Διαδικασία : 2018/2088(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0019/2019

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0019/2019

Συζήτηση :

PV 11/02/2019 - 21
CRE 11/02/2019 - 21

Ψηφοφορία :

PV 12/02/2019 - 9.20
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2019)0081

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 405kWORD 138k
30.1.2019
PE 630.525v04-00 A8-0019/2019

σχετικά με μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική για την τεχνητή νοημοσύνη και τη ρομποτική

(2018/2088(INI))

Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας

Εισηγητής: Ashley Fox

Συντάκτες γνωμοδότησης (*):Dita Charanzová, Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών

Mady Delvaux, Επιτροπή Νομικών Θεμάτων

Michał Boni, Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων

(*) Διαδικασία συνδεδεμένων επιτροπών– Άρθρο 54 του Κανονισμού

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων
 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
 ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική για την τεχνητή νοημοσύνη και τη ρομποτική

((2018/2088(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 16ης Φεβρουαρίου 2017 με συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά με ρυθμίσεις αστικού δικαίου στον τομέα της ρομποτικής(1),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 1ης Ιουνίου 2017 σχετικά με την ψηφιοποίηση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας(2),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Σεπτεμβρίου 2018 σχετικά με τα αυτόνομα οπλικά συστήματα(3),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 11ης Σεπτεμβρίου 2018 σχετικά με τη γλωσσική ισότητα στην ψηφιακή εποχή(4),

–  έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής, της 6ης Ιουνίου 2018, για τη θέσπιση του προγράμματος Ψηφιακή Ευρώπη για την περίοδο 2021-2027 (COM(2018)0434),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1488 του Συμβουλίου, της 28ης Σεπτεμβρίου 2018, σχετικά με τη σύσταση της κοινής επιχείρησης για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων(5),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας καθώς και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών, της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων, της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων και της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (A8-0019/2019),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, όταν είναι διαφανείς και δεοντολογικές, η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) και η ρομποτική έχουν τη δυνατότητα να εμπλουτίσουν τη ζωή μας και να συμβάλουν στην ανάπτυξη των ικανοτήτων μας, τόσο για τα άτομα όσο και για το κοινό συμφέρον·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εξελίξεις στον κλάδο της ΤΝ εκτυλίσσονται με ταχείς ρυθμούς, και λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΤΝ συμβάλλει ήδη στην καθημερινή μας ζωή εδώ και αρκετά έτη· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΤΝ και η ρομποτική προωθούν την καινοτομία, οδηγούν σε νέα επιχειρηματικά μοντέλα και διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην αναδιαμόρφωση των κοινωνιών μας και στην ψηφιοποίηση των οικονομιών μας σε πολλούς κλάδους, όπως η βιομηχανία, η υγειονομική περίθαλψη, οι οικοδομικές δραστηριότητες και οι μεταφορές·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αυξανόμενη ενσωμάτωση της ρομποτικής στα ανθρώπινα συστήματα απαιτεί ισχυρή πολιτική καθοδήγηση σχετικά με τους τρόπους μεγιστοποίησης των οφελών και ελαχιστοποίησης των κινδύνων για την κοινωνία, καθώς και σχετικά με τους τρόπους εξασφάλισης της ασφαλούς και δίκαιης ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί μία από τις στρατηγικές τεχνολογίες του 21ου αιώνα, τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η οποία επιφέρει θετικές αλλαγές στην ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς διευκολύνει την καινοτομία, την παραγωγικότητα, την ανταγωνιστικότητα και την ευημερία·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι περίπου το ένα τέταρτο όλων των βιομηχανικών ρομπότ και το ήμισυ όλων των επαγγελματικών ρομπότ παροχής υπηρεσιών παγκοσμίως παράγονται από ευρωπαϊκές εταιρείες, και λαμβάνοντας υπόψη ότι, ως εκ τούτου, η ΕΕ διαθέτει ήδη σημαντικά πλεονεκτήματα στα οποία θα πρέπει να βασίσει την ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική της·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΤΝ και η ρομποτική έχουν τη δυνατότητα να μετασχηματίσουν πολυάριθμους κλάδους και να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη αποδοτικότητα της παραγωγής, καθώς και να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας και των ΜΜΕ της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο· λαμβάνοντας υπόψη ότι, για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, είναι μείζονος σημασίας να διατίθενται σύνολα δεδομένων μεγάλης κλίμακας και εγκαταστάσεις δοκιμών και πειραματισμού·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μια κοινή προσέγγιση θα διευκολύνει την ανάπτυξη τεχνολογιών ΤΝ προς όφελος της κοινωνίας, και παράλληλα θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που θέτουν οι εν λόγω τεχνολογίες, με στόχο την προώθηση της καινοτομίας, τη βελτίωση της ποιότητας των στηριζόμενων στην ΤΝ προϊόντων και υπηρεσιών, τη βελτίωση της εμπειρίας των καταναλωτών και της εμπιστοσύνης τους στις τεχνολογίες ΤΝ και στη ρομποτική, και την αποφυγή του κατακερματισμού της εσωτερικής αγοράς·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να διατηρηθούν σε κορυφαίο επίπεδο οι επιδόσεις της υπολογιστικής στην Ένωση, πράγμα που αναμένεται να παράσχει ευκαιρίες στον εφοδιαστικό κλάδο της ΕΕ και να αυξήσει την αποτελεσματικότητά του ως προς τη μετατροπή των τεχνολογικών εξελίξεων σε προσανατολισμένα στη ζήτηση και καθοδηγούμενα από την εφαρμογή προϊόντα και υπηρεσίες, με αποτέλεσμα την απορρόφησή τους σε μεγάλη κλίμακα καθώς και την ανάδυση εφαρμογών με βάση την τεχνητή νοημοσύνη·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι απαιτείται επειγόντως μια συντονισμένη προσέγγιση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προκειμένου να είναι σε θέση η ΕΕ να ανταγωνιστεί τις μαζικές επενδύσεις που πραγματοποιούν τρίτες χώρες, ιδιαίτερα οι ΗΠΑ και η Κίνα·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 25 Απριλίου 2018(6), η Επιτροπή δεσμεύτηκε να προτείνει μια ευρωπαϊκή προσέγγιση όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη και να εκπονήσει σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών για την ΤΝ σε συνεργασία με συμφεροντούχους στο πλαίσιο της συμμαχίας για την ΤΝ, μιας ομάδας εμπειρογνωμόνων στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο την προώθηση στην Ευρώπη εφαρμογών και επιχειρήσεων που βασίζονται στην ΤΝ·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ισχύοντες κανόνες και οι υφιστάμενες διαδικασίες πρέπει να αξιολογηθούν και, εάν κριθεί απαραίτητο, να τροποποιηθούν, ώστε να συνεκτιμούν την τεχνητή νοημοσύνη και τη ρομποτική·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο για την ΤΝ πρέπει να αναπτυχθεί με πλήρη σεβασμό προς τα δικαιώματα που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, και ιδιαίτερα με σεβασμό προς τις αρχές της προστασίας των δεδομένων, της ιδιωτικότητας και της ασφάλειας·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη μπορούν και θα πρέπει να σχεδιάζονται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να διαφυλάσσονται η αξιοπρέπεια, η αυτονομία και η αυτοδιάθεση του ατόμου·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στο ψήφισμά του της 16ης Φεβρουαρίου 2017 με συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά με ρυθμίσεις αστικού δικαίου στον τομέα της ρομποτικής, το Κοινοβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να προτείνει ένα συνεκτικό νομικό πλαίσιο όσον αφορά την ανάπτυξη της ρομποτικής, συμπεριλαμβανομένων των αυτόνομων συστημάτων και των έξυπνων αυτόνομων ρομπότ·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάπτυξη της ΤΝ και της ρομποτικής πρέπει να περιλαμβάνει την κοινωνία στο σύνολό της· λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη ότι το 2017 οι αγροτικές περιοχές εξακολουθούσαν σε μεγάλο βαθμό να μην απολαμβάνουν τα οφέλη της ΤΝ, δεδομένου ότι το 8 % των κατοικιών δεν καλυπτόταν από σταθερό δίκτυο και το 53 % δεν καλυπτόταν από τεχνολογία «πρόσβασης νέας γενιάς» (VDSL, Cable Docsis 3.0 ή FTTP)·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάπτυξη στηριζόμενων στην ΤΝ υπηρεσιών και προϊόντων απαιτεί συνδεσιμότητα, ελεύθερη ροή δεδομένων και προσβασιμότητα των δεδομένων εντός της ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η χρήση προηγμένων τεχνικών εξόρυξης δεδομένων σε προϊόντα και υπηρεσίες ενδέχεται να βοηθήσει να βελτιωθούν αφενός η ποιότητα της λήψης αποφάσεων, και ως εκ τούτου οι επιλογές των καταναλωτών, και αφετέρου οι επιδόσεις των επιχειρήσεων·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τεχνολογικές εξελίξεις στα έξυπνα προϊόντα και στις έξυπνες υπηρεσίες μπορούν να ωφελήσουν την οικονομία της γνώσης, η οποία βασίζεται στην ποσότητα, ποιότητα και προσβασιμότητα των διαθέσιμων πληροφοριών, και μπορούν να οδηγήσουν, ως εκ τούτου, στην καλύτερη προσαρμογή στις ανάγκες των καταναλωτών·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η κυβερνοασφάλεια είναι ζωτικής σημασίας για να διασφαλίζεται ότι δεν γίνεται κακόβουλη αλλοίωση ή παράνομη χρήση των δεδομένων με σκοπό να λειτουργεί η ΤΝ κατά τρόπο επιζήμιο για τους πολίτες ή τις εταιρείες, γεγονός που θα υπονόμευε την εμπιστοσύνη του βιομηχανικού κλάδου και των καταναλωτών στην ΤΝ· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εξελίξεις στον κλάδο της ΤΝ αυξάνουν την εξάρτηση από τα συστήματα αυτά για την ανάληψη δράσεων και τη λήψη αποφάσεων, με αποτέλεσμα να καθίστανται αναγκαία τα υψηλά πρότυπα κυβερνοανθεκτικότητας στην ΕΕ για την προστασία από παραβιάσεις και αστοχίες της κυβερνοασφάλειας·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η τάση προς την αυτοματοποίηση απαιτεί από εκείνους που εμπλέκονται στην ανάπτυξη και εμπορευματοποίηση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης να ενσωματώνουν κατά το αρχικό στάδιο την ασφάλεια και τη δεοντολογία στις εφαρμογές τους, και επομένως να αναγνωρίζουν ότι πρέπει να είναι έτοιμοι να αναλάβουν τη νομική ευθύνη για την ποιότητα της τεχνολογίας που παράγουν·

Κ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η οικοδόμηση ενός αξιόπιστου οικοσυστήματος για την ανάπτυξη της τεχνολογίας ΤΝ θα πρέπει να βασίζεται στην αρχιτεκτονική της πολιτικής για τα δεδομένα· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό προϋποθέτει τη δημιουργία προγραμμάτων για την εύρυθμη και απλουστευμένη συλλογή και διαχείριση δεδομένων για τους σκοπούς της εκπαιδευτικής έρευνας, ώστε να διευκολύνεται η ανάπτυξη της ΤΝ σε πολλούς κλάδους, όπως ο ιατρικός, ο χρηματοπιστωτικός, ο βιολογικός, ο ενεργειακός, ο βιομηχανικός, ο χημικός ή ο δημόσιος τομέας· λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα καθοδηγούμενο από τα δεδομένα οικοσύστημα ΤΝ θα μπορούσε να αποτελείται από πανευρωπαϊκές πρωτοβουλίες που δρομολογούνται βάσει ανοικτών προτύπων και στηρίζονται στην αμοιβαία αναγνώριση πιστοποιητικών και σε διαφανείς κανόνες διαλειτουργικότητας·

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΤΝ από μόνη της δεν διασφαλίζει την αλήθεια ή τη δικαιοσύνη, καθώς ενδέχεται να σημειωθεί μεροληψία στον τρόπο με τον οποίο συλλέγονται τα δεδομένα και γράφεται ο αλγόριθμος, η οποία μπορεί να πηγάζει από τη μεροληψία που υπάρχει στην κοινωνία· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ποιότητα των δεδομένων, σε συνδυασμό με τις διαδικασίες αλγοριθμικού σχεδιασμού και συνεχούς επαναξιολόγησης, θα πρέπει να αποτρέπει τη μεροληψία·

ΚΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΤΝ και η ρομποτική θα πρέπει να αναπτύσσονται και να εφαρμόζονται βάσει ανθρωποκεντρικής προσέγγισης, με στόχο να στηρίζουν τον άνθρωπο στην επαγγελματική και στην προσωπική του ζωή· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΤΝ μπορεί επίσης να χρησιμοποιείται για να αποφεύγεται η εκτέλεση επικίνδυνων εργασιών από τον άνθρωπο·

ΚΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η περαιτέρω ανάπτυξη και η αυξημένη χρήση αυτοματοποιημένων και αλγοριθμικών διαδικασιών λήψης αποφάσεων έχουν αναμφίβολα αντίκτυπο στην πορεία που επιλέγουν οι ιδιώτες (όπως οι επιχειρηματίες ή οι χρήστες του διαδικτύου) και οι διοικητικές, δικαστικές ή άλλες δημόσιες αρχές, ώστε να καταλήξουν σε μια οριστική απόφαση καταναλωτικού, επιχειρηματικού ή επίσημου χαρακτήρα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αυτοματοποιημένη και αλγοριθμική διαδικασία λήψης αποφάσεων πρέπει να ενσωματώνει εγγυήσεις, καθώς και τη δυνατότητα ελέγχου και επαλήθευσης από τον άνθρωπο·

ΚΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκμάθηση μηχανής θέτει επίσης προκλήσεις όσον αφορά τη διασφάλιση της μη εισαγωγής διακρίσεων, της ορθής διαδικασίας, της διαφάνειας και της κατανοησιμότητας στο πλαίσιο των διαδικασιών λήψης αποφάσεων·

ΚΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΤΝ αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την αντιμετώπιση των παγκοσμίων κοινωνιακών προκλήσεων, και λαμβάνοντας υπόψη ότι, ως εκ τούτου, θα πρέπει τα κράτη μέλη, μέσω της δημόσιας πολιτικής τους, να προωθούν τις επενδύσεις, να διαθέτουν κονδύλια για την Ε&Α και να αντιμετωπίζουν τους φραγμούς στην ανάπτυξη και εφαρμογή της ΤΝ·

ΚΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εμπορικές πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης έχουν προχωρήσει από τις δοκιμές σε πραγματικές εφαρμογές στους τομείς της υγείας, του περιβάλλοντος, της ενέργειας και των μεταφορών· λαμβάνοντας υπόψη ότι όλες οι κύριες διαδικτυακές πλατφόρμες και εφαρμογές μαζικών δεδομένων έχουν στον πυρήνα τους τεχνικές εκμάθησης μηχανής·

ΚΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ερευνητές και οι εταιρείες της Ευρώπης ασχολούνται με ευρύ φάσμα ζητημάτων που αφορούν την τεχνολογία blockchain, τα οποία καλύπτουν την αλυσίδα εφοδιασμού, τις κυβερνητικές υπηρεσίες, τα χρηματοοικονομικά, το διαδίκτυο των πραγμάτων, την υγειονομική περίθαλψη, τα μέσα ενημέρωσης, τις έξυπνες πόλεις, την ενέργεια και τις μεταφορές· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρώπη είναι ισχυρός παράγοντας σε σημαντικούς κλάδους που συνδέονται με την τεχνολογία blockchain, όπως η ΤΝ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η τεχνολογία blockchain μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής καινοτομίας·

ΚΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τεχνολογίες κυβερνοασφάλειας, όπως οι ψηφιακές ταυτότητες, η κρυπτογραφία ή η ανίχνευση εισβολών, καθώς και η εφαρμογή τους σε τομείς όπως τα χρηματοοικονομικά, η βιομηχανία 4.0, η ενέργεια, οι μεταφορές, η υγειονομική περίθαλψη και η ηλεκτρονική διακυβέρνηση, είναι απαραίτητες για τη διασφάλιση της προστασίας και της εμπιστοσύνης στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων και συναλλαγών που πραγματοποιούν διαδικτυακά οι πολίτες, οι φορείς δημόσιας διοίκησης, αλλά και οι εταιρείες·

ΚΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξόρυξη κειμένων και δεδομένων χρησιμεύει ως βάση για τις εφαρμογές ΤΝ και εκμάθησης μηχανής, και έχει ζωτική σημασία για τις ΜΜΕ και τις νεοφυείς επιχειρήσεις, καθώς τους παρέχει τη δυνατότητα πρόσβασης σε μεγάλο όγκο δεδομένων για την εκπαίδευση αλγορίθμων ΤΝ·

Λ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να αποδειχθεί εξαιρετικά ενεργοβόρα· λαμβάνοντας υπόψη ότι, υπό το πρίσμα αυτό, είναι σημαντικό να αξιοποιείται η πρόοδος της ΤΝ σύμφωνα με τους υφιστάμενους στόχους της ΕΕ για την ενεργειακή απόδοση και την κυκλική οικονομία·

ΛΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΤΝ θα πρέπει να υποστηρίζει πλήρως όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες, ώστε να προσφέρονται σε όλους τους Ευρωπαίους ίσες ευκαιρίες που θα τους επιτρέπουν να επωφελούνται από τις σύγχρονες εξελίξεις της ΤΝ εντός μιας πολύγλωσσης ευρωπαϊκής κοινωνίας της πληροφορίας·

ΛΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στη βιομηχανία και τις υπηρεσίες που συνδέονται με την υψηλή τεχνολογία, η ΤΝ είναι απαραίτητη για να γίνει η Ευρώπη μια «ήπειρος νεοφυών επιχειρήσεων», με την εκμετάλλευση των τελευταίων τεχνολογιών για την ενίσχυση της οικονομικής μεγέθυνσης στην Ευρώπη, ιδιαίτερα στους τομείς των τεχνολογιών υγείας, των υπηρεσιών και προγραμμάτων υγειονομικής περίθαλψης, της ανακάλυψης φαρμάκων, της ρομποτικής και ρομποτικά υποβοηθούμενης χειρουργικής, της θεραπευτικής αντιμετώπισης χρόνιων παθήσεων, της ιατρικής απεικόνισης και των ιατρικών αρχείων, καθώς και με την εξασφάλιση ενός βιώσιμου περιβάλλοντος και της παραγωγής ασφαλών τροφίμων· λαμβάνοντας υπόψη ότι επί του παρόντος η Ευρώπη υστερεί σημαντικά έναντι της Βόρειας Αμερικής και της Ασίας όσον αφορά την έρευνα και τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης·

ΛΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάπτυξη των τεχνολογιών ΤΝ μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της ζωής των ατόμων με χρόνιες παθήσεις και αναπηρίες, και να αντιμετωπίσει κοινωνικές προκλήσεις όπως η γήρανση του πληθυσμού, με τη βελτίωση της ακρίβειας και της αποτελεσματικότητας των τεχνολογιών υγείας όσον αφορά την παροχή υγειονομικής περίθαλψης·

ΛΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι ευρύ το φάσμα των δυνατών εφαρμογών της ΤΝ και της ρομποτικής στην ιατρική περίθαλψη, όπως η διαχείριση ιατρικών αρχείων και δεδομένων, η διενέργεια επαναλαμβανόμενων εργασιών (ανάλυση δοκιμών, ακτινογραφία, αξονική τομογραφία, εισαγωγή δεδομένων), η διαμόρφωση θεραπευτικού πρωτοκόλλου, η ψηφιακή παροχή συμβουλών (π.χ. η παροχή ιατρικών συμβουλών με βάση το προσωπικό ιατρικό ιστορικό και τις κοινές ιατρικές γνώσεις), οι εικονικοί νοσοκόμοι, η διαχείριση της φαρμακευτικής αγωγής, η δημιουργία φαρμάκων, η ιατρική ακρίβειας (δεδομένου ότι η γενετική και η γονιδιωματική αναζητούν, στις πληροφορίες που περιέχει το DNA, μεταλλάξεις και πώς συνδέονται ενδεχομένως με ασθένειες), η παρακολούθηση της υγείας, και η ανάλυση του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης, μεταξύ άλλων·

ΛΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι προσβασιμότητα δεν σημαίνει ίδιες υπηρεσίες και συσκευές για όλους· λαμβάνοντας υπόψη ότι η προσβασιμότητα της ΤΝ και της ρομποτικής βασίζεται σε συμμετοχικό προγραμματισμό και σχεδιασμό· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ανάγκες, οι επιθυμίες και οι εμπειρίες του χρήστη πρέπει να αποτελούν το σημείο έναρξης του σχεδιασμού·

ΛΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν έντονοι δεοντολογικοί, ψυχολογικοί και νομικοί προβληματισμοί σχετικά με την αυτονομία των ρομπότ, την προφανή τους έλλειψη ανθρώπινης συμπόνοιας, και τον αντίκτυπό τους στη σχέση ιατρού-ασθενή, οι οποίοι δεν έχουν αντιμετωπιστεί ακόμα καταλλήλως σε επίπεδο Ένωσης, ιδιαίτερα όσον αφορά την προστασία των προσωπικών δεδομένων των ασθενών, την ευθύνη και τις νέες οικονομικές και εργασιακές σχέσεις που θα προκύψουν· λαμβάνοντας υπόψη ότι η έννοια της «αυτονομίας» καθαυτήν μπορεί να αποδοθεί πλήρως μόνο στον άνθρωπο· λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη για ένα ισχυρό νομικό και δεοντολογικό πλαίσιο για την τεχνητή νοημοσύνη·

ΛΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εισαγωγή της τεχνητής νοημοσύνης ιδιαίτερα στον τομέα της υγείας πρέπει πάντα να βασίζεται στην αρχή ευθύνης που θέλει τον άνθρωπο να χειρίζεται τη μηχανή·

1.  Μια κοινωνία υποστηριζόμενη από την τεχνητή νοημοσύνη και τη ρομποτική

1.1.  Η εργασία στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής

1.  τονίζει ότι η αυτοματοποίηση, σε συνδυασμό με την τεχνητή νοημοσύνη, θα αυξήσει την παραγωγικότητα και, ως εκ τούτου, θα αυξήσει την παραγωγή· επισημαίνει ότι, όπως συνέβη σε προηγούμενες τεχνολογικές επαναστάσεις, ορισμένες θέσεις εργασίας θα αντικατασταθούν, αλλά θα δημιουργηθούν και νέες θέσεις εργασίας, οι οποίες θα αναδιαμορφώσουν τη ζωή και τις εργασιακές πρακτικές· τονίζει ότι η αυξημένη χρήση της ρομποτικής και της ΤΝ θα πρέπει επίσης να μειώσει την έκθεση του ανθρώπου σε επιβλαβείς και επικίνδυνες συνθήκες, και θα πρέπει να συμβάλει επίσης στη δημιουργία περισσότερων ποιοτικών και αξιοπρεπών θέσεων εργασίας και στη βελτίωση της παραγωγικότητας·

2.  καλεί επιτακτικά τα κράτη μέλη να εστιάσουν στην επανακατάρτιση των εργαζομένων στις βιομηχανίες που επηρεάζονται ως επί το πλείστον από την αυτοματοποίηση των εργασιών· τονίζει ότι τα νέα εκπαιδευτικά προγράμματα θα πρέπει να εστιάζουν στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων των εργαζομένων, ώστε να μπορούν οι τελευταίοι να αξιοποιούν ευκαιρίες απασχόλησης στο πλαίσιο των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργεί η ΤΝ· ενθαρρύνει την ανάπτυξη προγραμμάτων ψηφιακού γραμματισμού στα σχολεία, την ανάπτυξη προγραμμάτων μαθητείας και επαγγελματικής κατάρτισης, ώστε να βοηθηθούν οι εργαζόμενοι να προσαρμοστούν στις τεχνολογικές αλλαγές·

3.  συνιστά στα κράτη μέλη να προβούν, από κοινού με τους παράγοντες του ιδιωτικού τομέα, στον εντοπισμό των κινδύνων και στην ανάπτυξη στρατηγικών, ώστε να διασφαλιστεί η ανάπτυξη των σχετικών προγραμμάτων επανακατάρτισης και επανεκπαίδευσης· υπογραμμίζει ότι και οι ίδιες οι εταιρείες πρέπει να επενδύσουν στην κατάρτιση και την επανεκπαίδευση του υφιστάμενου εργατικού δυναμικού, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες τους·

4.  τονίζει ότι η ανάπτυξη της ρομποτικής στην ΕΕ θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στις βιομηχανικές σχέσεις· θεωρεί ότι ο αντίκτυπος αυτός θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με ισόρροπο τρόπο, ώστε να προωθηθεί η επανεκβιομηχάνιση και να είναι σε θέση και οι εργαζόμενοι να επωφελούνται από την αύξηση της παραγωγικότητας·

5.  επισημαίνει ότι το υφιστάμενο βιομηχανικό τοπίο χαρακτηρίζεται από μια ευαίσθητη ισορροπία μεταξύ ιδιοκτητών και εργαζομένων· κρίνει ότι θα πρέπει να πραγματοποιείται πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή της ΤΝ στον βιομηχανικό κλάδο κατόπιν ευρείας διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους, καθώς η δυνητική μεταβολή του αριθμού των ατόμων που εργάζονται στον βιομηχανικό κλάδο απαιτεί προορατικές πολιτικές που θα βοηθήσουν τους εργαζόμενους να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις και θα διασφαλίσουν τον ευρύ επιμερισμό των οφελών· επισημαίνει ότι αυτό απαιτεί την επανεξέταση και τον επανασχεδιασμό των πολιτικών για την αγορά εργασίας, των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης και της φορολογίας·

6.  καλεί επιτακτικά τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν τους φραγμούς στην προσχώρηση στο εργατικό δυναμικό, όπως τα υπερβολικά προσόντα·

7.  θεωρεί ότι ο ψηφιακός γραμματισμός είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες για τη μελλοντική ανάπτυξη της ΤΝ, και καλεί επιτακτικά την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν στρατηγικές κατάρτισης και επανακατάρτισης ψηφιακών δεξιοτήτων· επισημαίνει ότι ο ψηφιακός γραμματισμός μπορεί να υποστηρίξει την ευρεία συμμετοχή στις λύσεις της οικονομίας δεδομένων, και να διευκολύνει την επικοινωνία και τη συνεργασία με όλους τους συμφεροντούχους·

8.  επισημαίνει ότι, καθώς θα επηρεαστούν πολίτες κάθε ηλικίας, τα προγράμματα σπουδών πρέπει να προσαρμοστούν, μεταξύ άλλων με τη δημιουργία νέων μαθησιακών διαύλων και τη χρήση νέων τεχνολογιών διδασκαλίας· τονίζει ότι θα πρέπει να αντιμετωπιστούν δεόντως οι εκπαιδευτικές πτυχές· εκτιμά, ιδιαίτερα, ότι η ανάγκη για ψηφιακές δεξιότητες, συμπεριλαμβανομένου του προγραμματισμού, θα πρέπει να περιλαμβάνεται στη διδασκαλία και την κατάρτιση, από τα πρώτα σχολικά έτη έως τη διά βίου μάθηση·

1.2.  Η κακόβουλη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και τα θεμελιώδη δικαιώματα

9.  υπογραμμίζει το γεγονός ότι η κακόβουλη ή αμελής χρήση της ΤΝ θα μπορούσε να απειλήσει όχι μόνο την ψηφιακή ασφάλεια, αλλά και τη φυσική και δημόσια ασφάλεια, καθώς θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για μεγάλης κλίμακας, στοχευμένες με ακρίβεια και άκρως αποδοτικές επιθέσεις κατά υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας και συνδεδεμένων μηχανημάτων, καθώς και για εκστρατείες παραπληροφόρησης, και γενικότερα για τον περιορισμό του δικαιώματος των ατόμων στην αυτοδιάθεση· τονίζει ότι η κακόβουλη ή αμελής χρήση της ΤΝ μπορεί επίσης να θέσει σε κίνδυνο τη δημοκρατία και τα θεμελιώδη δικαιώματα·

10.  καλεί την Επιτροπή να προτείνει ένα πλαίσιο που να ποινικοποιεί τις πρακτικές χειραγώγησης της αντίληψης, όταν εξατομικευμένο περιεχόμενο ή ροές ειδήσεων οδηγούν σε αρνητικά συναισθήματα και σε διαστρέβλωση της αντίληψης της πραγματικότητας, που μπορεί να έχουν με τη σειρά τους αρνητικές συνέπειες (για παράδειγμα εκλογικά αποτελέσματα, ή στρεβλές αντιλήψεις όσον αφορά κοινωνικά ζητήματα όπως η μετανάστευση)·

11.  τονίζει τη σημασία να αναγνωρίζονται, να εντοπίζονται και να παρακολουθούνται οι ρηξικέλευθες εξελίξεις όσον αφορά την ανάπτυξη της ΤΝ και πέραν αυτής· ενθαρρύνει την έρευνα στον κλάδο της ΤΝ να εστιάζει επίσης στην ανίχνευση ΤΝ και ρομποτικής που έχουν αλλοιωθεί κατά λάθος ή με κακόβουλο σκοπό·

12.  καλεί επιτακτικά την Επιτροπή να λάβει υπό σημείωση τις κοινωνικές προκλήσεις που προκύπτουν από πρακτικές οι οποίες απορρέουν από την κατάταξη των πολιτών· τονίζει ότι οι πολίτες δεν θα πρέπει να υποβάλλονται σε διακρίσεις βάσει της κατάταξής τους και ότι θα πρέπει να δικαιούνται «μία ακόμα ευκαιρία»·

13.  εκφράζει τη βαθιά ανησυχία του όσον αφορά τη χρήση εφαρμογών ΤΝ, συμπεριλαμβανομένης της αναγνώρισης προσώπου και φωνής, σε προγράμματα «συναισθηματικής επιτήρησης», δηλαδή για την παρακολούθηση της ψυχολογικής κατάστασης εργαζομένων και πολιτών, με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας και τη διαφύλαξη της κοινωνικής σταθερότητας, μερικές φορές σε συνδυασμό με συστήματα «κοινωνικής αξιολόγησης» όπως, λόγου χάρη, το σύστημα που εφαρμόζεται ήδη στην Κίνα· τονίζει ότι τα εν λόγω προγράμματα προσκρούουν εγγενώς στις ευρωπαϊκές αξίες και στους ευρωπαϊκούς κανόνες για την προστασία των δικαιωμάτων και των ελευθεριών των ατόμων·

2.  Η τεχνολογική πορεία προς την κατεύθυνση της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής

2.1.  Έρευνα και ανάπτυξη

14.  υπενθυμίζει το γεγονός ότι η Ευρώπη διαθέτει μια κορυφαία σε παγκόσμιο επίπεδο ερευνητική κοινότητα ΤΝ, η οποία αντιπροσωπεύει το 32 % των ερευνητικών ιδρυμάτων στον κλάδο της ΤΝ παγκοσμίως·

15.  επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με το πρόγραμμα «Ψηφιακή Ευρώπη» και τον προϋπολογισμό ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ που προβλέπεται για την τεχνητή νοημοσύνη, καθώς και την αυξημένη χρηματοδότηση στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020»· κατανοεί ότι είναι σημαντικό να συμπληρώνει η ενωσιακή χρηματοδότηση τους ερευνητικούς προϋπολογισμούς που διαθέτουν τα κράτη μέλη και ο βιομηχανικός κλάδος για την ΤΝ, και ότι είναι αναγκαία η συνεργασία μεταξύ δημοσίων, ιδιωτικών και ενωσιακών ερευνητικών προγραμμάτων·

16.  υποστηρίζει τους επιχειρησιακούς στόχους του προγράμματος «Ψηφιακή Ευρώπη», ώστε να οικοδομηθούν και να ενισχυθούν βασικές ικανότητες τεχνητής νοημοσύνης στην Ένωση και να καταστούν προσβάσιμες για όλες τις επιχειρήσεις και τους φορείς δημόσιας διοίκησης, καθώς και να υποστηριχθούν και να δικτυωθούν οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις δοκιμών και πειραματισμού επί της τεχνητής νοημοσύνης στα κράτη μέλη·

17.  προτρέπει τα κράτη μέλη να αναπτύξουν πολυμερείς συμπράξεις με τη συμμετοχή του βιομηχανικού κλάδου και ερευνητικών ιδρυμάτων, καθώς και κοινά κέντρα αριστείας για την ΤΝ·

18.  τονίζει ότι η έρευνα για την ΤΝ θα πρέπει να επενδύει όχι μόνο στις εξελίξεις στον τομέα της τεχνολογίας και της καινοτομίας όσον αφορά την ΤΝ, αλλά και σε κοινωνικούς, δεοντολογικούς και σχετικούς με την ευθύνη τομείς που συνδέονται με την ΤΝ· πιστεύει ότι κάθε μοντέλο ΤΝ που αναπτύσσεται θα πρέπει να είναι δεοντολογικό εκ σχεδιασμού·

19.  τονίζει ότι, ενώ η πρόοδος είναι ενθαρρυντική προς όφελος της κοινωνίας και του περιβάλλοντος, η έρευνα για την ΤΝ και οι άλλες συναφείς δραστηριότητες θα πρέπει να διεξάγονται σύμφωνα με την αρχή της προφύλαξης και με σεβασμό για τα θεμελιώδη δικαιώματα· τονίζει ότι όλοι όσοι συμμετέχουν στην ανάπτυξη, εφαρμογή, διάδοση και χρήση της ΤΝ θα πρέπει να συνυπολογίζουν και να σέβονται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την αυτοδιάθεση και την ευημερία –τόσο σε σωματικό όσο και σε ψυχολογικό επίπεδο– του ατόμου και της κοινωνίας εν γένει, να προλαμβάνουν τον δυνητικό αντίκτυπο στην ασφάλεια και να λαμβάνουν τις κατάλληλες προφυλάξεις ανάλογα με το επίπεδο προστασίας, μεταξύ άλλων με την έγκαιρη γνωστοποίηση παραγόντων που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο το κοινό ή το περιβάλλον·

20.  τονίζει ότι ένα ανταγωνιστικό ερευνητικό περιβάλλον είναι επίσης απαραίτητο για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης· υπογραμμίζει τη σημασία να υποστηρίζεται η έρευνα αριστείας, μεταξύ άλλων οι θεμελιώδεις επιστήμες και τα έργα υψηλού κινδύνου υψηλής απόδοσης, και να υποστηρίζεται ένας ευρωπαϊκός ερευνητικός χώρος με ελκυστικές συνθήκες όσον αφορά τη χρηματοδότηση, την κινητικότητα και την πρόσβαση σε υποδομές και τεχνολογίες σε ολόκληρη την Ένωση, ο οποίος θα βασίζεται στην αρχή της ανοικτότητας προς τρίτες χώρες και στην εμπειρογνωσία από χώρες εκτός Ένωσης, υπό τον όρο ότι δεν υπονομεύεται η ενωσιακή κυβερνοασφάλεια·

21.  υπογραμμίζει το γεγονός ότι οι απολαβές των ερευνητών στην ΕΕ εξακολουθούν να είναι σαφώς χαμηλότερες από εκείνες των συναδέλφων τους στις ΗΠΑ και στην Κίνα, και ότι αυτός είναι, ως γνωστόν, ο κύριος λόγος που εγκαταλείπουν την Ευρώπη· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εστιάσουν στην προσέλκυση κορυφαίων ταλέντων σε ευρωπαϊκές εταιρείες, και καλεί τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν ελκυστικές συνθήκες·

22.  τονίζει ότι η Ευρώπη πρέπει να αφιερώσει τη νέα εμβληματική πρωτοβουλία FET(7) στην τεχνητή νοημοσύνη, με ιδιαίτερη έμφαση σε μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση και στις γλωσσικές τεχνολογίες·

23.  πιστεύει ότι η τεχνητή νοημοσύνη, η εκμάθηση μηχανής και οι αλματώδεις εξελίξεις στη διαθεσιμότητα δεδομένων και στο υπολογιστικό νέφος πυροδοτούν πρωτοβουλίες έρευνας με στόχο την κατανόηση της βιολογίας σε μοριακό και κυτταρικό επίπεδο, την καθοδήγηση της ανάπτυξης θεραπευτικών αγωγών, και την ανάλυση ροών δεδομένων ώστε να εντοπίζονται οι απειλές για την υγεία, να προβλέπονται οι επιδημικές εξάρσεις και να παρέχονται συμβουλές στους ασθενείς· επισημαίνει ότι οι τεχνικές εξόρυξης και πλοήγησης δεδομένων μπορούν να χρησιμοποιηθούν ώστε να εντοπίζονται ελλείψεις, κίνδυνοι, τάσεις και μοτίβα στον τομέα της περίθαλψης·

24.  επισημαίνει ότι, όταν εμφανίζονται κίνδυνοι ως αναπόφευκτο και αναπόσπαστο στοιχείο της έρευνας για την ΤΝ, θα πρέπει να αναπτύσσονται και να τηρούνται αυστηρά πρωτόκολλα εκτίμησης και διαχείρισης κινδύνου, συνυπολογίζοντας ότι ο κίνδυνος βλάβης δεν θα πρέπει να είναι μεγαλύτερος από εκείνον που απαντά στην καθημερινή ζωή (δηλαδή οι άνθρωποι δεν θα πρέπει να εκτίθενται σε κινδύνους μεγαλύτερους από εκείνους στους οποίους εκτίθενται κατά τον φυσιολογικό τρόπο ζωής τους, αλλά ούτε και σε επιπρόσθετους κινδύνους)·

2.2.  Επενδύσεις

25.  επισημαίνει τη σημασία να πραγματοποιηθούν μεγαλύτερες επενδύσεις στον κλάδο αυτόν, προκειμένου να διατηρηθεί η ανταγωνιστικότητα· αναγνωρίζει ότι, ενώ οι περισσότερες επενδύσεις και καινοτομίες στον τομέα αυτόν προέρχονται από επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να ενθαρρυνθούν να συνεχίσουν τις επενδύσεις σε έρευνες στον εν λόγω τομέα και να περιγράψουν τις αναπτυξιακές τους προτεραιότητες · επικροτεί την πρόταση InvestEU και τις άλλες συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα που θα δώσουν ώθηση στην ιδιωτική χρηματοδότηση· εκτιμά ότι θα πρέπει να ενθαρρυνθεί ο συντονισμός των επενδύσεων του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, ώστε να διασφαλιστεί ότι είναι στοχοθετημένη η ανάπτυξη·

26.  τονίζει ότι οι επενδύσεις στην ΤΝ, οι οποίες διέπονται ενδεχομένως από σημαντική αβεβαιότητα, θα πρέπει να συμπληρώνονται με ενωσιακή χρηματοδότηση, για παράδειγμα από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) ή το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (ΕΤΕ), ή μέσω του InvestEU και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ), ήτοι συστήματα που μπορούν να συμβάλουν στον επιμερισμό του κινδύνου·

27.  καλεί επιτακτικά την Επιτροπή να μην επιτρέψει να διατεθεί ενωσιακή χρηματοδότηση για την αναπροσαρμογή της ΤΝ για πολεμική χρήση· καλεί επιτακτικά την Επιτροπή να αποκλείσει από την ενωσιακή χρηματοδότηση εταιρείες που ασχολούνται με την έρευνα και ανάπτυξη τεχνητής συνείδησης·

28.  συνιστά στην Επιτροπή να διασφαλίσει ότι η διανοητική ιδιοκτησία της έρευνας που διενεργείται με ενωσιακή χρηματοδότηση παραμένει στην ΕΕ και στα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια·

2.3.  Καινοτομία, κοινωνιακή αποδοχή και ευθύνη

29.  επισημαίνει ότι για όλες τις μεγάλες τεχνολογικές εξελίξεις χρειάστηκε μια μεταβατική περίοδος, κατά την οποία η πλειονότητα του κοινωνικού συνόλου έπρεπε να κατανοήσει σε μεγαλύτερο βάθος την τεχνολογία και να την ενσωματώσει στην καθημερινή ζωή·

30.  επισημαίνει ότι το μέλλον της εν λόγω τεχνολογίας εξαρτάται από την κοινωνιακή αποδοχή, και ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην επαρκή προβολή των οφελών της, ώστε να διασφαλιστεί ότι η τεχνολογία αυτή και οι εφαρμογές της γίνονται καλύτερα κατανοητές· επισημαίνει επιπλέον ότι, εάν η κοινωνία δεν ενημερωθεί για την τεχνολογία ΤΝ, θα είναι μικρότερη η ώθηση για καινοτομία στον κλάδο αυτόν·

31.  εκτιμά ότι η δημόσια αποδοχή εξαρτάται από τον τρόπο ενημέρωσης των πολιτών όσον αφορά τις ευκαιρίες, τις προκλήσεις και τις εξελίξεις της τεχνητής νοημοσύνης· συνιστά στα κράτη μέλη και στην Επιτροπή να διευκολύνουν την πρόσβαση σε αξιόπιστες πληροφορίες που θα αντιμετωπίζουν τις κύριες ανησυχίες όσον αφορά την ΤΝ και τη ρομποτική, όπως η ιδιωτικότητα, η ασφάλεια και η διαφάνεια στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων·

32.  επικροτεί τη χρήση ρυθμιστικών ελεγχόμενων περιβαλλόντων («sandboxes») για την εισαγωγή, σε συνεργασία με τις ρυθμιστικές αρχές, νέων καινοτόμων ιδεών, τα οποία επιτρέπουν την εξ αρχής ενσωμάτωση διασφαλίσεων στην τεχνολογία, ώστε να διευκολύνεται και να ενθαρρύνεται η είσοδός της στην αγορά· τονίζει την ανάγκη θέσπισης ελεγχόμενων ρυθμιστικών περιβαλλόντων για να δοκιμάζεται υπό πραγματικές συνθήκες η ασφαλής και αποτελεσματική χρήση των τεχνολογιών ΤΝ·

33.  επισημαίνει ότι, για την ευρύτερη κοινωνιακή αποδοχή της τεχνητής νοημοσύνης, απαιτούνται εγγυήσεις ότι τα συστήματα που χρησιμοποιούνται είναι ασφαλή και προστατευμένα·

34.  επισημαίνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη και η γλωσσική τεχνολογία μπορούν να παράσχουν σημαντικές εφαρμογές για την προώθηση μιας Ευρώπης ενωμένης στην πολυμορφία της: αυτοματοποιημένη μετάφραση, πράκτορες συζήτησης και προσωπικοί βοηθοί, διεπαφές ομιλούμενης γλώσσας για ρομπότ και για το διαδίκτυο των πραγμάτων, έξυπνη ανάλυση, αυτοματοποιημένος εντοπισμός διαδικτυακής προπαγάνδας, ψευδών ειδήσεων, ρητορικής μίσους·

2.4.  Πρόσφορες συνθήκες: συνδεσιμότητα, προσβασιμότητα στα δεδομένα, υπολογιστική υψηλών επιδόσεων, και υποδομές υπολογιστικού νέφους

35.  τονίζει ότι για την ενσωμάτωση της τεχνολογίας της ρομποτικής και της ΤΝ στην οικονομία και στην κοινωνία απαιτούνται ψηφιακές υποδομές που να παρέχουν πανταχού παρούσα συνδεσιμότητα·

36.  τονίζει ότι η συνδεσιμότητα αποτελεί προϋπόθεση για να αποτελέσει η Ευρώπη μέρος της κοινωνίας των gigabit, και ότι η ΤΝ αποτελεί σαφές παράδειγμα της εκθετικής αύξησης της ζήτησης για γρήγορη, ασφαλή και καθολική συνδεσιμότητα υψηλής ποιότητας· πιστεύει ότι η Ένωση και τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεχίσουν να προωθούν μέτρα που να τονώνουν τις επενδύσεις σε δίκτυα πολύ υψηλής χωρητικότητας, καθώς και την απορρόφησή τους, στην ΕΕ·

37.  υπογραμμίζει ότι είναι απαραίτητη η ταχεία, ασφαλής και προστατευμένη ανάπτυξη της τεχνολογίας 5G, για να διασφαλιστεί ότι η Ένωση θα είναι σε θέση να αξιοποιήσει πλήρως τα οφέλη της ΤΝ και να προστατευτεί από κυβερνοαπειλές, ώστε να καταστεί δυνατή η ανανέωση και ανάπτυξη των βιομηχανιών και υπηρεσιών, οι οποίες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας, καθώς και να υποστηριχθεί η ανάδυση νέων υπηρεσιών, νέων μεθόδων παραγωγής και νέων αγορών, που έχουν θεμελιώδη σημασία προκειμένου να εξασφαλιστούν νέες θέσεις εργασίας και υψηλό επίπεδο απασχόλησης·

38.  υπενθυμίζει ότι η διαθεσιμότητα ουσιωδών δεδομένων υψηλής ποιότητας είναι απαραίτητη για την πραγματική ανταγωνιστικότητα στον κλάδο της ΤΝ, και καλεί τις δημόσιες αρχές να καταστήσουν τα δημόσια δεδομένα κοινό αγαθό, και παράλληλα να εξασφαλίσουν την ιδιωτικότητα και την προστασία των ευαίσθητων δεδομένων, ώστε να διασφαλίσουν τρόπους παραγωγής, ανταλλαγής και διαχείρισης των δεδομένων·

39.  τονίζει τη σημασία της ποιότητας των δεδομένων που χρησιμοποιούνται στη βαθιά μάθηση· επισημαίνει ότι η χρήση παρωχημένων, ελλιπών ή εσφαλμένων δεδομένων χαμηλής ποιότητας μπορεί να οδηγήσει σε άστοχες προβλέψεις και, ως εκ τούτου, να εισαγάγει διακρίσεις και μεροληψία·

40.  πιστεύει ότι η νέα δέσμη κανόνων που διέπουν την ελεύθερη ροή των δεδομένων μη προσωπικού χαρακτήρα στην Ένωση επιτρέπει να γίνονται διαθέσιμα όλο και περισσότερα δεδομένα για την καθοδηγούμενη από τα δεδομένα καινοτομία, με αποτέλεσμα να καθίσταται πιο εύκολο για τις ΜΜΕ και τις νεοφυείς επιχειρήσεις να αναπτύσσουν καινοτόμες, στηριζόμενες στην ΤΝ υπηρεσίες και να εισέρχονται σε νέες αγορές, ενώ παράλληλα επιτρέπει στους πολίτες και στις επιχειρήσεις να επωφελούνται από καλύτερα προϊόντα και καλύτερες υπηρεσίες·

41.  επισημαίνει ότι η ΤΝ έχει το δυναμικό να αυξήσει την αποδοτικότητα, την άνεση και την ευημερία σε πολλούς τομείς, εφόσον συνεργαστούν οι εδραιωμένοι συμφεροντούχοι του βιομηχανικού κλάδου με τους προγραμματιστές ΤΝ· επισημαίνει, επιπλέον, ότι μεγάλος όγκος δεδομένων μη προσωπικού χαρακτήρα βρίσκεται αυτή τη στιγμή στην κατοχή συμφεροντούχων και μπορεί να χρησιμοποιηθεί, μέσω συμπράξεων, για την αύξηση της αποδοτικότητάς τους· εκτιμά ότι προϋπόθεση για να γίνει αυτό πραγματικότητα είναι η συνεργασία μεταξύ χρηστών και προγραμματιστών ΤΝ·

42.  τονίζει τη σημασία της διαλειτουργικότητας και της ακρίβειας των δεδομένων, προκειμένου να διασφαλίζεται υψηλό επίπεδο αξιοπιστίας και προτύπων ασφάλειας στις νέες τεχνολογίες·

43.  πιστεύει ότι η επιτυχία των εφαρμογών ΤΝ που προσαρμόζονται στους χρήστες σε ολόκληρη την ΕΕ απαιτεί συχνά εκτενή γνώση των τοπικών αγορών και πρόσβαση σε επαρκή τοπικά δεδομένα, τα οποία αξιοποιούνται για την κατάρτιση μέσω συνόλων δεδομένων, καθώς και για τη δοκιμή και την επικύρωση συστημάτων, ιδιαίτερα σε τομείς που συνδέονται με την επεξεργασία φυσικής γλώσσας· καλεί τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν τη διαθεσιμότητα διαλειτουργικών και ανοικτών δεδομένων υψηλής ποιότητας, τόσο από τον δημόσιο όσο και από τον ιδιωτικό τομέα·

44.  τονίζει ότι είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί η μέγιστη συνέπεια ως προς την πολιτική της ΕΕ για τα μαζικά δεδομένα·

45.  ενθαρρύνει τη λήψη μέτρων για τη διευκόλυνση και τη στήριξη της διασυνοριακής ανταλλαγής δεδομένων·

46.  επισημαίνει ότι αυτή τη στιγμή δεν αξιοποιείται πλήρως το δυναμικό ανταλλαγής δεδομένων και ότι υποχρησιμοποιείται μεγάλος όγκος δεδομένων·

47.  αναγνωρίζει την απροθυμία ανταλλαγής δεδομένων, και υπογραμμίζει την ανάγκη να αναληφθεί δράση για την ενθάρρυνσή της· επισημαίνει ότι και η έλλειψη κοινών προτύπων διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ικανότητα ανταλλαγής δεδομένων·

48.  επικροτεί τη θέσπιση νομοθεσίας, όπως ο κανονισμός για την ελεύθερη ροή των δεδομένων, που έχει σημασία για κλάδους όπως η ΤΝ ώστε να υπάρχει περιθώριο για αποτελεσματικότερες και αποδοτικότερες διαδικασίες·

49.  αναγνωρίζει ότι πρέπει να δοθούν σημαντικότερα κίνητρα που να βασίζονται στην αγορά, ώστε να ενθαρρυνθούν η πρόσβαση στα δεδομένα και η ανταλλαγή τους· επισημαίνει τον κίνδυνο που ενέχει κατά πρώτο λόγο η ανοικτότητα των δεδομένων για τις επενδύσεις σε δεδομένα·

50.  ζητεί να έχουν μεγαλύτερη σαφήνεια οι κανόνες για την κυριότητα των δεδομένων και τα υφιστάμενα νομικά πλαίσια· επισημαίνει ότι η κανονιστική αβεβαιότητα έχει οδηγήσει σε υπερβολικά επιφυλακτικές αντιδράσεις από τον βιομηχανικό κλάδο·

51.  τονίζει τη σημασία των ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών στους κλάδους του υπολογιστικού νέφους και της υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων, οι οποίες θα ενισχύσουν περαιτέρω την ανάπτυξη αλγορίθμων βαθιάς μάθησης και την επεξεργασία μαζικών δεδομένων· πιστεύει σθεναρά ότι, προκειμένου να είναι επιτυχείς οι πρωτοβουλίες αυτές και να έχουν σημασία για την ανάπτυξη της ΤΝ, οι υποδομές πρέπει να είναι ανοικτές τόσο σε δημόσιες όσο και σε ιδιωτικές οντότητες με έδρα στην Ένωση και αλλού, και να διέπονται από ελαχίστως περιοριστικά κριτήρια πρόσβασης·

52.  επικροτεί τη σύσταση της κοινής επιχείρησης για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων· υπογραμμίζει ότι οι υποδομές υπερυπολογιστικής και δεδομένων είναι καίριας σημασίας, προκειμένου να εξασφαλιστεί ένα ανταγωνιστικό οικοσύστημα καινοτομίας για την ανάπτυξη τεχνολογιών και των εφαρμογών ΤΝ·

53.  τονίζει ότι η υπολογιστική νέφους διαδραματίζει καίριο ρόλο στην προώθηση της απορρόφησης της ΤΝ· υπογραμμίζει ότι η πρόσβαση στις υπηρεσίες νέφους παρέχει στις ιδιωτικές εταιρείες, στους δημόσιους φορείς, στα ερευνητικά και ακαδημαϊκά ιδρύματα, και στους χρήστες τη δυνατότητα ανάπτυξης και αξιοποίησης της ΤΝ με αποδοτικό και οικονομικά βιώσιμο τρόπο·

3.  Βιομηχανική πολιτική

54.  υπενθυμίζει ότι η ΤΝ και η ρομποτική έχουν από μακρού καθιερωμένες βιομηχανικές εφαρμογές, και ότι οι εξελίξεις στον κλάδο εξαπλώνονται και παρέχουν ευρείες και ποικίλες εφαρμογές σε όλες τις ανθρώπινες δραστηριότητες· πιστεύει ότι κάθε ρυθμιστικό πλαίσιο πρέπει να περιλαμβάνει ευελιξία που να αφήνει περιθώρια για καινοτομία και για την ελεύθερη ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και χρήσεων της ΤΝ·

55.  υπογραμμίζει ότι η αναγνώριση του πεδίου εφαρμογής και των εφαρμογών της ΤΝ θα πρέπει να απορρέει από μια διαδικασία σχεδιασμού με γνώμονα τις ανάγκες και οδηγούμενη από αρχές που λαμβάνουν υπόψη το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα και τον καλύτερο τρόπο για την επίτευξή του, από οικονομική και κοινωνική σκοπιά· πιστεύει ότι η ύπαρξη σαφών πολιτικών σε όλα τα στάδια ανάπτυξης θα οδηγήσει στην κατάλληλη για τον σκοπό της εφαρμογή, και θα αντιμετωπίσει τους κινδύνους και τα μειονεκτήματα·

56.  συνιστά τη χρήση και την προώθηση συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, ώστε να διερευνηθούν λύσεις για βασικές προκλήσεις, όπως η οικοδόμηση ενός οικοσυστήματος δεδομένων και η προώθηση της πρόσβασης, της ανταλλαγής και της ροής δεδομένων, με την παράλληλη διασφάλιση των δικαιωμάτων των προσώπων στην ιδιωτικότητα·

57.  τονίζει ότι η ασυνεπής ποιότητα της τεχνολογίας παραγωγής λογισμικού αποτελεί σημαντική πρόκληση για το μέλλον των συστημάτων ΤΝ και υπογραμμίζει, ως εκ τούτου, ότι είναι απολύτως αναγκαίο να τυποποιηθούν η κατασκευή και η χρήση των συστημάτων ΤΝ·

58.  επισημαίνει το έργο που επιτελείται παγκοσμίως, και αναγνωρίζει την ανάγκη προορατικής συνεργασίας με τους εταίρους, ιδίως στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ και της G20, για να διαμορφωθεί η κατεύθυνση προς την οποία οδεύει ο εν λόγω βιομηχανικός κλάδος, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η ΕΕ θα παραμείνει ανταγωνιστική και ότι θα διασφαλίζεται η ίση πρόσβαση των χωρών, καθώς και ότι τα οφέλη της ανάπτυξης της ΤΝ θα διαχέονται σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο εύρος·

59.  επισημαίνει με ανησυχία ότι ορισμένες μη ευρωπαϊκές εταιρείες και οντότητες από τρίτες χώρες χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο μοντέλα προβλέψεων με βάση την ΤΝ για να παρέχουν υπηρεσίες και να εξάγουν προστιθέμενη αξία στις ενωσιακές αγορές, ιδίως σε τοπικό επίπεδο, καθώς και για να παρακολουθούν και ενδεχομένως να επηρεάζουν το πολιτικό αίσθημα, με αποτέλεσμα να συνιστούν δυνητικές απειλές για την τεχνολογική κυριαρχία των πολιτών της Ένωσης·

60.  τονίζει ότι η δημόσια στήριξη για την ΤΝ θα πρέπει να εστιάζει στους στρατηγικούς εκείνους κλάδους όπου η βιομηχανία της ΕΕ έχει τις περισσότερες ευκαιρίες να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο σε παγκόσμιο επίπεδο, και οι οποίοι έχουν προστιθέμενη αξία για το γενικό δημόσιο συμφέρον·

3.1.  Τομείς προτεραιότητας

3.1.1.  Δημόσιος τομέας

61.  υπογραμμίζει ότι ο δημόσιος τομέας μπορεί να αποκομίσει διάφορα οφέλη από την ΤΝ και τη ρομποτική, και ενθαρρύνει την ενίσχυση των επενδύσεων στην έρευνα και ανάπτυξη, ώστε να διασφαλιστεί ότι θα ευδοκιμήσουν·

62.  τονίζει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να επενδύσουν επίσης σε προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης στον τομέα της ΤΝ, προκειμένου να βοηθήσουν τους υπαλλήλους του δημόσιου τομέα να υιοθετήσουν τη χρήση της ΤΝ και της ρομποτικής· επισημαίνει ότι θα πρέπει να διοργανωθούν και ενημερωτικές εκστρατείες για τους πολίτες που θα χρησιμοποιούν παρεχόμενες από συστήματα ΤΝ και ρομποτικής υπηρεσίες του δημόσιου τομέα, προκειμένου να απαλύνουν τους φόβους τους όσον αφορά την απώλεια του ελέγχου των προσωπικών τους δεδομένων και να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη·

63.  τονίζει ότι οι πληροφορίες του δημόσιου τομέα αντιπροσωπεύουν μια έκτακτη πηγή δεδομένων που μπορεί να συμβάλει στην ταχεία πρόοδο και να δημιουργήσει μια νέα στρατηγική για την απορρόφηση νέων ψηφιακών τεχνολογιών, ιδιαίτερα της τεχνητής νοημοσύνης·

64.  πιστεύει ότι η υιοθέτηση αξιόπιστης τεχνητής νοημοσύνης από τον δημόσιο τομέα μπορεί να στηρίξει σθεναρά τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων και να βελτιώσει τις δημόσιες υπηρεσίες, καθώς και να δώσει ώθηση στην ευρύτερη υιοθέτηση της ΤΝ σε άλλους βιομηχανικούς κλάδους·

65.  αναγνωρίζει τη χρήση του ρομποτικού αυτοματισμού διαδικασιών και τον αντίκτυπο που είχε στη βελτίωση των διαδικασιών του δημόσιου τομέα· επισημαίνει τη διαλειτουργικότητά του με τα κληροδοτημένα συστήματα·

66.  ζητεί από τα κράτη μέλη να ηγηθούν αυτού του ψηφιακού μετασχηματισμού και να τοποθετηθούν ως κύριοι υπεύθυνοι χρήστες και αγοραστές τεχνολογίας ΤΝ· τονίζει ότι, στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη πρέπει να προσαρμόσουν τις πολιτικές τους για τα δεδομένα που αφορούν τη συλλογή, τη χρήση και τον σχολιασμό δημόσιων δεδομένων, καθώς και τα αποθετήριά τους, μεταξύ άλλων σχετικών ζητημάτων, ώστε να καταστεί δυνατή η διείσδυση της ΤΝ σε όλους τους δημόσιους τομείς·

67.  τονίζει την ανάγκη να συμπεριληφθεί το κοινό στη διαδικασία ανάπτυξης ΤΝ· καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή να δημοσιεύει ως ανοιχτή πηγή κάθε αλγόριθμο, εργαλείο και τεχνολογία που χρηματοδοτείται ή συγχρηματοδοτείται από το κοινό·

68.  πιστεύει ότι η ΤΝ θα αποτελέσει σημαντικό πλεονέκτημα όσον αφορά την εφαρμογή της αρχής «μόνον άπαξ», δεδομένου ότι καθιστά δυνατό τον συνδυασμό βάσεων δεδομένων και πληροφοριών από διαφορετικές πηγές, με αποτέλεσμα να διευκολύνεται η επικοινωνία των πολιτών με τους φορείς δημόσιας διοίκησης·

69.  καλεί την Επιτροπή να εξασφαλίσει την προστασία των πολιτών από κάθε σύστημα απόφασης κατάταξης βάσει της ΤΝ στους φορείς δημόσιας διοίκησης, παρόμοιο με εκείνα που σχεδιάζονται να χρησιμοποιηθούν στην Κίνα·

3.1.2.  Υγεία

70.  τονίζει ότι η ανθρώπινη επαφή αποτελεί θεμελιώδη πτυχή της ανθρώπινης φροντίδας·

71.  επισημαίνει ότι η ΤΝ και η ρομποτική έχουν δυνητικά οφέλη στον τομέα παροχής φροντίδας, καθώς αυξάνεται το προσδόκιμο ζωής, για παράδειγμα με την παροχή βοήθειας στους γιατρούς και τους νοσοκόμους ώστε να έχουν περισσότερο χρόνο για δραστηριότητες υψηλής αξίας (λ.χ. αλληλεπίδραση με ασθενείς)·

72.  επισημαίνει τον αντίκτυπο που ήδη έχει η ΤΝ στην ευημερία, στην πρόληψη, στη διάγνωση και στην έρευνα, καθώς και το σημαντικό δυναμικό της για τον σχεδιασμό εξατομικευμένης φροντίδας· θεωρεί ότι τούτο θα οδηγήσει εντέλει σε ένα πιο βιώσιμο, αποδοτικό και βασιζόμενο στα αποτελέσματα οικοσύστημα υγειονομικής περίθαλψης·

73.  επισημαίνει ότι, όταν η ΤΝ συνδυάζεται με την ανθρώπινη διάγνωση, το ποσοστό σφάλματος τείνει να είναι σημαντικά χαμηλότερο από ό,τι σε περίπτωση διάγνωσης από ιατρούς μόνο(8)·

74.  τονίζει ότι η χρήση δεδομένων στον τομέα της υγείας πρέπει να παρακολουθείται προσεκτικά βάσει δεοντολογικών κριτηρίων, και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να εμποδίζει την πρόσβαση στην κοινωνική προστασία ή ασφάλιση·

75.  πιστεύει ότι, όταν χρησιμοποιείται ΤΝ σε εμφυτεύσιμα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, ο φέρων θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να επιθεωρεί και να τροποποιεί τον κώδικα πηγής που χρησιμοποιεί το προϊόν·

76.  θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη χρήση μαζικών δεδομένων στον τομέα της υγείας με στόχο τη μεγιστοποίηση των ευκαιριών που μπορούν να προσφέρουν –όπως η βελτίωση της υγείας μεμονωμένων ασθενών, καθώς και των επιδόσεων των συστημάτων δημόσιας υγείας των κρατών μελών– χωρίς να υποβαθμίζονται τα ηθικά πρότυπα και χωρίς να απειλείται η ιδιωτικότητα ή η ασφάλεια των πολιτών·

77.  τονίζει, ωστόσο, ότι το υφιστάμενο σύστημα για την έγκριση ιατροτεχνολογικών προϊόντων ενδέχεται να μην είναι κατάλληλο για τις τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης· καλεί την Επιτροπή να παρακολουθεί στενά την πρόοδο που σημειώνεται σε αυτές τις τεχνολογίες και να προτείνει αλλαγές στο ρυθμιστικό πλαίσιο, εάν είναι αναγκαίο, προκειμένου να καθοριστεί το πλαίσιο για τον προσδιορισμό της αντίστοιχης ευθύνης του χρήστη (ιατρός/επαγγελματίας), του παραγωγού της τεχνολογικής λύσης, και του μηχανισμού υγειονομικής περίθαλψης που προσφέρει τη θεραπεία· τονίζει την ιδιαίτερη σημασία που έχει το ζήτημα της νομικής ευθύνης για τον τομέα της υγείας σε σχέση με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης· τονίζει, ως εκ τούτου, την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι οι χρήστες δεν υποχρεούνται να υιοθετούν πάντα τη διαγνωστική λύση ή τη θεραπευτική αγωγή που προτείνει ένα τεχνολογικό μέσο, από φόβο ότι θα υποβληθούν σε αγωγή αποζημίωσης εάν καταλήξουν, βάσει της εν επιγνώσει επαγγελματικής κρίσης τους, σε ακόμη και μερικώς αποκλίνοντα συμπεράσματα·

78.  καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να αυξήσουν τη χρηματοδότηση για τις τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης που σχετίζονται με την υγεία στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα· επικροτεί εν προκειμένω τη δήλωση συνεργασίας που υπεγράφη από 24 κράτη μέλη της ΕΕ και τη Νορβηγία με στόχο την τόνωση του αντικτύπου των επενδύσεων στην ΤΝ σε ευρωπαϊκό επίπεδο· καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να εξετάσουν εάν θα πρέπει να επικαιροποιηθούν και να τυποποιηθούν σε πανευρωπαϊκό επίπεδο τα προγράμματα κατάρτισης για το ιατρικό και υγειονομικό προσωπικό, ώστε να εξασφαλιστούν υψηλά επίπεδα εμπειρογνωμοσύνης και ίσοι όροι ανταγωνισμού στα διάφορα κράτη μέλη όσον αφορά τη γνώση και τη χρήση των πλέον προηγμένων τεχνολογικών εργαλείων ρομποτικής χειρουργικής, βιοϊατρικής, και βασιζόμενης στην ΤΝ βιοϊατρικής απεικόνισης·

79.  καλεί την Επιτροπή να εκπονήσει στρατηγικές και πολιτικές που θα μπορούν να αναδείξουν την ΕΕ σε παγκόσμιο ηγέτη στον αναπτυσσόμενο κλάδο της τεχνολογίας ιατρικής περίθαλψης, και παράλληλα θα διασφαλίζουν ότι οι ασθενείς έχουν πρόσβαση σε αδιάλειπτη και αποτελεσματική ιατρική φροντίδα·

80.  αναγνωρίζει ότι η βελτίωση της διαγνωστικής θα μπορούσε να σώσει εκατομμύρια ζωές, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το 89 % των πρόωρων θανάτων σε ολόκληρη την Ευρώπη οφείλεται σε μη μεταδοτικές νόσους·

81.  τονίζει τη συμβολή της ΤΝ και της ρομποτικής σε προληπτικές και κλινικές πρακτικές και τεχνικές αποκατάστασης στον τομέα της υγείας, και δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα οφέλη που αποκομίζουν οι ασθενείς με αναπηρία·

82.  αναγνωρίζει ότι η αυξημένη χρήση αισθητήρων στον κλάδο της ρομποτικής έχει διευρύνει το πεδίο εφαρμογής της παροχής φροντίδας, και παρέχει στους ασθενείς τη δυνατότητα να λαμβάνουν πιο εξατομικευμένες θεραπευτικές αγωγές και υπηρεσίες, και να λαμβάνουν φροντίδα εξ αποστάσεως, από την κατοικία τους, ενώ παράλληλα παράγουν πιο ουσιώδη δεδομένα·

83.  αναγνωρίζει ότι, σύμφωνα με την έρευνα του Ευρωβαρομέτρου του Μαΐου του 2017(9), αυτή τη στιγμή οι πολίτες της ΕΕ εξακολουθούν να αισθάνονται άβολα με την ιδέα ότι τα ρομπότ θα χρησιμοποιούνται στην καθημερινή υγειονομική περίθαλψη· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν στρατηγικές και να δρομολογήσουν ενημερωτικές εκστρατείες για να αυξήσουν την ευαισθητοποίηση του κοινού όσον αφορά τα οφέλη της καθημερινής χρήσης των ρομπότ· επισημαίνει ειδικότερα τη φιλοδοξία της στρατηγικής της Ιαπωνίας για τα ρομπότ·

3.1.3.  Ενέργεια

84.  επισημαίνει ότι η ΤΝ παρέχει στους προμηθευτές ενέργειας τη δυνατότητα να μεταβούν από την προληπτική στην προβλεπτική συντήρηση των πόρων και να επιτυγχάνουν αποδοτικότερη παραγωγή ενέργειας, ιδιαίτερα με τη βελτίωση της αξιοπιστίας όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές, και με τον εντοπισμό των πλέον αποτελεσματικών τοποθεσιών για νέες εγκαταστάσεις, ώστε να εξασφαλίζεται η καλύτερη διαχείριση της απόκρισης ζήτησης·

85.  αναγνωρίζει ότι τα ακριβέστερα δεδομένα που παράγει η ΤΝ όσον αφορά το δυναμικό παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές θα δημιουργήσουν υψηλότερη επενδυτική βεβαιότητα για τις επιχειρήσεις και τα άτομα, και ως εκ τούτου θα επιταχύνουν την ενεργειακή μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και θα συμβάλουν στη μακροπρόθεσμη στρατηγική της Ένωσης για μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία·

86.  επισημαίνει ότι ήδη χρησιμοποιούνται λύσεις με αισθητήρες για τη διαχείριση της ενεργειακής κατανάλωσης στις κατοικίες, οι οποίες έχουν συμβάλει σημαντικά στην εξοικονόμηση ενέργειας και χρήματος·

87.  επικροτεί το δυναμικό της ΤΝ ως προς τη μοντελοποίηση, τον προσδιορισμό και τον μετριασμό του αντικτύπου της ανθρώπινης δραστηριότητας στο κλίμα· επισημαίνει ότι, παρόλο που η αυξημένη ψηφιοποίηση δημιουργεί νέες ενεργειακές ανάγκες, μπορεί επίσης να αυξήσει την αποδοτικότητα ενεργοβόρων κλάδων και να ενισχύσει την κατανόηση των διαδικασιών, με αποτέλεσμα τη βελτίωσή τους·

88.  τονίζει ότι, με τη μεγαλύτερη ψηφιοποίηση του τομέα της ενέργειας, τα ενεργειακά δίκτυα διογκώνονται και εκτίθενται περαιτέρω σε κυβερνοαπειλές· καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να συνοδεύσουν τον ψηφιακό μετασχηματισμό των ενεργειακών κλάδων με μέτρα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, που βελτιώνουν την κυβερνοασφάλεια·

3.1.4.  Μεταφορές

89.  επικροτεί την ικανότητα που έχουν η ΤΝ και η ρομποτική να βελτιώσουν σημαντικά τα συστήματα μεταφορών μας, με την εισαγωγή αυτόνομων τρένων και μηχανοκίνητων οχημάτων· ζητεί να πραγματοποιηθούν περαιτέρω έρευνες και επενδύσεις στον εν λόγω τομέα, ώστε να διασφαλιστεί η ασφαλής και αποτελεσματική ανάπτυξή του· υπογραμμίζει τις τεράστιες ευκαιρίες τόσο για τις μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες όσο και για τις ΜΜΕ·

90.  επισημαίνει ότι, με τη μείωση του ανθρώπινου σφάλματος στον τομέα των μεταφορών, το σύστημα μπορεί ενδεχομένως να γίνει πιο αποδοτικό, με λιγότερα ατυχήματα, χάρη στις ευκρινέστερες αξιολογήσεις και στον προβλεπτικό χαρακτήρα της τεχνολογίας, με λιγότερες καθυστερήσεις, με την ικανότητα χαρτογράφησης της ροής κυκλοφορίας και την παροχή υπηρεσιών βάσει προγράμματος, καθώς και με μεγαλύτερη εξοικονόμηση, με λιγότερα σφάλματα όσον αφορά τον οδηγό και με εξορθολογισμένες εσωτερικές διαδικασίες·

91.  επισημαίνει ότι, εφόσον επικρατήσουν τα αυτόνομα οχήματα στο μέλλον, τίθεται σε κίνδυνο η ιδιωτικότητα των δεδομένων, αυξάνονται οι πιθανότητες τεχνικής βλάβης, και μετατίθεται η ευθύνη από τον οδηγό στον παρασκευαστή, με αποτέλεσμα να απαιτείται να αλλάξουν οι ασφαλιστικές εταιρείες τον τρόπο με τον οποίον καλύπτουν τον κίνδυνο στις ασφάλειές τους·

92.  επισημαίνει ότι η φωνητική επικοινωνία χρησιμοποιείται μεν όλο και συχνότερα σε οχήματα και συστήματα μεταφορών, αλλά οι λειτουργίες αυτές είναι διαθέσιμες σε λίγες μόνο ευρωπαϊκές γλώσσες, επομένως θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι όλοι οι Ευρωπαίοι μπορούν να αξιοποιούν τις δυνατότητες αυτές στη μητρική τους γλώσσα·

3.1.5.  Γεωργία και τροφική αλυσίδα

93.  επισημαίνει ότι η ΤΝ έχει τη δυνατότητα να λειτουργήσει ως καταλύτης για τον ανατρεπτικό μετασχηματισμό του υφιστάμενου συστήματος τροφίμων σε ένα πιο ποικιλόμορφο, ανθεκτικό, περιφερειακά προσαρμοσμένο και υγιές μοντέλο για το μέλλον·

94.  επισημαίνει τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η ΤΝ στις προσπάθειες για την αντιμετώπιση των προβλημάτων επισιτιστικής ασφάλειας, την πρόβλεψη λιμών και εξάρσεων τροφογενών νόσων, τη μείωση της απώλειας και της σπατάλης τροφίμων, και τη βελτίωση της βιώσιμης διαχείρισης της γης, των υδάτων και άλλων περιβαλλοντικών πόρων κρίσιμης σημασίας για την υγεία του οικοσυστήματος·

95.  υπογραμμίζει ότι η ΤΝ μπορεί να παρεμβαίνει σε κρίσιμα σημεία της αξιακής αλυσίδας του συστήματος τροφίμων, από την παραγωγή έως την κατανάλωση, και να ενισχύει την ικανότητά μας να μεταβάλουμε ριζικά τον τρόπο που παράγουμε, επεξεργαζόμαστε και αγοράζουμε τρόφιμα, καθώς επιτρέπει να διαμορφώνονται καλύτερα οι πρακτικές προγραμματισμού της χρήσης της γης·

96.  επισημαίνει ότι η ΤΝ μπορεί να βελτιώσει τη διαχείριση των πόρων και την αποδοτικότητα των εισροών, να συμβάλει στη μείωση των απωλειών μετά τη συγκομιδή, και να επηρεάσει τις καταναλωτικές επιλογές·

97.  επισημαίνει ότι η ΤΝ υπό μορφή γεωργίας ακριβείας έχει τη δυνατότητα να μετασχηματίσει ανατρεπτικά τη γεωργική παραγωγή, καθώς και την ευρύτερη διαχείριση της γης, καθώς θα επιτρέπει να βελτιώνεται ο προγραμματισμός της χρήσης της γης, να προβλέπεται η αλλαγή της χρήσης γης, και να παρακολουθείται η φυτοϋγειονομική κατάσταση των καλλιεργειών, και παράλληλα έχει τη δυνατότητα να αναδιαμορφώσει την πρόγνωση ακραίων καιρικών φαινομένων·

98.  επισημαίνει ότι η ΤΝ μπορεί να μεταβάλει ριζικά τη διαβίβαση εισροών, τον έλεγχο των επιβλαβών οργανισμών και τη διαχείριση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, να επηρεάσει τις γεωργικές πρακτικές, να αλλάξει τον τρόπο παροχής ασφαλιστικών προϊόντων, και να συμβάλει στην πρόβλεψη και στην αποφυγή μελλοντικών λιμών και σοβαρών εξάρσεων υποσιτισμού οξείας μορφής·

99.  επισημαίνει ότι η ΤΝ μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερες αποφάσεις σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης των γεωργικών συστημάτων, και να τονώσει την ανάπτυξη συστημάτων στήριξης αποφάσεων και συστημάτων συστάσεων, με τη βελτίωση της αποδοτικότητας και της υγείας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων·

3.1.6.  Κυβερνοασφάλεια

100.  επισημαίνει ότι η κυβερνοασφάλεια αποτελεί σημαντική πτυχή της ΤΝ, ιδιαίτερα δεδομένων των προκλήσεων που θέτει η ΤΝ υψηλού επιπέδου όσον αφορά τη διαφάνεια· θεωρεί ότι η τεχνολογική προοπτική, συμπεριλαμβανομένου του ελέγχου του κώδικα πηγής, και οι απαιτήσεις διαφάνειας και λογοδοσίας θα πρέπει να συμπληρώνονται από μια θεσμική προσέγγιση, η οποία να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις της εισαγωγής, στην ενιαία αγορά της ΕΕ, ΤΝ που έχει αναπτυχθεί σε άλλες χώρες·

101.  ζητεί την ταχεία εφαρμογή της πράξης για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο· επισημαίνει ότι η ανάπτυξη ενωσιακών συστημάτων πιστοποίησης θα πρέπει να διασφαλίσει μια πιο ανθεκτική ανάπτυξη και διείσδυση ασφαλών συστημάτων ΤΝ και ρομποτικής·

102.  θεωρεί ότι η ΤΝ μπορεί να αποτελεί ταυτόχρονα απειλή για την κυβερνοασφάλεια και μέσο για την καταπολέμηση των κυβερνοεπιθέσεων· πιστεύει ότι ο οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο (ENISA) θα πρέπει να καταρτίσει σχέδιο δράσης για την κυβερνοασφάλεια στον τομέα της ΤΝ, το οποίο θα πρέπει να αξιολογεί και να αντιμετωπίζει τις συγκεκριμένες απειλές και τις αδυναμίες της ΤΝ·

103.  υπογραμμίζει τη σημασία της ενίσχυσης της βιομηχανικής βάσης ως στρατηγικής συνιστώσας της ασφαλούς ανάπτυξης της ΤΝ· υπογραμμίζει ότι, προκειμένου να εξασφαλιστεί ένα φιλόδοξο επίπεδο κυβερνοασφάλειας, προστασίας των δεδομένων και αξιοπιστίας των υπηρεσιών ΤΠΕ, η Ευρώπη πρέπει να επενδύσει στην τεχνολογική ανεξαρτησία της· τονίζει ότι είναι επειγόντως αναγκαίο να αναπτύξει η ΕΕ αυτονομία όσον αφορά τις υποδομές, τα κέντρα δεδομένων, τα συστήματα νέφους, και εξαρτήματα όπως επεξεργαστές γραφικών και μικροκυκλώματα·

104.  επισημαίνει ότι, καθώς εξελίσσεται η ΤΝ και εξειδικεύονται οι πληροφορικοί πειρατές, θα καταστεί απαραίτητο να εξευρεθούν ισχυρές λύσεις κυβερνοασφάλειας·

105.  αναγνωρίζει ότι η εφαρμογή λύσεων ΤΝ στον τομέα της κυβερνοασφάλειας θα επιτρέψει την πρόβλεψη, την πρόληψη και τον μετριασμό των απειλών·

106.  υπογραμμίζει ότι, παρόλο που η ΤΝ θα έχει τη δυνατότητα να παρέχει μεγαλύτερη κάλυψη για τον εντοπισμό απειλών, είναι απαραίτητη η ανθρώπινη ερμηνεία των απειλών αυτών, ώστε να εκτιμάται κατά πόσον είναι πραγματικές·

107.  καλεί την Επιτροπή να διερευνήσει τη χρήση εφαρμογών κυβερνοασφάλειας που βασίζονται στην τεχνολογία blockchain, οι οποίες θα χρησιμοποιούν αποδιαμεσολαβημένα μοντέλα κρυπτογράφησης δεδομένων για να βελτιώσουν την ανθεκτικότητα, την αξιοπιστία και την ευρωστία των υποδομών ΤΝ· καλεί την Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο ανταμοιβής των πολιτών για τα δεδομένα τους μέσω συμβολικών κερμάτων (token)·

108.  καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει την ικανότητα κυβερνοασφάλειας της ΕΕ με τον περαιτέρω συνδυασμό και συντονισμό των προσπαθειών σε ολόκληρη την Ευρώπη·

3.1.7.  ΜΜΕ

109.  αναγνωρίζει τη σημασία των ΜΜΕ για την επιτυχία της ΤΝ· επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής για τη δημιουργία μιας κατά παραγγελίας πλατφόρμας ΤΝ που θα δώσει ώθηση στη μεταφορά τεχνολογίας και θα λειτουργήσει ως καταλύτης για την ανάπτυξη νεοφυών επιχειρήσεων και ΜΜΕ· καλεί την Επιτροπή να προωθήσει κόμβους ψηφιακής καινοτομίας για την ΤΝ που δεν θα οδηγήσουν στη δημιουργία πρόσθετων διοικητικών βαθμίδων, αλλά θα εστιάζουν στην επιτάχυνση των επενδύσεων σε έργα αποδεδειγμένης αποτελεσματικότητας·

110.  επισημαίνει ότι το κόστος των επενδύσεων στην ΤΝ οδηγεί σε υψηλούς φραγμούς για την είσοδο των ΜΜΕ στην αγορά· αναγνωρίζει ότι η εκτεταμένη υιοθέτηση της ΤΝ από τους καταναλωτές θα ελαχιστοποιούσε τους συναφείς επενδυτικούς κινδύνους για τις ΜΜΕ·

111.  τονίζει την ανάγκη προώθησης της υιοθέτησης της ΤΝ από τις ΜΜΕ και της χρήσης της από τους καταναλωτές·

112.  τονίζει τη σημασία της λήψης στοχευμένων μέτρων, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι ΜΜΕ και οι νεοφυείς επιχειρήσεις θα είναι σε θέση να υιοθετήσουν τις τεχνολογίες ΤΝ και να επωφεληθούν από αυτές· πιστεύει ότι θα πρέπει να είναι υποχρεωτική η εκτίμηση των επιπτώσεων της νέας ενωσιακής νομοθεσίας στην τεχνολογική ανάπτυξη της ΤΝ, και ότι θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι εν λόγω εκτιμήσεις επιπτώσεων και σε εθνικό επίπεδο·

113.  υπογραμμίζει ότι η ΤΝ μπορεί να αποτελέσει καταλυτικό παράγοντα για τις ΜΜΕ, αλλά και να αυξήσει τη δυνατότητα μόχλευσης που θα έχουν οι μεγάλοι πρώτοι χρήστες και προγραμματιστές· ως εκ τούτου, επισημαίνει την ανάγκη να διασφαλιστεί, από πλευράς ανταγωνισμού, ότι θα εκτιμηθούν και θα αντιμετωπιστούν καταλλήλως τυχόν νέες στρεβλώσεις·

4.  Νομικό πλαίσιο για την τεχνητή νοημοσύνη και τη ρομποτική

114.  προκειμένου να καλλιεργηθεί ένα ρυθμιστικό περιβάλλον ευνοϊκό για την ανάπτυξη της ΤΝ και εναρμονισμένο με την αρχή της βελτίωσης του νομοθετικού έργου, καλεί την Επιτροπή να επαναξιολογεί τακτικά την ισχύουσα νομοθεσία, ώστε να διασφαλίζει ότι είναι κατάλληλη όσον αφορά την ΤΝ και ταυτόχρονα σέβεται τις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ, και να επιδιώκει την τροποποίησή της ή την αντικατάστασή της με νέες προτάσεις όταν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις αυτές·

115.  επικροτεί τη δημιουργία βασιζόμενων στην ΤΝ, συμμετοχικών πλατφορμών που επιτρέπουν στους πολίτες να ακούγονται επιτυχώς και να αλληλεπιδρούν με τους φορείς δημόσιας διοίκησης με την υποβολή προτάσεων, μεταξύ άλλων μέσω συμμετοχικών προϋπολογισμών και άλλων μέσων άμεσης δημοκρατίας· τονίζει ότι τα προγράμματα από τη βάση προς την κορυφή μπορούν να προωθήσουν τη συμμετοχή των πολιτών και να τους βοηθούν να λαμβάνουν ενημερωμένες αποφάσεις με πιο αποτελεσματικό και δημοκρατικό τρόπο·

116.  επισημαίνει ότι η ΤΝ είναι μια έννοια που περικλείει ευρύ φάσμα προϊόντων και εφαρμογών, από την αυτοματοποίηση, τους αλγορίθμους και τη στενή τεχνητή νοημοσύνη έως τη γενική τεχνητή νοημοσύνη· θεωρεί ότι απαιτείται προσεκτική προσέγγιση όσον αφορά μια ολοκληρωμένη νομοθεσία ή έναν ολοκληρωμένο κανονισμό για την ΤΝ, καθώς η ρύθμιση του κλάδου μπορεί να παράσχει πολιτικές που θα είναι επαρκώς γενικές και παράλληλα ειδικές σε βαθμό που να είναι ουσιώδεις για τον βιομηχανικό κλάδο·

117.  τονίζει ότι το πλαίσιο πολιτικής πρέπει να είναι σχεδιασμένο κατά τέτοιον τρόπο ώστε να ενθαρρύνεται η ανάπτυξη κάθε είδους ΤΝ, και όχι μόνο συστημάτων βαθιάς μάθησης, κάτι που απαιτεί τεράστιο όγκο δεδομένων·

4.1.  Μια εσωτερική αγορά για την τεχνητή νοημοσύνη

118.  υπογραμμίζει τη σημασία της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης όσον αφορά τη διασυνοριακή χρήση έξυπνων αγαθών, συμπεριλαμβανομένων των ρομπότ και των ρομποτικών συστημάτων· υπενθυμίζει ότι, όταν είναι αναγκαίο, οι δοκιμές, η πιστοποίηση και η ασφάλεια των προϊόντων θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι ορισμένα εμπορεύματα είναι ασφαλή εκ σχεδιασμού και εξ ορισμού· επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, τη σημασία της συνεργασίας και όσον αφορά τις δεοντολογικές πτυχές της ΤΝ·

119.  υπογραμμίζει ότι η ενωσιακή νομοθεσία που συνδέεται με την εφαρμογή της στρατηγικής για την ψηφιακή ενιαία αγορά θα πρέπει να άρει τους φραγμούς για τη διείσδυση της ΤΝ· καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει κατά πόσον είναι αναγκαία η επικαιροποίηση των πολιτικών και των ρυθμιστικών πλαισίων, προκειμένου να οικοδομηθεί μια ενιαία ευρωπαϊκή αγορά για την ΤΝ·

120.  αναγνωρίζει ότι η ρομποτική και οι τεχνολογίες ΤΝ χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο σε αυτόνομα οχήματα, όπως είναι τα αυτόνομα αυτοκίνητα και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη για μη στρατιωτική χρήση· επισημαίνει ότι ορισμένα κράτη μέλη ήδη εφαρμόζουν ή εξετάζουν τη θέσπιση νομοθεσίας στον συγκεκριμένο κλάδο, πράγμα που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανομοιογενείς εθνικές νομοθεσίες και να παρεμποδίσει την ανάπτυξη των αυτόνομων οχημάτων· ζητεί, ως εκ τούτου, να θεσπιστεί μια ενιαία δέσμη ενωσιακών κανόνων που να επιτυγχάνει την κατάλληλη ισορροπία ανάμεσα στα συμφέροντα των χρηστών, των επιχειρήσεων και άλλων ενδιαφερόμενων μερών και στους δυνητικούς κινδύνους που διατρέχουν, και παράλληλα να αποφεύγεται η υπερβολική ρύθμιση των συστημάτων ρομποτικής και ΤΝ·

121.  καλεί επιτακτικά τα κράτη μέλη να εκσυγχρονίσουν τα συστήματά τους επαγγελματικής κατάρτισης και εκπαίδευσης, ώστε να συνυπολογίζουν την επιστημονική πρόοδο και τις εξελίξεις στον κλάδο της ΤΝ, σύμφωνα με την οδηγία για τον έλεγχο αναλογικότητας(10) και την οδηγία για τα επαγγελματικά προσόντα(11), και να καταστήσουν παγκοσμίως ανταγωνιστικό τον ενωσιακό κλάδο των επαγγελματικών υπηρεσιών στις προσεχείς δεκαετίες·

122.  τονίζει ότι η ΤΝ εφαρμόζεται σε ποικίλους κλάδους όπου η τυποποίηση έχει μεγάλη σημασία, όπως η έξυπνη μεταποίηση, η ρομποτική, τα αυτόνομα οχήματα, η εικονική πραγματικότητα, η υγειονομική περίθαλψη και η ανάλυση δεδομένων, και πιστεύει ότι η τυποποίηση της ΤΝ σε επίπεδο ΕΕ θα προωθήσει την καινοτομία και θα εξασφαλίσει υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών· αναγνωρίζει ότι, παρόλο που υφίσταται σημαντικός αριθμός προτύπων όσον αφορά ζητήματα όπως η ασφάλεια, η αξιοπιστία, η διαλειτουργικότητα και η προστασία, είναι αναγκαίο να προωθηθούν και να αναπτυχθούν περαιτέρω κοινά πρότυπα για τη ρομποτική και την ΤΝ, τα οποία θα πρέπει να αποτελούν μέρος των προτεραιοτήτων της Ένωσης· καλεί την Επιτροπή, μαζί με τους οργανισμούς τυποποίησης της ΕΕ, να συνεχίσει ενεργά τη συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς τυποποίησης για τη βελτίωση των προτύπων στον εν λόγω κλάδο·

123.  υπενθυμίζει ότι πολλές πτυχές πολιτικής που συνδέονται με τις στηριζόμενες στην ΤΝ υπηρεσίες, μεταξύ άλλων οι κανόνες προστασίας των καταναλωτών και οι πολιτικές σχετικά με τη δεοντολογία και την ευθύνη, καλύπτονται από το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τις υπηρεσίες, ήτοι την οδηγία για τις υπηρεσίες(12), την οδηγία για τα επαγγελματικά προσόντα και την οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο(13)· υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι την τελική ευθύνη για τη λήψη των αποφάσεων πρέπει να την έχει πάντα ο άνθρωπος, ιδιαίτερα όσον αφορά επαγγελματικές υπηρεσίες όπως τα ιατρικά, νομικά και λογιστικά επαγγέλματα· θεωρεί ότι απαιτείται σκέψη για το κατά πόσο είναι αναγκαία η επιτήρηση από ειδικευμένο επαγγελματία, με γνώμονα την προστασία θεμιτών στόχων δημόσιου συμφέροντος και την παροχή υπηρεσιών υψηλής ποιότητας·

124.  αναγνωρίζει τη σημασία της βελτίωσης των ψηφιακών υπηρεσιών, όπως οι εικονικοί βοηθοί, τα διαλογικά ρομπότ και οι εικονικοί υπάλληλοι, καθώς οδηγεί σε πρωτοφανή βελτίωση της λειτουργικής απόδοσης, χωρίς να αγνοεί την ανάγκη ανάπτυξης μιας ανθρωποκεντρικής και προσανατολισμένης στην αγορά ΤΝ, ώστε να λαμβάνονται καλύτερες και πιο αξιόπιστες αποφάσεις υπό το πρίσμα των ορίων της αυτονομίας της ΤΝ και της ρομποτικής·

4.2.  Προσωπικά δεδομένα και ιδιωτικότητα

125.  τονίζει ότι πρέπει να διασφαλίζεται υψηλό επίπεδο προστασίας, ασφάλειας και ιδιωτικότητας όσον αφορά τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται για την επικοινωνία ανάμεσα στον άνθρωπο αφενός και στα ρομπότ και την τεχνητή νοημοσύνη αφετέρου· καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν τις αρχές της ασφάλειας και της ιδιωτικότητας εκ σχεδιασμού στις πολιτικές τους που αφορούν τη ρομποτική και την τεχνητή νοημοσύνη·

126.  επαναλαμβάνει ότι το δικαίωμα στην προστασία της ιδιωτικής ζωής και το δικαίωμα στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως κατοχυρώνονται στα άρθρα 7 και 8 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και στο άρθρο 16 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ισχύουν για όλους τους κλάδους της ρομποτικής και της τεχνητής νοημοσύνης, και ότι πρέπει να τηρείται πλήρως το ενωσιακό νομικό πλαίσιο για την προστασία των δεδομένων· υπογραμμίζει ότι οι σχεδιαστές συστημάτων ρομποτικής και τεχνητής νοημοσύνης είναι υπεύθυνοι για την ανάπτυξη προϊόντων κατά τρόπο που να είναι ασφαλή, προστατευμένα και κατάλληλα για τον προβλεπόμενο σκοπό, και για την εφαρμογή διαδικασιών όσον αφορά την επεξεργασία δεδομένων ώστε να τηρούνται η ισχύουσα νομοθεσία, η εμπιστευτικότητα, η ανωνυμία, η δίκαιη μεταχείριση και η ορθή διαδικασία·

127.  καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι κάθε ενωσιακή νομοθετική πράξη για την τεχνητή νοημοσύνη θα περιλαμβάνει μέτρα και κανόνες που θα συνυπολογίζουν την ταχεία τεχνολογική πρόοδο στον εν λόγω κλάδο, ώστε να διασφαλίζεται ότι η ενωσιακή νομοθεσία δεν υστερεί ως προς την τεχνολογική εξέλιξη και διείσδυση· τονίζει την ανάγκη να συμμορφώνεται η εν λόγω νομοθεσία με τους κανόνες για την ιδιωτικότητα και την προστασία των δεδομένων· ζητεί να αναθεωρηθούν οι κανόνες, οι αρχές και τα κριτήρια που αφορούν τη χρήση κάμερας και αισθητήρων σε ρομπότ και στο πλαίσιο της τεχνητής νοημοσύνης, σύμφωνα με το ενωσιακό νομικό πλαίσιο για την προστασία των δεδομένων·

128.  καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι κάθε μελλοντικό ενωσιακό ρυθμιστικό πλαίσιο για την ΤΝ θα εξασφαλίζει την ιδιωτικότητα και το απόρρητο των επικοινωνιών, την προστασία των προσωπικών δεδομένων, μεταξύ άλλων τις αρχές της νομιμότητας, της δικαιοσύνης και της διαφάνειας, της προστασίας των δεδομένων εκ σχεδιασμού και εξ ορισμού, του περιορισμού του σκοπού, του περιορισμού της αποθήκευσης, της ακρίβειας, και της ελαχιστοποίησης των δεδομένων, σε πλήρη συμμόρφωση με την ενωσιακή νομοθεσία για την προστασία των δεδομένων, και επίσης με βάση την προστασία, την προσωπική ασφάλεια και άλλα θεμελιώδη δικαιώματα, όπως το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης και της πληροφόρησης·

129.  τονίζει ότι το δικαίωμα στην ιδιωτικότητα πρέπει πάντα να γίνεται σεβαστό και ότι δεν πρέπει να επιτρέπεται η αναγνώριση των προσώπων· υπογραμμίζει ότι οι προγραμματιστές ΤΝ θα πρέπει να έχουν πάντα σαφή, αδιαμφισβήτητη και ενήμερη συγκατάθεση, και ότι οι σχεδιαστές ΤΝ έχουν ευθύνη να αναπτύσσουν και να τηρούν διαδικασίες που αφορούν την έγκυρη συγκατάθεση, την εμπιστευτικότητα, την ανωνυμία, τη δίκαιη μεταχείριση και την ορθή διαδικασία· τονίζει ότι οι σχεδιαστές πρέπει να συμμορφώνονται με αιτήματα καταστροφής των οικείων δεδομένων και αφαίρεσής τους από τα σύνολα δεδομένων·

130.  υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1807(14) για την ελεύθερη ροή δεδομένων μη προσωπικού χαρακτήρα, εάν οι τεχνολογικές εξελίξεις καταστήσουν δυνατή τη μετατροπή ανωνυμοποιημένων δεδομένων σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, τότε αυτά τα δεδομένα θα αντιμετωπίζονται ως δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα και θα εφαρμόζεται αναλόγως ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/679·

4.3.  Ευθύνη

131.  επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής να συγκροτήσει την ομάδα εμπειρογνωμόνων για την ευθύνη και τις νέες τεχνολογίες, με σκοπό να παρέχει στην ΕΕ εμπειρογνωμοσύνη όσον αφορά τη δυνατότητα εφαρμογής της οδηγίας περί ευθύνης λόγω ελαττωματικών προϊόντων(15) σε παραδοσιακά προϊόντα, τις νέες τεχνολογίες και τις νέες κοινωνιακές προκλήσεις (σύνθεση για την οδηγία περί ευθύνης λόγω ελαττωματικών προϊόντων), και να συνδράμει την ΕΕ κατά την ανάπτυξη αρχών οι οποίες μπορούν να χρησιμεύσουν ως κατευθυντήριες γραμμές για τις πιθανές προσαρμογές της ισχύουσας νομοθεσίας σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο όσον αφορά τις νέες τεχνολογίες (σύνθεση για τις νέες τεχνολογίες)·

132.  εκφράζει, ωστόσο, την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι δεν υποβλήθηκε καμία σχετική νομοθετική πρόταση κατά τη διάρκεια αυτής της κοινοβουλευτικής περιόδου, με αποτέλεσμα να καθυστερήσει η επικαιροποίηση των κανόνων περί ευθύνης σε επίπεδο ΕΕ και να απειληθεί σε ολόκληρη την ΕΕ η ασφάλεια δικαίου στον κλάδο αυτόν τόσο για τους εμπόρους όσο και για τους καταναλωτές·

133.  επισημαίνει ότι οι μηχανικοί ΤΝ ή οι εταιρείες που τους απασχολούν θα πρέπει να παραμένουν υπόλογοι για τον αντίκτυπο που μπορεί να έχουν τα συστήματα ΤΝ ή η ρομποτική στην κοινωνία, στο περιβάλλον και στην ανθρώπινη υγεία για τις σημερινές και τις μελλοντικές γενεές·

4.4.  Προστασία και ενδυνάμωση των καταναλωτών

134.  υπογραμμίζει ότι η εμπιστοσύνη των καταναλωτών είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη της ΤΝ, και ότι τα συστήματα που βασίζονται στην ΤΝ διαχειρίζονται όλο και περισσότερα δεδομένα που αφορούν τους καταναλωτές, πράγμα που τα καθιστά πρωταρχικό στόχο κυβερνοεπιθέσεων· τονίζει επίσης το γεγονός ότι η ΤΝ πρέπει να λειτουργεί κατά τρόπο που δεν είναι επιζήμιος για τους πολίτες και τους καταναλωτές, και θεωρεί ότι πρέπει, ως εκ τούτου, να εξασφαλίζεται η ακεραιότητα των δεδομένων και των αλγορίθμων από όπου εξαρτάται·

135.  θεωρεί ότι οι τεχνολογίες ΤΝ που αναπτύχθηκαν για σκοπούς βιομηχανικής αλλά και ατομικής χρήσης θα πρέπει να υπόκεινται σε ελέγχους ασφάλειας των προϊόντων από τις αρχές εποπτείας της αγοράς και να διέπονται από κανόνες προστασίας των καταναλωτών οι οποίοι διασφαλίζουν, εφόσον ενδείκνυται, ελάχιστα πρότυπα ασφάλειας και αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο ατυχημάτων που προκύπτουν από την αλληλεπίδραση με τον άνθρωπο ή την εγγύτητα σε αυτόν· πιστεύει ότι, στο πλαίσιο οποιασδήποτε πολιτικής για την ΤΝ, θα πρέπει να εξετάζονται ζητήματα που αφορούν τη δεοντολογία και την προστασία των δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων των δεδομένων τρίτων και των προσωπικών δεδομένων, την αστική ευθύνη και την κυβερνοασφάλεια·

4.5.  Δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας

136.  υπενθυμίζει το προαναφερθέν ψήφισμά του της 16ης Φεβρουαρίου 2017, όπου διαπιστώνει ότι δεν υπάρχουν νομοθετικές διατάξεις που να εφαρμόζονται συγκεκριμένα στον τομέα της ρομποτικής, αλλά και ότι τα ισχύοντα νομικά καθεστώτα και οι νομικές θεωρίες μπορούν ήδη να εφαρμοστούν και στη ρομποτική, ενώ κάποιες πτυχές φαίνεται ότι χρειάζονται ειδική εξέταση· επαναλαμβάνει την έκκλησή του στο εν λόγω ψήφισμα να στηρίξει η Επιτροπή μια οριζόντια και τεχνολογικά ουδέτερη προσέγγιση όσον αφορά τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας που διέπουν τους διάφορους τομείς στους οποίους μπορεί να αξιοποιηθεί η ρομποτική·

137.  επικροτεί, στο πλαίσιο αυτό, την ανακοίνωση της Επιτροπής προς τα θεσμικά όργανα για τις κατευθυντήριες γραμμές για ορισμένες πτυχές της οδηγίας 2004/48/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την επιβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας (COM(2017)0708), αλλά υπογραμμίζει την ανάγκη να παρακολουθείται κατά πόσο είναι συναφείς και αποδοτικοί οι κανόνες περί δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας ως προς τον έλεγχο της ανάπτυξης της ΤΝ· υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη σημασία των ελέγχων καταλληλότητας·

5.  Δεοντολογικές πτυχές

138.  πιστεύει ότι οι δράσεις και οι εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης θα πρέπει να συμμορφώνονται με τις αρχές δεοντολογίας και τη σχετική εθνική, ενωσιακή και διεθνή νομοθεσία·

139.  ζητεί να δημιουργηθεί δεοντολογικός χάρτης βέλτιστων πρακτικών για την ΤΝ και τη ρομποτική, τον οποίο θα πρέπει να ακολουθούν οι εταιρείες και οι εμπειρογνώμονες·

140.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν μια ισχυρή και διαφανή συνεργασία μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα αφενός και της ακαδημαϊκής κοινότητας αφετέρου, με στόχο την ενίσχυση της ανταλλαγής γνώσεων, και να προαγάγουν την εκπαίδευση και κατάρτιση των σχεδιαστών όσον αφορά τις δεοντολογικές επιπτώσεις, την ασφάλεια και τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, καθώς και την εκπαίδευση και κατάρτιση των καταναλωτών όσον αφορά τη χρήση της ρομποτικής και της τεχνητής νοημοσύνης, με ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια και στην ιδιωτικότητα των δεδομένων·

141.  καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι οι εφαρμογές που βασίζονται στην ΤΝ δεν χρησιμοποιούν δεδομένα που συλλέγονται από διάφορες πηγές χωρίς την προηγούμενη ρητή συναίνεση του υποκειμένου των δεδομένων· καλεί την Επιτροπή να δημιουργήσει ένα πλαίσιο που θα εξασφαλίζει ότι, με τη συγκατάθεση που παρέχει το υποκείμενο των δεδομένων, παράγονται δεδομένα αποκλειστικά για τους προβλεπόμενους σκοπούς·

142.  καλεί την Επιτροπή να σέβεται το δικαίωμα των πολιτών στην εκτός δικτύου ζωή, και να διασφαλίζει ότι δεν υφίστανται διακρίσεις σε βάρος πολιτών για τους οποίους δεν έχουν καταγραφεί δεδομένα·

5.1.  Ανθρωποκεντρική τεχνολογία

143.  τονίζει ότι πρέπει να εφαρμόζονται κανόνες δεοντολογίας, ώστε να διασφαλίζεται η ανθρωποκεντρική ανάπτυξη της ΤΝ, η λογοδοσία και η διαφάνεια των αλγοριθμικών συστημάτων λήψης αποφάσεων, σαφείς κανόνες περί ευθύνης, και η δικαιοσύνη·

144.  επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής να συγκροτήσει ομάδα εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου για την τεχνητή νοημοσύνη, καθώς και το ενωσιακό δίκτυο της συμμαχίας για την ΤΝ, με στόχο την κατάρτιση κατευθυντήριων γραμμών δεοντολογίας για τον τομέα της ΤΝ· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει τη μεγαλύτερη δυνατή απορρόφηση των εν λόγω κατευθυντήριων γραμμών δεοντολογίας από τον βιομηχανικό κλάδο, την ακαδημαϊκή κοινότητα και τις δημόσιες αρχές· συνιστά στα κράτη μέλη να ενσωματώσουν τις κατευθυντήριες γραμμές στις εθνικές στρατηγικές τους για την ΤΝ και να αναπτύξουν πραγματικές δομές λογοδοσίας για τις βιομηχανίες και τους φορείς δημόσιας διοίκησης κατά τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη της ΤΝ·

145.  θεωρεί ότι είναι απαραίτητη η συνεχής παρακολούθηση της εφαρμογής των κατευθυντήριων γραμμών δεοντολογίας στον τομέα της ΤΝ και του αντικτύπου τους στην ανάπτυξη μιας ανθρωποκεντρικής ΤΝ· καλεί την Επιτροπή να αναλύσει εάν επαρκούν οι εθελοντικές κατευθυντήριες γραμμές δεοντολογίας, για να διασφαλιστεί ότι η συμμετοχική και βασιζόμενη σε δεοντολογικές αρχές απορρόφηση της ΤΝ δεν δημιουργεί οικονομικά και κοινωνικά χάσματα στις ενωσιακές κοινωνίες, και να προτείνει ρυθμιστικά και πολιτικά μέτρα, εφόσον κρίνεται αναγκαίο·

146.  επισημαίνει τις πρόσφατες εξελίξεις ως προς την παρακολούθηση και την προσαρμογή στη συμπεριφορική ανάλυση· καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει δεοντολογικό πλαίσιο που να περιορίζει τη χρήση της· καλεί επιτακτικά την Επιτροπή να ευαισθητοποιήσει το κοινό και να δρομολογήσει εκστρατεία ενημέρωσης σχετικά με την ΤΝ και τη χρήση της στο πλαίσιο της συμπεριφορικής ανάλυσης·

5.2.  Ενσωματωμένες στην τεχνολογία αξίες – δεοντολογική εκ σχεδιασμού

147.  επισημαίνει ότι οι κατευθυντήριες γραμμές του δεοντολογικού πλαισίου θα πρέπει να βασίζονται στις αρχές της ωφέλιμης δράσης, της αποτροπής ζημιών, της αυτονομίας και της δικαιοσύνης, καθώς και στις αρχές και αξίες που κατοχυρώνονται στο άρθρο 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, όπως η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η ισότητα, η δικαιοσύνη, η απαγόρευση των διακρίσεων, η συνειδητή συγκατάθεση, η προστασία της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής και των δεδομένων, καθώς και σε άλλες βασικές αρχές και αξίες του ενωσιακού δικαίου, όπως η απαγόρευση στιγματισμού, η διαφάνεια, η αυτονομία, η ατομική ευθύνη και η κοινωνική ευθύνη, και στις υφιστάμενες πρακτικές δεοντολογίας και στους σχετικούς κώδικες·

148.  πιστεύει ότι η Ευρώπη θα πρέπει να αναλάβει ηγετικό ρόλο παγκοσμίως με την ανάπτυξη αποκλειστικά βασιζόμενης σε δεοντολογικές αρχές ΤΝ· υπογραμμίζει ότι, για να επιτευχθεί αυτό, πρέπει να διασφαλίζεται σε διάφορα επίπεδα η διακυβέρνηση της δεοντολογίας στον τομέα της ΤΝ· συνιστά στα κράτη μέλη να δημιουργήσουν φορείς παρακολούθησης και εποπτείας της δεοντολογίας στον τομέα της ΤΝ και να ενθαρρύνουν τις εταιρείες που αναπτύσσουν ΤΝ να συγκροτήσουν επιτροπές δεοντολογίας και να καταρτίσουν κατευθυντήριες γραμμές δεοντολογίας για τους προγραμματιστές ΤΝ·

149.  τονίζει ότι τα ευρωπαϊκά πρότυπα για την ΤΝ πρέπει να βασίζονται στις αρχές της ψηφιακής δεοντολογίας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων, της προστασίας των δεδομένων, και της ασφάλειας, και να συμβάλουν, ως εκ τούτου, στην οικοδόμηση της εμπιστοσύνης των χρηστών· υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να αξιοποιηθεί το δυναμικό της ΕΕ για τη δημιουργία ισχυρών υποδομών για συστήματα ΤΝ με βάση τα υψηλά πρότυπα δεδομένων και τον σεβασμό για τον άνθρωπο· επισημαίνει ότι η διαφάνεια και η εξηγησιμότητα πρέπει να ενσωματωθούν στην ανάπτυξη της ΤΝ·

150.  επισημαίνει ότι η προσέγγιση όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη στην περίπτωση των αυτοματοποιημένων οπλικών συστημάτων θα πρέπει να εξακολουθεί να βασίζεται στον έλεγχο από τον άνθρωπο·

5.3.  Λήψη αποφάσεων – όρια της αυτονομίας της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής

151.  τονίζει ότι είναι δύσκολη και περίπλοκη η πρόβλεψη της μελλοντικής συμπεριφοράς πολλών σύνθετων συστημάτων ΤΝ και της αναδυόμενης συμπεριφοράς αλληλεπιδρώντων συστημάτων ΤΝ· καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει εάν είναι αναγκαίοι ειδικοί κανονισμού σχετικά με την στηριζόμενη στην ΤΝ λήψη αποφάσεων·

152.  επισημαίνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα παραμείνει χρήσιμο εργαλείο συνεργασίας στο πλαίσιο των ανθρώπινων ενεργειών για τη βελτίωση των επιδόσεών της και τον περιορισμό των σφαλμάτων·

153.  ζητεί να έχουν οι άνθρωποι δικαίωμα ενημέρωσης, δικαίωμα προσφυγής και δικαίωμα αποζημίωσης όταν χρησιμοποιείται ΤΝ για τη λήψη αποφάσεων που επηρεάζουν τα άτομα και που ενέχουν σημαντικό κίνδυνο για τα ατομικά δικαιώματα ή τις ατομικές ελευθερίες ή ενδέχεται να βλάψουν τα άτομα·

154.  τονίζει ότι οι αλγόριθμοι που χρησιμοποιούνται στα συστήματα λήψης αποφάσεων δεν θα πρέπει να αναπτύσσονται χωρίς προηγούμενη εκτίμηση αλγοριθμικών επιπτώσεων (ΕΑΕ), εκτός εάν είναι σαφές ότι δεν έχουν θα σημαντικό αντίκτυπο στη ζωή των ατόμων·

155.  πιστεύει ότι η τεχνητή νοημοσύνη, ιδιαίτερα τα συστήματα με ενσωματωμένη αυτονομία, μεταξύ άλλων με ικανότητα να εξάγουν, να συλλέγουν και να ανταλλάσσουν με ανεξάρτητο τρόπο ευαίσθητες πληροφορίες με διάφορους συμφεροντούχους, και με δυνατότητα αυτοδιδασκαλίας ή ακόμη και εξέλιξης προς την αυτοτροποποίηση, θα πρέπει να διέπεται από αυστηρές αρχές· τονίζει ότι τα συστήματα ΤΝ δεν πρέπει να διατηρούν ή να γνωστοποιούν εμπιστευτικές πληροφορίες χωρίς τη ρητή έγκριση της πηγής των εν λόγω πληροφοριών·

5.4.  Διαφάνεια, μεροληψία και εξηγησιμότητα των αλγορίθμων

156.  επισημαίνει ότι, ενώ η ΤΝ αποφέρει μεγάλα οφέλη όσον αφορά την αυτοματοποίηση και τη λήψη αποφάσεων, ενέχει επίσης εγγενείς κινδύνους όταν οι αλγόριθμοι είναι στατικοί και αδιαφανείς· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, την ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια όσον αφορά τους αλγορίθμους·

157.  καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις αρχές προστασίας δεδομένων να εντοπίζουν τις αλγοριθμικές διακρίσεις και μεροληψίες, και να λαμβάνουν κάθε δυνατό μέτρο για να τις προλαμβάνουν ή να τις ελαχιστοποιούν, να αναπτύξουν δε ένα ισχυρό κοινό πλαίσιο δεοντολογίας για τη διαφανή επεξεργασία προσωπικών δεδομένων και την αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων, το οποίο θα μπορεί να κατευθύνει τη χρήση δεδομένων και την επιβολή της ενωσιακής νομοθεσίας·

158.  υπογραμμίζει ότι κάθε σύστημα ΤΝ πρέπει να αναπτύσσεται με σεβασμό προς τις αρχές της διαφάνειας και της αλγοριθμικής λογοδοσίας, ώστε να είναι οι ενέργειές του κατανοητές από τον άνθρωπο· επισημαίνει ότι, προκειμένου να οικοδομηθεί εμπιστοσύνη στην ΤΝ και να καταστεί δυνατή η πρόοδός της, οι χρήστες πρέπει να γνωρίζουν πώς χρησιμοποιούνται τα δικά τους ή άλλα δεδομένα, καθώς και δεδομένα που απορρέουν από τα δεδομένα τους, όταν επικοινωνούν ή αλληλεπιδρούν με σύστημα ΤΝ ή με ανθρώπους υποστηριζόμενους από σύστημα ΤΝ· πιστεύει ότι αυτό θα συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση και στην εμπιστοσύνη των χρηστών· τονίζει ότι η δυνατότητα κατανόησης αποφάσεων πρέπει να συνιστά ενωσιακό πρότυπο, σύμφωνα με τα άρθρα 13, 14 και 15 του γενικού κανονισμού για την προστασία δεδομένων (ΓΚΠΔ)(16)· υπενθυμίζει ότι ο ΓΚΠΔ προβλέπει ήδη το δικαίωμα στην πληροφόρηση όσον αφορά τη λογική που ακολουθείται κατά την επεξεργασία δεδομένων· τονίζει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 22 ΓΚΠΔ, τα φυσικά πρόσωπα έχουν δικαίωμα να ζητούν ανθρώπινη παρέμβαση όταν θίγονται σοβαρά από αποφάσεις που βασίζονται σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία·

159.  υπογραμμίζει ότι η Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων, οι εθνικές αρχές προστασίας δεδομένων και άλλες ανεξάρτητες εποπτικές αρχές θα πρέπει στο εξής να διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην προώθηση της διαφάνειας και της ορθής διαδικασίας, της ασφάλειας δικαίου εν γένει και, ειδικότερα, συγκεκριμένων προτύπων που προστατεύουν τα θεμελιώδη δικαιώματα και εγγυήσεων που συνδέονται με τη χρήση της επεξεργασίας και ανάλυσης δεδομένων· ζητεί στενότερη συνεργασία των αρχών που είναι επιφορτισμένες με την εποπτεία ή τη ρύθμιση της συμπεριφοράς στο ψηφιακό περιβάλλον· ζητεί την επαρκή χρηματοδότηση και στελέχωση αυτών των αρχών·

160.  αναγνωρίζει ότι οι αλγόριθμοι εκμάθησης μηχανής καταρτίζονται ώστε να μαθαίνουν από μόνοι τους, γεγονός επωφελές για την αυτοματοποίηση και τη λήψη αποφάσεων· ζητεί να αντιμετωπίζονται ζητήματα που συνδέονται με την αλγοριθμική διαφάνεια, εξηγησιμότητα, λογοδοσία και δικαιοσύνη στο πλαίσιο των δεοντολογικών κατευθυντήριων γραμμών για την ΤΝ·

161.  τονίζει τη σημασία της εξηγησιμότητας των εκροών, διαδικασιών και τιμών των συστημάτων ΤΝ, ώστε να είναι κατανοητές από κοινό χωρίς τεχνικές γνώσεις και ώστε να παρέχονται στο εν λόγω κοινό ουσιώδεις πληροφορίες, στοιχείο αναγκαίο για την αξιολόγηση της δικαιοσύνης και την οικοδόμηση εμπιστοσύνης·

162.  επισημαίνει ότι η έλλειψη διαφάνειας όσον αφορά τις τεχνολογίες αυτές και τις εφαρμογές τους εγείρει ορισμένα ζητήματα δεοντολογίας·

163.  επισημαίνει ότι τα συστήματα ΤΝ θα πρέπει να είναι εξηγήσιμα στον άνθρωπο και θα πρέπει να παρέχουν ουσιώδεις πληροφορίες, ώστε να μπορεί ο άνθρωπος να παρέχει ανατροφοδότηση· αναγνωρίζει ότι η ισχύς των μοντέλων ΤΝ εξαρτάται από την ανατροφοδότηση και την επαναξιολόγηση, διαδικασία την οποία ενθαρρύνει·

164.  επισημαίνει ότι οι πολίτες ανησυχούν επειδή δεν γνωρίζουν πότε χρησιμοποιείται η ΤΝ και ποιες πληροφορίες αποτελούν αντικείμενο επεξεργασίας· συνιστά να γνωστοποιείται σαφώς στους πολίτες η χρήση ΤΝ· τονίζει ότι, προκειμένου να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών, είναι σημαντικό να παραμένουν ασφαλή τα διαβιβαζόμενα δεδομένα·

165.  εκτιμά ότι η αλγοριθμική λογοδοσία θα πρέπει να ρυθμίζεται από τους φορείς χάραξης πολιτικής μέσω εκτιμήσεων επιπτώσεων με βάση καθιερωμένες παραμέτρους·

166.  επισημαίνει ότι η γνωστοποίηση του κώδικα υπολογιστή αυτή καθαυτήν δεν θα επιλύσει το ζήτημα της διαφάνειας της ΤΝ, καθώς δεν αποκαλύπτει την υφιστάμενη εγγενή μεροληψία, και αδυνατεί να εξηγήσει τη διαδικασία της εκμάθησης μηχανής· υπογραμμίζει ότι η διαφάνεια δεν αφορά μόνο τον κώδικα, αλλά επίσης τα δεδομένα και την αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων·

167.  αναγνωρίζει ότι η γνωστοποίηση του κώδικα πηγής θα μπορούσε να οδηγήσει στην παράνομη και στην αθέμιτη χρήση των αλγορίθμων·

168.  υπογραμμίζει τη σημασία της αντιμετώπισης της προγραμματιστικής μεροληψίας και, συνακόλουθα, την ανάγκη για ένα ποικίλο εργατικό δυναμικό σε όλους τους κλάδους του τομέα της ΤΠ, καθώς και για μηχανισμούς διασφάλισης ώστε να αποφεύγεται η ενσωμάτωση προκαταλήψεων με βάση το φύλο και την ηλικία στα συστήματα ΤΝ·

169.  αναγνωρίζει ότι η αποκάλυψη του κώδικα ή εμπορικών μυστικών θα μπορούσε επίσης να αποτρέψει τις εταιρείες από την Ε&Α νέου κώδικα, δεδομένου ότι η διανοητική τους ιδιοκτησία θα τίθετο σε κίνδυνο· επισημαίνει ότι η ανάπτυξη της ΤΝ θα πρέπει αντίθετα να ενθαρρύνει την ερμηνευσιμότητα των μοντέλων και την αλληλεπίδρασή τους με τις εισροές και τα δεδομένα κατάρτισης·

170.  αναγνωρίζει ότι, παρόλο που η διαφάνεια και η εξηγησιμότητα ενδέχεται να αποκαλύπτουν ελλείψεις, δεν εγγυώνται την αξιοπιστία, την ασφάλεια και τη δικαιοσύνη· θεωρεί, ως εκ τούτου, ότι η λογοδοσία αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη αξιόπιστης τεχνητής νοημοσύνης, η οποία μπορεί να επιτευχθεί με διάφορα μέσα, όπως οι ΕΑΕ, ο λογιστικός έλεγχος και η πιστοποίηση·

171.  τονίζει την ανάγκη ανάπτυξης πρωτοκόλλων για τη συνεχιζόμενη παρακολούθηση και ανίχνευση αλγοριθμικής μεροληψίας·

172.  επισημαίνει ότι οι σχεδιαστές αλγορίθμων θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τηρούνται βασικές απαιτήσεις όπως η δικαιοσύνη και η εξηγησιμότητα από την αρχή του σταδίου σχεδιασμού και καθ´ όλον τον κύκλο ανάπτυξης·

173.  επισημαίνει την ανάγκη για κατευθυντήριες γραμμές που θα περιγράφουν ορθές πρακτικές ανάπτυξης·

174.  τονίζει τη σημασία να είναι εμφανής η καταγωγή, προκειμένου να είναι ανιχνεύσιμο το ιστορικό του μοντέλου ΤΝ· θεωρεί ότι αυτό θα βελτιώσει την κατανόηση των μοντέλων και θα συμβάλει στην εδραίωση της εμπιστοσύνης βάσει του ιστορικού τους·

175.  τονίζει ότι η χρήση συστημάτων ΤΝ πρέπει να είναι σαφώς αναγνωρίσιμη κατά τις αλληλεπιδράσεις με τους χρήστες·

176.  τονίζει ότι η διάδοση της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής πρέπει να πραγματοποιείται με πλήρη σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και ότι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αναπαράγονται στερεότυπα κατά των γυναικών, ούτε και οποιαδήποτε άλλη μορφή διακρίσεων, στις μηχανές και στα ρομπότ·

177.  επισημαίνει ότι ακόμη και υψηλής ποιότητας δεδομένα κατάρτισης μπορούν να οδηγήσουν στη διαιώνιση υφιστάμενων διακρίσεων και αδικιών, εάν δεν χρησιμοποιηθούν προσεκτικά και συνειδητά· επισημαίνει ότι η χρήση παρωχημένων, ελλιπών ή εσφαλμένων δεδομένων χαμηλής ποιότητας σε διάφορα στάδια της επεξεργασίας δεδομένων μπορεί να οδηγήσει σε άστοχες προβλέψεις και εκτιμήσεις και, ως εκ τούτου, να εισάγει μεροληψία, η οποία μπορεί εντέλει να οδηγήσει σε παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων των ατόμων ή σε σαφώς εσφαλμένα συμπεράσματα ή σε ψευδή αποτελέσματα· πιστεύει, συνεπώς, ότι είναι σημαντικό, στην εποχή των μαζικών δεδομένων, να διασφαλίζεται ότι οι αλγόριθμοι «εκπαιδεύονται» με αντιπροσωπευτικά δείγματα δεδομένων υψηλής ποιότητας, προκειμένου να επιτυγχάνεται στατιστική ισοτιμία· τονίζει ότι ακόμη και αν χρησιμοποιούνται δεδομένα υψηλής ποιότητας, η προγνωστική ανάλυση που βασίζεται στην ΤΝ μπορεί να προσφέρει μόνο μια στατιστική πιθανότητα· υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με τον ΓΚΠΔ, η περαιτέρω επεξεργασία προσωπικών δεδομένων για στατιστικούς σκοπούς, συμπεριλαμβανομένης της «εκπαίδευσης» αλγορίθμων, μπορεί μόνο να οδηγήσει σε συγκεντρωτικά δεδομένα τα οποία δεν μπορούν να εφαρμοστούν εκ νέου σε άτομα·

178.  καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι όποιος παράγει βαθιά ψευδές (deepfake) υλικό ή συνθετικά βίντεο ή οποιαδήποτε άλλα ρεαλιστικά συνθετικά βίντεο πρέπει να δηλώνει ρητά ότι δεν είναι γνήσια·

179.  επισημαίνει ότι η ΤΝ βασίζεται εγγενώς στη συγκέντρωση μεγάλων όγκων δεδομένων και συχνά στη δημιουργία νέων βάσεων δεδομένων που χρησιμοποιούνται για τη διατύπωση υποθέσεων για τους ανθρώπους· πιστεύει ότι θα πρέπει να δοθεί έμφαση στον προσδιορισμό και στην οικοδόμηση μηχανισμών αντιμετώπισης δυνητικών απειλών, ώστε να διασφαλιστεί ο μετριασμών των αρνητικών επιπτώσεων·

180.  επαναλαμβάνει ότι τα συστήματα ΤΝ δεν θα πρέπει να εισάγουν ούτε να ενισχύουν μεροληψίες· υπογραμμίζει ότι, κατά την ανάπτυξη και τη χρήση αλγορίθμων, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι παράγοντες της μεροληψίας και της δικαιοσύνης σε όλα τα στάδια, από τον σχεδιασμό έως την εφαρμογή· υπογραμμίζει ότι το σύνολο δεδομένων και ο αλγόριθμος πρέπει να αξιολογούνται και να δοκιμάζονται τακτικά, ώστε να διασφαλίζεται η ακρίβεια της διαδικασίας λήψης αποφάσεων·

6.  Διακυβέρνηση

6.1.  Συντονισμός σε επίπεδο Ένωσης

181.  καλεί την Επιτροπή να επιδιώξει την ανάπτυξη ενός ισχυρού ηγετικού ρόλου για την ΕΕ, ώστε να αποφευχθεί η αλληλεπικάλυψη και ο κατακερματισμός των προσπαθειών και να διασφαλιστούν συνεκτικές πολιτικές σε εθνικό επίπεδο, καθώς και η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών για την ευρύτερη χρήση της ΤΝ·

182.  επικροτεί τις διάφορες εθνικές στρατηγικές που ανέπτυξαν τα κράτη μέλη· επικροτεί το συντονισμένο σχέδιο της Επιτροπής για την τεχνητή νοημοσύνη, που δημοσιεύτηκε την 7η Δεκεμβρίου 2018· ζητεί να συνεργαστούν καλύτερα τα κράτη μέλη και η Επιτροπή στο πλαίσιο αυτό·

183.  επισημαίνει ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν ήδη τις δικές τους εθνικές στρατηγικές για την ΤΝ, και επικροτεί το γεγονός ότι όλα τα κράτη μέλη υπέγραψαν, τον Απρίλιο του 2018, δήλωση σχετικά με τη συνεργασία στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης· επικροτεί επίσης το προσεχές συντονισμένο σχέδιο για την ΤΝ μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών, αλλά καλεί όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να επιδιώξουν το υψηλότερο δυνατό επίπεδο συνεργασίας·

184.  θεωρεί ότι είναι αναγκαία στενότερη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών και Επιτροπής, προκειμένου να εξασφαλίζονται συνεκτικοί διασυνοριακοί κανόνες στην Ένωση, οι οποίοι προάγουν τη συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών βιομηχανικών κλάδων και καθιστούν δυνατή τη διείσδυση, σε ολόκληρη την Ένωση, ΤΝ που τηρεί τα απαιτούμενα επίπεδα ασφάλειας και προστασίας, καθώς και τις δεοντολογικές αρχές που κατοχυρώνονται στην ενωσιακή νομοθεσία·

185.  τονίζει ότι ένα εναρμονισμένο, βασιζόμενο στους κινδύνους και προοδευτικό πλαίσιο πολιτικής της ΕΕ για τα δεδομένα θα αυξήσει την εμπιστοσύνη και θα υποστηρίξει την πορεία της ΤΝ στην Ευρώπη, και με αυτόν τον τρόπο θα διασφαλίσει την ολοκλήρωση της ψηφιακής ενιαίας αγοράς και θα αυξήσει την παραγωγικότητα των επιχειρήσεων με έδρα στην Ευρώπη·

186.  συνιστά να συντονίζονται στενά οι υφιστάμενες και μελλοντικές πρωτοβουλίες και τα πιλοτικά έργα της Επιτροπής που συνδέονται με την ΤΝ, ενδεχομένως υπό την καθοδήγηση του προτεινόμενου μηχανισμού εποπτείας, ώστε να επιτευχθούν συνέργειες, να διασφαλιστεί η δημιουργία πραγματικής προστιθέμενης αξίας και παράλληλα να αποφευχθούν οι δαπανηρές διπλές δομές·

187.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξετάσουν το ενδεχόμενο δημιουργίας ευρωπαϊκού ρυθμιστικού φορέα για την ΤΝ και την αλγοριθμική διαδικασία λήψης αποφάσεων, ο οποίος θα είναι επιφορτισμένος με:

•  την κατάρτιση πίνακα εκτίμησης κινδύνου για την ταξινόμηση τύπων αλγορίθμων και τομέων εφαρμογής σύμφωνα με το δυναμικό τους να έχουν σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο στους πολίτες·

•  τη διερεύνηση της χρήσης αλγοριθμικών συστημάτων όταν υπάρχουν υποψίες (π.χ. αποδεικτικά στοιχεία που έχει παράσχει καταγγέλτης) παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

•  την παροχή συμβουλών σε άλλους ρυθμιστικούς φορείς σχετικά με τα αλγοριθμικά συστήματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά τους·

•  τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του μηχανισμού αδικοπρακτικής ευθύνης ως μέσου για τη ρύθμιση της λογοδοσίας των αλγοριθμικών συστημάτων, με την παροχή σημείου επαφής για τους πολίτες που δεν είναι εξοικειωμένοι με τις νομικές διαδικασίες·

•  τον έλεγχο των ΕΑΕ των συστημάτων αντικτύπου υψηλού επιπέδου για την έγκριση ή την απόρριψη των προτεινόμενων χρήσεων της αλγοριθμικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων σε εξαιρετικά ευαίσθητους ή/και κρίσιμους για την ασφάλεια τομείς εφαρμογής (π.χ. ιδιωτική υγειονομική περίθαλψη)· η ΕΑΕ για τις εφαρμογές στον ιδιωτικό τομέα θα μπορούσε να ακολουθεί μια διαδικασία παρόμοια με εκείνη που προτείνεται για τον δημόσιο τομέα, με τη διαφορά ενδεχομένως ότι θα μπορούσαν τα διάφορα στάδια γνωστοποίησης να αντιμετωπίζονται ως εμπιστευτική κοινοποίηση προς τον ρυθμιστικό φορέα (βάσει συμφωνίας τήρησης του απορρήτου), προκειμένου να διασφαλίζονται εμπορικά μυστικά ζωτικής σημασίας·

•  τη διερεύνηση περιπτώσεων όπου υπάρχουν υποψίες παραβίασης δικαιωμάτων από τα αλγοριθμικά συστήματα λήψης αποφάσεων, τόσο για μεμονωμένες αποφάσεις (π.χ. μοναδικά αποκλίνοντα αποτελέσματα) όσο και για σχήματα στατιστικών αποφάσεων (π.χ. μεροληπτικές διακρίσεις)· οι έρευνες θα μπορούσαν να ενεργοποιούνται μετά την υποβολή καταγγελίας ή βάσει αποδεικτικών στοιχείων που έχουν παράσχει καταγγέλτες, ερευνητικοί δημοσιογράφοι ή ανεξάρτητοι ερευνητές (συμπεριλαμβανομένων ΜΚΟ και πανεπιστημιακών)·

188.  επισημαίνει το εν εξελίξει έργο του Διεθνούς Οργανισμού Τυποποίησης (ISO) σχετικά με την ΤΝ, και καλεί επιτακτικά τα κράτη μέλη να συντονίσουν τους φορείς τους που είναι μέλη του ISO, ώστε να διασφαλίζουν ότι τα ευρωπαϊκά συμφέροντα εκπροσωπούνται αναλόγως κατά την ανάπτυξη προτύπων στον εν λόγω τομέα·

6.2.  Διεθνής διακυβέρνηση

189.  επικροτεί τη δημιουργία του παρατηρητηρίου πολιτικής του ΟΟΣΑ για την ΤΝ, και ζητεί να επιδειχθεί μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά την ανάπτυξη χάρτη πορείας για περαιτέρω συνεργασία·

190.  τονίζει τα διάφορα μοντέλα που αναπτύσσονται σε τρίτες χώρες, και συγκεκριμένα στις ΗΠΑ, στην Κίνα, στη Ρωσία και στο Ισραήλ, και υπογραμμίζει τη βασισμένη σε αξίες προσέγγιση που ακολουθείται στην Ευρώπη και την ανάγκη συνεργασίας με διεθνείς εταίρους σε διμερές και πολυμερές επίπεδο, για τη δεοντολογική εξέλιξη και εφαρμογή της ΤΝ· αναγνωρίζει ότι η τεχνολογία αυτή δεν έχει σύνορα, και απαιτεί να μην περιορίζεται η συνεργασία μόνο μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ·

191.  καλεί την Επιτροπή να επιδιώξει σε διεθνές επίπεδο τη διασφάλιση της μέγιστης συνοχής μεταξύ των διεθνών παραγόντων, και να προαγάγει παγκοσμίως τις ενωσιακές δεοντολογικές αρχές·

192.  υπογραμμίζει ότι η ΤΝ είναι μια τεχνολογία με παγκόσμιο αντίκτυπο, η οποία αποφέρει κοινά οφέλη και εγείρει ανάλογες προκλήσεις· επισημαίνει την ανάγκη για μια συνολική προσέγγιση, όπως στην περίπτωση του οικονομικού συστήματος, και ιδιαίτερα στην περίπτωση μιας τεχνολογίας που έχει σημαντικό αντίκτυπο στις αγορές· τονίζει την ανάγκη να συμπεριληφθεί η ΤΝ στην ημερήσια διάταξη των υφιστάμενων θεσμικών οργάνων και οργανισμών, και ζητεί να εκτιμηθεί η ανάγκη για πρόσθετα φόρουμ, τα οποία θα πρέπει να δημιουργηθούν εάν χρειαστεί·

°

°  °

193.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1)

ΕΕ C 252 της 18.7.2018, σ. 239.

(2)

ΕΕ C 307 της 30.8.2018, σ. 163.

(3)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2018)0341.

(4)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2018)0332.

(5)

ΕΕ L 252 της 8.10.2018, σ. 1.

(6)

COM(2018)0237.

(7)

Μελλοντικές και αναδυόμενες τεχνολογίες.

(8)

OECD Digital Economy Outlook 2017.

(9)

Ειδικό Ευρωβαρόμετρο 460.

(10)

Οδηγία (ΕΕ) 2018/958 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 2018, σχετικά με τον έλεγχο αναλογικότητας πριν από τη θέσπιση νέας νομοθετικής κατοχύρωσης των επαγγελμάτων, ΕΕ L 173 της 9.7.2018, σ. 25.

(11)

Οδηγία 2013/55/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Νοεμβρίου 2013, για την τροποποίηση της οδηγίας 2005/36/ΕΚ σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1024/2012 σχετικά με τη διοικητική συνεργασία μέσω του συστήματος πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς («κανονισμός IMI»), ΕΕ L 354 της 28.12.2013, σ. 132.

(12)

Οδηγία 2006/123/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά, ΕΕ L 376 της 27.12.2006, σ. 36.

(13)

Οδηγία 2000/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 2000, για ορισμένες νομικές πτυχές των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας, ιδίως του ηλεκτρονικού εμπορίου, στην εσωτερική αγορά («οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο»), ΕΕ L 178 της 17.7.2000, σ. 1.

(14)

Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1807 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Νοεμβρίου 2018, σχετικά με ένα πλαίσιο για την ελεύθερη ροή των δεδομένων μη προσωπικού χαρακτήρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ΕΕ L 303 της 28.11.2018, σ. 59.

(15)

Οδηγία 85/374/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 25ης Ιουλίου 1985, για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σε θέματα ευθύνης λόγω ελαττωματικών προϊόντων, ΕΕ L 210 της 7.8.1985, σ. 29.

(16)

Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ, ΕΕ L 119 της 4.5.2016, σ. 1.


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών (7.12.2018)

προς την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας

σχετικά με μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική για την τεχνητή νοημοσύνη και τη ρομποτική

(2018/2088(INI)COM(2018)0237))

Συντάκτρια γνωμοδότησης: Dita Charanzová

(*)  Συνδεδεμένη επιτροπή – άρθρο 54 του Κανονισμού

(Απλοποιημένη διαδικασία – Άρθρο 50 παράγραφος 2 του Κανονισμού)

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών καλεί την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εξελίξεις στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) εκτυλίσσονται με ταχείς ρυθμούς, και ότι η ΤΝ συμβάλλει ήδη στην καθημερινή μας ζωή εδώ και αρκετά έτη· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΤΝ και η ρομποτική προωθούν την καινοτομία, οδηγούν σε νέα επιχειρηματικά μοντέλα και διαδραματίζουν καίριο ρόλο στον μετασχηματισμό των κοινωνιών μας και στην ψηφιοποίηση των οικονομιών μας σε πολλούς κλάδους, όπως η βιομηχανία, η υγειονομική περίθαλψη, οι οικοδομικές δραστηριότητες και οι μεταφορές·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι οι κορυφαίες χώρες στον κλάδο των τεχνολογιών ΤΝ, και ότι αυτή τη στιγμή η ΕΕ υστερεί σημαντικά· λαμβάνοντας υπόψη ότι θα είναι αδύνατο να αναπληρώσει το κενό η ΕΕ χωρίς μια συντονισμένη προσέγγιση σε ευρωπαϊκό επίπεδο· λαμβάνοντας υπόψη ότι μια κοινή προσέγγιση όσον αφορά την ΤΝ θα δώσει στην ΕΕ τη δυνατότητα να προωθήσει με καλύτερο τρόπο τις αξίες της σε παγκόσμιο επίπεδο και να διαδραματίσει ακόμη πιο σημαντικό και αποτελεσματικό ρόλο στην παγκόσμια σκηνή·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι περίπου το ένα τέταρτο όλων των βιομηχανικών ρομπότ και το ήμισυ όλων των επαγγελματικών ρομπότ παροχής υπηρεσιών παγκοσμίως παράγονται από ευρωπαϊκές εταιρείες και ότι, ως εκ τούτου, η ΕΕ διαθέτει ήδη σημαντικά πλεονεκτήματα στα οποία θα πρέπει να βασίσει την ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική της·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μια κοινή προσέγγιση θα διευκολύνει την ανάπτυξη τεχνολογιών ΤΝ προς όφελος της κοινωνίας, και παράλληλα θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που θέτουν οι εν λόγω τεχνολογίες, με στόχο την προώθηση της καινοτομίας, τη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων και των υπηρεσιών με δυνατότητα ΤΝ, τη βελτίωση της εμπειρίας των καταναλωτών και της εμπιστοσύνης τους στις τεχνολογίες ΤΝ και στη ρομποτική, και την αποφυγή του κατακερματισμού της εσωτερικής αγοράς·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάπτυξη της ΤΝ και της ρομποτικής πρέπει να περιλαμβάνει την κοινωνία στο σύνολό της· λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη ότι το 2017 οι αγροτικές περιοχές εξακολουθούσαν σε μεγάλο βαθμό να μην απολαμβάνουν τα οφέλη της ΤΝ, δεδομένου ότι το 8 % των κατοικιών δεν καλυπτόταν από σταθερό δίκτυο και το 53 % δεν καλυπτόταν από τεχνολογία «πρόσβασης νέας γενιάς» (VDSL, Cable Docsis 3.0 ή FTTP)·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάπτυξη υπηρεσιών και προϊόντων με δυνατότητα ΤΝ απαιτεί συνδεσιμότητα, ελεύθερη ροή δεδομένων και προσβασιμότητα των δεδομένων εντός της ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η χρήση προηγμένων τεχνικών εξόρυξης δεδομένων σε υπηρεσίες και προϊόντα ενδέχεται να βοηθήσει να βελτιωθούν αφενός η ποιότητα της λήψης αποφάσεων, και ως εκ τούτου οι επιλογές των καταναλωτών, και αφετέρου οι επιδόσεις των επιχειρήσεων·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η κυβερνοασφάλεια είναι ζωτικής σημασίας ώστε να διασφαλίζεται ότι δεν γίνεται αλλοίωση ή παράνομη χρήση των δεδομένων με σκοπό να λειτουργεί η ΤΝ κατά τρόπο επιζήμιο για τους πολίτες ή τις εταιρείες, γεγονός που θα υπονόμευε την εμπιστοσύνη του βιομηχανικού κλάδου και των καταναλωτών στην ΤΝ· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εξελίξεις στον κλάδο της ΤΝ αυξάνουν την εξάρτηση από τα συστήματα αυτά για την ανάληψη δράσεων και τη λήψη αποφάσεων, με αποτέλεσμα να καθίστανται αναγκαία τα υψηλά πρότυπα κυβερνοανθεκτικότητας στην ΕΕ για την προστασία από παραβιάσεις και αστοχίες της κυβερνοασφάλειας·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τεχνολογικές εξελίξεις στα έξυπνα αγαθά και στις έξυπνες υπηρεσίες μπορούν να ωφελήσουν την οικονομία της γνώσης, η οποία βασίζεται στην ποσότητα, ποιότητα και προσβασιμότητα των διαθέσιμων πληροφοριών, και μπορούν επομένως να οδηγήσουν στην καλύτερη προσαρμογή στις ανάγκες των καταναλωτών·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι καταναλωτές θα πρέπει να είναι σε θέση να εμπιστεύονται την τεχνολογία με την οποία αλληλοεπιδρούν, και λαμβάνοντας υπόψη ότι, ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο να αντιμετωπιστούν οι δεοντολογικές ανησυχίες όσον αφορά την ανάπτυξη της ΤΝ και της ρομποτικής· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ θα πρέπει να βασίσει την αντιμετώπισή της των εν λόγω ανησυχιών στον σεβασμό των αξιών που κατοχυρώνονται στο άρθρο 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ομάδα εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου για την τεχνητή νοημοσύνη που συγκροτήθηκε από την Επιτροπή θα εκπονήσει σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών για τη δεοντολογία της ΤΝ έως τα τέλη του 2018·

1.  υπογραμμίζει ότι η πρωταρχική και σημαντικότερη προϋπόθεση για να καλύψει έδαφος η ΕΕ στον κλάδο της ΤΝ είναι να δράσει εντός ενός κοινού πλαισίου·

2.  τονίζει ότι οι ασυντόνιστες ενέργειες όσον αφορά την Ε&Α και οι αποκλίνουσες αποφάσεις ως προς τους κανόνες και τις δράσεις σε διεθνές επίπεδο απομακρύνουν περαιτέρω την ΕΕ από τον στόχο αυτόν·

3.  επισημαίνει ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν ήδη τις δικές τους εθνικές στρατηγικές για την ΤΝ, και επικροτεί το γεγονός ότι όλα τα κράτη μέλη υπέγραψαν, τον Απρίλιο του 2018, μια δήλωση σχετικά με τη συνεργασία στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και το προσεχές συντονισμένο σχέδιο για την ΤΝ μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών, αλλά καλεί όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να θέσουν ως στόχο το υψηλότερο δυνατό επίπεδο συνεργασίας·

Μια κοινωνία στηριζόμενη από την τεχνητή νοημοσύνη και τη ρομποτική

4.  υπενθυμίζει το γεγονός ότι η Ευρώπη διαθέτει μια κορυφαία σε παγκόσμιο επίπεδο ερευνητική κοινότητα ΤΝ, η οποία αντιπροσωπεύει το 32 % των ερευνητικών ιδρυμάτων στον κλάδο της ΤΝ παγκοσμίως·

5.  υπογραμμίζει το γεγονός ότι οι απολαβές των ερευνητών στην ΕΕ εξακολουθούν να είναι σαφώς χαμηλότερες από εκείνες των συναδέλφων τους στις ΗΠΑ και στην Κίνα, και ότι αυτός είναι, ως γνωστόν, ο κύριος λόγος που εγκαταλείπουν την Ευρώπη· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εστιάσουν στην προσέλκυση κορυφαίων ταλέντων σε ευρωπαϊκές εταιρείες, και καλεί τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν ελκυστικές συνθήκες·

6.  τονίζει τη σημασία των στοχευμένων μέτρων για να διασφαλιστεί ότι οι μικρές, οι μεσαίες και οι νεοφυείς επιχειρήσεις είναι σε θέση να υιοθετήσουν τεχνολογίες ΤΝ και να επωφεληθούν από αυτές· πιστεύει ότι θα πρέπει να είναι υποχρεωτικές οι εκτιμήσεις επιπτώσεων όσον αφορά τον αντίκτυπο της νέας ενωσιακής νομοθεσίας για την τεχνολογική ανάπτυξη της ΤΝ, και ότι θα πρέπει επίσης να εξεταστεί το ενδεχόμενο να πραγματοποιηθούν τέτοιες εκτιμήσεις επιπτώσεων σε εθνικό επίπεδο·

7.  προκειμένου να καλλιεργηθεί ένα ρυθμιστικό περιβάλλον ευνοϊκό για την ανάπτυξη της ΤΝ και εναρμονισμένο με την αρχή της βελτίωσης του νομοθετικού έργου, καλεί την Επιτροπή να επαναξιολογεί τακτικά την ισχύουσα νομοθεσία, ώστε να διασφαλίζει ότι είναι κατάλληλη όσον αφορά την ΤΝ και ταυτόχρονα σέβεται τις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ, και να επιδιώκει την τροποποίησή της ή την αντικατάστασή της με νέες προτάσεις όταν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις αυτές·

8.  προτείνει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για την αύξηση της συνδεσιμότητας σε παραμελημένες περιοχές, όπως οι αγροτικές περιοχές, και σε παραμελημένους κλάδους, ώστε να είναι πραγματικά χωρίς αποκλεισμούς η ψηφιακή μετάβαση·

9.  τονίζει το γεγονός ότι η ευρύτερη εισαγωγή των τεχνολογιών ΤΝ ενδέχεται να αντικαταστήσει ορισμένα επαγγέλματα, ιδίως επαγγέλματα με υψηλές πιθανότητες αυτοματοποίησης, και να δημιουργήσει νέα· υπενθυμίζει ότι σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού της ΕΕ – το 37 % του εργατικού δυναμικού – δεν διαθέτει βασικές ψηφιακές δεξιότητες· υπογραμμίζει ότι η Επιτροπή προβλέπει ότι θα σημειωθεί σημαντική έλλειψη εμπειρογνωμόνων σε θέματα ΤΠΕ και ότι θα υπάρχουν 750.000 κενές θέσεις εργασίας έως το 2020·

10.  καλεί επιτακτικά τα κράτη μέλη να εκσυγχρονίσουν τα συστήματά τους επαγγελματικής κατάρτισης και εκπαίδευσης, ώστε να συνυπολογίζουν την επιστημονική πρόοδο και τις εξελίξεις στον κλάδο της ΤΝ, σύμφωνα με την οδηγία για τον έλεγχο αναλογικότητας και την οδηγία για τα επαγγελματικά προσόντα, και να καταστήσουν παγκοσμίως ανταγωνιστικό τον ενωσιακό κλάδο των επαγγελματικών υπηρεσιών στις προσεχείς δεκαετίες·

Η τεχνολογική πορεία προς την κατεύθυνση της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής

11.  πιστεύει ότι η νέα δέσμη κανόνων που διέπουν την ελεύθερη ροή των δεδομένων μη προσωπικού χαρακτήρα στην Ένωση επιτρέπει να γίνονται διαθέσιμα όλο και περισσότερα δεδομένα για την καθοδηγούμενη από τα δεδομένα καινοτομία, με αποτέλεσμα να καθίσταται πιο εύκολο για τις ΜΜΕ και τις νεοφυείς επιχειρήσεις να αναπτύσσουν καινοτόμες υπηρεσίες με δυνατότητα ΤΝ και να εισέρχονται σε νέες αγορές, ενώ παράλληλα επιτρέπει στους πολίτες και στις επιχειρήσεις να επωφελούνται από καλύτερα προϊόντα και καλύτερες υπηρεσίες·

12.  υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με τον κανονισμό για την ελεύθερη ροή δεδομένων μη προσωπικού χαρακτήρα, εάν οι τεχνολογικές εξελίξεις καταστήσουν δυνατή τη μετατροπή ανωνυμοποιημένων δεδομένων σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, τότε αυτά τα δεδομένα θα αντιμετωπίζονται ως δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα και θα εφαρμόζεται αναλόγως ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/679·

13.  αναγνωρίζει τις δυνατότητες της ανταλλαγής δεδομένων, στο πλαίσιο της μελλοντικής ανάπτυξης της βαθιάς μάθησης, ιδιαίτερα όσον αφορά τα σύνολα δεδομένων υψηλής αξίας, λόγω των σημαντικών κοινωνικών ή κοινωνικοοικονομικών τους οφελών και της καταλληλότητάς τους για τη δημιουργία υπηρεσιών και εφαρμογών προστιθέμενης αξίας·

14.  υπογραμμίζει τη σημασία των ανοικτών δεδομένων μη προσωπικού χαρακτήρα από δημόσιες και ιδιωτικές πηγές, και πιστεύει ότι ένα ρυθμιστικό πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένης της επαναχρησιμοποίησης των πληροφοριών του δημόσιου τομέα, θα πρέπει να στηρίζει την πρόσβαση σε ανοιχτά δεδομένα και τη διαλειτουργικότητα· καλεί την Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο δημιουργίας μιας ασφαλούς ενιαίας πύλης εθελοντικής συμμετοχής για τη διευκόλυνση της ανταλλαγής δεδομένων μη προσωπικού χαρακτήρα σε επίπεδο ΕΕ, προκειμένου να απλουστευθεί η συλλογή των δεδομένων·

15.  υπογραμμίζει ότι η εμπιστοσύνη των καταναλωτών είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη της ΤΝ, και ότι τα συστήματα που βασίζονται στην ΤΝ διαχειρίζονται όλο και περισσότερα δεδομένα για τους καταναλωτές, πράγμα που τα καθιστά πρωταρχικό στόχο κυβερνοεπιθέσεων· τονίζει επίσης το γεγονός ότι η ΤΝ πρέπει να λειτουργεί κατά τρόπο που δεν είναι επιζήμιος για τους πολίτες και τους καταναλωτές, και θεωρεί ότι πρέπει, ως εκ τούτου, να εξασφαλίζεται η ακεραιότητα των δεδομένων και των αλγορίθμων από όπου εξαρτάται·

16.  τονίζει τη σημασία να αναγνωρίζονται, να εντοπίζονται και να παρακολουθούνται οι ρηξικέλευθες εξελίξεις όσον αφορά την ανάπτυξη της ΤΝ και πέραν αυτής· ενθαρρύνει την έρευνα στην ΤΝ να εστιάσει επίσης στην ανίχνευση ΤΝ και ρομποτικής που έχουν αλλοιωθεί κατά λάθος ή με κακόβουλο σκοπό·

Βιομηχανική πολιτική

17.  θεωρεί ότι η Ένωση θα πρέπει να είναι καλύτερα εξοπλισμένη έναντι των κυβερνοεπιθέσεων· ενθαρρύνει την ταχεία ολοκλήρωση της στρατηγικής για την κυβερνοασφάλεια, η οποία αναμένεται να διασφαλίσει την ανάπτυξη και την εφαρμογή ασφαλών συστημάτων ΤΝ και ρομποτικής που θα είναι ανθεκτικά σε κυβερνοεπιθέσεις, ιδιαίτερα με την ανάπτυξη των συστημάτων πιστοποίησης της ΕΕ· πιστεύει ότι ο ENISA θα πρέπει να καταρτίσει σχέδιο δράσης για την κυβερνοασφάλεια στον κλάδο της ΤΝ, το οποίο θα πρέπει να εκτιμήσει και να αντιμετωπίσει τις απειλές και τις αδυναμίες που αφορούν συγκεκριμένα την ΤΝ·

18.  υπογραμμίζει ότι η ανάπτυξη ενός ισχυρού και ανταγωνιστικού κλάδου ΤΝ και ρομποτικής δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά σε δημόσιους πόρους· τονίζει τη σημασία της κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων για την προώθηση της καινοτομίας και την επίτευξη ενός αναπτυγμένου κλάδου ΤΝ και ρομποτικής στην ΕΕ·

19.  υπενθυμίζει ότι η ΤΝ και η ρομποτική έχουν από μακρού καθιερωμένες βιομηχανικές εφαρμογές, και ότι οι εξελίξεις στον κλάδο εξαπλώνονται και παρέχουν ευρείες και ποικίλες εφαρμογές σε όλες τις ανθρώπινες δραστηριότητες· πιστεύει ότι κάθε ρυθμιστικό πλαίσιο πρέπει να περιλαμβάνει ευελιξία που να επιτρέπει την καινοτομία και την ελεύθερη ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και χρήσεων της ΤΝ· υπογραμμίζει ότι οι κανόνες δεν θα πρέπει να παρεμποδίζουν την έρευνα και ανάπτυξη στον ιδιωτικό τομέα·

20.  καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι οι κόμβοι ψηφιακής καινοτομίας δεν θα οδηγήσουν στη δημιουργία πρόσθετων βαθμίδων διοίκησης, αλλά θα εστιάζουν στην επιτάχυνση των επενδύσεων σε έργα με αποδεδειγμένη αποδοτικότητα· καλεί την Επιτροπή να εστιάσει στις επιχορηγήσεις και στη χρηματοδοτική συνδρομή προς ιδιωτικά έργα Ε&Α· υπογραμμίζει την ανάγκη για τη μεγαλύτερη χρήση συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στον κλάδο της ΤΝ·

21.  πιστεύει ότι η ΤΝ θα αποτελέσει σημαντικό πλεονέκτημα όσον αφορά την εφαρμογή της αρχής «μόνον άπαξ», δεδομένου ότι καθιστά δυνατό τον συνδυασμό βάσεων δεδομένων και πληροφοριών από διαφορετικές πηγές, με αποτέλεσμα να διευκολύνεται η επικοινωνία των πολιτών με τους φορείς δημόσιας διοίκησης·

Νομικό πλαίσιο για την τεχνητή νοημοσύνη και τη ρομποτική

Μια εσωτερική αγορά για την τεχνητή νοημοσύνη

22.  θεωρεί ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν τη δημιουργία δεδομένων με βάση την αρχή των «ανοικτών δεδομένων εκ σχεδιασμού και εξ ορισμού», και παράλληλα να διασφαλίζουν ένα συνεκτικό επίπεδο προστασίας των στόχων δημόσιου συμφέροντος, όπως η δημόσια ασφάλεια ή η προστασία των προσωπικών δεδομένων, μεταξύ άλλων όσον αφορά ευαίσθητες πληροφορίες που συνδέονται με υποδομές ζωτικής σημασίας·

Υπεύθυνη ανάπτυξη και ελεύθερη κυκλοφορία των έξυπνων αγαθών

23.  υπογραμμίζει τη σημασία της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης όσον αφορά τη διασυνοριακή χρήση έξυπνων αγαθών, συμπεριλαμβανομένων των ρομπότ και των ρομποτικών συστημάτων· υπενθυμίζει ότι, όταν είναι αναγκαίο, οι δοκιμές, η πιστοποίηση και η ασφάλεια των προϊόντων θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι ορισμένα εμπορεύματα είναι ασφαλή εκ σχεδιασμού και εξ ορισμού· επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, τη σημασία της συνεργασίας και όσον αφορά τις δεοντολογικές πτυχές της ΤΝ·

24.  τονίζει ότι η ΤΝ εφαρμόζεται σε ποικίλους κλάδους όπου η τυποποίηση έχει μεγάλη σημασία, όπως η έξυπνη μεταποίηση, τα ρομπότ, τα αυτόνομα αυτοκίνητα, η εικονική πραγματικότητα, η υγειονομική περίθαλψη και η ανάλυση δεδομένων, και πιστεύει ότι η τυποποίηση της ΤΝ σε επίπεδο ΕΕ θα προωθήσει την καινοτομία και θα εξασφαλίσει υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών· αναγνωρίζει ότι, παρόλο που υφίσταται σημαντικός αριθμός προτύπων όσον αφορά ζητήματα όπως η ασφάλεια, η αξιοπιστία, η διαλειτουργικότητα και η προστασία, είναι αναγκαίο να προωθηθούν και να αναπτυχθούν περαιτέρω πρότυπα για τη ρομποτική και την ΤΝ, και θα πρέπει να αποτελούν μέρος των προτεραιοτήτων της Ένωσης· καλεί την Επιτροπή, μαζί με τους οργανισμούς τυποποίησης της ΕΕ, να συνεχίσει ενεργά τη συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς τυποποίησης για τη βελτίωση των προτύπων στον εν λόγω κλάδο·

25.  καλεί επιτακτικά την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν τις μικρής κλίμακας δοκιμές καινοτόμων προϊόντων και τεχνολογιών σε πραγματικό περιβάλλον (την αποκαλούμενη καινοτομία ελεγχόμενου περιβάλλοντος), προτού διατεθούν τα προϊόντα αυτά στην αγορά·

26.  αναγνωρίζει ότι η ρομποτική και οι τεχνολογίες ΤΝ χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο σε αυτόνομα οχήματα, όπως είναι τα αυτόνομα αυτοκίνητα και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη για μη στρατιωτική χρήση· επισημαίνει ότι ορισμένα κράτη μέλη ήδη εφαρμόζουν ή εξετάζουν τη θέσπιση νομοθεσίας στον συγκεκριμένο κλάδο, πράγμα που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανομοιογενείς εθνικές νομοθεσίες και να παρεμποδίσει την ανάπτυξη των αυτόνομων οχημάτων· ζητεί, ως εκ τούτου, να θεσπιστεί μια ενιαία δέσμη ενωσιακών κανόνων που να επιτυγχάνει την κατάλληλη ισορροπία ανάμεσα στα συμφέροντα των χρηστών, των επιχειρήσεων και άλλων ενδιαφερόμενων μερών και στους δυνητικούς κινδύνους που διατρέχουν, και παράλληλα να αποφεύγεται η υπερβολική ρύθμιση των συστημάτων ρομποτικής και ΤΝ·

Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών καθοδηγούμενων από την ΤΝ

27.  υπενθυμίζει ότι είναι συνεχής η εξέλιξη στις τεχνολογίες που αφορούν την ανάλυση, εκμετάλλευση και επεξεργασία δεδομένων, όπως η μηχανική μάθηση, η ΤΝ και το διαδίκτυο των πραγμάτων, και ότι η ταχεία τεχνολογική εξέλιξη καθιστά δυνατή τη δημιουργία νέων υπηρεσιών και νέων εφαρμογών, οι οποίες βασίζονται στη χρήση, στην ομαδοποίηση ή στον συνδυασμό των δεδομένων·

28.  υπενθυμίζει ότι πολλές πτυχές πολιτικής που συνδέονται με τις υπηρεσίες με δυνατότητα ΤΝ, μεταξύ άλλων οι κανόνες προστασίας των καταναλωτών και οι πολιτικές σχετικά με τη δεοντολογία και την ευθύνη, καλύπτονται από το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τις υπηρεσίες, ήτοι την οδηγία για τις υπηρεσίες, την οδηγία για τα επαγγελματικά προσόντα και την οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο·

29.  υπογραμμίζει ότι την τελική ευθύνη στη λήψη των αποφάσεων πρέπει να την έχει πάντα ο άνθρωπος, ιδιαίτερα όσον αφορά επαγγελματικές υπηρεσίες όπως τα ιατρικά, νομικά και λογιστικά επαγγέλματα· θεωρεί ότι απαιτείται προβληματισμός όσον αφορά την ανάγκη επιτήρησης από ειδικευμένο επαγγελματία, με γνώμονα την προστασία θεμιτών στόχων δημόσιου συμφέροντος και την παροχή υπηρεσιών υψηλής ποιότητας·

30.  αναγνωρίζει τη σημασία της βελτίωσης των ψηφιακών υπηρεσιών, όπως οι εικονικοί βοηθοί, τα διαλογικά ρομπότ ή οι εικονικοί υπάλληλοι, καθώς οδηγεί σε πρωτοφανή βελτίωση της λειτουργικής απόδοσης, χωρίς να αγνοεί την ανάγκη ανάπτυξης μιας ανθρωποκεντρικής και προσανατολισμένης στην αγορά ΤΝ ώστε να λαμβάνονται καλύτερες και πιο αξιόπιστες αποφάσεις μέσα από το πρίσμα των ορίων της αυτονομίας της ΤΝ και της ρομποτικής·

Προστασία και ενδυνάμωση των καταναλωτών

31.  θεωρεί ότι οι τεχνολογίες ΤΝ που αναπτύχθηκαν για σκοπούς βιομηχανικής αλλά και ατομικής χρήσης θα πρέπει να υπόκεινται σε ελέγχους ασφάλειας των προϊόντων από τις αρχές εποπτείας της αγοράς και να διέπονται από κανόνες προστασίας των καταναλωτών οι οποίοι διασφαλίζουν, εφόσον ενδείκνυται, ελάχιστα πρότυπα ασφάλειας και αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο ατυχημάτων που προκύπτουν από την αλληλεπίδραση με τον άνθρωπο ή την εγγύτητα σε αυτόν· πιστεύει ότι, στο πλαίσιο οποιασδήποτε πολιτικής για την ΤΝ, θα πρέπει να εξετάζονται ζητήματα που αφορούν τη δεοντολογία και την προστασία των δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων των δεδομένων τρίτων και των προσωπικών δεδομένων, την αστική ευθύνη και την κυβερνοασφάλεια·

32.  υπενθυμίζει ότι οι αλγόριθμοι αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της ΤΝ και της ρομποτικής· καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι χρησιμοποιούνται μόνο υψηλής ποιότητας δεδομένα στην ΤΝ, και ιδιαίτερα ότι τα δεδομένα αυτά είναι επικαιροποιημένα, ακριβή και αξιόπιστα, προκειμένου να διασφαλιστεί η εμπιστοσύνη και η αποδοχή των καταναλωτών· υπενθυμίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη σημασία που έχουν η εξηγησιμότητα των διαδικασιών λήψης αποφάσεων των τεχνολογιών ΤΝ και η αμεροληψία των αλγορίθμων, με σεβασμό προς την ενωσιακή νομοθεσία, ιδιαίτερα όσον αφορά το εμπορικό απόρρητο, καθώς και η δημιουργία δομών επανεξέτασης ώστε να διορθώνονται πιθανά λάθη κατά τις αποφάσεις που λαμβάνονται από την ΤΝ·

33.  τονίζει τη σημασία να είναι φιλική προς τον χρήστη η ΤΝ ώστε να προωθείται η εμπιστοσύνη των καταναλωτών· πιστεύει ότι, όταν λαμβάνονται οριστικές και μόνιμες αποφάσεις από συστήματα ΤΝ και όχι από ανθρώπους, οι καταναλωτές θα πρέπει να το γνωρίζουν, και να μπορούν να ζητήσουν επανεξέταση και επανόρθωση από άνθρωπο· τονίζει ότι, κατά την αλληλεπίδραση με αυτοματοποιημένο σύστημα, οι χρήστες θα πρέπει να ενημερώνονται για τους τρόπους επικοινωνίας με άνθρωπο και για τους τρόπους διασφάλισης ότι οι αποφάσεις του συστήματος μπορούν να ελεγχθούν και να διορθωθούν·

34.  λαμβάνει υπόψη το υπηρεσιακό έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, της 25ης Απριλίου 2018, σχετικά με την ευθύνη όσον αφορά τις αναδυόμενες ψηφιακές τεχνολογίες (SWD(2018)0137)· επισημαίνει το συμπέρασμά του ότι, παρόλο που το υφιστάμενο πλαίσιο περί ευθύνης εξακολουθεί να είναι σταθερό και λειτουργικό, θα πρέπει να επανεξεταστεί από την ομάδα εμπειρογνωμόνων για την ευθύνη μέσα από το πρίσμα των νέων τεχνολογιών ΤΝ, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι είναι κατάλληλο και λαμβάνει υπόψη τις απόψεις των καταναλωτών, των φορέων καινοτομίας και των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ·

35.  τονίζει την ανάγκη εκπαίδευσης των πολιτών, και δη των νεότερων πολιτών, ώστε να κατανοήσουν πώς λειτουργεί η ΤΝ· ζητεί να καταστεί πιο προσιτή η ΤΝ στους πολίτες, στους καταναλωτές και στην κοινωνία των πολιτών, με στόχο τη μεγαλύτερη ενδυνάμωση των πολιτών και των καταναλωτών της ΕΕ· πιστεύει ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την παροχή εντατικής και εκτεταμένης εκπαίδευσης για την καλύτερη κατανόηση της ΤΝ.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Απλοποιημένη διαδικασία - Ημερομηνία απόφασης

16.5.2018

Ημερομηνία έγκρισης

4.12.2018

 

 

 


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

Κύριο Jerzy Buzek

Πρόεδρο

Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ

Θέμα:  Γνωμοδότηση σχετικά με μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική για την τεχνητή νοημοσύνη και τη ρομποτική (2018/2088(INI))

Κύριε Πρόεδρε,

Στο πλαίσιο της διεξαγόμενης διαδικασίας, η Επιτροπή Νομικών Θεμάτων, της οποίας έχω την τιμή να προεδρεύω, ανέλαβε να υποβάλει γνωμοδότηση στην επιτροπή σας, με συντάκτρια την κ. Mady Delvaux. Κατά τη συνεδρίασή της στις 20 Νοεμβρίου 2018, αποφάσισε να διαβιβάσει την παρούσα γνωμοδότηση υπό μορφή επιστολής.

Σύμφωνα με τη συμφωνία που επετεύχθη σχετικά με τη σύνδεση όπως ορίζει το άρθρο 54 του Κανονισμού, η Επιτροπή Νομικών Θεμάτων έχει αποκλειστική αρμοδιότητα για ζητήματα που αφορούν την ευθύνη και τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας και έχει συντρέχουσα αρμοδιότητα για ζητήματα που αφορούν τις ενσωματωμένες στην τεχνολογία αξίες («δεοντολογική εκ σχεδιασμού»).

Η Επιτροπή Νομικών Θεμάτων εξέτασε το ζήτημα κατά τη συνεδρίασή της στις 6 Δεκεμβρίου 2018 και, κατόπιν ανταλλαγής απόψεων μεταξύ των συντονιστών με έγγραφη διαδικασία, ενέκρινε την ακόλουθη γνωμοδότηση κατά τη συνεδρίασή της στις 10 Δεκεμβρίου 2018. Κατά την εν λόγω συνεδρίαση(1), αποφάσισε να καλέσει την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις.

Πιστεύω ότι οι συστάσεις θα συμβάλουν εποικοδομητικά στην έκθεση που συντάσσει η επιτροπή σας.

Με εξαιρετική εκτίμηση,

Pavel Svoboda

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

A.  λαμβάνοντας υπόψη το ψήφισμά του της 16ης Φεβρουαρίου 2017 με συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά με ρυθμίσεις αστικού δικαίου στον τομέα της ρομποτικής (2015/2103(INL)), όπου κάλεσε την Επιτροπή να προτείνει ένα συνεκτικό νομικό πλαίσιο σχετικά με την ανάπτυξη της ρομποτικής, συμπεριλαμβανομένων των αυτόνομων συστημάτων και των έξυπνων αυτόνομων ρομπότ·

1.  ζητεί επιτακτικά να δοθεί μεγάλη προσοχή στην ασφάλεια των προϊόντων, ώστε να διασφαλίζεται η προστασία και η εμπιστοσύνη των καταναλωτών στην ΤΝ και στη ρομποτική·

2.  τονίζει ότι είναι ζωτικής σημασίας ο ανθρωποκεντρικός σχεδιασμός κατά την ανάπτυξη της ΤΝ, προκειμένου να διασφαλίζονται η ευθύνη και η λογοδοσία όσον αφορά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων από τα μηχανήματα·

3.  τονίζει ότι το πλαίσιο πολιτικής πρέπει να είναι σχεδιασμένο κατά τέτοιον τρόπο ώστε να ενθαρρύνεται η ανάπτυξη κάθε είδους ΤΝ, και όχι μόνο των συστημάτων βαθιάς μάθησης, κάτι που απαιτεί τεράστιο όγκο δεδομένων·

4.  τονίζει ότι η χρήση δεδομένων στον τομέα της υγείας πρέπει να παρακολουθείται με προσοχή και με δεοντολογικά κριτήρια, και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να εμποδίζει την πρόσβαση στην κοινωνική προστασία ή στην ασφάλιση·

5.  πιστεύει ότι, όταν χρησιμοποιείται ΤΝ σε εμφυτεύσιμα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, ο φέρων θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να επιθεωρεί και να τροποποιεί τον κώδικα πηγής που χρησιμοποιεί το προϊόν·

6.  υπενθυμίζει ότι η διαθεσιμότητα ποιοτικών δεδομένων είναι απαραίτητη για την πραγματική ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας ΤΝ, και καλεί τις δημόσιες αρχές να καταστήσουν τα δεδομένα κοινό αγαθό, ως ανοικτά δεδομένα, ώστε να διασφαλίσουν τρόπους παραγωγής, ανταλλαγής και διαχείρισης δεδομένων·

7.  επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής να συγκροτήσει την ομάδα εμπειρογνωμόνων για την ευθύνη και τις νέες τεχνολογίες, με σκοπό να παράσχει στην ΕΕ εμπειρογνωμοσύνη όσον αφορά τη δυνατότητα εφαρμογής της οδηγίας περί ευθύνης λόγω ελαττωματικών προϊόντων σε παραδοσιακά προϊόντα, τις νέες τεχνολογίες και τις νέες κοινωνιακές προκλήσεις (σύνθεση για την οδηγία περί ευθύνης λόγω ελαττωματικών προϊόντων), και να συνδράμει την ΕΕ κατά την ανάπτυξη αρχών οι οποίες μπορούν να χρησιμεύσουν ως κατευθυντήριες γραμμές για τις πιθανές προσαρμογές της ισχύουσας νομοθεσίας σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο όσον αφορά τις νέες τεχνολογίες (σύνθεση για τις νέες τεχνολογίες)·

8.  εκφράζει, ωστόσο, την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι δεν υποβλήθηκε καμία σχετική νομοθετική πρόταση, κατά τη διάρκεια αυτής της κοινοβουλευτικής περιόδου, με αποτέλεσμα να καθυστερήσει η επικαιροποίηση των κανόνων περί ευθύνης σε επίπεδο ΕΕ και να απειληθεί σε ολόκληρη την ΕΕ η ασφάλεια δικαίου στον κλάδο αυτόν τόσο για τους εμπόρους όσο και για τους καταναλωτές·

9.  επισημαίνει το συνεχιζόμενο έργο του Διεθνούς Οργανισμού Τυποποίησης (ISO) όσον αφορά την ΤΝ, και καλεί επιτακτικά τα κράτη μέλη να συντονίσουν τους φορείς τους που είναι μέλη του ISO ώστε να υπερασπίζονται όσο γίνεται καλύτερα τις αξίες και τα συμφέροντα της Ευρώπης κατά την ανάπτυξη προτύπων·

10.  υπενθυμίζει το προαναφερθέν ψήφισμά του της 16ης Φεβρουαρίου 2018, όπου διαπιστώνει ότι δεν υπάρχουν νομοθετικές διατάξεις που να εφαρμόζονται συγκεκριμένα στον τομέα της ρομποτικής, αλλά και ότι τα ισχύοντα νομικά καθεστώτα και οι νομικές θεωρίες μπορούν ήδη να εφαρμοστούν και στη ρομποτική, ενώ κάποιες πτυχές φαίνεται ότι χρειάζονται ειδική εξέταση· επαναλαμβάνει την έκκλησή του στο εν λόγω ψήφισμα να στηρίξει η Επιτροπή μια οριζόντια και τεχνολογικά ουδέτερη προσέγγιση όσον αφορά τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας που διέπουν τους διάφορους τομείς στους οποίους μπορεί να αναπτυχθεί η ρομποτική·

11.  επικροτεί, στο πλαίσιο αυτό, την ανακοίνωση της Επιτροπής προς τα θεσμικά όργανα για τις κατευθυντήριες γραμμές για ορισμένες πτυχές της οδηγίας 2004/48/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την επιβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, αλλά υπογραμμίζει την ανάγκη να παρακολουθείται κατά πόσο είναι συναφείς και αποδοτικοί οι κανόνες περί δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας ως προς τον έλεγχο της ανάπτυξης της ΤΝ· υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη σημασία των ελέγχων καταλληλότητας·

12.  επικροτεί το γεγονός ότι η Επιτροπή συγκρότησε την ομάδα εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου για την ΤΝ, η οποία απαρτίζεται από εκπροσώπους της ακαδημαϊκής κοινότητας, της κοινωνίας των πολιτών και του βιομηχανικού κλάδου, με σκοπό την κατάρτιση δεοντολογικών κατευθυντήριων γραμμών στον κλάδο της ΤΝ όσον αφορά ζητήματα όπως η δικαιοσύνη, η ασφάλεια, η διαφάνεια, το μέλλον της εργασίας, η δημοκρατία και γενικότερα ο αντίκτυπος στην εφαρμογή του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, μεταξύ άλλων στην προστασία της ιδιωτικότητας και των προσωπικών δεδομένων, την αξιοπρέπεια, την προστασία των καταναλωτών και τη μη εισαγωγή διακρίσεων·

13.  προσβλέπει στην κοινή συνεδρίαση με τα κράτη μέλη που προγραμματίζεται για τον Ιανουάριο του 2019, σε συνέχεια της δημοσίευσης του σχεδίου δεοντολογικών κατευθυντήριων γραμμών στα τέλη του 2018, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 25ης Απριλίου 2018·

14.  υπογραμμίζει τον ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει το Κοινοβούλιο μέσω του έργου που επιτελεί η STOA, ώστε να εκπροσωπούνται οι ανησυχίες των πολιτών κατά την κατάρτιση των εν λόγω κατευθυντήριων γραμμών·

15.  λαμβάνει υπό σημείωση το συντονισμένο σχέδιο δράσης για την ΤΝ που παρουσίασε ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής κ. Ansip τον Δεκέμβριο του 2018·

16.  τονίζει ότι στην πρώτη γραμμή της ανάπτυξης της ΤΝ και της ρομποτικής βρίσκονται αυτή τη στιγμή τρίτες χώρες, και υπογραμμίζει, ως εκ τούτου, τη σημασία μας κοινής ευρωπαϊκής προσέγγισης για την υπεράσπιση της θέσης της ΕΕ στην ανάπτυξη της ΤΝ·

17.  επικροτεί, στο πλαίσιο αυτό, τη δημιουργία της συμμαχίας της ΕΕ για την ΤΝ, η οποία έχει ως στόχο την πλήρη κινητοποίηση ενός ποικιλόμορφου συνόλου συμμετεχόντων που περιλαμβάνει επιχειρήσεις, οργανώσεις καταναλωτών, συνδικαλιστικές οργανώσεις και άλλους εκπροσώπους φορέων της κοινωνίας των πολιτών· επισημαίνει ότι ο στόχος αυτής της ευρείας πολυμερούς πλατφόρμας είναι να συμπληρώσει και να υποστηρίξει το έργο της ομάδας εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου για την ΤΝ, συγκεκριμένα με στόχο να καταρτιστεί σχέδιο δεοντολογικών κατευθυντήριων γραμμών όσον αφορά την ΤΝ και να διασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα της ΕΕ στον ανθίζοντα κλάδο της ΤΝ.

(1)

Ήσαν παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία οι βουλευτές: Pavel Svoboda (πρόεδρος), Jean-Marie Cavada, (αντιπρόεδρος), Mady Delvaux (αντιπρόεδρος και συντάκτρια γνωμοδότησης), Joëlle Bergeron, Κώστας Χρυσόγονος, Sergio Gaetano Cofferati, Mary Honeyball, Sajjad Karim, Sylvia-Yvonne Kaufmann, António Marinho e Pinto, Julia Reda, Evelyn Regner, Axel Voss, Tiemo Wölken, Francis Zammit Dimech, Tadeusz Zwiefka, Kosma Złotowski, Luis de Grandes Pascual.


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (18.12.2018)

προς την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας

σχετικά με μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική για την τεχνητή νοημοσύνη και τη ρομποτική

(2018/2088(INI))

Συντάκτης γνωμοδότησης(*): Michał Boni

(*) Συνδεδεμένη επιτροπή – Άρθρο 54 του Κανονισμού

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων καλεί την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών με τίτλο «Τεχνητή νοημοσύνη για την Ευρώπη» (COM(2018)0237),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 16ης Φεβρουαρίου 2017, που περιέχει συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά με κανόνες αστικού δικαίου για τη ρομποτική(1),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) είναι μία από τις στρατηγικές τεχνολογίες για τον 21ο αιώνα, τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και στην Ευρώπη, η οποία επιφέρει θετικές αλλαγές για την ευρωπαϊκή οικονομία και καθιστά δυνατή την καινοτομία, την παραγωγικότητα, την ανταγωνιστικότητα και την ευημερία·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο για την ΤΝ πρέπει να αναπτυχθεί με βάση τον πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως όσον αφορά τις αρχές της προστασίας των δεδομένων, της ιδιωτικότητας και της ασφάλειας·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανθρωποκεντρική ΤΝ και η μηχανική μάθηση αποτελούν πλεονέκτημα για την ευρωπαϊκή κοινωνία και μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση ορισμένων από τις πλέον πιεστικές κοινωνικές προκλήσεις με απτά οφέλη για τους πολίτες·

1.  καλεί την Επιτροπή και τα άλλα αρμόδια θεσμικά όργανα να συνεργαστούν στενά με ερευνητές που εκπροσωπούν διάφορους επιστημονικούς κλάδους προκειμένου να εντοπίσουν, να υποστηρίξουν και να μοχλεύσουν τα δυνητικά θετικά αποτελέσματα των καινοτόμων χρήσεων της ΤΝ, να διερευνήσουν, να αποτρέψουν και να μετριάσουν τις πιθανές επιβλαβείς συνέπειες από τις κακόβουλες ή αμελείς χρήσεις της ΤΝ, και να αναπτύξουν εργαλεία, πολιτικές και κανόνες κατάλληλους για τη διασφάλιση της δεοντολογικής διακυβέρνησης των εφαρμογών ΤΝ· τονίζει την ανάγκη να αναπτυχθούν προγράμματα ανταλλαγής γνώσεων, συμπεριλαμβανομένων διασυνοριακών προγραμμάτων, και να διευκολυνθεί η ανάπτυξη κοινής στρατηγικής μεταξύ των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών· επισημαίνει ότι θα πρέπει να εντοπιστούν οι βέλτιστες πρακτικές στους ερευνητικούς εκείνους κλάδους που διαθέτουν πιο ώριμες μεθόδους για την αντιμετώπιση ανησυχιών περί διπλής χρήσης, όπως η ασφάλεια και η ιδιωτικότητα, και να εφαρμοστούν στον κλάδο της ΤΝ·

2.  υπογραμμίζει το γεγονός ότι η κακόβουλη ή αμελή χρήση της ΤΝ θα μπορούσε να απειλήσει την ψηφιακή ασφάλεια και τη δημόσια ασφάλεια, δεδομένου ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για μεγάλης κλίμακας επιθέσεις με στοχευμένες και ιδιαίτερα αποτελεσματικές επιθέσεις κατά υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας και συνδεδεμένων μηχανημάτων, καθώς και για εκστρατείες παραπληροφόρησης και γενικότερα για τη μείωση του δικαιώματος των ατόμων στην αυτοδιάθεση· τονίζει ότι η κακόβουλη ή αμελής χρήση της ΤΝ μπορεί επίσης να θέσει σε κίνδυνο τη δημοκρατία και τα θεμελιώδη δικαιώματα·

3.  τονίζει ότι το δικαίωμα στον σεβασμό της ιδιωτικής ζωής και η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως κατοχυρώνονται στα άρθρα 7 και 8 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και στο άρθρο 16 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), ισχύουν για όλους τους κλάδους της ρομποτικής, και για άλλους τομείς στους οποίους μπορεί να χρησιμοποιηθεί ΤΝ, συμπεριλαμβανομένης της ανάλυσης μαζικών δεδομένων, της μηχανικής μάθησης και του Διαδικτύου των Αντικειμένων, και ότι ο κλάδος των συστημάτων ΤΝ πρέπει να συμμορφώνεται πλήρως με το νομικό πλαίσιο της Ένωσης για την προστασία των δεδομένων· επαναλαμβάνει την υποστήριξή του στο σχέδιο δράσης της Επιτροπής για τη χρηματοοικονομική τεχνολογία (FinTech): Για έναν πιο ανταγωνιστικό και καινοτόμο ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό τομέα, όπου τονίζεται ο ρόλος που μπορεί να διαδραματίσει η ρύθμιση στη διευκόλυνση της τεχνολογικής καινοτομίας και στην καλύτερη κατανόηση των καινοτόμων επιχειρηματικών μοντέλων και των εξελίξεων της αγοράς επιτρέποντας στις ρυθμιστικές αρχές να εποπτεύουν τις επιχειρήσεις δυνάμει του νομικού πλαισίου της Ένωσης·

4.  καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι κάθε μελλοντικό κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ για την τεχνητή νοημοσύνη θα εγγυάται την προστασία της ιδιωτικότητας και το απόρρητο των επικοινωνιών, την προστασία των προσωπικών δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων των αρχών της νομιμότητας, της δικαιοσύνης και της διαφάνειας, της προστασίας των δεδομένων ήδη από τον σχεδιασμό και εξ ορισμού, του περιορισμού του σκοπού, του περιορισμού της αποθήκευσης, της ακρίβειας και της ελαχιστοποίησης των δεδομένων, σε πλήρη συμμόρφωση με τη νομοθεσία της Ένωσης για την προστασία των δεδομένων, καθώς και με την ασφάλεια, την προσωπική ασφάλεια και άλλα θεμελιώδη δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος στην ελευθερία της έκφρασης και της πληροφόρησης· θεωρεί ότι κάθε μελλοντικό κανονιστικό πλαίσιο θα πρέπει να αξιολογείται τακτικά από την Επιτροπή, με βάση τις νέες τεχνολογικές εξελίξεις·

5.  τονίζει ότι τα ευρωπαϊκά πρότυπα για την ΤΝ πρέπει να βασίζονται στις αρχές της ψηφιακής δεοντολογίας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων, της προστασίας και της ασφάλειας των δεδομένων, έχοντας ως στόχο την ενσωμάτωση των αρχών αυτών εκ σχεδιασμού, και ως εκ τούτου να συμβάλλουν στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των χρηστών· υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να αξιοποιηθεί το δυναμικό της ΕΕ για τη δημιουργία ισχυρών υποδομών για συστήματα ΤΝ με βάση υψηλά πρότυπα προστασίας των δεδομένων και τον σεβασμό για τον άνθρωπο· τονίζει την ανάγκη να πραγματοποιούνται συστηματικά επενδύσεις για την ανάπτυξη της απαιτούμενης μελλοντικής πραγματογνωσίας, ιδίως δε για την κατάρτιση των ερευνητών, και για τη διευκόλυνση της ανταλλαγής γνώσεων μεταξύ διαφόρων ειδικοτήτων –συμπεριλαμβανομένης της εφαρμοσμένης δεοντολογίας– στην τεχνολογία ΤΝ, τη ρομποτική και τους συναφείς τομείς·

6.  καλεί την Επιτροπή να υιοθετήσει σθεναρή στάση κατά της ανάπτυξης και χρήσης αυτόνομων οπλικών συστημάτων που λειτουργούν με ΤΝ, σε οποιοδήποτε πλαίσιο της ΕΕ·

7.  επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής να συστήσει την Ευρωπαϊκή Συμμαχία για την ΤΝ, η οποία είναι επιφορτισμένη με την ανάπτυξη σχεδίου δεοντολογικών κατευθυντήριων γραμμών για την ΤΝ· τονίζει τη σημασία της ενεργού συμμετοχής σε παγκόσμιες συμμαχίες και φόρουμ ΤΝ, που θα επιτρέψει την ανταλλαγή γνώσεων και την ολοκληρωμένη κατανόηση των ανησυχιών σχετικά με την προστασία των δεδομένων, τη διαφάνεια και την ασφάλεια στην ανάπτυξη και την εγκατάσταση συστημάτων ΤΝ· χαιρετίζει, στο πλαίσιο αυτό, το έργο της ομάδας εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου για την τεχνητή νοημοσύνη (AI HLEG), η οποία λειτουργεί ως ομάδα καθοδήγησης για το έργο της συμμαχίας για την ΤΝ· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει τη συμμετοχή των αρχών προστασίας δεδομένων στην εν λόγω ομάδα υψηλού επιπέδου, να ολοκληρώσει το έργο της με ανοικτό και διαφανή τρόπο και να δημοσιεύσει τις κατευθυντήριες γραμμές· επιπλέον, καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει να εργάζεται για μια πανευρωπαϊκή προσέγγιση στην τεχνητή νοημοσύνη, η οποία να είναι ανθρωποκεντρική και ελεγχόμενη από τον άνθρωπο και να προωθεί ενεργά τα υψηλά πρότυπα της ΕΕ στον τομέα της ΤΝ σε διεθνές επίπεδο·

8.  υπογραμμίζει ότι κάθε σύστημα τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να αναπτύσσεται με σεβασμό προς τις αρχές της διαφάνειας και της ευθύνης για τους αλγορίθμους, έτσι ώστε να μπορεί ο άνθρωπος να κατανοεί τις ενέργειές του· επισημαίνει ότι, προκειμένου να οικοδομηθεί εμπιστοσύνη στην ΤΝ και να καταστεί δυνατή η πρόοδός της, οι χρήστες πρέπει να γνωρίζουν τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται τα δεδομένα τους ή άλλα δεδομένα καθώς και δεδομένα που προκύπτουν από τα δικά τους δεδομένα, όπως επίσης πρέπει να γνωρίζουν πότε επικοινωνούν ή αλληλεπιδρούν με σύστημα ΤΝ ή ανθρώπους υποστηριζόμενους από σύστημα ΤΝ· πιστεύει ότι αυτό θα συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση και στην εμπιστοσύνη των χρηστών· τονίζει ότι η δυνατότητα κατανόησης αποφάσεων πρέπει να αποτελεί ενωσιακό πρότυπο, σύμφωνα με τα άρθρα 13, 14 και 15 ΓΚΠΔ· υπενθυμίζει ότι ο ΓΚΠΔ προβλέπει ήδη το δικαίωμα στην ενημέρωση σχετικά με τους κανόνες λογικής βάσει των οποίων γίνεται η επεξεργασία δεδομένων· τονίζει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 22 ΓΚΠΔ, τα φυσικά πρόσωπα έχουν δικαίωμα να ζητούν επέμβαση ανθρώπου όταν θίγονται σοβαρά από αποφάσεις που βασίζονται σε αυτόματη επεξεργασία·

9.  επισημαίνει ότι η Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων, οι εθνικές αρχές προστασίας δεδομένων και άλλες ανεξάρτητες εποπτικές αρχές καλούνται στο εξής να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην προώθηση της διαφάνειας και των ενδεδειγμένων διαδικασιών, της ασφάλειας δικαίου εν γένει, και ειδικότερα συγκεκριμένων προτύπων που προστατεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και εγγυήσεων που συνδέονται με τη χρήση της επεξεργασίας και ανάλυσης δεδομένων· ζητεί στενότερη συνεργασία των αρχών που είναι επιφορτισμένες με την εποπτεία ή τη ρύθμιση της συμπεριφοράς στο ψηφιακό περιβάλλον· ζητεί την επαρκή χρηματοδότηση και στελέχωση αυτών των αρχών·

10.  υπογραμμίζει τη σημασία της αντιμετώπισης της προγραμματιστικής μεροληψίας και, συνακόλουθα, της ανάγκης για ένα ποικίλο εργατικό δυναμικό σε όλους τους κλάδους του τομέα της πληροφορικής, καθώς και για μηχανισμούς διασφάλισης για την αποφυγή των της ενσωμάτωσης προκαταλήψεων σε σχέση με το φύλο και την ηλικία στα συστήματα ΤΝ·

11.  υπογραμμίζει τη σημασία της θέσπισης ρυθμιστικού πλαισίου για τον έλεγχο των αλγορίθμων και του αντικτύπου τους, συμπεριλαμβανομένης, επομένως, της δυνατότητας συμμετοχής ανεξάρτητων ελεγκτών για τους αλγόριθμους (ή ακόμη εποπτών λογισμικού, ή ρυθμιστικής αρχής που θα μπορεί να διερευνά αυτοματοποιημένες αποφάσεις τεχνητής νοημοσύνης)·

12.  τονίζει τη σημασία της ποιότητας και της ακρίβειας καθώς και τον αντιπροσωπευτικό χαρακτήρα των δεδομένων που χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη και την εγκατάσταση αλγορίθμων, δεδομένου ότι τα πρότυπα των τελευταίων βασίζονται στα δεδομένα που χρησιμοποιούνται για την «εκπαίδευσή» τους· επισημαίνει ότι ακόμη και υψηλής ποιότητας «εκπαιδευτικά» δεδομένα μπορούν να οδηγήσουν στη διαιώνιση υφιστάμενων διακρίσεων και αδικιών, αν δεν χρησιμοποιηθούν προσεκτικά και συνειδητά· επισημαίνει ότι η χρήση χαμηλής ποιότητας, παρωχημένων, ελλιπών ή εσφαλμένων δεδομένων σε διάφορα στάδια της επεξεργασίας δεδομένων μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλές προβλέψεις και εκτιμήσεις και να οδηγήσει σε μεροληψία, η οποία μπορεί τελικά να οδηγήσει σε παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων ατόμων ή σε σαφώς εσφαλμένα συμπεράσματα ή σε εσφαλμένα αποτελέσματα· πιστεύει, συνεπώς, ότι είναι σημαντικό, στην εποχή των μαζικών δεδομένων, να διασφαλίζεται ότι οι αλγόριθμοι «εκπαιδεύονται» με αντιπροσωπευτικά δείγματα δεδομένων υψηλής ποιότητας, προκειμένου να επιτυγχάνεται στατιστική ισοτιμία· τονίζει ότι ακόμη και αν χρησιμοποιούνται δεδομένα υψηλής ποιότητας, η προγνωστική ανάλυση που βασίζεται στην ΤΝ μπορεί να προσφέρει μόνο μια στατιστική πιθανότητα· υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με τον γενικό κανονισμό για την προστασία δεδομένων, η περαιτέρω επεξεργασία προσωπικών δεδομένων για στατιστικούς σκοπούς, συμπεριλαμβανομένης της «εκπαίδευσης» αλγορίθμων, μπορεί μόνο να οδηγήσει σε συγκεντρωτικά δεδομένα τα οποία δεν μπορούν να εφαρμοστούν εκ νέου σε άτομα·

13.  καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις αρχές προστασίας δεδομένων να προσδιορίζουν και να λαμβάνουν κάθε δυνατό μέτρο για την πρόληψη ή την ελαχιστοποίηση αλγοριθμικών διακρίσεων και μεροληψίας, και να αναπτύξουν ένα ισχυρό κοινό πλαίσιο δεοντολογίας για τη διαφανή επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων και την αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων, για την καθοδήγηση της χρήσης δεδομένων και την επιβολή του δικαίου της Ένωσης·

14.  τονίζει ότι, ενώ η πρόοδος είναι ενθαρρυντική προς όφελος της κοινωνίας και του περιβάλλοντος, η έρευνα για την ΤΝ και οι άλλες συναφείς δραστηριότητες θα πρέπει να διεξάγονται σύμφωνα με την αρχή της προφύλαξης και με σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων· τονίζει ότι όλοι όσοι συμμετέχουν στην ανάπτυξη, την εφαρμογή, τη διάδοση και τη χρήση της ΤΝ πρέπει να εξετάζουν και να σέβονται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την αυτοδιάθεση και την καλή διαβίωση –τόσο σε σωματικό όσο και σε ψυχολογικό επίπεδο– του ατόμου και της κοινωνίας εν γένει, να προβλέπουν τις πιθανές επιπτώσεις στην ασφάλεια και να λαμβάνουν τις δέουσες προφυλάξεις ανάλογα με το επίπεδο προστασίας, συμπεριλαμβανομένης της άμεσης γνωστοποίησης παραγόντων που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο το κοινό ή το περιβάλλον· υπογραμμίζει την ανάγκη για μια συντονισμένη προσέγγιση που θα διασφαλίζει τη συχνή διεξαγωγή αξιολογήσεων βάσει κινδύνου για τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης και τα δομικά στοιχεία τους· τονίζει τη σημασία του σχεδιασμού και της επιβολής ενός ολοκληρωμένου συνόλου κανόνων και κατευθυντήριων γραμμών για τον έλεγχο όσον αφορά την ανάπτυξη και την εφαρμογή συστημάτων ΤΝ, καθώς και μηχανισμών ασφάλειας και ειδοποίησης, με σκοπό τον μετριασμό των κινδύνων τους από παραβάσεις·

15.  υπογραμμίζει ότι για τις συνολικές στρατηγικές στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής πρέπει να εφαρμοστούν οι ακόλουθες αρχές:

α) Η ρομποτική και η τεχνητή νοημοσύνη αποτελούν εργαλεία πολλαπλών χρήσεων. Η ρομποτική και η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα πρέπει να σχεδιάζονται με αποκλειστικό ή μοναδικό σκοπό να σκοτώνουν ή να βλάπτουν ανθρώπους. Τα ατομικά δικαιώματα και οι θεμελιώδεις ελευθερίες πρέπει να διασφαλίζονται, ιδίως δε η ανθρώπινη ακεραιότητα (σωματική και πνευματική), η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και η ταυτότητα. Υπογραμμίζεται η υπεροχή του ανθρώπινου όντος σε σχέση με το αποκλειστικό συμφέρον της επιστήμης ή της κοινωνίας·

β) Οι άνθρωποι είναι υπεύθυνοι παράγοντες. Οι νομοθέτες θα πρέπει να μεριμνήσουν για τη συμμόρφωση των αναδυόμενων τεχνολογιών με τους ισχύοντες νόμους και τα θεμελιώδη δικαιώματα.

γ) Τα ρομπότ και η τεχνητή νοημοσύνη είναι προϊόντα που θα πρέπει να σχεδιάζονται κατά τρόπο ώστε να είναι ασφαλή, προστατευμένα και κατάλληλα για τον σκοπό τους, όπως τα υπόλοιπα προϊόντα.

δ) Η ρομποτική και η τεχνητή νοημοσύνη αποτελούν κατασκευασμένα τεχνουργήματα. Δεν πρέπει να σχεδιάζονται με δόλο και με σκοπό την εκμετάλλευση των ευάλωτων χρηστών· αντιθέτως, τα μηχανικά τους χαρακτηριστικά θα πρέπει να είναι διαφανή.

ε) Θα πρέπει να ορίζεται το πρόσωπο που φέρει τη νομική ευθύνη για το ρομπότ ή το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Σε περίπτωση βαριάς αμέλειας όσον αφορά την ασφάλεια και την προστασία, οι κατασκευαστές θα πρέπει να θεωρούνται υπεύθυνοι ακόμη και όταν οι συμφωνίες χρηστών περιλαμβάνουν ρήτρες μη ευθύνης·

16.  τονίζει την ανάγκη να συμπεριληφθεί το κοινό στη διαδικασία ανάπτυξης ΤΝ· καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή να δημοσιεύει ως ανοιχτή πηγή κάθε αλγόριθμο, εργαλείο και τεχνολογία που χρηματοδοτείται ή συγχρηματοδοτείται από το κοινό·

17.  επισημαίνει ότι, όταν εμφανίζονται κίνδυνοι ως αναπόφευκτο και αναπόσπαστο στοιχείο της έρευνας στην ΤΝ, πρέπει να αναπτύσσονται και να τηρούνται αυστηρά πρωτόκολλα εκτίμησης και διαχείρισης κινδύνου, λαμβανομένου υπόψη ότι ο κίνδυνος βλάβης δεν πρέπει να είναι μεγαλύτερος από εκείνον που υπάρχει στη συνήθη ζωή (δηλαδή να μην εκτίθενται οι άνθρωποι σε κινδύνους μεγαλύτερους από τους κινδύνους στους οποίους είναι εκτεθειμένοι στον κανονικό τρόπο ζωής τους ή σε επιπρόσθετους κινδύνους).

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

10.12.2018

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

30

0

1

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Martina Anderson, Monika Beňová, Michał Boni, Cornelia Ernst, Romeo Franz, Nathalie Griesbeck, Jussi Halla-aho, Monika Hohlmeier, Sophia in ‘t Veld, Dietmar Köster, Juan Fernando López Aguilar, Roberta Metsola, Claude Moraes, Péter Niedermüller, Ivari Padar, Giancarlo Scottà, Birgit Sippel, Csaba Sógor, Helga Stevens, Bodil Valero, Harald Vilimsky, Josef Weidenholzer

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Marek Jurek, Jean Lambert, Angelika Mlinar, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Barbara Spinelli, Axel Voss

Αναπληρωτές (άρθρο 200, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Lucy Anderson, Margrete Auken, Anthea McIntyre

ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

30

+

ALDE

Nathalie Griesbeck, Sophia in ‘t Veld, Angelika Mlinar, Maite Pagazaurtundúa Ruiz

ECR

Jussi Halla-aho, Marek Jurek, Anthea McIntyre, Helga Stevens

ENF

Giancarlo Scottà

GUE/NGL

Martina Anderson, Cornelia Ernst, Barbara Spinelli

PPE

Michał Boni, Monika Hohlmeier, Roberta Metsola, Csaba Sógor, Axel Voss

S&D

Lucy Anderson, Monika Beňová, Dietmar Köster, Juan Fernando López Aguilar, Claude Moraes, Péter Niedermüller, Ivari Padar, Birgit Sippel, Josef Weidenholzer

VERTS/ALE

Margrete Auken, Romeo Franz, Jean Lambert, Bodil Valero

0

-

 

 

1

0

ENF

Harald Vilimsky

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή

(1)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0051.


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (21.11.2018)

προς την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας

σχετικά με μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική σχετικά την τεχνητή νοημοσύνη και τη ρομποτική

(2018/2088(INI))

Συντάκτης γνωμοδότησης: Bolesław G. Piecha

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων καλεί την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η τεχνητή νοημοσύνη πρόκειται να αποτελέσει μια τεχνολογική, οικονομική, κοινωνική και ψυχολογική επανάσταση, με εμφανείς ηθικές επιπτώσεις, όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αυξανόμενη ενσωμάτωση της ρομποτικής στα ανθρώπινα συστήματα απαιτεί ισχυρή πολιτική καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο μεγιστοποίησης των οφελών και ελαχιστοποίησης των κινδύνων για την κοινωνία και εξασφάλισης μιας ασφαλούς και δίκαιης ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εμπορική ωρίμανση της τεχνητής νοημοσύνης συνεπάγεται από ηθική και δεοντολογική άποψη τη μεγαλύτερη επανάσταση μετά την ατμομηχανή και τον ηλεκτρονικό υπολογιστή, και θα πρέπει να συζητηθεί σε βάθος από την κοινωνία·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στη βιομηχανία και τις υπηρεσίες έντασης υψηλής τεχνολογίας η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί το κλειδί για να γίνει η Ευρώπη μια «ήπειρος νεοφυών επιχειρήσεων» με την εκμετάλλευση των τελευταίων τεχνολογιών για τη δημιουργία ανάπτυξης στην Ευρώπη, ιδίως στους τομείς της τεχνολογίας της υγείας, των υπηρεσιών και προγραμμάτων υγειονομικής περίθαλψης, της ανακάλυψης φαρμάκων, της ρομποτικής και της ρομποτικά υποβοηθούμενης χειρουργικής, της αγωγής για χρόνιες παθήσεις, όπως επίσης της ιατρικής απεικόνισης και των ιατρικών αρχείων, καθώς και της εξασφάλισης βιώσιμου περιβάλλοντος και παραγωγής ασφαλών τροφίμων· λαμβάνοντας υπόψη ότι επί του παρόντος η Ευρώπη υστερεί σημαντικά έναντι της Βόρειας Αμερικής και της Ασίας όσον αφορά την έρευνα και τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάπτυξη των τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της ζωής των ανθρώπων με χρόνιες παθήσεις και αναπηρίες και να αντιμετωπίσει κοινωνικές προκλήσεις όπως η γήρανση του πληθυσμού με τη βελτίωση της ακρίβειας και της αποτελεσματικότητας των τεχνολογιών υγείας όσον αφορά την παροχή υγειονομικής περίθαλψης·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει ένας ευρύς κατάλογος πιθανών εφαρμογών της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής στην ιατρική περίθαλψη, όπως: διαχείριση ιατρικών αρχείων και δεδομένων, διεξαγωγή επαναλαμβανόμενων εργασιών (ανάλυση δοκιμών, ακτίνες Χ, σπινθηρογραφίες, εισαγωγή δεδομένων), σχεδιασμός θεραπείας, ψηφιακή παροχή συμβουλών (όπως ιατρικές συμβουλές με βάση το προσωπικό ιατρικό ιστορικό και τις κοινές ιατρικές γνώσεις), εικονικές νοσοκόμες, διαχείριση φαρμάκων, παρασκευή φαρμάκων, ιατρική ακρίβειας (καθώς η γενετική και η γονιδιωματική αναζητούν μεταλλάξεις και συνδέσεις με τις ασθένειες από τις πληροφορίες στο DNA), παρακολούθηση της υγείας, ανάλυση του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης κ.λπ.·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η προσβασιμότητα δεν σημαίνει ίδιες υπηρεσίες και μέσα για όλους· λαμβάνοντας υπόψη ότι η προσβασιμότητα της τεχνητής νοημοσύνης βασίζεται σε ανοικτό προγραμματισμό και σχεδιασμό· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ανάγκες, οι επιθυμίες και οι εμπειρίες των χρηστών πρέπει να αποτελούν το σημείο έναρξης του σχεδιασμού·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν έντονοι ηθικοί, ψυχολογικοί και νομικοί προβληματισμοί σχετικά με την αυτονομία των ρομπότ, στην προφανή έλλειψη ανθρώπινης συμπόνοιας, και τον αντίκτυπό τους στη σχέση ιατρού-ασθενή οι οποίοι ακόμα δεν έχουν αντιμετωπιστεί κατάλληλα σε επίπεδο Ένωσης, ιδίως όσον αφορά την προστασία των προσωπικών δεδομένων των ασθενών, την ευθύνη των πράξεών τους και τις νέες οικονομικές και εργασιακές σχέσεις που θα προκύψουν· λαμβάνοντας υπόψη ότι η έννοια της «αυτονομίας» αυτής καθεαυτής μπορεί να αποδοθεί πλήρως μόνο στον άνθρωπο· λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη για ένα συνεκτικό νομικό και δεοντολογικό πλαίσιο για την τεχνητή νοημοσύνη·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η χρήση τεχνητής νοημοσύνης στον τομέα της υγείας πρέπει να βασίζεται πάντα στην αρχή που θέλει τον άνθρωπο να χρησιμοποιεί τις μηχανές·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κίνδυνοι της τεχνητής νοημοσύνης δεν έχουν μελετηθεί αρκετά·

1.  τονίζει ότι οποιαδήποτε επαναστατική τεχνολογική πρόοδος, ειδικότερα στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής, θα πρέπει να υπηρετεί την ανθρώπινη ευημερία·

2.  τονίζει ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης και τα ρομπότ είναι καινοτόμα τεχνολογικά μέσα για τη βελτίωση της ζωής των ανθρώπων, την ανάπτυξη της οικονομίας και την αντιμετώπιση των προκλήσεων σε σχέση με την υγεία, το περιβάλλον, την κλιματική αλλαγή, και την ασφάλεια των τροφίμων, μεταξύ πολλών άλλων, με τον ανθρώπινο παράγοντα να είναι πάντα υπεύθυνος για τη χρήση τους·

3.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταρτίσουν ένα πλήρως ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης της ΕΕ με στόχο τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού «οικοσυστήματος τεχνητής νοημοσύνης» για την πλήρη αξιοποίηση των ευκαιριών κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης και την πλήρη αντιμετώπιση των ζητημάτων ασφάλειας, προστασίας, πρόληψης των βλαβών και μετριασμού των κινδύνων, ηθικής ευθύνης των ανθρώπων, διακυβέρνησης και ρύθμισης της τεχνητής νοημοσύνης και των ρομπότ, περιβαλλοντικής βιωσιμότητας και διάθεσης αποβλήτων συσκευών τεχνητής νοημοσύνης(1)· τονίζει ότι αυτό το «οικοσύστημα» θα πρέπει να είναι ανοικτό στις ανάγκες των πολύ μικρών επιχειρήσεων (ΠΜΕ) και των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) και να έχει συσταθεί σε συνεργασία με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, ιδίως τις ομάδες ασθενών, αλλά να λαμβάνει επίσης υπόψη τις ανησυχίες άλλων ομάδων όπως οι οργανώσεις πρόνοιας, οι εκκλησίες και οι φιλοσοφικές σχολές·

4.  Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στη χρήση «μαζικών δεδομένων» στην υγεία με στόχο τη μεγιστοποίηση των ευκαιριών που μπορεί να προσφέρει -όπως η εξατομικευμένη βελτίωση της υγείας ασθενών καθώς και οι επιδόσεις των συστημάτων δημόσιας υγείας των κρατών μελών- χωρίς να υποβαθμίζονται τα ηθικά πρότυπα ούτε να υπονομεύεται η ιδιωτικότητα ή η ασφάλεια των πολιτών·

5.  προειδοποιεί με έμφαση έναντι οποιασδήποτε προσπάθειας δημιουργίας μηχανημάτων που χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη με κάποιο είδος «προσωπικότητας» και έναντι της πλήρους κατάργησης της ευθύνης που υπέχουν οι παραγωγοί και τα άτομα που τα χειρίζονται·

6.  τονίζει, ωστόσο, ότι το υφιστάμενο σύστημα για την έγκριση ιατροτεχνολογικών προϊόντων ενδέχεται να μην είναι κατάλληλο για τις τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης· καλεί την Επιτροπή να παρακολουθεί στενά την πρόοδο που σημειώνεται σε αυτές τις τεχνολογίες και να προτείνει αλλαγές στο ρυθμιστικό πλαίσιο, εάν είναι αναγκαίο, προκειμένου να καθοριστεί το πλαίσιο για τον προσδιορισμό της αντίστοιχης ευθύνης του χρήστη (ιατρός/επαγγελματίας), του παραγωγού της τεχνολογικής λύσης, και του μηχανισμού υγειονομικής περίθαλψης που προσφέρει τη θεραπεία· τονίζει την ιδιαίτερη σημασία που έχει το ζήτημα της νομικής ευθύνης για τον τομέα της υγείας σε σχέση με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης· τονίζει, συνεπώς, την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι οι χρήστες δεν θα καλούνται πάντοτε να επιστρέψουν τη διαγνωστική λύση ή τη θεραπευτική αγωγή που προτείνει ένα τεχνολογικό μέσο, διότι φοβούνται ότι θα υποβληθούν σε αγωγή αποζημίωσης εάν, βάσει της εν επιγνώσει επαγγελματικής κρίσης τους, θα καταλήξουν σε συμπεράσματα τα οποία αποκλίνουν ακόμη και εν μέρει·

7.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διαθέσουν μεγαλύτερα κονδύλια στην έρευνα στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής και να παροτρύνουν τους ειδικούς στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και τις ευρωπαϊκές και μη ευρωπαϊκές εταιρείες ώστε να δημιουργήσουν καινοτόμες θέσεις εργασίας με στόχο την ενίσχυση της έρευνας για ζητήματα δημόσιας υγείας· παράλληλα, τονίζει τη σημασία μιας οικουμενικής επαγγελματικής στρατηγικής η οποία συμβαδίζει με την πρόοδο της τεχνητής νοημοσύνης στο επαγγελματικό πλαίσιο της υγείας·

8.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν τη δημιουργία ταλέντων στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής με συγκεκριμένα μέτρα (για παράδειγμα, μέσω της δημιουργίας φυτωρίων και τη στήριξη νεοφυών επιχειρήσεων) που αυξάνουν τον αριθμό των ατόμων που έχουν εκπαιδευτεί στους εν λόγω τομείς, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στην παρουσία γυναικών και στην προσέλκυση σπουδαστών από άλλους κλάδους·

9.  καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να λάβουν όλα τα αναγκαία νομικά μέτρα για την απαγόρευση των μεθόδων ευθανασίας και επιλογής μέσω της αυξανόμενης χρήσης διεπαφών ανθρώπου-μηχανής στο ανθρώπινο σώμα οι οποίες αποσκοπούν στη βελτιστοποίηση·

10.  καλεί την Επιτροπή να καταστήσει δυνατή την πρόσβαση σε επιχορηγήσεις στο πλαίσιο των προγραμμάτων-πλαισίων της ΕΕ και σε άλλες διαθέσιμες μορφές χρηματοδότησης της έρευνας σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη·

11.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εκπονήσουν σχέδια μεγάλης εμβέλειας που επιδιώκουν να προσελκύσουν βασικούς συμφεροντούχους και κύριους παράγοντες από τους τομείς της πληροφορικής, των μαθηματικών, της φυσικής, της ιατρικής πληροφορικής, της κλινικής ψυχολογίας, της βιολογικής μηχανικής και της φαρμακευτικής για να ανοίξουν κέντρα βιοϊατρικής και βιονικής έρευνας στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης σε όλη την Ευρώπη· καλεί, ωστόσο, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν σοβαρά υπόψη τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης (όπως ο αντίκτυπός τους στη σχέση ιατρού-ασθενούς και η αποδυνάμωση του ανθρώπινου παράγοντα στην ιατρική περίθαλψη) και να υποστηρίξουν την έρευνα σχετικά με τους κινδύνους και τις δεοντολογικές ανησυχίες που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη, που θα μπορούσε να βοηθήσει να προσδιοριστεί κατά πόσον και υπό ποιες συνθήκες η χρήση μιας δεδομένης τεχνολογικής λύσης θα μπορούσε να θεωρηθεί κατάλληλη και σύμφωνη με τις θεμελιώδεις αρχές της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της ισότητας και θα μπορούσε, κατά συνέπεια, να εγκριθεί·

12.  καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να αυξήσουν τη χρηματοδότηση για τις τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης που σχετίζονται με την υγεία στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα· χαιρετίζει εν προκειμένω τη δήλωση συνεργασίας που υπεγράφη από 24 κράτη μέλη της ΕΕ και τη Νορβηγία με στόχο την τόνωση των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη σε ευρωπαϊκό επίπεδο· καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να εξετάσουν εάν τα προγράμματα κατάρτισης του ιατρικού και υγειονομικού προσωπικού πρέπει να επικαιροποιηθούν και να τυποποιηθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο για να εξασφαλιστούν υψηλά επίπεδα ικανοτήτων και ίσοι όροι ανταγωνισμού στα διάφορα κράτη μέλη όσον αφορά τη γνώση και τη χρήση των πλέον προηγμένων τεχνολογικών εργαλείων χειρουργικής ρομποτικής, βιοϊατρικής και βασιζόμενης στην τεχνητή νοημοσύνη βιοϊατρικής απεικόνισης.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

20.11.2018

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

48

2

0

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Marco Affronte, Pilar Ayuso, Zoltán Balczó, Catherine Bearder, Ivo Belet, Biljana Borzan, Paul Brannen, Nessa Childers, Birgit Collin-Langen, Seb Dance, Mark Demesmaeker, Bas Eickhout, Francesc Gambús, Gerben-Jan Gerbrandy, Jens Gieseke, Julie Girling, Sylvie Goddyn, Françoise Grossetête, Benedek Jávor, Karin Kadenbach, Urszula Krupa, Giovanni La Via, Jo Leinen, Peter Liese, Valentinas Mazuronis, Susanne Melior, Miroslav Mikolášik, Massimo Paolucci, Gilles Pargneaux, Bolesław G. Piecha, John Procter, Julia Reid, Frédérique Ries, Annie Schreijer-Pierik, Adina-Ioana Vălean, Jadwiga Wiśniewska

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Cristian-Silviu Buşoi, Nicola Caputo, Michel Dantin, Martin Häusling, Esther Herranz García, Gesine Meissner, Tilly Metz, Ulrike Müller, Sirpa Pietikäinen, Carlos Zorrinho

Αναπληρωτές (άρθρο 200, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Mercedes Bresso, Innocenzo Leontini, Olle Ludvigsson, Ana Miranda

ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

48

+

ALDE

Catherine Bearder, Gerben Jan Gerbrandy, Valentinas Mazuronis, Gesine Meissner, Ulrike Müller, Frédérique Ries

ECR 

Mark Demesmaeker, Urszula Krupa, Bolesław G. Piecha, John Procter, Jadwiga Wiśniewska

EFDD

Sylvie Goddyn

NI

Zoltán Balczó

PPE

Pilar Ayuso, Ivo Belet, Cristian-Silviu Buşoi, Birgit Collin-Langen, Michel Dantin, Francesc Gambús, Jens Gieseke, Françoise Grossetête, Esther Herranz García, Giovanni La Via, Innocenzo Leontini, Peter Liese, Miroslav Mikolášik, Sirpa Pietikäinen, Annie Schreijer-Pierik, Adina-Ioana Vălean

S&D

Biljana Borzan, Paul Brannen, Mercedes Bresso, Nicola Caputo, Nessa Childers, Seb Dance, Karin Kadenbach, Jo Leinen, Olle Ludvigsson, Susanne Melior, Massimo Paolucci, Gilles Pargneaux, Carlos Zorrinho

VERTS/ALE

Marco Affronte, Bas Eickhout, Martin Häusling, Benedek Jávor, Tilly Metz, Ana Miranda

2

-

EFDD

Julia Reid

PPE

Julie Girling

0

0

 

 

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή

(1)

Βλ. ιδίως τη δήλωση της ευρωπαϊκής ομάδας για τη δεοντολογία στην επιστήμη και τις νέες τεχνολογίες σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη, τη ρομποτική και τα «αυτόνομα» συστήματα, του Μαρτίου του 2018.


ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

14.1.2019

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

49

1

4

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Bendt Bendtsen, Jonathan Bullock, Cristian-Silviu Buşoi, Jerzy Buzek, Edward Czesak, Jakop Dalunde, Fredrick Federley, Ashley Fox, Igor Gräzin, Theresa Griffin, András Gyürk, Rebecca Harms, Εύα Καϊλή, Barbara Kappel, Seán Kelly, Jeppe Kofod, Jaromír Kohlíček, Peter Kouroumbashev, Zdzisław Krasnodębski, Miapetra Kumpula-Natri, Christelle Lechevalier, Paloma López Bermejo, Edouard Martin, Tilly Metz, Angelika Mlinar, Csaba Molnár, Nadine Morano, Angelika Niebler, Morten Helveg Petersen, Miroslav Poche, Carolina Punset, Julia Reda, Paul Rübig, Massimiliano Salini, Algirdas Saudargas, Sven Schulze, Νεοκλής Συλικιώτης, Patrizia Toia, Evžen Tošenovský, Vladimir Urutchev, Kathleen Van Brempt, Henna Virkkunen, Flavio Zanonato, Carlos Zorrinho

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Pilar Ayuso, Michał Boni, Gunnar Hökmark, Rupert Matthews, Clare Moody, Caroline Nagtegaal, Răzvan Popa, Dennis Radtke, Giancarlo Scottà, Davor Škrlec


ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

49

+

ALDE

Fredrick Federley, Igor Gräzin, Angelika Mlinar, Caroline Nagtegaal, Morten Helveg Petersen, Carolina Punset

ECR

Edward Czesak, Ashley Fox, Zdzisław Krasnodębski, Rupert Matthews, Evžen Tošenovský

ENF

Barbara Kappel, Christelle Lechevalier, Giancarlo Scottà

PPE

Pilar Ayuso, Bendt Bendtsen, Michał Boni, Cristian-Silviu Buşoi, Jerzy Buzek, András Gyürk, Gunnar Hökmark, Seán Kelly, Nadine Morano, Angelika Niebler, Dennis Radtke, Paul Rübig, Massimiliano Salini, Algirdas Saudargas, Sven Schulze, Vladimir Urutchev, Henna Virkkunen

S&D

Theresa Griffin, Eva Kaili, Jeppe Kofod, Peter Kouroumbashev, Miapetra Kumpula-Natri, Csaba Molnár, Clare Moody, Miroslav Poche, Răzvan Popa, Patrizia Toia, Kathleen Van Brempt, Flavio Zanonato, Carlos Zorrinho

VERTS/ALE

Jakop Dalunde, Rebecca Harms, Tilly Metz, Julia Reda, Davor Škrlec

1

-

EFDD

Jonathan Bullock

4

0

GUE/NGL

Jaromír Kohlíček, Paloma López Bermejo, Neoklis Sylikiotis

S&D

Edouard Martin

Υπόμνημα των χρησιμοποιούμενων συμβόλων:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχή

Τελευταία ενημέρωση: 8 Φεβρουαρίου 2019Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου