Nós Imeachta : 2018/0136(COD)
Céimeanna an doiciméid sa chruinniú iomlánach
An doiciméad roghnaithe : A8-0469/2018

Téacsanna arna gcur síos :

A8-0469/2018

Díospóireachtaí :

PV 16/01/2019 - 29
CRE 16/01/2019 - 29

Vótaí :

PV 17/01/2019 - 10.8
CRE 17/01/2019 - 10.8
Mínithe ar vótaí
PV 04/04/2019 - 6.17

Téacsanna arna nglacadh :

P8_TA(2019)0038
P8_TA(2019)0349

TUARASCÁIL     ***I
PDF 1163kWORD 185k
17.12.2018
PE 628.374v02-00 A8-0469/2018

ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le buiséad an Aontais a chosaint i gcás easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta sna Ballstáit

(COM(2018)0324 – C8-0178/2018 – 2018/0136(COD))

An Coiste um BuiséidAn Coiste um Rialú Buiséadach

Comhrapóirtéirí: Eider Gardiazabal Rubial, Petri Sarvamaa

(Nós imeachta comhchoiste – Riail 55 de na Rialacha Nós Imeachta)

Rapóirtéir don tuairim (*):

Josep-Maria Terricabras, An Coiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile

(*)  Coiste comhlachaithe – Riail 54 de na Rialacha Nós Imeachta

DRÉACHTRÚN REACHTACH Ó PHARLAIMINT NA hEORPA
 RÁITEAS MÍNIÚCHÁIN
 TUAIRIM ón gCoiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile
 TUAIRIM ón gCoiste um Fhorbairt Réigiúnach
 TUAIRIM ón gCoiste um Ghnóthaí Bunreachtúla
 NÓS IMEACHTA – COISTE FREAGRACH
 TORADH NA VÓTÁLA CRÍOCHNAITHÍ LE GLAO ROLLA SA CHOISTE FREAGRACH

DRÉACHTRÚN REACHTACH Ó PHARLAIMINT NA hEORPA

ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le buiséad an Aontais a chosaint i gcás easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta sna Ballstáit

(COM(2018)0324 – C8-0178/2018/2018 – 2018/0136(COD))

(Gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig an bParlaimint agus chuig an gComhairle (COM(2018)0324),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 322(1)(a) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh agus d’Airteagal 106a den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, ar dá mbun a chuir an Coimisiún an togra faoi bhráid na Parlaiminte (C8-0178/2018),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint don tuairim ón gCúirt Iniúchóirí an 17 Lúnasa 2018(1),

–  ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint do chomhphléití an Choiste um Buiséid agus an Choiste um Rialú Buiséadach faoi Riail 55 de na Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Buiséid agus an Coiste um Rialú Buiséadach agus do thuairimí an Choiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile, an Choiste um Fhorbairt Réigiúnach agus an Choiste um Ghnóthaí Bunreachtúla (A8-0469/2018),

1.  ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo;

2.  á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil;

3.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta.

Leasú    1

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 1

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(1)  Tá an smacht reachta ar cheann de na bunluachanna ar a bhfuil an tAontas fothaithe. Mar a mheabhraítear in Airteagal 2 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, is comhluachanna ag na Ballstáit na luachanna sin.

(1)  Tá an tAontas fothaithe ar luachanna an mheasa ar dhínit an duine, ar an tsaoirse, ar an daonlathas, ar an gcomhionannas, ar an smacht reachta agus ar an meas ar chearta an duine, lena n-áirítear cearta na ndaoine ar de ghrúpaí mionlaigh iad, mar a chumhdaítear in Airteagal 2 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE) agus sna critéir le haghaidh ballraíocht den Aontas. Mar a mheabhraítear in Airteagal 2 de CAE, is comhluachanna ag Ballstáit na luachanna sin i sochaí arb iad is sainairíonna inti an t-iolrachas, an neamh-idirdhealú, an chaoinfhulaingt, an ceartas, an dlúthpháirtíocht agus an comhionannas idir mná agus fir.

Leasú    2

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 1 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(1a)  Ba cheart do na Ballstáit seasamh lena n-oibleagáidí agus dea-shampla a thabhairt trína gcomhlíonadh go dílis agus bogadh i dtreo cultúr comhroinnte ina mbeidh an smacht reachta ina luach uilíoch agus é le cur i bhfeidhm go cothrom ag cách lena mbaineann. Tá lánurraim agus cur chun cinn na bprionsabal sin ina réamhriachtanas ríthábhachtach do dhlisteanacht thionscadal na hEorpa trí chéile agus tá siad ina mbunchoinníoll chun iontaoibh na saoránach as an Aontas a chothú agus chun cur chun feidhme éifeachtach a bheartas a áirithiú.

Leasú    3

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 1 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(1b)  I gcomhréir le hAirteagal 2, le hAirteagal 3(1) agus le hAirteagal 7 CAE, is féidir leis an Aontas gníomhú chun a chroí bunreachtúil agus na luachanna coiteanna ar ar fothaíodh é a chosaint, lena n-áirítear a phrionsabail bhuiséadacha. Tá sé d’oibleagáid ar na Ballstáit, institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus tíortha is iarrthóirí na prionsabail agus na luachanna sin a urramú, a chosaint agus a chur chun cinn, agus tá dualgas an chomhair dhílis orthu.

Leasú    4

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 2

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(2)  Leis an smacht reachta, ceanglaítear ar na cumhachtaí poiblí gníomhú laistigh de na srianta atá leagtha amach faoin dlí, i gcomhréir le luachanna an daonlathais agus na gceart bunúsach, agus faoi smacht ag cúirteanna neamhspleácha neamhchlaonta. Éilítear leis, go háirithe, prionsabal na dlíthiúlachta7 , prionsabal na deimhneachta dlíthiúla8 , prionsabal an toirmisc ar threallachas na gcumhachtaí feidhmiúcháin9 , prionsabal scaradh na gcumhachtaí10, agus prionsabal na cosanta éifeachtaí breithiúnaí ag cúirteanna neamhspleácha11 a urramú12 .

(2)  Leis an smacht reachta, ceanglaítear ar na cumhachtaí poiblí gníomhú laistigh de na srianta atá leagtha amach faoin dlí, i gcomhréir le luachanna an daonlathais agus na hurraime do chearta bunúsacha, agus faoi smacht ag cúirteanna neamhspleácha neamhchlaonta. Éilítear leis, go háirithe, prionsabal na dlíthiúlachta7, lena n-áiritear próiseas trédhearcach, cuntasach, daonlathach chun dlí a achtú; prionsabal na deimhneachta dlíthiúla8, prionsabal an toirmisc ar threallachas na gcumhachtaí feidhmiúcháin9, prionsabal scaradh na gcumhachtaí10, prionsabal na rochtana ar an gceartas agus ar chosaint dlí éifeachtach os comhair cúirteanna neamhspleácha neamhchlaonta11 a urramú12. Léirítear na prionsabail sin inter alia ar leibhéal Choimisiún na Veinéise i gComhairle na hEorpa agus freisin ar bhonn chás-dlí ábhartha na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine12a.

__________________

__________________

7 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 29 Aibreán 2004, CAS Succhi di Frutta, C-496/99 PECLI:EU:C:2004:236, mír 63.

7 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 29 Aibreán 2004, CAS Succhi di Frutta, C-496/99 PECLI:EU:C:2004:236, mír 63.

8 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 12 Samhain 1981, Amministrazione delle finanze dello Stato v Srl Meridionale Industria Salumi agus daoine eile Ditta Italo Orlandi & Figlio agus Ditta Vincenzo Divella v Amministrazione delle finanze dello Stato. Cásanna uamtha 212 go 217/80, ECLI:EU:C:1981:270, mír 10.

8 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 12 Samhain 1981, Amministrazione delle finanze dello Stato v Srl Meridionale Industria Salumi agus daoine eile Ditta Italo Orlandi & Figlio agus Ditta Vincenzo Divella v Amministrazione delle finanze dello Stato. Cásanna uamtha 212 go 217/80, ECLI:EU:C:1981:270, mír 10.

9 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 21 Meán Fómhair 1989, Hoechst, Cásanna uamtha 46/87 agus 227/88, ECLI:EU:C:1989:337, mír 19.

9 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 21 Meán Fómhair 1989, Hoechst, Cásanna uamtha 46/87 agus 227/88, ECLI:EU:C:1989:337, mír 19.

10 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 10 Samhain 2016, Kovalkovas, C-477/16, ECLI:EU:C:2016:861, mír 36; Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 10 Samhain 2016, PPU Poltorak, C-452/16, ECLI:EU:C:2016:858, mír 35; agus Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 22 Nollaig 2010, DEB,C-279/09, ECLI:EU:C:2010:811, mír 58.

10 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 10 Samhain 2016, Kovalkovas, C-477/16, ECLI:EU:C:2016:861, mír 36; Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 10 Samhain 2016, PPU Poltorak, C-452/16, ECLI:EU:C:2016:858, mír 35; agus Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 22 Nollaig 2010, DEB,C-279/09, ECLI:EU:C:2010:811, mír 58.

11 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 27 Feabhra 2018, Associação Sindical dos Juízes Portugueses v Tribunal de Contas C-64/16, ECLI:EU:C:2018:117, míreanna 31, 40-41.

11 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 27 Feabhra 2018, Associação Sindical dos Juízes Portugueses v Tribunal de Contas C-64/16, ECLI:EU:C:2018:117, míreanna 31, 40-41; breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 25 Iúil 2018, LM, C-216/18 PPU, ECLI:EU:C:2018:586, míreanna 63-67.

12 Teachtaireacht ón gCoimisiún ‘A new EU Framework to strengthen the Rule of Law’ [Creat AE nua chun an Smacht Reachta a neartú], COM(2014) 158 final, Iarscríbhinn I.

12 Teachtaireacht ón gCoimisiún ‘A new EU Framework to strengthen the Rule of Law’ [Creat AE nua chun an Smacht Reachta a neartú], COM(2014) 158 final, Iarscríbhinn I.

 

12a Tuarascáil ó Choimisiún na Veinéise an 4 Aibreán 2011 Staidéar Uimh. 512/2009 (CDL-AD(2011)003rev).

Leasú    5

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 2 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(2a)  Maidir leis na critéir aontachais, nó critéir Chóbanhávan, a bunaíodh ag Comhairle Eorpach Chóbanhávan sa bhliain 1993 agus ar treisíodh leo ag Comhairle Eorpach Mhaidrid sa bhliain 1995, is iadsan is coinníollacha riachtanacha nach mór do na tíortha is iarrthóirí ar fad a chomhlíonadh chun bheith ina mBallstát. Áirithítear ar na critéir sin cobhsaíocht na n-institiúidí a ráthaíonn an daonlathas, an smacht reachta, cearta an duine agus meas ar mhionlaigh agus cosaint dóibh; geilleagar margaidh atá feidhmiúil agus an acmhainn chun déileáil le brú iomaíochta agus le fórsaí margaidh ; agus an cumas na hoibleagáidí a ghabhann le ballraíocht den Aontas a chomhlíonadh.

Leasú    6

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 2 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(2b)  Is é a bhíonn mar thoradh ar mhainneachtain ag tír is iarrthóir na caighdeáin, na luachanna agus na prionsabail dhaonlathacha is gá a chomhlíonadh go gcuirtear moill ar aontachas na tíre sin leis an Aontas, go dtí go gcomhlíonann sí na caighdeáin sin ina n-iomláine. Maidir leis na hoibleagáidí atá ar thíortha is iarrthóirí faoi chritéir Chóbanhávan, leanann siad d’fheidhm a bheith acu maidir leis na Ballstáit i ndiaidh dóibh dul isteach san Aontas de bhua Airteagal 2 CAE agus phrionsabal an chomhair dhílis a chumhdaítear in Airteagal 4 CAE. Ba cheart, dá bhrí sin, measúnú a dhéanamh ar na Ballstáit ar bhonn tráthrialta chun a fhíorú go bhfuil na critéir sin agus na luachanna coiteanna ar a bhfuil an tAontas fothaithe fós á gcomhlíonadh lena ndlíthe agus lena gcleachtais agus, ar an gcaoi sin, creat dlíthiúil agus riaracháin fónta á sholáthar maidir le bearta an Aontais a chur chun feidhme.

Leasú    7

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 3

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(3)  Is réamhriachtanas é an smacht reachta chun na luachanna bunúsacha eile ar a bhfuil an tAontas fothaithe a chosaint, luachanna amhail an tsaoirse, an daonlathas, an comhionannas agus urraim do chearta an duine. Tá dlúthbhaint idir an urraim don smacht reachta agus an urraim don daonlathas agus do na cearta bunúsacha: ní féidir daonlathas agus urraim do chearta bunúsacha a bheith ann gan urraim don smacht reachta, agus vice versa.

(3)  Cé nach bhfuil aon ordlathas i gceist le luachanna an Aontais, tá urraim don smacht reachta bunriachtanach chun na luachanna bunúsacha eile ar a bhfuil an tAontas fothaithe a chosaint, luachanna amhail an tsaoirse, an daonlathas, an comhionannas agus urraim do chearta an duine. Tá dlúthbhaint idir an urraim don smacht reachta agus an urraim don daonlathas agus do na cearta bunúsacha: ní féidir daonlathas agus urraim do chearta bunúsacha a bheith ann gan urraim don smacht reachta, agus vice versa. Tá comhleanúnachas agus comhsheasmhacht na mbeartas inmheánach agus seachtrach maidir leis an daonlathas, an smacht reachta agus na cearta bunúsacha ina gcroíchuid d’inchreidteacht an Aontais.

Leasú    8

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 6

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(6)  Ba cheart do chomhlachtaí breithiúnacha feidhmiú go neamhspleách agus go neamhchlaonta agus ba cheart do sheirbhísí imscrúdaithe agus ionchúisimh a bheith in ann a bhfeidhm a chur i gcrích go cuí. Ba cheart acmhainní agus nósanna imeachta leordhóthanacha a bhronnadh orthu le feidhmiú go héifeachtach agus le lánurraim don cheart chun triail chóir. Tá na dálaí sin riachtanach chun cosaint íosta a áirithiú ar chinntí neamhdhleathacha treallacha ag údaráis phoiblí a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh do leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh.

(6)  Ba cheart go ráthófaí neamhspleáchas agus neamhchlaonta na mbreithiúna i gcónaí agus ba cheart do sheirbhísí imscrúdaithe agus ionchúisimh a bheith in ann a bhfeidhm a chur i gcrích go cuí. Ba cheart acmhainní agus nósanna imeachta leordhóthanacha a bhronnadh orthu chun feidhmiú go héifeachtach agus le lánurraim don cheart chun triail chóir. Tá na coinníollacha sin riachtanach mar ráthaíocht íosta in aghaidh cinntí neamhdhleathacha treallacha ag údaráis phoiblí a d’fhéadfadh cur as do na prionsabail bhunúsacha sin agus dochar a dhéanamh do leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh.

Leasú    9

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 7 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(7a)  I neamhspleáchas an ionchúisimh agus na mbreithiúna, cumhdaítear neamhspleáchas foirmiúil (de jure) agus neamhspleáchas iarbhír (de facto) an ionchúisimh agus na mbreithiúna agus na n-ionchúisitheoirí agus breithiúna aonair.

Leasú    10

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 8

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(8)  Tá an urraim don smacht reachta tábhachtach do shaoránaigh an Aontais, ach tá sí tábhachtach freisin do thionscnaimh ghnó, don nuálaíocht, don infheistíocht agus d’fheidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh, a mbeidh an borradh is mó fúthu má bhíonn creat daingean dlí agus institiúideach i bhfeidhm.

(8)  Tá an urraim don smacht reachta bunriachtanach do shaoránaigh an Aontais, ach tá sí ríthábhachtach freisin do thionscnaimh ghnó, don nuálaíocht, don infheistíocht, do chomhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach agus d’fheidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh, nach mbeidh borradh inbhuanaithe fúthu mura mbíonn creat daingean dlí agus institiúideach i bhfeidhm.

Leasú    11

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 8 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(8a)  Maidir le lánpháirtiú shásraí faireacháin an Aontais atá ann cheana, amhail an Sásra Comhair agus Fíorúcháin, an Scórchlár Ceartais agus na tuarascálacha Frith-Éillithe, a chomhtháthú i gcreat níos leithne maidir le faireachán a dhéanamh ar an smacht reachta, d’fhéadfaí sásraí rialaithe a bheadh níos éifeachtúla agus níos éifeachtaí a sholáthar chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint.

Leasú    12

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 8 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(8b)  Maidir le heaspa trédhearcachta, idirdhealú treallach, saobhadh iomaíochta agus éagothroime iomaíochta laistigh den mhargadh inmheánach agus lasmuigh de, tionchar ar shláine an mhargaidh aonair agus ar chothroime, cobhsaíocht agus dlisteanach an chórais cánach, neamhionannais eacnamaíocha mhéadaithe, iomaíocht éagórach idir stáit, míshástacht shóisialta, mímhuinín, agus easnamh daonlathach, is iadsan roinnt éifeachtaí diúltacha de chleachtais chánach dhíobhálacha.

Leasú    13

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 10 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(10a)  Tá an iliomad ionstraimí agus próiseas ag an Aontas chun a áirithiú go ndéantar na prionsabail agus na luachanna a leagtar síos in CAE a chur i bhfeidhm ina n-iomláine agus go cuí ach, faoi láthair, níl freagairt mhear éifeachtach tugtha ag institiúidí an Aontais, go háirithe maidir le bainistíú fónta airgeadais a áirithiú. Le go mbeidh na hionstraimí atá ann cheana leordhóthanach agus éifeachtach, ba cheart iad a fhorfheidhmiú, a mheasúnú agus a chomhlánú faoi chuimsiú sásra smachta reachta.

Leasú    14

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 11

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(11)  Easnaimh ghinearálaithe sna Ballstáit i ndáil leis an smacht reachta a dhéanann difear go háirithe d’fheidhmiú cuí údarás poiblí agus d’athbhreithniú breithiúnach éifeachtach, is féidir leo dochar tromchúiseach a dhéanamh do leasanna airgeadais an Aontais.

(11)  Maidir le heasnaimh ghinearálaithe sna Ballstáit i ndáil leis an smacht reachta a dhéanann difear go háirithe d’fheidhmiú cuí údarás poiblí agus d’athbhreithniú breithiúnach éifeachtach, is féidir leo dochar tromchúiseach a dhéanamh do leasanna airgeadais an Aontais. Maidir le himscrúduithe éifeachtúla ar na heasnaimh sin agus le cur chun feidhme beart éifeachtach agus comhréireach nuair a chruthaítear easnamh ginearálaithe, tá gá leo ní hamháin chun leasanna airgeadais an Aontais a urrú, lena n-áirítear bailiú éifeachtach ioncaim, ach freisin chun iontaoibh an phobail as an Aontas agus a institiúidí a áirithiú. Is iad na breithiúna neamhspleácha a sheasann leis an smacht reachta agus leis an deimhneacht dhlíthiúil sna Ballstáit uile, agus iadsan amháin, atá in ann a ráthú gur leor an chosaint a thugtar d’airgead as buiséad an Aontais.

Leasú    15

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 11 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(11a)  Measann an Coimisiúin gurb ionann an scála imghabhála agus seachanta cánach agus suas le EUR 1 trilliún in aghaidh na bliana. Tá tionchair dhiúltacha na gcleachtas sin ar bhuiséid na mBallstát agus an Aontais agus ar shaoránaigh soiléir agus d’fhéadfaidís an bonn a bhaint ó iontaoibh as an daonlathas.

Leasú    16

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 11 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(11b)  Tá tionchar díreach ag seachaint cánach ar bhuiséid na mBallstát agus an Aontais agus ar leithdháileadh na hiarrachta cánach idir catagóirí cáiníocóirí agus idir tosca eacnamaíochta freisin.

Leasú    17

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 11 c (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(11c)  Ba cheart do Bhallstáit prionsabal an chomhair dhílis a chur i bhfeidhm go hiomlán in ábhair iomaíochta cánach.

Leasú    18

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 11 d (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(11d)  Ba cheart don Choimisiún, mar chaomhnóir na gConarthaí, a áirithiú go gcomhlíontar dlí an Aontais agus prionsabal an chomhair dhílis go hiomlán idir na Ballstáit.

Leasú    19

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 11 e (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(11e)  Dá ndéanfaí measúnú agus faireachán ar bhearta cánacha na mBallstát ar leibhéal an Aontais, d'áiritheofaí nach gcuirfí aon bhearta cánach díobhálacha nua chun feidhme sna Ballstáit. Maidir le faireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh na mBallstát, a ndlínsí, a réigiún agus struchtúr riaracháin eile leis an gcomhliosta Aontais de dhlínsí neamhchomhoibríocha, dhéanfaí coimirciú ar an margadh aonair agus d'áiritheofaí go bhfeidhmíonn sé go cuí agus go cuimsitheach.

Leasú    20

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 12

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(12)  Tá gá le measúnú cáilíochtúil ón gCoimisiún chun easnamh ginearálaithe a shainaithint. D’fhéadfadh an measúnú sin a bheith bunaithe ar an bhfaisnéis ó gach foinse atá le fáil agus ó gach institiúid aitheanta, lena n-áirítear breithiúnais ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, tuarascálacha Chúirt Iniúchóirí na hEorpa, agus conclúidí agus moltaí ó eagraíochtaí agus líonraí idirnáisiúnta ábhartha, amhail comhlachtaí Chomhairle na hEorpa agus na líonraí Eorpacha de chúirteanna uachtaracha agus de chomhairlí na mbreithiúna.

(12)  Tá gá le measúnú cáilíochtúil cuimsitheach ón gCoimisiún chun easnamh ginearálaithe a shainaithint. Ba cheart an measúnú sin a bheith oibiachtúil, cothrom agus trédhearcach agus bunaithe ar fhaisnéis ó na foinsí ábhartha go léir, agus aird á tabhairt ar na critéir a úsáidtear i gcomhthéacs chaibidlíochtaí aontachais an Aontais, go háirithe ar chaibidlí an acquis maidir leis na breithiúna agus cearta bunúsacha, leis an gceartas, an tsaoirse agus an tslándáil, le rialú airgeadais agus le cánachas, agus freisin leis na treoirlínte a úsáidtear i gcomhthéacs an tSásra Comhair agus Fíorúcháin chun an dul chun cinn a dhéanann Ballstát a rianú, agus faisnéis ó institiúidí aitheanta, lena n-áirítear breithiúnais ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh agus ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine, rúin ó Pharlaimint na hEorpa, tuarascálacha ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa, agus conclúidí agus moltaí ó eagraíochtaí idirnáisiúnta ábhartha, amhail comhlachtaí Chomhairle na hEorpa, lena n-áirítear, go háirithe, Seicliosta Smachta Reachta Choimisiún na Veinéise, agus líonraí idirnáisiúnta ábhartha, amhail na líonraí Eorpacha de chúirteanna uachtaracha agus de chomhairlí na mbreithiúna.

Leasú    21

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 12 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(12a)  Ba cheart painéal comhairleach a bhunú a bheidh comhdhéanta de shaineolaithe neamhspleácha sa dlí bunreachtúil agus i gcúrsaí airgeadais agus buiséid agus a bheidh sé mar chuspóir aige cuidiú leis an gCoimisiún measúnú a dhéanamh ar easnaimh ghinearálaithe. Ba cheart go ndéanfaidh an painéal sin measúnú bliantúil neamhspléach maidir leis na saincheisteanna i ndáil leis an smacht reachta i ngach Ballstát a dhéanann difear do phrionsabail an bhainistiú fhónta nó do chosaint leasanna airgeadais an Aontais, nó má tá baol ann go ndéanfaidís difear dóibh, ag cur faisnéise ó gach foinse ábhartha agus gach institiúid aitheanta san áireamh. Ba cheart don Choimisiún tuairimí ábhartha a thugann an Painéal a chur san áireamh agus cinneadh maidir le bearta féideartha a ghlacadh nó a chur ar leataobh á dhéanamh acu.

Leasú    22

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 13

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(13)  Ba cheart na bearta féideartha atá le glacadh i gcás easnaimh ghinearálaithe agus an nós imeachta is inleanta lena nglacadh a chinneadh. Ba cheart a bheith san áireamh sna bearta sin íocaíochtaí agus gealltanais a chur ar fionraí, cistiú faoi ghealltanais reatha a laghdú, agus toirmeasc ar ghealltanais nua a chur i gcrích le faighteoirí.

(13)  Ba cheart na bearta atá le glacadh i gcás easnaimh ghinearálaithe agus an nós imeachta is inleanta lena nglacadh a chinneadh. Ba cheart a bheith san áireamh sna bearta sin íocaíochtaí agus gealltanais a chur ar fionraí, cistiú faoi ghealltanais reatha a laghdú, agus toirmeasc ar ghealltanais nua a chur i gcrích le faighteoirí.

Leasú    23

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 14 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(14a)  Tá sé bunriachtanach go ndéantar leasanna dlisteanacha na bhfaighteoirí agus tairbhithe deiridh a choimirciú go cuí nuair a dhéantar bearta a ghlacadh i gcás easnaimh ghinearálaithe. Agus breithniú á dhéanamh ar ghlacadh beart, ba cheart don Choimisiún an tionchar a d’fhéadfadh a bheith acu ar fhaighteoirí agus tairbhithe deiridh a chur san áireamh. Chun treisiú leis an gcosaint a thugtar d’fhaighteoirí nó tairbhithe deiridh, ba cheart don Choimisiún faisnéis a agus treoir a sholáthair trí shuíomh gréasáin nó tairseach idirlín, chomh maith le huirlisí leormhaithe chun an Coimisiún a chur ar an eolas maidir le haon sárú ar oibleagáid dhlíthiúil atá ar eintitis rialtais agus ar na Ballstáit leanúint d’íocaíochtaí a dhéanamh i ndiaidh bearta a ghlacadh ar bhonn an Rialacháin seo. I gcás inarb iomchuí agus chun a áirithiú go n-íoctar aon mhéid atá dlite ag eintitis rialtais nó ag Ballstáit go héifeachtach leis na faighteoirí nó tairbhithe deiridh, ba cheart don Choimisiún a bheith in ann íocaíochtaí a dhéantar leis na heintitis seo a aisghabháil, nó, de réir mar is iomchuí, ceartú airgeadais a dhéanamh trí thacú do chlár a laghdú, agus méid coibhéiseach a aistriú go cúlchiste an Aontais a bheidh le húsáid chun leas na bhfaighteoirí nó na dtairbhithe deiridh.

Leasú    24

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 15

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(15)  Chun cur chun feidhme aonfhoirmeach an Rialacháin seo a áirithiú agus i bhfianaise a thábhachtaí agus atá iarmhairtí airgeadais na mbeart arna bhforchur de bhun an Rialacháin seo, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Chomhairle, ar cheart di gníomhú ar bhonn togra ón gCoimisiún. Chun glacadh cinntí atá de dhíth chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint a éascú, ba cheart vótáil trí thromlach cáilithe aisiompaithe a úsáid.

(15)  Chun cur chun feidhme aonfhoirmeach an Rialacháin seo a áirithiú agus i bhfianaise a thábhachtaí atá iarmhairtí airgeadais na mbeart arna bhforchur de bhun an Rialacháin seo, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún.

Leasú    25

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 15 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(15a)  I bhfianaise na héifeachta atá acu ar bhuiséad an Aontais, níor cheart go dtiocfadh bearta a fhorchuirtear de bhun an Rialacháin seo i bhfeidhm ach amháin i ndiaidh do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle formheas a thabhairt méid is ionann agus luach na mbeart arna nglacadh a aistriú go cúlchiste buiséadach. Chun éascú a dhéanamh ar ghlacadh cinntí a cheanglaítear chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint, ba cheart a mheas go bhfuil na haistrithe sin formheasta mura ndéanann Parlaimint na hEorpa ná an Chomhairle iad a leasú nó diúltú dóibh laistigh de thréimhse shocraithe agus an Chomhairle ag gníomhú di trí thromlach cáilithe,

Leasú    26

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 16

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(16)  Sula molfaidh an Coimisiún aon bheart a ghlacadh de bhun an Rialacháin seo, ba cheart dó an Ballstát lena mbaineann a chur ar an eolas faoi gcúis a measann sé go bhféadfadh easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta a bheith ann sa Bhallstát sin. Ba cheart cead a bheith ag an mBallstát a mbarúlacha a chur isteach. Ba cheart don Choimisiún agus don Chomhairle na barúlacha sin a chur san áireamh.

(16)  Sula molfaidh an Coimisiún aon bheart a ghlacadh de bhun an Rialacháin seo, ba cheart dó an Ballstát lena mbaineann a chur ar an eolas faoin gcúis a measann sé go bhféadfadh easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta a bheith ann sa Bhallstát sin. Ba cheart don Choimisiún Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle a chur ar an eolas gan mhoill maidir le haon fhógra den sórt sin agus faoina bhfuil ann. Ba cheart cead a bheith ag an mBallstát lena mbaineann a bharúlacha a chur isteach. Ba cheart don Choimisiún na barúlacha sin a chur san áireamh.

Leasú    27

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 17

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(17)  Ba cheart don Chomhairle bearta a chur i leataobh le héifeacht fionraíochta ar thogra ón gCoimisiún, más rud é go bhfuil an cás as ar eascair forchuir na mbeart sin réitithe go leordhóthanach.

(17)  Ba cheart don Choimisiún bearta a chur i leataobh le héifeacht fionraíochta agus a mholadh do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle cúlchiste buiséadach na mbeart i dtrácht a chur i leataobh, ina iomláine nó i bpáirt, más rud é go bhfuil an cás as ar eascair forchuir na mbeart sin réitithe go leordhóthanach.

Leasú    28

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 18

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(18)  Ba cheart don Choimisiún Parlaimint na hEorpa a choinneáil ar an eolas maidir le haon bheart arna mholadh agus arna ghlacadh de bhun an Rialacháin seo,

scriosta

Leasú    29

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 2 – mír 1 – pointe a

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(a)  Tagraíonn ‘an smacht reachta’ don luach de chuid an Aontais atá cumhdaithe in Airteagal 2 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, luach a chuimsíonn prionsabal na dlíthiúlachta, a dhéanann talamh slán de go bhfuil próiseas trédhearcach, cuntasach, daonlathach agus iolraíoch ann chun dlíthe a achtú; prionsabal na doimhneachta dlíthiúla; prionsabal an toirmisc ar threallach as na gcumhachtaí feidhmiúcháin; prionsabal na cosanta éifeachtaí breithiúnaí ag cúirteanna neamhspleácha, cosaint ar chearta bunúsacha san áireamh; scaradh na gcumhachtaí; agus prionsabal an chomhionannais faoin dlí;

(a)  tuigfear ‘an smacht reachta’ ag féachaint do luachanna an Aontais a chumhdaítear in Airteagal 2 de CAE agus sna critéir le haghaidh ballraíocht den Aontas mar a mheabhraítear in Airteagal 49 den Chonradh; áirítear leis prionsabail an chomhionannais, a dhéanann talamh slán de go bhfuil próiseas trédhearcach, cuntasach, daonlathach agus iolraíoch ann chun dlí a achtú; prionsabal na deimhneachta dlíthiúla; prionsabal an toirmisc ar threallachas na gcumhachtaí feidhmiúcháin; prionsabal na rochtana ar an gceartas agus ar chosaint dlí éifeachtach os comhair cúirteanna neamhspleácha neamhchlaonta, lena n-áirítear maidir le cearta bunúsacha de réir mar atá sonraithe i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh agus i gconarthaí idirnáisiúnta cearta daonra; prionsabal scaradh na gcumhachtaí; prionsabal an neamh-idirdhealithe agus comhionannais faoin dlí;

Leasú    30

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 2 – mír 1 – pointe b

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(b)  ciallaíonn ‘easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta’ cleachtas nó faillí fhorleathan nó athfhillteach, nó beart ag údaráis phoiblí a dhéanann difear don smacht reachta;

(b)  ciallaíonn ‘easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta’ cleachtas nó faillí fhorleathan nó athfhillteach, nó beart ag údaráis phoiblí a dhéanann difear don smacht reachta, sa chás ina dhéanann sé difear nó go bhfuil baol ann go ndéanfadh sé difear do phrionsabal an bhainistiú fhónta airgeadais nó do chosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh; d’fhéadfadh easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta a bheith mar thoradh ar bhagairt shistéamach ar luachanna an Aontais, a shonraítear in Airteagal 2 CAE, a dhéanann difear nó go bhfuil baol ann go ndéanfadh sé difear do phrionsabal an bhainistíú fhónta airgeadais nó do chosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh;

Leasú    31

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 2 – mír 1 – pointe c

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(c)  ciallaíonn ‘eintiteas rialtais’ gach údarás poiblí agus gach leibhéal rialtais, lena n-áirítear údaráis náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla, chomh maith le heagraíochtaí de chuid na mBallstát de réir bhrí [phointe 42 d’Airteagal 2] de Rialachán (AE, Euratom) Uimh. […] (an ‘Rialachán Airgeadais’).

(c)  ciallaíonn ‘eintiteas rialtais’ aon údarás poiblí ar gach leibhéal rialtais, lena n-áirítear údaráis náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla, chomh maith le heagraíochtaí de chuid na mBallstát de réir bhrí phointe 42 d’Airteagal 2 de Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle1a (an ‘Rialachán Airgeadais’).

 

__________________

 

1a Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Iúil 2018 maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais, lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1296/2013, (AE) Uimh. 1301/2013, (AE) Uimh. 1303/2013, (AE) Uimh. 1304/2013, (AE) Uimh. 1309/2013, (AE) Uimh. 1316/2013, (AE) Uimh. 223/2014, (AE) Uimh. 283/2014, agus Cinneadh Uimh. 541/2014/AE agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 966/2012, (IO L 193, 30.7.2018, lch. 1).

Leasú    32

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 2 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

Airteagal 2 a

 

Easnaimh ghinearálaithe

 

Measfar, go háirithe, gur easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta iad an méid seo a leanas, i gcás ina ndéanann siad difear do phrionsabail an bhainistiú fhónta airgeadais nó do chosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh, nó má tá an baol ann go ndéanfadh siad difear dóibh:

 

(a) neamhspleáchas na mbreithiúna a chur i mbaol, lena n-áirítear aon teorannú a dhéanamh ar an gcumas feidhmeanna breithiúnacha a dhéanamh go huathrialach trí idirghabháil sheachtrach a dhéanamh i ráthaíochtaí neamhspleáchais, trí shrian a chur le breithiúnas faoi ordú seachtrach, trí athbhreithniú a dhéanamh go treallach ar rialacha maidir le ceapadh nó téarmaí seirbhíse pearsanra bhreithiúnaigh, trí thionchar a imirt ar phearsanra breithiúnach ar bhealach ar bith a gcuirtear as dá neamhchlaontacht nó trí chur isteach ar neamhspleáchas nó trí chur isteach ar neamhspleáchas aturnaetha;

 

(b) gan cinntí treallacha nó neamhdhleathacha ó údaráis phoiblí, lena n-áirítear cinntí údarás forfheidhmithe dlí, a chosc, a cheartú agus smachtbhannaí a fhorchur ina leith, acmhainní airgeadais agus daonna a dhéanann difear dá bhfeidhmiú cuí a choinneáil siar nó gan a áirithiú nach bhfuil coinbhleachtaí leasa ann;

 

(c) teorainn a chur le hinfhaighteacht agus éifeachtacht leigheasanna dlí, lena n-áirítear trí rialacha nós imeachta sriantacha, gan breithiúnais a chur chun feidhme, nó teorainn a chur le himscrúdú, ionchúiseamh nó smachtbhannaí ar sháruithe ar an dlí;

 

(d) acmhainneacht riaracháin Ballstáit a chur i mbaol maidir leis na hoibleagáidí a ghabhann le ballraíocht den Aontas a urramú, lena n-áirítear an acmhainneacht na rialacha, na caighdeáin agus na beartais, ar corpas dhlí an Aontais iad, a chur chun feidhme go héifeachtach;

(e) bearta a lagaíonn cosaint na cumarsáide rúnda idir an dlíodóir agus an cliant.

(Féach leasú a bhaineann le hAirteagal 3 – mír 2)

Leasú    33

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – teideal

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Bearta

Rioscaí do leasanna airgeadais an Aontais

Leasú    34

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – an chuid réamhráiteach

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

1.  Déanfar bearta iomchuí i gcás ina ndéanann easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta i mBallstát difear do phrionsabail na bainistíochta fónta airgeadais nó do chosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh, nó go bhfuil an baol ann go ndéanfadh sé difear dóibh sin, go háirithe maidir leo seo a leanas:

1.  Féadfar easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta i mBallstát a suí nuair a dhéantar difear, go háirithe, do cheann amháin nó níos mó do na rudaí seo a leanas, nó má tá baol ann go ndéanfar difear dóibh:

Leasú    35

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – pointe a

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(a)  feidhmiú cuí údaráis an Bhallstáit sin a chuireann buiséad an Aontais chun feidhme, go háirithe i gcomhthéacs an tsoláthair phoiblí nó nósanna imeachta deontais, agus nuair a dhéantar faireachán agus rialuithe;

(a)  feidhmiú cuí údaráis an Bhallstáit sin a chuireann buiséad an Aontais chun feidhme, go háirithe i gcomhthéacs an tsoláthair phoiblí nó nósanna imeachta deontais;

Leasú    36

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – pointe a a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(aa)  feidhmiú cuí an gheilleagair margaidh, agus iomaíocht agus fórsaí margaidh san Aontas á n-urramú ar an gcaoi sin, mar aon leis na hoibleagáidí a bhaineann le ballraíocht a chur chun feidhme go héifeachtach, lena n-áirítear cloí leis an aidhm maidir le haontas polaitiúil, eacnamaíoch agus airgeadaíochta;

Leasú    37

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – pointe a b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(ab)  feidhmiú cuí na n-údarás a dhéanann rialú airgeadais, faireachán agus iniúchtaí inmheánacha agus seachtracha, agus feidhmiú cuí córas éifeachtach trédhearcach bainistithe airgeadais agus cuntasachta;

Leasú    38

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – pointe b

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(b)  feidhmiú cuí seirbhísí imscrúdaithe agus ionchúisimh phoiblí i ndáil le calaois, éilliú nó sáruithe eile ar dhlí an Aontais a bhaineann le cur chun feidhme bhuiséad an Aontais a ionchúiseamh;

(b)  feidhmiú cuí seirbhísí imscrúdaithe agus ionchúisimh phoiblí i ndáil le calaois, lena n-áirítear calaois chánach, éilliú nó sáruithe eile ar dhlí an Aontais a bhaineann le cur chun feidhme bhuiséad an Aontais a ionchúiseamh;

Leasú    39

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – pointe c

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(c)  athbhreithniú breithiúnach éifeachtach ag cúirteanna neamhspleácha ar ghníomhaíochtaí nó faillí na n-údarás dá dtagraítear i bpointe (a) agus i bpointe (b);

(c)  athbhreithniú breithiúnach éifeachtach ag cúirteanna neamhspleácha ar ghníomhaíochtaí nó faillí na n-údarás dá dtagraítear i bpointe (a), (a b) agus (b);

Leasú    40

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – pointe d

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(d)  cosc ar chalaois, éilliú nó sáruithe eile ar dhlí an Aontais a bhaineann le cur chun feidhme bhuiséad an Aontais agus forchur smachtbhannaí ina leith, agus forchur pionós éifeachtach athchomhairleach ar fhaighteoirí ag cúirteanna náisiúnta nó ag údaráis riaracháin;

(d)  cosc ar chalaois, lena n-áiritear calaois chánach, éilliú nó sáruithe eile ar dhlí an Aontais a bhaineann le cur chun feidhme bhuiséad an Aontais agus forchur smachtbhannaí ina leith, agus forchur pionós éifeachtach athchomhairleach ar fhaighteoirí ag cúirteanna náisiúnta nó ag údaráis riaracháin;

Leasú    41

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – pointe e a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(ea)  cosc ar imghabháil cánach agus iomaíocht chánach agus forchur smachtbhannaí ina leith, agus feidhmiú cuí na n-údarás a rannchuidíonn leis an gcomhar riaracháin i gcúrsaí cánach;

Leasú    42

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – pointe f

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(f)  an comhar éifeachtach tráthúil leis an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise agus le hOifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh sna himscrúduithe nó ionchúisimh a dhéanann siad de bhun a ngníomhartha dlí ábhartha agus de bhun phrionsabal an chomhair dhílis.

(f)  an comhar éifeachtach tráthúil leis an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise agus, faoi réir rannpháirtíocht an Bhallstáit lena mbaineann, le hOifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh sna himscrúduithe nó ionchúisimh a dhéanann siad de bhun a ngníomhartha dlí ábhartha agus de bhun phrionsabal an chomhair dhílis;

Leasú    43

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – pointe f a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(fa)  cur chun feidhme cuí bhuiséad an Aontais tar éis sárú sistéamach ar chearta bunúsacha.

Leasú    44

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 2

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

2.  Féadfar an méid seo a leanas, go háirithe, a mheas a bheith ina n-easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta:

scriosta

(a)  neamhspleáchas na mbreithiúna a chur i mbaol;

 

(b)  gan cinntí treallacha nó neamhdhleathacha ag údaráis phoiblí, lena n-áirítear cinntí údarás forfheidhmithe dlí, a chosc, a cheartú agus smachtbhannaí a fhorchur ina leith, acmhainní airgeadais agus daonna a choinneáil siar a dhéanann difear dá bhfeidhmiú cuí nó gan a áirithiú nach bhfuil coinbhleachtaí leasa ann;

 

(c)  teorainn a chur le hinfhaighteacht agus éifeachtacht leigheasanna dlí, lena n-áirítear trí rialacha nós imeachta sriantacha, gan breithiúnais a chur chun feidhme, nó teorainn a chur le himscrúdú, ionchúiseamh nó smachtbhannaí ar sháruithe ar an dlí.

 

(Féach leasú a bhaineann le hAirteagal 2 a (nua).)

Leasú    45

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

Airteagal 3 a

 

Painéal saineolaithe neamhspleácha

 

1.  Bunóidh an Coimisiún painéal saineolaithe neamhspleácha (‘an Painéal’).

 

Beidh an painéal comhdhéanta de shaineolaithe neamhspleácha sa dlí bunreachtúil agus i gcúrsaí airgeadais agus buiséid. Ceapfaidh parlaimint náisiúnta gach Ballstáit saineolaí amháin agus ceapfaidh Parlaimint na hEorpa cúigear saineolaithe. Déanfar cothromaíocht inscne a áirithiú le comhdhéanamh an choiste meastóireachta.

 

Féadfar cuireadh a thabhairt d’ionadaithe na n-eagraíochtaí agus líonraí ábhartha, amhail Cónaidhm Eorpach na nAcadamh Eolaíochtaí agus Daonnachtaí, Líonra Eorpach na nInstitiúidí Náisiúnta um Chearta an Duine, comhlachtaí Chomhairle na hEorpa, an Coimisiún Eorpach um Éifeachtúlacht an Cheartais, Comhairle Bharraí agus Chumainn Dlí na hEorpa, an Líonra um Cheartas Cánach, na Náisiúin Aontaithe, an Eagraíocht um Shlándáil agus Comhar san Eoraip agus an Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta, nuair is iomchuí, a bheith mar bhreathnóirí don Phainéal i gcomhréir le rialacha na nósanna imeachta dá dtagraítear i mír 6.

 

2.  Beidh sé mar chuspóir le cúraimí comhairleacha an phainéil cuidiú leis an gCoimisiún chun easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta i mBallstát a shainaithint, má dhéanann na heasnaimh ghinearálaithe sin difear do phrionsabail an bhainistiú fhónta nó do chosaint leasanna airgeadais an Aontais, nó má tá baol ann go ndéanfaidís difear dóibh.

 

Déanfaidh an Painéal measúnú ar an gcás i ngach Ballstát go bliantúil ar bhonn critéir agus faisnéis cainníochtúla agus cáilíochtúla, agus aird chuí á tabhairt don fhaisnéis agus treoir dá dtagraítear in Airteagal 5(2).

 

3.  Gach bliain, poibleoidh an Painéal achoimre dá thorthaí.

 

4.  Mar chuid den cúraim comhairleacha agus aird á tabhairt do thoradh na saincheisteanna faoi mhír 2, féadfaidh an Painéal a thuairim a thabhairt maidir le heasnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta i mBallstát.

 

Agus tuairim á tabhairt aige, déanfaidh an Painéal a dhícheall chun teacht ar chomhthoil. Mura bhféadfar teacht ar an gcomhthoil sin, tabharfaidh an Painéal a thuairim trí thromlach simplí de na comhaltaí.

 

5.  Agus gníomhartha á gcur chun feidhme acu de bhun Airteagal 5(6) agus Airteagal 6(2), cuirfidh an Coimisiún aon tuairim ábhartha a thugann an Painéal san áireamh i gcomhréir le mír 4 den Airteagal seo.

 

6.  Toghfaidh an Painéal a chathaoirleach as measc a chomhaltaí Bunóidh an Painéal a chuid rialacha nós imeachta.

Leasú    46

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – teideal

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Ábhar na mbeart

Bearta chun buiséad an Aontais a chosaint

Leasú    47

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 1 – an chuid réamhráiteach

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

1.  Féadfar ceann amháin nó níos mó de na bearta iomchuí seo a leanas a ghlacadh

1.  Nuair a chomhlíontar na coinníollacha in Airteagal 3, féadfar ceann amháin nó níos mó de na bearta seo a leanas a ghlacadh:

Leasú    48

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 3

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

3.  Beidh na bearta a dhéanfar comhréireach le cineál, tromchúis agus raon feidhme an easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta. A mhéad is féidir, díreofar na bearta ar na gníomhaíochtaí de chuid an Aontais a ndearna an t-easnamh sin difear dóibh nó a d’fhéadfadh sé difear a dhéanamh dóibh.

3.  Beidh na bearta a dhéanfar comhréireach le cineál, tromchúis, fad agus raon feidhme an easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta. A mhéad is féidir, díreofar na bearta ar na gníomhaíochtaí de chuid an Aontais a ndearna an t-easnamh sin difear dóibh nó a d’fhéadfadh sé difear a dhéanamh dóibh.

Leasú    49

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 3 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

3a.  Cuirfidh an Coimisiún eolas agus treoir ar fáil chun leas na bhfaighteoirí agus tairbhithe deiridh maidir leis na hoibleagáidí ag na Ballstáit dá dtagraítear i mír 2 trí shuíomh gréasáin nó tairseach idirlín.

 

Cuirfidh an Coimisiún uirlisí leormhaithe ar an suíomh gréasáin nó tairseach céanna d’fhaighteoirí agus tairbhithe deiridh chun an Coimisiún a chur ar an eolas maidir le haon sárú ar na hoibleagáidí seo a dhéanann difear do na faighteoirí nó tairbhithe deiridh seo dar leo. Cuirfear an mír seo i bhfeidhm ar bhealach lena n-áirithítear cosaint na ndaoine a tuairiscíonn sáruithe dlí an Aontais, i gcomhréir leis na prionsabail atá leagtha síos i Treoir XXX (Treoir maidir le cosaint do dhaoine a thuairiscíonn sáruithe ar dhlí an Aontais). Ní fhéadfaidh an Coimisiún faisnéis a sholáthraíonn na faighteoirí nó tairbhithe deiridh i gcomhréir leis an mír seo a chur san áireamh ach amháin má tá cruthúnas ag gabháil leis an bhfaisnéis sin gur chuir an faighteoir nó tairbhí deiridh lena mbaineann gearán foirmiúil faoi bhráid an údaráis inniúil.

Leasú    50

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 3 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

3b.  Bunaithe ar an bhfaisnéis a sholáthraíonn na faighteoirí nó tairbhithe deiridh i gcomhréir le mír 3 a, áiritheoidh an Coimisiún go n-íocfar go héifeachtach aon mhéid atá le híoc ag eintitis rialtais nó ag Ballstáit, i gcomhréir le mír 2 a, leis na faighteoirí nó tairbhithe deiridh.

Más gá:

 

(a)  faoi threoir cistí ó bhuiséad an Aontais a bhainistítear i gcomhréir le hAirteagal 62(1)(c) den Rialachán Airgeadais, déanfaidh an Coimisiún:

 

(i) aon íocaíocht le haon cheann de na comhlachtaí dá dtagraítear i bpointí (v) go (vii) d’Airteagal 62(1)(c) den Rialachán Airgeadais a aisghabháil le haghaidh méid is ionann agus an méid nach n-íoctar leis na faighteoirí nó tairbhithe deiridh, i sárú ar mhír 2 den Airteagal seo, ,

 

(ii) méid is ionann agus an méid dá dtagraítear sa phointe roimhe seo a aistriú go cúlchiste an Aontais dá dtagraítear in Airteagal 12 de Rialachán XXX ón gComhairle (Rialachán CAI). Measfar gur corrlach atá fágtha ar fáil an méid sin de réir bhrí phointe (a) d’Airteagal 12(1) de Rialachán XXX ón gComhairle (Rialachán CAI) agus bainfidh leas as i gcomhréir le hAirteagal 12(2) de Rialachán XXX ón gComhairle (Rialachán CAI), a mhéid is féidir, chun leas na bhfaighteoirí nó na dtairbhithe deiridh dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal seo;

 

(b)  faoi threoir cistí ó bhuiséad an Aontais a bhainistítear i gcomhréir le hAirteagal 62(1)(b) den Rialachán Airgeadais:

 

(i) measfar gur oibleagáid na mBallstát de réir bhrí [Airteagal 63] de Rialachán XXX ón gComhairle (Rialachán RFC) í oibleagáid na n-údarás rialtais nó na mBallstát dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal seo. Déileálfar le haon sárú ar an oibleagáid sin i gcomhréir le [hAirteagal 98] de Rialachán XXX ón gComhairle (Rialachán RFC);

 

(ii) Aistreoidh an Coimisiún an méid a bheidh ann mar thoradh ar thacaíocht laghdaithe ó na Cistí go clár, agus [Airteagal 98] de Rialachán XXX (Rialachán RFC) á chur i bhfeidhm, go dtí cúlchiste an Aontais dá dtagraítear in Airteagal 12 de Rialachán XXX ón gComhairle (Rialachán CAI). Measfar gur corrlach atá fágtha ar fáil é an méid sin de réir bhrí phointe a) d’Airteagal 12 de Rialachán XXX ón gComhairle (Rialachán CAI), agus bainfear leas as i gcomhréir le mír 2 d’Airteagal 12 de Rialachán XXC ón gComhairle (Rialachán CAI), a mhéid is féidir, chun leas na bhfaighteoirí nó na dtairbhithe deiridh dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal seo.

Leasú    51

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 1

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

1.  I gcás ina gcinneann an Coimisiún go bhfuil forais réasúnacha aige lena chreidiúint go bhfuil coinníollacha Airteagal 3 comhlíonta, seolfaidh sé fógra i scríbhinn chuig an mBallstát sin, ina leagfar amach na forais ar ar bhunaigh sé a chinneadh.

1.  I gcás ina gcinneann an Coimisiún, agus tuaraimí an phainéil á gcur san áireamh, go bhfuil forais réasúnacha aige lena chreidiúint go bhfuil coinníollacha Airteagal 3 comhlíonta, seolfaidh sé fógra i scríbhinn chuig an mBallstát sin, ina leagfar amach na forais ar ar bhunaigh sé a chinneadh. Cuirfidh an Coimisiún Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar an eolas gan mhoill faoi aon fhógra den sórt sin agus faoina bhfuil ann.

Leasú    52

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 2

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

2.  Féadfaidh an Coimisiún an fhaisnéis ábhartha uile a chur san áireamh, lena n-áirítear cinntí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, tuarascálacha Chúirt Iniúchóirí na hEorpa, agus conclúidí agus moltaí na n-eagraíochtaí idirnáisiúnta ábhartha.

2.  Agus measúnú á dhéanamh aige ar cibé ar comhlíonadh coinníollacha Airteagal 3, déanfaidh an Coimisiún an fhaisnéis ábhartha uile a chur san áireamh, lena n-áirítear tuairimí ón bPainéal, breithiúnais ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, rúin ó Pharlaimint na hEorpa, tuarascálacha Chúirt Iniúchóirí na hEorpa, agus conclúidí agus moltaí ó eagraíochtaí agus líonraí idirnáisiúnta ábhartha. Tabharfaidh an Coimisiún aird freisin ar na critéir a úsáidtear i gcomhthéacs chaibidlíochtaí aontachais an Aontais, go háirithe ar chaibidlí an acquis maidir leis na breithiúna agus cearta bunúsacha, leis an gceartas, leis an tsaoirse agus an tslándáil, leis an rialú airgeadais agus leis an gcánachas, agus freisin ar na treoirlínte a úsáidtear i gcomhthéacs an tSásra Comhair agus Fíorúcháin chun an dul chun cinn a dhéanann Ballstát a rianú.

Leasú    53

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 4

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

4.  Soláthróidh an Ballstát lena mbaineann an fhaisnéis uile atá de dhíth agus féadfaidh sé barúlacha a dhéanamh laistigh de theorainn ama arna sonrú ag an gCoimisiún, teorainn nach mbeidh níos lú ná 1 mhí ó dháta an fhógra a thabhairt faoin gcinneadh. Sna barúlacha uaidh, féadfaidh an Ballstát a mholadh go nglacfaí beart feabhais.

4.  Soláthróidh an Ballstát lena mbaineann an fhaisnéis atá de dhíth agus féadfaidh sé barúlacha a dhéanamh laistigh de theorainn ama arna sonrú ag an gCoimisiún, teorainn nach mbeidh níos lú ná aon mhí amháinnach mbeidh níos mó ná trí mhí ó dháta an fhógra faoin toradh. Sna barúlacha uaidh, féadfaidh an Ballstát a mholadh go nglacfaí bearta feabhais.

Leasú    54

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 5

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

5.  Agus cinneadh á dhéanamh cibé acu a thíolacfaidh nó nach dtíolacfaidh sé togra le haghaidh cinneadh maidir leis na bearta iomchuí, cuirfidh an Coimisiún san áireamh an fhaisnéis a fhaigheann sé agus aon bharúlacha a dhéanann an Ballstát lena mbaineann, chomh maith le leordhóthanacht aon bheart feabhais a mholtar.

5.  Agus cinneadh á dhéanamh cibé acu a ghlacfaidh nó nach nglacfaidh sé togra le haghaidh cinneadh maidir le aon bhearta dá dtagraítear in Airteagal 4, cuirfidh an Coimisiún san áireamh an fhaisnéis a fhaigheann sé agus aon bharúlacha a dhéanann an Ballstát lena mbaineann, chomh maith le leormhaitheas aon bheart feabhais a mholtar. Déanfaidh an Coimisiún cinneadh maidir leis an obair leantach a dhéanfar ar an bhfaisnéis arna fáil laistigh de theorainn ama tháscach de mhí amháin agus, i gcás ar bith laistigh de thréimhse réasúnach ama ón dáta a bhfaighfear an fhaisnéis sin.

Leasú    55

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 5 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

5a.  Agus measúnú á dhéanamh aige ar chomhréireacht na mbeart a bheidh le forchur, tabharfaidh an Coimisiún aird chuí ar an bhfaisnéis agus an treoir dá dtagraítear i mír 2.

Leasú    56

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 6

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

6.  I gcás ina measann an Coimisiún go bhfuil an t-easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta cruthaithe, cuirfidh sé togra le haghaidh gníomh cur chun feidhme maidir leis na bearta iomchuí faoi bhráid na Comhairle.

6.  I gcás ina measann an Coimisiún go bhfuil an t-easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta cruthaithe, déanfaidh sé cinneadh maidir leis na bearta dá dtagraítear in Airteagal 4 a ghlacadh trí bhíthin gníomh cur chun feidhme.

Leasú    57

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 6 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

6a.  Déanfaidh an Coimisiún, an tráth céanna a nglacfaidh sé a chinneadh, togra a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle chun méid is ionann agus luach na mbeart arna nglacadh a aistriú chuig cúlchiste buiséadach.

Leasú    58

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 6 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

6b.  De mhaolú ar Airteagal 31(4) agus (6) den Rialachán Airgeadais, déanfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle plé ar an togra le haghaidh aistrithe laistigh de cheithre seachtaine i ndiaidh don dá institiúid é a fháil. Measfar go bhfuil an togra le haghaidh aistrithe formheasta mura rud é, laistigh den tréimhse cheithre seachtaine, go ndéanann Parlaimint na hEorpa, ag gníomhú trí thromlach na vótaí a caitheadh, nó an Chomhairle, ag gníomhú trí thromlach cáilithe, é a leasú nó diúltú dó. Má dhéanann Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle an togra le haghaidh aistrithe a leasú nó má dhiúltaíonn siad dó, beidh feidhm ag Airteagal 31(8) den Rialachán Airgeadais.

Leasú    59

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 6 c (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

6c.  Tiocfaidh an cinneadh dá dtagraítear i mír 6 i bhfeidhm más rud é nach ndiúltaíonn Parlaimint na hEorpa ná an Chomhairle don togra le haghaidh aistrithe laistigh den tréimhse dá dtagraítear i mír 6b.

Leasú    60

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 7

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

7.  Measfar an cinneadh a bheith glactha ag an gComhairle, ach amháin má chinneann sí, trí thromlach cáilithe, diúltú don togra ón gCoimisiún laistigh d’aon mhí amháin tar éis a ghlactha ag an gCoimisiún.

Scriosta

Leasú    61

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 8

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

8.  Féadfaidh an Chomhairle, ag gníomhú di trí thromlach cáilithe, togra an Choimisiún a leasú agus an téacs leasaithe a ghlacadh mar chinneadh ón gComhairle.

scriosta

Leasú    62

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 6 – mír 1

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

1.  Féadfaidh an Ballstát lena mbaineann, tráth ar bith, fianaise a chur faoi bhráid an Choimisiúin lena thaispeáint go ndearnadh an t-easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta a leigheas nó nach ann dó a thuilleadh.

1.  Féadfaidh an Ballstát lena mbaineann, tráth ar bith, fógra foirmiúil a chur faoi bhráid an Choimisiúin ina n-áireofar fianaise lena thaispeáint go ndearnadh an t-easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta a leigheas nó nach ann dó a thuilleadh.

Leasú    63

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 6 – mír 2

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

2.  Déanfaidh an Coimisiún measúnú ar an gcás sa Bhallstát lena mbaineann. A luaithe nach mbeidh na heasnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta a bhí ina bhforas le bearta iomchuí a ghlacadh ann a thuilleadh, go hiomlán nó i bpáirt, cuirfidh an Coimisiún togra faoi bhráid na Comhairle le haghaidh cinneadh lena ndéantar na bearta sin a chur i leataobh go hiomlán nó i bpáirt. Beidh feidhm ag an nós imeachta a leagtar amach i míreanna 2, 4, 5, 6 agus 7 d’Airteagal 5.

2.  Ar iarraidh an Bhallstáit lena mbaineann nó ar a thionscnamh féin, déanfaidh an Coimisiún, agus aon tuairimí ón bPainéal á gcur san áireamh, measúnú ar an staid ina bhfuil an Ballstát lena mbaineann laistigh de theorainn ama tháscach de mhí amháin agus, i gcás ar bith, laistigh de thréimhse réasúnach ama ón dáta a bhfaighfear an fógra foirmiúil. A luaithe nach mbeidh na heasnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta, a bhí ina bhforas le bearta dá dtagraítear in Airteagal 4 ann a thuilleadh, go hiomlán nó i bpáirt, déanfaidh an Coimisiún cinneadh a ghlacadh gan mhoill lena ndéanfar na bearta sin a chur i leataobh go hiomlán nó i bpáirt. Déanfaidh an Coimisiún, an tráth céanna a nglacfaidh sé a chinneadh, togra a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle chun deireadh a chur leis an gcúlchiste buiséadach dá dtagraítear in Airteagal 5(6a), go hiomlán nó i bpáirt. Beidh feidhm ag an nós imeachta a leagtar amach i míreanna 2, 4, 5, 6, 6b agus 6c d’Airteagal 5.

Leasú    64

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 6 – mír 3

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

3.  I gcás ina gcuirtear bearta i leataobh a bhaineann le fionraí formheasa ceann amháin nó níos mó de na cláir nó formheasa leasuithe ar na cláir dá dtagraítear i bpointe (i) d’Airteagal 4(2)(b) nó a bhaineann le fionraí gealltanas dá dtagraítear i bpointe (ii) d’Airteagal 4(2)(b), iontrálfar méideanna a fhreagraíonn do na gealltanais a cuireadh ar fionraí sa bhuiséad faoi réir Airteagal 7 de Rialachán (AE, Euratom) Uimh. XXXX ón gComhairle (Rialachán CAI). Ní fhéadfar gealltanais bhliain n a cuireadh ar fionraí a iontráil sa bhuiséad tar éis bhliain n+2.

3.  I gcás ina gcuirtear bearta i leataobh a bhaineann le fionraí formheasa ceann amháin nó níos mó de na cláir nó formheasa leasuithe ar na cláir dá dtagraítear i bpointe (i) d’Airteagal 4(2)(b) nó a bhaineann le fionraí gealltanas dá dtagraítear i bpointe (ii) d’Airteagal 4(2)(b), iontrálfar méideanna a fhreagraíonn do na gealltanais a cuireadh ar fionraí sa bhuiséad faoi réir Airteagal 7 de Rialachán (AE, Euratom) Uimh. XXXX ón gComhairle (Rialachán CAI). Ní fhéadfar gealltanais bhliain n a cuireadh ar fionraí a iontráil sa bhuiséad tar éis bhliain n+2. Amhail ó bhliain n+3, déanfar méid is ionann agus na gealltanais a cuireadh ar fionraí a iontráil i gCúlchiste an Aontais le haghaidh Gealltanas dá bhforáiltear in Airteagal 12 de Rialachán (AE, Euratom) Uimh. XXXX ón gComhairle (Rialachán CAI).

Leasú    65

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 7

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Airteagal 7

scriosta

Faisnéis a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa

 

Cuirfidh an Coimisiún Parlaimint na hEorpa ar an eolas láithreach faoi aon bheart arna mholadh nó arna ghlacadh de bhun Airteagal 4 agus Airteagal 5.

 

Leasú    66

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 7 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

Airteagal 7a

 

Tuairisciú

 

Cuirfidh an Coimisiún tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir le cur i bhfeidhm an Rialacháin seo, go háirithe ar éifeachtúlacht na mbeart arna nglacadh, más ann dóibh, ar a dhéanaí cúig bliana i ndiaidh dá theacht i bhfeidhm.

 

Beidh moltaí iomchuí ag gabháil leis an tuarascáil, i gcás inar gá.

Leasú    67

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 8 – mír 1

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh. Beidh feidhm aige ón 1 Eanáir 2021.

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Leasú    68

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 8 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

Airteagal 8 a

 

Ar áireamh sa Rialachán Airgeadais

 

Déanfar inneachar an Rialacháin seo a chur isteach sa Rialachán Airgeadais ach a ndéanfar an chéad athbhreithniú eile air.

(1)

IO C 291, 17.8.2018, lch. 1.


RÁITEAS MÍNIÚCHÁIN

Cúlra

Mar a chuirtear i dtreis sa teachtaireacht ón gCoimisiún dar teideal ‘Creat Airgeadais Ilbhliantúil úr nua-aimseartha le haghaidh Aontas Eorpach a bhainfidh a thosaíochtaí amach tar éis 2020’ (COM(2018)0098), ‘is pobal faoin dlí é an tAontas agus is iad luachanna an Aontais bunús agus croí an Aontais féin. Dá bhrí sin, ní mór a áirithiú go ndéantar iad a urramú feadh bheartais uile an Aontais. Tá buiséad an Aontais san áireamh ansin, áit a bhfuil urraim do na luachanna bunúsacha ina réamhchoinníoll bunriachtanach le haghaidh bainistiú fónta airgeadais agus cistiú éifeachtach AE’.

Bhí sé i mbéal an phobail le deireanas go bhfuiltear buartha go bhféadfadh laigí sna srianta agus ceartúcháin náisiúnta an bonn a bhaint ón urraim do na cearta bunúsacha a chumhdaítear in Airteagal 2 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. Sa chomhthéacs sin, moladh gur cheart go mbeadh iarmhairtí ann dá ndéanfaí neamhshuim d’urramú na luachanna bunúsacha, iarmhairtí amhail íocaíochtaí amach ó bhuiséad an Aontais a chur ar fionraí.

Go háirithe, sa rún uaithi an 14 Márta 2018 maidir leis an gcéad Chreat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI) eile, d’iarr Parlaimint na hEorpa ar an gCoimisiún sásra a mholadh faoina bhféadfaí Ballstáit nach n-urramaíonn na luachanna a chumhdaítear in Airteagal 2 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE) a chur faoi réir iarmhairtí airgeadais. Mar sin féin, thug an Pharlaimint rabhadh chomh maith ‘nach bhféadfadh sáruithe ar rialacha difear a dhéanamh, ar bhealach ar bith, do thairbhithe deiridh bhuiséad an Aontais, nach iad na tairbhithe deiridh atá freagrach astu’.

An 2 Bealtaine 2018, d’fhoilsigh an Coimisiún, mar dhlúthchuid de phacáiste CAI 2021-2027, togra reachtach chun na rialacha is gá a bhunú chun buiséad an Aontais a chosaint i gcás easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta sna Ballstáit. Tá an togra bunaithe ar Airteagal 322(1)(a) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, faoi mar atá an Rialachán Airgeadais.

Dar leis an togra ón gCoimisiún, ba cheart don Aontas, chun a leasanna airgeadais a chosaint ar an mbaol ó chaillteanas airgeadais mar gheall ar easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta, bearta iomchuí a fhorchur ar a n-áireofaí rochtain ar chistiú an Aontais a chur ar fionraí, a laghdú agus a shrianadh ar bhealach a bheadh comhréireach le cineál, tromchúis agus raon feidhme na n-easnamh.

Is mar a leanas a ghlactar na bearta sin faoin nós imeachta atá molta ag an gCoimisiún: nuair atá forais réasúnacha ann lena chreidiúint gurb ann d’easnamh ginearálaithe, tugann an Coimisiún fógra i dtosach don Bhallstát lena mbaineann agus déanann sé scrúdú ar a chuid barúlacha. Nuair a mheasann an Coimisiún gur suíodh gurb ann d’easnamh ginearálaithe, déanann sé togra le haghaidh cinneadh maidir leis na bearta a chur faoi bhráid na Comhairle, a dhéanann cinneadh i gcomhréir le vóta trí thromlach cáilithe aisiompaithe (i.e. bíonn gá le tromlach cáilithe chun diúltú don togra nó chun é a leasú). Bíonn feidhm ag an nós imeachta céanna chun na bearta a chur i leataobh nuair nach ann don easnamh a thuilleadh.

Seasamh na Rapóirtéirí

Tagann na Rapóirtéirí leis na cuspóirí fairsinge a chuir an Coimisiún ar aghaidh agus tá roinnt leasuithe á moladh acu chun treisiú leis an togra agus chun cur lena éifeachtacht, mar a leagtar amach ina dhiaidh seo.

  Luachanna bunúsacha agus critéir Chóbanhávan: Ba cheart Airteagal 2 agus Airteagal 3 a leasú chun a shoiléiriú, faoi mar a moladh i rún ón bParlaimint an 14 Márta 2018 maidir le CAI nua, go dtuigfear go bhfuil an smacht reachta ag féachaint do na luachanna bunúsacha a chumhdaítear in Airteagal 2 CAE. Maidir le critéir Chóbanhávan, arb iad na coinníollacha bunriachtanacha is gá do gach tír is iarrthóir a chomhlíonadh chun bheith ina Bhallstát den Aontas, caithfear iad a chur san áireamh agus measúnú á dhéanamh ar an riosca a ghabhann le heasnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta do phrionsabail an bhainistithe fhónta airgeadais. Áirítear ar na critéir sin cobhsaíocht na n-institiúidí a ráthaíonn an daonlathas, an smacht reachta, cearta an duine agus meas ar mhionlaigh agus cosaint dóibh, geilleagar margaidh atá feidhmiúil agus an acmhainneacht déileáil le hiomaíocht agus le fórsaí margaidh, agus an cumas dul i gceann na n-oibleagáidí a ghabhann le ballraíocht den Aontas.

  Measúnú ar easnaimh ghinearálaithe: agus measúnú á dhéanamh ar cibé an ann d’easnamh ginearálaithe agus chun comhréireacht na mbeart arna nglacadh a áirithiú, is gá don Choimisiún aird a thabhairt ar an bhfáisnéis ábhartha, lena n-áirítear faisnéis ón bParlaimint agus ó chomhlachtaí amhail Coimisiún na Veinéise i gComhairle na hEorpa. Ní mór don Choimisiún aird a thabhairt freisin ar na critéir a úsáidtear i gcomhthéacs caibidlíochta aontachais, go háirithe ar na caibidlí maidir leis na breithiúna agus cearta bunúsacha (23), leis an gceartas, leis an tsaoirse agus an tslándáil (24), le rialú airgeadais (32) agus le cánachas (16), agus ar na treoirlínte a úsáidtear i gcomhthéacs an tSásra Comhair agus Fíorúcháin.

  Tairbhithe deiridh a chosaint: cé go sonraítear sa togra ón gCoimisiún nach ndéantar difear, le forchur beart iomchuí, don oibleagáid atá ar eintitis rialtais cláir nó cistí a chur chun feidhme, ná nach ndéantar difear, go háirithe, don oibleagáid íocaíochtaí a dhéanamh le tairbhithe deiridh, níl sé iomlán soiléir cén chaoi a bhforchuirfear an fhoráil sin. Ba cheart don Choimisiún gach beart iomchuí a ghlacadh chun cuidiú leis na tairbhithe deiridh a n-éilimh a fhorfheidhmiú nuair nach bhfuil oibleagáidí dlíthiúla a n-urramú.

  Nós imeachta chun bearta a ghlacadh/a chur ar leataobh agus rannpháirtíocht na Parlaiminte: is é an t-aon cheart amháin a thugtar don Pharlaimint leis an togra ón gCoimisiún ná go gcuirfí ar an eolas í faoi aon bheart a mholfaí nó a ghlacfaí. Is rí-léir nach n-urramaíonn an socrú sin sainphribhléid institiúideach na Parlaiminte, mar chraobh d’údarás buiséadach an Aontais, i bhfianaise a shuntasaí atá an éifeacht atá ag na bearta arna moladh ar bhuiséad an Aontais. Dá bhrí sin, tá sásra níos cothromaithe á mholadh ag na Rapóirtéirí a chuireann an Pharlaimint agus an Chomhairle ar comhchéim. I gcomhréir leis an nós imeachta atá á mholadh, dhéanfadh an Coimisiún, trína ghníomh cur chun feidhme féin, cinneadh a ghlacadh maidir leis na bearta iomchuí agus dhéanfadh sé togra a chur faoi bhráid na Parlaiminte agus na Comhairle, an tráth céanna, chun méid is ionann agus luach na mbeart arna nglacadh a aistriú chuig cúltaca buiséadach. Ní thiocfadh an cinneadh sin i bhfeidhm ach amháin más rud é nach ndiúltaíonn an Pharlaimint ná an Chomhairle dó, laistigh de mhí amháin. Choinneofaí sa nós imeachta atá á mholadh prionsabal na vótála trí thromlach (cáilithe) aisiompaithe atá sa togra ón gCoimisiún.

  Saincheisteanna eile: tá leasuithe á moladh chun soiléiriú níos beaichte a thabhairt ar a bhfuil i gceist le neamhspleáchas na mbreithiúna a chur i mbaol; chun deimhneacht an nós imeachta a fheabhsú trí spriocdhátaí táscacha a áireamh don Choimisiún chun freagairt d’fhaisnéis a fhaigheann sé ó na Ballstáit; agus chun a áirithiú, más rud é nach ndéantar bearta atá á bhforchur a chur i leataobh faoi cheann dhá bhliain, nach gcailltear cistí atá ar fionraí ach go ndéantar iad a chur isteach i gCúltaca an Aontais le haghaidh Gealltanas dá bhforáiltear i Rialachán CAI 2021-2027.


TUAIRIM ón gCoiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile (5.12.2018)

chuig an gCoiste um Buiséid agus an Coiste um Rialú Buiséadach

ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le buiséad an Aontais a chosaint i gcás easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta sna Ballstáit

(COM(2018)0324 – C8-0178/2018 – 2018/0136(COD))

Rapóirtéir don tuairim (*): Josep-Maria Terricabras

(*) Coiste comhlachaithe – Riail 54 de na Rialacha Nós Imeachta

LEASUITHE

Iarrann an Coiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile ar an gCoiste um Rialú Buiséadach, mar an coiste atá freagrach, na leasuithe seo a leanas a chur san áireamh:

Leasú    1

Togra le haghaidh rialacháin

Teideal

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Togra le haghaidh

Togra le haghaidh

RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

maidir le buiséad an Aontais a chosaint i gcás easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta sna Ballstáit

maidir le buiséad an Aontais a chosaint i gcás easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta agus cearta bunúsacha sna Ballstáit

 

(Tá feidhm ag an leasú seo ar fud an téacs. Má ghlactar leis is gá athruithe comhfhreagracha a dhéanamh tríd síos.)

Leasú    2

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 1

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(1)  Tá an smacht reachta ar cheann de na bunluachanna ar a bhfuil an tAontas fothaithe. Mar a mheabhraítear in Airteagal 2 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, is comhluachanna ag na Ballstáit na luachanna sin.

(1)  Tá an tAontas fothaithe ar luachanna an mheasa ar dhínit an duine, ar an tsaoirse, ar an daonlathas, ar an gcomhionannas, ar an smacht reachta agus an mheasa ar chearta an duine, lena n-áirítear na cearta atá ag daoine ar de ghrúpaí mionlaigh iad. Mar a mheabhraítear in Airteagal 2 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE), is comhluachanna ag Ballstáit na luachanna sin i sochaí arb iad is sainairíonna inti an t-iolrachas, an neamhidirdhealú, an chaoinfhulaingt, an ceartas, an dlúthpháirtíocht agus an comhionannas idir mná agus fir.

Leasú    3

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 1a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(1a)  Tá an daonlathas, an smacht reachta agus cearta bunúsacha i gcaidreamh triantánach, ag déanamh treisiú ar a chéile agus ag coimirciú chroí bunreachtúil an Aontais agus na mBallstát. Ní féidir ordlathas luachanna a bheith san Aontas. Idirspleáchas idir daonlathas feidhmiúil, institiúidí láidre cuntasacha, cinnteoireacht thrédhearcach agus chuimsitheach agus smacht reachta éifeachtach bunriachtanach d’urraim éifeachtach do chearta an duine agus vice versa. In Airteagail 2 agus 6 de CAE, ceanglaítear ar na Ballstáit prionsabail an smachta reachta, cearta bunúsacha agus an daonlathas a urramú go hiomlán agus iad a chosaint agus a chur chun cinn.

Leasú    4

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 2

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(2)  Leis an smacht reachta, ceanglaítear ar na cumhachtaí poiblí gníomhú laistigh de na srianta atá leagtha amach faoin dlí, i gcomhréir le luachanna an daonlathais agus na gceart bunúsach, agus faoi smacht ag cúirteanna neamhspleácha neamhchlaonta. Éilítear leis, go háirithe, prionsabal na dlíthiúlachta7 , prionsabal na deimhneachta dlíthiúla8 , prionsabal an toirmisc ar threallachas na gcumhachtaí feidhmiúcháin9 , prionsabal scaradh na gcumhachtaí10, agus prionsabal na cosanta éifeachtaí breithiúnaí ag cúirteanna neamhspleácha11 a urramú12 .

(2)  Leis an smacht reachta, ceanglaítear ar na cumhachtaí poiblí gníomhú laistigh de na srianta atá leagtha amach faoin dlí, i gcomhréir le prionsabail an daonlathais agus urraim do na cearta bunúsacha, agus faoi smacht ag cúirteanna neamhspleácha neamhchlaonta. Éilítear leis, go háirithe, go n-urramófar12 prionsabal na dlíthiúlachta7 , lena n-áirítear próiseas trédhearcach, cuntasach, daonlathach chun dlí a achtú, prionsabal na deimhneachta dlíthiúla8 , prionsabal an toirmisc ar threallachas na gcumhachtaí feidhmiúcháin9 , prionsabal scaradh na gcumhachtaí10, prionsabal na rochtana ar an gceartas agus ar chosaint dlí éifeachtach os comhair cúirteanna neamhspleácha neamhchlaonta11.

__________________

__________________

7 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 29 Aibreán 2004, CAS Succhi di Frutta, C-496/99 PECLI:EU:C:2004:236, mír 63.

7 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 29 Aibreán 2004, CAS Succhi di Frutta, C-496/99 PECLI:EU:C:2004:236, mír 63.

8 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 12 Samhain 1981, Amministrazione delle finanze dello Stato v Srl Meridionale Industria Salumi agus daoine eile Ditta Italo Orlandi & Figlio agus Ditta Vincenzo Divella v Amministrazione delle finanze dello Stato. Cásanna uamtha 212 go 217/80, ECLI:EU:C:1981:270, mír 10.

8 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 12 Samhain 1981, Amministrazione delle finanze dello Stato v Srl Meridionale Industria Salumi agus daoine eile Ditta Italo Orlandi & Figlio agus Ditta Vincenzo Divella v Amministrazione delle finanze dello Stato. Cásanna uamtha 212 go 217/80, ECLI:EU:C:1981:270, mír 10.

9 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 21 Meán Fómhair 1989, Hoechst, Cásanna uamtha 46/87 agus 227/88, ECLI:EU:C:1989:337, mír 19.

9 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 21 Meán Fómhair 1989, Hoechst, Cásanna uamtha 46/87 agus 227/88, ECLI:EU:C:1989:337, mír 19.

10 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 10 Samhain 2016, Kovalkovas, C-477/16, ECLI:EU:C:2016:861, mír 36; Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 10 Samhain 2016, PPU Poltorak, C-452/16, ECLI:EU:C:2016:858, mír 35; agus Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 22 Nollaig 2010, DEB,C-279/09, ECLI:EU:C:2010:811, mír 58.

10 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 10 Samhain 2016, Kovalkovas, C-477/16, ECLI:EU:C:2016:861, mír 36; Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 10 Samhain 2016, PPU Poltorak, C-452/16, ECLI:EU:C:2016:858, mír 35; agus Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 22 Nollaig 2010, DEB,C-279/09, ECLI:EU:C:2010:811, mír 58.

11 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 27 Feabhra 2018, Associação Sindical dos Juízes Portugueses v Tribunal de Contas C-64/16, ECLI:EU:C:2018:117, míreanna 31, 40-41.

11 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 27 Feabhra 2018, Associação Sindical dos Juízes Portugueses v Tribunal de Contas C-64/16, ECLI:EU:C:2018:117, míreanna 31, 40-41.

12 Teachtaireacht ón gCoimisiún ‘A new EU Framework to strengthen the Rule of Law’ [Creat AE nua chun an Smacht Reachta a neartú], COM(2014) 158 final, Iarscríbhinn I.

Teachtaireacht ón gCoimisiún ‘A new EU Framework to strengthen the Rule of Law’ [Creat AE nua chun an Smacht Reachta a neartú], COM(2014) 158 final, Iarscríbhinn I.

Leasú    5

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 2 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(2 a)  Ba cheart do na Ballstáit seasamh le luach an smachta reachta chomh maith le é a chur chun cinn agus deashampla a thabhairt trína ghluaiseacht i dtreo cultúir roinnte an smachta reachta, coinníoll bunriachtanach do dhlisteanacht thionscadal na hEorpa trí chéile agus bunchoinneáil d’iontaoibh saoránach as an Aontas a chothú. Déanann meath ar an smacht reachta i mBallstát amháin difear diúltach ar an smacht reachta san Aontas trí chéile.

Leasú    6

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 2 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(2 b)  Tá cearta bunúsacha san Aontas sonraithe, go háirithe, sa Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh a bhfuil an luach dlíthiúil céanna aige mar atá ag na Conarthaí, i gcomhréir le hAirteagal 6 CAE agus, dá thoradh sin, atá le cloí leis i ngach reachtaíocht an Aontais, lena n-áirítear an Rialachán seo. Tá an oibleagáid cearta bunúsacha a urramú a chosaint agus a chur chun cinn leagtha amach i conarthaí chearta an duine éagsúla, lena n-áirítear an Coinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint agus Cairt Shóisialta na hEorpa, an Prótacal Breise a ghabhann leis agus an leagan athbhreithnithe de.

Leasú    7

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 3

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(3)  Is réamhriachtanas é an smacht reachta chun na luachanna bunúsacha eile ar a bhfuil an tAontas fothaithe a chosaint, luachanna amhail an tsaoirse, an daonlathas, an comhionannas agus urraim do chearta an duine. Tá dlúthbhaint idir an urraim don smacht reachta agus an urraim don daonlathas agus do na cearta bunúsacha: ní féidir daonlathas agus urraim do chearta bunúsacha a bheith ann gan urraim don smacht reachta, agus vice versa.

scriosta

Leasú    8

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 4

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(4)  Aon uair a chuireann na Ballstáit buiséad an Aontais chun feidhme, agus beag beann ar an modh cur chun feidhme a úsáideann siad, is réamhchoinníoll riachtanach é an urraim don smacht reachta chun prionsabail na bainistíochta fónta airgeadais atá cumhdaithe in Airteagal 317 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a chomhlíonadh.

(4)  Aon uair a chuireann na Ballstáit buiséad an Aontais chun feidhme, agus gan beann ar an modh cur chun feidhme a úsáideann siad, is réamhchoinníoll bunriachtanach é an urraim don smacht reachta agus do chearta bunúsacha chun prionsabail an bhainistithe fhónta airgeadais atá cumhdaithe in Airteagal 317 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a chomhlíonadh.

Leasú    9

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 6

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(6)  Ba cheart do chomhlachtaí breithiúnacha feidhmiú go neamhspleách agus go neamhchlaonta agus ba cheart do sheirbhísí imscrúdaithe agus ionchúisimh a bheith in ann a bhfeidhm a chur i gcrích go cuí. Ba cheart acmhainní agus nósanna imeachta leordhóthanacha a bhronnadh orthu le feidhmiú go héifeachtach agus le lánurraim don cheart chun triail chóir. Tá na dálaí sin riachtanach chun cosaint íosta a áirithiú ar chinntí neamhdhleathacha treallacha ag údaráis phoiblí a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh do leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh.

(6)  Ba cheart neamhspeáchas agus neamhchlaontas na mbreithiúna a ráthú i gcónaí agus ba cheart do sheirbhísí imscrúdaithe agus ionchúisimh a bheith in ann a bhfeidhm a chur i gcrích go cuí. Ba cheart acmhainní agus nósanna imeachta leordhóthanacha a bhronnadh orthu le feidhmiú go héifeachtach agus le lánurraim don cheart chun triail chóir. Tá na dálaí sin riachtanach chun cosaint íosta a ráthú ar chinntí neamhdhleathacha treallacha ag údaráis phoiblí a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh do na prionsabail bhunúsacha seo.

Leasú    10

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 8

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(8)  Tá an urraim don smacht reachta tábhachtach do shaoránaigh an Aontais, ach tá sí tábhachtach freisin do thionscnaimh ghnó, don nuálaíocht, don infheistíocht agus d’fheidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh, a mbeidh an borradh is mó fúthu má bhíonn creat daingean dlí agus institiúideach i bhfeidhm.

(8)  Tá urraim don smacht reachta agus do chearta bunúsacha bunriachtanach ionas go mbeidh saoránaigh in ann a bheith rannpháirteach go hiomlán i saol daonlathach an Aontais. Tá sé tábhachtach chomh maith d’fhiontraíocht, do thionscnaimh ghnó, don nuálaíocht agus don infheistíocht agus do chur chun cinn margaidh inmheánaigh atá cearta-bhunaithe agus a fheidhmíonn go rianúil. Tá creat dlí agus institiúideach cobhsaí de thíth ar an margadh inmheánach chun iontaoibh i measc na ngníomhaithe uile a áirithiú agus chun acmhainn iomlán agus forbairt inbhuanaithe fhadtéarmach a bhaint amach. I gcásanna nach ráthaíonn Ballstát urraim don smacht reachta nó do chearta bunúsacha a thuilleadh, tá dualgas ar an Aontas agus ar na Ballstáit sláine agus cur chun feidhme na gConarthaí a chosaint chomh maith le cearta gach duine laistigh dá ndlínse.

Leasú    11

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 9

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(9)  In Airteagal 19 CAE, ina léirítear go nithiúil an luach atá leis an smacht reachta atá sonraithe in Airteagal 2 CAE, ceanglaítear ar na Ballstáit cosaint dlí éifeachtach a sholáthar sna réimsí atá folaithe le dlí an Aontais, lena n-áirítear na réimsí sin a bhfuil baint acu le buiséad an Aontais a chur chun feidhme. Is é an t-athbhreithniú breithiúnach éifeachtach, atá ceaptha comhréireacht le dlí an Aontais a áirithiú, croí an smachta reachta, agus tá cúirteanna neamhspleácha de dhíth chuige sin13 . Tá sé ríthábhachtach neamhspleáchas na gcúirteanna a choinneáil, mar atá dearbhaithe sa dara fomhír d’Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh14 . Is fíor sin, go háirithe, don athbhreithniú breithiúnach ar bhailíocht na mbeart, na gconarthaí nó na n-ionstraimí eile a n-eascraíonn caiteachas poiblí nó fiachas poiblí astu, inter alia i gcomhthéacs nósanna imeachta um sholáthar poiblí a fhéadfar a thabhairt os comhair na gcúirteanna freisin.

(9)  In Airteagal 19 CAE, ina léirítear go nithiúil an luach atá leis an smacht reachta atá sonraithe in Airteagal 2 CAE, ceanglaítear ar na Ballstáit cosaint dlí éifeachtach a sholáthar sna réimsí atá cumhdaithe faoi dhlí an Aontais, lena n-áirítear na réimsí sin a bhfuil baint acu le buiséad an Aontais a chur chun feidhme. Is gné lárnach an smachta reachta í éifeachtacht na gcóras ceartais agus tá sí bunriachtanach chun cóir chomhionann, forchur smachtbhannaí ar mhí-úsáidí an rialtais agus cosc treallachais a áirithiú. Is é an t-athbhreithniú breithiúnach éifeachtach, atá ceaptha comhréireacht le dlí an Aontais a áirithiú, croí an smachta reachta, agus tá cúirteanna neamhspleácha de dhíth chuige sin13 . Tá sé bunriachtanach an ceart chun leigheas éifeachtach a fháil agus an ceart chun triail chóir a fháil a áirithiú agus neamhspleáchas na gcúirteanna a choinneáil, mar atá dearbhaithe in Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh14 . Tá feidhm aige sin, go háirithe, le hathbhreithniú breithiúnach ar dhlíthiúlacht na mbeart, na gconarthaí nó na n-ionstraimí eile a n-eascraíonn caiteachas poiblí nó fiachas poiblí astu, inter alia i gcomhthéacs nósanna imeachta soláthair a bhféadfar imeachtaí a thabhairt os comhair na gcúirteanna ina leith.

__________________

__________________

13 Cás C-64/16, mír 32-36.

13 Cás C-64/16, mír 32-36.

14 Cás C-64/16, mír 40-41.

14 Cás C-64/16, mír 40-41.

Leasú    12

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 10

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(10)  Dá bhrí sin tá gaol soiléir idir an urraim don smacht reachta agus cur chun feidhme éifeachtach bhuiséad an Aontais i gcomhréir le prionsabail na bainistíochta fónta airgeadais.

(10)  Dá bhrí sin tá gaol soiléir idir an urraim don smacht reachta agus do chearta bunúsacha agus cur chun feidhme éifeachtach bhuiséad an Aontais i gcomhréir le prionsabail an bhainistithe fhónta airgeadais.

Leasú    13

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 11

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(11)  Easnaimh ghinearálaithe sna Ballstáit i ndáil leis an smacht reachta a dhéanann difear go háirithe d’fheidhmiú cuí údarás poiblí agus d’athbhreithniú breithiúnach éifeachtach, is féidir leo dochar tromchúiseach a dhéanamh do leasanna airgeadais an Aontais.

(11)  Is féidir le heasnaimh ghinearálaithe sna Ballstáit i ndáil leis an smacht reachta agus cearta bunúsacha dochar tromchúiseach a dhéanamh do leasanna airgeadais an Aontais, go háirithe i ndáil le neamhrialtachtaí a bhaineann le caitheachas bhuiséad an Aontais agus cearta agus leasanna na saoránach, gan beann ar an áit a bhfuil cónaí orthu.

Leasú    14

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 12

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(12)  Tá gá le measúnú cáilíochtúil ón gCoimisiún chun easnamh ginearálaithe a shainaithint. D’fhéadfadh an measúnú sin a bheith bunaithe ar an bhfaisnéis ó gach foinse atá le fáil agus ó gach institiúid aitheanta, lena n-áirítear breithiúnais ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, tuarascálacha Chúirt Iniúchóirí na hEorpa, agus conclúidí agus moltaí ó eagraíochtaí agus líonraí idirnáisiúnta ábhartha, amhail comhlachtaí Chomhairle na hEorpa agus na líonraí Eorpacha de chúirteanna uachtaracha agus de chomhairlí na mbreithiúna.

(12)  Chun easnamh ginearálaithe a shainaithint, tá gá le measúnú cáilíochtúil, oibiachtúil, trédhearcach, neamhpholaitiúil agus cothrom ón gCoimisiún a bheidh bunaithe ar fhianaise shonrach, lena gcabhrófar painéal ionadaíoch saineolaithe neamhspleácha. Ba cheart don mheasúnú bliantúil de na Ballstáit go léir a bheith bunaithe ar fhaisnéis ó gach foinse atá le fáil agus ó gach institiúid aitheanta, lena n-áirítear breithiúnais ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh agus ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine, tuarascálacha ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa, tuarascálacha agus tuaraimí ó institiúidí, comhlachtaí, oifigí nó gníomhaireachtaí eile an Aontais, amhail Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, Coiste na Réigiún, an tOmbudsman agus Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chearta Bunúsacha, agus conclúidí agus moltaí ó eagraíochtaí agus líonraí idirnáisiúnta ábhartha, amhail comhlachtaí Chomhairle na hEorpa agus na líonraí Eorpacha de chúirteanna uachtaracha agus de chomhairlí na mbreithiúna, chomh maith le tuairisciú ó eagraíochtaí neamhrialtais agus ó eagraíochtaí de chuid na sochaí sibhialta Cuirfear an measúnú seo in ionad na n-ionstraimí agus sásraí atá ann cheana amhail an Sásra Comhair agus Fíorúcháin don Bhulgáir agus don Rómáin.

Leasú    15

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 1 – mír 1

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Bunaítear leis an Rialachán seo na rialacha atá riachtanach chun buiséad an Aontais a chosaint i gcás easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta sna Ballstáit.

Bunaítear leis an Rialachán seo na rialacha atá riachtanach chun buiséad an Aontais a chosaint i gcás easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta agus cearta bunúsacha sna Ballstáit.

Leasú    16

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 2 – mír 1 – pointe a

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(a)  tagraíonn ‘an smacht reachta’ don luach de chuid an Aontais atá cumhdaithe in Airteagal 2 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, luach a chuimsíonn prionsabal na dlíthiúlachta, a dhéanann talamh slán de go bhfuil próiseas trédhearcach, cuntasach, daonlathach agus iolraíoch ann chun dlíthe a achtú; prionsabal na deimhneachta dlíthiúla; prionsabal an toirmisc ar threallachas na gcumhachtaí feidhmiúcháin; prionsabal na cosanta éifeachtaí breithiúnaí ag cúirteanna neamhspleácha, cosaint ar chearta bunúsacha san áireamh; scaradh na gcumhachtaí; agus prionsabal an chomhionannais faoin dlí;

(a)  maidir leis ‘an smacht reachta agus cearta bunúsacha’, mar atá cumhdaithe in Airteagal 2 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, cuimsítear prionsabal na dlíthiúlachta, a dhéanann talamh slán de go bhfuil próiseas trédhearcach, cuntasach, daonlathach agus iolraíoch ann chun an dlí a achtú; prionsabal na deimhneachta dlíthiúla; prionsabal an toirmisc ar threallachas na gcumhachtaí feidhmiúcháin; prionsabal na rochtana ar an gceartas agus ar chosaint dlí éifeachtach os comhair cúirteanna neamhspleácha agus neamhchlaonta; scaradh na gcumhachtaí; neamh-idirdhealú agus comhionannais faoin dlí; urraim do chearta bunúsacha mar a shonraítear i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh agus i idirnáisiúnta maidir le cearta an duine ;

Leasú    17

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 2 – mír 1 – pointe b

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(b)  ciallaíonn ‘easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta’ cleachtas nó faillí fhorleathan nó athfhillteach, nó beart ag údaráis phoiblí a dhéanann difear don smacht reachta;

(b)  ciallaíonn ‘easnaimh ghinearálaithe’ aon chás ina gcruthófaí bagairt shistéamach ar an smacht reachta agus ar chearta bunúsacha, nó cás ina mbaintear an bonn go díreach nó go hindíreach ón smacht reachta nó ó chearta bunúsacha ar bhealach sistéamach, trí thionchar chleachtais, fhaillíocha, bhearta nó neamhghníomhaíochtaí le chéile na n-údarás poiblí, nó trí chleachtais, fhaillíocha, bhearta nó neamhghníomhaíochtaí forleathana nó athfhillteacha na n-údarás poiblí, agus i gcás ina ndéanann an cás sin difear, nó i gcás ina bhfuil an baol ann go ndéanfadh sé difear, do chur chun feidhme ceart bhuiséad an Aontais, go háirithe do na gníomhaíochtaí bainistíochta agus rialaithe, i gcomhréir le prionsabail an bhainistithe fhónta airgeadais agus le cosaint leasanna airgeadais an Aontais;

Leasú    18

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír -1 (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

-1.  I gcás ina gcinneann an Coimisiún go bhfuil forais réasúnacha aige lena chreidiúint go gcomhlíontar na dálaí a bhaineann le heasnamh ginearálaithe i mBallstát, déanfar bearta iomchuí, cothroma agus comhréireacha

Leasú    19

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – an chuid réamhráiteach

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

1.  Déanfar bearta iomchuí i gcás ina ndéanann easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta i mBallstát difear do phrionsabail na bainistíochta fónta airgeadais nó do chosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh, nó go bhfuil an baol ann go ndéanfadh sé difear dóibh sin, go háirithe maidir leo seo a leanas:

1.  Déanfar na bearta i gcás ina ndéanann easnamh ginearálaithe i mBallstát difear, nó go bhfuil an baol ann go ndéanfadh sé difear, go háirithe, don mhéid seo a leanas

Leasú    20

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – pointe f a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(f a)  cur chun feidhme cuí bhuiséad an Aontais tar éis sárú sistéamach ar chearta bunúsacha.

Leasú    21

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 2 – an chuid réamhráiteach

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

2.  Féadfar an méid seo a leanas, go háirithe, a mheas a bheith ina n-easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta,

2.  Measfar an méid seo a leanas, go háirithe, a bheith ina n-easnaimh ghinearálaithe:

Leasú    22

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 2 – pointe a

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(a)  neamhspleáchas na mbreithiúna a chur i mbaol;

(a)  neamhspleáchas na mbreithiúna a chur i mbaol, lena n-áirítear trí aon teorannú a dhéanamh ar an gcumas feidhmeanna breithiúnacha a dhéanamh go huathrialach trí idirghabháil sheachtrach a dhéanamh i ráthaíochtaí neamhspleáchais, trí shrian a chur le breithiúnas faoi ordú seachtrach, trí athbhreithniú a dhéanamh go treallach ar rialacha maidir le ceapadh nó téarmaí seirbhíse foirne breithiúnach, nó trí thionchar a imirt ar phearsanra breithiúnach ar bhealach ar bith a gcuirtear as dá neamhchlaontacht;

Leasú    23

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 2 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

2 a.  Agus easnamh ginearálaithe á shainaithint, cabhraíonn painéal ionadaíoch comhdhéanta de shaineolaithe neamhspleácha (An Painéal Saineolaithe um an Smacht Reachta agus Cearta Bunúsacha), ag déanamh measúnú ar an gcás i ngach Ballstát gach bliain ar bhonn critéar agus faisnéis chainníochtúil agus cháilíochtúil, lena n-áirítear cinntí ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh agus ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine, tuarascálacha agus tuairimí ó institiúidí, comhlachtaí, oifigí nó gníomhaireachtaí eile an Aontais, agus conclúidí agus moltaí ó eagraíochtaí idirnáisiúnta ábhartha. Poibleofar an measúnú sin.

Leasú    24

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 2 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

2 b.  Déanfaidh Parlaimint na hEorpa, in éineacht le parlaimintí náisiúnta, an díospóireacht leantach bhliantúil ar an measúnú ón bPainéal Saineolaithe um an Daonlathas, an Smacht Reachta agus Cearta Bunúsacha. Chuige sin, bunóidh na parlaimintí náisiúnta agus coiste inniúil Pharlaimint na hEorpa go comhpháirteach Grúpa Parlaiminteach Comhpháirteach speisialaithe. Cinnfidh Parlaimint na hEorpa agus na parlaimintí náisiúnta go comhpháirteach eagrú agus rialacha nós imeachta an Ghrúpa Pharlaimintigh Chomhpháirtigh i gcomhréir le hAirteagal 9 de Phrótacal Uimh. 1 maidir le ról na bparlaimintí náisiúnta san Aontas Eorpach, atá i gceangal le CAE agus leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh.

Leasú    25

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

Airteagal 3 a

 

Painéal Saineolaithe um an Daonlathas, an Smacht Reachta agus Cearta Bunúsacha

 

1. Beidh na comhaltaí seo a leanas ar an bPainéal Saineolaithe um an Daonlathas, an Smacht Reachta agus Cearta Bunúsacha:

 

(a) saineolaí neamhspleách amháin, arna ainmniú ag parlaimint gach Ballstáit, a bheidh ina bhreitheamh nó ina breitheamh cúirte bunreachtúla cáilithe nó ina bhreitheamh nó ina breitheamh cúirte breithiúnais uachtaraigh cáilithe nach bhfuil i seirbhís ghníomhach faoi láthair;

 

(b) deichniúr saineolaithe eile, arna n-ainmniú ag Parlaimint na hEorpa ar bhonn thromlach dhá thrian, arna roghnú ó liosta saineolaithe arna n-ainmniú ag:

 

(i) Cónaidhm Eorpach na nAcadamh Eolaíochtaí agus Daonnachtaí (ALLEA);

 

(ii) Líonra Eorpach na nInstitiúidí Náisiúnta um Chearta an Duine (ENNHRI)

 

(iii) Comhairle na hEorpa (lena n-áirítear Coimisiúin na Veinéise, an Grúpa Stát i gcoinne na hÉillitheachta (GSE) agus Coimisinéir Chomhairle na hEorpa um Chearta an Duine);

 

(iv) an Coimisiúin Eorpach um Measúnú um Éifeachtúlacht an Cheartais (CEPEJ) agus Comhairle Bharraí agus Chumainn Dlí na hEorpa (CCBE); agus

 

(v) na Náisiúin Aontaithe (NA), an Eagraíocht um Shlándáil agus Comhar san Eoraip (OSCE) agus an Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE ).

 

2. Maidir le comhdhéanamh an Phainéil Saineolaithe um an Daonlathas, an Smacht Reachta agus Cearta Bunúsacha, caithfidh cothromaíocht inscne a bheith ann.

 

3. Déanfaidh an Painéal Saineolaithe um an Daonlathas, an Smacht Reachta agus Cearta Bunúsacha a chathaoirleach a thoghadh as measc a chomhaltaí.

 

4. Chun obair an Phainéil Saineolaithe um an Daonlathas, an Smacht Reachta agus Cearta Bunúsacha a éascú, cuirfidh an Coimisiún rúnaíocht ar fáil don Phainéal Saineolaithe, agus chuirfidh sí ar a chumas feidhmiú go héifeachtach, go háirithe trí shonraí agus foinsí faisnéise a bhailiú le hathbhreithniú agus le measúnú, agus trí tacaíocht riaracháin a sholáthar.

NÓS IMEACHTA – COISTE AR IARRADH TUAIRIM AIR

Teideal

Maidir le buiséad an Aontais a chosaint i gcás easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta sna Ballstáit

Tagairtí

COM(2018)0324 – C8-0178/2018 – 2018/0136(COD)

Coistí freagracha

       Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

BUDG

11.6.2018

CONT

11.6.2018

 

 

Tuairim ó

       Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

LIBE

11.6.2018

Coistí comhlachaithe - dáta a fógraíodh sa seisiún iomlánach

5.7.2018

Rapóirtéir

       Dáta an cheapacháin

Josep-Maria Terricabras

9.7.2018

Riail 55 - Nós imeachta comhchoiste

       Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

       

5.7.2018

Pléite sa choiste

8.11.2018

19.11.2018

3.12.2018

 

Dáta an ghlactha

3.12.2018

 

 

 

Toradh na vótála críochnaithí

+:

–:

0:

33

10

3

Feisirí a bhí i láthair ag an vótáil chríochnaitheach

Heinz K. Becker, Monika Beňová, Malin Björk, Michał Boni, Caterina Chinnici, Cornelia Ernst, Raymond Finch, Romeo Franz, Kinga Gál, Sylvie Guillaume, Monika Hohlmeier, Filiz Hyusmenova, Sophia in ‘t Veld, Dietmar Köster, Barbara Kudrycka, Cécile Kashetu Kyenge, Juan Fernando López Aguilar, Roberta Metsola, Claude Moraes, József Nagy, Ivari Padar, Judith Sargentini, Birgit Sippel, Branislav Škripek, Sergei Stanishev, Helga Stevens, Traian Ungureanu, Marie-Christine Vergiat, Udo Voigt, Josef Weidenholzer, Kristina Winberg, Auke Zijlstra

Na comhaltaí ionaid a bhí i láthair don vótáil chríochnaitheach

Carlos Coelho, Pál Csáky, Gérard Deprez, Anna Hedh, Lívia Járóka, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Jeroen Lenaers, Emilian Pavel, Morten Helveg Petersen, Christine Revault d’Allonnes Bonnefoy, Barbara Spinelli, Josep-Maria Terricabras

Comhaltaí ionaid faoi Riail 200(2) a bhí i láthair don vótáil chríochnaitheach

Max Andersson, France Jamet

TORADH NA VÓTÁLA CRÍOCHNAITHÍ LE GLAO ROLLA SA CHOISTE AR IARRADH TUAIRIM AIR

33

+

ALDE

Gérard Deprez, Filiz Hyusmenova, Sophia in 't Veld, Morten Helveg Petersen

ECR

Helga Stevens

GUE/NGL

Malin Björk, Cornelia Ernst, Barbara Spinelli, Marie-Christine Vergiat

PPE

Heinz K. Becker, Michał Boni, Carlos Coelho, Monika Hohlmeier, Barbara Kudrycka, Jeroen Lenaers, Roberta Metsola

S&D

Monika Beňová, Caterina Chinnici, Sylvie Guillaume, Anna Hedh, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Dietmar Köster, Cécile Kashetu Kyenge, Juan Fernando López Aguilar, Claude Moraes, Ivari Padar, Christine Revault d'Allonnes Bonnefoy, Birgit Sippel, Josef Weidenholzer

VERTS/ALE

Max Andersson, Romeo Franz, Judith Sargentini, Josep-Maria Terricabras

10

-

ECR

Branislav Škripek, Kristina Winberg

EFDD

Raymond Finch

ENF

France Jamet, Auke Zijlstra

NI

Udo Voigt

PPE

Pál Csáky, Kinga Gál, Lívia Járóka, Traian Ungureanu

3

0

PPE

József Nagy

S&D

Emilian Pavel, Sergei Stanishev

Eochair na siombailí:

+  :  i bhfabhar

-  :  i gcoinne

0  :  staonadh


TUAIRIM ón gCoiste um Fhorbairt Réigiúnach (23.11.2018)

chuig an gCoiste um Buiséid agus an Coiste um Rialú Buiséadach

ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le buiséad an Aontais a chosaint i gcás easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta sna Ballstáit

(COM(2018)0324 – C8-0178/2018 – 2018/0136(COD))

Rapóirtéir don tuairim: Iskra Mihaylova

LEASUITHE

Iarrann an Coiste um Fhorbairt Réigiúnach ar an gCoiste um Buiséid agus ar an gCoiste um Buiséid agus ar an gCoiste um Rialú Buiséadach, mar na coistí atá freagrach, na leasuithe seo a leanas a chur san áireamh:

Leasú    1

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 3

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(3)  Is réamhriachtanas é an smacht reachta chun na luachanna bunúsacha eile ar a bhfuil an tAontas fothaithe a chosaint, luachanna amhail an tsaoirse, an daonlathas, an comhionannas agus urraim do chearta an duine. Tá dlúthbhaint idir an urraim don smacht reachta agus an urraim don daonlathas agus do na cearta bunúsacha: ní féidir daonlathas agus urraim do chearta bunúsacha a bheith ann gan urraim don smacht reachta, agus vice versa.

(3)  Is réamhriachtanas é an smacht reachta chun na luachanna bunúsacha eile ar a bhfuil an tAontas fothaithe a chosaint, luachanna amhail an tsaoirse, an daonlathas, an neamh-idirdhealú, an comhionannas agus urraim do chearta an duine. Tá dlúthbhaint idir an urraim don smacht reachta agus an urraim don daonlathas agus do na cearta bunúsacha: ní féidir daonlathas agus urraim do chearta bunúsacha a bheith ann gan urraim don smacht reachta, agus vice versa. Maidir le creidiúnacht an Aontais, tá an daonlathas, an smacht reachta agus urraim do chearta bunúsacha barrthábhachtach.

Leasú    2

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 3 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(3a)  Ghlac Parlaimint na hEorpa rún an 25 Deireadh Fómhair 2016 ina bhfuil moltaí don Choimisiún maidir le sásra AE a bhunú um an daonlathas, um an smacht reachta agus um chearta bunúsacha. Thairis sin, ghlac an Coimisiún Eorpach do Dhaonlathas tríd an Dlí (‘Coimisiún na Veinéise’) an Seicliosta Smachta Reachta (CDL-AD(2016)007) an 11-12 Márta 2016.

Leasú    3

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 11

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(11)  Easnaimh ghinearálaithe sna Ballstáit i ndáil leis an smacht reachta a dhéanann difear go háirithe d’fheidhmiú cuí údarás poiblí agus d’athbhreithniú breithiúnach éifeachtach, is féidir leo dochar tromchúiseach a dhéanamh do leasanna airgeadais an Aontais.

(11)  Easnaimh ghinearálaithe sna Ballstáit i ndáil leis an smacht reachta a dhéanann difear go háirithe d’fheidhmiú cuí údarás poiblí agus d’athbhreithniú breithiúnach éifeachtach, is féidir leo dochar tromchúiseach a dhéanamh do leasanna airgeadais an Aontais. Maidir le himscrúduithe éifeachtúla ar na heasnaimh sin agus le cur chun feidhme beart éifeachtach agus comhréireach nuair a chruthaítear easnamh ginearálaithe, tá gá leo ní hamháin chun leasanna airgeadais an Aontais a urrú, lena n-áirítear bailiú éifeachtach ioncaim, ach freisin chun iontaoibh an phobail as an Aontais agus a institiúidí a áirithiú. Is iad na breithiúna neamhspleácha a sheasann leis an smacht reachta agus leis an deimhneacht dhlíthiúil sna Ballstáit uile, agus iadsan amháin, atá in ann a ráthú gur leor an chosaint a thugtar d’airgead as buiséad an Aontais.

Leasú    4

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 12

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(12)  Tá gá le measúnú cáilíochtúil ón gCoimisiún chun easnamh ginearálaithe a shainaithint. D’fhéadfadh an measúnú sin a bheith bunaithe ar an bhfaisnéis ó gach foinse atá le fáil agus ó gach institiúid aitheanta, lena n-áirítear breithiúnais ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, tuarascálacha Chúirt Iniúchóirí na hEorpa, agus conclúidí agus moltaí ó eagraíochtaí agus líonraí idirnáisiúnta ábhartha, amhail comhlachtaí Chomhairle na hEorpa agus na líonraí Eorpacha de chúirteanna uachtaracha agus de chomhairlí na mbreithiúna.

(12)  Tá gá le measúnú cáilíochtúil atá trédhearcach agus neamhchlaonta ón gCoimisiún chun easnamh ginearálaithe a shainaithint. D’fhéadfadh an measúnú sin a bheith bunaithe ar an bhfaisnéis ó gach foinse atá le fáil agus ó gach institiúid aitheanta, lena n-áirítear breithiúnais ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, tuarascálacha ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa, tuaraimí saineolaithe ó Ghníomhaireachtaí ábhartha an Aontais Eorpaigh, moltaí ó aon phainéal saineolaithe neamhspleách dá dtagraítear sa rún ó Pharlaimint na hEorpa an 25 Deireadh Fómhair 2016, agus conclúidí agus moltaí ó eagraíochtaí agus líonraí idirnáisiúnta ábhartha, amhail comhlachtaí Chomhairle na hEorpa agus na líonraí Eorpacha de chúirteanna uachtaracha agus de chomhairlí na mbreithiúna.

Leasú    5

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 13

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(13)  Ba cheart na bearta féideartha atá le glacadh i gcás easnaimh ghinearálaithe agus an nós imeachta is inleanta lena nglacadh a chinneadh. Ba cheart a bheith san áireamh sna bearta sin íocaíochtaí agus gealltanais a chur ar fionraí, cistiú faoi ghealltanais reatha a laghdú, agus toirmeasc ar ghealltanais nua a chur i gcrích le faighteoirí.

(13)  Maidir leis na bearta féideartha atá le glacadh i gcás easnaimh ghinearálaithe agus leis an nós imeachta is inleanta lena nglacadh, ba cheart iad a chinneadh agus ba cheart na critéir chéanna a chur i bhfeidhm agus a áirithiú go gcaitear le gach Ballstát go cothrom. Ba cheart a bheith san áireamh sna bearta sin íocaíochtaí agus gealltanais a chur ar fionraí, cistiú faoi ghealltanais reatha a laghdú, agus toirmeasc ar ghealltanais nua a chur i gcrích le faighteoirí. Ba cheart go soláthrófaí ráthaíochtaí tromchúiseacha le haon chinneadh chun na bearta seo a fhorchur, atá bunaithe ar mheasúnuithe tionchair, chun a áirithiú nach ndéantar dochar do thairbhithe deiridh chistí an Aontais. 

Leasú    6

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 14

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(14)  Ba cheart feidhm a bheith ag prionsabal na comhréireachta agus na bearta atá le glacadh á gcinneadh, agus aird chuí á tabhairt go háirithe ar thromchúis an cháis, an méid ama atá imithe thart ó thosaigh an t-iompar ábhartha, an fad a mhair an t-iompar agus an méid uaireanta a tharla sé, rún an Bhallstáit lena mbaineann agus leibhéal an chomhoibrithe ón mBallstát chun deireadh a chur leis an easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta, agus iarmhairtí an easnaimh sin ar na cistí ón Aontas lena mbaineann.

(14)  Ba cheart feidhm a bheith ag prionsabal na comhréireachta agus na bearta atá le glacadh á gcinneadh, agus aird chuí á tabhairt go háirithe ar thromchúis an cháis, an méid ama atá imithe thart ó thosaigh an t-iompar ábhartha, an fad a mhair an t-iompar agus an méid uaireanta a tharla sé, rún an Bhallstáit lena mbaineann agus leibhéal an chomhoibrithe ón mBallstát chun deireadh a chur leis an easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta, agus iarmhairtí an easnaimh sin ar na cistí ón Aontas lena mbaineann. Maidir le raon feidhme agus leibhéal fhionraíocht na ngealltanas atá le forchur, ba cheart go mbeadh siad comhréireach, go n-urramóidh siad an chóir chomhionann idir na Ballstáit agus go gcuirfeadh siad san áireamh dálaí eacnamaíocha agus sóisialta an Bhallstáit lena mbaineann, agus tionchar na fionraíochta ar gheilleagar an Bhallstáit lena mbaineann. Ba cheart tionchar na bhfionraithe ar chláir a bhfuil ríthábhacht leo chun aghaidh a thabhairt ar dhálaí smacht reachta a bheith mar ghné shonrach a bheidh le cur san áireamh.

Leasú    7

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 14 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(14a)  Is den ríthábhacht é leasanna dlisteanacha na bhfaighteoirí agus na dtairbhithe deiridh a choimirciú go cuí nuair a dhéantar bearta a ghlacadh i gcás easnaimh ghinearálaithe. Agus breithniú á dhéanamh ar na bearta a bheidh le glacadh, ba cheart don Choimisiún an tionchar a d’fhéadfadh a bheith acu ar fhaighteoirí agus tairbhithe deiridh a chur san áireamh. Chun treisiú leis an gcosaint a thugtar d’fhaighteoirí nó tairbhithe deiridh, ba cheart don Choimisiún faireachán a dhéanamh go gníomhach ar an urraim a thugtar don oibleagáid dhlíthiúil atá ar eintitis rialtais agus ar na Ballstáit leanúint d’íocaíochtaí a dhéanamh i ndiaidh bearta a ghlacadh ar bhonn an rialacháin seo, agus na faighteoirí nó tairbhithe deiridh a chur ar an eolas faoina gcearta i gcás ina ndéantar sárú ar bith.

Leasú    8

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 14 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(14b)  Tá sé bunriachtanach nach gcuirfí isteach ar fhaighteoirí aonair scoláireachtaí, trí chláir amhail Erasmus, deontais taighde agus deontais aonair chomhchosúla, má ghlactar bearta a bhaineann le Ballstát i gcás easnaimh ghinearálaithe.

Leasú    9

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 15

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(15)  Chun cur chun feidhme aonfhoirmeach an Rialacháin seo a áirithiú agus i bhfianaise a thábhachtaí agus atá iarmhairtí airgeadais na mbeart arna bhforchur de bhun an Rialacháin seo, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Chomhairle, ar cheart di gníomhú ar bhonn togra ón gCoimisiún. Chun glacadh cinntí atá de dhíth chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint a éascú, ba cheart vótáil trí thromlach cáilithe aisiompaithe a úsáid.

(15)  Chun cur chun feidhme aonfhoirmeach an Rialacháin seo a áirithiú agus i bhfianaise a thábhachtaí agus atá iarmhairtí airgeadais na mbeart arna bhforchur de bhun an Rialacháin seo, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Chomhairle, ar cheart di gníomhú ar bhonn togra ón gCoimisiún. Maidir le glacadh na gcinntí atá de dhíth chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint agus é sin a éascú, ba cheart vótáil  d’aon toil a úsáid gan rannpháirtíocht an Bhallstáit lena mbaineann.

Leasú    10

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 16

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(16)  Sula molfaidh an Coimisiún aon bheart a ghlacadh de bhun an Rialacháin seo, ba cheart dó an Ballstát lena mbaineann a chur ar an eolas faoin gcúis a measann sé go bhféadfadh easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta a bheith ann sa Bhallstát sin. Ba cheart cead a bheith ag an mBallstát a mbarúlacha a chur isteach. Ba cheart don Choimisiún agus don Chomhairle na barúlacha sin a chur san áireamh.

(16)  Sula molfaidh an Coimisiún aon bheart a ghlacadh de bhun an Rialacháin seo, ba cheart dó an Ballstát lena mbaineann a chur ar an eolas faoi thoradh a mheastóireachtaí a rinne painéal saineolaithe neamhspleách nó an Coimisiún féin agus faoin gcúis a measann sé go bhféadfadh easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta a bheith ann sa Bhallstát sin. Ba cheart don Choimisiún Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle a chur ar an eolas faoin bhfógra agus faoina bhfuil ann. Ba cheart cead a bheith ag an mBallstát lena mbaineann a bharúlacha a chur isteach. Ba cheart don Choimisiún na barúlacha sin a chur san áireamh.

Leasú    11

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 17

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(17)  Ba cheart don Chomhairle bearta a chur i leataobh le héifeacht fionraíochta ar thogra ón gCoimisiún, más rud é go bhfuil an cás as ar eascair forchuir na mbeart sin réitithe go leordhóthanach.

scriosta

Leasú    12

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 18

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(18)  Ba cheart don Choimisiún Parlaimint na hEorpa a choinneáil ar an eolas maidir le haon bheart arna mholadh agus arna ghlacadh de bhun an Rialacháin seo,

(18)  Ba cheart don Choimisiún Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle  a choinneáil ar an eolas maidir le haon bhearta arna moladh agus arna glacadh de bhun an Rialacháin seo,

Leasú    13

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 2 – mír 1 – pointe b

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(b)  ciallaíonn ‘easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta’ cleachtas nó faillí fhorleathan nó athfhillteach, nó beart ag údaráis phoiblí a dhéanann difear don smacht reachta;

(b)  ciallaíonn ‘easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta’ cleachtas nó faillí fhorleathan nó athfhillteach, nó beart ag údaráis phoiblí a dhéanann difear don smacht reachta mar a thuairiscítear in Airteagal 3;

Leasú    14

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – teideal

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Bearta

Easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta

Leasú    15

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – an chuid réamhráiteach

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

1.  Déanfar bearta iomchuí i gcás ina ndéanann easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta i mBallstát difear do phrionsabail na bainistíochta fónta airgeadais nó do chosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh, nó go bhfuil an baol ann go ndéanfadh sé difear dóibh sin, go háirithe maidir leo seo a leanas:

1.  Is easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta i mBallstát a dhéanann difear do phrionsabail an bhainistithe fhónta airgeadais nó do chosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh iad an méid seo a leanas, go háirithe:

Leasú    16

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – pointe f a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(fa)  saoirse na tuairimíochta agus na cainte lena n-áirítear saoirse an phreasa, saoirse comhlachais agus saoirse acadúil;

Leasú    17

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – pointe f b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(fb)  smacht fioscach an Bhallstáit sin, go háirithe aon easnamh rialtais iomarcach a sheachaint i gcomhréir le hAirteagal 126 CFAE.

Leasú    18

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 2 – pointe c

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(c)  teorainn a chur le hinfhaighteacht agus éifeachtacht leigheasanna dlí, lena n-áirítear trí rialacha nós imeachta sriantacha, gan breithiúnais a chur chun feidhme, nó teorainn a chur le himscrúdú, ionchúiseamh nó smachtbhannaí ar sháruithe ar an dlí.

(c)  teorainn a chur le hinfhaighteacht agus éifeachtacht leigheasanna dlí, lena n-áirítear trí rialacha nós imeachta sriantacha, gan breithiúnais a chur chun feidhme, ag díriú go háirithe ar chinntí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh a thagann ó nósanna imeachta um shárú, nó teorainn a chur le himscrúdú, ionchúiseamh nó smachtbhannaí ar sháruithe ar an dlí.

Leasú    19

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 2 – pointe c a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(ca)  srian a chur go díréireach ar shaoirse an phreasa, saoirse comhlachais agus saoirse acadúil;

Leasú    20

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 2 – pointe c b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(cb)  gan a áirithiú go bhfuil an rialtas cuntasach faoin dlí, mar atá gníomhaithe poiblí;

Leasú    21

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 2 – pointe c c (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(cc)  gan a áirithiú go bpoiblítear dlíthe agus go bhfuil siad cóir, agus go gcosnaíonn siad cearta bunúsacha, lena n-áirítear slándáil daoine agus maoine agus príomhchearta áirithe an duine;

Leasú    22

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 2 – pointe c d (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(cd)  gan a áirithiú go bhfuil na próisis trína n-achtaítear, a riartar agus a bhforfheidhmítear dlíthe inrochtana, cothrom agus éifeachtúil;

Leasú    23

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 2 – pointe c e (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(ce)  gan a áirithiú go ndéantar ceartas ar bhealach tráthúil trí ionadaithe atá inniúil, eiticiúil agus neamhspleách, agus trí pháirtithe neodracha atá inrochtana, a bhfuil acmhainní leormhaithe acu agus a thugann le fios comhdhéanamh na bpobal dá bhfónann siad;

Leasú    24

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 2 – pointe c f (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(cf)  gan a áirithiú go bhfuil cumhachtaí rialtais faoi réir seiceálacha neamhrialtais, agus go ngearrtar pionós ar oifigigh rialtais as mí-iompar.

Leasú    25

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – teideal

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Ábhar na mbeart

Bearta

Leasú    26

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 1 – an chuid réamhráiteach

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

1.  Féadfar ceann amháin nó níos mó de na bearta iomchuí seo a leanas a ghlacadh

1.  Féadfar na bearta iomchuí seo a leanas a ghlacadh i gcás easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta:

Leasú    27

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 1 – pointe b – am chuid réamhráiteach

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(b)  i gcás ina gcuireann an Coimisiún buiséad an Aontais chun feidhme faoin mbainistíocht roinnte de bhun [phointe (b) d’Airteagal 62] den Rialachán Airgeadais:

(b)  i gcás ina gcuireann an Coimisiún buiséad an Aontais chun feidhme faoin mbainistíocht roinnte de bhun [phointe (b) d’Airteagal 62] den Rialachán Airgeadais, i gcás easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta, seachas i gcás a bhfuil feidhm ag pointe ba maidir leis:

Leasú    28

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 1 – pointe b – pointe 4

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(4)  réamh-mhaoiniú a laghdú;

scriosta

Leasú    29

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 1 – pointe b – pointe 5

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(5)  sprioc-amanna íocaíochtaí a bhriseadh;

scriosta

Leasú    30

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 1 – pointe b – pointe 6

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(6)  íocaíochtaí a chur ar fionraí.

scriosta

Leasú    31

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 1 – pointe b a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(ba)  maidir le Cistí ESI agus i gcás ina gcuireann an Coimisiún buiséad an Aontais chun feidhme faoin mbainistíocht roinnte de bhun [phointe (b) d’Airteagal 62 den Rialachán Airgeadais, ba cheart go mbeadh feidhm ag na bearta a shainítear i Rialachán na bhForálacha Coiteanna i gcás easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta.

Leasú    32

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 2

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

2.  Ach amháin má fhoráiltear dá mhalairt sa chinneadh lena nglactar na bearta, ní dhéanfaidh forchur beart iomchuí difear don oibleagáid atá ar eintitis rialtais dá dtagraítear i bpointe (a) de mhír 1 nó atá ar Bhallstáit dá dtagraítear i bpointe (b) de mhír 1 an clár nó an ciste a ndéanann an beart difear dó a chur chun feidhme, agus go háirithe an oibleagáid íocaíochtaí a dhéanamh leis na faighteoirí nó tairbhithe deiridh.

2.  Ní dhéanfaidh forchur na mbeart difear don oibleagáid atá ar eintitis rialtais dá dtagraítear i bpointe (a) de mhír 1 nó atá ar na Ballstáit dá dtagraítear i bpointe (b) de mhír 1 an clár nó an ciste a ndéanann an beart difear dó a chur chun feidhme, agus go háirithe an oibleagáid íocaíochtaí a dhéanamh leis na faighteoirí nó tairbhithe deiridh. Ba cheart go soláthrófaí ráthaíochtaí tromchúiseacha le haon chinneadh chun bearta iomchuí a fhorchur, atá bunaithe ar mheasúnuithe tionchair, chun a áirithiú nach ndéantar dochar do thairbhithe deiridh chistí AE. 

Leasú    33

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 3 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

3a.  Maidir le raon feidhme agus leibhéal fhionraíocht na ngealltanas atá le forchur, beidh siad comhréireach, urramóidh siad an chóir chomhionann idir na Ballstáit agus cuirfidh siad san áireamh dálaí eacnamaíocha agus sóisialta an Bhallstáit lena mbaineann, agus tionchar na fionraíochta ar gheilleagar an Bhallstáit lena mbaineann. Is gné shonrach a bheidh le cur san áireamh é tionchar na bhfionraithe ar chláir a bhfuil ríthábhacht leo chun aghaidh a thabhairt ar dhálaí an smachta reachta.

Leasú    34

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 1

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

1.  I gcás ina gcinneann an Coimisiún go bhfuil forais réasúnacha aige lena chreidiúint go bhfuil coinníollacha Airteagal 3 comhlíonta, seolfaidh sé fógra i scríbhinn chuig an mBallstát sin, ina leagfar amach na forais ar ar bhunaigh sé a chinneadh.

1.  I gcás ina gcinneann an Coimisiún go bhfuil forais shoiléire agus réasúnacha aige lena chreidiúint go bhfuil coinníollacha Airteagal 3 comhlíonta, seolfaidh sé fógra i scríbhinn chuig an mBallstát sin, ina leagfar amach na forais ar ar bhunaigh sé a chinneadh. Cuirfidh an Coimisiún Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar an eolas go pras faoin bhfógra agus faoina bhfuil ann.

Leasú    35

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 1 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

1a.  Tabharfaidh an Coimisiún na ráthaíochtaí is gá chun a áirithiú go gcuirfear na critéir chéanna i bhfeidhm maidir le gach Ballstát, i gcomhréir le prionsabail na córa comhionainne agus an neamh-idirdhealaithe, agus cúrsaí an smachta reachta á measúnú trí bhearta comhchosúla agus neamh-idirdhealaitheacha a ghlacadh i gcásanna inchomparáide i gcomhair gach Ballstáit.

Leasú    36

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 2

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

2.  Féadfaidh an Coimisiún an fhaisnéis ábhartha uile a chur san áireamh, lena n-áirítear cinntí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, tuarascálacha Chúirt Iniúchóirí na hEorpa, agus conclúidí agus moltaí na n-eagraíochtaí idirnáisiúnta ábhartha.

2.  Agus measúnú á dhéanamh aige ar cibé ar comhlíonadh coinníollacha Airteagal 3, féadfaidh an Coimisiún an fhaisnéis ábhartha uile a chur san áireamh, lena n-áirítear breithiúnais ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, rúin ó Pharlaimint na hEorpa, moltaí a dhéanann aon phainéal saineolaithe neamhspleách dá dtagraítear sa rún ó Pharlaimint na hEorpa an 25 Deireadh Fómhair, tuarascálacha Chúirt Iniúchóirí na hEorpa, agus conclúidí agus moltaí ó eagraíochtaí agus líonraí idirnáisiúnta ábhartha, eagraíochtaí agus líonraí neamhrialtais, amhail comhlachtaí Chomhairle na hEorpa agus na líonraí Eorpacha de chúirteanna uachtaracha agus de chomhairlí na mbreithiúna, agus tuairimí saineolaithe ó Ghníomhaireachtaí ábhartha an Aontais Eorpaigh.

Leasú    37

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 6

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

6.  I gcás ina measann an Coimisiún go bhfuil an t-easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta cruthaithe, cuirfidh sé togra le haghaidh gníomh cur chun feidhme maidir leis na bearta iomchuí faoi bhráid na Comhairle.

6.  I gcás ina measann an Coimisiún go bhfuil an t-easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta, mar a shainítear in Airteagal 3(2), cruthaithe, cuirfidh sé togra le haghaidh gníomh cur chun feidhme maidir leis na bearta iomchuí faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa chun tuairim a fháil, agus faoi bhráid na Comhairle chun cinneadh a fháil.

 

Tar éis di tuairim Pharlaimint na hEorpa a chur san áireamh, measfar an cinneadh a bheith glactha ag an gComhairle, seachas má chinneann sí, trí thromlach cáilithe, diúltú don togra ón gCoimisiún laistigh d’aon mhí amháin tar éis a ghlactha ag an gCoimisiún.

 

Féadfaidh an Chomhairle, ag gníomhú trí thromlach cáilithe, togra an Choimisiún a leasú agus an téacs leasaithe a ghlacadh mar chinneadh ón gComhairle.

Leasú    38

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 7

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

7.  Measfar an cinneadh a bheith glactha ag an gComhairle, ach amháin má chinneann sí, trí thromlach cáilithe, diúltú don togra ón gCoimisiún laistigh d’aon mhí amháin tar éis a ghlactha ag an gCoimisiún.

7.  I gcás ina measann an Coimisiún go bhfuil an t-easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta, mar a shainítear in Airteagal 3(1), cruthaithe, cuirfidh sé togra le haghaidh chinneadh maidir leis na bearta iomchuí faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa na Comhairle chun tuairim a fháil. Agus tuairimí Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle á gcur san áireamh, déanfaidh an Coimisiún cinneadh maidir leis na bearta iomchuí, nó cinneadh gan an smacht reachta a fhorfheidhmiú go coinníollach.

Leasú    39

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 7 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

7a.  Sula nglacfaidh sé cinneadh maidir leis na bearta iomchuí, déanfaidh an Coimisiún measúnú ar an tionchar a d’fhéadfadh a bheith ag na bearta sin ar fhaighteoirí nó tairbhithe deiridh na n-íocaíochtaí a bhaineann leis na cláir nó na cistí atá buailte. Cuirfidh an Coimisiún an fhaisnéis agus an treoir dá dtagraítear i mír 2 san áireamh go cuí agus measúnú á dhéanamh aige ar chomhréireacht na mbeart.

Leasú    40

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 8

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

8.  Féadfaidh an Chomhairle, ag gníomhú di trí thromlach cáilithe, togra an Choimisiún a leasú agus an téacs leasaithe a ghlacadh mar chinneadh ón gComhairle.

8.  Féadfaidh an Chomhairle, ag gníomhú di trí aontoilíocht gan rannpháirtíocht an Bhallstáit lena mbaineann, togra an Choimisiún a leasú agus an téacs leasaithe a ghlacadh mar chinneadh ón gComhairle.

Leasú    41

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 8 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

8a.  Nuair a ghlactar cinneadh, déanfaidh an Coimisiún togra a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle an tráth céanna chun méid is ionann agus luach na mbeart arna nglacadh a aistriú chuig cúlchiste buiséadach.

Leasú    42

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 8 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

8b.  De mhaolú ar mhíreanna 4 agus 6 d’Airteagal 31 den Rialachán Airgeadais, déanfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle plé ar an togra le haghaidh aistrithe laistigh de cheithre seachtaine i ndiaidh don dá institiúid é a fháil. Measfar go bhfuil an togra le haghaidh aistrithe formheasta mura rud é, laistigh den tréimhse ceithre seachtaine, go ndéanann Parlaimint na hEorpa, ag gníomhú di trí thromlach na vótaí a caitheadh, nó an Chomhairle, ag gníomhú di trí thromlach cáilithe, é a leasú nó diúltú dó. Má dhéanann Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle an togra le haghaidh aistrithe a leasú, beidh feidhm ag mír 8 d’Airteagal 31 den Rialachán Airgeadais.

Leasú    43

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 8 c (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

8c.  Tiocfaidh an cinneadh i bhfeidhm más rud é nach ndiúltaíonn Parlaimint na hEorpa ná an Chomhairle don togra le haghaidh aistrithe laistigh den tréimhse dá dtagraítear i mír 8b.

Leasú    44

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 8 d (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

8d.  Le linn na tréimhse ina gcuirfear na bearta i bhfeidhm, déanfaidh an Coimisiún faireachán gníomhach ar cibé an bhfuil teidlíochtaí dlíthiúla na bhfaighteoirí nó na dtairbhithe deiridh á n-urramú. Déanfaidh an Coimisiún é a éascú freisin d’fhaighteoirí nó do thairbhithe deiridh gearáin a chur faoina bhráid i gcás ina measann siad nach bhfuil a dteidlíochtaí dlíthiúla á n-urramú. I gcás ina gcinneann an Coimisiún go bhfuil ag teip ar an mBallstát nó ar an eintiteas rialtais lena mbaineann comhlíon an oibleagáid dhlíthiúil atá air na híocaíochtaí a dhéanamh, agus nach bhfuil leasanna dlisteanacha na bhfaighteoirí nó na dtairbhithe deiridh á n-urramú, déanfaidh sé gach beart iomchuí chun cuidiú leis na faighteoirí nó na tairbhithe deiridh sin a n-éilimh a fhorfheidhmiú.

Leasú    45

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 6 – mír 3

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

3.  I gcás ina gcuirtear bearta i leataobh a bhaineann le fionraí formheasa ceann amháin nó níos mó de na cláir nó formheasa leasuithe ar na cláir dá dtagraítear i bpointe (i) d’Airteagal 4(2)(b) nó a bhaineann le fionraí gealltanas dá dtagraítear i bpointe (ii) d’Airteagal 4(2)(b), iontrálfar méideanna a fhreagraíonn do na gealltanais a cuireadh ar fionraí sa bhuiséad faoi réir Airteagal 7 de Rialachán (AE, Euratom) Uimh. XXXX ón gComhairle (Rialachán CAI). Ní fhéadfar gealltanais bhliain n a cuireadh ar fionraí a iontráil sa bhuiséad tar éis bhliain n+2.

3.  I gcás ina gcuirtear bearta i leataobh a bhaineann le fionraí formheasa ceann amháin nó níos mó de na cláir nó formheasa leasuithe ar na cláir dá dtagraítear i bpointe (1) d’Airteagal 4(1)(b) nó a bhaineann le fionraí gealltanas dá dtagraítear i bpointe (2) d’Airteagal 4(1)(b), iontrálfar méideanna a fhreagraíonn do na gealltanais a cuireadh ar fionraí sa bhuiséad faoi réir Airteagal 7 de Rialachán (AE, Euratom) Uimh. XXXX ón gComhairle (Rialachán CAI).

Leasú    46

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 7 – mír 1

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Cuirfidh an Coimisiún Parlaimint na hEorpa ar an eolas láithreach faoi aon bheart arna mholadh nó arna ghlacadh de bhun Airteagal 4 agus Airteagal 5.

Cuirfidh an Coimisiún Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar an eolas láithreach faoi aon bhearta arna moladh nó arna glacadh de bhun Airteagal 4 agus Airteagal 5.

NÓS IMEACHTA – COISTE AR IARRADH TUAIRIM AIR

Teideal

Maidir le buiséad an Aontais a chosaint i gcás easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta sna Ballstáit

Tagairtí

COM(2018)0324 – C8-0178/2018 – 2018/0136(COD)

Coistí freagracha

       Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

BUDG

11.6.2018

CONT

11.6.2018

 

 

Tuairim ó

       Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

REGI

11.6.2018

Rapóirtéir

       Dáta an cheapacháin

Iskra Mihaylova

22.9.2018

Rapóirtéir roimhe seo

Matthijs van Miltenburg

Riail 55 - Nós imeachta comhchoiste

       Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

 

5.7.2018

Pléite sa choiste

9.10.2018

 

 

 

Dáta an ghlactha

22.11.2018

 

 

 

Toradh na vótála críochnaithí

+:

–:

0:

17

6

4

Feisirí a bhí i láthair ag an vótáil chríochnaitheach

Pascal Arimont, Franc Bogovič, Victor Boştinaru, John Flack, Krzysztof Hetman, Marc Joulaud, Constanze Krehl, Iskra Mihaylova, Andrey Novakov, Mirosław Piotrowski, Stanislav Polčák, Fernando Ruas, Monika Smolková, Maria Spyraki, Ruža Tomašić, Monika Vana, Matthijs van Miltenburg, Lambert van Nistelrooij, Kerstin Westphal, Joachim Zeller

Na comhaltaí ionaid a bhí i láthair don vótáil chríochnaitheach

Martina Anderson, Petras Auštrevičius, John Howarth, Ivana Maletić, Dimitrios Papadimoulis, Bronis Ropė, Milan Zver

TORADH NA VÓTÁLA CRÍOCHNAITHÍ LE GLAO ROLLA SA CHOISTE AR IARRADH TUAIRIM AIR

17

+

PPE

Pascal Arimont, Franc Bogovič, Krzysztof Hetman, Marc Joulaud, Ivana Maletić, Lambert van Nistelrooij, Andrey Novakov, Stanislav Polčák, Fernando Ruas, Maria Spyraki, Joachim Zeller, Milan Zver

S&D

Victor Boştinaru, John Howarth, Constanze Krehl, Monika Smolková, Kerstin Westphal

6

-

ALDE

Petras Auštrevičius, Iskra Mihaylova, Matthijs van Miltenburg

ECR

John Flack, Mirosław Piotrowski, Ruža Tomašić

4

0

GUE/NGL

Martina Anderson, Dimitrios Papadimoulis

VERTS/ALE

Bronis Ropė, Monika Vana

Eochair na siombailí:

+  :  i bhfabhar

-  :  i gcoinne

0  :  staonadh


TUAIRIM ón gCoiste um Ghnóthaí Bunreachtúla (22.11.2018)

chuig an gCoiste um Buiséid agus an Coiste um Rialú Buiséadach

ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le buiséad an Aontais a chosaint i gcás easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta sna Ballstáit

(COM(2018)0324 – C8-0178/2018 – 2018/0136(COD))

Rapóirtéir don tuairim: Helmut Scholz

RÉASÚNÚ GEARR

Cuireann an Rapóirtéir fáilte roimh aidhm an rialacháin atá beartaithe, chun buiséad an Aontais a chosaint ar easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta i mBallstát, a dhéanfadh difear do bhainistiú fónta airgeadais nó do chosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh, nó a bhfuil an baol ann go ndéanfadh siad difear dóibh sin. Aontaíonn sé le dearcadh an Choimisiún go bhfuil gaol soiléir idir an urraim don smacht reachta agus cur chun feidhme éifeachtach bhuiséad an Aontais i gcomhréir le prionsabail an bhainistithe fhónta airgeadais. Ina theannta sin, aithníonn sé go bhfuil neamhspleáchas agus neamhchlaontacht na mbreithiúna bunriachtanach chun urraim don smacht reachta a áirithiú. Ag an am céanna, measann sé go dtugann an sásra a mholtar an iomarca cumhacht neamhtheoranta don Choimisiún. Go háirithe, ní shainmhínítear go soiléir na critéir chun an nós imeachta a sheoladh agus don mheasúnú cáilíochtúil, ná na critéir maidir le rogha agus fairsinge na mbeart, agus bheadh saoirse ag an gCoimisiún a chinneadh, ar deireadh thiar thall, beart a chur i bhfeidhm, cén beart a chuirfear i bhfeidhm agus an bhféadfaí an beart sin a chur i leataobh ina dhiaidh sin. Is mó an seans go dtarlódh sé sin ós rud é go measfaí an togra a bheith formheasta ach amháin má dhiúltaíonn an Chomhairle dó, agus í ag gníomhú di trí thromlach cáilithe laistigh de mhí amháin (‘vótáil trí thromlach cáilithe aisiompaithe’). Anuas air sin, is cosúil go bhfuil an sásra a mholtar gan bunús dlí ar bith (ní leor Airteagal 322 CFAE, ar a bhfuil an togra bunaithe). Is cosúil freisin go bhfuil sé díréireach, go háirithe i gcomparáid le hAirteagal 7 CAE, faoina bhféadfadh cásanna easnaimh comhchosúla maidir leis an smacht reachta a chumhdach agus, ag brath ar na himthosca, faoina bhfuil gá le tromach de cheithre chúigiú den Chomhairle agus le haontoilíocht den Chomhairle Eorpach. Dá bhrí sin, molann an Rapóirtéir sásra eile. Ina theannta sin, tá an Rapóirtéir cáinteach faoi toisc nach ndearna aon chomhairliúchán le geallsealbhóirí ná measúnú tionchair mar ullmhúchán don rialachán atá beartaithe. Go háirithe, tá tuartha sa togra maidir le bainistiú díreach agus indíreach, de bhun Airteagal 62(a) agus (c) den Rialachán Airgeadais, nach féidir bearta a chur i bhfeidhm ach i gcás gur eintiteas rialtais é an faighteoir. Mura ndéanfar an choinníoll sin a chomhlíonadh, ní fhéadfadh an cistiú Aontais atá i dtrácht a bheith faoi réir aon bhearta dá dtagraítear sa rialachán atá beartaithe. Gan measúnú tionchair ina sonrófar an méid de bhuiséad an Aontais a fhágfaí taobh amuigh de chosaint an tsásra a mholtar, is deacair na tairbhí féideartha a shuí. Ceistíonn an Rapóirtéir, freisin, cén fáth nach suitear sa togra aon oibleagáid ar an gCoimisiún deis a lorg deireadh a chur leis na bearta ar a thionscnamh féin agus tuairisciú ar chur i bhfeidhm an rialacháin atá beartaithe. I bhfianaise an mhéid sin thuas, molann an Rapóirtéir an togra a leasú mar seo a leanas.

LEASUITHE

Iarrann an Coiste um Ghnóthaí Bunreachtúla ar an gCoiste um Buiséid agus ar an gCoiste um Rialú Buiséadach, mar na coistí atá freagrach, na leasuithe seo a leanas a chur san áireamh:

Leasú    1

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 1

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(1)  Tá an smacht reachta ar cheann de na bunluachanna ar a bhfuil an tAontas fothaithe. Mar a mheabhraítear in Airteagal 2 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, is comhluachanna ag na Ballstáit na luachanna sin.

(1)  Tá an tAontas fothaithe ar luachanna an mheasa ar dhínit an duine, ar an tsaoirse, ar an daonlathas, ar an gcomhionannas, ar an smacht reachta agus an mheasa ar chearta an duine, lena n-áirítear na cearta atá ag daoine ar de ghrúpaí mionlaigh iad. I gcomhréir le hAirteagal 2 agus le hAirteagal 7 de Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE), tá sé d’oibleagáid ar na Ballstáit agus ar institiúidí an Aontais na luachanna sin, atá comhchoiteann do na Ballstáit ar fad, a urramú, a chosaint agus a chur chun cinn, i sochaí arb iad is sainairíonna inti an t-iolrachas, an neamh-idirdhealú, an chaoinfhulaingt, an ceartas, an dlúthpháirtíocht agus an comhionannas idir mná agus fir. I measc na luachanna sin, ní foráiltear aon ordlathas le hAirteagal 2 CAE.

Réasúnú

Leis an leasú seo, féachtar leis an aithris a ailíniú le foclaíocht iarbhír Airteagal 2 CAE.

Leasú    2

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 1 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(1a)  Déanfaidh na Ballstáit comhar go cuí agus go dílis chun oibleagáidí bhallraíocht an Aontais a ghlacadh chucu féin mar a mheabhraítear sa Chonradh ar an Aontas Eorpach.

Leasú    3

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 2

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(2)  Leis an smacht reachta, ceanglaítear ar na cumhachtaí poiblí gníomhú laistigh de na srianta atá leagtha amach faoin dlí, i gcomhréir le luachanna an daonlathais agus na gceart bunúsach, agus faoi smacht ag cúirteanna neamhspleácha neamhchlaonta. Éilítear leis, go háirithe, prionsabal na dlíthiúlachta7, prionsabal na deimhneachta dlíthiúla8, prionsabal an toirmisc ar threallachas na gcumhachtaí feidhmiúcháin9, prionsabal scaradh na gcumhachtaí10 agus prionsabal na cosanta éifeachtaí breithiúnaí ag cúirteanna neamhspleácha11 a urramú12.

(2)  Leis an smacht reachta, ceanglaítear ar na cumhachtaí poiblí gníomhú laistigh de na srianta atá leagtha amach faoin dlí, i gcomhréir le luachanna an daonlathais agus na gceart bunúsach, agus faoi smacht ag cúirteanna neamhspleácha neamhchlaonta. Éilítear leis, go háirithe, prionsabal na dlíthiúlachta7, prionsabal na deimhneachta dlíthiúla8, prionsabal an toirmisc ar threallachas na gcumhachtaí feidhmiúcháin9, prionsabal scaradh na gcumhachtaí10 agus prionsabal na cosanta éifeachtaí breithiúnaí ag cúirteanna neamhspleácha11 a urramú12.

_____________________________

_____________________________

7 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 29 Aibreán 2004, CAS Succhi di Frutta, C-496/99 PECLI:EU:C:2004:236, mír 63.

7 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 29 Aibreán 2004, CAS Succhi di Frutta, C-496/99 PECLI:EU:C:2004:236, mír 63.

8 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 12 Samhain 1981, Amministrazione delle finanze dello Stato v Srl Meridionale Industria Salumi agus daoine eile Ditta Italo Orlandi & Figlio agus Ditta Vincenzo Divella v Amministrazione delle finanze dello Stato. Cásanna uamtha 212 go 217/80, ECLI:EU:C:1981:270, mír 10.

8 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 12 Samhain 1981, Amministrazione delle finanze dello Stato v Srl Meridionale Industria Salumi agus daoine eile Ditta Italo Orlandi & Figlio agus Ditta Vincenzo Divella v Amministrazione delle finanze dello Stato. Cásanna uamtha 212 go 217/80, ECLI:EU:C:1981:270, mír 10.

9 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 21 Meán Fómhair 1989, Hoechst, Cásanna uamtha 46/87 agus 227/88, ECLI:EU:C:1989:337, mír 19.

9 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 21 Meán Fómhair 1989, Hoechst, Cásanna uamtha 46/87 agus 227/88, ECLI:EU:C:1989:337, mír 19.

10 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 10 Samhain 2016, Kovalkovas, C-477/16, ECLI:EU:C:2016:861, mír 36; Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 10 Samhain 2016, PPU Poltorak, C-452/16, ECLI:EU:C:2016:858, mír 35; agus Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 22 Nollaig 2010, DEB,C-279/09, ECLI:EU:C:2010:811, mír 58.

10 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 10 Samhain 2016, Kovalkovas, C-477/16, ECLI:EU:C:2016:861, mír 36; Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 10 Samhain 2016, PPU Poltorak, C-452/16, ECLI:EU:C:2016:858, mír 35; agus Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 22 Nollaig 2010, DEB,C-279/09, ECLI:EU:C:2010:811, mír 58.

11 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 27 Feabhra 2018, Associação Sindical dos Juízes Portugueses v Tribunal de Contas C-64/16, ECLI:EU:C:2018:117, míreanna 31, 40-41.

11 Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 27 Feabhra 2018, Associação Sindical dos Juízes Portugueses v Tribunal de Contas C-64/16, ECLI:EU:C:2018:117, míreanna 31, 40-41; breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 25 Iúil 2018, LM, C-216/18 PPU, ECLI:EU:C:2018:586, míreanna 63-67.

12 Teachtaireacht ón gCoimisiún A new EU Framework to strengthen the Rule of Law [Creat AE nua chun an Smacht Reachta a neartú], COM(2014) 158 final, Iarscríbhinn I.

Teachtaireacht ón gCoimisiún “A new EU Framework to strengthen the Rule of Law” [Creat AE nua chun an Smacht Reachta a neartú], COM(2014) 158 final, Iarscríbhinn I.

Réasúnú

Féachann an leasú leis an aithris a ailíniú leis an gcásdlí is déanaí ón gCúirt Bhreithiúnais.

Leasú    4

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 7

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(7)  Glactar leis go háirithe, má tá an córas breithiúnach neamhspleách, go bhfuil an comhlacht lena mbaineann in ann a chúraimí breithiúnacha a fheidhmiú ar bhealach iomlán neamhspleách, gan a bheith faoi réir ag aon srianta ordlathais ná a bheith ina thánaiste ag aon chomhlacht eile, agus gan orduithe ná treoracha a ghlacadh ó aon fhoinse ar chor ar bith, agus go bhfuil cosaint aige dá bharr ar idirghabhálacha seachtracha nó brú seachtrach a d’fhéadfadh bac a chur ar bhreithiúnas neamhspleách a chomhaltaí agus tionchar a imirt ar a gcinntí. Le neamhspleáchas agus neamhchlaontacht a chinntiú tá gá le rialacha, go háirithe maidir le comhdhéanamh an chomhlachta agus maidir le ceapachán, fad seirbhíse agus forais lena chomhaltaí a dhiúltú agus a chur as oifig, chun deireadh a chur le haon dabht réasúnach in intinn daoine maidir leis an gcomhlacht sin a bheidh beag beann ar thosca seachtracha agus maidir lena neodracht i ndáil leis na leasanna a thugtar os a chomhair.

(7)  Glactar leis go háirithe, má tá an córas breithiúnach neamhspleách, go bhfuil an comhlacht lena mbaineann in ann a chúraimí breithiúnacha a fheidhmiú ar bhealach iomlán neamhspleách, gan bheith faoi réir ag aon srianta ordlathais ná a bheith ina thánaiste ag aon chomhlacht eile, agus gan orduithe ná treoracha a ghlacadh ó aon fhoinse ar chor ar bith, agus go bhfuil cosaint aige dá bharr ar idirghabhálacha seachtracha nó brú seachtrach a d’fhéadfadh bac a chur ar bhreithiúnas neamhspleách a chomhaltaí agus tionchar a imirt ar a gcinntí. Glactar leis, má tá an córas breithiúnach neamhspleách, go gcoinnítear an fad céanna idir na páirtithe sna himeachtaí agus a leasanna faoi seach maidir le hábhar na n-imeachtaí sin. Don ghné sin, tá oibiachtúlacht agus uireasa aon leasa i dtoradh na n-imeachtaí de dhíth seachas cur i bhfeidhm docht an smachta reachta. Maidir le ráthaíochtaí an neamhspleáchais agus neamhchlaontachta, tá gá le rialacha, go háirithe maidir le comhdhéanamh an chomhlachta agus an cheapachán, fad seirbhíse agus na forais staonadh, dhiúltú agus chur as oifig a chomhaltaí, chun deireadh a chur le haon dabht réasúnach in intinn daoine maidir le neamh-thréscaoilteacht an chomhlachta sin ar thosca seachtracha agus maidir lena neodracht i ndáil leis na leasanna a thugtar os a chomhair.

(Féach leasú ar Aithris 7a nua den togra)

Réasúnú

Féachann an leasú leis an aithris a ailíniú leis an gcásdlí is déanaí ón gCúirt Bhreithiúnais (féach go háirithe Cás C-216/18, míreanna 63-67).

Leasú    5

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 7 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(7a)  Ciallaíonn an ceanglas de bhreithiúna neamhspleácha freisin nach mór don réimeas araíonachta, a rialaíonn iad a bhfuil sé de chúram orthu breithiúnas a thabhairt i ndíospóid, na ráthaíochtaí is gá a léiriú chun aon riosca go n-úsáidfí é mar chóras rialaithe pholaitiúla ar ábhar na gcinntí breithiúnacha a chosc. Tacar ráthaíochtaí atá bunriachtanach chun neamhspleáchas na mbreithiúna a choimirciú atá sna rialacha lena sainmhínítear, go háirithe, iompar a bhfuil cionta araíonachta mar thoradh air agus na pionóis iarbhír is infheidhme, araon, lena bhforáiltear rannpháirtíocht comhlachta neamhspleách i gcomhréir le nós imeachta a dhéanann na cearta a chumhdaítear in Airteagal 47 agus in Airteagal 48 den Chairt a choimirciú, go háirithe cearta na cosanta, agus lena leagtar síos an fhéidearthacht imeachtaí dlí a thionscnamh chun cinntí na gcomhlachtaí araíonachta a cheistiú.

(Féach leasú ar Aithris 7 den togra)

Réasúnú

Féachann an leasú leis an aithris a ailíniú leis an gcásdlí is déanaí ón gCúirt Bhreithiúnais (féach go háirithe Cás C-216/18, míreanna 63-67).

Leasú    6

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 11 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(11 a)  Ba cheart go mbeadh an Coimisiún in ann faireachán a dhéanamh go leanúnach ar staid an smachta reachta sna Ballstáit agus féadfar sásra AE um an daonlathas, um an smacht reachta agus um chearta bunúsacha a bhunú mar a d’iarr Parlaimint na hEorpa ina rún an 25 Deireadh Fómhair 20161a.

 

_________

 

1A Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 25 Deireadh Fómhair 2016ina bhfuil moltaí don Choimisiún maidir le sásra AE um an daonlathas, um an smacht reachta agus um chearta bunúsacha a bhunú (2015/2254(INL)), IO C 215,19.6.2018, lch. 162–177

Leasú    7

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 12

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(12)  Tá gá le measúnú cáilíochtúil ón gCoimisiún chun easnamh ginearálaithe a shainaithint. D’fhéadfadh an measúnú sin a bheith bunaithe ar an bhfaisnéis ó gach foinse atá le fáil agus ó gach institiúid aitheanta, lena n-áirítear breithiúnais ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, tuarascálacha Chúirt Iniúchóirí na hEorpa, agus conclúidí agus moltaí ó eagraíochtaí agus líonraí idirnáisiúnta ábhartha, amhail comhlachtaí Chomhairle na hEorpa agus na líonraí Eorpacha de chúirteanna uachtaracha agus de chomhairlí na mbreithiúna.

(12)  Tá gá le measúnú neamhchlaonta, trédhearcach agus cáilíochtúil ón gCoimisiún chun easnamh ginearálaithe a shainaithint. Ba cheart don mheasúnú sin a bheith bunaithe ar an bhfaisnéis ó gach foinse atá le fáil agus ó gach institiúid aitheanta, lena n-áirítear coinníollacha agus uainiú den ghlacadh, den chur i bhfeidhm agus den fhorfheidhmiú de chaibidlí ábhartha an acquis ag Ballstát, breithiúnais ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, tuarascálacha Chúirt Iniúchóirí na hEorpa, rúin ó Pharlaimint na hEorpa agus conclúidí agus moltaí ó eagraíochtaí agus líonraí idirnáisiúnta ábhartha, amhail comhlachtaí Chomhairle na hEorpa agus na líonraí Eorpacha de chúirteanna uachtaracha agus de chomhairlí na mbreithiúna.

(Féach leasuithe ar Airteagal 5(2) den togra)

Leasú    8

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 14 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(14 a)  Tá sé bunriachtanach go ndéanfar coimirciú ar leasanna dlisteanacha fhaighteoirí agus thairbhithe deiridh an chláir nó an chiste ar a ndíreofaí bearta i gcás easnaimh ghinearálaithe maidir leis an smacht reachta sna Ballstáit agus níor cheart go ndéanfadh sárú ar rialacha nach na faighteoirí ná tairbhithe deiridh atá freagrach astu aon difear dóibh. Ba cheart don Choimisiún an tionchar a d’fhéadfadh a bheith acu ar fhaighteoirí agus tairbhithe deiridh a chur san áireamh le linn dó bearta den sórt sin a mholadh agus ba cheart dó faireachán a dhéanamh go gníomhach ar an urraim a thugtar don oibleagáid dhlíthiúil atá ar na Ballstáit leanúint d’íocaíochtaí a dhéanamh i ndiaidh don Choimisiún bearta a ghlacadh i gcomhréir leis an rialachán seo. I gcás sárú ar bith ag Ballstát, ba cheart don Choimisiún na faighteoirí nó tairbhithe deiridh a chur ar an eolas faoina gcearta.

Leasú    9

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 14 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(14 b)  Sula molfaidh an Coimisiún bearta nithiúla, ba cheart go mbeadh sé de cheangal air measúnú a dhéanamh ar na himpleachtaí buiséadacha a d’fhéadfaí a bheith ag bearta den sórt sin ar bhuiséad náisiúnta an Bhallstáit lena mbaineann le haird chuí ar phrionsabail na comhréireachta agus an neamh-idirdhealaithe.

Leasú    10

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 15

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(15)  Chun cur chun feidhme aonfhoirmeach an Rialacháin seo a áirithiú agus i bhfianaise a thábhachtaí agus atá iarmhairtí airgeadais na mbeart arna bhforchur de bhun an Rialacháin seo, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Chomhairle, ar cheart di gníomhú ar bhonn togra ón gCoimisiún. Chun glacadh cinntí atá de dhíth chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint a éascú, ba cheart vótáil trí thromlach cáilithe aisiompaithe a úsáid.

(15)  Chun cur chun feidhme aonfhoirmeach an Rialacháin seo a áirithiú agus i bhfianaise a thábhachtaí atá iarmhairtí airgeadais na mbeart arna bhforchur de bhun an Rialacháin seo, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún.

Leasú    11

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 15 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(15a)  I bhfianaise na héifeachta atá acu ar bhuiséad an Aontais, níor cheart do bhearta a fhorchuirtear de bhun an Rialacháin seo teacht i bhfeidhm ach amháin i ndiaidh do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle formheas a thabhairt méid is ionann agus luach na mbeart arna nglacadh a aistriú chuig cúlchiste buiséadach. Chun cinneadh gasta a áirithiú maidir leis na bearta is gá chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint, ba cheart a mheas go bhfuil na haistrithe sin formheasta mura ndéanann Parlaimint na hEorpa ná an Chomhairle, laistigh de thréimhse shocraithe agus an Chomhairle ag gníomhú trí thromlach cáilithe, iad a leasú nó diúltú dóibh.

Leasú    12

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 16

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(16)  Sula molfaidh an Coimisiún aon bheart a ghlacadh de bhun an Rialacháin seo, ba cheart dó an Ballstát lena mbaineann a chur ar an eolas faoin gcúis a measann sé go bhféadfadh easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta a bheith ann sa Bhallstát sin. Ba cheart cead a bheith ag an mBallstát a mbarúlacha a chur isteach. Ba cheart don Choimisiún agus don Chomhairle na barúlacha sin a chur san áireamh.

(16)  Sula molfaidh an Coimisiún aon bheart a ghlacadh de bhun an Rialacháin seo, ba cheart dó an Ballstát lena mbaineann a chur ar an eolas faoin gcúis a measann sé go bhféadfadh easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta a bheith ann sa Bhallstát sin. Ba cheart don Choimisiún Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle a chur ar an eolas gan mhoill faoin bhfógra den sórt sin agus faoina bhfuil ann. Ba cheart cead a bheith ag an mBallstát lena mbaineann a bharúlacha a chur isteach. Ba cheart don Choimisiún na barúlacha sin a chur san áireamh.

Leasú    13

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 17

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(17)  Ba cheart don Chomhairle bearta a chur i leataobh le héifeacht fionraíochta ar thogra ón gCoimisiún, más rud é go bhfuil an cás as ar eascair forchuir na mbeart sin réitithe go leordhóthanach.

(17)  Ba cheart don Choimisiún bearta a chur i leataobh le héifeacht fionraíochta agus moladh a sheoladh chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle faoi chúlchiste buiséadach na mbeart i dtrácht a chur i leataobh, ina iomláine nó i bpáirt, más rud é go bhfuil an cás as ar eascair forchur na mbeart sin réitithe go leordhóthanach.

Leasú    14

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 18

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(18)  Ba cheart don Choimisiún Parlaimint na hEorpa a choinneáil ar an eolas maidir le haon bheart arna mholadh agus arna ghlacadh de bhun an Rialacháin seo,

scriosta

Leasú    15

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 2 – mír 1 – pointe a

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(a)  tagraíonn ‘an smacht reachta’ don luach de chuid an Aontais atá cumhdaithe in Airteagal 2 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, luach a chuimsíonn prionsabal na dlíthiúlachta, a dhéanann talamh slán de go bhfuil próiseas trédhearcach, cuntasach, daonlathach agus iolraíoch ann chun dlíthe a achtú; prionsabal na deimhneachta dlíthiúla; prionsabal an toirmisc ar threallachas na gcumhachtaí feidhmiúcháin; prionsabal na cosanta éifeachtaí breithiúnaí ag cúirteanna neamhspleácha, cosaint ar chearta bunúsacha san áireamh; scaradh na gcumhachtaí; agus prionsabal an chomhionannais faoin dlí;

(a)  tuigfear ‘an smacht reachta’ ag féachaint do luachanna an Aontais a chumhdaítear in Airteagal 2 den Chonradh ar an Aontas Eorpach agus sna critéir le haghaidh ballraíocht den Aontas mar a mheabhraítear in Airteagal 49 den Chonradh; áirítear leis prionsabail an chomhionannais, a dhéanann talamh slán de go bhfuil próiseas trédhearcach, cuntasach, daonlathach agus iolraíoch ann chun dlíthe a achtú; prionsabal na deimhneachta dlíthiúla; prionsabal an toirmisc ar threallachas na gcumhachtaí feidhmiúcháin; prionsabal na cosanta éifeachtaí breithiúnaí ag cúirteanna neamhspleácha agus neamhchlaonta, cosaint ar chearta bunúsacha san áireamh; prionsabal scaradh na gcumhachtaí; agus prionsabal an chomhionannais faoin dlí;

Leasú    16

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 2 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

Airteagal 2 a

 

 Faireachán 

 

Déanfaidh an Coimisiún faireachán agus measúnú go leanúnach ar chur chun feidhme ceart dhlí an Aontais agus ar urraim an smachta reachta. 

Leasú    17

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – teideal

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Bearta

Coinníollacha le haghaidh buiséad an Aontais a chosaint

(Féach leasuithe ar Airteagail 3, 4 agus 5 den togra)

Réasúnú

Ba cheart go mbeadh teideal an airteagail seo i gcomhréir lena hinneachar iarbhír.

Leasú    18

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – pointe f

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(f)  an comhar éifeachtach tráthúil leis an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise agus le hOifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh sna himscrúduithe nó ionchúisimh a dhéanann siad de bhun a ngníomhartha dlí ábhartha agus de bhun phrionsabal an chomhair dhílis.

(f)  an comhar éifeachtach tráthúil leis an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise agus, faoi réir rannpháirtíocht an Bhallstáit lena mbaineann, le hOifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh sna himscrúduithe nó ionchúisimh a dhéanann siad de bhun a ngníomhartha dlí ábhartha agus de bhun phrionsabal an chomhair dhílis.

Réasúnú

Níl gach Ballstát rannpháirteach sa chomhar le hOifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh.

Leasú    19

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 2 – pointe c a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(c a)  cumas Ballstáit a chur i mbaol maidir leis na hoibleagáidí a ghabhann le ballraíocht den Aontas a urramú, lena n-áirítear an acmhainneacht na rialacha, na caighdeáin agus na beartais ar corpas dhlí an Aontais iad a chur chun feidhme go héifeachtach;

Leasú    20

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – teideal

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Ábhar na mbeart

Bearta le haghaidh buiséad an Aontais a chosaint

(Féach leasuithe ar Airteagail 3, 4 agus 5 den togra)

Réasúnú

Ba cheart go mbeadh teideal an airteagail seo i gcomhréir lena hinneachar iarbhír.

Leasú    21

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 1 – an chuid réamhráiteach

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

1.  Féadfar ceann amháin nó níos mó de na bearta iomchuí seo a leanas a ghlacadh

1.  I gcás ina gcomhlíontar choinníollacha Airteagal 3, féadfar ceann amháin nó níos mó de na bearta seo a leanas a ghlacadh

(Féach leasuithe ar Airteagail 3 agus 5 den togra)

Réasúnú

Moltar foclaíocht níos cruinne.

Leasú    22

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 1 – pointe a – fleasc 2 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

(2 a)  i gcás inarb iomchuí, bainistiú indíreach a fhionraí agus bainistiú díreach a chur chun feidhme ina ionad;

Réasúnú

Leis an leasú seo, moltar beart breise chun buiséad an Aontais a chosaint.

Leasú    23

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 2

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

2.  Ach amháin má fhoráiltear dá mhalairt sa chinneadh lena nglactar na bearta, ní dhéanfaidh forchur beart iomchuí difear don oibleagáid atá ar eintitis rialtais dá dtagraítear i bpointe (a) de mhír 1 nó atá ar Bhallstáit dá dtagraítear i bpointe (b) de mhír 1 an clár nó an ciste a ndéanann an beart difear dó a chur chun feidhme, agus go háirithe an oibleagáid íocaíochtaí a dhéanamh leis na faighteoirí nó tairbhithe deiridh.

2.  Ní dhéanfaidh forchur na mbeart dá dtagraítear i mír 1 difear don oibleagáid atá ar eintitis rialtais dá dtagraítear i bpointe (a) de mhír 1 nó atá ar Bhallstáit dá dtagraítear i bpointe (b) de mhír 1 an clár nó an ciste a ndéanann an beart difear dó a chur chun feidhme, agus go háirithe an oibleagáid íocaíochtaí a dhéanamh leis na faighteoirí nó tairbhithe deiridh. Déanfaidh an Coimisiún faireachán gníomhach ar cibé an bhfuil teidlíochtaí dlíthiúla na bhfaighteoirí nó na dtairbhithe deiridh á n-urramú. Má thagann an Coimisiún ar fhianaise nach bhfuil oibleagáid an Bhallstáit na híocaíochtaí agus leasanna dlisteanacha na bhfaighteoirí nó na dtairbhithe deiridh a ráthú á gcomhlíonadh, déanfaidh sé gach beart iomchuí chun cuidiú leis na faighteoirí nó na tairbhithe sin a n-éilimh a fhorfheidhmiú. Ní bheidh feidhm ag Airteagal 68, mír 1, pointe b de Rialachán (AE, Euratom) Uimh. XXXX ( Rialachán na bhForálacha Coiteanna).

(Féach leasuithe ar Airteagal 3 agus Airteagal 5 den togra)

Réasúnú

Ina rún an 14 Márta 2018 ar an chéad CAI eile, mheas an Pharlaimint “nach bhféadfaidh sáruithe ar rialacha difear a dhéanamh, ar bhealach ar bith, do thairbhithe deiridh bhuiséad an Aontais, nach iad na tairbhithe deiridh atá freagrach astu” (féach mír 119). Níor cheart, dá bhrí sin, go mbeadh feidhm ag Airteagal 68 (1)(b) de Rialachán na bhForálacha Coiteanna (COM(2018 375) atá beartaithe maidir leis an gcás i dtrácht – ar rialachán é a chuireann d’oibleagáid ar an údarás náisiúnta íocaíocht chuig an tairbhí a áirithiú faoi réir cistiú a bheith ar fáil.

Leasú    24

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 3

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

3.  Beidh na bearta a dhéanfar comhréireach le cineál, tromchúis agus raon feidhme an easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta. A mhéad is féidir, díreofar na bearta ar na gníomhaíochtaí de chuid an Aontais a ndearna an t-easnamh sin difear dóibh nó a d’fhéadfadh sé difear a dhéanamh dóibh.

3.  Beidh na bearta a dhéanfar comhréireach le cineál, tromchúis, fad agus raon feidhme an easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta. A mhéad is féidir, díreofar na bearta ar na gníomhaíochtaí de chuid an Aontais a ndearna an t-easnamh sin difear dóibh nó a d’fhéadfadh sé difear a dhéanamh dóibh.

Leasú    25

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 1

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

1.  I gcás ina gcinneann an Coimisiún go bhfuil forais réasúnacha aige lena chreidiúint go bhfuil coinníollacha Airteagal 3 comhlíonta, seolfaidh sé fógra i scríbhinn chuig an mBallstát sin, ina leagfar amach na forais ar ar bhunaigh sé a chinneadh.

1.  I gcás ina gcinneann an Coimisiún go bhfuil forais réasúnacha aige lena chreidiúint go bhfuil coinníollacha Airteagal 3 comhlíonta, seolfaidh sé fógra i scríbhinn chuig an mBallstát sin, ina leagfar amach na forais ar ar bhunaigh sé a chinneadh. Déanfaidh an Coimisiún Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle a chur ar an eolas gan mhoill faoi aon fhógra den sórt sin agus faoina bhfuil ann.

Leasú    26

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 2

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

2.  Féadfaidh an Coimisiún an fhaisnéis ábhartha uile a chur san áireamh, lena n-áirítear cinntí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, tuarascálacha Chúirt Iniúchóirí na hEorpa, agus conclúidí agus moltaí na n-eagraíochtaí idirnáisiúnta ábhartha.

2.  Roimh dhul i muinín fógra i scríbhinn de bhun mhír 1, cuirfidh an Coimisiún an fhaisnéis ábhartha uile a chur san áireamh, lena n-áirítear coinníollacha agus uainiú den ghlacadh, den chur i bhfeidhm agus den fhorfheidhmiú de chaibidlí ábhartha an acquis ag Ballstát, más infhaighte cinntí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, tuarascálacha Chúirt Iniúchóirí na hEorpa agus rúin ó Pharlaimint na hEorpa. Cuirfidh sé conclúidí agus moltaí na n-eagraíochtaí idirnáisiúnta ábhartha san áireamh freisin, agus go háirithe:

 

(i)   Seicliosta Smachta Reachta Choimisiún na Veinéise,

 

(ii)   Moladh Chomhairle na hEorpa CM/Rec (2010)12, ‘neamhspleáchas, éifeachtúlacht agus freagrachtaí na mBreithiúna’,

 

(iii)   Tuarascáil Choimisiún na Veinéise ar Neamhspleáchas an Chórais Bhreithiúnaigh, Cuid I: Neamhspleáchas na mBreithiúna (CDL-AD(2010)004),

 

(iv)   Tuarascáil Choimisiún na Veinéise ar Chuid II: an tSeirbhís Ionchúisimh (CDL-AD(2010)040), agus

 

(v)   tuarascálacha ábhartha meastóireachta agus comhlíonta den Ghrúpa Stát i gcoinne na hÉillitheachta (GSE).

Réasúnú

D'fhéadfadh sonraíocht níos soiléire maidir le foinsí treoracha féideartha feabhas a chur ar thrédhearcacht, inrianaitheacht agus cumas iniúchta an tsásra a mholtar, mar aon le deimhneacht dhlíthiúil agus neamhthreallachas na gcumhachtaí atá le tabhairt don Choimisiún.

Leasú    27

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 4

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

4.  Soláthróidh an Ballstát lena mbaineann an fhaisnéis uile atá de dhíth agus féadfaidh sé barúlacha a dhéanamh laistigh de theorainn ama arna sonrú ag an gCoimisiún, teorainn nach mbeidh níos lú ná 1 mhí ó dháta an fhógra a thabhairt faoin gcinneadh. Sna barúlacha uaidh, féadfaidh an Ballstát a mholadh go nglacfaí beart feabhais.

4.  Soláthróidh an Ballstát lena mbaineann an fhaisnéis uile atá de dhíth agus féadfaidh sé barúlacha a dhéanamh laistigh de theorainn ama arna sonrú ag an gCoimisiún, teorainn nach mbeidh níos lú ná aon mhí amháin ná nach mbeidh níos mó ná trí mhí ó dháta an fhógra faoin gcinneadh. Sna barúlacha uaidh, féadfaidh an Ballstát a mholadh go nglacfaí beart feabhais.

Leasú    28

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 5

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

5.  Agus cinneadh á dhéanamh cibé acu a thíolacfaidh nó nach dtíolacfaidh sé togra le haghaidh cinneadh maidir leis na bearta iomchuí, cuirfidh an Coimisiún san áireamh an fhaisnéis a fhaigheann sé agus aon bharúlacha a dhéanann an Ballstát lena mbaineann, chomh maith le leordhóthanacht aon bheart feabhais a mholtar.

5.  Agus cinneadh á dhéanamh cibé acu a ghlacfaidh nó nach nglacfaidh sé togra le haghaidh cinneadh maidir leis na bearta iomchuí, cuirfidh an Coimisiún san áireamh an fhaisnéis a fhaigheann sé agus aon bharúil a dhéanann an Ballstát lena mbaineann, chomh maith le leormhaitheas aon bhearta feabhais a mholtar.

Leasú    29

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 6

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

6.  I gcás ina measann an Coimisiún go bhfuil an t-easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta cruthaithe, cuirfidh sé togra le haghaidh gníomh cur chun feidhme maidir leis na bearta iomchuí faoi bhráid na Comhairle.

6.  I gcás ina measann an Coimisiún go bhfuil an t-easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta cruthaithe, déanfaidh sé cinneadh maidir leis na bearta dá dtagraítear in Airteagal 4 a ghlacadh trí bhíthin gníomh cur chun feidhme.

Leasú    30

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 6 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

6 a.  Déanfaidh an Coimisiún, an tráth céanna a nglacfaidh sé a chinneadh, togra a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle chun méid is ionann agus luach na mbeart arna nglacadh a aistriú chuig cúlchiste buiséadach. De mhaolú ar Airteagal 31(4) agus (6) den Rialachán Airgeadais, déanfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle plé ar an togra le haghaidh aistrithe laistigh de cheithre seachtaine i ndiaidh don dá institiúid é a fháil. Measfar go bhfuil an togra le haghaidh aistrithe formheasta mura rud é go ndéanann an Pharlaimint, ag gníomhú trí thromlach na vótaí a caitheadh, nó an Chomhairle, ag gníomhú trí thromlach cáilithe, é a leasú nó diúltú dó. Tiocfaidh an cinneadh i bhfeidhm más rud é nach ndiúltaíonn Parlaimint na hEorpa ná an Chomhairle don togra le haghaidh aistrithe laistigh den tréimhse sin. Má dhéanann Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle an togra le haghaidh aistrithe a leasú, beidh feidhm ag Airteagal 31(8) den Rialachán Airgeadais.

Leasú    31

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 6 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

6b.  Sa togra arna thíolacadh de bhun mhír 6, áiritheoidh an Coimisiún go ndéanfar coimirciú iomlán ar leasanna dlisteanacha fhaighteoirí agus thairbhithe deiridh an chláir nó an chiste a ndéanann an beart difear dóibh. Ina theannta sin, déanfaidh an Coimisiún measúnú ar na himpleachtaí buiséadacha a d’fhéadfaí a bheith ag laghdú ar chistiú an Aontais le haghaidh bhuiséad náisiúnta an Bhallstáit lena mbaineann le haird chuí ar phrionsabail na comhréireachta agus an neamh-idirdhealaithe.

(Féach leasuithe ar Airteagail 3 agus 4 den togra)

Réasúnú

Ina rún an 14 Márta 2018 ar an gcéad CAI eile, mheas an Pharlaimint “nach bhféadfaidh sáruithe ar rialacha difear a dhéanamh, ar bhealach ar bith, do thairbhithe deiridh bhuiséad an Aontais, nach iad na tairbhithe deiridh atá freagrach astu”, “nach é buiséad an Aontais an ionstraim cheart le dul i ngleic leis an mainneachtain Airteagal 2 CAE a urramú”, agus “gur cheart go n-iompródh an Ballstát aon iarmhairt airgeadais a d’fhéadfaí a bheith ann go neamhspleách ó chur chun feidhme an bhuiséid” (féach mír 119).

Leasú    32

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 7

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

7.  Measfar an cinneadh a bheith glactha ag an gComhairle, ach amháin má chinneann sí, trí thromlach cáilithe, diúltú don togra ón gCoimisiún laistigh d’aon mhí amháin tar éis a ghlactha ag an gCoimisiún.

scriosta

(Féach leasú ar Aithris 15 den togra)

Leasú    33

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 8

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

8.  Féadfaidh an Chomhairle, ag gníomhú di trí thromlach cáilithe, togra an Choimisiún a leasú agus an téacs leasaithe a ghlacadh mar chinneadh ón gComhairle.

scriosta

Leasú    34

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 6 – mír 1

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

1.  Féadfaidh an Ballstát lena mbaineann, tráth ar bith, fianaise a chur faoi bhráid an Choimisiúin lena thaispeáint go ndearnadh an t-easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta a leigheas nó nach ann dó a thuilleadh.

1.  Féadfaidh an Ballstát lena mbaineann, tráth ar bith, fianaise a chur faoi bhráid an Choimisiúin lena thaispeáint go ndearnadh an t-easnamh ginearálaithe i ndáil leis an smacht reachta a leigheas go leordhóthanach nó nach ann dó a thuilleadh.

Leasú    35

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 6 – mír 2

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Déanfaidh an Coimisiún measúnú ar an gcás sa Bhallstát lena mbaineann. A luaithe nach mbeidh na heasnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta a bhí ina bhforas le bearta iomchuí a ghlacadh ann a thuilleadh, go hiomlán nó i bpáirt, cuirfidh an Coimisiún togra faoi bhráid na Comhairle le haghaidh cinneadh lena ndéantar na bearta sin a chur i leataobh go hiomlán nó i bpáirt. Beidh feidhm ag an nós imeachta a leagtar amach i míreanna 2, 4, 5, 6 agus 7 d’Airteagal 5.

Déanfaidh an Coimisiún measúnú ar an gcás sa Bhallstát lena mbaineann, arna iarraidh sin don Bhallstát sin nó ar a thionscnamh féin. A luaithe nach mbeidh na heasnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta a bhí ina bhforas leis na bearta i dtrácht a ghlacadh ann a thuilleadh, go hiomlán nó i bpáirt, glacfaidh an Coimisiún cinneadh lena ndéantar na bearta sin a chur i leataobh go hiomlán nó i bpáirt. Ag an am céanna, déanfaidh an Coimisiún togra a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle chun an cúlchiste buiséadach dá dtagraítear sna bearta arna nglacadh a chur i leataobh, go hiomlán nó i bpáirt. Beidh feidhm ag an nós imeachta a leagtar amach i míreanna 2, 4, 5, 6, 6a agus 6b d’Airteagal 5.

Réasúnú

Ba cheart a chur ar chumas an Choimisiúin gníomhú ar a thionscnamh féin, agus ní hamháin ar iarraidh an Bhallstáit lena mbaineann. Moltar foclaíocht níos cruinne freisin.

Leasú    36

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 7

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Airteagal 7

scriosta

Faisnéis a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa

 

Cuirfidh an Coimisiún Parlaimint na hEorpa ar an eolas láithreach faoi aon bheart arna mholadh nó arna ghlacadh de bhun Airteagal 4 agus Airteagal 5.

 

Leasú    37

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 7 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

 

Airteagal 7a

 

Tuairisciú

 

Cuirfidh an Coimisiún tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir le cur i bhfeidhm an Rialacháin seo, go háirithe ar éifeachtúlacht na mbeart arna nglacadh, más ann dóibh, ar a dhéanaí cúig bliana i ndiaidh dá theacht i bhfeidhm.

 

Beidh moltaí iomchuí ag gabháil leis an tuarascáil, i gcás inar gá.

Leasú    38

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 8 – mír 1

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh. Beidh feidhm aige ón 1 Eanáir 2021.

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

NÓS IMEACHTA – COISTE AR IARRADH TUAIRIM AIR

Teideal

Maidir le buiséad an Aontais a chosaint i gcás easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta sna Ballstáit

Tagairtí

COM(2018)0324 – C8-0178/2018 – 2018/0136(COD)

Coistí freagracha

       Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

BUDG

11.6.2018

CONT

11.6.2018

 

 

Tuairim ó

       Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

AFCO

11.6.2018

Rapóirtéir

       Dáta an cheapacháin

Helmut Scholz

20.6.2018

Riail 55 - Nós imeachta comhchoiste

       Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

       

5.7.2018

Pléite sa choiste

1.10.2018

12.11.2018

 

 

Dáta an ghlactha

21.11.2018

 

 

 

Toradh na vótála críochnaithí

+:

–:

0:

19

2

1

Feisirí a bhí i láthair ag an vótáil chríochnaitheach

Mercedes Bresso, Elmar Brok, Richard Corbett, Pascal Durand, Danuta Maria Hübner, Ramón Jáuregui Atondo, Jo Leinen, Morten Messerschmidt, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Markus Pieper, Paulo Rangel, Helmut Scholz, György Schöpflin, Pedro Silva Pereira, Barbara Spinelli, Kazimierz Michał Ujazdowski

Na comhaltaí ionaid a bhí i láthair don vótáil chríochnaitheach

Enrique Guerrero Salom, Jérôme Lavrilleux, Georg Mayer, Jasenko Selimovic, Rainer Wieland

Comhaltaí ionaid faoi Riail 200(2) a bhí i láthair don vótáil chríochnaitheach

Pavel Svoboda

TORADH NA VÓTÁLA CRÍOCHNAITHÍ LE GLAO ROLLA SA CHOISTE AR IARRADH TUAIRIM AIR

19

+

ALDE

Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Jasenko Selimovic

GUE/NGL

Helmut Scholz, Barbara Spinelli

PPE

Elmar Brok, Danuta Maria Hübner, Jérôme Lavrilleux, Markus Pieper, Paulo Rangel, György Schöpflin, Pavel Svoboda, Rainer Wieland

S&D

Mercedes Bresso, Richard Corbett, Enrique Guerrero Salom, Ramón Jáuregui Atondo, Jo Leinen, Pedro Silva Pereira

VERTS/ALE

Pascal Durand

2

-

ECR

Morten Messerschmidt

ENF

Georg Mayer

1

0

NI

Kazimierz Michał Ujazdowski

Eochair na siombailí:

+  :  i bhfabhar

-  :  i gcoinne

0  :  staonadh


NÓS IMEACHTA – COISTE FREAGRACH

Teideal

Maidir le buiséad an Aontais a chosaint i gcás easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta sna Ballstáit

Tagairtí

COM(2018)0324 – C8-0178/2018 – 2018/0136(COD)

Dáta tíolactha chun PE

3.5.2018

 

 

 

Coistí freagracha

       Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

BUDG

11.6.2018

CONT

11.6.2018

 

 

Coistí ar iarradh tuairimí orthu

       Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

REGI

11.6.2018

LIBE

11.6.2018

AFCO

11.6.2018

 

Coistí comhlachaithe

       Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

LIBE

5.7.2018

 

 

 

Rapóirtéirí

       Dáta an cheapacháin

Eider Gardiazabal Rubial

30.8.2018

Petri Sarvamaa

30.8.2018

 

 

Riail 55 - Nós imeachta comhchoiste

       Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

       

5.7.2018

Pléite sa choiste

27.11.2018

 

 

 

Dáta an ghlactha

13.12.2018

 

 

 

Toradh na vótála críochnaithí

+:

–:

0:

43

9

3

Feisirí a bhí i láthair ag an vótáil chríochnaitheach

Nedzhmi Ali, Inés Ayala Sender, Jonathan Bullock, Ryszard Czarnecki, Dennis de Jong, Tamás Deutsch, Martina Dlabajová, Manuel dos Santos, André Elissen, José Manuel Fernandes, Luke Ming Flanagan, Eider Gardiazabal Rubial, Esteban González Pons, Ingeborg Gräßle, John Howarth, Arndt Kohn, Bernd Kölmel, Zbigniew Kuźmiuk, Vladimír Maňka, Georgi Pirinski, Răzvan Popa, Paul Rübig, José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra, Petri Sarvamaa, Claudia Schmidt, Indrek Tarand, Isabelle Thomas, Marco Valli, Derek Vaughan, Marco Zanni

Na comhaltaí ionaid a bhí i láthair don vótáil chríochnaitheach

Xabier Benito Ziluaga, José Blanco López, Caterina Chinnici, Sven Giegold, Karine Gloanec Maurin, Brian Hayes, Anneli Jäätteenmäki, Benedek Jávor, Georgios Kyrtsos, Giovanni La Via, Marian-Jean Marinescu, Péter Niedermüller, Nils Torvalds, Wim van de Camp, Marie-Pierre Vieu

Comhaltaí ionaid faoi Riail 200(2) a bhí i láthair don vótáil chríochnaitheach

Asim Ademov, Gunnar Hökmark, Danuta Maria Hübner, Ramón Jáuregui Atondo, Susanne Melior, Luděk Niedermayer, Joachim Schuster, Bart Staes, Henna Virkkunen, Kerstin Westphal

Dáta don chur síos

18.12.2018


TORADH NA VÓTÁLA CRÍOCHNAITHÍ LE GLAO ROLLA SA CHOISTE FREAGRACH

43

+

ALDE

Nedzhmi Ali, Martina Dlabajová, Anneli Jäätteenmäki, Nils Torvalds

ECR

Bernd Kölmel

GUE/NGL

Dennis de Jong

PPE

Wim van de Camp, José Manuel Fernandes, Esteban González Pons, Ingeborg Gräßle, Brian Hayes, Gunnar Hökmark, Danuta Maria Hübner, Georgios Kyrtsos, Giovanni La Via, Luděk Niedermayer, Paul Rübig, José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra, Petri Sarvamaa, Claudia Schmidt, Henna Virkkunen

S&D

Inés Ayala Sender, José Blanco López, Caterina Chinnici, Eider Gardiazabal Rubial, Karine Gloanec Maurin, John Howarth, Ramón Jáuregui Atondo, Arndt Kohn, Vladimír Maňka, Susanne Melior, Péter Niedermüller, Georgi Pirinski, Răzvan Popa, Manuel dos Santos, Joachim Schuster, Isabelle Thomas, Derek Vaughan, Kerstin Westphal

VERTS/ALE

Sven Giegold, Benedek Jávor, Bart Staes, Indrek Tarand

9

-

ECR

Ryszard Czarnecki, Zbigniew Kuźmiuk

EFDD

Jonathan Bullock, Marco Valli

ENF

André Elissen, Marco Zanni

GUE/NGL

Marie-Pierre Vieu

PPE

Tamás Deutsch, Marian-Jean Marinescu

3

0

GUE/NGL

Xabier Benito Ziluaga, Luke Ming Flanagan

PPE

Asim Ademov

Eochair na siombailí:

+  :  i bhfabhar

-  :  i gcoinne

0  :  staonadh

An nuashonrú is déanaí: 11 Eanáir 2019Fógra dlíthiúil