Procedura : 2018/2085(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0407/2018

Teksty złożone :

A8-0407/2018

Debaty :

Głosowanie :

PV 13/12/2018 - 9.11

Teksty przyjęte :

P8_TA(2018)0528

SPRAWOZDANIE     
PDF 708kWORD 73k
27.11.2018
PE 625.465v02-00 A8-0407/2018

w sprawie blockchain: przyszłościowa polityka handlowa

(2018/2085(INI))

Komisja Handlu Międzynarodowego

Sprawozdawczyni: Emma McClarkin

Sprawozdawcy komisji opiniodawczych (*):

Cristian‑Silviu Buşoi, Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii

Ana Gomes, Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

(*) Zaangażowane komisje – art. 54 Regulaminu

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 OPINIA Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii
 OPINIA Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych
 INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWĄ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie blockchain: przyszłościowa polityka handlowa

(2018/2085(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 207 ust. 3 i art. 218 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając Układ ogólny w sprawie handlu usługami (GATS),

–  uwzględniając Umowę o technologii informacyjnej (ITA) Światowej Organizacji Handlu (WTO),

–  uwzględniając program prac WTO na rzecz handlu elektronicznego,

–  uwzględniając umowę WTO o ułatwieniach w handlu,

–  uwzględniając zmienioną Międzynarodową konwencję Światowej Organizacji Celnej dotyczącą uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 maja 2016 r. w sprawie wirtualnych walut(1),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 lipca 2016 r. w sprawie nowej, perspektywicznej i innowacyjnej przyszłej strategii w dziedzinie handlu i inwestycji(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 grudnia 2017 r. zatytułowaną „W kierunku strategii w zakresie handlu elektronicznego”(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 maja 2017 r. w sprawie oceny zewnętrznych aspektów wyników i zarządzania w zakresie ceł jako narzędzia służącego ułatwieniu handlu i zwalczaniu nielegalnego handlu(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 września 2017 r. w sprawie wpływu międzynarodowych i unijnych politycznych strategii handlowych na globalne łańcuchy wartości(5),

–  uwzględniając Wspólną deklarację w sprawie handlu i upodmiotowienia ekonomicznego kobiet przyjętą z okazji konferencji ministerialnej WTO w Buenos Aires w grudniu 2017 r.(6),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, RODO)(7),

–  uwzględniając wniosek Komisji dotyczący przepisów horyzontalnych dotyczących transgranicznych przepływów danych w celu ochrony danych osobowych (w umowach handlowych i inwestycyjnych UE),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z wdrażania strategii polityki handlowej „Handel z korzyścią dla wszystkich”: Kształtowanie nowoczesnej polityki handlowej w celu wykorzystania możliwości płynących z globalizacji (COM(2017)0491),

–  uwzględniając opublikowane w 2016 r. sprawozdanie głównego doradcy ds. naukowych Urzędu ds. Nauki w rządzie Zjednoczonego Królestwa zatytułowane „Distributed Ledger Technology: beyond blockchain” [Technologia rozproszonej rachunkowości księgi głównej: więcej niż blockchain](8),

–  uwzględniając białą księgę Centrum Narodów Zjednoczonych ds. Ułatwiania Handlu i Elektronicznego Biznesu (UN/CEFACT) z 2018 r. w sprawie technicznych zastosowań blockchain,

–  uwzględniając deklarację 21 państw członkowskich UE i Norwegii z dnia 10 kwietnia 2018 r. w sprawie ustanowienia europejskiego partnerstwa blockchain(9), do którego dołączyło jeszcze pięć kolejnych państw członkowskich, zwiększając liczbę sygnatariuszy do 27,

–  uwzględniając uruchomienie przez Komisję w dniu 1 lutego 2018 r. Unijnego Obserwatorium i Forum ds. Łańcucha Bloków(10),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 19 października 2017 r.(11),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego, a także opinie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A8-0407/2018),

A.  mając na uwadze, że w niniejszym sprawozdaniu blockchain, o ile nie zaznaczono inaczej, będzie rozważany jako prywatna, licencjonowana technologia rozproszonej rachunkowości księgi głównej (DLT), obejmująca bazę danych składającą się z sekwencyjnych bloków danych dodawanych za zgodą operatorów sieci;

B.  mając na uwadze, że różnorakie studia przypadku i branże przemysłu znajdą różne zastosowania kombinacji prywatnych, publicznych, licencjonowanych i nielicencjonowanych rejestrów rozproszonych;

C.  mając na uwadze, że każdy blok łańcucha zawiera tzw. skrót sprawdzający dane poprzednich bloków, tym samym umożliwiając odrębnym stronom angażowanie się w transakcje o podwyższonym poziomie zaufania i odpowiedzialności, biorąc pod uwagę fakt, że danych przechowywanych w księdze głównej nie można łatwo sfałszować;

D.  mając na uwadze, że oparta na darmowym oprogramowaniu technologia blockchain jest podstawą rozwoju licencjonowanych rejestrów rozproszonych na całym świecie, pozwalających na zwiększenie poziomu zaufania uczestników do danej sieci związanej z biznesem;

E.  mając na uwadze, że blockchain mógłby pozwolić niektórym administratorom na jasne określenie ról uczestników, ich obowiązków, poziomów dostępu dla nich i praw do zatwierdzania;

F.  mając na uwadze, że handel światowy opiera się na sektorze łańcucha dostaw o szacowanej wartości 16 bln EUR, w którym wysokie koszty transakcji i uciążliwa biurokracja prowadzą do złożoności procesów i podatności systemów na błędy;

G.  mając na uwadze, że uruchomiono inicjatywy pilotażowe oferujące obiecujące możliwości pod względem obniżenia kosztów transportu, zwiększenia przyjazności sektora dla środowiska i poprawy wyników gospodarczych;

H.  mając na uwadze, że w 45 państwach na całym świecie istnieją przynajmniej 202 inicjatywy rządowe dotyczące blockchain oraz że w szczególności gospodarki regionów Azji i Pacyfiku, Ameryk i Bliskiego Wschodu inwestują w technologie blockchain do celów handlowych;

I.  mając na uwadze, że blockchain może zmodernizować i udoskonalić środki polityki handlowej UE, takie jak umowy o wolnym handlu (FTA), umowy o wzajemnym uznaniu, w szczególności dotyczące upoważnionych przedsiębiorców, decyzje w sprawie adekwatności danych, a także środki ochrony handlu;

J.  mając na uwadze, że blockchain ma ogromny potencjał, aby zwiększyć przejrzystość i identyfikowalność w całym łańcuchu dostaw, zwiększyć poziom zaufania uczestników do danej sieci, usprawnić kontrole celne i zwiększyć przestrzeganie przepisów, obniżyć koszty transakcji, wzmocnić niezmienność i bezpieczeństwo danych oraz służyć jako narzędzie do walki z korupcją; mając na uwadze, że potencjalnym korzyściom towarzyszą liczne wyzwania, takie jak cyberbezpieczeństwo;

K.  mając na uwadze, że blockchain może stanowić ramy dla przejrzystości łańcucha dostaw, ograniczyć korupcję, wykrywać oszustwa podatkowe, pozwolić na śledzenie niezgodnych z prawem płatności i przeciwdziałać praniu pieniędzy w obrocie handlowym; mając na uwadze, że istnieje ryzyko wykorzystania nielicencjonowanych aplikacji blockchain do działalności przestępczej, w tym uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i prania pieniędzy w obrocie handlowym; mając na uwadze, że Komisja i państwa członkowskie muszą pilnie objąć monitorowaniem i wyeliminować te kwestie;

L.  mając na uwadze, że ewolucja blockchain w handlu międzynarodowym nie została jeszcze zakończona, co wymaga sprzyjającego innowacyjności, wspierającego i zachęcającego podejścia, które zapewniałoby pewność prawa, jednocześnie promując ochronę konsumentów, inwestorów i środowiska, zwiększając wartość społeczną technologii, zmniejszając przepaść cyfrową i rozwijając umiejętności cyfrowe obywateli;

M.  mając na uwadze, że technologia blockchain może zapewnić wszystkim stronom zaangażowanym w wymianę handlową, zarówno publicznym, jak i prywatnym, dostęp w czasie rzeczywistym do niezmiennej i oznaczonej znacznikiem czasowym bazy danych zawierającej dokumenty dotyczące transakcji, co pomaga budować zaufanie, unikać problemów związanych ze zgodnością z przepisami i przeciwdziałać wykorzystywaniu podrobionych towarów lub fałszywych dokumentów;

N.  mając na uwadze, że w niektórych regionach i metropoliach rozpoczęto już rozwijanie tej technologii w ramach określonych projektów i programów, biorących pod uwagę cechy szczególne tych obszarów, oraz tworzenie sieci służących szerzeniu najlepszych praktyk;

Polityka handlowa UE

1.  dostrzega, że pomimo wcześniejszych sukcesów handlowych w umowach o wolnym handlu zawieranych przez UE wciąż drzemie duży potencjał i nie są one jeszcze w pełni wykorzystywane, ponieważ średnio jedynie 67 % eksporterów z UE i 90 % importerów do UE korzysta z preferencyjnych taryf celnych zarówno w UE, jak i krajach lub regionach partnerskich i opowiada się za analizą rozwiązań technicznych, które mogłyby zwiększyć wykorzystanie umów o wolnym handlu i wywóz; zauważa, że eksporterzy mogliby wprowadzać wszystkie swoje dokumenty do aplikacji organu publicznego opartej na blockchain i wykazywać, że podlegają preferencyjnemu traktowaniu przyznanemu na podstawie umowy o wolnym handlu, na przykład kwalifikując się do stosowania preferencyjnych reguł pochodzenia, zasad sanitarnych i fitosanitarnych i postanowień o handlu i zrównoważonym rozwoju; uważa, że blockchain może udoskonalić postanowienia umów o wolnym handlu dotyczące kumulacji;

2.  jest zdania, że procedury certyfikacji kwalifikującej do stosowania zarówno preferencyjnych, jak i niepreferencyjnych zasad pochodzenia są kosztowne i kłopotliwe dla przedsiębiorstw; uważa, że w przypadku preferencyjnych zasad pochodzenia blockchain może pomóc w ustaleniu przynależności ekonomicznej danego towaru; uważa ponadto, że w przypadku niepreferencyjnych zasad pochodzenia technologia mogłaby wspomóc proporcjonalne wykorzystanie unijnych instrumentów ochrony handlu, zapewniając przejrzystość w sprawie pochodzenia towarów wprowadzanych na rynek europejski oraz nadzór nad napływem przywożonych towarów w celu zapewnienia równiejszych warunków działania dla przedsiębiorstw;

3.  podkreśla, że dzięki zagwarantowaniu zaufania do pochodzenia surowców i towarów, przejrzystości procesów produkcyjnych i łańcuchów dostaw i przestrzegania międzynarodowych zasad dotyczących praw w dziedzinie pracy, społecznych i środowiskowych, biorąc pod uwagę szczególne znaczenie dla minerałów z regionów ogarniętych konfliktami, nielegalnego handlu dobrami kultury, kontroli wywozu i korupcji, blockchain może wspierać program w zakresie handlu i zrównoważonego rozwoju; podkreśla, że blockchain mógłby wspomóc działania przedsiębiorstw ukierunkowane na zrównoważony rozwój i promować odpowiedzialne praktyki biznesowe;

4.  uważa, że umowy o wzajemnym uznaniu upoważnionych przedsiębiorców umożliwiają przedsiębiorstwom dywersyfikację ich łańcuchów dostaw dzięki ograniczeniu czasu i kosztów związanych z transgraniczną obsługą celną; zauważa, że należy rozwiązać pewne kwestie związane z ich wdrażaniem; jest przekonany, że za sprawą niezakłóconej wymiany danych blockchain oferuje możliwość zmniejszenia niepewności związanej z wdrażaniem umów o wzajemnym uznaniu upoważnionych przedsiębiorców;

Zewnętrzne aspekty ułatwień celnych i handlowych

5.  z dużym zadowoleniem przyjmuje umowę o ułatwieniach w handlu; uważa, że stanowi ona dla członków WTO punkt wyjścia do poszukiwania dalszych metod ułatwiania handlu, w tym za sprawą blockchain; przyjmuje z zadowoleniem wysiłki UE na rzecz utrzymania i wzmocnienia WTO i zaangażowanie UE w system handlowy oparty na zasadach w celu zapewnienia równych szans i egzekwowania międzynarodowych reguł handlu;

6.  uważa, że blockchain mógłby umożliwić organom celnym automatyczne uzyskiwanie informacji wymaganych do zgłoszenia celnego, ograniczyć potrzebę ręcznej weryfikacji i dokumentacji papierowej oraz zapewnić ścisłą aktualizację statusu i cech towarów wprowadzanych do UE wszystkim zainteresowanym stronom jednocześnie, ulepszając tym samym możliwości identyfikacji i śledzenia towarów oraz zwiększając przejrzystość;

7.  uważa, że cyfryzacja zwiększy efektywność i przejrzystość wymiany informacji; uważa, że blockchain może zapewnić producentom, laboratoriom, operatorom logistycznym, organom regulacyjnym i konsumentom dostęp do wszelkich koniecznych informacji dotyczących na przykład pochodzenia, testów, certyfikatów czy licencji, oraz umożliwić wymianę tych informacji; zauważa, że blockchain mógłby również wspomóc odpowiednie wydawanie certyfikatów elektronicznych; uważa cyfryzację i korzystanie z aplikacji w łańcuchach dostaw zarówno za wstępny warunek, jak i dopełnienie pełnej funkcjonalności blockchain; zauważa, że istnieją znaczne różnice w cyfryzacji poszczególnych państw członkowskich;

8.  uważa, że zastosowanie technologii blockchain w całym łańcuchu dostaw może zwiększyć wydajność, prędkość i wolumen światowego handlu dzięki ograniczeniu kosztów transakcji międzynarodowych i wsparciu przedsiębiorstw w znajdowaniu nowych partnerów handlowych, i doprowadzić do lepszej ochrony konsumentów oraz wzrostu ich zaufania do handlu elektronicznego;

9.  podkreśla zastosowanie blockchain, szczególnie w następujących celach:

a)  zwiększenie pewności zarówno pochodzenia towarów, jak i praw własności intelektualnej, którymi są one objęte, co ograniczy ryzyko wprowadzania nielegalnych towarów, w tym towarów sfałszowanych i podrobionych, do łańcucha dostaw;

b)  udostępnienie organom szczegółowych informacji o tym, w którym miejscu łańcucha dostaw towar mógł zostać uszkodzony lub poddany manipulacji;

c)  zwiększenie przejrzystości i identyfikowalności dzięki umożliwieniu wszystkim uczestnikom zapisywania transakcji i dzielenia się tymi informacjami w sieci;

d)  utrzymanie ochrony i zaufania konsumentów przez zapewnienie konsumentom szczegółowych informacji na temat towarów i wspomaganie działań przedsiębiorstw ukierunkowanych na zrównoważony rozwój;

e)  ograniczenie kosztów zarządzania łańcuchem dostaw dzięki zlikwidowaniu potrzeby pośrednictwa i związanych z nim kosztów oraz fizycznego wymogu tworzenia, przewożenia i przetwarzania papierowej dokumentacji;

f)  zwiększenie poprawności w obszarze płatności ceł i VAT i poboru dochodów w ramach polityki handlowej oraz

g)  skrócenie całkowitego czasu tranzytu towarów dzięki automatyzacji zadań, które zwykle są wykonywane ręcznie; zauważa towarzyszące temu korzyści, szczególnie w łańcuchach dostaw „dokładnie na czas”, w odniesieniu do ograniczenia zarówno kosztów, jak i śladu węglowego branży logistycznej;

10.  zauważa, że przestępcy mogą wykorzystywać legalny handel do maskowania nielegalnej działalności, na przykład prania pieniędzy w obrocie handlowym, fałszując potrzebne dokumenty i podając fałszywe dane, na przykład zawyżające lub zaniżające wartość danych towarów; uważa, że blockchain może umożliwić służbom celnym i innym organom podejmowanie w odpowiednim czasie koniecznych działań w szybki i skoordynowany sposób w celu ujawnienia nielegalnych przepływów finansowych;

Transgraniczne przepływy danych i ochrona danych

11.  uznaje transgraniczne przepływy danych za integralną funkcję międzynarodowego handlu towarami i usługami oraz koncepcji architektury blockchain;

12.  podkreśla zdolność blockchain do zatwierdzania transakcji w międzynarodowym łańcuchu dostaw przez definiowanie poziomów dostępu i procedur zatwierdzania dla uczestników transakcji;

13.  dostrzega związek między blockchain a transgranicznymi przepływami danych na potrzeby handlu; zauważa, że prywatna licencjonowana sieć rejestrów może być gwarantem wzajemnego zaufania między platformami za sprawą integracji danych z wielu źródeł; dostrzega znaczenie transgranicznego przepływu danych dla wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy; podkreśla rozróżnienie na dane osobowe i nieosobowe w łańcuchach bloków;

14.  dostrzega wyzwanie, jakim jest związek między blockchain a wdrażaniem RODO; podkreśla, że wdrożenie blockchain powinno być zgodne z wszystkimi obowiązującymi i przyszłymi przepisami unijnymi dotyczącymi zasad ochrony danych i prywatności; podkreśla, że technologia blockchain może być źródłem rozwiązań na potrzeby wdrożenia przepisów RODO o „ochronie danych w fazie projektowania” ze względu na wspólne zasady zapewnienia bezpieczeństwa i autonomiczności danych; podkreśla ograniczone oddziaływanie RODO na transakcje handlowe ze względu na brak obecności danych osobowych w prywatnych licencjonowanych rejestrach rozproszonych; uznaje jednak potrzebę niezbędnych zabezpieczeń i nadzoru regulacyjnego; podkreśla, że RODO ma jedynie zastosowanie do danych osobowych; wzywa Komisję do bliższego przyjrzenia się tej kwestii;

15.   potwierdza potrzebę projektowania blockchain zgodnie z prawem do bycia zapomnianym i zauważa, że użytkownicy blockchain i aplikacji blockchain powinni w każdej chwili mieć dostęp do wszelkich danych związanych z transakcjami, w których uczestniczą, stosownie do ich praw dostępu;

16.  ponownie apeluje o wprowadzenie przepisów pozwalających na pełną funkcjonalność ekosystemu cyfrowego i na wspieranie transgranicznych przepływów danych w umowach o wolnym handlu; zauważa w tym względzie, że decyzje w sprawie odpowiedniej ochrony danych nie służą swobodnemu przepływowi danych nieosobowych; wzywa więc Komisję do wynegocjowania w umowach o wolnym handlu wiążących i wykonalnych zobowiązań w sprawie przekazywania danych, w tym danych nieosobowych;

17.  podkreśla, że blockchain stanowi nowy model magazynowania danych i zarządzania nimi, który jest w stanie zdecentralizować formy interakcji międzyludzkich, rynki, bankowość i handel międzynarodowy; podkreśla, że rozwój blockchain stwarza zarówno możliwości, jak i wyzwania w zakresie ochrony danych, przejrzystości i przestępczości finansowej, ponieważ dane, które zostały wprowadzone i udostępnione wszystkim uczestniczącym stronom, są niezmienne, co również zapewnia bezpieczeństwo i integralność tych danych; domaga się, aby uczynić wszystko co możliwe, również na szczeblu krajowym, aby zagwarantować uniemożliwiający fałszowanie i niezmienny charakter tej technologii oraz zapewnić, by podstawowe prawo do ochrony danych nie było zagrożone;

18.  dostrzega wyzwanie, jakie stwarza związek między technologiami blockchain a wdrażaniem unijnych ram ochrony danych, a mianowicie ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych (RODO), i przypomina, że w rezultacie ta relacja może ujawnić konflikt między ochroną praw podstawowych z jednej strony a promowaniem innowacji z drugiej strony; sugeruje konieczność dopilnowania całkowitej zgodności blockchain z unijnymi ramami ochrony danych oraz pełnego przestrzegania zasad określonych w prawie UE, zwłaszcza w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych jako prawa podstawowego na mocy art. 8 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i art. 16 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

19.  podkreśla ponadto, również w kontekście wspomnianego konfliktu, że technologie blockchain w żaden sposób nie wspierają automatycznie suwerenności danych, w związku z czym muszą być specjalnie zaprojektowane do tego celu, mając na uwadze fakt, że technologie blockchain mogą również stwarzać ryzyko dla ochrony danych;

20.  podkreśla, że odpowiednio zaprojektowana technologia blockchain powinna być zgodna z zasadą ochrony danych w fazie projektowania, która umożliwia sprawowanie większej kontroli nad danymi osobom, których te dane dotyczą, zgodnie z RODO; podkreśla ponadto, że dane osobowe w blockchain zwykle nie są anonimowe, co czyni je danymi osobowymi objętymi RODO; nalega, aby technologie blockchain były w pełni zgodne z prawem Unii, również gdy są wykorzystywane do przetwarzania danych osobowych; w związku z tym zaleca, aby blockchain i aplikacje zawierały mechanizmy zapewniające możliwość zachowania pełnej anonimowości danych, gwarantując tym samym, że przechowują one wyłącznie dane, które nie wiążą się ze zidentyfikowaną albo z możliwą do zidentyfikowania osobą fizyczną;

21.  podkreśla, że w ramach przyszłych zastosowań blockchain należy wykorzystać mechanizmy chroniące dane osobowe i prywatność użytkowników oraz zapewniające możliwość zachowania pełnej anonimowości danych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do finansowania badań, w szczególności badań akademickich, i innowacji dotyczących nowych technologii blockchain zgodnych z RODO i opartych na zasadzie ochrony danych już w fazie projektowania, takich jak metody kryptograficznych dowodów zerowej wiedzy zk‑SNARK;

22.  uważa, że aby zapobiec naruszeniu podstawowego prawa do ochrony danych osobowych, technologia blockchain nie powinna być wykorzystywana do przetwarzania danych osobowych, dopóki dana organizacja wdrażająca nie będzie w stanie zapewnić zgodności z RODO, w szczególności prawa do sprostowania i prawa do usuwania danych;

23.  podkreśla, że użytkownicy blockchain mogą jednocześnie być administratorami danych w odniesieniu do danych osobowych, które przesyłają do rejestru, i podmiotami przetwarzającymi dane z uwagi na przechowywanie pełnej kopii rejestru w swoim komputerze;

24.  zauważa, że w przypadku gdy blockchain zawiera dane osobowe niezmienny charakter niektórych technologii blockchain może być niemożliwy do pogodzenia z „prawem do usunięcia danych” określonym w art. 17 RODO;

25.  z niepokojem zauważa, że w przypadkach gdy blockchain zawiera dane osobowe powielanie kopii danych w blockchain może być niemożliwe do pogodzenia z zasadą minimalizacji danych określoną w art. 5 RODO;

26.  wzywa Europejską Radę Ochrony Danych do wydania wytycznych i zaleceń, aby zapewnić zgodność technologii blockchain z prawem Unii;

27.  zauważa z niepokojem brak jakiegokolwiek odniesienia do poważnego wpływu stosowania technologii blockchain, zwłaszcza na takie obszary jak walka z praniem pieniędzy, uchylaniem się od opodatkowania i finansowaniem terroryzmu; uważa, że wszelkie wykorzystanie technologii blockchain należy przewidywać przez określenie, co będzie przechowywane w łańcuchu, a co poza nim, przy czym dane osobowe powinny być przechowywane poza łańcuchem;

Małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP)

28.  uważa, że innowacje i działania popularyzatorskie dotyczące blockchain mogą stworzyć możliwości gospodarcze dla MŚP pod względem umiędzynarodowienia oraz zrekompensowania kosztów związanych z wywozem towarów, ułatwiając komunikowanie się z konsumentami, organami celnymi, międzynarodowymi i krajowymi organami regulacyjnymi i innymi przedsiębiorstwami uczestniczącymi w łańcuchu dostaw; dodaje, że infrastruktura blockchain może pomóc w szybkim i niedrogim wprowadzaniu towarów i usług na rynek;

29.  podkreśla korzyści, jakie blockchain może przynieść małym i średnim przedsiębiorstwom, umożliwiając wzajemną komunikację, wyposażając w narzędzia do współpracy i realizacji bezpiecznych płatności, ułatwiając prowadzenie działalności i ograniczając ryzyko braku zapłaty oraz obniżając koszty postępowania prawnego związane z realizacją umów dzięki zastosowaniu inteligentnych umów; dostrzega potrzebę zapewnienia, by rozwój blockchain w handlu międzynarodowym objął również MŚP; podkreśla, że na obecnym etapie inteligentne umowy mogą nie być wystarczająco dopracowane, aby odnośne regulacje sektorowe były uznawane za możliwe do wyegzekwowania na drodze prawnej, oraz że konieczna jest dalsza ocena zagrożeń;

30.  uznaje możliwości, również dla MŚP, wynikające z wprowadzenia technologii blockchain w ramach polityki handlowej UE, co może skutkować m.in. obniżeniem kosztów transakcji i zwiększeniem wydajności; przyjmuje ponadto do wiadomości, że technologia blockchain oferuje możliwość zwiększenia zaufania i pewności w odniesieniu do obecnego systemu handlu dzięki zapewnieniu niezmiennego zapisu transakcji; dostrzega jednak, że zastosowanie tej technologii wykraczające poza zakres polityki handlowej UE może stwarzać ryzyko prania pieniędzy i ułatwiać finansowanie przestępczości zorganizowanej;

Interoperacyjność, skalowalność i interakcje z powiązanymi technologiami

31.  bierze pod uwagę wyzwania dotyczące skalowalności, które wiążą się z wdrażaniem systemów blockchain w kontekście rozszerzania międzynarodowych sieci handlowych;

32.  zwraca uwagę na rozprzestrzenianie się różnych danych kotwiczących dla transakcji w łańcuchach bloków w oddzielnych księgach prywatnych i publicznych; dostrzega, że istnieje coraz większa potrzeba opracowania globalnych norm interoperacyjności umożliwiających integrację transakcji związanych z przepływem towaru wzdłuż łańcucha dostaw zapisanych w różnych łańcuchach bloków w celu sprzyjania interoperacyjności między systemami, w tym dotychczasowymi systemami operacyjnymi; wzywa Komisję do zacieśnienia współpracy z ISO i innymi właściwymi organami normalizacyjnymi;

33.   rozważa możliwe interakcje technologii blockchain z innymi innowacjami w handlu międzynarodowym; podkreśla potrzebę dokonania analizy możliwości i wyzwań związanych z rozwojem technologii blockchain; wzywa do dalszych badań nad możliwością zastosowania tych technologii w transformacji cyfrowej i automatyzacji handlu międzynarodowego, a także w sektorze publicznym, w szczególności w ramach programu „Cyfrowa Europa”;

Wnioski

34.  apeluje do Komisji, aby śledziła zmiany zachodzące w dziedzinie blockchain, zwłaszcza jeśli chodzi o bieżące projekty pilotażowe / inicjatywy w ramach międzynarodowego łańcucha dostaw, a także zewnętrzne aspekty postępowania celnego i procesów regulacyjnych; zachęca Komisję do opracowania, przy zaangażowaniu właściwych dyrekcji generalnych, horyzontalnego dokumentu strategicznego w sprawie stosowania technologii blockchain w zarządzaniu handlem i łańcuchem dostaw, a także w obszarze własności intelektualnej, w szczególności w odniesieniu do podrabiania towarów; zachęca Komisję do oceny aspektów blockchain związanych z wymiarem sprawiedliwości i zarządzaniem oraz do oceny, czy blockchain może być źródłem lepszych rozwiązań względem istniejących i powstających technologii, które mogą sprostać obecnym wyzwaniom dla polityki handlowej UE; apeluje do Komisji, aby śledziła zmiany zachodzące w dziedzinie blockchain, zwłaszcza bieżące projekty pilotażowe / inicjatywy w ramach międzynarodowego łańcucha dostaw; zachęca Komisję do opracowania dokumentu strategicznego dotyczącego stosowania technologii blockchain w zarządzaniu handlem i łańcuchem dostaw; wyraża przekonanie, że celem tego musi być pozyskanie wsparcia podmiotów ze środowiska blockchain dla projektów i inicjatyw w ramach międzynarodowych łańcuchów dostaw oraz wspólne opracowywanie projektów, m.in. przez wnoszenie przez różnych partnerów wkładu w takie dziedziny jak tożsamość, pochodzenie i przechowywanie danych;

35.  wzywa Komisję do opracowania zbioru zasad przewodnich dotyczących zastosowania blockchain w handlu międzynarodowym, tak aby zapewnić przemysłowi oraz organom celnym i regulacyjnym odpowiedni poziom pewności prawa, który będzie zachęcał do korzystania z blockchain i innowacji w tej dziedzinie; podkreśla, że ustanawianie przepisów dotyczących technologii stanowiących podstawę zastosowań ograniczyłoby innowacyjność i tworzenie nowych zastosowań; podkreśla, jak ważne jest, szczególnie dla przemysłu europejskiego, by UE była liderem w dziedzinie blockchain i brała odpowiedzialność za tę technologię, a także zapewniała równe warunki działania w odniesieniu do światowej konkurencji oraz w obszarach rozwoju i otoczenia regulacyjnego; podkreśla znaczenie dialogu i wymiany praktyk oraz budowania kompetencji i rozwijania umiejętności cyfrowych; wzywa Komisję do współpracy z państwami członkowskimi w zakresie uruchomienia i nadzorowania programów pilotażowych z wykorzystaniem technologii blockchain w handlu międzynarodowym w celu przetestowania płynących z niej korzyści;

36.  zachęca Komisję do współpracy z państwami członkowskimi w celu uproszczenia i usprawnienia przepływu informacji dotyczących ułatwień w handlu, między innymi za sprawą przyjęcia odpowiednich technologii informacyjnych i komunikacyjnych;

37.  wzywa Komisję do powołania grupy doradczej ds. blockchain w DG ds. Handlu i do opracowania dokumentu koncepcyjnego dotyczącego licencjonowanych prywatnych projektów pilotażowych odnoszących się do całościowego zastosowania blockchain w łańcuchu dostaw, uwzględniającego służby celne i inne organy transgraniczne, biorąc przy tym pod uwagę prawa własności intelektualnej oraz zwalczanie podrabiania towarów; dostrzega, że technologia blockchain znajduje się nadal na początkowych etapach rozwoju, ale istnieje potrzeba strategii sektorowej na rzecz skutecznego wdrożenia blockchain;

38.  wzywa Komisję do zbadania, jak blockchain mógłby wspierać handel i zrównoważony rozwój; przypomina stanowisko Parlamentu, że środki wspomagające strategię handlu elektronicznego UE powinny być całkowicie zgodne z celami zrównoważonego rozwoju, w tym dotyczącymi równouprawnienia płci i wzmocnienia pozycji kobiet, oraz przyczyniać się do ich realizacji; przypomina stanowisko Parlamentu w sprawie znaczenia promowania udziału kobiet w dziedzinach STEM (naukach przyrodniczych, technologii, inżynierii i matematyce) i likwidacji różnic ze względu na płeć w dostępie do nowych technologii i w korzystaniu z nich;

39.  wzywa Komisję do zbadania, w jaki sposób blockchain może zmodernizować unijną politykę ochrony handlu, aby wzmocnić jej zasadność i egzekwowanie;

40.  wzywa Komisję do oceny optymalności architektury blockchain, która przechowuje prywatne dane poza łańcuchem;

41.  wzywa Komisję do zbadania, jak za pomocą technologii blockchain ułatwić handel i zwiększyć jego bezpieczeństwo, z uwzględnieniem koncepcji upoważnionych przedsiębiorców;

42.  zachęca Komisję do współpracy z organizacjami międzynarodowymi i do wniesienia wkładu w ich prace oraz do udziału w bieżących projektach dotyczących opracowania zbioru norm i zasad stanowiących podstawę regulacji mających na celu ułatwienie korzystania z blockchain;

43.  apeluje do Unii Europejskiej i jej państw członkowskich, aby przyjęły rolę lidera w procesie normalizacji i bezpieczeństwa blockchain oraz współpracowały z międzynarodowymi partnerami i odpowiednimi zainteresowanymi podmiotami i sektorami przemysłu na rzecz opracowania standardów, w tym terminologii, oraz rozwoju i wdrażania technologii blockchain w zarządzaniu handlem i łańcuchem dostaw; podkreśla, że cyberbezpieczeństwo ma zasadnicze znaczenie dla zastosowań blockchain, w tym dla zastosowań w handlu międzynarodowym; wzywa Komisję do zbadania wyzwań związanych z bezpieczeństwem, oceny ryzyka technologicznego, takiego jak informatyka kwantowa, oraz podjęcia działań w celu sprostania tym kwestiom;

44.  wzywa Komisję do współpracy z odpowiednimi zainteresowanymi stronami w celu dokonania przeglądu i opracowania ram z zamiarem podjęcia wyzwań związanych z interoperacyjnością i wzajemną zgodnością systemów blockchain;

45.  z zadowoleniem przyjmuje rozpoczęcie prac Unijnego Obserwatorium i Forum ds. Łańcucha Bloków oraz zachęca je do badania zastosowań mających na celu ułatwienie handlu międzynarodowego; niniejszym zwraca się do Komisji o zbadanie możliwości rozszerzenia mandatu Unijnego Obserwatorium i Forum ds. Łańcucha Bloków oraz zaangażowanie odpowiednich lokalnych i globalnych podmiotów w celu sprostania przyszłym wyzwaniom i zapewnienia wsparcia decydentom;

46.  wzywa Komisję do objęcia przewodnictwa w ocenie i dalszym rozwoju technologii blockchain, w tym w konkretnych sektorach, takich jak te objęte polityką handlową UE, oraz do powołania grupy doradczej ds. blockchain, która powinna obejmować ekspertów w dziedzinie przeciwdziałania praniu pieniędzy, uchylania się od opodatkowania, ochrony danych i przestępczości zorganizowanej;

47.  przypomina Komisji, że UE ma możliwość stać się czołowym podmiotem w dziedzinie blockchain i handlu międzynarodowego oraz że wraz w partnerami zagranicznymi powinna mieć wpływ na kształtowanie rozwoju blockchain na świecie;

°

°  °

48.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz ESDZ.

UZASADNIENIE

Unia Europejska podjęła ważne i pożądane kroki na rzecz rozwoju zastosowań blockchain na jednolitym rynku, musi jednak również skoncentrować uwagę na sposobach wykorzystania blockchain do rozwoju polityki handlu międzynarodowego i zarządzania łańcuchem dostaw. Według szacunków zawartych w najnowszych badaniach blockchain może potencjalnie zaoszczędzić 20 % łącznych kosztów fizycznego transportu, obniżając koszty w światowym handlu nawet o 1 bln USD. Co więcej szacuje się, że zmniejszenie barier w globalnych łańcuchach dostaw w wyniku powszechnego zastosowania blockchain spowoduje wzrost globalnego handlu o blisko 15 procent.

Technologia blockchain umożliwia poszczególnym stronom angażowanie się w bezpieczne transakcje bez potrzeby pośrednictwa. Do podstawowych cech blockchain zalicza się mechanizmy umożliwiające poszczególnym stronom bezpieczne ustalenie daty i pochodzenia wpisów danych w każdym bloku w łańcuchu. Ponadto zapisy danych w blockchain są niezmienne, co oznacza, że danych nie można zmieniać ani usuwać po ich wprowadzeniu do łańcucha. Użytkownicy mają również zweryfikowany dostęp do blockchain, a systemy blockchain zawierają zautomatyzowane funkcje do wykonywania inteligentnych kontraktów po spełnieniu określonych kryteriów.

Łańcuchy bloków są kategorią technologii rozproszonej rachunkowości księgi głównej, czyli typów baz danych, które rejestrują transakcje i przechowują je jako niezmienne zapisy. Księga główna jest rozproszona, ponieważ w łańcuchu znajdują się liczne kopie bloków. Kopie te przechowywane są w różnych systemach, zwanych węzłami. Ponadto kopie są aktualizowane przy użyciu algorytmu konsensusu, który gwarantuje, że wszystkie kopie pozostaną spójne. Algorytm ten decyduje o sposobie dodania bloku do łańcucha.

Blockchain zawiera zatem bazę danych sekwencyjnych bloków danych, które zostały dodane do każdej z licznych kopii księgi głównej. Każdy blok zawiera „hash”, czyli kryptograficzny identyfikator, który może być użyty do sprawdzenia zawartości poprzedniego bloku.

Chociaż od czasu pierwszego dokumentu opisującego tę technologię, opublikowanego przez Satoshiego Nakamoto w 2008 r., blockchain jest powszechnie kojarzony z kryptowalutami, rejestry rozproszone mogą być różne: licencjonowane i nielicencjonowane, publiczne i prywatne. W zakresie objętym niniejszym sprawozdaniem termin „blockchain” będzie odnosić się wyłącznie do licencjonowanych sieci prywatnych. Informacje przechowywane w licencjonowanych sieciach prywatnych są dostępne tylko dla konkretnych uczestników, określonych za pomocą mechanizmów zarządzania opartych na zasadzie konsensusu, różnych w przypadku różnych rejestrów rozproszonych. W przeciwieństwie do publicznych nielicencjonowanych rejestrów rozproszonych, prywatne licencjonowane rejestry rozproszone zawierają zmienne mechanizmy kontroli nadzorowane przez operatorów sieci w celu zwiększenia bezpieczeństwa i określenia dostępu. W konsekwencji licencjonowane sieci prywatne są szeroko stosowane do celów realnych zastosowań komercyjnych i projektów pilotażowych. Na przykład koreańska służba celna testuje obecnie opartą na rejestrze rozproszonym platformę odprawy celnej w handlu elektronicznym, aby usprawnić procesy dzięki automatyzacji generowania raportów z odprawy przywozowej dla organów władzy.

W niniejszym sprawozdaniu dostrzeżono ożywiony rozwój badań i inwestycji zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym, w celu wdrożenia różnych zastosowań blockchain. Dlatego potrzebne jest wyważone i racjonalne podejście, aby dokładnie zbadać, w których obszarach rejestr rozproszony może przynieść wymierne korzyści.

Technologia blockchain ma tu ogromny potencjał pod względem ograniczenia barier w globalnych łańcuchach dostaw. Celem niniejszego sprawozdania jest ukazanie obecnie nieoptymalnych zagadnień w łańcuchach dostaw, unijnej polityce handlowej i procedurach celnych, w dążeniu do zidentyfikowania możliwych korzyści wynikających z powszechnego wdrożenia rejestru rozproszonego, a także zarekomendowanie Komisji i państwom członkowskim możliwych do osiągnięcia i stopniowych kroków politycznych, umożliwiających funkcjonowanie tej technologii.

Blockchain może potencjalnie obniżyć koszty transakcji między stronami, eliminując potrzebę dopełnienia papierowych formalności oraz problemy inspekcyjne i administracyjne stwarzane przez pośredników. Wynika to z większego zaufania, jakie blockchain wprowadza w przestrzeń transakcji między stronami, co z kolei zwiększa przejrzystość i pewność pochodzenia towarów. Ponadto blockchain może ułatwić przepływ danych i zwiększyć jego bezpieczeństwo, aby zapobiec wykorzystywaniu fałszywych dokumentów i podrabianych towarów w łańcuchach dostaw. Dla potwierdzenia tych potencjalnych korzyści w branży logistycznej wdrożono już kilka pilotażowych projektów komercyjnych, aby wzmocnić łańcuch dostaw dzięki zastosowaniu rejestru rozproszonego, bądź to częściowo, bądź całościowo.

Te przypadki zastosowania blockchain nie ograniczają się do dużych przedsiębiorstw międzynarodowych. MŚP mogą znaleźć się wśród największych beneficjentów technologii blockchain. Technologia ta może znacznie ułatwić małym i średnim przedsiębiorstwom kontakty z organami celnymi oraz innymi przedsiębiorstwami w łańcuchu dostaw, umożliwiając rozwój i zwiększanie eksportu tych MŚP dzięki obniżeniu kosztów transakcji. Niezbędne weryfikacje zdolności kredytowej i środki tej weryfikacji można usprawnić za sprawą automatyzacji, jaką systemy blockchain zapewniają łańcuchom dostaw. Na przykład dokumenty, które wymagają częstych zmian i weryfikacji na różnych etapach łańcucha dostaw, mogą zyskać na wiarygodności, ponieważ blockchain automatycznie rejestruje dokumenty i chronologicznie przechowuje dane, nie zmieniając poprzednich wpisów. Mogłoby to umożliwić MŚP łatwe potwierdzanie weryfikacji i zmian w dokumentach, a przez to zmniejszenie kosztów prowadzenia działalności.

Te usprawniające efekty rejestru rozproszonego mogą znacznie ułatwić dalsze transakcje w łańcuchu dostaw, a tym samym doprowadzić do rozwoju globalnego handlu. Należy pamiętać, że w przypadku transakcji handlowych przedsiębiorstwa nie będą oczywiście chętnie dzielić się wrażliwymi danymi w rozproszonym rejestrze. W związku z tym w niniejszym sprawozdaniu rozważa się jedynie wykorzystanie prywatnych licencjonowanych rejestrów rozproszonych, które zawierają mechanizmy zarządzania kontrolujące dostęp użytkowników do danych w łańcuchu.

W sprawozdaniu podkreślono szczególny potencjał blockchain w rozwoju polityki handlowej UE. Unijne umowy o wolnym handlu są w dużej mierze w niedostatecznym stopniu wykorzystywane przez przedsiębiorstwa, a Komisja zauważyła wcześniej, że wynika to częściowo z trudności w zrozumieniu reguł otrzymania statusu preferencyjnego pochodzenia, a także z uciążliwych procedur gromadzenia dokumentów wymaganych do korzystania z preferencyjnego traktowania. W związku z tą kwestią ze znaczącego potencjału technologii blockchain mogą skorzystać eksporterzy, ponieważ uzyskaliby możliwość przesłania wszystkich odpowiednich dokumentów do jednego wniosku opartego na rejestrze rozproszonym, który dowiódłby ich zgodności z regułami preferencyjnego traktowania, przyznanego na podstawie umowy o wolnym handlu. Ponadto blockchain mógłby wspomóc unijne instrumenty ochrony handlu, zapewniając przejrzystość pochodzenia towarów wprowadzanych na rynek europejski.

W sprawozdaniu uwzględniono też związek między rejestrem rozproszonym a transgranicznym przepływem danych oraz między blockchain a RODO. Cechy szyfrowania i niezmienności rejestrów rozproszonych mogą być przydatne przy wdrażaniu wymogów RODO, choć rodzą też pytania o przejrzystość danych.

Co więcej, w sprawozdaniu uwydatniono podwójne wyzwania dotyczące interoperacyjności rejestrów rozproszonych oraz kwestie związane ze skalowalnością systemów blockchain. Po pierwsze, interoperacyjność rejestrów rozproszonych odnosi się do możliwości integracji transakcji zapisanych w różnych łańcuchach bloków. Na przykład gdyby w tym samym łańcuchu dostaw zastosowane zostały różne systemy rejestru rozproszonego dla jednego towaru, przydatna byłaby możliwość przenoszenia danych między systemami. Jest jeszcze wiele do zrobienia, zanim w ramach jednego komercyjnego łańcucha dostaw będzie funkcjonować kilka systemów blockchain, jednak jest to nowe zagadnienie, którego Komisja musi być świadoma w procesie analizy wariantów strategicznych.

Skalowalność systemów blockchain stanowi kolejne kluczowe wyzwanie dla powszechnego wdrożenia rejestru rozproszonego. Ponieważ systemy blockchain ulegają rozbudowie w międzynarodowych sieciach handlowych, potencjał technologii i odporność jej mechanizmów zarządzania muszą być solidne.

W obliczu tej sytuacji sprawozdawczyni zaleca zajęcie się regulacyjnymi przeszkodami na drodze do powszechnego wdrożenia rejestru rozproszonego. Komisja musi aktywnie współpracować z państwami członkowskimi, aby uważnie śledzić rozwój w dziedzinie blockchain, a w szczególności bieżące projekty pilotażowe i komercyjne zastosowania technologii, które wdrażają systemy oparte na rejestrze rozproszonym w międzynarodowych łańcuchach dostaw. Ponadto Komisja musi włączyć się w trwające międzynarodowe inicjatywy na rzecz opracowania norm i zasad stanowiących podstawę regulacji ułatwiających zastosowanie blockchain.

(1)

Dz.U. C 76 z 28.2.2018, s. 76.

(2)

Dz.U. C 101 z 16.3.2018, s. 30.

(3)

Dz.U. C 369 z 11.10.2018, s. 22.

(4)

Dz.U. C 307 z 30.8.2018, s. 44.

(5)

Dz.U. C 337 z 20.9.2018, s. 33.

(6)

https://www.wto.org/english/thewto_e/minist_e/mc11_e/genderdeclarationmc11_e.pdf

(7)

Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1.

(8)

https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/492972/gs-16-1-distributed-ledger-technology.pdf

(9)

https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/news/european-countries-join-blockchain-partnership

(10)

http://europa.eu/rapid/press-release_IP-18-521_pl.htm

(11)

http://www.consilium.europa.eu/media/21620/19-euco-final-conclusions-en.pdf


OPINIA Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (8.11.2018)

dla Komisji Handlu Międzynarodowego

w sprawie technologii blockchain: przyszłościowej polityki handlowej

(2018/2085(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej (*): Cristian-Silviu Buşoi

(*) Zaangażowana komisja – art. 54 Regulaminu

WSKAZÓWKI

Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii zwraca się do Komisji Handlu Międzynarodowego, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A.  mając na uwadze, że technologia zdecentralizowanej księgi rachunkowej jest technologią o ogólnym przeznaczeniu, która może mieć duży potencjał dla transakcji handlowych za pomocą odpowiednich mechanizmów szyfrowania i kontroli; mając na uwadze, że technologia blockchain jest jedną z technologii zdecentralizowanej księgi rachunkowej, która potencjalnie może mieć destrukcyjny wpływ na szereg sektorów przemysłu;

B.  mając na uwadze, że technologie zdecentralizowanej księgi rachunkowej, a w szczególności technologia blockchain – charakteryzująca się automatycznym śledzeniem, rozpoznawaniem, weryfikacją i nadzorem – mogą zoptymalizować przejrzystość i identyfikowalność, budować zaufanie, wspierać konkurencyjność i zdolności innowacyjne oraz rozwijać nowe modele współpracy w UE; mając na uwadze, że potencjalnym korzyściom towarzyszą liczne wyzwania, takie jak zużycie energii i bezpieczeństwo cybernetyczne;

1.  popiera zasadę neutralności technologicznej i zasadę neutralności modelu biznesowego w odniesieniu do powstających technologii, takich jak technologie zdecentralizowanej księgi rachunkowej w dziedzinie handlu, oraz wspiera ekosystem sprzyjający innowacjom, który zapewnia elastyczność; podkreśla, że ustanawianie przepisów dotyczących technologii w oparciu o jej zastosowania ograniczyłoby innowacyjność i tworzenie nowych zastosowań;

2.  dostrzega potencjał integracji technologii zdecentralizowanej księgi rachunkowej z innymi technologiami, takimi jak internet rzeczy, sztuczna inteligencja i informatyka kwantowa, a także wzywa do dalszej ściślejszej współpracy z odpowiednimi zainteresowanymi podmiotami w celu wspierania badań nad ich zastosowaniem w transformacji cyfrowej i automatyzacji handlu międzynarodowego, a także sektora publicznego, w szczególności w ramach programu „Cyfrowa Europa”;

3.  zauważa, że technologia blockchain staje się ważnym narzędziem w różnych sektorach i gałęziach przemysłu, zwłaszcza w sektorze finansowym i modelowaniu łańcucha dostaw;

4.  podkreśla, że inteligentne umowy mogą być kluczowym czynnikiem umożliwiającym zdecentralizowane zastosowania w międzynarodowych operacjach handlowych, jednak ostrzega, że na obecnym etapie technologia ta może nie być wystarczająco dopracowana, aby odnośne regulacje sektorowe były uznawane za możliwe do wyegzekwowania na drodze prawnej, oraz że konieczna jest dalsza ocena zagrożeń; zachęca do opracowania norm technicznych w zakresie inteligentnych umów oraz wzajemnego uznawania podpisów cyfrowych w całej UE;

5.  dostrzega ważną rolę, którą technologia ta mogłaby odegrać w zakończeniu tworzenia unii energetycznej UE; dostrzega wyzwanie związane ze zużyciem energii, które stwarza wykorzystanie tej technologii; zauważa, że technologia blockchain mogłaby stanowić część rozwiązania dzięki wykorzystywaniu efektywniejszych algorytmów, poprawie efektywności wymiany energii, ulepszeniu sieci energetycznych, zdecentralizowanej produkcji energii i poprawie ich wykorzystania, tym samym przyczyniając się do przekształcenia rynków energii;

6.  podkreśla potencjał technologii zdecentralizowanej księgi rachunkowej w światowym handlu w zakresie monitorowania pochodzenia towarów i warunków ich produkcji, ograniczania kosztów transakcji, ubezpieczenia i logistyki, usunięcia pośredników, zwiększania zaufania między stronami transakcji oraz zwalczania przemytu i wprowadzania nielegalnych towarów; zauważa, że jak dotąd większość zastosowań wykorzystujących technologie zdecentralizowanej księgi rachunkowej w handlu opiera się na licencjonowanych księgach rachunkowych; wzywa Komisję do przeanalizowania najlepszych praktyk oraz współpracy z organami celnymi i podatkowymi państw członkowskich w skoordynowanych działaniach z wykorzystaniem technologii zdecentralizowanej księgi rachunkowej w celu usprawnienia mechanizmów monitorowania, kontroli, bezpieczeństwa i weryfikacji, tak aby zwalczać nielegalne płatności, ułatwiać przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz wykrywać sprzeniewierzenie aktywów; wzywa Komisję do rozważenia roli technologii blockchain w opracowaniu inteligentnych praw własności intelektualnej; zauważa, że technologia ta może stanowić alternatywę wobec centralnego organu nadzorczego w modelach, w których nie można ufać temu organowi;

7.  wzywa operatorów do dopilnowania, by mechanizmy osiągania konsensusu w zakresie technologii zdecentralizowanej księgi rachunkowej były przyjazne dla środowiska i energooszczędne; podkreśla, że technologie zdecentralizowanej księgi rachunkowej obejmują dane wrażliwe i że zastosowanie mają przepisy RODO;

8.  podkreśla, że cyberbezpieczeństwo ma zasadnicze znaczenie dla zastosowań opartych na technologiach zdecentralizowanej księgi rachunkowej, w tym dla handlu międzynarodowego, i zwraca uwagę, że zmiany technologiczne mogą przynieść nowe wyzwania; wzywa Komisję do zbadania wyzwań związanych z bezpieczeństwem, oceny ryzyka technologicznego i podjęcia działań w celu sprostania tym wyzwaniom; wzywa do postępów w zakresie kryptografii kwantowej;

9.  podkreśla, że potrzeba efektywnego handlu międzynarodowego wymaga ustanowienia globalnych standardów oraz interoperacyjności między technologiami zdecentralizowanej księgi rachunkowej, a także między technologiami zdecentralizowanej księgi rachunkowej a dotychczasowymi systemami operacyjnymi; wzywa Komisję do zacieśnienia współpracy z Międzynarodową Organizacją Normalizacyjną (ISO) i innymi właściwymi organami normalizacyjnymi oraz do dalszego promowania międzynarodowych programów kształcenia partnerów handlowych UE;

10.  podkreśla, że rozwój nowego przemysłu wokół technologii blockchain wiąże się z potencjałem wysokiej wydajności i zwiększonej produktywności; podkreśla potencjalne korzyści płynące z technologii blockchain, takie jak zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla MŚP i tworzenie nowych możliwości zatrudnienia w przemyśle; wzywa do podjęcia środków zachęcających MŚP i przedsiębiorstwa typu start-up do badania możliwości wykorzystania technologii zdecentralizowanej księgi rachunkowej w celu ulepszenia międzynarodowych operacji handlowych oraz rozwoju ekosystemu innowacji, który zmniejszy bariery wejścia i ułatwi dostęp do finansowania;

11.  podkreśla, że technologia blockchain może mieć zastosowanie w technologiach regulacyjnych (RegTech), znacznie obniżając koszty przestrzegania przepisów;

12.  z zadowoleniem przyjmuje rozpoczęcie prac Unijnego Obserwatorium i Forum ds. Łańcucha Bloków oraz zachęca je do badania zastosowań mających na celu ułatwienie handlu międzynarodowego; niniejszym zwraca się do Komisji o zbadanie możliwości rozszerzenia mandatu Unijnego Obserwatorium i Forum ds. Łańcucha Bloków oraz zaangażowanie odpowiednich lokalnych i globalnych podmiotów w celu sprostania przyszłym wyzwaniom i zapewnienia wsparcia decydentom.

INFORMACJE O PRZYJĘCIU OPINII W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

5.11.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

46

1

4

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Zigmantas Balčytis, Bendt Bendtsen, José Blanco López, Jonathan Bullock, Cristian-Silviu Buşoi, Jerzy Buzek, Jakop Dalunde, Pilar del Castillo Vera, Ashley Fox, Theresa Griffin, Rebecca Harms, Seán Kelly, Jeppe Kofod, Jaromír Kohlíček, Peter Kouroumbashev, Miapetra Kumpula-Natri, Paloma López Bermejo, Edouard Martin, Tilly Metz, Dan Nica, Morten Helveg Petersen, Miroslav Poche, Carolina Punset, Massimiliano Salini, Neoklis Sylikiotis, Dario Tamburrano, Patrizia Toia, Evžen Tošenovský, Vladimir Urutchev, Kathleen Van Brempt, Lieve Wierinck, Anna Záborská, Flavio Zanonato, Carlos Zorrinho

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Amjad Bashir, Mario Borghezio, Rosa D’Amato, Jens Geier, Benedek Jávor, Werner Langen, Marian-Jean Marinescu, Rupert Matthews, Gesine Meissner, Clare Moody, Markus Pieper, Sofia Sakorafa, Giancarlo Scottà, Davor Škrlec, Pavel Telička

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Michael Gahler, Ulrike Rodust

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

46

+

ALDE

Gesine Meissner, Morten Helveg Petersen, Carolina Punset, Pavel Telička, Lieve Wierinck

ECR

Amjad Bashir, Ashley Fox, Rupert Matthews, Evžen Tošenovský

EFDD

Rosa D’Amato, Dario Tamburrano

ENF

Mario Borghezio, Giancarlo Scottà

PPE

Bendt Bendtsen, Cristian-Silviu Buşoi, Jerzy Buzek, Pilar del Castillo Vera, Michael Gahler, Seán Kelly, Werner Langen, Marian-Jean Marinescu, Markus Pieper, Massimiliano Salini, Vladimir Urutchev, Anna Záborská

S&D

Zigmantas Balčytis, José Blanco López, Jens Geier, Theresa Griffin, Jeppe Kofod, Peter Kouroumbashev, Miapetra Kumpula-Natri, Edouard Martin, Clare Moody, Dan Nica, Miroslav Poche, Ulrike Rodust, Patrizia Toia, Kathleen Van Brempt, Flavio Zanonato, Carlos Zorrinho

Verts/ALE

Jakop Dalunde, Rebecca Harms, Benedek Jávor, Tilly Metz, Davor Škrlec

1

-

EFDD

Jonathan Bullock

4

0

GUE/NGL

Jaromír Kohlíček, Paloma López Bermejo, Sofia Sakorafa, Neoklis Sylikiotis

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się


OPINIA Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (15.11.2018)

dla Komisji Handlu Międzynarodowego

w sprawie blockchain: przyszłościowa polityka handlowa

(2018/2085(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej (*): Ana Gomes

(*) Zaangażowana komisja – art. 54 Regulaminu

WSKAZÓWKI

Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych zwraca się do Komisji Handlu Międzynarodowego, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  podkreśla, że blockchain stanowi nowy model magazynowania danych i zarządzania nimi, który jest w stanie zdecentralizować formy interakcji międzyludzkich i rynków, bankowości i handlu międzynarodowego; podkreśla, że rozwój blockchain stwarza zarówno możliwości, jak i wyzwania w zakresie ochrony danych, przejrzystości i przestępczości finansowej za sprawą niezmienności wprowadzanych danych wejściowych i ich udostępniania wszystkim uczestniczącym stronom, co zapewnia bezpieczeństwo i integralność danych; domaga się, aby uczynić wszystko co możliwe, również na szczeblu krajowym, aby zagwarantować uniemożliwiający fałszowanie i niezmienny charakter technologii oraz zapewnić że podstawowe prawo do ochrony danych nie będzie zagrożone;

2.  uznaje możliwości, również dla MŚP, wynikające z wprowadzenia technologii blockchain w ramach polityki handlowej UE, co może przynieść, między innymi, niższe koszty transakcyjne i większą wydajność, oraz możliwość zwiększenia zaufania do obecnego systemu handlu dzięki zapewnieniu niezmiennego zapisu transakcji; dostrzega jednak, że zastosowanie tej technologii wykraczające poza zakres polityki handlowej UE może stwarzać ryzyko prania pieniędzy i ułatwiać finansowanie przestępczości zorganizowanej;

3.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w projekcie sprawozdania   Komisji Handlu Międzynarodowego dostrzeżono wyzwanie, jakie stwarza związek między technologiami blockchain a wdrażaniem unijnych ram ochrony danych, a mianowicie ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych (RODO), i przypomina, że ​​w rezultacie ta relacja może ujawnić konflikt między ochroną praw podstawowych z jednej strony a promowaniem innowacji z drugiej strony, którą to kwestię należy uwzględnić w sprawozdaniu; sugeruje konieczność dopilnowania całkowitej zgodności blockchain z unijnymi ramami ochrony danych oraz pełnego przestrzegania zasad określonych w prawie UE, zwłaszcza w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych jako prawa podstawowego na mocy art. 8 ust. 1 Karty praw podstawowych i art. 16 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

4.  podkreśla ponadto, również w kontekście wspomnianego konfliktu, że technologie blockchain w żaden sposób nie wspierają automatycznie suwerenności danych, i dlatego muszą być celowo zaprojektowane do tego celu, mając na uwadze fakt, że technologie blockchain mogą również stwarzać ryzyko dla ochrony danych;

5.  podkreśla, że odpowiednio zaprojektowana technologia blockchain powinna być zgodna z zasadą ochrony danych w fazie projektowania, która umożliwia sprawowanie większej kontroli nad danymi osobom, których dane te dotyczą zgodnie z RODO; podkreśla ponadto, że dane osobowe w blockchain zwykle nie są anonimowe, co czyni je danymi osobowymi objętymi RODO; nalega, aby technologie blockchain były w pełni zgodne z prawem Unii, również gdy są wykorzystywane do przetwarzania danych osobowych; w związku z tym zaleca, aby blockchain i aplikacje włączały mechanizmy zapewniające możliwość zachowania pełnej anonimowości danych, tym samym zapewniając, że przechowują dane, które nie wiążą się ze zidentyfikowaną lub możliwą do zidentyfikowania osobą fizyczną;

6.  podkreśla, że w ramach przyszłych zastosowań blockchain należy wykorzystać mechanizmy chroniące dane osobowe i prywatność użytkowników oraz zapewniające możliwość zachowania pełnej anonimowości danych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do finansowania badań i innowacji, w szczególności badań akademickich dotyczących nowych technologii blockchain zgodnych z RODO i opartych na zasadzie ochrony danych już w fazie projektowania, takich jak metody kryptograficznych dowodów zerowej wiedzy zk-SNARK;

7.  uważa, że aby zapobiec naruszeniu podstawowego prawa do ochrony danych osobowych, technologia blockchain nie powinna być wykorzystywana do przetwarzania danych osobowych, dopóki organizacja wdrażająca nie będzie w stanie zapewnić zgodności z RODO, w szczególności prawa do sprostowania i prawa do usuwania danych;

8.  podkreśla, że użytkownicy blockchain mogą jednocześnie być kontrolerami danych dla danych osobowych, które przesyłają do rejestru, i przetwarzającymi dane z uwagi na przechowywanie pełnej kopii rejestru w swoim komputerze;

9.  zauważa, że ​​niezmienny charakter niektórych technologii blockchain może być niemożliwy do pogodzenia z „prawem do usunięcia danych” określonym w art. 17 RODO, w przypadku gdy blockchain zawiera dane osobowe;

10.  z niepokojem zauważa, że powielanie kopii danych w blockchain może być niemożliwe do pogodzenia z zasadą minimalizacji danych określoną w art. 5 RODO, w przypadku gdy blockchain zawiera dane osobowe;

11.  wzywa Europejską Radę Ochrony Danych do wydania wytycznych i zaleceń, aby zapewnić zgodność technologii blockchain z prawem Unii;

12.  zauważa z niepokojem brak jakiegokolwiek odniesienia do poważnego wpływu stosowania technologii blockchain, zwłaszcza na takie obszary jak walka z praniem pieniędzy, uchylaniem się od opodatkowania i finansowaniem terroryzmu; uważa, że ​​wszelkie wykorzystanie technologii blockchain należy przewidywać poprzez określenie, co będzie przechowywane w łańcuchu i poza nim, przy czym dane osobowe powinny być przechowywane poza łańcuchem;

13.  wzywa Komisję do objęcia przewodnictwa w ocenie i dalszym rozwoju technologii blockchain, w tym w konkretnych sektorach, takich jak te objęte polityką handlową UE, oraz do powołania grupy doradczej ds. blockchain, która powinna obejmować ekspertów w dziedzinie przeciwdziałania praniu pieniędzy, uchylania się od opodatkowania, ochrony danych i przestępczości zorganizowanej.

INFORMACJE O PRZYJĘCIU OPINII W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

15.11.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

36

3

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Asim Ademov, Heinz K. Becker, Monika Beňová, Malin Björk, Michał Boni, Caterina Chinnici, Agustín Díaz de Mera García Consuegra, Tanja Fajon, Raymond Finch, Romeo Franz, Kinga Gál, Brice Hortefeux, Filiz Hyusmenova, Eva Joly, Dietmar Köster, Cécile Kashetu Kyenge, Roberta Metsola, Claude Moraes, József Nagy, Péter Niedermüller, Ivari Padar, Soraya Post, Judith Sargentini, Giancarlo Scottà, Birgit Sippel, Csaba Sógor, Helga Stevens, Bodil Valero, Marie-Christine Vergiat, Harald Vilimsky, Josef Weidenholzer, Kristina Winberg, Tomáš Zdechovský, Auke Zijlstra

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Miriam Dalli, Barbara Spinelli, Axel Voss

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Karine Gloanec Maurin, Patricia Lalonde, Julia Pitera

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

36

+

ALDE

Filiz Hyusmenova, Patricia Lalonde

ECR

Helga Stevens

ENF

Giancarlo Scottà

GUE/NGL

Malin Björk, Barbara Spinelli, Marie-Christine Vergiat

PPE

Asim Ademov, Heinz K. Becker, Michał Boni, Agustín Díaz de Mera García Consuegra, Kinga Gál, Brice Hortefeux, Roberta Metsola, József Nagy, Julia Pitera, Csaba Sógor, Axel Voss, Tomáš Zdechovský

S&D

Monika Beňová, Caterina Chinnici, Miriam Dalli, Tanja Fajon, Karine Gloanec Maurin, Dietmar Köster, Cécile Kashetu Kyenge, Claude Moraes, Péter Niedermüller, Ivari Padar, Soraya Post, Birgit Sippel, Josef Weidenholzer

Verts/ALE

Romeo Franz, Eva Joly, Judith Sargentini, Bodil Valero

3

-

EFDD

Raymond Finch

ENF

Harald Vilimsky, Auke Zijlstra

1

0

ECR

Kristina Winberg

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się


INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWĄ

Data przyjęcia

20.11.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

31

0

7

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Laima Liucija Andrikienė, Maria Arena, Tiziana Beghin, David Borrelli, David Campbell Bannerman, Daniel Caspary, Salvatore Cicu, Santiago Fisas Ayxelà, Christofer Fjellner, Eleonora Forenza, Christophe Hansen, Heidi Hautala, Nadja Hirsch, Yannick Jadot, France Jamet, Elsi Katainen, Jude Kirton-Darling, Danilo Oscar Lancini, Bernd Lange, David Martin, Emma McClarkin, Anne-Marie Mineur, Sorin Moisă, Alessia Maria Mosca, Franck Proust, Godelieve Quisthoudt-Rowohl, Marietje Schaake, Helmut Scholz, Joachim Schuster, Joachim Starbatty, Adam Szejnfeld, William (The Earl of) Dartmouth, Iuliu Winkler

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Nicola Danti, Paul Rübig, Jarosław Wałęsa

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Karin Kadenbach, Rupert Matthews


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

31

+

ALDE

Nadja Hirsch, Elsi Katainen, Marietje Schaake

ECR

David Campbell Bannerman, Emma McClarkin, Rupert Matthews, Joachim Starbatty

EFDD

Tiziana Beghin, William (The Earl of) Dartmouth

S&D

David Borrelli

PPE

Laima Liucija Andrikienė, Daniel Caspary, Salvatore Cicu, Santiago Fisas Ayxelà, Christofer Fjellner, Christophe Hansen, Sorin Moisă, Franck Proust, Godelieve Quisthoudt-Rowohl, Paul Rübig, Adam Szejnfeld, Jarosław Wałęsa, Iuliu Winkler

S&D

Maria Arena, Nicola Danti, Karin Kadenbach, Jude Kirton-Darling, Bernd Lange, David Martin, Alessia Maria Mosca, Joachim Schuster

0

-

 

 

7

0

ENF

France Jamet, Danilo Oscar Lancini

GUE/NGL

Eleonora Forenza, Anne-Marie Mineur, Helmut Scholz

Verts/ALE

Heidi Hautala, Yannick Jadot

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

Ostatnia aktualizacja: 10 grudnia 2018Informacja prawna