Διαδικασία : 2018/2271(INL)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0423/2018

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0423/2018

Συζήτηση :

Ψηφοφορία :

PV 11/12/2018 - 5.13
CRE 11/12/2018 - 5.13

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2018)0494

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 680kWORD 77k
4.12.2018
PE 630.712v02-00 A8-0423/2018

που περιέχει συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά με τις θεωρήσεις για ανθρωπιστικούς λόγους

(2018/2271(INL))

Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων

Εισηγητής: Juan Fernando López Aguilar

(Πρωτοβουλία – άρθρο 46 του Κανονισμού)

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ
ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ: ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΖΗΤΗΘΕΙΣΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
 ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

που περιέχει συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά με τις θεωρήσεις για ανθρωπιστικούς λόγους

(2018/2271(INL))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 225 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως τα άρθρα 4, 18 και 19,

–  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση περί του καθεστώτος των προσφύγων, που υπογράφηκε στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου του 1951, και το πρωτόκολλο του 1967 στη σύμβαση αυτή,

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 810/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, για τη θέσπιση κοινοτικού κώδικα θεωρήσεων (κώδικας θεωρήσεων)(1),

–  έχοντας υπόψη το παγκόσμιο σύμφωνο των Ηνωμένων Εθνών για την ασφαλή, ομαλή και τακτική μετανάστευση, και το παγκόσμιο σύμφωνο των Ηνωμένων Εθνών για τους πρόσφυγες, που εκδόθηκε μετά τη διακήρυξη της Νέας Υόρκης για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες, η οποία εγκρίθηκε ομόφωνα από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 19 Σεπτεμβρίου 2016,

–  έχοντας υπόψη την Εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Προστιθέμενης Αξίας σχετικά με τις θεωρήσεις για ανθρωπιστικούς λόγους, που καταρτίστηκε από την υπηρεσία Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα 46 και 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (A8-0423/2018),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρά τις πολυάριθμες ανακοινώσεις και αιτήσεις παροχής ασφαλών και νόμιμων οδών που θα επιτρέπουν την πρόσβαση στο ευρωπαϊκό έδαφος για τα πρόσωπα που ζητούν διεθνή προστασία, δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή εναρμόνιση σε επίπεδο Ένωσης όσο αφορά τις διαδικασίες προστατευόμενης εισόδου, ούτε νομικό πλαίσιο σε επίπεδο Ένωσης για τις θεωρήσεις για ανθρωπιστικούς λόγους, δηλαδή θεωρήσεις που εκδίδονται με σκοπό την άφιξη στην επικράτεια των κρατών μελών, με σκοπό να ζητηθεί διεθνής προστασία·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της 7ης Μαρτίου 2017, στην υπόθεση C-638/16(2), Χ και Χ κατά Βελγικού Δημοσίου, τα κράτη μέλη δεν υποχρεούνται, σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης, να χορηγήσουν ανθρωπιστική θεώρηση σε άτομα που επιθυμούν να εισέλθουν στην επικράτειά τους με σκοπό να υποβάλουν αίτηση για άσυλο, αλλά είναι ελεύθερα να πράξουν κάτι τέτοιο βάσει του εθνικού δικαίου τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εν λόγω απόφαση ερμηνεύει την υφιστάμενη ενωσιακή νομοθεσία, που μπορεί να τροποποιηθεί·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι αρκετά κράτη μέλη εφαρμόζουν επί του παρόντος ή είχαν παλαιότερα εφαρμόσει εθνικά προγράμματα για την έκδοση θεωρήσεων ή αδειών διαμονής για ανθρωπιστικούς λόγους ώστε να εξασφαλίζεται η προστατευόμενη είσοδος των ατόμων που έχουν ανάγκη·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αριθμός των προσώπων που γίνονται δεκτά βάσει των εθνικών διαδικασιών εισόδου για ανθρωπιστική προστασία ή μέσω επανεγκατάστασης παραμένει χαμηλός σε σύγκριση με τις παγκόσμιες ανάγκες, με σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών· λαμβάνοντας υπόψη ότι το πεδίο των εθνικών διαδικασιών εισόδου για ανθρωπιστική προστασία και επανεγκατάσταση ορίζεται στενά και, στην περίπτωση επανεγκατάστασης, συνδέεται αυστηρά με τα κριτήρια τρωτότητας και καταχώρησης ως πρόσφυγα στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες·

Ε.   λαμβάνοντας υπόψη ότι, ως αποτέλεσμα, ένα ποσοστό που εκτιμάται ότι φθάνει το 90% των προσώπων στα οποία έχει χορηγηθεί διεθνής προστασία έχουν φτάσει στην Ένωση με παράτυπους τρόπους, πράγμα που οδηγεί στον στιγματισμό τους, πριν από την έλευσή τους στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών·

ΣΤ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες που ταξιδεύουν μόνες τους ή με παιδιά, οι γυναίκες που είναι αρχηγοί οικογένειας, οι έγκυες και οι θηλάζουσες, τα άτομα με αναπηρία, οι έφηβες και οι ηλικιωμένες γυναίκες συγκαταλέγονται στα ιδιαιτέρως ευάλωτα άτομα κατά μήκος των μεταναστευτικών οδών προς την Ευρώπη και κινδυνεύουν περισσότερο να πέσουν θύματα έμφυλης βίας ή βιασμού, και να γίνουν στόχος λαθρεμπόρων και λαθροδιακινητών, με στόχο τη σεξουαλική ή οικονομική εκμετάλλευσή τους· λαμβάνοντας ακόμη υπόψη ότι οι γυναίκες και τα κορίτσια τείνουν να είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε κάθε μορφής εκμετάλλευση, συμπεριλαμβανομένης της εργασιακής και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης κατά μήκος των μεταναστευτικών οδών προς την Ένωση και συχνά εξαναγκάζονται να προσφέρουν σεξουαλικές υπηρεσίες για λόγους επιβίωσης (survival sex) ως αντάλλαγμα για να συνεχίσουν το ταξίδι τους·

Ζ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι το κόστος των πολιτικών αυτών σε ανθρώπινες ζωές ανέρχεται σε αριθμό τουλάχιστον 30 000 θανάτων στα σύνορα της Ένωσης από τις αρχές του 2000· λαμβάνοντας υπόψη ότι απαιτείται επειγόντως ένα ενωσιακό νομικό πλαίσιο, ως μέσο για την αντιμετώπιση του απαράδεκτου αριθμού θανάτων στη Μεσόγειο και στις μεταναστευτικές οδούς προς την Ένωση, για την πραγματική καταπολέμηση της λαθραίας διακίνησης ανθρώπων, της εμπορίας ανθρώπων, της εργασιακής εκμετάλλευσης και βίας, για τη διαχείριση των ομαλών αφίξεων, μιας αξιοπρεπούς υποδοχής και μιας δίκαιης επεξεργασίας αιτήσεων ασύλου και τη βελτιστοποίηση του προϋπολογισμού για τα κράτη μέλη και την Ένωση για διαδικασίες χορήγησης ασύλου, συνοριακούς ελέγχους και διαδικασίες αναζήτησης και διάσωσης, καθώς και για να επιτευχθούν συνεκτικές πρακτικές στο κεκτημένο της Ένωσης στον τομέα του ασύλου·

Η.   λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο προσπάθησε να συμπεριλάβει διατάξεις σε αυτό το πνεύμα στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 810/2009·

Θ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι, τόσο το Συμβούλιο όσο και η Επιτροπή, έχουν απορρίψει τις τροποποιήσεις αυτές, με το αιτιολογικό, μεταξύ άλλων, ότι οι εν λόγω διατάξεις δεν θα πρέπει να περιληφθούν στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 810/2009, δεδομένου του πεδίου εφαρμογής του, που καλύπτει μόνο τις θεωρήσεις μικρής διάρκειας·

Ι  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο, αντιμέτωπο με την αδράνεια της Επιτροπής, αποφάσισε να προβεί στην εκπόνηση αυτού του ψηφίσματος σχετικά με τις θεωρήσεις για ανθρωπιστικούς λόγους·

ΙΑ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι πραγματοποιήθηκε εντατική εργασία, μεταξύ άλλων με τη βοήθεια εμπειρογνωμόνων, για την εκπόνηση των συστάσεων που συνάπτονται στην παρόν ψήφισμα·

1.  ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει μέχρι την 31η Μαρτίου 2019, με βάση το άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχείο α) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), πρόταση κανονισμού για τη θέσπιση ευρωπαϊκής θεώρησης για ανθρωπιστικούς λόγους, σύμφωνα με τις συστάσεις του παραρτήματος στο παρόν ψήφισμα·

2.  πιστεύει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να εκδίδουν ευρωπαϊκή θεώρηση για ανθρωπιστικούς λόγους σε πρόσωπα που ζητούν διεθνή προστασία, ώστε να μπορούν τα πρόσωπα αυτά να εισέλθουν στην επικράτεια του κράτους μέλους που εξέδωσε τη θεώρηση με μοναδικό σκοπό την υποβολή αίτησης διεθνούς προστασίας στο εν λόγω κράτος μέλος,

3.  πιστεύει ότι οι ευρωπαϊκές θεωρήσεις για ανθρωπιστικούς λόγους θα πρέπει να είναι συμπληρωματικές και να μην αντικαθιστούν τις υφιστάμενες εθνικές διαδικασίες εισόδου για ανθρωπιστική προστασία, τις διαδικασίες επανεγκατάστασης και τις αυθόρμητες αιτήσεις δυνάμει του διεθνούς δικαίου προσφύγων, και ότι η απόφαση χορήγησης ευρωπαϊκών ανθρωπιστικών θεωρήσεων πρέπει να παραμείνει στην αποκλειστική αρμοδιότητα των κρατών μελών·

4.  θεωρεί ότι κάθε πρωτοβουλία σχετικά με τις ευρωπαϊκές θεωρήσεις για ανθρωπιστικούς λόγους δεν θα πρέπει να θίγει άλλες πρωτοβουλίες μεταναστευτικής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της μετανάστευσης·

5.  τονίζει την επιτακτική ανάγκη για ασφαλείς και νόμιμες οδούς προς την Ένωση, μία από τις οποίες θα πρέπει να είναι οι θεωρήσεις για ανθρωπιστικούς λόγους, που είναι σημαντική και από την άποψη των ζητημάτων φύλου, δεδομένου ότι οι γυναίκες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες και, ως εκ τούτου, περισσότερο εκτεθειμένες στη σεξουαλική βία και τη βία με βάση το φύλο, κατά μήκος των διαδρομών και στα κέντρα υποδοχής· υπογραμμίζει ότι η συχνά ευάλωτη οικονομική κατάσταση και οι λοιποί τύποι εξάρτησης τοποθετούν τις γυναίκες και τα κορίτσια σε τρίτες χώρες σε μια κατάσταση στην οποία η ασφαλής αναζήτηση ασύλου είναι ακόμη πιο δύσκολη για εκείνες από ό,τι για τους άνδρες·

6.  θεωρεί ότι μέρος των δημοσιονομικών επιπτώσεων της ζητούμενης πρότασης πρέπει να καλυφθεί από τον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, ως πρακτική έκφραση της αρχής της αλληλεγγύης και της δίκαιης κατανομής ευθυνών, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών επιπτώσεων, μεταξύ των κρατών μελών, σύμφωνα με το άρθρο 80 της ΣΛΕΕ·

7.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα και τις συναπτόμενες συστάσεις στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο, καθώς και στα εθνικά κοινοβούλια, στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο, στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, στον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη συνεργασία στον τομέα της επιβολής του νόμου και στον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(1)

ΕΕ L 243 της 15.9.2009, σ. 1.

(2)

Απόφαση του Δικαστηρίου, της 7ης Μαρτίου 2018, X. και X. κατά Βελγικού Δημοσίου, C-638/16, ECLI:EU:C:2017:2017.


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ: ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΖΗΤΗΘΕΙΣΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκτιμά ότι η προς έγκριση νομοθετική πράξη πρέπει:

1.  ΜΟΡΦΗ ΚΑΙ ΤΙΤΛΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣ ΕΓΚΡΙΣΗ ΜΕΣΟΥ

–   να είναι χωριστή νομική πράξη που θα εκδοθεί με τη μορφή κανονισμού, με τίτλο «Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση ευρωπαϊκής θεώρησης για ανθρωπιστικούς λόγους»,

2.  ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ

–   να έχει το άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχείο α) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως νομική βάση,

3.  ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ

–   να αιτιολογείται από:

–   το σημερινό νομικό κενό στο δίκαιο της Ένωσης, το οποίο, πέραν των διαδικασιών επανεγκατάστασης που ισχύουν για ευάλωτους πρόσφυγες, δεν προβλέπει διαδικασίες ούτε στο κεκτημένο σχετικά με τις θεωρήσεις, ούτε στο κεκτημένο για τα σύνορα ή το άσυλο, για την εισδοχή στο έδαφος των κρατών μελών των προσώπων που ζητούν προστασία, με αποτέλεσμα περίπου το 90 % των προσώπων που στη συνέχεια αναγνωρίζονται ως πρόσφυγες και δικαιούχοι επικουρικής προστασίας να φτάνουν στο έδαφος των κρατών μελών παράτυπα(1), συχνά μέσω διαδρομών που θέτουν τη ζωή τους σε κίνδυνο,

–   τον κίνδυνο κατακερματισμού, καθώς τα κράτη μέλη ολοένα και περισσότερο αναπτύσσουν δικά τους προγράμματα και διαδικασίες εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους, γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με τον γενικό στόχο σύμφωνα με το άρθρο 78 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ για την ανάπτυξη μιας κοινής πολιτικής για το άσυλο και την επικουρική και προσωρινή προστασία, και δημιουργεί επίσης τον κίνδυνο αυτά τα διαφορετικά καθεστώτα να υπονομεύουν την ομοιόμορφη εφαρμογή των κοινών διατάξεων σχετικά με την είσοδο στην επικράτεια των κρατών μελών υπηκόων τρίτων χωρών, όπως ορίζεται στους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 810/2009(2) και (ΕΕ) 2016/399(3) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου,

–   το υψηλό κόστος, από ανθρώπινη, αλλά και από κοινωνική, οικονομική και δημοσιονομική άποψη, που συνδέεται με την τρέχουσα κατάσταση για τους εν λόγω υπηκόους τρίτων χωρών (πληρωμές προς τους διακινητές, κίνδυνος εμπορίας και εκμετάλλευσης, κίνδυνος δίωξης, κίνδυνος κακομεταχείρισης, κίνδυνος θανάτου κλπ.), καθώς και για τα κράτη μέλη και την Ένωση (υψηλός προϋπολογισμός για έρευνα και διάσωση, μεταξύ άλλων και για τις ιδιωτικές ναυτιλιακές επιχειρήσεις, προστασία των συνόρων, συνεργασία με τρίτες χώρες, διαδικασίες χορήγησης ασύλου και, ενδεχομένως, επιστροφής των προσώπων των οποίων οι αιτήσεις για διεθνή προστασία απορρίπτονται, καθώς και καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, της παράνομης διακίνησης και του λαθρεμπορίου κ.λπ.),

–   την προστιθέμενη αξία της ενωσιακής δράσης, όσον αφορά τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τις αξίες της Ένωσης, περιλαμβανομένων των θεμελιωδών δικαιωμάτων, της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών και της εμπιστοσύνης στο σύστημα από τους αιτούντες άσυλο, την ασφάλεια δικαίου, την προβλεψιμότητα και την ομοιόμορφη εφαρμογή και εκτέλεση των κανόνων, την επίτευξη οικονομιών κλίμακας και τη μείωση των προαναφερόμενων δαπανών λόγω της τρέχουσας κατάστασης,

–   να υπενθυμίζει ότι η οδηγία 2013/32/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου(4) και ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 604/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου(5) εφαρμόζονται μόνο στην επικράτεια των κρατών μελών, ενώ σήμερα δεν υπάρχουν επαρκείς νομικοί τρόποι για την πρόσβαση των αιτούντων άσυλο στο έδαφος αυτό,

–  να υπενθυμίζει ότι, μετά την υποβολή αίτησης ασύλου σε ένα κράτος μέλος, ισχύουν οι διατάξεις του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου,

–  να τονίζει ότι η απόρριψη μιας αίτησης για χορήγηση ευρωπαϊκής θεώρησης για ανθρωπιστικούς λόγους δεν επηρεάζει με κανένα τρόπο το δικαίωμα υποβολής αίτησης ασύλου εντός της ΕΕ ούτε εμποδίζει τον αιτούντα να συμμετάσχει σε άλλα διαθέσιμα προγράμματα προστασίας,

4.  ΓΕΝΙΚΕΣ  ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

–   να έχει ως στόχο τη θέσπιση διατάξεων σχετικά με τις διαδικασίες και τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες ένα κράτος μέλος μπορεί να προβεί στην έκδοση ευρωπαϊκής θεώρησης για ανθρωπιστικούς λόγους σε πρόσωπα που ζητούν διεθνή προστασία, ώστε να μπορούν τα πρόσωπα αυτά να εισέλθουν στην επικράτεια του κράτους μέλους που εξέδωσε τη θεώρηση με μοναδικό σκοπό την υποβολή αίτησης διεθνούς προστασίας στο εν λόγω κράτος μέλος,

–   να καλύπτει στο πεδίο εφαρμογής του τους υπηκόους τρίτων χωρών που πρέπει να διαθέτουν θεώρηση κατά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 539/2001(6) του Συμβουλίου, και οι ισχυρισμοί τους σχετικά με την έκθεση στον κίνδυνο ή τον κίνδυνο διώξεων, όπως ορίζεται στην οδηγία 2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου(7), είναι προδήλως βάσιμοι, αλλά δεν συμμετέχουν ήδη στη διαδικασία επανεγκατάστασης όπως ορίζεται στα εθνικά συστήματα επανεγκατάστασης ή στον προτεινόμενο νέο κανονισμό για τη θέσπιση πλαισίου της Ένωσης για την επανεγκατάσταση και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 516/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου(8), ή στην οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου(9),

–   να εξαιρεί από το πεδίο εφαρμογής του τα μέλη της οικογένειας που θα μπορούσαν άλλως να έχουν το δικαίωμα έγκαιρης επανένωσης με την οικογένειά τους σε ένα κράτος μέλος σύμφωνα με άλλες νομικές πράξεις του ενωσιακού ή του εθνικού δικαίου,

5.  ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΘΕΩΡΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ

–   να προβλέπει τέτοιες αιτήσεις θεώρησης οι οποίες να κατατίθενται άμεσα, είτε ηλεκτρονικά είτε γραπτώς, σε οποιοδήποτε προξενείο ή πρεσβεία κράτους μέλους,

–   να προβλέπει πρακτικούς τρόπους υποβολής των εν λόγω αιτήσεων θεώρησης, περιλαμβανομένων της συμπλήρωσης ενός εντύπου αίτησης, της παροχής πληροφοριών σχετικά με την ταυτότητα του αιτούντος, περιλαμβανομένων και βιομετρικών στοιχείων και της παροχής της αιτιολογίας, κατά το δυνατόν τεκμηριωμένης, του φόβου δίωξης ή σοβαρής βλάβης,

–   να προβλέπει ότι ο αιτών θεώρηση θα πρέπει να καλείται σε συνέντευξη, (συνοδεία, εάν απαιτείται, ενός διερμηνέα), η οποία μπορεί επίσης να διεξαχθεί εξ αποστάσεως με χρήση μέσων ακουστικής και οπτικής τηλεπικοινωνίας που διασφαλίζουν κατάλληλο επίπεδο ασφάλειας, προστασίας και εμπιστευτικότητας,

–   να προβλέπει ότι τα έγγραφα που υποβάλλονται αξιολογούνται, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη γνησιότητά τους, από μια αρμόδια, ανεξάρτητη και αμερόληπτη αρχή, με επαρκείς γνώσεις και εμπειρογνωμοσύνη σε θέματα διεθνούς προστασίας,

–   να προβλέπει ότι οι αιτήσεις για τέτοια θεώρηση, θα αξιολογούνται με βάση τη δήλωση και τη συνέντευξη του αιτούντα και, όπου είναι διαθέσιμα, με βάση τα δικαιολογητικά έγγραφα, χωρίς τη διεξαγωγή μιας πλήρους διαδικασίας καθορισμού του καθεστώτος,

–   να προβλέπει ότι κάθε αιτών, πριν από την έκδοση τέτοιου είδους θεώρησης, θα υπόκειται σε έλεγχο ασφαλείας μέσω των σχετικών εθνικών και ενωσιακών βάσεων δεδομένων, με πλήρη σεβασμό των εφαρμοστέων διατάξεων περί προστασίας των δεδομένων, ώστε να εξασφαλίζεται ότι δεν παρουσιάζει κίνδυνο για την ασφάλεια,

–   να προβλέπει ότι για τις εν λόγω αιτήσεις θεώρησης λαμβάνεται απόφαση εντός 15 ημερολογιακών ημερών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης,

–   να προβλέπει ότι η απόφαση σχετικά με την αίτηση κοινοποιείται στον αιτούντα και ότι είναι εξατομικευμένη, γραπτή και αιτιολογημένη,

–   να προβλέπει ότι ένας υπήκοος τρίτης χώρας στον οποίο δεν χορηγήθηκε θεώρηση για ανθρωπιστικούς λόγους θα έχει δυνατότητα προσφυγής, όπως προβλέπεται και σήμερα, όταν δεν χορηγείται θεώρηση βραχείας διαμονής ή όταν δεν του επιτρέπεται η διέλευση των συνόρων,

6.  ΕΚΔΟΣΗ ΘΕΩΡΗΣΗΣ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ

–   να προβλέπει ότι οι θεωρήσεις αυτές θα εκδίδονται τυπωμένες σε ένα κοινής μορφής αυτοκόλλητο και θα εισάγονται στο Σύστημα Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις,

–   να προβλέπει ότι, εφόσον εκδοθεί θεώρηση για ανθρωπιστικούς λόγους, επιτρέπεται στον κάτοχό της η είσοδος στην επικράτεια του κράτους μέλους που εξέδωσε τη θεώρηση, με μοναδικό σκοπό την υποβολή αίτησης διεθνούς προστασίας στο εν λόγω κράτος μέλος,

7.  ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ

–   να προβλέπει ότι οι αιτήσεις για τέτοιου είδους θεώρηση θα αξιολογούνται από κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό,

–   να προβλέπει ότι το προσωπικό αυτό μπορεί είτε να είναι τοποθετημένο σε πρεσβείες ή προξενεία, ή εντός των κρατών μελών, σε περίπτωση που οι αιτήσεις διαβιβάζονται ηλεκτρονικά και οι συνεντεύξεις διεξάγονται εξ αποστάσεως,

–   να προβλέπει ότι ορισμένες πτυχές της διαδικασίας, που δεν συνεπάγονται καμία προεπιλογή περιπτώσεων, αξιολόγηση ή λήψη αποφάσεων κανενός είδους, μπορούν να τις διαχειρίζονται εξωτερικοί πάροχοι υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της παροχής πληροφοριών, της διαχείρισης των ραντεβού για συνέντευξη, καθώς και της συλλογής βιομετρικών στοιχείων,

–   να προβλέπει την εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων για τη διασφάλιση της προστασίας των δεδομένων, της ασφάλειας των δεδομένων και της εμπιστευτικότητας των επικοινωνιών,

–   να προβλέπει ότι τα κράτη μέλη θα συνεργάζονται μεταξύ τους, με τους οργανισμούς της Ένωσης, με διεθνείς οργανισμούς, κυβερνητικούς οργανισμούς και μη κυβερνητικές οργανώσεις και λοιπούς σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς προκειμένου να εξασφαλιστεί η εναρμονισμένη εφαρμογή,

–   να προβλέπει ότι οι πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες και τις προϋποθέσεις μιας τέτοιας θεώρησης, καθώς και σχετικά με τις προϋποθέσεις και διαδικασίες για τη χορήγηση διεθνούς προστασίας στο έδαφος των κρατών μελών είναι ευρέως διαθέσιμες, μεταξύ άλλων και στις ιστοσελίδες των πρεσβειών και των προξενείων των κρατών μελών και μέσω της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης,

8.  ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

–  να προβλέπει σημαντική χρηματοδοτική στήριξη προς τα κράτη μέλη από το μέσο χρηματοδοτικής στήριξης για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων για την εφαρμογή του,

–   να προβλέπει ότι ένα κράτος μέλος που εκδίδει μια τέτοια θεώρηση για ανθρωπιστικούς λόγους έχει πρόσβαση στην ίδια αποζημίωση από τα κονδύλια του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης όπως όταν ένα κράτος μέλος υποδέχεται πρόσφυγα μέσω του ευρωπαϊκού πλαισίου για την επανεγκατάσταση·

9.  ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΑΛΛΩΝ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ

–   να προβλέπει τροποποιήσεις:

–  στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 810/2009, προκειμένου να διευκρινιστεί ότι για τα πρόσωπα που ζητούν διεθνή προστασία ισχύουν οι διατάξεις του κανονισμού για τη θέσπιση ευρωπαϊκής θεώρησης για ανθρωπιστικούς λόγους,

–  στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 767/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου(10), ώστε να προβλέπεται ότι οι αιτήσεις για θεώρηση για ανθρωπιστικούς λόγους πρέπει να εγγράφονται στο Σύστημα Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις,

–  στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 2016/399 για την προσαρμογή των προϋποθέσεων εισόδου για τα άτομα που έχουν αποκτήσει την ευρωπαϊκή ανθρωπιστική θεώρηση,

–  στο μέσο χρηματοδοτικής στήριξης για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων, για την παροχή χρηματοδότησης για τα κράτη μέλη για την εφαρμογή του κανονισμού για τη θέσπιση Ευρωπαϊκής θεώρησης για ανθρωπιστικούς λόγους,

–  στο άρθρο 26 της Σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν της 14ης Ιουνίου 1985, μεταξύ των κυβερνήσεων των κρατών της Οικονομικής Ένωσης Μπενελούξ, της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και της Γαλλικής Δημοκρατίας, σχετικά με τη σταδιακή κατάργηση των ελέγχων στα κοινά τους σύνορα(11) και στην οδηγία 2001/51/ΕΚ(12), προκειμένου να απαλλάξει τους μεταφορείς που μεταφέρουν υπηκόους τρίτων χωρών από την ευθύνη, τις υποχρεώσεις και τις κυρώσεις, σε περίπτωση που οι εμπλεκόμενοι υπήκοοι τρίτων χωρών δηλώσουν την πρόθεσή τους να ζητήσουν διεθνή ή ανθρωπιστική προστασία στην επικράτεια των κρατών μελών.

(1)

HEIN / DONATO (CIR) 2012: Διερεύνηση δυνατοτήτων προστατευμένης εισόδου στην Ευρώπη, σ. 17

(2)

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 810/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, για τη θέσπιση κοινοτικού κώδικα θεωρήσεων (κώδικας θεωρήσεων) (ΕΕ L 243, 15.9.2009, σ. 1).

(3)

Κανονισμός (ΕΕ) 2016/399 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2016, περί κώδικα της Ένωσης σχετικά με το καθεστώς διέλευσης προσώπων από τα σύνορα (κώδικας συνόρων του Σένγκεν) (ΕΕ L 77, 23.3.2016, σ. 1).

(4)

Οδηγία 2013/32/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με κοινές διαδικασίες για τη χορήγηση και ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας (ΕΕ L 180, 29.6.2013, σ. 60).

(5)

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 604/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα (ΕΕ L 180, 29.6.2013, σ. 31).

(6)

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 539/2001 του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 2001, περί του καταλόγου τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών, και του καταλόγου των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή, (ΕΕ L 81, 21.3.2001, σ. 1).

(7)

Οδηγία 2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας (ΕΕ L 337, 20.12.2011, σ. 9).

(8)

2016/0225(COD).

(9)

Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212, 7.8.2001, σ. 12).

(10)

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 767/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Ιουλίου 2008, για το Σύστημα Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις (VIS) και την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ κρατών μελών για τις θεωρήσεις μικρής διάρκειας (κανονισμός VIS) (ΕΕ L 218 της 13.8.2008, σ. 60).

(11)

ΕΕ L 239 της 22.9.2000, σ. 19.

(12)

Οδηγία 2001/51/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 2001, για τη συμπλήρωση των διατάξεων του άρθρου 26 της σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν της 14ης Ιουνίου1985 (ΕΕ L 187, 10.7.2001, σ. 45).


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ιστορικό(1)

Οι εκκλήσεις του Κοινοβουλίου για τη χορήγηση θεωρήσεων για ανθρωπιστικούς λόγους ξεκίνησαν στο πλαίσιο της μεταναστευτικής κρίσης και των απαράδεκτων απωλειών ζωής στη Μεσόγειο. Το Κοινοβούλιο έχει διατυπώσει τις απόψεις του, μεταξύ άλλων, στο ψήφισμα της 12ης Απριλίου 2016 σχετικά με την κατάσταση στην περιοχή της Μεσογείου και την ανάγκη για μια ολιστική προσέγγιση της ΕΕ στη μετανάστευση.

Οι θεωρήσεις για ανθρωπιστικούς λόγους είχαν ήδη αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης στο πλαίσιο της ΕΕ χωρίς ωστόσο απτά αποτελέσματα. Υπάρχουν σήμερα ορισμένα στοχευμένα εθνικά προγράμματα, ωστόσο το δίκαιο της ΕΕ δεν προβλέπει σχετικό νομοθετικό πλαίσιο.

Η επιτροπή LIBE προσπάθησε να αντιμετωπίσει το νομοθετικό αυτό κενό, στο πλαίσιο της αναθεώρησης του κώδικα θεωρήσεων (2014/0094 (COD)), αλλά τόσο το Συμβούλιο όσο και η Επιτροπή ήταν αντίθετα στις σχετικές τροπολογίες κατά τις τριμερείς διαπραγματεύσεις που ξεκίνησαν τον Μάιο του 2016. Τον Σεπτέμβριο του 2017, μετά από αδιέξοδο μηνών, και επειδή το Συμβούλιο αρνείτο να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις, εάν δεν απεσύροντο οι τροπολογίες αυτές, η διαπραγματευτική ομάδα του Κοινοβουλίου ανακάλεσε τις τροπολογίες. Στη θέση τους, η επιτροπή LIBE αποφάσισε να συντάξει νομοθετική έκθεση πρωτοβουλίας.

Παρά το γεγονός αυτό, το Συμβούλιο και η Επιτροπή διέκοψαν τις διαπραγματεύσεις.

Στις 6 Δεκεμβρίου 2017 η επιτροπή LIBE έλαβε την άδεια να συντάξει αυτή την έκθεση πρωτοβουλίας, στη βάση του άρθρου 225 της ΣΛΕΕ και του άρθρου 46 του Κανονισμού.

Στο πλαίσιο της προετοιμασίας της παρούσας έκθεσης, ο εισηγητής ζήτησε τη συμβολή των σκιωδών εισηγητών, αλλά και της κοινωνίας των πολιτών και του επιστημονικού κόσμου. Επιπλέον, η προετοιμασία της έκθεσης υποστηρίχθηκε από μια εκτίμηση της ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας που διεξήγαγε η Υπηρεσία Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ο εισηγητής επιθυμεί να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του για τη συνεργασία και την υποστήριξη που του παρασχέθηκε.

Τα αιτήματα του Κοινοβουλίου προς την Επιτροπή

Πρέπει να υποβληθεί στην Επιτροπή σαφές αίτημα όσον αφορά νομοθετική πρόταση για τη θέσπιση ευρωπαϊκής θεώρησης για ανθρωπιστικούς λόγους· η Επιτροπή θα πρέπει στη συνέχεια να παρουσιάσει μια τέτοια πρόταση, πριν από το τέλος Μαρτίου του 2019. Η περίοδος αυτή φαίνεται ενδεχομένως μικρή. Ωστόσο, είναι απολύτως δικαιολογημένη, δεδομένων του επείγοντος χαρακτήρα του θέματος, των παρατεταμένων συζητήσεων που έλαβαν χώρα, των μελετών που έχουν αναληφθεί και των λεπτομερών συστάσεων που διατυπώνονται στην παρούσα έκθεση.

Αναλυτική επεξήγηση των συστάσεων

Η σειρά των συστάσεων, που συνάπτονται στην έκθεση αλλά αποτελούν μέρος της πρότασης ψηφίσματος, βασίζεται στη δομή ενός νομοθετικού μέσου. Οι συστάσεις καλύπτουν τα βασικά στοιχεία που θα πρέπει να περιέχει ένα τέτοιο νομοθετικό μέσο.

Το εν λόγω νομοθετικό μέσο θα πρέπει να είναι μια νέα, χωριστή νομική πράξη. Οι συζητήσεις σχετικά με τον κώδικα θεωρήσεων έχουν δείξει ότι είναι απαραίτητη μια τέτοια χωριστή πράξη. Ο εισηγητής θεωρεί ότι το κατάλληλο μέσο είναι ένας κανονισμός, όπως τα άλλα μέσα του κεκτημένου των θεωρήσεων.

Νομική βάση

Ο εισηγητής θεωρεί ότι ο συνδυασμός των άρθρων 77 παράγραφος 2 στοιχείο β) και 78 παράγραφος 2 στοιχείο ζ) της ΣΛΕΕ, που αφορούν τους ελέγχους στα σύνορα και τη διαχείριση των ροών προσώπων που ζητούν άσυλο, θα αποτελούσε την κατάλληλη νομική βάση.

Αιτιολόγηση της πρότασης

Οι αιτιολογικές σκέψεις του νέου νομοθετικού μέσου θα πρέπει να ξεκινούν εξηγώντας το κύριο σκεπτικό του μέσου. 

Αυτό πρέπει να είναι, πρώτον, η σημερινή παράδοξη κατάσταση να μην υφίσταται στη νομοθεσία της ΕΕ καμία διάταξη ως προς τον τρόπο με τον οποίο ένας πρόσφυγας πρέπει να φθάσει στην ΕΕ, με συνέπεια σχεδόν όλες οι αφίξεις να λαμβάνουν χώρα με παράτυπο τρόπο. Η κατάσταση αυτή έχει σοβαρές συνέπειες για το ενδιαφερόμενο πρόσωπο, αλλά και για τα κράτη μέλη. Τα πρόσωπα που διαφεύγουν αναγκάζονται να πραγματοποιούν επικίνδυνα για τη ζωή τους ταξίδια με τη βοήθεια παράνομων διακινητών, για τα οποία υποχρεώνονται να καταβάλουν τεράστια ποσά και να είναι εκτεθειμένα σε εκμετάλλευση, κακομεταχείριση και κακοποίηση. Στην αρνητική πλευρά για τα κράτη μέλη είναι οι επιπτώσεις των ανεξέλεγκτων αφίξεων (με άγνωστο τον αριθμό τους και χωρίς καμία πληροφορία σχετικά με το ποιοι είναι αυτοί που φθάνουν) και οι αυξημένες προσπάθειες που απαιτούνται για τη διαχείριση των αφίξεων αυτών, όσον αφορά την ενίσχυση των ελέγχων και της επιτήρησης των συνόρων, τις δραστηριότητες έρευνας και διάσωσης, τη συνεργασία με τρίτες χώρες κ.λπ.. Ταυτόχρονα, τα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν διαρκώς ισχυρότερες ομάδες οργανωμένου εγκλήματος, οι οποίες επωφελούνται από το οικονομικό κέρδος που προσφέρει η παράνομη διακίνηση ανθρώπων. 

Ένα ακόμη επιχείρημα για ένα νέο νομοθετικό μέσο είναι ο κίνδυνος κατακερματισμού. Παρατηρείται ότι τα κράτη μέλη δημιουργούν εθνικά καθεστώτα, αλλά είναι όλα διαφορετικά. Ο εισηγητής επιδοκιμάζει όλες τις πρωτοβουλίες που προσφέρουν ασφαλή διέλευση. Ταυτόχρονα, δεδομένου ότι η ΕΕ αποτελεί έναν χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, χωρίς εσωτερικά σύνορα (άρθρο 3 παράγραφος 2 της ΣΕΕ), θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις κοινές πολιτικές. 

Εφόσον η ΕΕ είναι θεμελιωμένη στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (άρθ. 2 ΣΕΕ), ένα τέτοιο μέσο είναι, σε τελική ανάλυση, επίσης αναγκαίο ώστε η ΕΕ να συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις των ίδιων των Συνθηκών της.

Γενικές διατάξεις

Ο στόχος του νέου μέσου πρέπει να περιορίζεται στις διατάξεις σχετικά με τις διαδικασίες και τις προϋποθέσεις για την έκδοση θεώρησης για ανθρωπιστικούς λόγους. Στην πραγματικότητα θα πρέπει να είναι μια θεώρηση περιορισμένης εδαφικής ισχύος, που θα επιτρέπει στον κάτοχό της να φθάσει στο έδαφος αυτό για να υποβάλει εκεί αίτηση διεθνούς προστασίας. Το κράτος μέλος που εκδίδει τη θεώρηση, συνεπώς, καθίσταται υπεύθυνο για τις διαδικασίες ασύλου.

Έγιναν συζητήσεις για το κατά πόσο θα πρέπει να υπάρχει ένα είδος μηχανισμού μετεγκατάστασης. Μετά από προσεκτική εξέταση, ο εισηγητής δεν προτείνει έναν τέτοιο μηχανισμό, ώστε το σύστημα να μη γίνει υπερβολικά περίπλοκο. 

Το νέο μέσο θα πρέπει να καλύπτει τους υπηκόους τρίτων χωρών που υπόκεινται σε υποχρέωση θεώρησης και χρήζουν προστασίας από ένα πραγματικό κίνδυνο να εκτεθούν σε διώξεις ή σοβαρή βλάβη, και οι οποίοι δεν καλύπτονται από κανένα άλλο μέσο, όπως η επανεγκατάσταση. Η επανεγκατάσταση υποστηρίζεται σθεναρά από τον εισηγητή, αλλά δεν μπορεί να είναι ο μοναδικός νόμιμος και ασφαλής τρόπος, καθώς αφορά μόνο μια περιορισμένη ομάδα ήδη αναγνωρισμένων προσφύγων.

Διαδικασίες και προϋποθέσεις έκδοσης θεωρήσεων για ανθρωπιστικούς λόγους 

Οι διαδικασίες για τέτοιες θεωρήσεις θα πρέπει να είναι παρόμοιες με τις θεωρήσεις μικρής διάρκειας όποτε η φύση τους το επιτρέπει. Αυτό θα μπορούσε, για παράδειγμα, να αφορά τα διαδικαστικά στάδια, τις προθεσμίες, την ανάγκη για ένα έντυπο αίτησης και για τα βιομετρικά δεδομένα, τη συμμετοχή εξωτερικών παρόχων υπηρεσιών, τους ελέγχους ασφαλείας και το δικαίωμα προσφυγής. Οι διαδικασίες θα πρέπει, ωστόσο, να είναι διαφορετικές όταν η ιδιαίτερη κατάσταση των προσώπων το απαιτεί. Θα πρέπει, για παράδειγμα, να υπάρχει πάντοτε μια συνέντευξη (επίσης για την αντιμετώπιση του κινδύνου της παράνομης διακίνησης) και θα πρέπει να είναι δυνατό να πραγματοποιείται με ηλεκτρονικά μέσα. Επιπλέον, για να εξοικονομηθεί κόστος και να λαμβάνεται υπόψη η κατάσταση του εκάστοτε προσώπου, θα πρέπει να γίνεται μεγαλύτερη χρήση σύγχρονων εργαλείων επικοινωνίας από ό,τι συμβαίνει σήμερα για τις αιτήσεις θεώρησης. Θα πρέπει, για παράδειγμα, να είναι δυνατό να διενεργούνται συνεντεύξεις εξ αποστάσεως, ώστε να επιτρέπεται στα κράτη μέλη να συνεργάζονται με εμπειρογνώμονες σε θέματα ασύλου που δεν βρίσκονται αναγκαστικά σε τρίτες χώρες.

Η αίτηση θεώρησης θα πρέπει να αξιολογείται με βάση μια εκ πρώτης όψεως εξέταση του κατά πόσο οι αιτούντες διατυπώνουν βάσιμο ισχυρισμό έκθεσης σε πραγματικό κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης, Ο εισηγητής εκτιμά ότι μια τέτοια αξιολόγηση είναι απαραίτητη για να είναι αξιόπιστη η διαδικασία. Τονίζει ότι η εν λόγω αξιολόγηση συνιστά αξιολόγηση της αίτησης θεώρησης και όχι μια εξωτερική εξέταση αίτησης για παροχή ασύλου. Το τελευταίο θα έθετε υπερβολικά πολλά νομικά και πρακτικά προβλήματα. 

Διοικητική διαχείριση και οργάνωση 

Το μέσο θα απαιτήσει διοικητικές προσπάθειες για τις οποίες τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν υποστήριξη, ακόμη και οικονομικής υφής. Για τον σκοπό αυτόν, θα μπορούσαν να γίνουν τροποποιήσεις στα χρηματοδοτικά προγράμματα του νέου ΠΔΠ, και ιδίως στο μέσο χρηματοδοτικής στήριξης για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων. Επιπλέον, αναμένεται ότι θα μπορούσαν να γίνουν εξοικονομήσεις και σε άλλους τομείς, αφού οι αφίξεις θα είναι πιο ομαλές, με λιγότερα πρόσωπα και που σαφώς δεν χρήζουν διεθνούς προστασίας. Η χρήση σύγχρονων τεχνολογιών επικοινωνίας θα πρέπει να καταστήσει δυνατή την περαιτέρω εξοικονόμηση πόρων.

Τελικές διατάξεις

Ο εισηγητής αναγνωρίζει βεβαίως ότι χρειάζονται πολλές πρακτικές προετοιμασίες πριν μπορέσει να εφαρμοστεί το νέο μέσο, όπως αυτό περιγράφεται εδώ. Θα χρειαστεί να εξεταστεί η διασύνδεση μεταξύ των θεωρήσεων και των διαδικασιών ασύλου με έναν νέο τρόπο και να οργανωθεί αναλόγως η διοικητική ροή εργασίας. Για τον λόγο αυτόν ο εισηγητής προτείνει μια διετή μεταβατική περίοδο προτού οι νέοι κανόνες τεθούν σε εφαρμογή. Στη συνέχεια, οι κανόνες πρέπει να δοκιμαστούν στο ελεγχόμενο περιβάλλον ορισμένων επιλεγμένων τρίτων χωρών, που θα λειτουργήσουν ως περιοχές δοκιμής. Αυτό θα επιτρέψει να υπάρξουν και να αναλυθούν εμπειρίες, πριν από την περαιτέρω ανάπτυξη του συστήματος.

Πρέπει να διατεθούν ειδικές δομές υποστήριξης για τα κράτη μέλη στις περιοχές δοκιμής. Θα πρέπει να είναι δυνατή η χορήγηση σημαντικής χρηματοδότησης από την ΕΕ (για παράδειγμα από το μέσο χρηματοδοτικής στήριξης για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων) για την περαιτέρω προσαρμογή των εγκαταστάσεών τους, την κατάρτιση προσωπικού και την αναδιοργάνωση των ροών εργασίας και της υποδομής ΤΠ. Οι οργανισμοί της ΕΕ, περιλαμβανομένων της EASO, της Ευρωπόλ, του Frontex και του FRA, θα πρέπει να παρέχουν συμβουλές εμπειρογνωμοσύνης. Η εφαρμογή στις περιοχές δοκιμής θα πρέπει να παρακολουθείται στενά, ώστε να είναι δυνατή η εξαγωγή συμπερασμάτων. Τα αποτελέσματα της παρακολούθησης θα τροφοδοτήσουν την αξιολόγηση μετά από δυο έτη. Αυτά τα αποτελέσματα θα πρέπει να αξιολογηθούν προσεκτικά και, εάν χρειάζεται, το νέο μέσο μπορεί να τροποποιηθεί. Μετά τις τυχόν αναγκαίες προσαρμογές, το νέο μέσο θα πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω.

Τροποποίηση άλλων νομικών πράξεων

Θα ήταν αναγκαίο να τροποποιηθούν μια σειρά πράξεων του κεκτημένου για τις θεωρήσεις, και ειδικότερα ο κώδικας θεωρήσεων και το σύστημα VIS, ώστε να προσαρμοστούν στην ύπαρξη αυτού του εντελώς νέου μέσου. Το ίδιο είναι αναγκαίο για τα νομοθετικά μέσα στα οποία θα υπόκειται ο κάτοχος μιας τέτοιας θεώρησης, όταν ταξιδεύει στην ΕΕ. Για παράδειγμα, στην περίπτωση αφίξεων με τέτοια θεώρηση στα εξωτερικά σύνορα, ο κώδικας συνόρων του Σένγκεν θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να τις αναγνωρίζει. Τέλος, απαιτούνται επίσης ορισμένες προσαρμογές στο κεκτημένο για το άσυλο. Ενώ είναι προφανές ότι η διαδικασία χορήγησης ασύλου θα πραγματοποιείται εξ ολοκλήρου στην επικράτεια της ΕΕ, θα πρέπει να ενσωματώνεται το γεγονός ότι ένα πρόσωπο που έχει υποβάλει αίτηση ασύλου είναι κάτοχος θεώρησης για ανθρωπιστικούς λόγους. Για παράδειγμα, κάθε αξιολόγηση που έχει ήδη πραγματοποιηθεί ως μέρος της αίτησης θεώρησης θα πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη κατά τη διαδικασία χορήγησης ασύλου, για να αποφεύγονται οι περιττές αλληλοεπικαλύψεις των προσπαθειών.

Συμπέρασμα

Ο εισηγητής θεωρεί ότι είναι καιρός να βρεθούν καινοτόμες λύσεις για την αντιμετώπιση των αναγκών τόσο των προσώπων που ζητούν προστασία όσο και των κρατών μελών. Οι τρέχουσες περιχαρακωμένες απόψεις όσον αφορά το κεκτημένο περί θεωρήσεων, αφενός, και το κεκτημένο στον τομέα του ασύλου, αφετέρου, είναι τεχνητές και δεν είναι προσαρμοσμένες στις σημερινές πραγματικότητες. Είναι αναγκαίο ένα θαρραλέο βήμα ώστε η ΕΕ να μπορέσει να ανταποκριθεί στις αξίες της.

(1)

Για περισσότερες λεπτομέρειες, βλ. το έγγραφο εργασίας του εισηγητή σχετικά με τις θεωρήσεις για ανθρωπιστικούς λόγους, της 5ης Απριλίου 2018


ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

3.12.2018

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

37

10

3

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Heinz K. Becker, Monika Beňová, Malin Björk, Michał Boni, Caterina Chinnici, Cornelia Ernst, Raymond Finch, Romeo Franz, Kinga Gál, Sylvie Guillaume, Monika Hohlmeier, Brice Hortefeux, Filiz Hyusmenova, Sophia in ‘t Veld, Dietmar Köster, Barbara Kudrycka, Cécile Kashetu Kyenge, Juan Fernando López Aguilar, Roberta Metsola, Claude Moraes, József Nagy, Ivari Padar, Judith Sargentini, Birgit Sippel, Branislav Škripek, Sergei Stanishev, Traian Ungureanu, Marie-Christine Vergiat, Udo Voigt, Josef Weidenholzer, Kristina Winberg, Auke Zijlstra

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Carlos Coelho, Pál Csáky, Gérard Deprez, Anna Hedh, Lívia Járóka, Petr Ježek, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Emilian Pavel, Morten Helveg Petersen, Christine Revault d’Allonnes Bonnefoy, Barbara Spinelli, Josep-Maria Terricabras

Αναπληρωτές (άρθρο 200, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Max Andersson, Elmar Brok, Alain Lamassoure, Godelieve Quisthoudt-Rowohl, Renate Sommer, Jarosław Wałęsa


ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

37

+

ALDE

Gérard Deprez, Filiz Hyusmenova, Sophia in 't Veld, Petr Ježek, Morten Helveg Petersen

GUE/NGL

Malin Björk, Cornelia Ernst, Barbara Spinelli, Marie-Christine Vergiat

PPE

Heinz K. Becker, Michał Boni, Elmar Brok, Carlos Coelho, Barbara Kudrycka, Alain Lamassoure, Roberta Metsola, Godelieve Quisthoudt-Rowohl, Renate Sommer, Jarosław Wałęsa

S&D

Caterina Chinnici, Sylvie Guillaume, Anna Hedh, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Dietmar Köster, Cécile Kashetu Kyenge, Juan Fernando López Aguilar, Claude Moraes, Ivari Padar, Emilian Pavel, Christine Revault d'Allonnes Bonnefoy, Birgit Sippel, Sergei Stanishev, Josef Weidenholzer

VERTS/ALE

Max Andersson, Romeo Franz, Judith Sargentini, Josep-Maria Terricabras

10

-

ECR

Branislav Škripek, Kristina Winberg

EFDD

Raymond Finch

ENF

Auke Zijlstra

NI

Udo Voigt

PPE

Pál Csáky, Kinga Gál, Brice Hortefeux, Lívia Járóka, Traian Ungureanu

3

0

PPE

Monika Hohlmeier, József Nagy

S&D

Monika Beňová

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή

Τελευταία ενημέρωση: 10 Δεκεμβρίου 2018Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου