrach agus diaidh ar ndiaidh, ina ndéantar leibhéal forbartha Stáit an Aigéin Chiúin a chur san áireamh. Déanfaidh Samó 82,6 % dá onnmhairí earraí (i línte taraife) a léirscaoileadh thar thréimhse 20 bliain. Ní chuirtear san áireamh táirgí íogaire Shamó (amhail feoil, iasc, torthaí agus glasraí, alcól, uisce mianraí, etc.), arb ionann iad agus 17,4 %;

•  Forálacha a bhaineann le cosaint trádála, lena n-áirítear coimirce déthaobhach, atá le húsáid i gcás onnmhairí ar cúis díobhála nó bagairt díobhála iad nó ar suaitheadh eacnamaíoch nó sóisialta iad d’earnáil nó do thionscal páirtí;

•  Forálacha maidir le comhar i réimse na mbacainní teicniúla ar thrádáil (BTT) agus i ndáil le bearta sláintíochta agus fíteashláintíochta (SPS);

•  Forálacha éascaithe trádála agus custam;

•   Coimirce slándála bia agus maolú i gcás deacrachtaí i gcomhardú na n-íocaíochtaí;

•  Foinsiú domhanda d’iascaigh. Foráiltear sa chomhaontú do mhaolú ó na rialacha ginearálta bunaidh lena ndeonaítear d’Oileáin an Aigéan Chiúin an fhéidearthacht tairbhe a bhaint as na fabhair thrádála agus i gcás iasc próiseáilte chomh maith. Deonaíodh an maolú seo i bhfianaise a easnamhaí agus atá éisc a mbeirtear orthu ina n-iomláine chun an t-éileamh ar thalamh a shásamh, an acmhainn iascaireachta teoranta atá ag an gcabhlach iascaireachta, an cumas próiseála laghdaithe de thoradh cúinsí fisiciúla agus eacnamaíocha, agus iargúltacht thíreolaíoch Oileáin an Aigéin Chiúin chomh maith le fad ó mhargadh AE. Tá an maolú sin coinníollach ar thuairisciú chur chun feidhme, fhorbairt agus bhainistiú inbhuanaithe na n-acmhainní iascaigh.

•  An fhorbairt inbhuanaithe mar chuspóir bunúsach. In Airteagal 3, go háirithe, tá na Páirtithe tiomanta don chomhaontú a chur i bhfeidhm, agus sárleasanna a ndaonra siúd faoi seach agus a nglúnta atá le teacht ar bhonn daonna, cultúrtha, eacnamaíoch, sóisialta, sláinte agus comhshaoil á chur san áireamh. Is gnáthchuid den idirphlé laistigh de Choiste Trádála EPA iad saincheisteanna trádála agus forbartha inbhuanaithe, amhail cearta saothair agus an comhshaol. Sa bhreis air sin, tá nasc-chlásal sa chomhaontú chuig forálacha maidir le cearta an duine, daonlathas agus smacht reachta (“gnéithe fíor-riachtanacha”, mar a thugtar orthu) i gcomhaontú Cotonou leis an bhféidearthacht bearta cuí a ghlacadh i gcás a sáraithe. Ós rud é, áfach, gur tharla caibidlíocht an chomhaontaithe seo breis agus deich mbliana ó shin – in 2002-2007, aithníonn an Rapóirtéir an easpa uaillmhéine sa réimse seo agus tá súil aige go rachaidh na Páirtithe i mbun caibidlíochta a luaithe agus is féidir d’fhonn teacht ar chomhaontú maidir le caibidil faoi thrádáil nua-aimseartha agus forbairt inbhuanaithe.

•  Faireachán. Cuirtear i gcrích faireachán ar chur chun feidhme EPA, lena n-áiritear an faireachán ar thionchar na forbartha inbhuanaithe, trí chomhlachtaí institiúideacha ábhartha de chuid EPA. Is oth leis an Rapóirtéir nach ann do shásra i gcomhair faireacháin, lena n-áirítear an tsochaí shibhialta, agus tá súil aige go rachaidh na Páirtithe i mbun caibidlíochta a luaithe agus is féidir d’fhonn sásra faireacháin ad hoc a chur leis ina mbeadh cothromaíocht ionadaíochta ann de ghrúpaí sochaí shibhialta (e.g. i bhfoirm grúpaí comhairliúcháin intíre).

•  Creat cobhsaí i gcomhair caidrimh eacnamaíochta agus trádála le AE. Táthar ag súil go meallfar le EPA eatramhach infheistíochtaí fadtéarmacha, go gcuirfear iléagsúlacht onnmhairíochta, iomaíochas agus athchóirithe baile chun cinn ar mhaithe leis an timpeallacht ghnó a fheabhsú.

•  Comhtháthú réigiúnach. Éireoidh an chomhpháirt seo níos ábhartha de réir a chéile a luaithe a rachaidh Stáit eile an Aigéin Chiúin sa chomhaontú.

Mínítear sa mhéid thuas na príomhbhuntáistí a bhainfidh tír íseal-mheánioncaim amhail Samó as aontachas le EPA eatramhach. Agus é mar chuspóir aige tacú le forbairt Shamó agus ar mhaithe le saoránaigh Shamó, molann bhur Rapóirtéir toiliú a thabhairt d’aontachas Shamó leis an gcomhaontú. Mar sin féin, tá an Rapóirtéir ag súil leis go rachadh na Páirtithe i mbun caibidlíochta a luaithe agus is féidir chun caibidil maidir le trádáil lánfheidme agus le forbairt inbhuanaithe a áireamh agus ina bhforálfar sásra cuí faireacháin i ndáil leis an tsochaí shibhialta.


TUAIRIM ón gCoiste um Fhorbairt (13.11.2018)

chuig an gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta

ar an dréachtchinneadh ón gComhairle maidir le haontachas Shamó leis an gComhaontú Comhpháirtíochta Eatramhach idir an Comhphobal Eorpach, de pháirt amháin, agus Grúpa na Stát san Aigéan Ciúin, den pháirt eile.

(12281/2018 – C8-0434/2018 – 2018/0291(NLE))

Rapóirtéir don tuairim: Linda McAvan

Iarrann an Coiste um Fhorbairt ar an gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta, mar an coiste atá freagrach, a mholadh go dtabharfaidh an Pharlaimint a toiliú don togra le haghaidh cinneadh ón gComhairle maidir le haontachas Shamó leis an gComhaontú Comhpháirtíochta Eatramhach idir an Comhphobal Eorpach, de pháirt amháin, agus Grúpa na Stát san Aigéan Ciúin, den pháirt eile.

NÓS IMEACHTA – AN COISTE AR IARRADH TUAIRIM AIR

Teideal

Aontachas Shamó leis an gComhaontú Comhpháirtíochta Eatramhach idir an Comhphobal Eorpach, de pháirt amháin, agus Grúpa na Stát san Aigéan Ciúin, den pháirt eile.

Tagairtí

12281/2018 – C8-0434/2018 – COM(2018)05462018/0291(NLE)

An Coiste Freagrach

 

INTA

 

 

 

 

Tuairim ó

       Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

DEVE

22.10.2018

Rapóirtéir

       Dáta an cheapacháin

Linda McAvan

17.9.2018

Rapóirtéir roimhe seo

Florent Marcellesi

Pléite sa choiste

8.10.2018

 

 

 

Dáta an ghlactha

12.11.2018

 

 

 

Toradh na vótála críochnaithí

+:

–:

0:

16

4

3

Feisirí a bhí i láthair ag an vótáil chríochnaitheach

Beatriz Becerra Basterrechea, Ignazio Corrao, Mireille D’Ornano, Doru-Claudian Frunzulică, Heidi Hautala, Maria Heubuch, György Hölvényi, Linda McAvan, Norbert Neuser, Cristian Dan Preda, Lola Sánchez Caldentey, Jean-Luc Schaffhauser, Elly Schlein, Eleni Theocharous, Mirja Vehkaperä, Anna Záborská, Joachim Zeller, Željana Zovko

Comhaltaí ionaid a bhí i láthair ag an vótáil chríochnaitheach

Frank Engel, Stefan Gehrold, Paul Rübig

Comhaltaí ionaid faoi Riail 200(2) a bhí i láthair ag an vótáil chríochnaitheach

Georgi Pirinski, William (Iarla) Dartmouth

TORADH NA VÓTÁLA CRÍOCHNAITHÍ SA CHOISTE FREAGRACH

16

+

ALDE

Beatriz Becerra Basterrechea, Mirja Vehkaperä

ECR

Eleni Theocharous

EFDD

Mireille D'Ornano

PPE

Frank Engel, Stefan Gehrold, György Hölvényi, Cristian Dan Preda, Paul Rübig, Joachim Zeller, Željana Zovko, Anna Záborská

S&D

Doru‑Claudian Frunzulică, Linda McAvan, Norbert Neuser, Georgi Pirinski

4

-

GUE/NGL

Helmut Scholz, Lola Sánchez Caldentey

VERTS/ALE

Heidi Hautala, Maria Heubuch

3

0

EFDD

Ignazio Corrao

ENF

Jean‑Luc Schaffhauser

S&D

Elly Schlein

Eochair na siombailí:

+  :  i bhfabhar

-  :  i gcoinne

0  :  staonadh


AN NÓS IMEACHTA - COISTE FREAGRACH

Teideal

Aontachas Shamó leis an gComhaontú Comhpháirtíochta Eatramhach idir an Comhphobal Eorpach, de pháirt amháin, agus Grúpa na Stát san Aigéan Ciúin, den pháirt eile.

Tagairtí

12281/2018 – C8-0434/2018 – COM(2018)05462018/0291(NLE)

Dáta an chomhairliúcháin / na hiarrata ar thoiliú

10.10.2018

 

 

 

An Coiste Freagrach

       Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

INTA

22.10.2018

 

 

 

Coistí ar iarradh tuairim orthu

       Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

DEVE

22.10.2018

PECH

22.10.2018

 

 

Gan tuairim a thabhairt

       Dáta an chinnidh

PECH

29.8.2018

 

 

 

Rapóirtéirí

       Dáta an cheapacháin

David Martin

29.8.2018

 

 

 

Pléite sa choiste

5.11.2018

 

 

 

Dáta an ghlactha

20.11.2018

 

 

 

Toradh na vótála críochnaithí

+:

–:

0:

29

7

2

Feisirí a bhí i láthair ag an vótáil chríochnaitheach

Laima Liucija Andrikienė, Maria Arena, Tiziana Beghin, David Borrelli, David Campbell Bannerman, Daniel Caspary, Salvatore Cicu, Santiago Fisas Ayxelà, Christofer Fjellner, Eleonora Forenza, Christophe Hansen, Heidi Hautala, Nadja Hirsch, Yannick Jadot, France Jamet, Elsi Katainen, Jude Kirton-Darling, Danilo Oscar Lancini, Bernd Lange, David Martin, Emma McClarkin, Anne-Marie Mineur, Sorin Moisă, Alessia Maria Mosca, Franck Proust, Godelieve Quisthoudt-Rowohl, Marietje Schaake, Helmut Scholz, Joachim Schuster, Joachim Starbatty, Adam Szejnfeld, William (The Earl of) Dartmouth, Iuliu Winkler

Comhaltaí ionaid a bhí i láthair ag an vótáil chríochnaitheach

Nicola Danti, Paul Rübig, Jarosław Wałęsa

Comhaltaí ionaid faoi Riail 200(2) a bhí i láthair ag an vótáil chríochnaitheach

Karin Kadenbach, Rupert Matthews

Dáta don chur síos

22.11.2018


VÓTÁIL CHRÍOCHNAITHEACH LE GLAO ROLLA SA CHOISTE FREAGRACH

29

+

ALDE

Nadja Hirsch, Elsi Katainen, Marietje Schaake

ECR

David Campbell Bannerman, Emma McClarkin, Rupert Matthews, Joachim Starbatty

EFDD

Tiziana Beghin, William (The Earl of) Dartmouth

ENF

Danilo Oscar Lancini

PPE

Laima Liucija Andrikienė, Daniel Caspary, Salvatore Cicu, Christofer Fjellner, Christophe Hansen, Sorin Moisă, Franck Proust, Godelieve Quisthoudt-Rowohl, Paul Rübig, Adam Szejnfeld, Jarosław Wałęsa, Iuliu Winkler

S&D

Nicola Danti, Karin Kadenbach, Jude Kirton-Darling, Bernd Lange, David Martin, Alessia Maria Mosca, Joachim Schuster

7

-

ENF

France Jamet

GUE/NGL

Eleonora Forenza, Anne-Marie Mineur, Helmut Scholz

S&D

Maria Arena

VERTS/ALE

Heidi Hautala, Yannick Jadot

2

0

NI

David Borrelli

PPE

Santiago Fisas Ayxelà

Eochair na siombailí:

+  :  i bhfabhar

-  :  i gcoinne

0  :  staonadh

An nuashonrú is déanaí: 27 Samhain 2018Fógra dlíthiúil