Διαδικασία : 2018/2089(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0425/2018

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0425/2018

Συζήτηση :

PV 14/01/2019 - 23
CRE 14/01/2019 - 23

Ψηφοφορία :

PV 15/01/2019 - 8.5
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2019)0005

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 307kWORD 92k
5.12.2018
PE 623.787v02-00 A8-0425/2018

σχετικά με την αυτόνομη οδήγηση στις ευρωπαϊκές μεταφορές

(2018/2089(INI))

Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού

Εισηγητής: Wim van de Camp

Συντάκτες γνωμοδότησης (*):

Arndt Kohn, Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των ΚαταναλωτώνEmil Radev, Επιτροπή Νομικών Θεμάτων

(*) Συνδεδεμένες επιτροπές – Άρθρο 54 του Κανονισμού

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας
 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
 ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την αυτόνομη οδήγηση στις ευρωπαϊκές μεταφορές

(2018/2089(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 17ης Μαΐου 2018, με τίτλο «Οδεύοντας προς την αυτοματοποιημένη κινητικότητα: Μια στρατηγική της ΕΕ για την κινητικότητα του μέλλοντος» (COM(2018)0283),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 30ής Νοεμβρίου 2016, με τίτλο «Ευρωπαϊκή στρατηγική για συνεργατικά και ευφυή συστήματα μεταφορών, ένα ορόσημο προς τη συνεργατική, συνδεδεμένη και αυτοματοποιημένη κινητικότητα» (COM(2016)0766),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 1ης Ιουνίου 2017, σχετικά με τη συνδεσιμότητα στο διαδίκτυο για ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα και συνοχή: η ευρωπαϊκή κοινωνία των gigabit και του 5G(1),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 13ης Μαρτίου 2018, σχετικά με μια ευρωπαϊκή στρατηγική για τα συνεργατικά ευφυή συστήματα μεταφορών(2),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού καθώς και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών, της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας (A8-0425/2018),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η στρατηγική της ΕΕ όσον αφορά τη συνδεδεμένη και αυτοματοποιημένη κινητικότητα έχει στενή σχέση με τις πολιτικές προτεραιότητες της Επιτροπής, ιδίως αυτές των θεματολογίων της για την απασχόληση, τη μεγέθυνση και τις επενδύσεις, την έρευνα και την καινοτομία, το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, την καθαρή και ασφαλή κινητικότητα και τις μεταφορές, την οδική ασφάλεια και την κυκλοφοριακή αποσυμφόρηση, την ενιαία ψηφιακή αγορά και την Ενεργειακή Ένωση·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ταχύς ρυθμός της τεχνολογικής ανάπτυξης, τόσο στον τομέα των μεταφορών όσο και στον τομέα της ρομποτικής και της τεχνητής νοημοσύνης, έχει σημαντικό αντίκτυπο στην οικονομία και την κοινωνία· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα αυτόνομα οχήματα θα αλλάξουν σημαντικά την καθημερινή μας ζωή, θα καθορίσουν το μέλλον των οδικών μεταφορών σε παγκόσμιο επίπεδο και θα μειώσουν το κόστος των μεταφορών, θα βελτιώσουν την οδική ασφάλεια, θα αυξήσουν την κινητικότητα και θα μειώσουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας των οδικών μεταφορών θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέες υπηρεσίες και νέους τρόπους μεταφορών, ικανοποιώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την αυξανόμενη ζήτηση για ατομική κινητικότητα και εμπορευματικές μεταφορές, ενώ θα μπορούσε ακόμη και να συμβάλει σε έναν ρηξικέλευθο πολεοδομικό σχεδιασμό·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή σκοπεύει να μειώσει κατά το ήμισυ τον ετήσιο αριθμό θανατηφόρων οδικών ατυχημάτων στην ΕΕ έως το 2020 σε σύγκριση με το 2010, σύμφωνα με τους στόχους που θέτει το «όραμα μηδενικές απώλειες»· λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόοδος όσον αφορά τη μείωση του συνολικού αριθμού θανάτων και τραυματισμών φαίνεται να έχει παραμείνει στάσιμη τα τελευταία έτη, δεδομένου ότι το 2016 πάνω από 25 000 άτομα έχασαν τη ζωή τους σε δρόμους της ΕΕ, ενώ ακόμη 135 000 άτομα τραυματίστηκαν σοβαρά· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πόλεις μας αντιμετωπίζουν μείζονα προβλήματα κινητικότητας που επιδεινώνονται από τη ρύπανση και την αλλαγή του κλίματος·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει ήδη αποδειχθεί ότι τα προηγμένα συστήματα υποβοήθησης της οδήγησης, όπως το σύστημα προειδοποίησης απόκλισης από τη λωρίδα κυκλοφορίας και το σύστημα αυτόματης πέδησης έκτακτης ανάγκης, συμβάλλουν στην οδική ασφάλεια και στη μείωση του αριθμού των σοβαρών ατυχημάτων·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η συντριπτική πλειονότητα των οδικών ατυχημάτων οφείλονται σε ανθρώπινο λάθος και, συνεπώς, προκύπτει επιτακτική ανάγκη μείωσης των πιθανοτήτων ανάλογων ατυχημάτων, με τη θέσπιση της υποχρεωτικής χρήσης προηγμένων συστημάτων οχημάτων τα οποία βελτιώνουν την ασφάλεια, με παράλληλη διατήρηση της ατομικής κινητικότητας·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η θετική τάση που έχει παρατηρηθεί στον τομέα της οδικής ασφάλειας στην ΕΕ την τελευταία δεκαετία έχει επιβραδυνθεί· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οδικές μεταφορές εξακολουθούν να ευθύνονται για τον μεγαλύτερο όγκο εκπομπών από τις μεταφορές, όσον αφορά τα αέρια του θερμοκηπίου και τους ατμοσφαιρικούς ρύπους·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ανάγκες των μεταφορών τόσο των επιβατών όσο και των εμπορευμάτων αυξάνονται σε ολόκληρο τον κόσμο, στο πλαίσιο της μεγαλύτερης ευαισθητοποίησης για τα όρια των πόρων του πλανήτη, και ότι, κατά συνέπεια, η αποδοτικότητα των μεταφορών καθίσταται ένα ολοένα και πιο κρίσιμο ζήτημα·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ θα πρέπει να ενθαρρύνει και να αναπτύξει περαιτέρω τις ψηφιακές τεχνολογίες για την αυτοματοποιημένη κινητικότητα, με στόχο να αντισταθμιστεί το ανθρώπινο σφάλμα και να μειωθούν τα τροχαία ατυχήματα και οι θάνατοι από τροχαία·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αυτοματοποίηση και η ανάπτυξη νέας τεχνολογίας θα αυξήσει την ασφάλεια των μεταφορών και των συστημάτων μεταφορών και θα εξαλείψει ορισμένους από τους ανθρώπινους παράγοντες που εμπλέκονται· λαμβάνοντας υπόψη ότι, παράλληλα με την αυτοματοποίηση, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τόσο η πολυμορφία όσο και η κατάσταση των συστημάτων μεταφορών στα διάφορα κράτη μέλη· λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να κατασκευαστούν νέα συστήματα μεταφορών και να εξοπλιστούν με επαρκή χαρακτηριστικά ασφαλείας τόσο τα νέα όσο και τα υφιστάμενα συστήματα μεταφορών πριν την εξάπλωση της αυτοματοποίησης·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι επίπεδα αυτοματοποίησης υφίστανται, και ότι τα επίπεδα 1 και 2 διατίθενται ήδη στην αγορά, αλλά τα επίπεδα της υπό όρους, της υψηλής και της πλήρους αυτοματοποίησης (κατά τα οποία ένα όχημα γίνεται αυτόνομο) αναμένεται να καταστούν διαθέσιμα το νωρίτερο την περίοδο 2020-2030 και ότι, κατά συνέπεια, τα συστήματα υποβοήθησης της οδήγησης είναι σημαντικά ως τεχνολογία γενικής εφαρμογής στην πορεία προς την πλήρη αυτοματοποίηση·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη να πραγματοποιηθούν επενδύσεις τόσο στο στάδιο της έρευνας όσο και μετέπειτα στο στάδιο ανάπτυξης, προκειμένου να βελτιωθούν οι διαθέσιμες τεχνολογίες και να υλοποιηθεί μια ασφαλής και ευφυής υποδομή μεταφορών·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλές χώρες ανά τον κόσμο (λ.χ. οι ΗΠΑ, η Αυστραλία, η Ιαπωνία, η Κορέα και η Κίνα) κινούνται ταχύτατα προς την κατεύθυνση της διάθεσης στην αγορά τόσο της συνδεδεμένης όσο και της αυτοματοποιημένης κινητικότητας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρώπη πρέπει να ανταποκριθεί πολύ πιο ενεργά στις ταχείες εξελίξεις στον τομέα αυτό, να ενθαρρύνει τις πρωτοβουλίες και να προωθήσει αυστηρές απαιτήσεις ασφαλείας για όλους τους φορείς που ταξιδεύουν δια θαλάσσης, πλωτής οδού, μέσω οδικών, εναέριων ή σιδηροδρομικών μεταφορών και χρησιμοποιούν μικτές μεταφορές·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την Επιτροπή, η νέα αγορά αυτοματοποιημένων και συνδεδεμένων οχημάτων αναμένεται να αναπτυχθεί ραγδαία, με έσοδα που εκτιμάται ότι θα υπερβαίνουν τα 620 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2025 για την αυτοκινητοβιομηχανία της ΕΕ και τα 180 δισεκατομμύρια ευρώ για τον κλάδο ηλεκτρονικών ειδών της ΕΕ·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η διακήρυξη του Άμστερνταμ (2016) σκιαγραφεί τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, της Επιτροπής και της βιομηχανίας στον τομέα της συνδεδεμένης και αυτοματοποιημένης οδήγησης·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αυτόνομες μεταφορές καλύπτουν όλες τις μορφές των τηλεκατευθυνόμενων, αυτοματοποιημένων και αυτόνομων μεταφορικών μέσων μέσω οδικών, σιδηροδρομικών, εναέριων, θαλάσσιων και εσωτερικών πλωτών οδών·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την αυτοματοποιημένη κινητικότητα αποτελεί σημαντικό ορόσημο στη στρατηγική της ΕΕ για τη συνδεδεμένη και αυτοματοποιημένη κινητικότητα·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στην αυτόνομη κινητικότητα, δεδομένου ότι τα πλήρως αυτόνομα οχήματα θα αποφέρουν αξιοσημείωτα οφέλη για την οδική ασφάλεια και θα είναι σε θέση να λειτουργούν χωρίς συνδεδεμένες λειτουργικότητες· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επικουρικές ικανότητες και υπηρεσίες μπορεί να εξακολουθούν να απαιτούν ψηφιακή επικοινωνία·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εμπορική κυκλοφορία αυτόνομων οχημάτων, η οποία αναμένεται ήδη από το 2020, θα αποφέρει σημαντικά οφέλη, αλλά συνεπάγεται επίσης πληθώρα νέων κινδύνων, ιδίως όσον αφορά την οδική ασφάλεια, την αστική ευθύνη και τις ασφαλίσεις, την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, την προστασία των δεδομένων και ζητήματα πρόσβασης σε δεδομένα, τις τεχνικές υποδομές, την τυποποίηση και την απασχόληση· λαμβάνοντας υπόψη ότι η μακροπρόθεσμη επίδραση της αυτόνομης κινητικότητας στις θέσεις εργασίας και το περιβάλλον είναι αδύνατον να προβλεφθεί πλήρως· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι ζωτικής σημασίας να διασφαλιστεί ότι το νομικό πλαίσιο της ΕΕ είναι κατάλληλο για την επαρκή αντιμετώπιση των εν λόγω προκλήσεων, καθώς και για την ενημέρωση του κοινού σχετικά με τα αυτόνομα οχήματα και την ενίσχυση της δημόσιας αποδοχής των εν λόγω οχημάτων·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δεοντολογικά ζητήματα που αφορούν τη χρήση των εν λόγω τεχνολογιών καθιστούν αναγκαία τη χάραξη κατευθυντήριων γραμμών για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και συστημάτων που θα διασφαλίζουν τη συνεκτική αντιμετώπιση των δεοντολογικών αυτών ζητημάτων·

Γενικές αρχές

1.  χαιρετίζει την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την πορεία προς την αυτοματοποιημένη κινητικότητα, η οποία παρουσιάζει μια προσέγγιση με την οποία η ΕΕ μπορεί να καταστεί πρωτοπόρος όσον αφορά την ανάπτυξη ασφαλών συστημάτων για την αυτοματοποιημένη κινητικότητα, την αύξηση της οδικής ασφάλειας και της αποδοτικότητας, την καταπολέμηση της κυκλοφοριακής συμφόρησης, τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και των εκπομπών από τις μεταφορές και τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων·

2.  αναγνωρίζει τα αρχικά βήματα τα οποία έχουν γίνει από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη σχετικά με την αυτοματοποιημένη κινητικότητα του μέλλοντος και αναγνωρίζει τις νομοθετικές πρωτοβουλίες σχετικά με την οδηγία περί Συστημάτων Ευφυών Μεταφορών (ITS)(3) και τις προτεινόμενες αναθεωρήσεις της οδηγίας για τη διαχείριση της ασφάλειας των οδικών υποδομών(4) και του κανονισμού για τη γενική ασφάλεια των μηχανοκίνητων οχημάτων(5)·

3.  επιβεβαιώνει τον σημαντικό ρόλο των συνεργατικών και ευφυών συστημάτων μεταφορών (C-ITS) στην παροχή συνδεσιμότητας για αυτοματοποιημένα/αυτόνομα οχήματα των επιπέδων 2, 3 και, ενδεχομένως, 4 σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση της Ένωσης Μηχανικών Αυτοκινήτων (SAE)· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη και τη βιομηχανία να συνεχίσουν την υλοποίηση των C-ITS και καλεί την Επιτροπή να στηρίξει τα κράτη μέλη και τη βιομηχανία κατά την ανάπτυξη των υπηρεσιών C-ITS, ιδίως μέσω του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη», των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων και του προγράμματος InvestEU·

4.  υπογραμμίζει το δυναμικό καινοτομίας όλων των αυτόνομων μέσων για τις οδικές, τις σιδηροδρομικές, τις πλωτές και τις αεροπορικές μεταφορές· υπογραμμίζει την ανάγκη να ενώσουν τις δυνάμεις τους οι ευρωπαϊκοί παράγοντες προκειμένου να επιτύχουν και να διατηρήσουν ηγετική θέση παγκοσμίως στον τομέα των αυτόνομων μεταφορών· σημειώνει ότι η πρόοδος στην αυτόνομη κινητικότητα, ιδίως στις οδικές μεταφορές, απαιτεί τη συνεργασία πολλών τομέων της ευρωπαϊκής οικονομίας, συμπεριλαμβανομένων του τομέα κατασκευής οχημάτων και των ψηφιακών τομέων·

5.  αναγνωρίζει το σημαντικό δυναμικό της αυτοματοποιημένης κινητικότητας για πολλούς τομείς, το οποίο προσφέρει νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες για τις νεοφυείς επιχειρήσεις, τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), αλλά και τη βιομηχανία και τις επιχειρήσεις συνολικά, ιδίως όσον αφορά τη δημιουργία νέων υπηρεσιών κινητικότητας και δυνατοτήτων απασχόλησης·

6.  υπογραμμίζει την ανάγκη ανάπτυξης αυτόνομων οχημάτων τα οποία διαθέτουν πρόσβαση για άτομα με αναπηρία και μειωμένη κινητικότητα (PRMS)·

7.  παροτρύνει την Επιτροπή να παρουσιάσει μια στρατηγική, ιδίως όσον αφορά τα δεδομένα, την πρόσβαση στα δεδομένα και την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, σύμφωνα με το ψήφισμα του Κοινοβουλίου, της 13ης Μαρτίου 2018, σχετικά με μια ευρωπαϊκή στρατηγική για τα συνεργατικά ευφυή συστήματα μεταφορών, διασφαλίζοντας μια τεχνολογικά ουδέτερη προσέγγιση προς άμεση διάθεση στην αγορά· αναγνωρίζει τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται στις επικείμενες συστάσεις της Επιτροπής σχετικά με την πρόσβαση σε επί του οχήματος δεδομένα και πόρους·

8.  επιβεβαιώνει την ανάγκη να διερευνηθούν νομοθετικές δράσεις που θα διασφαλίζουν δίκαιη, ασφαλή, σε πραγματικό χρόνο, και τεχνολογικά ουδέτερη πρόσβαση σε επί του οχήματος δεδομένα για ορισμένους τρίτους φορείς· θεωρεί ότι η εν λόγω πρόσβαση θα πρέπει να επιτρέπει στους τελικούς χρήστες και σε τρίτους φορείς να επωφελούνται από την ψηφιοποίηση και να προωθεί ισότιμους όρους και ασφάλεια όσον αφορά την αποθήκευση επί του οχήματος δεδομένων·

9.  σημειώνει ότι παρόμοια ζητήματα σχετικά με δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας και τα αντίστοιχα δικαιώματα χρήσης θα προκύψουν στο πλαίσιο της τεχνητής νοημοσύνης για την αυτόνομη κινητικότητα, αλλά και σε άλλους τομείς, όπως δικαιώματα ιδιοκτησίας ή χρήσης σε κώδικες, δεδομένα και εφευρέσεις που δημιουργούνται μέσω της ίδιας της τεχνητής νοημοσύνης· εκτιμά, ωστόσο, ότι για τα εν λόγω ζητήματα θα πρέπει να βρεθούν κατά το δυνατόν γενικές λύσεις·

10.  εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι, κατά την κατάρτιση του νέου νομοθετικού πλαισίου για τη ρύθμιση της αυτόνομης κινητικότητας, είναι απαραίτητο να εξασφαλιστεί ότι θα μπορούν να ξεπεραστούν οποιαδήποτε εμπόδια στην προώθηση της τεχνολογικής προόδου, της έρευνας και της καινοτομίας·

11.  επισημαίνει ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την αυτοματοποιημένη κινητικότητα δεν περιλαμβάνει αναλύσεις και προτάσεις για αυτόνομα οχήματα σε όλους τους τρόπους μεταφοράς· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ειδικές αναλύσεις και στρατηγικές για κάθε τρόπο μεταφοράς, μεταξύ άλλων στους τομείς των διατροπικών μεταφορών και της διατροπικής κινητικότητας·

12.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διευρύνουν τις πολιτικές τους για την αυτόνομη οδήγηση, ούτως ώστε να συμπεριλαμβάνουν και τις μαζικές μεταφορές, και επίσης να διευρύνουν το όραμά τους, προκειμένου να καλύπτονται όλοι οι τρόποι μεταφοράς·

13.  εκφράζει την ικανοποίησή του για το έργο που έχει πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο των συναντήσεων υψηλού επιπέδου του Συμβουλίου για την αυτόνομη οδήγηση και θα ήθελε οι εργασίες να επεκταθούν ώστε να συμπεριλαμβάνουν και άλλους τρόπους μεταφοράς πέραν των οδικών μεταφορών·

14.  υπογραμμίζει ότι τα τεχνικά πρότυπα για οχήματα και υποδομές (π.χ. σήματα οδικής κυκλοφορίας, σήματα οδών, συστήματα σηματοδότησης και C-ITS) πρέπει να αναπτυχθούν και να εναρμονιστούν σε διεθνές, ενωσιακό και εθνικό επίπεδο, αξιοποιώντας τις υπάρχουσες εργασίες και φόρουμ για την αποφυγή επικαλύψεων, με βάση τις αρχές μιας ανοικτής, διαφανούς και τεχνολογικά ουδέτερης προσέγγισης, την αύξηση της οδικής ασφάλειας και τη διασφάλιση αδιάλειπτης διασυνοριακής διαλειτουργικότητας·

15.  σημειώνει ότι τα αξιόπιστα επί του οχήματος δεδομένα και τα δεδομένα διαδρομών αποτελούν θεμελιώδη δομικά στοιχεία για την επίτευξη τόσο της αυτόνομης όσο και της συνδεδεμένης οδήγησης σε έναν ενιαίο ευρωπαϊκό χώρο μεταφορών, καθώς και ανταγωνιστικών υπηρεσιών για τους τελικούς χρήστες· καλεί την Επιτροπή, κατά συνέπεια, να διασφαλίσει ότι θα αρθούν τα εμπόδια για τη χρήση αυτών των δεδομένων και ότι, πριν από την 1η Ιανουαρίου 2020, θα τεθεί, εν προκειμένω, σε εφαρμογή ένα ισχυρό κανονιστικό σύστημα, το οποίο θα διασφαλίζει την ίδια ποιότητα και διαθεσιμότητα δεδομένων σε όλα τα κράτη μέλη·

16.  σημειώνει την επείγουσα ανάγκη παροχής ασφάλειας δικαίου τόσο για τους χρήστες όσο και για τα ενδιαφερόμενα μέρη όσον αφορά τη συμμόρφωση των αυτόνομων οχημάτων με βασική υφιστάμενη νομοθεσία, με ιδιαίτερη αναφορά στη νομοθεσία για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών (ePrivacy) και τον γενικό κανονισμό για την προστασία δεδομένων(6)· καλεί την Επιτροπή να διευκρινίσει ποιες κατηγορίες πληροφοριών που παράγονται από αυτόνομα οχήματα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ανοικτά δεδομένα και να διατίθενται σε πραγματικό χρόνο, και ποιες θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως εμπιστευτικές·

17.  επισημαίνει ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι οι χρήστες έχουν τον έλεγχο και την πρόσβαση τόσο στα προσωπικά όσο και στα επί του οχήματος δεδομένα τα οποία παράγονται, συλλέγονται και κοινοποιούνται από αυτόνομα οχήματα· τονίζει ότι στους καταναλωτές πρέπει να προσφέρεται ένα μέγιστο επίπεδο προστασίας στον κυβερνοχώρο·

18.  τονίζει την αναμενόμενη μαζική αύξηση των δεδομένων που παράγονται, συλλέγονται και διαβιβάζονται από αυτόνομα οχήματα, και υπογραμμίζει την ανάγκη χρήσης αυτών των δεδομένων, ιδίως των μη προσωπικών και ανωνυμοποιημένων δεδομένων, για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης αυτόνομων οχημάτων και την περαιτέρω ανάπτυξη καινοτομιών στο πλαίσιο νέων λύσεων κινητικότητας· επισημαίνει ότι η προστασία της ιδιωτικότητας και των ευαίσθητων δεδομένων που παράγονται από αυτόνομα οχήματα πρέπει να αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα·

19.  υπογραμμίζει ότι τα επόμενα έτη θα διατεθούν στο εμπόριο πλήρως αυτόνομα ή άκρως αυτοματοποιημένα οχήματα, και ότι θα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή το συντομότερο δυνατόν κατάλληλα ρυθμιστικά πλαίσια που θα διασφαλίζουν την ασφαλή λειτουργία τους και θα προβλέπουν ένα σαφές καθεστώς περί ευθύνης, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επακόλουθες αλλαγές, συμπεριλαμβανομένης της αλληλεπίδρασης μεταξύ αυτόνομων οχημάτων και υποδομών και άλλων χρηστών·

20.  σημειώνει ότι οι υφιστάμενοι κανόνες περί ευθύνης, όπως η οδηγία 85/374/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 25ης Ιουλίου 1985, για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σε θέματα ευθύνης λόγω ελαττωματικών προϊόντων(7) (η οδηγία σχετικά με την ευθύνη για τα προϊόντα) και η οδηγία 2009/103/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Σεπτεμβρίου 2009, σχετικά με την ασφάλιση της αστικής ευθύνης που προκύπτει από την κυκλοφορία αυτοκινήτων οχημάτων και την επιβολή της υποχρεωτικής ασφάλισης της ευθύνης αυτής(8) (οδηγία περί ασφάλισης αυτοκινήτων), δεν είχαν θεσπιστεί για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που θέτει η χρήση των αυτόνομων οχημάτων, και τονίζει ότι υπάρχουν όλο και περισσότερα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο, ιδίως όσον αφορά την ευθύνη, την ασφάλιση, την καταχώριση και την προστασία των προσωπικών δεδομένων, δεν θα είναι πλέον επαρκές ή κατάλληλο σε ό,τι αφορά τους νέους κινδύνους που προκύπτουν από την αύξηση της αυτοματοποίησης, της συνδεσιμότητας και της πολυπλοκότητας των οχημάτων·

21.  εκφράζει την άποψη ότι, λαμβανομένων υπόψη των δυναμικών τεχνολογικών εξελίξεων στον κλάδο αυτό, είναι αναγκαίο να διευκρινιστεί ποιος θα πρέπει να φέρει την ευθύνη για τις ζημίες σε περίπτωση ατυχημάτων που προκαλούνται από πλήρως αυτόνομα οχήματα, ενώ όταν το επίπεδο αυτονομίας είναι τέτοιο ώστε το όχημα να μπορεί να λειτουργεί είτε πλήρως αυτόνομα, είτε να οδηγείται από έναν οδηγό, θα πρέπει να διαπιστώνεται πέρα από κάθε αμφιβολία ποιο είναι το μέρος που φέρει την ευθύνη για κάθε συγκεκριμένο περιστατικό· τονίζει εν προκειμένω, ότι πρέπει ιδίως να εξετασθεί κατά πόσον η άποψη ότι μέχρι στιγμής πολύ μικρός αριθμός ατυχημάτων οφείλεται σε τεχνικά αίτια, θα μπορούσε να δικαιολογήσει μετακύλιση της ευθύνης στον κατασκευαστή, ο οποίος, ως παράγοντας κινδύνου ανεξάρτητος από την έννοια της αμέλειας, μπορεί να συνδεθεί απλώς με τον κίνδυνο που προέρχεται από τη διάθεση ενός αυτόνομου οχήματος στην αγορά· τονίζει επίσης ότι πρέπει να εξετασθεί περαιτέρω εάν συγκεκριμένες υποχρεώσεις του κατόχου του οχήματος που άπτονται της οδικής ασφάλειας, καθώς και οι υποχρεώσεις παροχής οδηγιών στους εκάστοτε οδηγούς μπορούν να αντισταθμίσουν καταλλήλως αυτή τη μετακύλιση της ευθύνης· καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή να διενεργήσει μια διεξοδική αξιολόγηση, να προσαρμόσει το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο της ΕΕ και, εάν χρειαστεί, να θεσπίσει νέους κανόνες βάσει των οποίων θα κατανέμονται η ευθύνη και η υποχρέωση αποζημίωσης· καλεί επίσης την Επιτροπή να αξιολογήσει και να παρακολουθήσει τη δυνατότητα εισαγωγής πρόσθετων μέσων της ΕΕ σύμφωνα με τις εξελίξεις στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης·

22.  υποστηρίζει ότι οι τεχνολογίες που βασίζονται στο παγκόσμιο δορυφορικό σύστημα πλοήγησης (GNSS) και το πρόγραμμα Galileo διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της αλληλεπίδρασης και της διαλειτουργικότητας μεταξύ των επί του οχήματος ψηφιακών συστημάτων και των δικτυακών ψηφιακών συστημάτων· ζητεί να ολοκληρωθούν και να εκτοξευθούν όσο το δυνατόν συντομότερα οι υπόλοιποι δορυφόροι, ούτως ώστε το ευρωπαϊκό σύστημα εντοπισμού θέσης Galileo να μπορεί να χρησιμοποιείται ως το εξ ορισμού σύστημα εντοπισμού θέσης σε αυτοματοποιημένα οχήματα·

23.  επισημαίνει ότι η καθολική πρόσβαση σε τεχνολογίες αυτοματοποιημένης κινητικότητας δεν θα είναι δυνατή χωρίς την πρόσβαση σε διαδικτυακή σύνδεση υψηλής ταχύτητας και δίκτυα 5G· εκφράζει την αποδοκιμασία του για το γεγονός ότι υπάρχουν περιφέρειες στις οποίες η ανάπτυξη της σημερινής γενιάς δικτύων 4G εξακολουθεί να υστερεί έναντι των προσδοκιών, ιδίως σε αγροτικές περιοχές·

Οδικές μεταφορές

24.  υπενθυμίζει τους νέους κανόνες ασφάλειας που περιλαμβάνονται στις κατευθυντήριες αρχές για τη διεπαφή ανθρώπου–μηχανής που προτείνονται στην τελική έκθεση GEAR 2030·

25.  υπογραμμίζει την ανάγκη θέσπισης νομοθεσίας για την οδική ασφάλεια στην Οικονομική Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (ΟΕΕ/ΗΕ), στην ΕΕ, και σε εθνικό επίπεδο, για την υποστήριξη των τεχνολογικών καινοτομιών και της αυτόνομης οδήγησης το συντομότερο δυνατόν, έτσι ώστε να μειωθούν τα ανθρώπινα σφάλματα, τα τροχαία ατυχήματα και οι θάνατοι από τροχαία·

26.  υπογραμμίζει τη σημασία της έγκρισης ενός νέου φιλόδοξου κανονισμού για τη γενική ασφάλεια των μηχανοκίνητων οχημάτων, δεδομένου ότι η υποχρεωτική εγκατάσταση νέων τεχνολογιών ασφάλειας των οχημάτων μπορεί βραχυπρόθεσμα να οδηγήσει στη διάσωση ζωών, ενώ στο μέλλον θα χρησιμοποιηθεί, επίσης, για την ανάπτυξη των συνδεδεμένων και αυτοματοποιημένων οχημάτων (ΣΑΟ)·

27.  υπενθυμίζει ότι η ανάπτυξη των ΣΑΟ οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην τεχνολογική ώθηση· τονίζει την ανάγκη να μελετηθούν και να αναγνωριστούν οι ανθρώπινες και κοινωνιακές πτυχές της ανάπτυξης των ΣΑΟ και να διασφαλιστεί ότι η ανάπτυξή τους σέβεται πλήρως τις κοινωνιακές, ανθρώπινες και περιβαλλοντικές αξίες και στόχους·

28.  παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία της κινητικότητας στην ΕΕ, να καταλήξουν σε μια κοινή θέση και να συνεργαστούν, ώστε η ΕΕ να αναλάβει και να διατηρήσει έναν ηγετικό ρόλο στη διεθνή τεχνική εναρμόνιση των αυτοματοποιημένων οχημάτων στο πλαίσιο της ΟΕΕ/ΗΕ και της σύμβασης της Βιέννης, ιδίως σε όλες τις συζητήσεις που διεξάγονται στο Παγκόσμιο Φόρουμ της ΟΕΕ/ΗΕ για την εναρμόνιση των κανονισμών σχετικά με τα οχήματα (ομάδα εργασίας 29) και στην ομάδα εργασίας για τα αυτοματοποιημένα/αυτόνομα και συνδεδεμένα οχήματα (GRVA)·

29.  υπογραμμίζει ότι οι διαδικασίες εποπτείας της αγοράς που σχετίζονται με τα αυτοματοποιημένα οχήματα καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο τυποποιημένες, διαφανείς και επαληθεύσιμες, συμπεριλαμβανομένων των διασυνοριακών δοκιμών που διενεργούνται σε ανοιχτούς δρόμους και σε πραγματικές συνθήκες οδήγησης καθώς και σε περιοδικούς τεχνικούς ελέγχους·

30.  υπογραμμίζει την ανάγκη για σαφή νομοθεσία, η οποία επανεξετάζεται τακτικά, επικαιροποιείται όποτε κρίνεται απαραίτητο και εναρμονίζεται, και η οποία θα καθιστά υποχρεωτική την εγκατάσταση καταγραφέων δεδομένων συμβάντων, σύμφωνα με τον αναθεωρημένο κανονισμό γενικής ασφάλειας, προκειμένου να βελτιωθεί η διερεύνηση ατυχημάτων και να αποσαφηνιστεί και να διασφαλιστεί η αντιμετώπιση, το συντομότερο δυνατόν, των ζητημάτων περί ευθύνης· σημειώνει ότι οι εν λόγω καταγραφείς δεδομένων συμβάντων είναι απαραίτητοι για τον προσδιορισμό των ευθυνών των διαφόρων παραγόντων που εμπλέκονται σε περίπτωση ατυχήματος·

31.  επισημαίνει την ανάγκη ενσωμάτωσης συστημάτων διασφάλισης, ήδη από τη μεταβατική φάση, κατά την οποία αυτοματοποιημένα οχήματα θα συνυπάρχουν με οχήματα μηδενικής συνδεσιμότητας και μηδενικής αυτοματοποίησης· τονίζει τη σημασία των συστημάτων υποβοήθησης της οδήγησης ως ένα βήμα προς την πλήρως αυτοματοποιημένη οδήγηση, προκειμένου ακόμη και τώρα να προλαμβάνονται οδικά ατυχήματα μέσω ενεργών συστημάτων ασφάλειας ή να μετριάζεται η σοβαρότητα των ατυχημάτων μέσω συστημάτων παθητικής ασφάλειας·

32.  καλεί τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν για ασφαλείς οδικές υποδομές υψηλής ποιότητας που θα διευκολύνουν τη χρήση αυτοματοποιημένων και αυτόνομων οχημάτων·

33.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι όλα τα συστήματα που περιλαμβάνουν ψηφιακή ενημέρωση για πληροφορίες οδικής κυκλοφορίας είναι διαλειτουργικά·

34.  υπογραμμίζει τις διαφαινόμενες ανησυχίες σχετικά με τον εφησυχασμό του χρήστη στα οχήματα που χρειάζονται έναν βαθμό παρέμβασης από τον οδηγό· ζητεί να διευκρινιστεί καλύτερα ο ορισμός και η διαφοροποίηση των απαιτήσεων των «οχημάτων με προηγμένα συστήματα υποβοήθησης οδηγού» (επίπεδα SAE 1 έως 3) σε σύγκριση με τα «αυτοματοποιημένα οχήματα» (επίπεδα SAE 4 έως 5) στην νομοθεσία για την οδική ασφάλεια, και ζητεί τη διεξαγωγή περαιτέρω μελετών σχετικά με τη σκοπιμότητα και την ασφάλεια των αυτοματοποιημένων οχημάτων επιπέδου 3, ιδίως όσον αφορά το ζήτημα της ειδοποίησης του οδηγού σχετικά με την ανάγκη παρέμβασης, και τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από τυχόν καθυστερήσεις στην παρέμβαση·

35.  καλεί την Επιτροπή να ορίσει σαφείς κατευθυντήριες γραμμές δεοντολογίας για την τεχνητή νοημοσύνη·

36.  καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει κριτήρια ευθύνης και συστήματα διασφάλισης για την προστασία των πολιτών, προκειμένου να υπάρξει μια συνεκτική προσέγγιση των δεοντολογικών ζητημάτων που σχετίζονται με τα αυτόνομα συστήματα για τα αυτοματοποιημένα οχήματα·

37.  τονίζει ότι οι δεοντολογικές πτυχές των αυτόνομων οχημάτων πρέπει να αντιμετωπιστούν και να επιλυθούν από τον νομοθέτη, πριν καταστεί δυνατή η πλήρης αποδοχή και διάθεση των οχημάτων αυτών σε καταστάσεις κυκλοφορίας· τονίζει, συνεπώς, ότι τα αυτοματοποιημένα οχήματα πρέπει να υποβάλλονται σε προηγούμενη αξιολόγηση για την αντιμετώπιση αυτών των δεοντολογικών πτυχών·

38.  υπογραμμίζει τις προκλήσεις που αναμένεται να αντιμετωπίσει η αστική κινητικότητα όσον αφορά την κυκλοφοριακή συμφόρηση, από την ευρεία αποδοχή των αυτόνομων οχημάτων· θεωρεί ότι τα αυτόνομα οχήματα και λύσεις όπως η κοινοχρησία των αυτοκινήτων και ο συνεπιβατισμός θα πρέπει να συμβάλουν στην αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων· καλεί τις αρχές να αναπτύξουν πολιτικές που θα διασφαλίζουν ότι τα αυτόνομα οχήματα θα βελτιώσουν τις επιλογές μετακίνησης, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων μεταφορών και άλλων λύσεων, για όλους τους πολίτες·

39.  τονίζει ότι η ομαδοποίηση ροής οχημάτων (platooning) έχει ελπιδοφόρο μέλλον, καθώς εξοικονομεί καύσιμα και ενέργεια και βελτιώνει την οδική ασφάλεια, και κατά συνέπεια καλεί τα κράτη μέλη, την Επιτροπή και τη βιομηχανία να εφαρμόσουν τα μέτρα που ορίζονται στη Δήλωση του Άμστερνταμ· καλεί την Επιτροπή να προτείνει ένα ρυθμιστικό πλαίσιο για την προώθηση της συνδεσιμότητας προς πάσα κατεύθυνση (V2X vehicle-to-everything) για τα άκρως και τα πλήρως αυτοματοποιημένα οχήματα (π.χ. ομαδοποίηση ροής), ιδίως στις οδικές μεταφορές μεγάλων αποστάσεων·

40.  υποστηρίζει ότι τα χαρακτηριστικά που αφορούν τόσο την παθητική όσο και την ενεργητική ασφάλεια στα αυτόνομα οχήματα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη μείωση του αριθμού των συγκρούσεων, των τραυματισμών και των θανάτων που οφείλονται σε συγκρούσεις, δεδομένου ότι ενδέχεται να εξακολουθούν να σημειώνονται συγκρούσεις, ιδίως κατά το ενδιάμεσο στάδιο της μικτής κυκλοφορίας· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενισχύσουν την οδική ασφάλεια·

41.  υπογραμμίζει τους κινδύνους που σχετίζονται με την αυξανόμενη τάση που χαρακτηρίζεται από μικτή κυκλοφορία παραδοσιακών και αυτόνομων οχημάτων και, επομένως, ζητεί περισσότερους επιτόπιους ελέγχους για τη στήριξη μιας αξιόπιστης σε βάθος χρόνου έρευνας και ανάπτυξης για τις δημόσιες και ιδιωτικές εταιρείες και τους οργανισμούς, αλλά και για την παροχή συγκεκριμένων στοιχείων που θα συμβάλουν στη δέουσα προσαρμογή των κανόνων περί αστικής ευθύνης·

42.  υπογραμμίζει ότι μια πιθανή λύση για την αντιμετώπιση των υφιστάμενων κενών και αδυναμιών θα μπορούσε να είναι η δημιουργία ενός πλαισίου ασφάλισης αντικειμενικής ευθύνης για τις ζημίες που προκαλούνται από αυτόνομα οχήματα·

43.  επισημαίνει ότι, σύμφωνα με το ψήφισμά του της 16ης Φεβρουαρίου 2017 σχετικά με αστικού δικαίου ρυθμίσεις στον τομέα της ρομποτικής(9), δεν θα πρέπει να υφίσταται περιορισμός της ευθύνης όσον αφορά το είδος και την έκταση της προς αποκατάσταση ζημίας, ούτως ώστε να εξασφαλισθεί η δέουσα προστασία των θυμάτων·

Αεροπορικές μεταφορές

44.  υπογραμμίζει τον προσφάτως εγκριθέντα κανονισμό για την ίδρυση Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Αεροπορική Ασφάλεια (EASA)(10), όσον αφορά τους επικαιροποιημένους κανόνες ασφάλειας της αεροπορίας που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, διατάξεις που προσφέρουν μια στέρεη νομική βάση για την πρώτη στα χρονικά δέσμη ολοκληρωμένου συστήματος κανόνων της ΕΕ για όλα τα είδη μη στρατιωτικών δρόνων· υπενθυμίζει πόσο αναγκαία ήταν η έγκριση του κανονισμού EASA, δεδομένου ότι νέες τεχνολογίες, όπως τα μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (UAV), κάνουν την εμφάνισή τους στον ευρωπαϊκό ουρανό, με αποτέλεσμα να απαιτείται προσαρμογή του ισχύοντος ρυθμιστικού πλαισίου της ΕΕ και των αποκλινουσών εθνικών ρυθμίσεων·

45.  παροτρύνει επίσης την Επιτροπή να υποβάλει, χωρίς καθυστέρηση, λεπτομερείς κανόνες για τα αυτοματοποιημένα αεροσκάφη, τα οποία απαιτούν εξειδικευμένες και κατάλληλα προσαρμοσμένες προδιαγραφές, δεδομένου ότι μια ενιαία επιχειρησιακή προσέγγιση και για μη επανδρωμένα αεροσκάφη δεν είναι κατάλληλη για να εγγυηθεί την ασφαλή ενσωμάτωση των αυτοματοποιημένων αεροσκαφών στον εναέριο χώρο, τον οποίον μοιράζονται με επανδρωμένα αεροσκάφη· υπενθυμίζει ότι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη θα χρειαστούν ασφαλή και, κατά περίπτωση, πιστοποιημένα συστήματα πληροφοριών, καθώς και ένα ειδικό περιβάλλον διαχείρισης του εναέριου χώρου· τονίζει ότι οι εν λόγω κανόνες που εφαρμόζονται στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη θα πρέπει επίσης να λαμβάνουν υπόψη τη φύση και τον κίνδυνο της λειτουργίας ή της δραστηριότητας, τα χαρακτηριστικά λειτουργίας των μη επανδρωμένων αεροσκαφών και τα χαρακτηριστικά του επιχειρησιακού τομέα, όπως η πυκνότητα πληθυσμού, τα χαρακτηριστικά του εδάφους, και η ύπαρξη κτιρίων και άλλων υποδομών ευαίσθητου χαρακτήρα·

46.  επισημαίνει τη σημασία της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα όταν χρησιμοποιηθούν αυτοματοποιημένα αεροσκάφη στον τομέα των αερομεταφορών·

47.  υπενθυμίζει τη διακήρυξη της Βαρσοβίας του 2016 για τους δρόνους ως μοχλό για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και νέων επιχειρηματικών ευκαιριών· επαναλαμβάνει τη σημασία των προγραμματισμένων δράσεων για την ανάπτυξη ενός ενωσιακού οικοσυστήματος δρόνων, οι οποίες αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή έως το 2019, στη βάση των κατευθυντήριων αρχών της διακήρυξης της Ρίγας·

48.  επισημαίνει τη σημασία της συντονισμένης ανάπτυξης τεχνολογιών και λειτουργικών εννοιών που θα επιτρέπουν την ασφαλή ενσωμάτωση των αεροσκαφών για τους σκοπούς των υπηρεσιών διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας σύμφωνα με τους στόχους του U-Space, ενός προγράμματος υπό τη διαχείριση της κοινής επιχείρησης SESAR (ΚΕ SESAR)· αναγνωρίζει τις δραστηριότητες που ασκούνται έως και σήμερα από την ΚΕ SESAR, οι οποίες θα πρέπει να εξακολουθήσουν να υποστηρίζονται·

49.  υπενθυμίζει ότι η χρηματοδότηση για τρέχοντα προγράμματα έρευνας και πειραματισμού που αφορούν μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα, όπως το U-Space, θα πρέπει να αυξηθεί στις μελλοντικές περιόδους προϋπολογισμού· σημειώνει ότι τα εν λόγω πειράματα, τα οποία επέτρεψαν τη δοκιμή της εγκατάστασης μεγάλου στόλου μη επανδρωμένων αεροσκαφών υπό πραγματικές συνθήκες, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια στη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας και τους συναφείς όρους ασφαλείας, μπορούν να αποτελέσουν υπόδειγμα για πειράματα με αυτόνομα οχήματα επιφανείας·

50.  επισημαίνει ότι είναι απαραίτητο να δημιουργηθούν κατάλληλα πεδία δοκιμών για τις ανάγκες της τεχνολογίας αυτόνομων αεροσκαφών, συμπεριλαμβανομένων των δρόνων, τα οποία θα παρέχουν ασφαλείς συνθήκες προσομοίωσης των νέων τεχνολογικών λύσεων πριν από την τελική τους εφαρμογή·

Θαλάσσια και εσωτερική πλωτή μεταφορά

51.  υπογραμμίζει τη δυνητική και προστιθέμενη αξία των αυτόνομων πλοίων, ειδικά για τις εσωτερικές πλωτές οδούς και τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων, που μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του αριθμού των θαλάσσιων ατυχημάτων και των ατυχημάτων σε πλωτές οδούς, τα περισσότερα εκ των οποίων προκύπτουν από ανθρώπινο λάθος·

52.  υπογραμμίζει το δυναμικό της αυτοματοποίησης για την εξάλειψη ενός ποσοστού ανθρώπινου σφάλματος και για να δοθεί περισσότερος χρόνος στο προσωπικό στη γέφυρα για οπτική παρατήρηση, ιδίως σε στενές θαλάσσιες λωρίδες και λιμενικές περιοχές· τονίζει, ωστόσο, ότι η ανταλλαγή πληροφοριών και η επικοινωνία αποτελούν επιτακτική ανάγκη για την ασφάλεια, ιδίως σε μικρές αποστάσεις από άλλα πλοία, και ότι, ως εκ τούτου, οι γέφυρες πρέπει παραμείνουν στελεχωμένες·

53.  επικροτεί το έργο που επιτελούν η ομάδα εργασίας PIANC για την ευφυή ναυτιλία και το διεθνές δίκτυο για τα αυτόνομα πλοία·

54.  ζητεί από την Επιτροπή να περιγράψει και να καθορίσει τα επίπεδα αυτοματοποίησης, τόσο για την εσωτερική όσο και για τη θαλάσσια ναυσιπλοΐα, και κοινά πρότυπα, μεταξύ άλλων για τους λιμένες, προκειμένου να εναρμονιστεί και να τονωθεί η αξιοποίηση των αυτόνομων πλοίων σε αλληλεπίδραση με χρήστες και υποδομές αυτοματοποιημένων και μη αυτοματοποιημένων συστημάτων·

55.  τονίζει ότι είναι σημαντικό να αναπτυχθούν και να επεκταθούν οι ψηφιακοί κόμβοι και οι διασυνδεδεμένοι διάδρομοι του ΔΕΔ-Μ, μέσω επικαιροποιημένων τερματικών σταθμών και αποτελεσματικών συστημάτων ηλεκτρονικής διαχείρισης της κυκλοφορίας, όπως οι Υπηρεσίες πληροφοριών εσωτερικής ναυσιπλοΐας και το σύστημα πληροφοριών λιμένων του Ρήνου (RPIS), προκειμένου να επιτευχθεί ένα πλήρως πολυτροπικό αυτόνομο σύστημα μεταφορών·

56.  καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει μια ολοκληρωμένη στρατηγική με στόχο την τόνωση της αυτοματοποίησης της εσωτερικής ναυσιπλοΐας, των υποδομών της, των διαύλων ναυσιπλοΐας και της διαχείρισης της κυκλοφορίας, καθώς και την ανάπτυξη αυτοματοποιημένων λιμένων, λαμβάνοντας υπόψη τη θέση των λιμένων εσωτερικής ναυσιπλοΐας ως πολυτροπικών κόμβων κατά την προετοιμασία του Ψηφιακού Χώρου Εσωτερικής Ναυσιπλοΐας (DINA)·

57.  ζητεί περισσότερη υποστήριξη και προώθηση των διασυνοριακών περιοχών πραγματοποίησης δοκιμών, καθώς και περισσότερα έργα όπως το NOVIMAR και το Maritime Unmanned Navigation through Intelligence in Networks (MUNIN) (Μη επανδρωμένη ναυσιπλοΐα μέσω νοημοσύνης στα δίκτυα), που συγχρηματοδοτείται από την ΕΕ υπό το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο και το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» με στόχο την περαιτέρω ανάπτυξη της τεχνολογίας αυτόνομης ναυσιπλοΐας και αυτοματοποιημένης υποδομής στην ΕΕ·

58.  υπογραμμίζει ότι οι εφαρμοστέοι κανόνες για σκάφη πρέπει να αναπτύσσονται σε συνεργασία με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό και να συγκλίνουν με τους κανόνες του, με σκοπό τη θέσπιση διεθνούς νομικού πλαισίου για την ασφαλή λειτουργία των πλοίων·

Σιδηροδρομικές μεταφορές

59.  καλεί την Επιτροπή, σε διαβούλευση και συντονισμό με τη βιομηχανία και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς, να δημιουργήσει κοινά πρωτόκολλα και πρότυπα που θα καθιστούν δυνατή την ανάπτυξη αυτόνομων αμαξοστοιχιών και ελαφρών σιδηροδρομικών συστημάτων·

60.  ζητεί να βελτιωθεί το πλαίσιο των προϋποθέσεων για τα αυτόνομα οχήματα στις σιδηροδρομικές μεταφορές και να επιταχυνθεί η μετάβαση σε έναν ψηφιακό σιδηροδρομικό τομέα· σημειώνει ότι το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ελέγχου Αμαξοστοιχιών (ETCS) λειτουργεί ως βάση για την αυτοματοποίηση στον σιδηροδρομικό τομέα, η οποία επιτυγχάνεται μέσω της σύνδεσης του ETCS με την αυτόματη λειτουργία των αμαξοστοιχιών (ATO)· παροτρύνει την Επιτροπή να επιταχύνει και να θέσει ως προτεραιότητα την ανάπτυξη του ETCS στα υφιστάμενα και μελλοντικά χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ·

61.  τονίζει τη σημασία των ψηφιακών αλληλεξαρτήσεων (interlockings) ως ενός σημαντικού νέου ορόσημου για την προώθηση της ψηφιοποίησης των σιδηροδρομικών υποδομών, και καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν αυτή την ανάπτυξη·

62.  καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει το πρόγραμμα Shift2Rail με σκοπό την περαιτέρω ανάπτυξη ενός ψηφιακού σιδηροδρομικού δικτύου και πλήρως αυτοματοποιημένης λειτουργίας αμαξοστοιχιών, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης προτύπου ATO σε σχέση με το ETCS και την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο·

63.  υπογραμμίζει τις αυξανόμενες προκλήσεις στην αστική κινητικότητα οι οποίες σχετίζονται με την κυκλοφοριακή συμφόρηση, καθώς και τις ευκαιρίες που προσφέρουν τα συστήματα αυτοματοποιημένων δημόσιων μεταφορών, με βάση το σιδηροδρομικό δίκτυο, για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν και να υποστηρίξουν τα έργα τα οποία αντιμετωπίζουν αυτές τις προκλήσεις μέσα από καινοτομίες στις αυτοματοποιημένες δημόσιες συγκοινωνίες με βάση το σιδηροδρομικό δίκτυο·

Δικαιώματα των καταναλωτών και συνθήκες ανταγωνισμού

64.  καλεί την Επιτροπή να δημιουργήσει ολοκληρωμένους κανόνες που καθορίζουν τις ευθύνες και τα δικαιώματα των κατασκευαστών, των οδηγών και των χρηστών σε κάθε επίπεδο αυτοματισμού για όλους τους τρόπους μεταφορών· υπογραμμίζει ότι οι ευθύνες αυτές πρέπει να γνωστοποιούνται στους οδηγούς ή τους χρήστες με σαφή και εύληπτο τρόπο, μέσω εμπορικής επισήμανσης ή άλλων μορφών κοινοποίησης· θεωρεί ότι είναι απαραίτητο να εξασφαλιστεί η ασφάλεια των οχημάτων και η τακτική συντήρησή τους καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους, και επισημαίνει τον καταλυτικό ρόλο της δίκαιης πρόσβασης στην αγορά σε επί του οχήματος δεδομένα και πόρους για τους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς στο πλαίσιο αυτό·

65.  καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι όλα τα συστήματα στα αυτόνομα οχήματα θα σχεδιάζονται κατά τρόπο που να επιτρέπει στους ιδιοκτήτες οχημάτων ή τους χρήστες τους να επιλέγουν ελεύθερα μεταξύ ανταγωνιζόμενων παρόχων, χωρίς να χρειάζεται να βασίζονται αποκλειστικά στις υπηρεσίες που προσφέρονται από τον κατασκευαστή του οχήματος·

66.  τονίζει την ανάγκη διασφάλισης δίκαιης πρόσβασης στην αγορά για τους ανεξάρτητους παρόχους υπηρεσιών στον τομέα της εξυπηρέτησης και της επισκευής αυτόνομων οχημάτων· υπενθυμίζει ότι οι οντότητες αυτού του είδους, ιδίως οι κατασκευαστές ανταλλακτικών, καθώς και τα μικρά συνεργεία και τα κέντρα τεχνικής υποστήριξης, αποτελούν σημαντικό στοιχείο του ανταγωνισμού στην αγορά αυτοκινήτων και έχουν θετικό αντίκτυπο στη διαθεσιμότητα και τις τιμές των υπηρεσιών αυτού του είδους·

67.  σημειώνει ότι σε μια ψηφιοποιημένη αγορά υπηρεσιών της αυτοκινητοβιομηχανίας, η άμεση και έγκαιρη πρόσβαση σε δεδομένα και λειτουργίες του οχήματος θα καθορίσει εάν η αγορά για αυτοματοποιημένες και συνδυασμένες υπηρεσίες κινητικότητας θα υπόκειται σε θεμιτό ανταγωνισμό· υπενθυμίζει ότι οι ανεξάρτητοι πάροχοι διαδραματίζουν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού της αυτοκινητοβιομηχανίας·

68.  προβλέπει ότι ο ανταγωνισμός στην ενιαία αγορά στον κλάδο της συντήρησης αυτόνομων οχημάτων θα μπορούσε να τεθεί σε κίνδυνο εάν οι κατασκευαστές δυσχεράνουν την πρόσβαση των ανεξάρτητων επισκευαστών στα συστήματα που είναι εγκατεστημένα στα εν λόγω οχήματα· τονίζει ότι αυτό το τμήμα της αγοράς πρέπει να καλύπτεται από τις διατάξεις του κανονισμού της Επιτροπής αριθ. 461/2010(11)·

69.  τονίζει ότι οι καταναλωτές πρέπει να ενημερώνονται εκ των προτέρων για τα οχήματα που αγοράζουν και για τις υπηρεσίες επισκευής στις οποίες διαθέτουν πρόσβαση·

70.  είναι της άποψης ότι η μετάβαση στον τομέα των αυτοματοποιημένων οχημάτων, πέραν της θετικής επίδρασης που θα έχει στην οδική ασφάλεια, στην κατανάλωση καυσίμου, στο περιβάλλον και στη δημιουργία νέων ευκαιριών απασχόλησης στους τομείς των τηλεπικοινωνιών και της αυτοκινητοβιομηχανίας, θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει και σε απώλειες θέσεων εργασίας στον τομέα των μεταφορών καθώς και να έχει επιπτώσεις στον τομέα των ασφαλίσεων, που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν το συντομότερο δυνατόν προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση·

Ανάγκες έρευνας και εκπαίδευσης

71.  τονίζει ότι χρειάζεται να αναπτυχθούν βασικές αυτόνομες τεχνολογίες (λ.χ. τυποποίηση και προσομοιώσεις του ανθρώπινου εγκεφάλου και της γνωσιακής ικανότητας κατά την οδήγηση, συστήματα πρόσληψης του περιβάλλοντος χώρου και τεχνητή νοημοσύνη) στην ΕΕ ώστε να συμβαδίζει με τον παγκόσμιο ανταγωνισμό και να δημιουργεί νέες θέσεις απασχόλησης·

72.  υπογραμμίζει το γεγονός ότι, άπαξ και διατεθούν στην αγορά, τα αυτοματοποιημένα οχήματα θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη διανομή και κατανάλωση εμπορευμάτων· εκτιμά, ως εκ τούτου, ότι υπάρχει κατεπείγουσα ανάγκη να εκτιμηθεί αυτός ο αντίκτυπος και να προβλεφθούν μέτρα στήριξης των κλάδων και των ανθρώπων που θα επηρεαστούν·

73.  ζητεί να αναληφθούν πρωτοβουλίες για τη χαρτογράφηση και την αντιμετώπιση των ζητημάτων που αφορούν τις αλλαγές στην προσφορά και τη ζήτηση εργασίας, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη για νέες και εξειδικευμένες δεξιότητες, τόσο στην παραγωγή οχημάτων, όσο και στην επαγγελματική χρήση τους, μέσω της επανειδίκευσης (π.χ. μαθήματα και σεμινάρια κατάρτισης), με στόχο τη διευκόλυνση της μετάβασης σε νέες μορφές κινητικότητας·

74.  παροτρύνει την Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, να προτείνουν πρωτοβουλίες που θα προωθούν τις δεξιότητες, την εκπαίδευση και την κατάρτιση που απαιτούνται ώστε να διατηρηθεί η ΕΕ στην πρωτοπορία του τομέα των αυτόνομων μεταφορών· τονίζει ότι είναι σημαντικό τα κράτη μέλη να λάβουν υπόψη τις νέες αυτές τάσεις στα εκπαιδευτικά τους προγράμματα, προκειμένου να ανταποκριθούν στην ανάγκη για ένα εργατικό δυναμικό υψηλών προσόντων και δεξιοτήτων στους διάφορους τομείς των μεταφορών·

75.  υπενθυμίζει το ποσό των 300 000 000 EUR που προορίζονται στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» για προγράμματα έρευνας και καινοτομίας για τα αυτοματοποιημένα οχήματα, από το 2014 έως το 2020, και συνιστά τα προγράμματα αυτά να συνεχιστούν και να επεκταθούν σε όλους τους τρόπους μεταφοράς και κατά την προσεχή πολυετή δημοσιονομική περίοδο 2021-2027 (Ορίζων Ευρώπη)·

76.  τονίζει τον σημαντικό ρόλο της συνεργατικής έρευνας για την εξασφάλιση της ταχείας εξέλιξης της αυτοματοποίησης των μεταφορών, μέσω της συμμετοχής ολόκληρου του οικοσυστήματος της καινοτομίας·

77.  καλεί την Επιτροπή να συστήσει κοινή επιχείρηση σύμφωνα με τις αρχές που διέπουν την ΚΕ Shift2Rail για τις σιδηροδρομικές μεταφορές και την ΚΕ CleanSky για την αεροναυτική βιομηχανία, ώστε να δημιουργηθεί μια στρατηγική πρωτοβουλία με γνώμονα τη βιομηχανία για τις αυτόνομες μεταφορές, η οποία θα είναι πειστική για τους πολίτες της ΕΕ, θα ευσταθεί από εμπορική άποψη, θα μοχλεύει το δυναμικό έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ με βάση την ευρεία συνεργασία του βιομηχανικού, δημόσιου και ακαδημαϊκού τομέα και θα ενθαρρύνει την ανάπτυξη και εγκατάσταση τεχνολογιών με εναρμονισμένο και διαλειτουργικό τρόπο, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα παγκόσμια κλιμακούμενο, πολυτροπικό σύστημα μεταφορών για τις αυτόνομες μεταφορές·

78.  τονίζει την ανάγκη ύπαρξης εγκαταστάσεων δοκιμών σε πραγματικές συνθήκες, σε ολόκληρη την ΕΕ για την εις βάθος δοκιμή και ανάπτυξη νέων τεχνολογιών· παροτρύνει καθένα από τα κράτη μέλη να ορίσουν, έως το 2020, αστικές και περιαστικές περιοχές όπου τα αυτόνομα ερευνητικά οχήματα μπορούν να δοκιμάζονται υπό πραγματικές συνθήκες κυκλοφορίας, διαφυλάσσοντας παράλληλα την οδική ασφάλεια στις περιοχές αυτές, και να διασφαλίσουν ότι θα δημιουργηθούν διασυνοριακά και διαλειτουργικά πλαίσια δοκιμών σε επίπεδο ΕΕ·

79.  επισημαίνει ότι ορισμένοι πολίτες της ΕΕ έχουν εκφράσει δυσπιστία για την αυτοματοποιημένη κινητικότητα· τονίζει, συνεπώς, ότι οι νομοθέτες πρέπει να αντιμετωπίσουν τη δεοντολογική διάσταση για να βελτιωθεί, εν προκειμένω, η αποδοχή από το κοινό· ζητεί να πραγματοποιηθούν επενδύσεις για εκτενή έρευνα σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη και με άλλες διαστάσεις της αυτοματοποιημένης κινητικότητας·

80.  ζητεί εκτεταμένη έρευνα για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις των αυτόνομων μεταφορών σε ζητήματα όπως είναι η προσαρμογή των καταναλωτών, η κοινωνιακή αποδοχή, οι φυσιολογικές αντιδράσεις, οι σωματικές αντιδράσεις και η κοινωνική κινητικότητα, η μείωση των ατυχημάτων και η βελτίωση των μεταφορών, γενικά·

81.  καλεί όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των κατασκευαστών οχημάτων, των προμηθευτών εξαρτημάτων και λογισμικού και των υπηρεσιών σχεδιασμού, καθώς και τα κράτη μέλη και τις αρχές να συνεργαστούν για την προαγωγή της καινοτομίας, την εξασφάλιση επενδύσεων σε υποδομές κατάλληλες για την αυτοματοποιημένη κινητικότητα, τόσο στους αυτοκινητοδρόμους όσο και στους δρόμους των πόλεων, και τη διευκόλυνση των διασυνοριακών δοκιμών· τονίζει την ανάγκη να αυξηθούν οι επενδύσεις για την προσαρμογή των υφιστάμενων υποδομών, για την κατασκευή νέων υποδομών και για τη βελτίωση της σύνδεσης των ευρωπαϊκών οδών· επισημαίνει ότι παρατηρείται μια δυσπιστία των ευρωπαίων πολιτών έναντι της αυτοματοποιημένης οδήγησης, και ότι για τούτο θα πρέπει να διοργανωθούν εκστρατείες προβολής που θα αυξάνουν την εμπιστοσύνη των πολιτών· ζητεί να πραγματοποιηθούν επενδύσεις για εκτενή έρευνα σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη και τη δεοντολογική διάσταση των αυτόνομων και συνδεδεμένων μεταφορών·

°

°  °

82.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1)

ΕΕ C 307 της 30.8.2018, σ. 144.

(2)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2018)0063.

(3)

ΕΕ L 207 της 6.8.2010, σ. 1.

(4)

COM(2018)0274.

(5)

COM(2018)0286.

(6)

ΕΕ L 119 της 4.5.2016, σ. 1.

(7)

ΕΕ L 210 της 7.8.1985, σ. 29.

(8)

ΕΕ L 263 της 7.10.2009, σ. 11.

(9)

ΕΕ C 252 της 18.7.2018, σ. 239.

(10)

ΕΕ L 212 της 22.8.2018, σ. 1.

(11)

ΕΕ L 129 της 28.5.2010, σ. 52.


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ιστορικό

Το σύστημα κινητικότητας που διαθέτουμε υφίσταται βαθιές αλλαγές για να γίνει πιο ψηφιακό, πιο ασφαλές και πιο καθαρό. Η περαιτέρω αυτοματοποίηση των οχημάτων σε όλους τους τρόπους μεταφορών, ιδίως σε σχέση με τα συνδεδεμένα και αυτοματοποιημένα οδικά οχήματα, σε συνδυασμό με την εξέλιξη στις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών, παρέχει σημαντικές ευκαιρίες για τη βελτίωση των κυκλοφοριακών ροών, την αύξηση της ασφάλειας για όλους τους χρήστες και τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των μεταφορών. Την ίδια στιγμή, προσφέρει πολλές ευκαιρίες για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στον τομέα των μεταφορών, αλλά και πέραν αυτού. Η αυτοματοποιημένη κινητικότητα, όταν θα γίνει διαθέσιμη σε μεγάλη κλίμακα και σε καθημερινή βάση, αναμένεται να αποφέρει σημαντικά οφέλη στην κοινωνία μας αναφορικά με καινοτόμες υπηρεσίες κινητικότητας σε πόλεις και αγροτικές περιοχές, με περισσότερο ευέλικτες δημόσιες μεταφορές και με καλύτερα προσαρμοσμένες λύσεις για όλους τους πολίτες.

Ενώ η τεχνολογική πρόοδος είναι ταχεία και επιδιώκεται εντατικά διεθνώς, παραμένουν σημαντικά ζητήματα για την ανάπτυξη και την ενσωμάτωση των αυτοματοποιημένων οχημάτων και των σχετικών υπηρεσιών κινητικότητας, όσον αφορά τα τεχνικά πρότυπα οχημάτων και υποδομών, τη χρήση, την ασφάλεια και την ιδιωτικότητα των δεδομένων, τις ευθύνες στη λειτουργία των οχημάτων, ζητήματα αστικής ευθύνης, θέματα δεοντολογίας και κοινωνιακής αποδοχής, καθώς και τη συνύπαρξη των αυτοματοποιημένων οχημάτων με τα ελεγχόμενα από τον άνθρωπο.

Όσον αφορά τις συνδεδεμένες και τις αυτοματοποιημένες οδικές μεταφορές, διάφορες πρωτοβουλίες των κρατών μελών, της βιομηχανίας και της Επιτροπής επεξεργάζονται ήδη σημαντικά στοιχεία μιας ολοκληρωμένης πολιτικής στον τομέα, μεταξύ των οποίων ζητήματα που αφορούν τόσο τα οχήματα (ιδίως στο πλαίσιο της έκθεσης GEAR 2030), όσο και τις υποδομές μεταφορών και επικοινωνιών (ιδίως στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής στρατηγικής για τα συνεργατικά ευφυή συστήματα μεταφορών C-ITS). Μετά τη Δήλωση του Άμστερνταμ, του 2016, σχετικά με τη συνεργασία στον τομέα της συνδεδεμένης και αυτοματοποιημένης οδήγησης, συνεχίζονται οι εργασίες στο πλαίσιο συνεδριάσεων υψηλού επιπέδου του Συμβουλίου για την αυτόνομη οδήγηση. Τον Μάρτιο του 2018, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο ψήφισμά του σχετικά με μια ευρωπαϊκή στρατηγική για τα συνεργατικά ευφυή συστήματα μεταφορών πρότεινε, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση του ενωσιακού νομοθετικού πλαισίου ώστε να επιτευχθεί σε επίπεδο ΕΕ διασυνοριακή διαλειτουργικότητα, και ένα πλαίσιο κανόνων περί ευθύνης στη χρήση των συνδεδεμένων μεταφορών, καθώς και να θεσπιστούν κανόνες όσον αφορά την πρόσβαση στα επί του οχήματος δεδομένα.

Με την ανακοίνωση για τη στρατηγική της ΕΕ για την κινητικότητα στο μέλλον, με την οποία σχετίζεται η παρούσα έκθεση, η Επιτροπή σκιαγραφεί το ευρωπαϊκό θεματολόγιο, συμπεριλαμβανομένου ενός κοινού οράματος για τον καθορισμό των υποστηρικτικών ενεργειών για την ανάπτυξη και εγκατάσταση βασικών τεχνολογιών, υπηρεσιών και υποδομών που σχετίζονται σε σημαντικό βαθμό με την αυτόνομη οδήγηση στο οδικό δίκτυο. Οι προβλεπόμενες βραχυπρόθεσμες πρωτοβουλίες συμπεριλαμβάνουν συνεισφορές της αυτοματοποιημένης κινητικότητας στο σχέδιο για μηδενικές απώλειες από τροχαία (Vision Zero) μέχρι το έτος 2050, την υποστήριξη της ανάπτυξης υποδομών μέσω του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη», δοκιμές 5G και νομοθετικές προτάσεις που αποσκοπούν στην ασφαλή υλοποίηση της αυτοματοποιημένης κινητικότητας. Ειδικότερα, οι προτεινόμενες αναθεωρήσεις της οδηγίας για τη διαχείριση της ασφάλειας των οδικών υποδομών και του κανονισμού ασφάλειας των μηχανοκίνητων οχημάτων έχουν ως στόχο την ενσωμάτωση σημαντικών παραμέτρων ασφάλειας που σχετίζονται με την αυτοματοποιημένη οδήγηση στη νομοθεσία της ΕΕ.

Η γνώμη του εισηγητή

Το συνδεδεμένο και αυτοματοποιημένο όχημα ηγείται των εξελίξεων στην αυτοματοποιημένη κινητικότητα. Τα επιβατικά οχήματα με λειτουργίες αυτοματοποιημένης οδήγησης πέραν του τρέχοντος επιπέδου 3 αναμένεται να εισαχθούν στις ευρωπαϊκές οδικές μεταφορές πολύ σύντομα, από το 2020 και μετά, και οι τεχνολογίες θα εξελιχθούν περαιτέρω και θα επεκταθούν σε όλα τα είδη των οδικών μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των επαγγελματικών οχημάτων και των φορτηγών. Κατά συνέπεια είναι επιτακτική η ανάγκη να συνεχιστούν, αλλά και να ενταθούν όλες οι σχετικές προσπάθειες σε κάθε επίπεδο: ρυθμιστικό πλαίσιο, έρευνα και καινοτομία, δοκιμές σε πραγματικές συνθήκες και ανάπτυξη οχημάτων, και οδικές και επικοινωνιακές υποδομές. Είναι κεντρικής σημασίας για την Ευρώπη να παραμείνει στην πρώτη γραμμή του τομέα αυτού, προκειμένου να δρέψει καρπούς στον τομέα των αυτοματοποιημένων οδικών μεταφορών και να ανταγωνιστεί με επιτυχία τις τεράστιες προσπάθειες που καταβάλλονται εκτός Ευρώπης, στις ΗΠΑ, την Κίνα ή την Ιαπωνία. Ο εισηγητής προτείνει, ειδικότερα, να υπάρξει άμεση ανταπόκριση σε εκκρεμή ζητήματα όσον αφορά την προστασία των δεδομένων, τη χρήση των δεδομένων επί των οχημάτων και των διαδρομών, και την κυβερνοασφάλεια. Επιπλέον, οι προσπάθειες τυποποίησης σε διεθνές επίπεδο, ιδίως στο πλαίσιο της ΟΕΕ/ΗΕ και της σύμβασης της Βιέννης, χρειάζεται να συντονιστούν περαιτέρω και να βοηθήσουν ώστε να επιτευχθεί απρόσκοπτη διαλειτουργικότητα των οχημάτων διασυνοριακά. Με βάση την αυξανόμενη εμπειρία με τα αυτοματοποιημένα οχήματα του επιπέδου 3, οι ερευνητικές προσπάθειες θα πρέπει να αντιμετωπίσουν καινούργια φαινόμενα όπως είναι ο εφησυχασμός του οδηγού. Καθώς τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης διαδραματίζουν διαρκώς αυξανόμενο ρόλο, καθίσταται επείγουσα η διατύπωση κατευθυντήριων γραμμών σε ζητήματα δεοντολογίας για τα ανάλογα συστήματα στα αυτόνομα οχήματα.

Επιπλέον της οδικής μεταφοράς, γίνονται όλο και πιο εμφανείς οι ευκαιρίες που προσφέρουν τα αυτοματοποιημένα οχήματα στον τομέα της εφοδιαστικής, στις δημόσιες μεταφορές και επίσης σε άλλους τρόπους μεταφορών, δηλαδή στα αυτόνομα σκάφη στις εσωτερικές πλωτές μεταφορές και στις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων, στους δρόνους που μεταφέρουν εμπορεύματα (ακόμα και στα εναέρια ταξί), καθώς και στα αυτοματοποιημένα ελαφρά σιδηροδρομικά συστήματα, όπως στις αστικές δημόσιες μεταφορές. Οι τομείς αυτοί, δυστυχώς, δεν περιλαμβάνονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής.

Όσον αφορά τις εναέριες μεταφορές, η άποψη του εισηγητή είναι ότι οι λεπτομερείς κανόνες για αυτοματοποιημένα αεροσκάφη και η ασφαλής ενσωμάτωσή τους στον εναέριο χώρο θα πρέπει να παρουσιαστεί χωρίς καθυστέρηση, έχοντας ως βάση, για παράδειγμα, το σχέδιο στρατηγικής U-Space του Ιουνίου του 2017, και τον νέο κανονισμό EASA.

Όσον αφορά τις πλωτές μεταφορές, όπου τα αυτόνομα πλοία μπορούν να μειώσουν τα ατυχήματα τα οποία οφείλονται στο ανθρώπινο λάθος, η Επιτροπή θα πρέπει να ενεργεί προορατικά ενθαρρύνοντας τη χρήση των αυτόνομων πλοίων και αναπτύσσοντας μια κοινή προσέγγιση για την αυτοματοποίηση της εσωτερικής ναυσιπλοΐας σε συνδυασμό με τα σχετικά τεχνικά πρότυπα.

Όσον αφορά τις σιδηροδρομικές μεταφορές, ο εισηγητής υπογραμμίζει τις ευκαιρίες που παρουσιάζουν τα συστήματα καινοτόμου αυτοματοποιημένης δημόσιας μεταφοράς, για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της αστικής κινητικότητας και της κυκλοφοριακής συμφόρησης, και ζητεί τη λήψη μέτρων για την προώθηση και την υποστήριξη έργων που αντιμετωπίζουν αυτά τα ζητήματα.

Με το μέλλον της κινητικότητας να μετακινείται προς την αυτοματοποίηση, είναι σημαντικό να αναπτύξουμε βασικές αυτόνομες τεχνολογίες και επιστημονική γνώση, μέσα από πρωτοβουλίες που προωθούν την έρευνα, την εκπαίδευση και την κατάρτιση στον τομέα, με την υποστήριξη, για παράδειγμα του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη». Επιπλέον, ο εισηγητής θεωρεί ότι τα εν δυνάμει μακροπρόθεσμα αποτελέσματα των αυτόνομων/χωρίς οδηγό μεταφορών χρήζουν περισσότερων ερευνητικών προσπαθειών, όσον αφορά τις κοινωνιακές επιπτώσεις.

Τέλος, ο εισηγητής είναι πεπεισμένος ότι οποιαδήποτε προσέγγιση πολιτικής της ΕΕ σχετικά με την αυτόνομη κινητικότητα χρειάζεται να περιλαμβάνει πρωτοβουλίες προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ενδεχόμενες αλλαγές στα μοντέλα απασχόλησης και η ζήτηση για νέες δεξιότητες στην κατασκευή και χρήση οχημάτων.


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών (15.10.2018)

προς την Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού

σχετικά με την αυτόνομη οδήγηση στις ευρωπαϊκές μεταφορές

(2018/2089(INI))

Συντάκτης γνωμοδότησης (*): Arndt Kohn

(*)  Διαδικασία συνδεδεμένων επιτροπών – Άρθρο 54 του Κανονισμού

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών καλεί την Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

1.  χαιρετίζει την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 17ης Μαΐου 2018, με τίτλο «Οδεύοντας προς την αυτοματοποιημένη κινητικότητα: Μια στρατηγική της ΕΕ για την κινητικότητα του μέλλοντος.» (COM(2018)0283)· αναγνωρίζει το δυναμικό και τη σημασία της για όλα τα αυτόνομα ιδιωτικά και δημόσια μέσα οδικών, σιδηροδρομικών, πλωτών και εναέριων μεταφορών, και επισημαίνει τις δευτερογενείς επιπτώσεις της συγκεκριμένης πολιτικής σε πολλούς τομείς και στα νέα επιχειρηματικά μοντέλα που καθίστανται δυνατά με την αυτοματοποιημένη κινητικότητα χωρίς οδηγό, που θα αποφέρει οφέλη για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές έτσι ώστε να αναδειχθεί η Ευρώπη πρωτοπόρος στις τεχνολογίες των οχημάτων· εφιστά επίσης την προσοχή στις συνέπειες για τους χρήστες, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με ειδικές ανάγκες ή αναπηρίες και των ατόμων με προβλήματα όρασης·

2.  τονίζει ότι μια κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική και ένα σαφές, απλό και καινοτόμο κανονιστικό πλαίσιο έχουν καθοριστική σημασία προκειμένου να τεθεί η Ευρώπη στην πρώτη γραμμή της αγοράς οχημάτων χωρίς οδηγό, να διατηρηθεί η ανταγωνιστικότητα του ιδιωτικού τομέα και να τονωθούν η δημιουργία θέσεων εργασίας και η καινοτομία· αναγνωρίζει ότι οι τεχνολογίες που είναι σήμερα διαθέσιμες στην αγορά παρουσιάζουν τρωτότητες για τους χρήστες, οι οποίες πρέπει να αντιμετωπιστούν, και καλεί την αυτοκινητοβιομηχανία να αναλάβει την ευθύνη για την ασφάλεια και την προστασία των οδηγών και των επιβατών·

3.  επισημαίνει ότι, ενώ η ανάπτυξη της συνδεδεμένης και αυτοματοποιημένης κινητικότητας μπορεί να συμβάλει στην οδική ασφάλεια, να βοηθήσει στον σταδιακό μηδενισμό των θανάτων από τροχαία ατυχήματα στην Ευρώπη έως το 2050, και να προωθήσει την κοινωνική ένταξη και τη συνολική απόδοση και παραγωγικότητα των μεταφορών, η κοινωνική αποδοχή θα επιτευχθεί μόνο εάν τα αυτόνομα οχήματα μπορούν να προσφέρουν τα ύψιστα πρότυπα ασφάλειας και προστασίας·

4.  τονίζει ότι οι δεοντολογικές πτυχές των αυτόνομων οχημάτων πρέπει να αντιμετωπιστούν και να επιλυθούν από τον νομοθέτη πριν καταστεί δυνατή η πλήρης αποδοχή και διάθεση των οχημάτων αυτών σε καταστάσεις κυκλοφορίας· τονίζει, συνεπώς, ότι τα αυτοματοποιημένα οχήματα πρέπει να υποβάλλονται σε προηγούμενη αξιολόγηση για την αντιμετώπιση αυτών των δεοντολογικών πτυχών·

5.  καλεί την Επιτροπή να εκδώσει μέχρι το τέλος του 2018 νομοθετική πρόταση για την πρόσβαση στα δεδομένα και τους πόρους του οχήματος· τονίζει ότι πρέπει να παρέχονται στους δυνητικούς καταναλωτές σαφείς πληροφορίες σχετικά με τα αυτόματα χαρακτηριστικά ενός οχήματος, πριν από την αγορά του οχήματος, συμπεριλαμβανομένων των αλλαγών στα χαρακτηριστικά αυτά που μπορούν να πραγματοποιηθούν κατά τη διάρκεια ζωής του οχήματος· υπογραμμίζει ότι οι ίσοι όροι ανταγωνισμού και η δίκαιη, αμερόληπτη, άμεση, σε πραγματικό χρόνο και τεχνολογικά ουδέτερη πρόσβαση στα δεδομένα και τους πόρους των οχημάτων για τους διάφορους παράγοντες της αγοράς που προσφέρουν υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης έχουν καθοριστική σημασία για την εξασφάλιση δίκαιου και ανόθευτου ανταγωνισμού, ιδίως για τις ανεξάρτητες ΜΜΕ, ενώ προωθούν την καινοτομία και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων και της ποιότητας των υπηρεσιών για τους καταναλωτές· υπογραμμίζει ότι τόσο οι καταναλωτές όσο και τα τρίτα μέρη χρειάζεται να διαθέτουν κατάλληλους μηχανισμούς δικαιωμάτων και έννομης προστασίας·

6.  αναγνωρίζει ότι οι συσκευές καταγραφής δεδομένων και η πρόσβαση σε αυτές είναι σημαντικό εργαλείο για να διαλευκαίνονται τα πραγματικά αίτια των γεγονότων που οδήγησαν σε ζημίες ή ατυχήματα, και ότι τα αυτόνομα οχήματα είναι περίπλοκα από τεχνολογική άποψη και διαφέρουν σημαντικά από τα τρέχοντα μηχανοκίνητα οχήματα στο οδικό δίκτυο· χαιρετίζει την πρόταση της Επιτροπής, που περιλαμβάνεται στην ανακοίνωσή της της 17ης Μαΐου 2018, να ρυθμιστούν οι συσκευές καταγραφής δεδομένων για αυτοματοποιημένα οχήματα ως μέρος της αναθεώρησης του γενικού κανονισμού ασφάλειας και της οδηγίας για τα οχήματα με κινητήρα, προκειμένου να αντιμετωπιστεί περαιτέρω το ζήτημα της ευθύνης για αυτοματοποιημένα οχήματα σε περίπτωση ατυχήματος· τονίζει ότι η πλήρης και σαφής νομοθεσία που προβλέπει νομικό πλαίσιο για την ευθύνη και την ασφάλιση για αυτόνομη οδήγηση έχει ζωτική σημασία για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των καταναλωτών και την πρόληψη καταστάσεων στις οποίες οι ζημιωθέντες ενδέχεται να εκτεθούν σε κινδύνους που είναι άγνωστοι προς το παρόν·

7.  επισημαίνει ότι είναι σημαντικό να έχουν οι χρήστες τον έλεγχο των δεδομένων τους και την πρόσβαση σε αυτά, όσον αφορά τόσο τα προσωπικά δεδομένα όσο και τα δεδομένα που παράγονται στο όχημα, τα οποία δημιουργούνται και συλλέγονται από τα συνδεδεμένα και αυτοματοποιημένα αυτοκίνητα· επισημαίνει ότι τα μελλοντικά συστήματα επί του οχήματος πρέπει να σχεδιάζονται κατά τρόπο που να διασφαλίζει την ελεύθερη επιλογή του καταναλωτή και να επιτρέπει στους χρήστες να επιλέγουν από ανταγωνιζόμενους παρόχους υπηρεσιών, σε ποιον πάροχο θα επιτρέπεται η άμεση πρόσβαση και χρήση των δεδομένων του οχήματός τους για μια συγκεκριμένη υπηρεσία, με παράλληλο σεβασμό στην προστασία των δεδομένων και τη νομοθεσία για τη διανοητική ιδιοκτησία· τονίζει ότι είναι σημαντικό να προστατεύεται η μεταφορά και αποθήκευση δεδομένων μεταξύ οχημάτων και συνδεδεμένων υποδομών από μια ελάχιστη δέσμη μέτρων ασφαλείας, στα οποία συγκαταλέγονται η κρυπτογράφηση, οι επικαιροποιήσεις λογισμικού και οι ισχυροί μηχανισμοί επαλήθευσης ταυτότητας, με παράλληλο σεβασμό της νομοθεσίας για την προστασία των δεδομένων και της αρχής της ιδιωτικότητας, και παροχή των υψηλότερων επιπέδων ασφάλειας εκ σχεδιασμού και εξ ορισμού· τονίζει ότι πρέπει να προσφέρεται στους καταναλωτές το μέγιστο επίπεδο προστασίας έναντι δικτυοπαραβιάσεων και κυβερνοεπιθέσεων·

8.  δηλώνει ότι τα τεχνικά πρότυπα που υιοθετούν οι διάφορες μάρκες πρέπει να ευθυγραμμίζονται με τις παγκόσμιες κατευθυντήριες γραμμές, να εκπονούνται βάσει μιας τεχνολογικά ουδέτερης προσέγγισης και να εξασφαλίζουν τη διαλειτουργικότητα· τονίζει ότι οι επικείμενοι κανονισμοί της ΟΕΕ/ΗΕ σχετικά με την κυβερνοασφάλεια και την ασύρματη πρόσβαση σε λογισμικό θα αποτελέσουν σημείο αναφοράς για τη μελλοντική ευρωπαϊκή νομοθεσία, και ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να πρωτοστατήσει στην περαιτέρω ανάπτυξη διεθνών προτύπων προκειμένου να διασφαλιστούν οι διατάξεις για την ασφάλεια των δεδομένων, την ιδιωτικότητα και την ευθύνη πριν έρθει η στιγμή όπου τα αυτόνομα οχήματα θα χρησιμοποιούνται παγκοσμίως·

9.  καλεί όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των κατασκευαστών οχημάτων, των προμηθευτών εξαρτημάτων και λογισμικού και των υπηρεσιών σχεδιασμού, καθώς και τα κράτη μέλη και τις αρχές να συνεργαστούν για την προαγωγή της καινοτομίας, την εξασφάλιση επενδύσεων σε υποδομές κατάλληλες για την αυτοματοποιημένη κινητικότητα, τόσο στους αυτοκινητοδρόμους όσο και στους δρόμους των πόλεων, και τη διευκόλυνση των διασυνοριακών δοκιμών· τονίζει την ανάγκη να αυξηθούν οι επενδύσεις για την προσαρμογή των τρεχουσών υποδομών, για την κατασκευή νέων υποδομών και για τη βελτίωση της σύνδεσης των ευρωπαϊκών οδών· επισημαίνει ότι παρατηρείται μια δυσπιστία των ευρωπαίων πολιτών έναντι της αυτοματοποιημένης οδήγησης, και ότι για τούτο θα πρέπει να διοργανωθούν εκστρατείες προβολής που θα αυξάνουν την εμπιστοσύνη των πολιτών· ζητεί να πραγματοποιηθούν επενδύσεις για εκτενή έρευνα σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη και τη δεοντολογική διάσταση των αυτόνομων και συνδεδεμένων μεταφορών.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

11.10.2018

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

33

1

2

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

John Stuart Agnew, Pascal Arimont, Carlos Coelho, Anna Maria Corazza Bildt, Daniel Dalton, Pascal Durand, Evelyne Gebhardt, Maria Grapini, Robert Jarosław Iwaszkiewicz, Liisa Jaakonsaari, Philippe Juvin, Antonio López-Istúriz White, Morten Løkkegaard, Eva Maydell, Marlene Mizzi, Christel Schaldemose, Andreas Schwab, Olga Sehnalová, Jasenko Selimovic, Richard Sulík, Róża Gräfin von Thun und Hohenstein, Mylène Troszczynski, Marco Zullo

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Lucy Anderson, Biljana Borzan, Edward Czesak, Igor Gräzin, Arndt Kohn, Julia Reda, Martin Schirdewan, Lambert van Nistelrooij, Sabine Verheyen

Αναπληρωτές (άρθρο 200, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Ramón Jáuregui Atondo, Stanislav Polčák, Flavio Zanonato, Tomáš Zdechovský

ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

33

+

ALDE

ECR

EFDD

ENF

PPE

 

S&D

 

Verts/ALE

Morten Løkkegaard, Jasenko Selimovic

Edward Czesak, Daniel Dalton, Richard Sulík

Robert Jarosław Iwaszkiewicz, Marco Zullo

Mylène Troszczynski

Pascal Arimont, Carlos Coelho, Anna Maria Corazza Bildt, Philippe Juvin, Antonio López-Istúriz White, Eva Maydell, Stanislav Polčák, Andreas Schwab, Róża Gräfin von Thun und Hohenstein, Sabine Verheyen, Tomáš Zdechovský, Lambert van Nistelrooij

Lucy Anderson, Biljana Borzan, Evelyne Gebhardt, Maria Grapini, Liisa Jaakonsaari, Ramón Jáuregui Atondo, Arndt Kohn, Marlene Mizzi, Christel Schaldemose, Olga Sehnalová, Flavio Zanonato

Pascal Durand, Julia Reda

1

-

EFDD

John Stuart Agnew

2

0

ALDE

GUE/NGL

Igor Gräzin

Martin Schirdewan

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων (16.10.2018)

προς την Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού

σχετικά με την αυτόνομη οδήγηση στις ευρωπαϊκές μεταφορές

(2018/2089(INI))

Συντάκτης γνωμοδότησης(*): Emil Radev

(*) Διαδικασία συνδεδεμένων επιτροπών – Άρθρο 54 του Κανονισμού

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Νομικών Θεμάτων καλεί την Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ταχύς ρυθμός της τεχνολογικής ανάπτυξης, τόσο στον τομέα των μεταφορών όσο και στον τομέα της ρομποτικής και της τεχνητής νοημοσύνης, έχει σημαντικό αντίκτυπο στην οικονομία και την κοινωνία· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα αυτόνομα οχήματα θα αλλάξουν σημαντικά την καθημερινή μας ζωή, θα καθορίσουν το μέλλον των οδικών μεταφορών σε παγκόσμιο επίπεδο και θα μειώσουν το κόστος των μεταφορών, θα βελτιώσουν την ασφάλεια, θα αυξήσουν την κινητικότητα και θα μειώσουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας των οδικών μεταφορών θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για νέες υπηρεσίες και νέους τρόπους μεταφορών, ικανοποιώντας κατ’ αυτό τον τρόπο την αυξανόμενη ζήτηση για κινητικότητα ανθρώπων και αγαθών και μπορεί να συμβάλει ακόμη σε έναν ρηξικέλευθο πολεοδομικό σχεδιασμό·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάπτυξη αυτόνομων οχημάτων, η οποία αναμένεται ήδη από το 2020, θα αποφέρει σημαντικά οφέλη, αλλά συνεπάγεται επίσης πληθώρα νέων κινδύνων, ιδίως όσον αφορά την οδική ασφάλεια, την αστική ευθύνη και τις ασφαλίσεις, την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, την προστασία των δεδομένων και ζητήματα πρόσβασης σε δεδομένα, τις τεχνικές υποδομές, την τυποποίηση και την απασχόληση· λαμβάνοντας υπόψη ότι η μακροπρόθεσμη επίδραση της αυτόνομης κινητικότητας στις θέσεις εργασίας και το περιβάλλον είναι αδύνατον να προβλεφθεί πλήρως· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι ζωτικής σημασίας να διασφαλιστεί ότι το νομοθετικό πλαίσιο της ΕΕ είναι κατάλληλο για την επαρκή αντιμετώπιση των εν λόγω προκλήσεων καθώς και για την ενημέρωση και αποδοχή από το κοινό των αυτόνομων οχημάτων·

1.  σημειώνει ότι οι υφιστάμενοι κανόνες περί ευθύνης, όπως η οδηγία 85/374/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 25ης Ιουλίου 1985, για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σε θέματα ευθύνης λόγω ελαττωματικών προϊόντων (η οδηγία σχετικά με την ευθύνη για τα προϊόντα) και η οδηγία 2009/103/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Σεπτεμβρίου 2009, σχετικά με την ασφάλιση της αστικής ευθύνης που προκύπτει από την κυκλοφορία αυτοκινήτων οχημάτων και την επιβολή της υποχρεωτικής ασφάλισης της ευθύνης αυτής (η οδηγία περί ασφάλισης αυτοκινήτων), δεν είχαν θεσπιστεί για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που θέτει η χρήση των αυτόνομων αυτοκινήτων και τονίζει ότι υπάρχουν όλο και περισσότερα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο, ιδίως όσον αφορά την ευθύνη, την ασφάλιση, την καταχώριση και την προστασία των προσωπικών δεδομένων, δεν θα είναι πλέον επαρκές ή κατάλληλο σε ό, τι αφορά τους νέους κινδύνους που προκύπτουν από την αύξηση της αυτοματοποίησης, της συνδεσιμότητας και της πολυπλοκότητας των οχημάτων·

2.  εκφράζει την άποψη ότι, λαμβανομένων υπόψη των δυναμικών τεχνολογικών εξελίξεων στον κλάδο αυτό, είναι αναγκαίο να διευκρινιστεί ποιος θα πρέπει να φέρει την ευθύνη για τις ζημίες σε περίπτωση ατυχήματος που προκαλείται από πλήρως αυτόνομα οχήματα, όταν δε το επίπεδο αυτονομίας είναι τέτοιο ώστε το όχημα να μπορεί να λειτουργεί είτε πλήρως αυτόνομα είτε να οδηγείται από έναν οδηγό, θα πρέπει να διαπιστώνεται πέρα από κάθε αμφιβολία ποιος είναι ο υπεύθυνος για κάθε συγκεκριμένο περιστατικό· τονίζει εν προκειμένω, ότι πρέπει ιδίως να εξετασθεί κατά πόσον η άποψη ότι μέχρι στιγμής πολύ μικρός αριθμός ατυχημάτων οφείλεται σε τεχνικά αίτια θα μπορούσε να δικαιολογήσει μετακύλιση της ευθύνης στον κατασκευαστή, η οποία, ως αντικειμενικός παράγων ευθύνης θα συνδέεται αποκλειστικά με τον κίνδυνο που προέρχεται από τη διάθεση ενός αυτόνομου οχήματος στην αγορά· τονίζει επίσης ότι πρέπει να εξετασθεί περαιτέρω εάν συγκεκριμένες υποχρεώσεις του κατόχου του οχήματος που άπτονται της οδικής ασφάλειας καθώς και οι υποχρεώσεις παροχής οδηγιών στους εκάστοτε οδηγούς μπορούν να αντισταθμίσουν καταλλήλως αυτή τη μετακύλιση της ευθύνης· καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή να διενεργήσει μια διεξοδική αξιολόγηση για να προσαρμόσει το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο της ΕΕ και, εάν χρειαστεί, να θεσπίσει νέους κανόνες βάσει των οποίων θα κατανέμονται η ευθύνη και η υποχρέωση αποζημίωσης· καλεί επίσης την Επιτροπή να αξιολογήσει και να παρακολουθήσει τη δυνατότητα εισαγωγής πρόσθετων μέσων της ΕΕ σύμφωνα με τις εξελίξεις στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης·

3.  υπογραμμίζει τους κινδύνους που σχετίζονται με την αυξανόμενη τάση που χαρακτηρίζεται από μεικτή κυκλοφορία παραδοσιακών και αυτόνομων οχημάτων και, επομένως, ζητεί περισσότερους επιτόπιους ελέγχους για τη στήριξη μιας αξιόπιστης σε βάθος χρόνου έρευνας και ανάπτυξης για τις δημόσιες και ιδιωτικές εταιρείες και τους οργανισμούς, αλλά και για την παροχή συγκεκριμένων στοιχείων που θα συμβάλουν στη δέουσα προσαρμογή των κανόνων περί αστικής ευθύνης·

4.  υπογραμμίζει ότι μια πιθανή λύση για την αντιμετώπιση των υφιστάμενων κενών και αδυναμιών θα μπορούσε να είναι η δημιουργία ενός πλαισίου ασφάλισης αντικειμενικής ευθύνης για τις ζημίες που προκαλούνται από αυτόνομα οχήματα·

5.  επισημαίνει ότι, σύμφωνα με το ψήφισμά του της 16ης Φεβρουαρίου 2017 σχετικά με αστικού δικαίου ρυθμίσεις στον τομέα της ρομποτικής(1), δεν θα πρέπει να υφίσταται περιορισμός της ευθύνης όσον αφορά το είδος και την έκταση της προς αποκατάσταση ζημίας, ούτως ώστε να εξασφαλισθεί η δέουσα προστασία των θυμάτων·

6.  θεωρεί ότι μια προσέγγιση σε επίπεδο ΕΕ θα παράσχει κίνητρα όσον αφορά τη διασυνοριακή ανάπτυξη αυτόνομων συστημάτων μεταφορών, θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της αυτοκινητοβιομηχανίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα διασφαλίσει υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών και θα αποτρέψει τον κατακερματισμό στην εσωτερική αγορά·

7.  υπογραμμίζει την ανάγκη να διασφαλίζεται δίκαιη πρόσβαση στην αγορά για τα ανεξάρτητα συνεργεία αυτοκινήτων που παρέχουν υπηρεσίες συντήρησης και επισκευής αυτόνομων οχημάτων· υπενθυμίζει ότι οι εν λόγω επιχειρήσεις, ιδίως οι κατασκευαστές ανταλλακτικών καθώς και τα μικρά συνεργεία και τα κέντρα τεχνικής υποστήριξης, αποτελούν σημαντικό στοιχείο του ανταγωνισμού στην αγορά αυτοκινήτων και έχουν θετικό αντίκτυπο στη διαθεσιμότητα και τις τιμές των υπηρεσιών αυτού του είδους·

8.  υπογραμμίζει την ανάγκη να εξεταστεί το ενδεχόμενο τροποποιήσεων σε διεθνείς συμφωνίες, όπως η Σύμβαση της Βιέννης για την οδική κυκλοφορία και η Σύμβαση της Βιέννης για την οδική σήμανση και σηματοδότηση με σκοπό να διευκολυνθεί η χρήση πλήρως αυτόνομων οχημάτων·

9.  επικροτεί τις προτάσεις της Επιτροπής για τη ρύθμιση της προστασίας των οχημάτων από επιθέσεις στον κυβερνοχώρο και για τον εξοπλισμό των αυτόνομων οχημάτων με συσκευές καταγραφής δεδομένων στο πλαίσιο της αναθεώρησης του γενικού κανονισμού για την ασφάλεια των μηχανοκίνητων οχημάτων, με σκοπό να διευκολυνθεί ο προσδιορισμός των αιτίων των ατυχημάτων και να διευκρινιστεί ποιος θεωρείται υπεύθυνος σε περίπτωση ατυχήματος· τονίζει ότι η αυτόνομη κινητικότητα παρουσιάζει σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και της ιδιωτικής ζωής, ιδίως ως αποτέλεσμα της ανάγκης εντοπισμού γεωγραφικής θέσης και παρακολούθησης των μετακινήσεων αυτών των οχημάτων, και καλεί την Επιτροπή να αποσαφηνίσει περαιτέρω τους κανόνες για την προστασία και την ανταλλαγή των δεδομένων που συλλέγονται από τα εν λόγω οχήματα, συμπεριλαμβανομένων δεδομένων που εντοπίζουν έμμεσα άτομα, καθώς και για την πρόσβαση στα δεδομένα αυτά, με πλήρη τήρηση των απαιτήσεων του κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου· σημειώνει ότι υπάρχει ανάγκη να εξεταστεί κατά πόσον και πώς μπορεί να εξασφαλιστεί ότι οι χρήστες μπορούν να παρακολουθούν και να ελέγχουν την πρόσβαση στα δεδομένα τους σύμφωνα με τον ΓΚΠΔ, αλλά και για τον σκοπό του δικαιώματός τους να υπερασπιστούν τον εαυτό τους όταν τους αποδίδεται ευθύνη και να εξετάσουν το ενδεχόμενο εισαγωγής τεχνολογίας «blockchain» για το σκοπό αυτό· καλεί επίσης την Επιτροπή να καταστήσει δυνατή τη διαλειτουργικότητα μεταξύ των συστημάτων καθώς και τη φορητότητα των δεδομένων, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα «τεχνολογικού εγκλωβισμού» και να προαχθεί ένας δίκαιος ανταγωνισμός καθώς και η καινοτομία, ούτως ώστε και οι χρήστες να μπορούν να επιλέγουν μεταξύ διαφόρων παρόχων υπηρεσιών και να μην κινδυνεύει η επιβίωση των μικρότερων συνεργείων αυτοκινήτων·

10.  σημειώνει ότι παρόμοια ζητήματα σχετικά με δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας και τα αντίστοιχα δικαιώματα χρήσης θα προκύψουν στο πλαίσιο της τεχνητής νοημοσύνης με σκοπό την αυτόνομη κινητικότητα αλλά και σε άλλους τομείς, όπως δικαιώματα ιδιοκτησίας ή χρήσης σε κώδικες, δεδομένα και εφευρέσεις που δημιουργούνται μέσω της ίδιας της τεχνητής νοημοσύνης· εκτιμά, ωστόσο, ότι για τα εν λόγω ζητήματα θα πρέπει να βρεθούν κατά το δυνατόν γενικές λύσεις.

11.  επισημαίνει ότι το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο για την αυτόνομη κινητικότητα πρέπει να αναπτυχθεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε τα τυχόν εμπόδια στην ανάπτυξη της τεχνολογικής προόδου, της έρευνας και της καινοτομίας να μπορούν να ξεπεραστούν.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

10.10.2018

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

22

0

0

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Max Andersson, Joëlle Bergeron, Jean-Marie Cavada, Κώστας Χρυσόγονος, Mady Delvaux, Rosa Estaràs Ferragut, Enrico Gasbarra, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Sajjad Karim, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Gilles Lebreton, António Marinho e Pinto, József Szájer, Axel Voss, Francis Zammit Dimech, Tadeusz Zwiefka

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Geoffroy Didier, Pascal Durand, Angel Dzhambazki, Angelika Niebler, Virginie Rozière, Tiemo Wölken

ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

22

+

ALDE

Jean-Marie Cavada, António Marinho e Pinto

ECR

Angel Dzhambazki, Sajjad Karim

EFDD

Joëlle Bergeron

ENF

Gilles Lebreton

GUE/NGL

Κώστας Χρυσόγονος

PPE

Geoffroy Didier, Rosa Estaràs Ferragut, Angelika Niebler, József Szájer, Axel Voss, Francis Zammit Dimech, Tadeusz Zwiefka

S&D

Mady Delvaux, Enrico Gasbarra, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Virginie Rozière, Tiemo Wölken

VERTS/ALE

Max Andersson, Pascal Durand

0

-

 

 

0

0

 

 

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή

(1)

ΕΕ C 252 της 18.7.2018, σ. 239.


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας (21.11.2018)

προς την Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού

σχετικά με την αυτόνομη οδήγηση στις ευρωπαϊκές μεταφορές

(2018/2089(INI))

Συντάκτης γνωμοδότησης: Hans-Olaf Henkel

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας καλεί την Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή σκοπεύει να μειώσει κατά το ήμισυ τον αριθμό των ετήσιων θανατηφόρων οδικών ατυχημάτων στην ΕΕ έως το 2020 σε σύγκριση με το 2010, σύμφωνα με τους στόχους που θέτει το «όραμα μηδενικές απώλειες»· λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόοδος όσον αφορά τη μείωση του συνολικού αριθμού θανάτων και τραυματισμών φαίνεται να έχει παραμείνει στάσιμη τα τελευταία έτη, δεδομένου ότι το 2016 πάνω από 25 000 άτομα έχασαν τη ζωή τους σε δρόμους της ΕΕ και ότι ακόμη 135 000 άτομα τραυματίστηκαν σοβαρά·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα προηγμένα συστήματα υποβοήθησης της οδήγησης, όπως το σύστημα προειδοποίησης απόκλισης από τη λωρίδα κυκλοφορίας και το σύστημα αυτόματης πέδησης έκτακτης ανάγκης, ήδη συμβάλλουν αποδεδειγμένα στην οδική ασφάλεια και στη μείωση του αριθμού των σοβαρών ατυχημάτων·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ασφαλής ανάπτυξη της αυτόνομης οδήγησης είναι καίριας σημασίας για την αποδοχή της τεχνολογίας αυτής από την κοινωνία μας· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, το ανθρώπινο λάθος διαδραματίζει αποφασιστικό ρόλο στην πλειονότητα των οδικών ατυχημάτων και, ως εκ τούτου, αναμένεται ότι τα αυτοματοποιημένα και τα αυτόνομα οχήματα θα βελτιώσουν σημαντικά την οδική ασφάλεια· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πόλεις μας αντιμετωπίζουν μείζονα προβλήματα κινητικότητας που επιδεινώνονται από τη ρύπανση και την κλιματική αλλαγή· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα αυτόνομα οχήματα θα μπορούσαν να προσφέρουν κινητικότητα σε όσους αδυνατούν να οδηγήσουν, να ενθαρρύνουν τη χρήση δημόσιων μεταφορών και συστημάτων κοινοχρησίας αυτοκινήτων, και να βελτιστοποιήσουν τη χρήση των υποδομών χάρη στην αποσυμφόρηση της κυκλοφορίας, καθώς τα αυτόνομα οχήματα δεν θα χρειάζονται τόσο κοντινό αστικό χώρο στάθμευσης, ενώ παράλληλα θα αυξήσουν την αποδοτικότητα των καυσίμων και θα διευκολύνουν τη χρήση εναλλακτικών πηγών ενέργειας, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτόν στην επίτευξη των στόχων του 2030 για το κλίμα και την ενέργεια και στην εκπλήρωση των ενωσιακών δεσμεύσεων που απορρέουν από τη Συμφωνία του Παρισιού· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αυτοματοποιημένη κινητικότητα θα μπορούσε να καταστήσει την ενωσιακή βιομηχανία πιο ισχυρή και ανταγωνιστική, να δημιουργήσει θέσεις εργασίας και να τονώσει την οικονομική μεγέθυνση, με αποτέλεσμα να συμβάλει στην εκπλήρωση των φιλοδοξιών της ΕΕ·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στην ανακοίνωσή της, της 23ης Νοεμβρίου 2017, για την ενίσχυση των ενεργειακών δικτύων της Ευρώπης (COM(2017)0718), η Επιτροπή αναφέρει ότι οι μεταφορές συγκαταλέγονται στους τομείς εκείνους όπου η ηλεκτρική ενέργεια θα διαδραματίσει καίριο ρόλο όσον αφορά την απαλλαγή από ανθρακούχες εκπομπές· λαμβάνοντας υπόψη ότι θα πρέπει να προωθηθεί συνεπώς η ηλεκτροκίνηση που βασίζεται σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και παράλληλα να καταργηθούν σταδιακά τα ορυκτά καύσιμα, με στόχο την επιτάχυνση της μετάβασης σε μια οικονομία μηδενικού ισοζυγίου αερίων του θερμοκηπίου έως το 2050 το αργότερο·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δεοντολογικά ζητήματα που αφορούν τη χρήση των τεχνολογιών αυτών καθιστούν αναγκαία την εκπόνηση κατευθυντήριων γραμμών για την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και την ανάπτυξη συστημάτων τα οποία θα διασφαλίζουν τη συνεκτική αντιμετώπιση των δεοντολογικών αυτών ζητημάτων·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την Επιτροπή, η νέα αγορά αυτοματοποιημένων και συνδεδεμένων οχημάτων αναμένεται να αναπτυχθεί ραγδαία, με έσοδα που εκτιμάται ότι θα υπερβαίνουν τα 620 δισεκατομμύρια EUR έως το 2025 για την ενωσιακή αυτοκινητοβιομηχανία και τα 180 δισεκατομμύρια EUR για τον ενωσιακό κλάδο ηλεκτρονικών ειδών·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι άλλες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, τα ΗΑΕ, η Κίνα και η Ιαπωνία, σημειώνουν ταχεία πρόοδο όσον αφορά την ανάπτυξη της αυτόνομης οδήγησης και υιοθετούν ήδη στρατηγικές για τα αυτοματοποιημένα οχήματα, προσελκύοντας επενδύσεις στον τομέα αυτόν· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο οικονομικός αντίκτυπος της αυτοματοποιημένης κινητικότητας στην ΕΕ θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας να συμβαδίζει με τους διεθνείς ανταγωνιστές· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρώπη αντιπροσωπεύει το 23 % της παγκόσμιας παραγωγής μηχανοκίνητων οχημάτων, αλλά πρέπει να επενδύσει περισσότερο στην ανάπτυξη και στην εφαρμογή συστημάτων ασφαλούς συνδεδεμένης και αυτοματοποιημένης κινητικότητας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αυτοματοποιημένη κινητικότητα προσφέρει οικονομικές δυνατότητες για πολλούς τομείς, συμπεριλαμβανομένων των νεοφυών επιχειρήσεων, των ΜΜΕ και της βιομηχανίας, καθώς και ότι η ΕΕ πρέπει να στρέψει το βλέμμα στην κατάκτηση της ηγετικής θέσης παγκοσμίως στον τομέα της ασφαλούς πλήρως αυτόνομης κινητικότητας·

1.  τονίζει ότι η αυτόνομη οδήγηση θα αποτελέσει καίρια μεταβολή νοοτροπίας που θα αλλάξει σημαντικά τα υφιστάμενα μοντέλα κινητικότητας και ιδιοκτησίας οχημάτων· θεωρεί ότι, εάν είναι κατάλληλα οριοθετημένη, η αυτόνομη οδήγηση μπορεί να βελτιώσει σε μεγάλο βαθμό την αποδοτικότητα της χρήσης οχημάτων, καθώς και να συνεισφέρει σημαντικά στη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης και, ως εκ τούτου, στη μείωση των εκπομπών CO2 και άλλων ρύπων, για παράδειγμα με λύσεις όπως οι φάλαγγες οχημάτων·

2.  εκτιμά ότι οι ανύπαρκτες, ελλιπείς ή αποκλίνουσες εθνικές νομοθετικές προσεγγίσεις εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά εμπόδια στην πορεία προς την εισαγωγή των αυτοματοποιημένων, και ιδίως των αυτόνομων, οχημάτων στην αγορά· εκτιμά ότι θα πρέπει να ακολουθήσουν ρυθμιστικές αλλαγές, ούτως ώστε να διασφαλιστεί η συνέπεια μεταξύ των εθνικών κυκλοφοριακών κανονισμών, να αποφευχθούν οι συγκρούσεις όσον αφορά τους κανονισμούς για τα οχήματα σε επίπεδο ΕΕ και να δημιουργηθεί ένα ανθεκτικό στις μελλοντικές εξελίξεις πλαίσιο που θα επιτρέπει τη διασυνοριακή αυτοματοποίηση· καλεί τα κράτη μέλη να προσφέρουν επαρκή ευελιξία για τη διευκόλυνση της καινοτομίας και των αναγκαίων δοκιμών·

3.  καλεί την Επιτροπή, δεδομένου του παγκόσμιου χαρακτήρα της αυτοκινητοβιομηχανίας, να επιταχύνει κατεπειγόντως τις διαπραγματεύσεις σε επίπεδο Ηνωμένων Εθνών και να παρουσιάσει μελλοντικές κανονιστικές αλλαγές που να ευθυγραμμίζονται με τα αποτελέσματα της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (ΟΕΕ/ΗΕ) και εντός του ισχύοντος νομικού πλαισίου της σύμβασης της Βιέννης του 1968· καλεί την Επιτροπή να εστιάσει ιδιαίτερα στα κοινά πρότυπα για την ασφάλεια των οχημάτων, στην έγκριση τύπου, στη δίκαιη και ισότιμη πρόσβαση στα επί του οχήματος παραγόμενα δεδομένα, και στην κυβερνοασφάλεια·

4.  τονίζει ότι, προκειμένου να συμβάλει στην εκπλήρωση των στόχων της πολιτικής μεταφορών, η αυτόνομη οδήγηση θα πρέπει να εφαρμοστεί με τρόπο που συνεισφέρει σημαντικά σε σύστημα βιώσιμων μεταφορών το οποίο θα συνεκτιμά παράγοντες όπως το περιβάλλον, το κλίμα, η οδική ασφάλεια, ο θόρυβος και η καλή προσβασιμότητα για όλους·

5.  υπογραμμίζει το γεγονός ότι, άπαξ και διατεθούν στην αγορά, τα αυτοματοποιημένα οχήματα θα έχουν βαθύ αντίκτυπο στη διανομή και κατανάλωση εμπορευμάτων· εκτιμά, ως εκ τούτου, ότι υπάρχει κατεπείγουσα ανάγκη να εκτιμηθεί ο αντίκτυπος αυτός και να προβλεφθούν μέτρα στήριξης των κλάδων και των ανθρώπων που θα επηρεαστούν·

6.  επισημαίνει ότι ορισμένα αυτόνομα οχήματα έχουν προκαλέσει περιορισμένο αριθμό σοβαρών ή θανατηφόρων ατυχημάτων· πιστεύει ότι είναι, ως εκ τούτου, απαραίτητο τα οχήματα αυτά να είναι πάντοτε εξοπλισμένα με κεντρική λειτουργία υπέρβασης υπό ανθρώπινο έλεγχο· καλεί την Επιτροπή να λάβει υπόψη της τις υφιστάμενες υποδομές και την ηλικία του στόλου οχημάτων στα κράτη μέλη, και να αντιμετωπίσει τη συνύπαρξη συνδεδεμένων, αυτοματοποιημένων και αυτόνομων οχημάτων με μη συνδεδεμένα οχήματα, οδηγούς, ποδηλάτες, μοτοσικλετιστές, πεζούς, και οποιουσδήποτε άλλους χρήστες του οδικού δικτύου·

7.  εκτιμά ότι είναι ανεπαρκής η τρέχουσα διαδικασία απαλλαγών της ΕΕ, οι οποίες χορηγούνται βάσει εθνικών ad hoc εκτιμήσεων της ασφάλειας, διότι ενέχει υπερβολικό επενδυτικό κίνδυνο και διακυβεύει την εισαγωγή των τεχνολογιών αυτοματοποίησης οχημάτων· καλεί την Επιτροπή να δρομολογήσει εργασίες σχετικά με την ενωσιακή νομοθεσία έγκρισης τύπου για τα αυτοματοποιημένα και τα αυτόνομα οχήματα σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ΟΕΕ/ΗΕ, και ιδίως της Ομάδας του άρθρου 29· υπογραμμίζει ότι οι διαδικασίες εποπτείας της αγοράς που συνδέονται με τα αυτοματοποιημένα οχήματα καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο τυποποιημένες, διαφανείς και επαληθεύσιμες, και να συμπεριλαμβάνουν διασυνοριακές δοκιμές που θα διενεργούνται σε δρόμους ανοικτούς στην κυκλοφορία και υπό πραγματικές συνθήκες οδήγησης, καθώς και περιοδικούς τεχνικούς ελέγχους·

8.  τονίζει ότι πρέπει να διασφαλίζεται η κυβερνοασφάλεια και ότι όλες οι διαβιβάσεις δεδομένων ανάμεσα στο επί του οχήματος σύστημα, στον κεντρικό εξυπηρετητή του κατασκευαστή, σε άλλα οχήματα και στις οδικές υποδομές πρέπει να προστατεύονται από άνευ αδείας κοινολόγηση και επεξεργασία· υπενθυμίζει ότι, στο ψήφισμά του της 13ης Μαρτίου 2018 σχετικά με μια ευρωπαϊκή στρατηγική για τα συνεργατικά ευφυή συστήματα μεταφορών(1), το Κοινοβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να εκδώσει μέχρι το τέλος του έτους νομοθετική πρόταση για την πρόσβαση στα επί του οχήματος δεδομένα και πόρους· καλεί την Επιτροπή να προτείνει μια κοινή πολιτική για την ασφάλεια με βάση συστήματα εξυπηρετητή backend και πρότυπα κυβερνοασφάλειας που είναι εναρμονισμένα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, λαμβανομένων υπόψη των κανόνων της ΟΕΕ/ΗΕ· ζητεί, στο πλαίσιο αυτό, να διατυπωθούν σαφείς κανόνες που θα διασφαλίζουν ίσους όρους ανταγωνισμού όσον αφορά την πρόσβαση σε επί του οχήματος δεδομένα, θα προσφέρουν προστασία σε περίπτωση προβλήματος κυβερνοασφάλειας και προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, και θα προωθούν την καινοτομία και τον θεμιτό ανταγωνισμό·

9.  υπογραμμίζει τη σημασία που έχει η διάσταση του κλίματος για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη στον εν λόγω κλάδο, με ιδιαίτερη έμφαση στην αύξηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στον τομέα αυτόν·

10.  υπογραμμίζει το γεγονός ότι πρέπει να ρυθμιστεί με σαφήνεια η ευθύνη των παραγωγών και των φορέων εκμετάλλευσης αυτοματοποιημένων και αυτόνομων οχημάτων, και ότι τόσο οι χρήστες όσο και τα τρίτα μέρη πρέπει να διαθέτουν τα κατάλληλα δικαιώματα και τους κατάλληλους μηχανισμούς προσφυγής· επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής να ρυθμίσει τις συσκευές καταγραφής δεδομένων για αυτοματοποιημένα οχήματα, και καλεί την Επιτροπή να παρουσιάσει ευρύτερο πλαίσιο ευθύνης για τις ζημίες που προκαλούνται από ατυχήματα στα οποία εμπλέκονται αυτόνομα και αυτοματοποιημένα οχήματα·

11.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν και να διευκολύνουν τις αναγκαίες επενδύσεις, ιδίως για τις ΜΜΕ, να αναπτύξουν τις σχετικές τεχνολογίες, να δημιουργήσουν την απαιτούμενη υποστήριξη των υποδομών, και να καλλιεργήσουν την αποδοχή της αυτοματοποιημένης κινητικότητας από το ευρύτερο κοινό· τονίζει ότι οι οδικές υποδομές θα διαδραματίσουν βασικό ρόλο στην υποστήριξη των αυτοματοποιημένων οχημάτων· καλεί τα κράτη μέλη να επενδύσουν σε οδικά σήματα, σήμανση οδοστρώματος, εξοπλισμό οδών, μέτρα ασφαλείας και μέσα διευκόλυνσης της επικοινωνίας που δεν επιδέχονται αμφισβήτηση, καθώς και να αναθεωρήσουν τα εθνικά συστήματα κυκλοφοριακών κανόνων και να υποβάλουν εκθέσεις, ούτως ώστε να υποστηριχθούν οι συγκλίνουσες προσεγγίσεις σε ολόκληρη την ΕΕ·

12.  καλεί την Επιτροπή, το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την αποδοτική χρήση της δορυφορικής τεχνολογίας και των τεχνολογιών συνδεσιμότητας του ευρωπαϊκού προγράμματος GALILEO, και να ολοκληρώσουν την κάλυψη του ψηφιακού δικτύου υψηλής ταχύτητας, ούτως ώστε να παρέχουν καλύτερες εγγυήσεις διαλειτουργικότητας μεταξύ υπηρεσιών και μεγαλύτερη ασφάλεια συστημάτων, δεδομένου ότι η ελλιπής ψηφιακή κάλυψη, ιδίως στις παραμεθόριες περιοχές, καθιστά αδύνατη τη διασυνοριακή λειτουργία αυτοματοποιημένων και συνδεδεμένων οχημάτων·

13.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να βελτιώσουν την ενημέρωση των υφιστάμενων και των μελλοντικών οδηγών σχετικά με την ανάπτυξη εφαρμογών υποστήριξης των οδηγών, με ενημερωτικές εκστρατείες και κατάρτιση των οδηγών, η οποία θα συμπληρώνει τα τυποποιημένα μαθήματα οδήγησης με ειδικές οδηγίες όσον αφορά τη λειτουργικότητα και τους περιορισμούς των νέων τεχνολογιών, καθώς και τους κανόνες συγκατάθεσης κατόπιν ενημέρωσης σχετικά με τα επί του οχήματος συστήματα, την ανταλλαγή δεδομένων και τις κατευθυντήριες γραμμές για την οικολογική οδήγηση, και επίσης να ενθαρρύνουν τη χρήση ηλεκτρικών οχημάτων με συστήματα φόρτισης που χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας·

14.  καλεί όλους τους σχετικούς παράγοντες, τις αρχές και τα κράτη μέλη να επιδείξουν συνεργατική ηγεσία, καθώς και να συντονιστούν και να συνεργαστούν για την προώθηση της καινοτομίας, τη διασφάλιση των επενδύσεων στις υποδομές αυτοματοποιημένης κινητικότητας και τη διευκόλυνση των διασυνοριακών δοκιμών· καλεί επιτακτικά τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που προσφέρει η περιφερειακή πολιτική της ΕΕ και τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία για τη συγχρηματοδότηση επενδύσεων στην έρευνα, στην καινοτομία και στην εφαρμογή της αυτόνομης οδήγησης στις ευρωπαϊκές μεταφορές· επικροτεί τη χρηματοδοτική στήριξη που διατίθεται για τα αυτοματοποιημένα οχήματα από το πρόγραμμα πλαίσιο-της ΕΕ για την έρευνα και την καινοτομία «Ορίζων 2020», και υπογραμμίζει την ανάγκη να διενεργηθεί έρευνα όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη, με στόχο να βελτιωθούν και να καταστούν πιο αποδοτικά τα μελλοντικά αυτόνομα συστήματα· καλεί την Επιτροπή να διευρύνει περαιτέρω τα προγράμματα έρευνας και καινοτομίας για τα αυτοματοποιημένα οχήματα στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021-2027 και του προγράμματος Ορίζων Ευρώπη 2021-2027, σύμφωνα με την αρχή της ανοικτής επιστήμης·

15.  καλεί τα κράτη μέλη να ιδρύσουν εθνικά παρατηρητήρια για την παρακολούθηση της αυτοματοποιημένης κινητικότητας και των συναφών εξελίξεων, να ενθαρρύνουν τη συζήτηση μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών, να συνδράμουν στη χάραξη εθνικών στρατηγικών που συνάδουν με τη στρατηγική της Ένωσης, να προωθήσουν τον διεθνή διάλογο και να αυξήσουν την ευαισθητοποίηση τόσο για τις ευκαιρίες όσο και για τους κινδύνους των συστημάτων αυτοματοποιημένης οδήγησης· καλεί επίσης τα κράτη μέλη να συλλέγουν και να αναλύουν δεδομένα μέσω κατάλληλων πλατφορμών για τη συνεχή και αποτελεσματική παρακολούθηση των ατυχημάτων που αφορούν αυτοματοποιημένα ή ημιαυτοματοποιημένα οχήματα·

16.  τονίζει ότι η ανάπτυξη και τεχνολογιών συνδεδεμένης και αυτοματοποιημένης κινητικότητας στην εμπορική οδική κυκλοφορία έχει διαρθρωτικές επιπτώσεις στην αγορά εργασίας, ιδίως στον τομέα των μεταφορών· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διευκολύνουν ενεργά τον διάλογο τόσο με τους ενδιαφερόμενους φορείς όσο και μεταξύ αυτών, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εταίρων, σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης και μετριασμού της διαρθρωτικής αυτής αλλαγής· πιστεύει ότι είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί η δίκαιη μετάβαση των δυνητικών εργαζομένων των οποίων οι θέσεις εργασίας ενδέχεται να μετασχηματιστούν ή να εξαφανιστούν λόγω της αυτοματοποίησης, και να τους προσφερθεί κάθε ευκαιρία, για παράδειγμα με πρωτοβουλίες αναβάθμισης δεξιοτήτων και επανεκπαίδευσης, να αποκτήσουν τις δεξιότητες και τις γνώσεις που χρειάζονται προκειμένου να κατέχουν τις νέες τεχνολογίες, καθώς και υποστήριξη κατά τη διάρκεια μεταβάσεων στην αγορά εργασίας·

17.  αναγνωρίζει ότι οι αυτόνομες μεταφορές καλύπτουν όλες τις μορφές των κατευθυνόμενων, αυτοματοποιημένων και αυτόνομων μεταφορικών μέσων μέσω οδικών, σιδηροδρομικών, εναέριων, θαλάσσιων και εσωτερικών πλωτών οδών· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διευρύνουν τις πολιτικές τους για την αυτόνομη οδήγηση, ούτως ώστε να συμπεριλάβουν και τις μαζικές μεταφορές, και επίσης να διευρύνουν το όραμά τους, προκειμένου να καλύπτει όλους τους τρόπους μεταφοράς.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

5.11.2018

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

46

1

4

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Zigmantas Balčytis, Bendt Bendtsen, José Blanco López, Jonathan Bullock, Cristian-Silviu Buşoi, Jerzy Buzek, Jakop Dalunde, Pilar del Castillo Vera, Ashley Fox, Theresa Griffin, Rebecca Harms, Seán Kelly, Jeppe Kofod, Jaromír Kohlíček, Peter Kouroumbashev, Miapetra Kumpula-Natri, Paloma López Bermejo, Edouard Martin, Tilly Metz, Dan Nica, Morten Helveg Petersen, Miroslav Poche, Carolina Punset, Massimiliano Salini, Νεοκλής Συλικιώτης, Dario Tamburrano, Patrizia Toia, Evžen Tošenovský, Vladimir Urutchev, Kathleen Van Brempt, Lieve Wierinck, Anna Záborská, Flavio Zanonato, Carlos Zorrinho

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Amjad Bashir, Mario Borghezio, Rosa D’Amato, Jens Geier, Benedek Jávor, Werner Langen, Marian-Jean Marinescu, Rupert Matthews, Gesine Meissner, Clare Moody, Markus Pieper, Σοφία Σακοράφα, Giancarlo Scottà, Davor Škrlec, Pavel Telička

Αναπληρωτές (άρθρο 200 παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Michael Gahler, Ulrike Rodust

ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

46

+

ALDE

Gesine Meissner, Morten Helveg Petersen, Carolina Punset, Pavel Telička, Lieve Wierinck

ECR

Amjad Bashir, Ashley Fox, Rupert Matthews, Evžen Tošenovský

EFDD

Rosa D’Amato, Dario Tamburrano

ENF

Mario Borghezio, Giancarlo Scottà

PPE

Bendt Bendtsen, Cristian-Silviu Buşoi, Jerzy Buzek, Pilar del Castillo Vera, Michael Gahler, Seán Kelly, Werner Langen, Marian-Jean Marinescu, Markus Pieper, Massimiliano Salini, Vladimir Urutchev, Anna Záborská

S&D

Zigmantas Balčytis, José Blanco López, Jens Geier, Theresa Griffin, Jeppe Kofod, Peter Kouroumbashev, Miapetra Kumpula-Natri, Edouard Martin, Clare Moody, Dan Nica, Miroslav Poche, Ulrike Rodust, Patrizia Toia, Kathleen Van Brempt, Flavio Zanonato, Carlos Zorrinho

VERTS/ALE

Jakop Dalunde, Rebecca Harms, Benedek Jávor, Tilly Metz, Davor Škrlec

1

-

EFDD

Jonathan Bullock

4

0

GUE/NGL

Jaromír Kohlíček, Paloma López Bermejo, Σοφία Σακοράφα, Νεοκλής Συλικιώτης

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή

(1)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2018)0063.


ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

22.11.2018

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

33

3

0

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Daniela Aiuto, Lucy Anderson, Marie-Christine Arnautu, Inés Ayala Sender, Georges Bach, Deirdre Clune, Michael Cramer, Luis de Grandes Pascual, Andor Deli, Isabella De Monte, Jacqueline Foster, Innocenzo Leontini, Peter Lundgren, Elżbieta Katarzyna Łukacijewska, Marian-Jean Marinescu, Gesine Meissner, Markus Pieper, Gabriele Preuß, Christine Revault d’Allonnes Bonnefoy, Massimiliano Salini, Claudia Țapardel, Keith Taylor, Pavel Telička, István Ujhelyi, Marita Ulvskog, Wim van de Camp, Janusz Zemke, Roberts Zīle

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Jakop Dalunde, Mark Demesmaeker, Michael Gahler, Franck Proust, Anders Sellström, Henna Virkkunen

Αναπληρωτές (άρθρο 200, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Clare Moody, Flavio Zanonato


ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

33

+

ALDE

Gesine Meissner, Pavel Telička

ECR

Mark Demesmaeker, Roberts Zīle

EFDD

Daniela Aiuto

PPE

Georges Bach, Deirdre Clune, Andor Deli, Michael Gahler, Innocenzo Leontini, Marian-Jean Marinescu, Markus Pieper, Franck Proust, Massimiliano Salini, Anders Sellström, Henna Virkkunen, Luis de Grandes Pascual, Wim van de Camp, Elżbieta Katarzyna Łukacijewska

S&D

Lucy Anderson, Inés Ayala Sender, Isabella De Monte, Clare Moody, Gabriele Preuß, Christine Revault d'Allonnes Bonnefoy, István Ujhelyi, Marita Ulvskog, Flavio Zanonato, Janusz Zemke, Claudia Țapardel

VERTS/ALE

Michael Cramer, Jakop Dalunde, Keith Taylor

3

-

ECR

Jacqueline Foster, Peter Lundgren

ENF

Marie-Christine Arnautu

0

0

 

 

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή

Τελευταία ενημέρωση: 8 Ιανουαρίου 2019Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου