Procedura : 2017/2089(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0051/2019

Teksty złożone :

A8-0051/2019

Debaty :

PV 11/02/2019 - 16
CRE 11/02/2019 - 16

Głosowanie :

PV 12/02/2019 - 9.18
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2019)0079

SPRAWOZDANIE     
PDF 380kWORD 109k
30.1.2019
PE 629.691v02-00 A8-0051/2019

w sprawie stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w ramach instytucjonalnych UE

(2017/2089(INI))

Komisja Spraw Konstytucyjnych

Sprawozdawczyni: Barbara Spinelli

UZASADNIENIE – STRESZCZENIE FAKTÓW I USTALENIA
 PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych
 OPINIA Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych
 OPINIA Komisji Petycji
 INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWĄ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

UZASADNIENIE – STRESZCZENIE FAKTÓW I USTALENIA

Wprowadzenie

Przyjęcie Karty praw podstawowych Unii Europejskiej („Karta”) stanowiło punkt zwrotny w procesie integracji europejskiej. UE podjęła formalne zobowiązanie wobec swoich obywateli: przejście od wspólnoty gospodarczej do Unii opartej na rządach prawa i prawach człowieka. Traktat lizboński, na mocy art. 6 ust. 1 TUE, przyczynił się do ukonstytuowania tego wyboru przez nadanie Karcie takiej samej mocy prawnej jak traktatom.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 Karty zasady postępowania instytucji UE wobec Karty stanowią główny punkt odniesienia stosowany w analizie jej zakresu i ocenie stopnia wykonania jej przepisów. Sprawozdanie ma na celu ocenę – z punktu widzenia instytucji UE – obecnej sytuacji w odniesieniu do roli Karty jako źródła prawa pierwotnego UE, sugerując jednocześnie kolejne możliwości poprawy.

Działania w celach informacyjnych

Przeprowadzono następujące działania w celach informacyjnych:

– badanie(1) wykonane przez Departament Tematyczny C Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Wewnętrznej, przedstawione w Komisji Spraw Konstytucyjnych w dniu 28 listopada 2017 r. w obecności przewodniczącego Grupy Roboczej Rady ds. Praw Podstawowych, Praw Obywatelskich i Swobodnego Przepływu Osób (FREMP) i przedstawiciela Działu Polityki Praw Podstawowych Komisji Europejskiej;

– posiedzenia techniczne z: przedstawicielami Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA) (10 stycznia 2018 r.), Działu Polityki Praw Podstawowych Komisji Europejskiej (22 lutego 2018 r.), z kierownikiem Departamentu Europejskiej karty społecznej Rady Europy (13 marca 2018 r.) i Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich (30 maja 2018 r.);

– opinia prawna(2) FRA przedstawiona w Komisji Spraw Konstytucyjnych (AFCO) w dniu 1 października 2018 r., opracowana na podstawie danych przekazanych m.in. w udzielonych przez agencje UE odpowiedziach na kwestionariusz wysłany do wszystkich agencji przez przewodniczącego komisji AFCO.

Karta w procesach legislacyjnych i decyzyjnych UE

Niezależnie od odpowiednich postępów poczynionych przez instytucje UE w dążeniu do uwzględnienia Karty w procesach legislacyjnych i decyzyjnych, wydaje się, że jest ona nadal instrumentem niedocenianym, którego możliwości nie są w pełni wykorzystywane. Ogólną tendencją jest raczej skupienie uwagi na unikaniu naruszania postanowień Karty niż na dążeniu do maksymalnego wykorzystania jej potencjału(3), mimo że obowiązek popierania jej stosowania jest wyraźnie określony w samej Karcie (art. 51 ust. 1).

Kontrole zgodności i oceny skutków – główne narzędzia, jakimi dysponuje Komisja w celu dokonania oceny ex ante zgodności wniosków z prawami podstawowymi, a zatem z Kartą – podążają w tym kierunku, kładąc nacisk na raczej bierny niż aktywny stosunek do Karty. Zwłaszcza w odniesieniu do oceny skutków, nawet przy uwzględnieniu stopniowego wzmocnienia roli praw człowieka, główny nacisk kładzie się na tradycyjne standardy, tj. czynniki gospodarcze, społeczne i środowiskowe. Jednocześnie wnioski Komisji mogą w znaczącym stopniu ulec zmianie w trakcie procesu legislacyjnego, pociągając za sobą ryzyko pozbawienia oceny skutków znaczenia, zwłaszcza w trakcie tzw. posiedzeń trójstronnych – nieprzejrzystość wspólnych negocjacji niezwykle utrudnia ocenę prowadzenia procesu decyzyjnego, a jednocześnie względy polityczne lub partyjne mogą przeważać nad innymi kwestiami. Porozumienie międzyinstytucjonalne w sprawie lepszego stanowienia prawa umożliwia współprawodawcom przeprowadzanie kolejnych ocen skutków, ale na zasadzie fakultatywnej. Na szczeblu współprawodawców Parlament dysponuje dobrze znanymi środkami oceny stopnia poszanowania praw podstawowych, w tym specjalną procedurą przewidzianą w swoim Regulaminie (art. 38), która jednak nigdy nie została zastosowana. Tym niemniej, tak jak w przypadku Komisji, są to przede wszystkim procedury wewnętrzne przeprowadzane przez własne służby. Jeżeli chodzi o Radę, to mimo przyjęcia wewnętrznych wytycznych dotyczących kontroli zgodności prawodawstwa z prawami podstawowymi nie istnieje żaden formalny mechanizm oceny skutków. Ponadto brak przejrzystości jej procesu legislacyjnego, zgłoszony ostatnio przez Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich(4), utrudnia zrozumienie procesu decyzyjnego.

W swoim obszarze działania instytucje UE przyczyniają się do sprawnego funkcjonowania postanowień Karty przez przestrzeganie zarówno ich negatywnych (obowiązki związane ze wstrzymaniem się od głosu), jak i pozytywnych (obowiązki związane z działaniem) zobowiązań, zgodnie z wymogami międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka. Odpowiedzialność w tym zakresie została wyraźnie potwierdzona w TUE na mocy art. 2 i 6 oraz w analogicznych zobowiązaniach gwarantowanych w mających ogólne zastosowanie postanowieniach tytułu II części I TFUE. Aby osiągnąć ten cel, obok uzupełnienia wewnętrznych procedur instytucji, można wziąć pod uwagę dalsze środki: wspieranie bardziej usystematyzowanej i uregulowanej współpracy z niezależnymi organami zewnętrznymi, takimi jak FRA, w zakresie oceny wymiaru praw człowieka we wnioskach ustawodawczych; przeprowadzenie niezależnych i odrębnych ocen skutków w zakresie praw podstawowych; ustanowienie mechanizmu identyfikującego konieczność podjęcia działania na szczeblu Unii w celu przestrzegania i spełnienia postanowień Karty oraz dostosowania prawa Unii do ewolucyjnego charakteru międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka. Stosowne byłoby także ustanowienie dodatkowych narzędzi w celu przeprowadzania systematycznych przeglądów ex post unijnego prawodawstwa pod kątem spójności z Kartą, które obecnie pozostają niemal wyłącznie w gestii Trybunału Sprawiedliwości (TSUE). Punkt wyjścia w tym względzie mogłyby stanowić sprawozdawczość i klauzula przeglądowa oparte na prawach człowieka / Karcie włączone do tekstów legislacyjnych.

Karta w polityce UE

W sprawozdaniu omówiona zostanie zwłaszcza rola Karty w dwóch obszarach kształtowania polityki UE.

Pierwszy z nich odnosi się do działań zewnętrznych, w tym zawierania umów handlowych z państwami trzecimi. W szczególnej dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB), w sprawozdaniu omówione zostaną ograniczone warunki, w których TSUE może sprawować jurysdykcję, a więc brak środków ochrony prawnej przeciwko naruszeniom praw człowieka w wyniku decyzji przyjętych w tym obszarze. Jednocześnie wewnętrzny kodeks postępowania instytucji UE wobec Karty będzie papierkiem lakmusowym w ocenie postępowania UE w wymiarze zewnętrznym. Zdolność UE w zakresie skutecznego rozwijania WPZiB w pełni zgodnej z zasadami ujętymi w art. 21 ust. 1 TUE będzie zależała od jej wewnętrznego działania w sposób w pełni zgodny z tymi wymogami.

Kompleksowe umowy handlowe są szczególnie istotne ze względu na potencjalny, daleko idący wpływ, jaki mogą wywierać na prawa człowieka. Pomimo przyjęcia istotnych praktyk i wytycznych w dążeniu do uwzględnienia kwestii praw człowieka w umowach handlowych, w sprawozdaniu sugeruje się wyjście poza zakres tzw. zintegrowanego podejścia przyjętego obecnie przez Komisję w ocenach skutków w kontekście zrównoważonego rozwoju, przez udzielenie pełnego poparcia zaleceniom Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich(5) dotyczącym przeprowadzania szczególnych ocen skutków w zakresie praw człowieka przed zakończeniem negocjacji handlowych.

Drugi obszar to zarządzanie gospodarką: dziedzina, w której uprawnienia UE są bardzo szerokie i mogą w znaczącym stopniu wpływać na prawa człowieka, a w której Karta jest otwarcie lekceważona. W tym obszarze, w pierwotnym i wtórnym prawie Unii nie przypisano Karcie żadnej określonej funkcji i zaledwie wspomniano o jej postanowieniach. Kilka instrumentów kształtujących politykę gospodarczą i monetarną UE przyjęto poza unijnymi ramami, uwalniając instytucje UE od odpowiedzialności politycznej, jednocześnie przypisując im jednak znaczącą rolę w zakresie nadzoru i wykonania. Decyzje i wybory podjęte bez dokonania właściwej oceny kwestii praw człowieka, przy w pełni priorytetowym potraktowaniu czynników makroekonomicznych i warunkowości, już miały poważne konsekwencje dla praw obywatelskich, gospodarczych i socjalnych, na co zwrócił uwagę także Europejski Komitet Praw Społecznych. W opinii sprawozdawczyni wyrok TSUE w sprawie Ledra Advertising powinien okazać się przełomowy dla uwzględnienia Karty w ramach zarządzania gospodarczego UE, a także w wymiarze międzyrządowym, stając się punktem odniesienia w ocenie legalności środków proponowanych i przyjętych w tej dziedzinie.

Wreszcie specjalna uwaga dotycząca Eurogroupy – nawet jeśli TSUE potwierdził jej nieformalny status oraz niewiążący charakter jej decyzji(6), a zatem zwolnienie z art. 263 TFUE, polityczne skutki jej ustaleń i wniosków miały wielki wpływ na kształtowanie polityki przez omijanie formalności prawa Unii i „deinstytucjonalizację” procesu decyzyjnego. Ze względu na tę faktycznie wzmocnioną rolę stosowne byłoby wyjaśnienie jej znaczenia w odniesieniu do Karty.

Prawa a zasady

Karta w unikalny sposób łączy w jednym dokumencie prawa obywatelskie i polityczne, a także socjalne i gospodarcze, w tym „prawa człowieka trzeciej generacji”. Niemniej jednak niejasne zróżnicowanie między prawami a zasadami, zawarte w art. 51 ust. 1 i art. 52 Karty, wzmocnione przez wyjaśnienia dotyczące Karty, a także odmienny poziom przyznanej im ochrony (prawa należy szanować / zasad należy przestrzegać), stwarzają ryzyko podważenia tej unikalnej cechy. Przejście do jednoznacznego ujęcia wszystkich artykułów zapisanych w Karcie w ramach procesu decyzyjnego i procesu kształtowania polityki UE, przy należytym uwzględnieniu nadrzędnej roli TSUE w zakresie wykładni prawa Unii, przyczyniłoby się do potwierdzenia jej jednolitości i wzmocnienia zakresu. Systematyczne wspieranie synergii między Kartą i innymi instrumentami prawnymi w zakresie praw człowieka, a także między właściwymi organami nadzoru, byłoby korzystne dla wszystkich stron ze względu na wzmocnienie zawartych w niej postanowień i obowiązków. Przystąpienie do Europejskiej karty społecznej jest niezbędnym krokiem naprzód, który UE musi wykonać w tym względzie.

Karta a agencje UE

Agencje UE mają obowiązek poszanowania i popierania Karty tak jak wszystkie pozostałe organy UE. Obowiązek ten ma szczególne znaczenie ze względu na fakt, że często agencje działają w charakterze powiązania operacyjnego między UE i sferami krajowymi, wspierając państwa członkowskie i ich odpowiednie podmioty w wypełnianiu zobowiązań wynikających z prawa Unii, a zatem potencjalnie w określonym stosowaniu postanowień Karty. Po przyjrzeniu się aktualnej sytuacji agencji UE okazuje się, że poziom wewnętrznej świadomości na temat Karty, a także ustanowienia wewnętrznych procedur lub narzędzi w celu nadania skuteczności jej postanowieniom, jest bardzo zróżnicowany w zależności od ich mandatu i charakteru. Wprowadzono już kilka najlepszych praktyk, których zakres można rozszerzyć w ujęciu horyzontalnym na wszystkie agencje UE. Dodatkowe narzędzia – takie jak powołanie niezależnych urzędników ds. praw podstawowych – byłyby korzystne dla tego celu. Zacieśnienie współpracy między agencjami i nawiązanie usystematyzowanego dialogu z odpowiednimi stronami zainteresowanymi kwestią praw człowieka to kluczowe elementy tego procesu. Istnieje pilna potrzeba włączenia przez unijnego prawodawcę jednoznacznych odniesień do Karty we wszystkich rozporządzeniach ustanawiających agencje.

Stosowanie Karty na szczeblu krajowym

Wymiar krajowy Karty jest uzupełnieniem jej wymiaru unijnego. Niewłaściwe stosowanie Karty na szczeblu krajowym podważa jej ogólną spójność i skuteczność. Zgodnie z art. 51 ust. 1 Karty jej postanowienia mają zastosowanie do państw członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii. Pomimo wyjaśnień przekazanych przez TSUE praktyki krajowe świadczą o tym, że nadal trudno jest ocenić, czy i jak stosuje się Kartę w konkretnych przypadkach. Interesujący jest fakt, że niekiedy sędziowie krajowi wykorzystują Kartę jako pozytywne źródło wykładni nawet w przypadkach, które nie wchodzą w zakres prawa Unii. Jednak w bardziej ogólnym ujęciu niejednoznaczność ta, w połączeniu z powszechną luką informacyjną w odniesieniu do Karty i brakiem polityk krajowych mających na celu promowanie jej stosowania, prowadzi do jej znacząco niepełnego wykorzystania na szczeblu krajowym. Instytucje i agencje UE mogłyby odegrać ważną rolę w wypełnianiu tych luk przez wprowadzenie szerokiej gamy środków i działań mających na celu wspieranie państw członkowskich w tym względzie. W każdym razie zasadnicze znaczenie ma lepsze sprecyzowanie zakresu i przejście do bardziej swobodnej wykładni postanowień art. 51 Karty, przy jednoczesnej ocenie możliwości jej uchylenia w przypadku zmiany traktatów.

(1)

„The Implementation of the Charter of Fundamental Rights in the EU institutional framework” [Stosowanie Karty praw podstawowych w ramach instytucjonalnych UE], prof. Olivier De Schutter, (PE 571.397).

(2)

Opinia FRA – 4/2018 „Challenges and opportunities for the implementation of the Charter of Fundamental Rights” [Wyzwania i możliwości w zakresie wprowadzania w życie Karty praw podstawowych], 24 września 2018 r.

(3)

Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej, „Fundamental Rights Report 2017” [Sprawozdanie na temat praw podstawowych 2017], s. 23.

(4)

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich, „Decyzja podjęta w wyniku strategicznego postępowania wyjaśniającego OI/2/2017/TE w sprawie przejrzystości procedur legislacyjnych Rady, 15 maja 2018 r.

(5)

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich w sprawie 1409/2014/MHZ dotyczącej niewykonania przez Komisję Europejską wstępnej oceny skutków w zakresie praw człowieka dla umowy o wolnym handlu między UE a Wietnamem, 26 lutego 2016 r.

(6)

Wyrok z dnia 20 września 2016 r. Mallis i inni, sprawy połączone C 105/15 P do C 109/15 P, pkt 61.


PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w ramach instytucjonalnych UE

(2017/2089(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 2, 3, 6, 7, 9, 10, 11, 21, 23 i 49 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz art. 8, 9, 10, 11, 12, 15, 16, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, art. 67 ust. 1, art. 258, 263, 267 i 352 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając europejską Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (EKPC) oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC),

–  uwzględniając protokół ustaleń między Radą Europy a Unią Europejską,

–  uwzględniając opinie i listę kontrolną Komisji Weneckiej dotyczącą praworządności,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka, Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych oraz Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych,

–  uwzględniając Konwencję Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencję stambulską) oraz swoją rezolucję z dnia 12 września 2017 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej(1),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 marca 2007 r. w sprawie przestrzegania Karty Praw Podstawowych we wnioskach legislacyjnych Komisji – metodologia ścisłej i systematycznej kontroli(2),

–  uwzględniając swoje coroczne rezolucje w sprawie stanu praw podstawowych w UE,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2016 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w kwestii utworzenia unijnego mechanizmu dotyczącego demokracji, praworządności i praw podstawowych(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 stycznia 2017 r. w sprawie europejskiego filaru praw socjalnych(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 września 2017 r. w sprawie rozliczalności, przejrzystości i rzetelności w instytucjach UE(5),

–  uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji(6),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 168/2007 z dnia 15 lutego 2007 r. ustanawiające Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej(7),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 27 kwietnia 2005 r. pt. „Przestrzeganie Karty praw podstawowych we wnioskach legislacyjnych Komisji – Metodologia zapewniająca systematyczną i ścisłą kontrolę” (COM(2005)0172),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 29 kwietnia 2009 r. z praktycznego stosowania metodologii zapewniającej systematyczną i ścisłą kontrolę przestrzegania Karty praw podstawowych (COM(2009)0205),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 19 października 2010 r. pt. „Strategia skutecznego wprowadzania w życie Karty praw podstawowych przez Unię Europejską” (COM(2010)0573),

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 6 maja 2011 r. pt. „Operational Guidance on taking account of Fundamental Rights in Commission Impact Assessments” [Wytyczne operacyjne w sprawie uwzględniania praw podstawowych w ocenach skutków przeprowadzanych przez Komisję] (SEC(2011)0567),

–  uwzględniając wspólny komunikat Komisji oraz Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa do Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2011 r. pt. „Prawa człowieka i demokracja w centrum działań zewnętrznych UE – dążenie do bardziej skutecznego podejścia” (COM(2011)0886),

–  uwzględniając dokument z dnia 25 czerwca 2012 r. dotyczący ram strategicznych i planu działania UE w zakresie praw człowieka i demokracji,

–  uwzględniając wytyczne Rady z dnia 20 stycznia 2015 r. w sprawie działań w zakresie metodyki, które należy podjąć, aby sprawdzić zgodność z prawami podstawowymi w przypadku organów przygotowawczych Rady,

–  uwzględniając wytyczne dla organów przygotowawczych Rady dotyczące zgodności z prawami podstawowymi,

–  uwzględniając sprawozdanie prezydencji Rady z seminarium z dnia 13 maja 2016 r. pt. „National policy application of the EU Charter of Fundamental Rights” [Stosowanie Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w ramach polityki krajowej],

–  uwzględniając wytyczne Komisji z dnia 19 maja 2015 r. dotyczące analizy wpływu na prawa człowieka w ramach ocen skutków inicjatyw politycznych związanych z handlem,

–  uwzględniając sprawozdania roczne Komisji w sprawie stosowania Karty praw podstawowych UE,

–  uwzględniając doroczne seminaria Komisji w sprawie praw podstawowych,

–  uwzględniając wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 20 września 2016 r. w sprawach połączonych od C-8/15 P do C-10/15 P, Ledra Advertising Ltd przeciwko Komisji Europejskiej i Europejskiemu Bankowi Centralnemu (EBC)(8),

–  uwzględniając wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6 listopada 2018 r. w sprawach połączonych C-569/16 i C-570/16, Stadt Wuppertal przeciwko Marii Elisabeth Bauer i Volker Willmeroth przeciwko Martinie Broßonn(9),

–  uwzględniając opinię 2/13 Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie przystąpienia Unii Europejskiej do europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności(10),

–  uwzględniając opinię 4/2018 Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA) z dnia 24 września 2018 r. pt. „Challenges and opportunities for the implementation of the Charter of Fundamental Rights” [Wyzwania i możliwości w zakresie wprowadzania w życie Karty praw podstawowych],

–  uwzględniając sprawozdania roczne FRA w sprawie praw podstawowych,

–  uwzględniając podręcznik opracowany w październiku 2018 r. przez FRA pt. „Applying the Charter of Fundamental Rights of the European Union in law and policymaking at national level – Guidance” [Podręcznik stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w prawie i procesie kształtowania polityki na szczeblu krajowym – Wytyczne],

–  uwzględniając Zestaw instrumentów służących lepszemu stanowieniu prawa, w szczególności instrument nr 28 „Fundamental rights & human rights” [Prawa podstawowe i prawa człowieka],

–  uwzględniając art. 38 Regulaminu,

–  uwzględniając opinię Sekretarza Generalnego Rady Europy z dnia 2 grudnia 2016 r. w sprawie inicjatywy Unii Europejskiej dotyczącej ustanowienia Europejskiego filaru praw socjalnych,

–  uwzględniając dokument z listopada 2017 r. przedłożony przez delegację niderlandzką na Konferencji Komisji do Spraw Europejskich (COSAC) w sprawie przejrzystości UE pt. „Opening up closed doors: Making the EU more transparent for its citizens” [Otwieranie zamkniętych drzwi: UE bardziej przejrzysta dla swoich obywateli], a także pismo skierowane przez delegacje COSAC do instytucji UE z dnia 20 grudnia 2017 r. w sprawie przejrzystości politycznych procesów decyzyjnych w UE,

–  uwzględniając badania pt. „The implementation of the Charter of Fundamental Rights in the EU institutional framework” [Stosowanie Karty praw podstawowych w ramach instytucjonalnych UE], „The interpretation of Article 51 of the EU Charter of Fundamental Rights: the Dilemma of Stricter or Broader Application of the Charter to National Measures” [Wykładnia art. 51 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej: dylemat węższego lub szerszego stosowania Karty do środków krajowych] oraz „The European Social Charter in the context of implementation of the EU Charter of Fundamental Rights” [Europejska karta społeczna w kontekście stosowania Karty praw podstawowych UE] opublikowane przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej odpowiednio w dniach 22 listopada 2016 r., 15 lutego 2016 r. i 12 stycznia 2016 r.(11),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu, art. 1 ust. 1 lit. e) decyzji Konferencji Przewodniczących z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie procedury udzielania zgody na sporządzenie sprawozdań z własnej inicjatywy i załącznik 3 do tej decyzji,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Konstytucyjnych i opinie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia oraz Komisji Petycji (A8-0051/2019),

A.  mając na uwadze, że w traktacie lizbońskim nadano Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) status prawa pierwotnego w ramach prawnych UE, o takiej samej mocy prawnej jak traktaty;

B.  mając na uwadze, że w niniejszym sprawozdaniu nie ocenia się poszczególnych praw zawartych w Karcie, lecz analizuje się stosowanie Karty jako instrumentu prawa pierwotnego;

C.  mając na uwadze, że postanowienia socjalne stanowią zasadniczą część Karty i struktury prawnej Unii; mając na uwadze, że ważne jest zapewnienie poszanowania praw podstawowych w całej Unii i podkreślanie ich znaczenia;

D.  mając na uwadze, że według TSUE prawa podstawowe uznane w Karcie leżą u podstaw struktury prawnej UE i ich poszanowanie jest niezbędnym warunkiem wstępnym legalności każdego aktu UE;

E.  mając na uwadze, że Karta, zgodnie z wymogami międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka oraz jej art. 51, obejmuje zobowiązania zarówno negatywne (nienaruszanie postanowień), jak i pozytywne (aktywne promowanie), które należy w równym stopniu wypełniać w celu osiągnięcia pełnej operacyjności jej postanowień;

F.  mając na uwadze, że art. 51 Karty ogranicza zakres jej stosowania w związku z przestrzeganiem zasady pomocniczości, uwzględnianiem kompetencji państw członkowskich i Unii oraz poszanowaniem granic kompetencji Unii powierzonych jej w traktatach;

G.  mając na uwadze, że art. 51 ust. 2 Karty wyraźnie stanowi, że Karta nie rozszerza zakresu zastosowania prawa Unii poza kompetencje Unii, nie ustanawia nowych kompetencji ani zadań Unii, ani też nie zmienia kompetencji i zadań określonych w traktatach;

H.  mając na uwadze, że instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii są stale związane postanowieniami Karty, nawet wtedy gdy działają poza ramami prawnymi UE;

I.  mając na uwadze, że na mocy art. 51 postanowienia Karty mają zastosowanie do państw członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii; mając jednak na uwadze, że niejasne ograniczenia dotyczące tego wymogu sprawiają, iż trudno jest określić, czy i w jaki sposób Karta ma zastosowanie w konkretnych przypadkach;

J.  mając na uwadze, że dotychczas nie wykorzystano odpowiednio potencjału praw socjalnych i gospodarczych określonych w Karcie; mając na uwadze, że zgodnie z opinią Sekretarza Generalnego Rady Europy przestrzeganie praw socjalnych stanowi nie tylko nakaz etyczny i obowiązek prawny, ale także konieczność ekonomiczną;

K.  mając na uwadze, że również w art. 6 TUE podkreślono, że prawa podstawowe zagwarantowane w EKPC muszą być zasadami ogólnymi prawa Unii;

L.  mając na uwadze, że art. 151 TFUE odnosi się do podstawowych praw socjalnych, w tym praw wskazanych w Europejskiej karcie społecznej;

M.  mając na uwadze, że w badaniu z dnia 22 listopada 2016 r. pt. „The Implementation of the Charter of Fundamental Rights in the EU institutional framework” [Stosowanie Karty praw podstawowych w ramach instytucjonalnych UE](12) stwierdzono m.in. znaczenie Karty dla działań Komisji realizowanych na mocy Porozumienia ustanawiającego Europejski Mechanizm Stabilności (Porozumienia ustanawiającego EMS) oraz w kontekście europejskiego semestru; mając na uwadze, że w zarządzaniu gospodarczym Unii niewiele uwagi poświęca się prawom socjalnym określonym w Karcie; mając na uwadze, że prawa te muszą zostać uznane za rzeczywiste prawa podstawowe;

N.  mając na uwadze, że zawarte w Europejskim filarze praw socjalnych zobowiązanie do zapewnienia obywatelom nowych i skuteczniejszych praw w obszarach takich, jak równość szans i dostęp do rynku pracy, uczciwe warunki pracy oraz ochrona socjalna i włączenie społeczne, dodatkowo wzmacnia prawa zapisane w Karcie;

O.  mając na uwadze, że zasada równouprawnienia płci stanowi podstawową zasadę UE i jest zapisana w traktatach UE oraz w Karcie; mając na uwadze, że art. 8 TFUE ustanawia zasadę uwzględniania problematyki płci, stanowiąc, że „we wszystkich swoich działaniach Unia zmierza do zniesienia nierówności oraz wspierania równości mężczyzn i kobiet”;

P.  mając na uwadze, że przejrzystość unijnych procesów prawodawczych i decyzyjnych wywodzi się z prawa do dobrej administracji przewidzianego w art. 41 Karty i jest zasadniczym warunkiem wstępnym umożliwiającym obywatelom ocenę i prawidłowe monitorowanie stosowania Karty przez instytucje UE;

Q.  mając na uwadze, że promowanie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii szerokiego zakresu przewidzianych w Karcie praw – począwszy od praw obywatelskich i politycznych po prawa socjalne i gospodarcze oraz prawa trzeciej generacji – stanowiłoby niezbędny impuls prowadzący do rozwoju europejskiej przestrzeni publicznej i do nadania konkretnego wyrazu pojęciu obywatelstwa europejskiego i partycypacyjnego wymiaru UE ujętego w traktatach;

R.  mając na uwadze, że FRA w swoich opiniach zatytułowanych „Improving access to remedy in the area of business and human rights at the EU level” [Poprawa dostępu do środków prawnych w obszarze biznesu i praw człowieka na szczeblu UE](13) oraz „Challenges and opportunities for the implementation of the Charter of Fundamental Rights” [Wyzwania i możliwości w zakresie wdrażania Karty praw podstawowych](14) sformułowała szereg zaleceń dotyczących skutecznego wdrażania Karty;

S.  mając na uwadze, że w art. 24 Karty przewidziane są prawa dziecka, które zobowiązują władze publiczne i instytucje prywatne do kierowania się przede wszystkim najlepszym interesem dziecka;

T.  mając na uwadze, że art. 14 Karty podkreśla prawo każdego dziecka do nauki na sprawiedliwych zasadach;

Pełniejsze uwzględnienie Karty w procesach legislacyjnych i decyzyjnych

1.  jest głęboko przekonany, że opracowana przez Komisję strategia skutecznego wprowadzania w życie Karty praw podstawowych przez Unię Europejską (COM(2010)0573) była wyrazem początkowych wysiłków podjętych tuż po wejściu Karty w życie, ale wymaga pilnej aktualizacji; z zadowoleniem przyjmuje roczne sprawozdania w sprawie stosowania Karty przez Komisję i wzywa do przeglądu strategii opracowanej w 2010 r. w celu jej aktualizacji z uwzględnieniem nowych wyzwań i realiów instytucjonalnych, zwłaszcza po brexicie;

2.  uznaje kilka istotnych kroków podjętych przez instytucje UE, mających na celu uwzględnienie Karty w procesach legislacyjnych i decyzyjnych UE; zauważa, że podstawową rolą Karty jest zapewnienie pełnej zgodności unijnego prawodawstwa z zapisanymi w niej prawami i zasadami oraz uznaje również trudności z aktywnym ich promowaniem i egzekwowaniem;

3.  podkreśla znaczenie poszanowania praw podstawowych zapisanych w Karcie we wszystkich wnioskach ustawodawczych Unii;

4.  przypomina, że ustanowione przez instytucje UE procedury oceny zgodności wniosków ustawodawczych z Kartą mają głównie charakter wewnętrzny; podkreśla konieczność zapewnienia lepszych form przeprowadzania konsultacji, ocen skutków, w tym szczególnych ocen wpływu w aspekcie płci, i kontroli prawnej przy zaangażowaniu niezależnych ekspertów w dziedzinie praw podstawowych; apeluje do Komisji o wspieranie usystematyzowanej i uregulowanej współpracy z organami działającymi na rzecz praw człowieka, takimi jak Agencja Praw Podstawowych (FRA), Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE) i odnośne organy Rady Europy oraz Organizacji Narodów Zjednoczonych, a także organizacje społeczeństwa obywatelskiego działające w tym obszarze, w każdym przypadku gdy dokument legislacyjny potencjalnie wspiera prawa podstawowe lub ma na nie negatywny wpływ;

5.  apeluje do Komisji, Rady i Parlamentu o zmianę rozporządzenia Rady nr 168/2007, aby umożliwić FRA przekazywanie z własnej inicjatywy niewiążących opinii dotyczących projektów unijnego prawodawstwa, a także o wspieranie systematycznych konsultacji z Agencją Praw Podstawowych;

6.  wzywa Komisję, pozostałe instytucje UE oraz rządy krajowe i regionalne do konsultowania się z Agencją Praw Podstawowych w przypadkach dotyczących praw podstawowych;

7.  uznaje kluczową rolę FRA w ocenie przestrzegania Karty i pozytywnie odnosi się do wykonywanych przez nią prac; zachęca FRA do dalszego doradzania instytucjom UE i państwom członkowskim w kwestiach poprawy kultury praw podstawowych w całej Unii oraz do wspierania ich w tym zakresie; z zadowoleniem odnosi się do przyjętej niedawno strategii FRA na lata 2018–2022;

8.  zwraca uwagę na opracowane przez FRA interaktywne narzędzie internetowe CLARITY, które ma ułatwić określanie najwłaściwszego organu spoza wymiaru sprawiedliwości dysponującego kompetencjami w zakresie praw człowieka w konkretnych kwestiach związanych z prawami podstawowymi;

9.  wzywa Komisję do zapewnienia kompleksowej oceny skutków poprzez wyważoną ocenę skutków gospodarczych, społecznych i środowiskowych, a także do zmiany jej decyzji dotyczącej podziału rozważań na temat praw podstawowych na trzy kategorie: skutki gospodarcze, społeczne oraz wpływ na środowisko i aby stworzyła dwie osobne kategorie: „skutki w odniesieniu do praw podstawowych” i „ocena wpływu w aspekcie płci”, ponieważ w ten sposób można zapewnić ocenę wszystkich aspektów praw podstawowych;

10.  apeluje do Komisji o podjęcie systematycznych działania na szczeblu Unii w celu przestrzegania i spełnienia postanowień Karty oraz zapewnienie, aby prawo Unii zostało dostosowane w taki sposób, by uwzględniało zmiany w prawie i orzecznictwie w zakresie międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka; w związku z tym ponownie podkreśla swój apel do Komisji o przedłożenie wniosku wprowadzającego w życie rezolucję Parlamentu z dnia 25 października 2016 r. w sprawie ustanowienia unijnego mechanizmu na rzecz demokracji, praworządności i praw podstawowych(15), który umożliwiałby systematyczne monitorowanie rozwoju sytuacji w instytucjach i organach UE oraz w państwach członkowskich domagających się podjęcia działań w celu ochrony i przestrzegania praw, wolności i zasad zapisanych w Karcie; sugeruje w szczególności, aby warunki dotyczące praw podstawowych określone w kryteriach kopenhaskich nie były wykorzystywane wyłącznie jednorazowo jako warunki wstępne przystąpienia, ale by państwa członkowskie poddawały się okresowej ocenie w celu ustalenia poziomu zgodności z tymi prawami;

11.  zauważa, że w kontekście Karty ważną rolę w zagwarantowaniu poszanowania praw podstawowych odgrywa także Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich, nie tylko w świetle samego art. 41 określającego prawo do dobrej administracji, ale również biorąc pod uwagę, że dobra administracja jest sama w sobie fundamentem zabezpieczenia innych praw podstawowych; przypomina wzorową pracę Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich między innymi w dziedzinie przejrzystości i wolności informacji, jak również sprawozdanie specjalne dotyczące Fronteksu(16) przedłożone w bieżącej kadencji parlamentarnej, dotyczące w szczególności prawa do składania skarg przez osoby ubiegające się o azyl i migrantów;

12.  rozumie, że orzecznictwo będzie miało wpływ na zakres Karty i należy wziąć ten fakt pod uwagę;

13.  apeluje do prawodawców UE o uznanie wyników wyroku Sądu z dnia 22 marca 2018 r. (sprawa T-540/15) dotyczącego dostępu do dokumentów z posiedzeń trójstronnych(17) oraz o podjęcie stosownych działań; podkreśla konieczność zwiększenia przejrzystości i dostępu do dokumentów między instytucjami UE, aby rozwinąć skuteczniejszą współpracę międzyinstytucjonalną, także w zakresie odpowiedzialności w sprawach dotyczących praw podstawowych; wzywa Radę do szybkiego zajęcia się kwestią obaw wyrażanych w odniesieniu do przejrzystości procesu decyzyjnego i dostępu do dokumentów zgodnie z odpowiednimi zaleceniami Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich;

Uwzględnienie Karty w politykach UE

14.  przypomina, że proces kształtowania polityki UE opiera się na zasadach i celach określonych w art. 2, 3, 4, 5 i 6 TUE, a jednocześnie powinien w pełni wspierać i wprowadzać w życie wymogi ujęte w mających ogólne zastosowanie postanowieniach zawartych w tytule II części I TFUE;

15.  potwierdza, że wszystkie akty prawne przyjęte przez Unię muszą w pełni uwzględniać wszystkie postanowienia Karty, w tym jej przepisy socjalne; podkreśla znaczenie uwzględnienia wyraźnych odniesień do Karty w ramach prawnych regulujących politykę gospodarczą i monetarną UE; podkreśla, że uciekanie się do ustaleń międzyrządowych nie zwalnia instytucji UE ze zobowiązań w zakresie oceny zgodności tych instrumentów z prawem Unii, w tym Kartą;

16.  uważa za konieczne podjęcie przez Unię zdecydowanych kroków, aby wzmocnić własne zaangażowanie w zagwarantowanie możliwości korzystania z wszystkich praw zapisanych w Karcie, w tym praw socjalnych;

17.  wzywa Komisję do dopilnowania, aby proces europejskiego semestru, łącznie z zaleceniami dla poszczególnych krajów oraz zaleceniami zawartymi w rocznej analizie wzrostu gospodarczego, był zgodny z elementami normatywnymi Karty w zakresie praw socjalnych;

18.  popiera wprowadzenie mocnych i spójnych klauzul dotyczących praw podstawowych w tekstach normatywnych projektów rozporządzeń ustanawiających fundusze UE;

19.  wzywa Komisję i Radę do podejmowania decyzji makroekonomicznych z należytym uwzględnieniem ocen w zakresie praw człowieka, w oparciu o pełne spektrum praw obywatelskich, politycznych i socjalnych gwarantowanych przez instrumenty europejskiego i międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka;

20.  zachęca Komisję, by przeanalizowała działania niezbędne do przystąpienia przez UE do Europejskiej karty społecznej oraz zaproponowała harmonogram osiągnięcia tego celu;

21.  przypomina, że z uwagi na kompetencje określone w Traktatach do zakresu odpowiedzialności przede wszystkim państw członkowskich należy praktyczne stosowanie polityki społecznej, a także nadanie konkretnego wyrazu ujętym w Karcie postanowieniom dotyczącym spraw socjalnych; w kontekście ewentualnej zmiany traktatów przypomina jednak swój wniosek dotyczący włączenia do nich protokołu społecznego w celu wzmocnienia podstawowych praw socjalnych w odniesieniu do swobód gospodarczych;

22.  przyjmuje do wiadomości faktycznie kluczową, ale nieformalną rolę Eurogroupy w zarządzaniu gospodarczym strefą euro oraz wpływ, jaki jej decyzje, które nie są równoważone przez właściwe mechanizmy demokratycznej rozliczalności i kontroli sądowej, mogą wywierać na proces kształtowania polityki; przypomina jej członkom o ich zobowiązaniach w ujęciu horyzontalnym, wynikających z art. 2 i 6 TUE oraz Karty;

23.  wzywa Komisję i Europejski Bank Centralny do pełnego przestrzegania Karty przy wypełnianiu ich zadań w ramach Europejskiego Mechanizmu Stabilności, w tym w praktykach udzielania pożyczek przez Bank, w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości.

24.  przypomina, że działania Unii na arenie międzynarodowej muszą opierać się na zasadach ujętych w art. 21 ust. 1 TUE; jest przekonany, że pełne poszanowanie i promowanie postanowień Karty w UE stanowi punkt odniesienia w ocenie legalności i wiarygodności postępowania Unii w stosunkach międzynarodowych, w tym w ramach procesu rozszerzenia na mocy art. 49 TUE;

25.  zwraca uwagę na ograniczoną jurysdykcję TSUE w zakresie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB) i ostrzega przed jakimkolwiek potencjalnym ograniczaniem praw do skutecznego środka zaradczego ujętego w Karcie;

26.  przypomina instytucjom UE o wynikających z Karty obowiązkach w zakresie praw człowieka, również w dziedzinie polityki handlowej; zachęca Komisję do przeprowadzenia szczegółowych ocen skutków w zakresie praw człowieka przed zakończeniem każdych negocjacji handlowych, z uwzględnieniem Wytycznych ONZ dotyczących ocen skutków umów handlowych i inwestycyjnych dla praw człowieka;

27.  przypomina, że zarówno traktaty, jak i Karta zawierają odniesienie do ochrony mniejszości narodowych i do dyskryminacji ze względu na język; apeluje o podjęcie konkretnych kroków administracyjnych w instytucjach UE, aby zachęcić rządy krajowe do znalezienia trwałych rozwiązań i do propagowania kultury różnorodności językowej w ich państwach członkowskich, wykraczającej poza języki urzędowe UE;

28.  przypomina o obowiązku przystąpienia do europejskiej konwencji praw człowieka (EKPC), o którym mowa w art. 6 TUE; apeluje do Komisji o podjęcie niezbędnych kroków, aby wyeliminować przeszkody prawne, które uniemożliwiają sfinalizowanie akcesji, oraz o przedstawienie nowego projektu porozumienia w sprawie przystąpienia Unii do EKPC, przedstawiając skuteczne rozwiązania w odpowiedzi na zastrzeżenia sformułowane przez Trybunał Sprawiedliwości w opinii 2/13 z dnia 18 grudnia 2014 r.; uważa, że zakończenie tego procesu byłoby równoznaczne z wprowadzeniem dalszych zabezpieczeń praw podstawowych obywateli i rezydentów Unii oraz zapewni dodatkowy mechanizm egzekwowania praw człowieka, a mianowicie możliwość odwoływania się do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w związku z naruszeniem praw człowieka wynikającym z działania jednej z instytucji UE lub państwa członkowskiego wdrażającego przepisy prawa UE, wchodzącym w zakres EKPC; uważa ponadto, że orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wniesie w związku z tym dodatkowy wkład w obecne i przyszłe działania UE na rzecz przestrzegania i upowszechniania praw człowieka i podstawowych wolności w dziedzinie swobód obywatelskich, wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych, w uzupełnieniu orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości w tej dziedzinie;

Karta a agencje UE

29.  podkreśla potencjał niektórych agencji UE w zakresie zapewnienia wsparcia państwom członkowskim w wypełnianiu zobowiązań wynikających z Karty poprzez częste działanie jako powiązanie operacyjne między UE i sferami krajowymi; zauważa, że zadanie to można skutecznie wykonać tylko przez kształtowanie dojrzałej praktyki w zakresie praw podstawowych w agencjach działających w sferze wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych lub tych, których działalność może mieć wpływ na prawa i zasady wynikające z Karty, z uwzględnieniem zarówno wewnętrznego, jak i zewnętrznego wymiaru ochrony i promowania praw podstawowych;

30.  apeluje do właściwych agencji UE o wzmożenie prac na rzecz wdrożenia zasad równouprawnienia płci przewidzianych w Karcie, w tym przez zapewnienie, by wszystkie instytucje i agencje UE realizowały politykę zerowej tolerancji wobec wszystkich form przemocy seksualnej i nękania fizycznego lub psychicznego; wzywa wszystkie instytucje i agencje UE do pełnego wdrożenia rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 26 października 2017 r. w sprawie przeciwdziałania molestowaniu i wykorzystywaniu seksualnemu w UE(18);

31.  zauważa zróżnicowany zakres polityk i instrumentów opracowanych przez różne agencje w celu wprowadzenia w życie ich podstawowych zobowiązań w zakresie praw człowieka, co prowadzi do zróżnicowania stopnia realizacji; podkreśla konieczność wspierania współpracy między agencjami UE, a także usystematyzowanego dialogu z niezależnymi ekspertami w dziedzinie praw człowieka, oraz korzystania z istniejących najlepszych praktyk w celu rozwijania powszechnych i wzmocnionych ram dotyczących praw człowieka;

32.  apeluje do agencji UE działających w sferze wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych lub tych, których działalność może mieć wpływ na prawa i zasady wynikające z Karty, o przyjęcie wewnętrznych strategii w dziedzinie praw podstawowych i promowanie regularnych szkoleń dla personelu na wszystkich szczeblach na temat praw podstawowych i Karty;

33.  wyraża ubolewanie, że w wielu rozporządzeniach ustanawiających agencje UE brakuje jednoznacznego odniesienia do Karty; apeluje do współprawodawców, by wypełniali tę lukę w razie konieczności za każdym razem, gdy przepisy lub decyzje ustanawiające agencje są opracowywane lub zmieniane, a także o zapewnienie, z uwzględnieniem mandatu i specyfiki każdej agencji, dodatkowych mechanizmów operacyjnych zapewniających zgodność z Kartą;

Wspieranie państw członkowskich w stosowaniu Karty na szczeblu krajowym

34.  przypomina, że wymiar unijny i wymiary krajowe Karty są ze sobą nierozerwalnie związane i uzupełniają się wzajemnie w zapewnianiu konsekwentnego stosowania postanowień Karty w ogólnych ramach prawnych UE;

35.  podkreśla utrzymującą się lukę informacyjną w odniesieniu do Karty, jej zakresu i stopnia jej stosowania zarówno przez osoby, które korzystają z ochrony w oparciu o Kartę, jak i przez ekspertów w dziedzinie prawa i praw człowieka; wyraża ubolewanie z powodu bardzo nielicznych działań krajowych poświęconych wyeliminowaniu tego niedociągnięcia;

36.  wzywa Komisję do wzmocnienia działań mających na celu podnoszenie świadomości na temat Karty, przy pełnym zaangażowaniu organizacji społeczeństwa obywatelskiego, oraz do promowania i finansowania modułów szkoleniowych ukierunkowanych na Kartę, przeznaczonych dla sędziów krajowych, prawników praktyków, a także urzędników służby cywilnej, mających na celu poszerzenie wiedzy na temat unijnych polityk i prawa Unii – m.in. na temat prawa materialnego i prawa formalnego, wykorzystania unijnych instrumentów współpracy sądowej, właściwego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, języka prawnego i prawniczego oraz prawa porównawczego; ponadto apeluje do Komisji o wyposażenie państw członkowskich w praktyczne wytyczne pomocne w stosowaniu Karty na szczeblu krajowym; w związku z tym apeluje do Komisji o popularyzację opublikowanego ostatnio przez Agencję Praw Podstawowych podręcznika zatytułowanego „Handbook on Applying the Charter of Fundamental Rights of the European Union in law and policymaking at national level” [Podręcznik stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w prawie i procesie kształtowania polityki na szczeblu krajowym];

37.  zachęca państwa członkowskie do regularnej wymiany informacji i doświadczeń dotyczących używania, stosowania i nadzorowania Karty oraz do uwzględnienia przykładów najlepszych praktyk już opracowanych na szczeblu krajowym; zachęca państwa członkowskie do dokonania przeglądu przepisów proceduralnych dotyczących analizy prawnej i oceny skutków projektów ustaw pod kątem Karty; zwraca uwagę, że procedury te powinny wyraźnie odnosić się do Karty, podobnie jak do krajowych instrumentów ochrony praw człowieka, w celu zminimalizowania ryzyka pominięcia Karty;

38.  zwraca uwagę, że luki w transpozycji i prawidłowym wdrażaniu prawa Unii w państwach członkowskich mogą mieć realny wpływ na korzystanie z praw podstawowych UE; w tym kontekście przypomina o roli Komisji jako strażniczki traktatów i o tym, że zatem to ostatecznie – jeśli nie przede wszystkim – na niej spoczywa odpowiedzialność za zapewnienie przestrzegania praw podstawowych, w razie potrzeby w drodze postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; w związku z tym wzywa do bardziej zdecydowanego przywództwa w zapewnianiu właściwego wykonywania unijnego prawodawstwa;

Dążenie do bardziej spójnej interpretacji Karty

39.  jest przekonany, że różnice w interpretacji dotyczące stosowania przepisów Karty między instytucjami UE, organami, biurami i agencjami Unii i państwami członkowskimi mają szkodliwy wpływ na wartość dodaną wnoszoną przez Kartę, tj. reprezentującą zestaw wspólnych minimalnych standardów ochrony przeznaczony do stosowania w ujęciu horyzontalnym w odniesieniu do wszystkich podmiotów instytucjonalnych oraz polityk i działań powiązanych ze sferą UE;

40.  podkreśla, że włączenie Karty do pierwotnego prawa UE, mimo że nie poszerza zakresu kompetencji Unii i jest zgodne z zasadą pomocniczości określonej w jej art. 51, stwarza nowe rodzaje odpowiedzialności po stronie instytucji podejmujących i wykonujących decyzje, a także po stronie państw członkowskich, gdy wdrażają one prawo unijne na szczeblu krajowym, oraz że postanowienia Karty stały się przez to możliwe do bezpośredniego stosowania przez sądy europejskie i krajowe;

41.  zachęca instytucje UE i państwa członkowskie, by umożliwiły bardziej bezpośrednie stosowanie Karty jako całości;

42.  wyraża ubolewanie, że do tej pory Rzeczpospolita Polska i Zjednoczone Królestwo nie zdecydowały się na wycofanie z protokołu nr 30 do Traktatów, który zapewnia ograniczone stosowanie Karty do tych państw;

°

°  °

43.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji, a także rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1)

Dz.U. C 337 z 20.9.2018, s. 167.

(2)

Dz.U. C 301 E z 13.12.2007, s. 229.

(3)

Dz.U. C 215 z 19.6.2018, s. 162.

(4)

Dz.U. C 242 z 10.7.2018, s. 24.

(5)

Dz.U. C 337 z 20.9.2018, s. 120.

(6)

Dz.U. L 145 z 31.5.2001, s. 43.

(7)

Dz.U. L 53 z 22.2.2007, s. 1.

(8)

ECLI:EU:C:2016:701.

(9)

ECLI:EU:C:2018:871.

(10)

ECLI:EU:C:2014:2454.

(11)

Badanie pt. „The Implementation of the Charter of Fundamental Rights in the EU institutional framework” [Stosowanie Karty praw podstawowych w ramach instytucjonalnych UE], Parlament Europejski, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej, Departament Tematyczny C, 22 listopada 2016 r.; badanie pt. „The interpretation of Article 51 of the EU Charter of Fundamental Rights: the Dilemma of Stricter or Broader Application of the Charter to National Measures” [Wykładnia art. 51 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej: dylemat węższego lub szerszego stosowania Karty do środków krajowych], Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej, Departament Tematyczny C, 15 lutego 2016 r.; badanie pt. „The European Social Charter in the context of implementation of the EU Charter of Fundamental Rights” [Europejska karta społeczna w kontekście stosowania Karty praw podstawowych UE] z dnia 12 stycznia 2016 r.

(12)

„The Implementation of the Charter of Fundamental Rights in the EU institutional framework” [Stosowanie Karty praw podstawowych w ramach instytucjonalnych UE], Parlament Europejski, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej, Departament Tematyczny C – Prawa obywatelskie i sprawy konstytucyjne, 22 listopada 2016 r.

(13)

Opinia FRA nr 1/2017 z dnia 10 kwietnia 2017 r.

(14)

Opinia FRA nr 4/2018 z dnia 24 września 2018 r.

(15)

Dz.U. C 215 z 19.6.2018, s. 162.

(16)

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 grudnia 2015 r. dotycząca sprawozdania specjalnego Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie dochodzenia z własnej inicjatywy OI/5/2012/BEH-MHZ dotyczącego Fronteksu (Dz.U. C 399 z 24.11.2017, s. 2).

(17)

Wyrok Sądu z dnia 22 marca 2018 r., Emilio de Capitani przeciwko Parlamentowi Europejskiemu, sprawa T-540/15, ECLI:EU:T:2018:167.

(18)

Dz.U. C 346 z 27.9.2018, s. 192.


OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (5.12.2018)

dla Komisji Spraw Konstytucyjnych

w sprawie stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w ramach instytucjonalnych UE

(2017/2089(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Eduard Kukan

WSKAZÓWKI

Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych zwraca się do Komisji Spraw Konstytucyjnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A.  mając na uwadze, że przepisy socjalne stanowią zasadniczą część Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i struktury prawnej Unii; mając na uwadze, że ważne jest podkreślanie znaczenia praw podstawowych i zapewnienie ich poszanowania w całej Unii;

B.  mając na uwadze, że od czasu wejścia w życie traktatu lizbońskiego Karta jest źródłem prawa pierwotnego mającym zastosowanie przede wszystkim do instytucji i organów w Unii;

C.  mając na uwadze, że Unia, w tym jej instytucje, organy i jednostki organizacyjne, a także państwa członkowskie, wykonując swój mandat, mają obowiązek chronić prawa podstawowe i w pełni przestrzegać przepisów Karty, w tym w całym procesie ustawodawczym oraz podczas wdrażania ustawodawstwa unijnego; mając na uwadze, że ważne jest systematyczne stosowanie Karty we wszystkich dziedzinach polityki;

D.  mając na uwadze, że taki obowiązek oznacza, iż instytucje UE powinny nie tylko starać się unikać naruszania praw zawartych w Karcie, ale również rozszerzać potencjał Karty poprzez aktywne i systematyczne uwzględnianie tych praw w procesie stanowienia prawa lub opracowywania strategii politycznych;

E.  mając na uwadze, że Rada i Parlament muszą systematycznie dokładać starań, by dokonywanie wszelkich wyborów między różnymi rozważanymi opcjami politycznymi było oceniane na podstawie wkładu, jaki opcje te wnoszą w realizację postanowień Karty;

F.  mając na uwadze, że proklamacja Europejskiego filaru praw socjalnych dodatkowo podkreśla znaczenie równych szans i dostępu do rynku pracy, sprawiedliwych i godziwych warunków pracy oraz ochrony socjalnej i włączenia społecznego w celu zapewnienia obywatelom nowych i skuteczniejszych praw oraz wzmocnienia praw już zapisanych w Karcie;

1.  potwierdza, że wszystkie akty prawne przyjęte przez UE muszą w pełni uwzględniać postanowienia Karty, w tym jej przepisy socjalne i przepisy w dziedzinie zarządzania gospodarczego; podkreśla, że należy systematycznie oceniać zgodność prawodawstwa i polityki Unii z Kartą; wzywa Komisję do zapewnienia zgodności procesu europejskiego semestru z Kartą, w tym z roczną analizą wzrostu gospodarczego i zaleceniami dla poszczególnych krajów;

2.  w kontekście Europejskiego filaru praw socjalnych z zadowoleniem przyjmuje wnioski Komisji w sprawie równowagi między pracą a życiem prywatnym, przewidywalnych i przejrzystych warunków pracy oraz koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego;

3.  rozumie, że orzecznictwo będzie miało wpływ na zakres Karty i należy wziąć ten fakt pod uwagę;

4.  wzywa Unię Europejską do przystąpienia do Europejskiej karty społecznej Rady Europy;

5.  podkreśla, że wszystkie podmioty unijne powinny poświęcić taką samą uwagę prawom społecznym oraz prawom i zasadom gospodarczym, co innym prawom podstawowym i zasadom zapisanym w Karcie;

6.  wzywa Komisję, inne instytucje UE oraz rządy krajowe i regionalne państw członkowskich do konsultowania się z Agencją Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA) w przypadkach dotyczących praw podstawowych;

7.  podkreśla, że Unia musi w dalszym ciągu podnosić poziom wiedzy na temat Karty, zarówno w poszczególnych krajach, jak i w całej UE, w drodze intensywniejszej komunikacji na temat praw podstawowych, wartości i swobód, ze szczególnym uwzględnieniem zatrudnienia oraz polityki społecznej; podkreśla znaczenie dalszego promowania podstawowych praw i wolności; wzywa instytucje i agencje Unii, w szczególności te działające w dziedzinie zatrudnienia i polityki społecznej, by lepiej dostosowały swe praktyki pod kątem wdrażania Karty; wzywa do zwrócenia szczególnej uwagi na ułatwianie zatrudnienia osobom niepełnosprawnym oraz kompensowanie utrudnień, jakie osoby te napotykają w trakcie kariery zawodowej; wzywa Komisję do utworzenia dyrekcji generalnej odpowiedzialnej za kwestie dotyczące osób niepełnosprawnych; wyraża ubolewanie, że nie wykorzystano jeszcze w pełni potencjału Karty;

8.  podkreśla ważną rolę Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w rozliczaniu instytucji UE, jak również w promowaniu stosowania przez nie dobrych praktyk administracyjnych; z zadowoleniem przyjmuje pracę wykonywaną przez Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich;

9.  pozytywnie odnosi się do prac Komisji Europejskiej w zakresie praw podstawowych i jej sprawozdań rocznych w sprawie stosowania podstawowych praw i wolności zapisanych w Karcie;

10.  z zadowoleniem przyjmuje większe skoncentrowanie się UE na prawach osób starszych i zachęca do dalszych postępów w stosowaniu podejścia do starzenia się, które jest oparte na prawach; podkreśla, jak ważna jest walka z dyskryminacją ze względu na wiek;

11.  zwraca uwagę, że instytucje unijne i państwa członkowskie powinny wywiązywać się ze swoich zobowiązań co do wymogów społecznych i gospodarczych Karty, gdy dążą do zachowania zgodności z instrumentami UE, takimi jak Traktat o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej oraz pakt stabilności i wzrostu. domaga się ponadto, by pojęcie wyjątkowych okoliczności zgodnie z art. 3 ust. 3 lit. b) Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej, które dopuszcza odchylenie od celu średnioterminowego lub planowanej ścieżki dostosowania, było interpretowane w taki sposób, aby uwzględnić niezdolność danego kraju do przestrzegania zobowiązań wynikających z postanowień socjalnych Karty;

12.  uznaje kluczową rolę FRA w ocenie przestrzegania Karty i pozytywnie odnosi się do wykonywanych przez nią prac; zachęca FRA do dalszego doradzania instytucjom UE i państwom członkowskim w kwestiach poprawy kultury praw podstawowych w całej Unii oraz do wspierania ich w tym zakresie; z zadowoleniem odnosi się do przyjętej niedawno strategii FRA na lata 2018–2022;

13.  potwierdza, że przepisy socjalne Karty gwarantują odpowiednie ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz ochronę wszystkich pracowników, w tym pracowników pracujących za pośrednictwem platform;

14.  podkreśla znaczenie poszanowania praw podstawowych zapisanych w Karcie we wszystkich wnioskach ustawodawczych Unii; przy szczególnym uwzględnieniu praw podstawowych pracowników podkreśla, że UE musi zagwarantować każdemu pracownikowi takie same prawa podstawowe bez względu na wielkość przedsiębiorstwa, rodzaj umowy lub stosunek pracy;

15.  wzywa Komisję i Europejski Bank Centralny do pełnego przestrzegania Karty przy wypełnianiu ich zadań w ramach Europejskiego Mechanizmu Stabilności, w tym w praktykach udzielania pożyczek przez Bank, w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości.

INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ OPINIODAWCZĄ

Data przyjęcia

3.12.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

35

1

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Laura Agea, Guillaume Balas, Brando Benifei, Enrique Calvet Chambon, David Casa, Michael Detjen, Geoffroy Didier, Lampros Fountoulis, Marian Harkin, Agnes Jongerius, Rina Ronja Kari, Jan Keller, Ádám Kósa, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Jean Lambert, Jérôme Lavrilleux, Patrick Le Hyaric, Jeroen Lenaers, Verónica Lope Fontagné, Thomas Mann, Elisabeth Morin-Chartier, Emilian Pavel, Georgi Pirinski, Dennis Radtke, Terry Reintke, Robert Rochefort, Claude Rolin, Siôn Simon, Ulrike Trebesius

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Georges Bach, Heinz K. Becker, Deirdre Clune, Tania González Peñas, Alex Mayer, Jasenko Selimovic, Helga Stevens, Monika Vana

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Caterina Chinnici

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

35

+

ALDE

Enrique Calvet Chambon, Marian Harkin, Robert Rochefort, Jasenko Selimovic

EFDD

Laura Agea

GUE/NGL

Tania González Peñas, Rina Ronja Kari, Patrick Le Hyaric

PPE

Georges Bach, Heinz K. Becker, David Casa, Deirdre Clune, Geoffroy Didier, Ádám Kósa, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Jérôme Lavrilleux, Jeroen Lenaers, Verónica Lope Fontagné, Thomas Mann, Elisabeth Morin-Chartier, Dennis Radtke, Claude Rolin

S&D

Guillaume Balas, Brando Benifei, Caterina Chinnici, Michael Detjen, Agnes Jongerius, Jan Keller, Alex Mayer, Emilian Pavel, Georgi Pirinski, Siôn Simon

VERTS/ALE

Jean Lambert, Terry Reintke, Monika Vana

1

-

NI

Lampros Fountoulis

2

0

ECR

Helga Stevens, Ulrike Trebesius

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się


OPINIA Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (11.1.2019)

dla Komisji Spraw Konstytucyjnych

w sprawie stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w ramach instytucjonalnych UE

(2017/2089(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Dennis de Jong

WSKAZÓWKI

Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych zwraca się do Komisji Spraw Konstytucyjnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 44 i 51,

  uwzględniając badanie zatytułowane „The interpretation of Article 51 of the EU Charter of Fundamental Rights: the dilemma of stricter or broader application of the Charter to national measures” [Wykładnia art. 51 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej: dylemat węższego lub szerszego stosowania Karty do środków krajowych], opublikowane w lutym 2016 r. przez Departament Tematyczny C Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Wewnętrznej;

  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2016 r. w sprawie ustanowienia unijnego mechanizmu dotyczącego demokracji, praworządności i praw podstawowych(1), w szczególności jej ust. 20,

  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie ewentualnych zmian i dostosowań w obecnej strukturze instytucjonalnej Unii Europejskiej(2), w szczególności jej ust. 45,

A.  mając na uwadze, że art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) uznaje prawa, wolności i zasady określone w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej z dnia 7 grudnia 2000 r., w brzmieniu dostosowanym dnia 12 grudnia 2007 r. w Strasburgu, która ma taką samą moc prawną jak Traktaty;

B.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 51 Karty jej postanowienia obowiązują między innymi instytucje, organy, urzędy i agencje Unii; mając na uwadze, że zgodnie z art. 51 ust. 1 postanowienia Karty mają zastosowanie do państw członkowskich „wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii”;

C.  mając na uwadze, że art. 51 ust. 1 stanowi również, że instytucje i organy Unii „popierają […] stosowanie” Karty; mając na uwadze, że Karta nie jest jedynie zbiorem zakazów, lecz że powinna być również postrzegana jako narzędzie do podejmowania środków zapewniających skuteczne wypełnianie jej postanowień;

D.  mając na uwadze, że art. 6 TUE podkreśla również, że prawa podstawowe, zagwarantowane w europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka, muszą stanowić część prawa Unii jako zasady ogólne prawa;

E.  mając na uwadze, że art. 151 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) odnosi się do podstawowych praw socjalnych, w tym praw wskazanych w Europejskiej karcie społecznej;

F.  mając na uwadze, że w badaniu z listopada 2017 r. dotyczącym stosowania Karty praw podstawowych w ramach instytucjonalnych UE(3) stwierdza się między innymi znaczenie Karty dla działań Komisji realizowanych na mocy Traktatu ustanawiającego Europejski Mechanizm Stabilności (Porozumienie ustanawiające EMS) oraz w kontekście europejskiego semestru; mając na uwadze, że w zarządzaniu gospodarczym Unii niewiele uwagi poświęca się prawom socjalnym określonym w Karcie; mając na uwadze, że prawa te muszą zostać uznane za rzeczywiste prawa podstawowe;

G.  mając na uwadze, że Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA) w swoich opiniach zatytułowanych „Poprawa dostępu do środków prawnych w obszarze biznesu i praw człowieka na szczeblu UE” oraz „Wyzwania i możliwości w zakresie wprowadzania w życie Karty praw podstawowych”(4) sformułowała szereg zaleceń dotyczących skutecznego wprowadzania w życie Karty praw podstawowych(5);

1.  stwierdza, że Karta praw podstawowych musi być stosowana z pełnym poszanowaniem europejskiej konwencji praw człowieka, a jednocześnie uznaje znaczenie Europejskiej karty społecznej i europejskiego filaru praw socjalnych i wzywa Komisję do przyspieszenia procedury przystąpienia UE do europejskiej konwencji praw człowieka oraz do nadania większej wagi badaniu możliwości przystąpienia UE do Europejskiej karty społecznej,

2.  wzywa Komisję do wyjaśnienia zakresu art. 51 Karty praw podstawowych, ponieważ różne wykładnie przyczyniają się do nieporozumień i powodują, że stosowanie Karty jest niejasne i niezadowalające(6);

3.  wzywa Komisję do zapewnienia państwom członkowskim wskazówek co do tego, w jaki sposób prawa podstawowe powinny być brane pod uwagę przy wdrażaniu prawa Unii;

4.  podkreśla, że art. 51 ust. 1 Karty wzywa do promowania praw i zasad określonych w tym artykule oraz wskazuje na związek między wartościami Unii a Kartą, a także z kryteriami kopenhaskimi dotyczącymi przystąpienia państw trzecich do Unii; ubolewa, że jak dotąd UE nie dysponuje kompleksowym mechanizmem ochrony demokracji, praworządności i praw podstawowych, zgodnie z zaleceniem Parlamentu zawartym w jego rezolucji z dnia 14 listopada 2018 r.(7), który umożliwiałby systematyczne monitorowanie rozwoju sytuacji w instytucjach i organach UE oraz w państwach członkowskich domagających się podjęcia działań w celu ochrony i przestrzegania praw, wolności i zasad zapisanych w Karcie; sugeruje w szczególności, aby warunki dotyczące praw podstawowych określone w kryteriach kopenhaskich nie były wykorzystywane wyłącznie jednorazowo jako warunki wstępne przystąpienia, ale by państwa członkowskie poddawały się okresowej ocenie w odniesieniu do tych praw;

5.  z niepokojem zauważa, że Karta praw podstawowych ma w państwach członkowskich zastosowanie wyłącznie przy wdrażaniu prawa UE i zachęca poszczególne instytucje UE do rozważenia rozszerzenia zakresu stosowania Karty w ramach następnego przeglądu Traktatu;

6.  wzywa Komisję, pozostałe instytucje UE oraz rządy krajowe i regionalne do regularnego konsultowania się z Agencją Praw Podstawowych w przypadkach dotyczących praw podstawowych; wzywa ponadto do wprowadzenia w ramach europejskiego semestru obowiązkowej oceny i obowiązkowego przeglądu przestrzegania postanowień Karty przez państwa członkowskie;

7.  wyraża zaniepokojenie z powodu braku systematycznych ocen skutków dotyczących praw podstawowych poprzedzających przyjęcie wniosków ustawodawczych przez Komisję, oraz wzywa Komisję, Radę i Parlament do przeprowadzania niezależnych i kompleksowych kontroli zgodności oraz ocen skutków dotyczących praw podstawowych w odniesieniu do każdego wniosku ustawodawczego, a tym samym do uwzględniania praw podstawowych we wszystkich odpowiednich obszarach polityki;

8.  wzywa Komisję, Radę i Parlament do zapewnienia systematycznych form konsultacji z organami i instytucjami posiadającymi doświadczenie w dziedzinie praw człowieka ogólnie, a w szczególności w odniesieniu do Karty praw podstawowych; wskazuje w tym względzie na Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz odpowiednie organy Rady Europy i Organizacji Narodów Zjednoczonych;

9.  przypomina, że Trybunał Sprawiedliwości orzekł(8), że Komisja musi w pełni przestrzegać postanowień Karty również w zadaniach powierzonych jej na mocy Porozumienia ustanawiającego EMS, w szczególności w odniesieniu do podpisywania protokołów ustaleń, i że to samo dotyczy zaleceń dla poszczególnych krajów w kontekście europejskiego semestru; wzywa Komisję do regularnego włączania oceny skutków dotyczącej praw podstawowych do zarządzania polityką społeczną i gospodarczą na szczeblu UE, ze szczególnym uwzględnieniem zgodności z postanowieniami Karty dotyczącymi kwestii społecznych;

10.  zwraca uwagę, że luki w transpozycji i prawidłowym wdrażaniu prawa Unii w państwach członkowskich mogą mieć realny wpływ na korzystanie z praw podstawowych UE; w tym kontekście przypomina o roli Komisji jako strażniczki Traktatów i o tym, że zatem to ostatecznie – jeśli nie przede wszystkim – na niej spoczywa odpowiedzialność za zapewnienie przestrzegania praw podstawowych, w razie potrzeby w drodze postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; w związku z tym apeluje o bardziej zdecydowane przewodzenie działaniom na rzecz odpowiedniego wdrożenia prawodawstwa UE, szczególnie w zakresie prawa do ochrony środowiska zapisanego w art. 37 Karty, przez bardziej sumienne, zdeterminowane i wnikliwe postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; przypomina znaczenie szybkiego wprowadzenia i odpowiedniego wdrożenia filaru „dostęp do wymiaru sprawiedliwości” w ramach konwencji z Aarhus;

11.  podkreśla, że stosowanie Karty obejmuje również agencje UE; stwierdza w związku z tym, że za każdym razem, gdy przepisy lub decyzje ustanawiające agencje są opracowywane lub zmieniane, należy uwzględnić odniesienie do konieczności przestrzegania przez agencje, w ramach ich stosownych mandatów, Karty i prawa międzynarodowego w dziedzinie praw człowieka; wzywa wszystkie agencje do przyjęcia strategii dotyczącej praw podstawowych, uwzględniającej kodeks postępowania ich pracowników oraz niezależny mechanizm do wykrywania i zgłaszania przypadków naruszenia praw podstawowych; zachęca w szczególności Frontex i Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO) do pełnego przestrzegania Karty, nie tylko w ramach ich ogólnych strategii politycznych, ale także w codziennych działaniach straży granicznej i przybrzeżnej oraz urzędników zajmujących się kwestiami dotyczącymi azylu, oddelegowanych do pracy w tych agencjach;

12.  wzywa do bezzwłocznego przyjęcia horyzontalnej unijnej dyrektywy antydyskryminacyjnej(9) dającej dodatkową gwarancję praw podstawowych w Unii Europejskiej w wyniku przyjęcia konkretnego unijnego prawodawstwa, co pozwoli uniknąć kolizji prawa, z jaką mamy do czynienia obecnie w związku z art. 51;

13.  przypomina o znaczeniu zasady pomocniczości i jednocześnie zachęca państwa członkowskie do pełnego stosowania Karty zgodnie z europejską konwencją praw człowieka oraz do wymiany najlepszych praktyk między państwami członkowskimi, Unią i jej agencjami; przypomina i zachęca, aby sądy krajowe uznawały wartość Karty oraz dokonywały wykładni pozytywnej Karty i stosowały postanowienia Karty;

14.  podkreśla, że Karta jest prawdopodobnie głównym narzędziem obrony, promowania i osiągania wartości Unii poprzez jej wdrażanie w określonych obszarach polityki i działalności politycznej; podkreśla, że kluczową sprawą jest zachowanie tych wartości przez UE zarówno w polityce zewnętrznej, jak i w sprawach wewnętrznych, przez rozszerzanie zakresu stosowania Karty wśród obywateli i rezydentów UE oraz przy przyjmowaniu uchodźców i migrantów;

15.  podkreśla, że wszystkie unijne instytucje, agencje i organy, w tym Frontex, oraz państwa członkowskie mają obowiązek przestrzegać postanowień Karty praw podstawowych;

16.  przypomina, że zarówno Traktaty, jak i Karta praw podstawowych zawierają odniesienie do ochrony mniejszości narodowych i do dyskryminacji ze względu na język; apeluje o podjęcie konkretnych kroków administracyjnych w instytucjach UE, aby zachęcić rządy krajowe do znalezienia zrównoważonych rozwiązań i do propagowania kultury różnorodności językowej w ich państwach członkowskich, wykraczającej poza języki urzędowe UE;

17.  zachęca do utworzenia i promowania krajowych instytucji praw człowieka, które będą przyczyniać się do zapewnienia poszanowania praw podstawowych przy opracowywaniu i wdrażaniu polityki i przepisów, a także zapewniają wsparcie osobom w konkretnych przypadkach;

18.  stwierdza, że nadal istnieją luki w dostępie do środków odwoławczych dla pochodzących z państw trzecich ofiar naruszeń praw podstawowych związanych z działalnością przedsiębiorstw i wzywa, aby w umowach zewnętrznych UE, w szczególności w umowach handlowych i inwestycyjnych, stosowane były dostępne, tanie i nieskomplikowane biurokratycznie mechanizmy umożliwiające ofiarom rozwiązanie kwestii takich nadużyć, w przypadku gdy dana spółka ma siedzibę w UE;

19.  podkreśla, że prawa obywateli Unii zostały wzmocnione przez europejską inicjatywę obywatelską, wdrożoną w 2012 r. na mocy traktatu lizbońskiego, która daje obywatelom UE prawo do zwracania się do Komisji o zaproponowanie nowych przepisów UE; zauważa, że do tej pory podjęto cztery udane inicjatywy, z których trzy doprowadziły do powstania nowych przepisów;

20.  wzywa Komisję do regularnego przeprowadzania oceny wpływu na prawa człowieka przed zawarciem umów zewnętrznych, w szczególności umów handlowych;

21.  podkreśla znaczenie ustanowienia zasad niezbędnych dla ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności i praw podstawowych w państwach członkowskich; popiera wprowadzenie mocnych i spójnych klauzul dotyczących praw podstawowych w tekstach normatywnych projektów rozporządzeń ustanawiających fundusze UE.

22.  potępia bezprecedensową i odosobnioną decyzję Polski, aby odmówić przyjęcia konkluzji Rady w sprawie zastosowania Karty praw podstawowych, co miało miejsce podczas posiedzenia ministrów sprawiedliwości w dniu 11 października 2018 r. w Luksemburgu;

23.  przypomina o porozumieniu politycznym między głównymi instytucjami UE a państwami członkowskimi w sprawie przystąpienia UE do europejskiej konwencji praw człowieka; uważa, że zakończenie tego procesu byłoby równoznaczne z wprowadzeniem dalszych zabezpieczeń praw podstawowych obywateli i rezydentów Unii; zwraca się o podjęcie niezbędnych kroków w celu usunięcia barier prawnych uniemożliwiających zakończenie procesu akcesyjnego.

INFORMACJE O PRZYJĘCIU W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

10.1.2019

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

39

8

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Asim Ademov, Martina Anderson, Heinz K. Becker, Monika Beňová, Michał Boni, Caterina Chinnici, Rachida Dati, Frank Engel, Laura Ferrara, Romeo Franz, Kinga Gál, Ana Gomes, Nathalie Griesbeck, Sylvie Guillaume, Monika Hohlmeier, Sophia in ‘t Veld, Cécile Kashetu Kyenge, Monica Macovei, Roberta Metsola, Claude Moraes, Ivari Padar, Judith Sargentini, Birgit Sippel, Csaba Sógor, Helga Stevens, Traian Ungureanu, Bodil Valero, Marie-Christine Vergiat, Udo Voigt, Josef Weidenholzer, Cecilia Wikström, Kristina Winberg, Tomáš Zdechovský, Auke Zijlstra

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Dennis de Jong, Anna Hedh, Lívia Járóka, Marek Jurek, Jean Lambert, Jeroen Lenaers, Andrejs Mamikins, Angelika Mlinar, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Christine Revault d’Allonnes Bonnefoy

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Norbert Erdős, Fernando Ruas, Adam Szejnfeld

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

39

+

ALDE

Nathalie Griesbeck, Sophia in ‘t Veld, Angelika Mlinar, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Cecilia Wikström

ECR

Monica Macovei

EFDD

Laura Ferrara

GUE/NGL

Martina Anderson, Dennis de Jong, Marie-Christine Vergiat

PPE

Asim Ademov, Heinz K. Becker, Michał Boni, Rachida Dati, Frank Engel, Monika Hohlmeier, Jeroen Lenaers, Roberta Metsola, Fernando Ruas, Csaba Sógor, Adam Szejnfeld, Traian Ungureanu, Tomáš Zdechovský

S&D

Monika Beňová, Caterina Chinnici, Ana Gomes, Sylvie Guillaume, Anna Hedh, Cécile Kashetu Kyenge, Andrejs Mamikins, Claude Moraes, Ivari Padar, Christine Revault d’Allonnes Bonnefoy, Birgit Sippel, Josef Weidenholzer

VERTS/ALE

Romeo Franz, Jean Lambert, Judith Sargentini, Bodil Valero

8

-

ECR

Marek Jurek, Helga Stevens, Kristina Winberg

ENF

Auke Zijlstra

NI

Udo Voigt

PPE

Norbert Erdős, Kinga Gál, Lívia Járóka

0

0

 

 

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

28.11.2018

STANOWISKO W FORMIE POPRAWEK

Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia

dla Komisji Spraw Konstytucyjnych

w sprawie stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w ramach instytucjonalnych UE

(2017/2089(INI))

W imieniu Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia: Angelika Mlinar (sprawozdawczyni)

Position

POPRAWKI

Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia przedstawia Komisji Spraw Konstytucyjnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, następujące poprawki:

Poprawka    1

Projekt rezolucji

Umocowanie 1 a (nowe)

Projekt rezolucji

Poprawka

  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 marca 2018 r. w sprawie równouprawnienia płci w umowach handlowych zawieranych przez UE1,

_________________

1 Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0066.

Poprawka    2

Projekt rezolucji

Umocowanie 1 b (nowe)

Projekt rezolucji

Poprawka

  uwzględniając Konwencję Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencję stambulską) oraz swoją rezolucję z dnia 12 września 2017 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej1,

_________________

1 Dz.U. C 337 z 20.9.2018, s. 167.

Poprawka    3

Projekt rezolucji

Umocowanie 1 c (nowe)

Projekt rezolucji

Poprawka

  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 października 2017 r. w sprawie przeciwdziałania molestowaniu i wykorzystywaniu seksualnemu w UE1,

_________________

1 Dz.U. C 346 z 27.9.2018, s. 192.

Poprawka    4

Projekt rezolucji

Umocowanie 1 d (nowe)

Projekt rezolucji

Poprawka

  uwzględniając wspólny dokument roboczy służb z dnia 21 września 2015 r. pt. „Równość płci i wzmocnienie pozycji kobiet: jak odmienić los dziewcząt i kobiet w kontekście stosunków zewnętrznych UE w latach 2016–2020?” (SWD(2015)0182) oraz konkluzje Rady z dnia 26 października 2015 r. dotyczące planu działania w sprawie równości płci na lata 2016–2020,

Poprawka    5

Projekt rezolucji

Umocowanie 1 e (nowe)

Projekt rezolucji

Poprawka

  uwzględniając wytyczne na rzecz promowania i ochrony wszystkich praw człowieka przysługujących lesbijkom, gejom, osobom biseksualnym, transpłciowym i interseksualnym (LGBTI) przyjęte przez Radę Unii Europejskiej na posiedzeniu w dniu 24 czerwca 2013 r.,

Poprawka    6

Projekt rezolucji

Motyw G a (nowy)

Projekt rezolucji

Poprawka

Ga.  mając na uwadze, że zasada równouprawnienia płci stanowi jedną z podstawowych zasad UE i jest zapisana w Traktatach UE i w art. 23 Karty; mając na uwadze, że art. 8 TFUE ustanawia zasadę uwzględniania problematyki płci, która mówi, że „we wszystkich swoich działaniach Unia zmierza do zniesienia nierówności oraz wspierania równości mężczyzn i kobiet”;

Poprawka    7

Projekt rezolucji

Motyw G b (nowy)

Projekt rezolucji

Poprawka

Gb.  mając na uwadze, że zadaniem Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn jest opracowanie, analiza, ocena i rozpowszechnianie narzędzi metodologicznych służących wspieraniu włączania problematyki płci do wszystkich strategii politycznych UE i do wynikających z nich krajowych strategii politycznych, a także uwzględnianiu aspektu płci we wszystkich instytucjach i organach UE;

Poprawka    8

Projekt rezolucji

Motyw L a (nowy)

Projekt rezolucji

Poprawka

La.  mając na uwadze, że w art. 24 Karty przewidziane są prawa dziecka, które zobowiązują władze publiczne i instytucje prywatne do kierowania się przede wszystkim najlepszym interesem dziecka;

Poprawka    9

Projekt rezolucji

Motyw L b (nowy)

Projekt rezolucji

Poprawka

Lb.  mając na uwadze, że art. 14 Karty podkreśla prawo każdego dziecka do sprawiedliwej nauki;

Poprawka    10

Projekt rezolucji

Ustęp 1 a (nowy)

Projekt rezolucji

Poprawka

1a.  ubolewa nad faktem, że przemoc ze względu na płeć jest zbyt łatwo tolerowana, i podkreśla potrzebę położenia temu kresu przez zagwarantowanie ścigania sprawców; apeluje do UE o osiągnięcie porozumienia w sprawie ratyfikowania konwencji stambulskiej, a także apeluje do Komisji o przedstawienie kompleksowej strategii UE w zakresie zwalczania wszystkich form przemocy ze względu na płeć, w tym molestowania seksualnego i wykorzystywania seksualnego dziewcząt i kobiet, w celu zapewnienia spójności wewnętrznych i zewnętrznych działań UE w tym obszarze;

Poprawka    11

Projekt rezolucji

Ustęp 1 b (nowy)

Projekt rezolucji

Poprawka

1b.  jest poważnie zaniepokojony podatnością migrantów, uchodźców i osób ubiegających się o azyl, w szczególności kobiet, dzieci i osób LGBTI, oraz apeluje o pilną poprawę bezpiecznych i legalnych możliwości migracji, pełne poszanowanie zasady non-refoulement oraz zapewnienie dostępu do usług w zakresie łączenia rodzin, mieszkań, edukacji, zatrudnienia, opieki zdrowotnej i pomocy psychologicznej po przybyciu do UE;

Poprawka    12

Projekt rezolucji

Ustęp 2

Projekt rezolucji

Poprawka

2.  przypomina, że ustanowione przez instytucje UE procedury oceny zgodności wniosków ustawodawczych z Kartą mają głównie charakter wewnętrzny; podkreśla konieczność zapewnienia lepszych form przeprowadzania konsultacji, ocen skutków i kontroli prawnej przy pełnym zaangażowaniu niezależnych ekspertów w dziedzinie praw podstawowych; apeluje do Komisji o wspieranie usystematyzowanej i uregulowanej współpracy z niezależnymi organami zewnętrznymi, takimi jak Agencja Praw Podstawowych (FRA) i organizacje społeczeństwa obywatelskiego działające w tym obszarze, w każdym przypadku gdy dokument legislacyjny potencjalnie wspiera prawa podstawowe lub ma na nie negatywny wpływ;

2.  przypomina, że ustanowione przez instytucje UE procedury oceny zgodności wniosków ustawodawczych z Kartą mają głównie charakter wewnętrzny; podkreśla konieczność zapewnienia lepszych form przeprowadzania konsultacji, ocen skutków, w tym szczególnych ocen wpływu w aspekcie płci, i kontroli prawnej przy pełnym zaangażowaniu niezależnych ekspertów w dziedzinie praw podstawowych; apeluje do Komisji o wspieranie usystematyzowanej i uregulowanej współpracy z niezależnymi organami zewnętrznymi, takimi jak Agencja Praw Podstawowych (FRA) i organizacje społeczeństwa obywatelskiego działające w tym obszarze, w każdym przypadku gdy dokument legislacyjny potencjalnie wspiera prawa podstawowe lub ma na nie negatywny wpływ;

Poprawka    13

Projekt rezolucji

Ustęp 3 a (nowy)

Projekt rezolucji

Poprawka

3a.  podkreśla potrzebę ścisłej współpracy z Europejskim Instytutem ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE) ze względu na istotną rolę, jaką odgrywa on w rozpowszechnianiu precyzyjnych narzędzi metodologicznych, a także w celu skuteczniejszego uwzględniania aspektu płci w procesach ustawodawczych i decyzyjnych Unii Europejskiej;

Poprawka    14

Projekt rezolucji

Ustęp 4

Projekt rezolucji

Poprawka

4.  ponownie zwraca się do Komisji, aby zmieniła swoją decyzję o podziale rozważań na temat praw podstawowych, w ocenie wpływu, na trzy kategorie: skutki gospodarcze, społeczne oraz wpływ na środowisko i aby stworzyła osobną kategorię „skutki w odniesieniu do praw podstawowych”, ponieważ tylko w ten sposób można zapewnić rozważenie wszystkich aspektów praw podstawowych;

4.  ponownie zwraca się do Komisji, aby zmieniła swoją decyzję o podziale rozważań na temat praw podstawowych, w ocenie wpływu, na trzy kategorie: skutki gospodarcze, społeczne oraz wpływ na środowisko i aby stworzyła dwie osobne kategorie, tj. „skutki w odniesieniu do praw podstawowych” i „ocena wpływu w aspekcie płci”, ponieważ tylko w ten sposób można zapewnić rozważenie wszystkich aspektów praw podstawowych, w szczególności praw mniejszości i grup szczególnie wrażliwych, takich jak kobiety, dzieci i osoby LGBTIQ+;

Poprawka    15

Projekt rezolucji

Ustęp 7 a (nowy)

Projekt rezolucji

Poprawka

7a.  apeluje do Komisji i Rady o wspieranie uwzględniania w umowach handlowych zobowiązania do skutecznego przyjęcia, utrzymania i wdrożenia przepisów, regulacji i strategii politycznych dotyczących równouprawnienia płci, w tym aktywnych środków niezbędnych do promowania równouprawnienia płci oraz wzmocnienia pozycji kobiet na wszystkich szczeblach, zgodnie z art. 23 Karty;

Poprawka    16

Projekt rezolucji

Ustęp 8 a (nowy)

Projekt rezolucji

Poprawka

8a.  wyraża ubolewanie, że uwzględnianie aspektu płci nie jest wdrażane w sposób spójny we wszystkich działaniach UE, co uniemożliwia skuteczne wdrażanie środków na rzecz zwalczania dyskryminacji ze względu na płeć i promowania równouprawnienia płci;

Poprawka    17

Projekt rezolucji

Ustęp 8 b (nowy)

Projekt rezolucji

Poprawka

8b.  podkreśla potrzebę wprowadzenia zmiany kulturowej w instytucjach za pośrednictwem systematycznego i ustrukturyzowanego procesu organizacyjnego uczenia się w celu osiągnięcia większego równouprawnienia płci wewnątrz tych instytucji, a także – w szczególności – w odniesieniu do rezultatów i wyników ich pracy;

Poprawka    18

Projekt rezolucji

Ustęp 16 a (nowy)

Projekt rezolucji

Poprawka

16a.  apeluje do właściwych agencji UE o wzmożenie prac na rzecz wdrożenia zasad równouprawnienia płci przewidzianych w Karcie, w tym przez zapewnienie, by wszystkie instytucje i agencje UE realizowały politykę zerowej tolerancji wobec wszystkich form przemocy seksualnej i nękania fizycznego lub psychicznego; wzywa wszystkie instytucje i agencje UE do pełnego wdrożenia rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 26 października 2017 r. w sprawie przeciwdziałania molestowaniu i wykorzystywaniu seksualnemu w UE;

Poprawka    19

Projekt rezolucji

Ustęp 20 a (nowy)

Projekt rezolucji

Poprawka

20a.  wzywa instytucje UE i państwa członkowskie do zwalczania wszystkich form dyskryminacji i przemocy wobec osób LGBTI w krajach tych osób i w szerszym zakresie, jak stanowi Karta;

Poprawka    20

Projekt rezolucji

Ustęp 20 b (nowy)

Projekt rezolucji

Poprawka

20b.  podkreśla, że UE powinna wdrożyć kompleksowe i strategiczne środki umożliwiające państwom członkowskim reagowanie na przypadki naruszania praw kobiet na ich terytorium, a także zapewniające aktywne promowanie Karty praw podstawowych przez państwa członkowskie; w związku z tym ponownie wzywa wszystkie państwa członkowskie do szybkiego ratyfikowania konwencji stambulskiej w całości;

Poprawka    21

Projekt rezolucji

Ustęp 20 c (nowy)

Projekt rezolucji

Poprawka

20c.  podkreśla, że prawom kobiet i równouprawnieniu płci, w tym powszechnemu poszanowaniu praw do zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz dostępowi do tych praw, należy nadać centralne znaczenie w kontekście Karty praw podstawowych i procesu kształtowania polityki na szczeblu krajowym;

Poprawka    22

Projekt rezolucji

Ustęp 24 a (nowy)

Projekt rezolucji

Poprawka

24a.  uznaje, że wykluczenie społeczne może wynikać z braku sprawiedliwej edukacji i że może być nasilone przez nękanie; zachęca administracje krajowe i lokalne oraz szkoły do zapewnienia środków mających pomóc ofiarom nękania i zapobiec ich wykluczeniu społecznemu, zgodnie z art. 34 Karty;

Poprawka    23

Projekt rezolucji

Ustęp 25 a (nowy)

Projekt rezolucji

Poprawka

25a.  zachęca państwa członkowskie, by wspierały wykorzystywanie ocen skutków w odniesieniu do najsłabszych grup społecznych (samotnych matek, dzieci, osób niepełnosprawnych itd.) w ramach opracowywania przepisów krajowych w dziedzinie edukacji, przy jednoczesnym uznaniu, że nie jest to wymagane w żadnych przepisach prawnych ani kartach i że jest to poważna luka i niezgodność między prawodawstwem UE a ustawodawstwem krajowym, co utrudnia rozwój równouprawnienia płci zgodnie z Kartą;

(1)

Dz.U. C 215 z 19.6.2018, s. 162.

(2)

Dz.U. C 252 z 18.7.2018, s. 201.

(3)

„The Implementation of the Charter of Fundamental Rights in the EU institutional framework” [Wdrożenie Karty praw podstawowych w ramach instytucjonalnych UE], Parlament Europejski, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej, Departament Tematyczny C – Prawa obywatelskie i sprawy konstytucyjne, listopad 2017 r.

(4)

Opinia FRA – 1/2017 z dnia 10 kwietnia 2017 r.

(5)

Opinia FRA – 4/2018 z dnia 24 września 2018 r.

(6)

Zob. na przykład pkt 2.3 opinii FRA 4/2018 z dnia 24 września 2018 r.

(7)

Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0456.

(8)

Wyrok Trybunału (Wielka Izba) z dnia 20 września 2016 r., Ledra Advertising Ltd i inni przeciwko Komisji Europejskiej i Europejskiemu Bankowi Centralnemu (EBC), ECLI:EU:C:2016:701.

(9)

Wniosek Komisji dotyczący dyrektywy Rady w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania osób bez względu na religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną (COM/2008/0426)


OPINIA Komisji Petycji (21.1.2019)

dla Komisji Spraw Konstytucyjnych

w sprawie stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w ramach instytucjonalnych UE

(2017/2089(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Josep-Maria Terricabras

WSKAZÓWKI

Komisja Petycji zwraca się do Komisji Spraw Konstytucyjnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A.  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 44 i 51,

B.  uwzględniając badanie zatytułowane „The interpretation of Article 51 of the EU Charter of Fundamental Rights: the dilemma of stricter or broader application of the Charter to national measures” [Wykładnia art. 51 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej: dylemat węższego lub szerszego stosowania Karty do środków krajowych], opublikowane w lutym 2016 r. przez Departament Tematyczny C Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Wewnętrznej;

C.  uwzględniając wysłuchanie pt. „Broadening the scope of the EU Charter on Fundamental Rights (Article 51)?” [Rozszerzenie zakresu Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Artykuł 51)?], zorganizowane przez Komisję Petycji w dniu 23 lutego 2016 r.;

D.  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2016 r. w sprawie utworzenia unijnego mechanizmu dotyczącego demokracji, praworządności i praw podstawowych(1), w szczególności jej ust. 20,

E.  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie ewentualnych zmian i dostosowań w obecnej strukturze instytucjonalnej Unii Europejskiej(2), w szczególności jej ust. 45,

1.  potwierdza, że podstawowe prawo do wnoszenia petycji, zapisane w art. 44 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz w art. 20 i 227 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), jest jednym z filarów obywatelstwa europejskiego i kluczowym elementem demokracji uczestniczącej, a jego celem jest przybliżenie obywateli do UE w drodze otwartej, demokratycznej, włączającej i przejrzystej procedury;

2.  przypomina, że coraz większa liczba petycji kierowanych do Parlamentu po wejściu w życie Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w grudniu 2009 r. powołuje się na ten akt jako podstawę prawną w przypadku zarzutów naruszenia praw podstawowych; zauważa, że petycje te mogą stanowić dowód poważnego strukturalnego braku podejścia opartego na prawach podstawowych przy opracowywaniu prawodawstwa i kształtowaniu polityki zarówno na szczeblu unijnym, jak i krajowym oraz podczas wdrażania przepisów w państwach członkowskich; uważa, że zacieśnienie współpracy między Komisją Petycji a Agencją Praw Podstawowych (FRA) może być korzystne dla obywateli UE, szczególnie przy rozpatrywaniu petycji, ponieważ FRA mogłaby bezpośrednio reagować na obawy składających petycje dotyczące możliwych naruszeń praw podstawowych;

3.  zauważa, że w kontekście Karty ważną rolę w zagwarantowaniu poszanowania praw podstawowych odgrywa też Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich, nie tylko w kontekście samego art. 41 określającego prawo do dobrej administracji, ale również biorąc pod uwagę, że taka dobra administracja jest fundamentem zabezpieczenia innych praw podstawowych; przypomina wzorową pracę rzecznik podczas bieżącej kadencji Parlamentu między innymi w obszarze przejrzystości i wolności informacji, a także jej sprawozdanie specjalne w sprawie Fronteksu(3), w szczególności w odniesieniu do prawa do wnoszenia skarg przysługującego osobom ubiegającym się o azyl i migrantom;

4.  zauważa, że obywatele i rezydenci UE postrzegają wejście w życie Karty jako jeden z głównych sposobów, w jaki członkostwo w Unii przynosi wartość dodaną; wyraża przekonanie, że reforma Unii w celu zwiększenia jej legitymacji i wartości w oczach obywateli i rezydentów może się powieść głównie dzięki rozszerzeniu zakresu ochrony praw podstawowych zapisanych w Karcie; podkreśla, że Karta praw podstawowych ma potencjał zaradzenia deficytowi demokratycznemu i można ją uznać za podstawę opracowania solidnej polityki społecznej, która eliminuje nierówności społeczno-gospodarcze i umożliwia pełnoprawną Unię narodów;

5.  wyraża zaniepokojenie, że Karta praw podstawowych ma zastosowanie w państwach członkowskich wyłącznie przy wykonywaniu prawa UE; przypomina, że wielu obywateli i rezydentów uważa jej stosowanie za niejasne i niezadowalające; podkreśla jednak, że Karta jest podstawowym źródłem prawa UE nie tylko dla instytucji, lecz również dla państw członkowskich; przypomina, że w celu zapewnienia skutecznego korzystania z praw podstawowych państwa członkowskie muszą też egzekwować postanowienia Karty oraz że jej ograniczone zastosowanie nie daje im swobody naruszania praw określonych w Karcie;

6.  uważa, że duża liczba źródeł ochrony praw podstawowych (krajowych, unijnych i międzynarodowych) oraz złożoność ich interakcji nie może osłabiać samej ochrony; podkreśla, że bardziej rygorystyczna wykładnia i ściślejsze stosowanie Karty praw podstawowych wystarczyłyby do zapewnienia ochrony i propagowania praw podstawowych w całej Unii; uważa, że ta szersza wykładnia musi być zgodna z międzynarodowymi zobowiązaniami UE w dziedzinie praw człowieka, ponieważ wynikają one ze spoczywającego na Unii obowiązku poszanowania międzynarodowego prawa zwyczajowego i ogólnych zasad prawa międzynarodowego publicznego;

7.  uważa, że oczekiwania większości składających petycje dotyczące praw przysługujących im na mocy Karty są wysokie i znacznie wykraczają poza obecny zakres ich stosowania; podkreśla, że nadmiernie wąska lub niespójna wykładnia art. 51 oddala obywateli od UE; zachęca instytucje UE i państwa członkowskie do poprawy stosowania Karty w wyniku rozszerzenia jej zakresu zastosowania oraz wzywa Komisję do podjęcia działań gwarantujących, że wykładnia zakresu art. 51 będzie jak najbardziej spójna i szeroka, aby zapewnić uniwersalne i jednolite zastosowanie Karty w całej Unii i w odniesieniu do wszystkich obywateli; jest zdania, że powszechne stosowanie Karty jest warunkiem propagowania i konsolidacji obywatelstwa europejskiego oraz wzmocnienia uczestnictwa demokratycznego w UE;

8.  przyjmuje z zadowoleniem wysiłki Komisji w dziedzinie zwalczania dyskryminacji kobiet; przypomina, że art. 23 Karty stanowi, iż „[n]ależy zapewnić równość kobiet i mężczyzn we wszystkich dziedzinach, w tym w zakresie zatrudnienia, pracy i wynagrodzenia”; zwraca uwagę, że zasada równości nie wyklucza utrzymania lub podejmowania środków zapewniających szczególne korzyści osobom płci niedostatecznie reprezentowanej;

9.  uważa za konieczne podjęcie przez Unię zdecydowanych kroków, aby w uzupełnieniu ogólnych gwarancji wolności, równości i praw politycznych rozwijać w szczególności własne zaangażowanie w zagwarantowanie możliwości korzystania z praw społecznych określonych w Karcie; uważa, że w ten sposób obecne gwarancje praw obywatelskich i politycznych zostaną w końcu skorelowane ze wzmocnionymi prawami gospodarczymi, społecznymi i kulturalnymi, dzięki czemu Unia będzie działać zgodnie z zasadami uniwersalności, niezbywalności, niepodzielności, współzależności i wzajemnego powiązania praw człowieka; wyraża życzenie, aby zrównać Europejską kartę społeczną z Traktatami podobnie jak Kartę praw podstawowych;

10.  nalega, aby art. 7 ust. 7 rozporządzenia (UE) nr 472/2013 w sprawie wzmocnienia nadzoru gospodarczego i budżetowego nad państwami członkowskimi należącymi do strefy euro dotkniętymi lub zagrożonymi poważnymi trudnościami w odniesieniu do ich stabilności finansowej(4), który stanowi, że działania zmierzające do konsolidacji budżetowej wymagane po dostosowaniach makroekonomicznych muszą uwzględniać „potrzebę zapewnienia wystarczających środków na podstawowe obszary polityki, takie jak edukacja i opieka zdrowotna”, interpretować zgodnie z wymogami postanowień Karty regulujących kwestie społeczne oraz z zasadami Europejskiej karty społecznej;

11.  wzywa do opracowania i wdrożenia kodeksu postępowania mającego zastosowanie do wszystkich pracowników zgodnie z Kartą praw podstawowych; wzywa do ustanowienia mechanizmów służących zapewnieniu zgodności, które zagwarantują wykrywanie, zgłaszanie i rozpatrywanie wszelkich niezgodności w odpowiednim czasie; uważa, że prawo domniemanych ofiar i sygnalistów do ochrony ich danych osobowych należy uznać za niezbywalne w całym procesie; apeluje o organizowanie szkoleń dla personelu z myślą o wyeliminowaniu dyskryminacji i nawoływania do nienawiści ze względu na płeć, orientację seksualną, pochodzenie etniczne czy jakikolwiek inny status;

12.  wzywa Radę do ostatecznego przyjęcia horyzontalnej dyrektywy UE w sprawie przeciwdziałania dyskryminacji, która zagwarantowałaby zasadę niedyskryminacji zapisaną w Karcie; ubolewa nad faktem, że jest ona tak długo zablokowana, ponieważ jej przyjęcie pozwoliłoby na dalsze zagwarantowanie konkretnych praw podstawowych w Unii, ominięcie obecnej kolizji prawa w związku z art. 51 dzięki przyjęciu szczegółowych przepisów UE, które zostaną transponowane do prawa państw członkowskich, oraz na dostosowanie się do zobowiązań podjętych przez Unię w związku z przystąpieniem do Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych;

13.  zauważa, że zasadnicze znaczenie ma zagwarantowanie skuteczności ochrony przysługującej obywatelom i rezydentom UE w ramach obecnego systemu dzięki rozszerzeniu zastosowania Karty, w szczególności w obszarze praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, jak również w odniesieniu do swobód obywatelskich, dyskryminacji i udziału demokratycznego; wzywa zatem Komisję, by zapewniła dołączanie niezależnej, partycypacyjnej i przejrzystej oceny skutków dotyczącej praw podstawowych do wszystkich nowych wnioskach ustawodawczych w celu uwzględniania tych praw i ich skutecznej ochrony we wszystkich odpowiednich obszarach polityki; proponuje dalszy rozwój i stosowanie koncepcji „praw podstawowych na etapie projektowania”, która propagowałaby uwzględnianie najwyższych norm w zakresie praw podstawowych w całym procesie kształtowania polityki od najwcześniejszych etapów; podkreśla, że istnienie, a jednocześnie brak stosowania artykułu, jak ma to miejsce w przypadku art. 9 TFUE w odniesieniu do wysokiego poziomu zatrudnienia i ochrony socjalnej, nie wzmacnia demokratycznego charakteru UE i jej państw członkowskich, a wręcz przeciwnie, tylko go dyskredytuje;

14.  podkreśla znaczenie FRA w strukturach instytucjonalnych; ubolewa nad tym, że praca agencji nie jest włączana do oceny zgodności działań instytucjonalnych z prawami podstawowymi ani w regularny sposób do ekspertyz w sprawie dossier ustawodawczych mających znaczenie z punktu widzenia wewnętrznych i zewnętrznych kompetencji Unii; ponownie podkreśla, że zasadnicze znaczenie ma wykorzystywanie niezależnej i bezstronnej wiedzy fachowej do systematycznego przygotowywania kontroli zgodności we wszystkich sektorach działalności instytucji UE; uważa w związku z tym, że można by usystematyzować i usprawnić współpracę odpowiednich agencji (Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn oraz FRA) z instytucjami ustawodawczymi oraz instytucjami posiadającymi kompetencje operacyjne w tej dziedzinie, aby zwiększyć jej znaczenie; zwraca uwagę na opracowane przez FRA interaktywne narzędzie internetowe CLARITY, które ma ułatwić określanie najwłaściwszego organu spoza wymiaru sprawiedliwości dysponującego kompetencjami w zakresie praw człowieka w konkretnych kwestiach związanych z prawami podstawowymi;

15.  jest głęboko przekonany, że choć zaproponowana przez Komisję strategia skutecznego wprowadzania w życie Karty praw podstawowych przez Unię Europejską stanowi dobry pierwszy krok po wejściu Karty w życie, należy ją jednak pilnie zaktualizować; z zadowoleniem przyjmuje roczne sprawozdania Komisji w sprawie stosowania Karty oraz wzywa do przeglądu strategii opracowanej w 2010 r. w celu odzwierciedlenia nowych wyzwań i realiów, w których obliczu stoją instytucje, zwłaszcza w następstwie brexitu;

16.  podkreśla, że wszystkie instytucje, agencje i organy UE, w tym Frontex, jak również państwa członkowskie mają obowiązek przestrzegać postanowień Karty praw podstawowych;

17.  przypomina, że zarówno Traktaty, jak i Karta praw podstawowych UE zawierają odniesienie do ochrony mniejszości narodowych i do dyskryminacji ze względu na język; apeluje o podjęcie konkretnych kroków administracyjnych w instytucjach UE, aby zachęcić rządy krajowe do znalezienia zrównoważonych rozwiązań i propagowania w państwach członkowskich kultury różnorodności językowej, wykraczającej poza języki urzędowe UE;

18.  zauważa, że same państwa członkowskie mogą wdrożyć postanowienia Karty do swojego ustawodawstwa i mają moralny obowiązek, by to uczynić, nawet jeżeli nie dokonują bezpośredniej transpozycji prawa UE; ubolewa nad pogarszającym się stanem wolności mediów w kilku państwach członkowskich; wzywa państwa członkowskie do poszanowania wolności i pluralizmu mediów, a Komisję do podjęcia odpowiednich działań w celu ich monitorowania i egzekwowania; zachęca do utworzenia i promowania krajowych instytucji praw człowieka, które będą przyczyniać się do zapewnienia poszanowania praw podstawowych w procesach kształtowania i realizowania polityki oraz pomagać indywidualnym osobom w konkretnych przypadkach; uważa, że arbitralne lub nadmierne stosowanie przemocy przez policję lub inne siły bezpieczeństwa państw członkowskich w stosunku do pokojowych zgromadzeń jest sprzeczne z postanowieniami Karty;

19.  wzywa Komisję, by stosowała odważniejsze podejście do monitorowania środków przyjmowanych przez organy krajowe w celu wdrażania prawa UE, jeżeli obejmują kwestie dotyczące Karty praw podstawowych, szczególnie biorąc pod uwagę fakt, że prawa te niekoniecznie są zagwarantowane w całej UE;

20.  z zadowoleniem przyjmuje ratyfikację traktatu z Marrakeszu o ułatwieniu dostępu do opublikowanych utworów osobom niewidomym, słabowidzącym i osobom z niepełnosprawnościami uniemożliwiającymi zapoznawanie się z drukiem, ponieważ stanowi to ważny krok w kontekście art. 26 Karty dotyczącego integracji osób niepełnosprawnych;

21.  przyjmuje do wiadomości petycję nr 0657/2016 i podkreśla kluczowe znaczenie poszanowania art. 10 Karty dotyczącego wolności myśli, sumienia i religii we wszystkich państwach członkowskich oraz we wszystkich instancjach i instytucjach w sferze publicznej, a szczególnie w dziedzinie edukacji;

22.  wzywa Komisję, pozostałe instytucje UE oraz organy państw członkowskich do regularnego i bezpośredniego konsultowania się z FRA w sprawach dotyczących praw podstawowych; wzywa ponadto, by w uzupełnieniu strategii politycznych państw członkowskich wprowadzić w ramach europejskiego zarządzania gospodarczego obowiązkową ocenę i przegląd obowiązującego prawodawstwa ramowego, aby zagwarantować jego zgodność z Kartą, w szczególności jej postanowieniami dotyczącymi kwestii społecznych; proponuje opracowanie tablicy wyników w zakresie praw podstawowych, aby monitorować poszanowanie praw podstawowych w państwach członkowskich;

23.  uważa, że wprowadzanie w życie Karty w istotny sposób pomija jej aspekty wewnętrzne, szczególnie gdy państwa członkowskie wykonują kompetencje Unii; apeluje do Komisji, aby pilniej baczyła na pełne i spójne wdrażanie Karty przez państwa członkowskie; wzywa Komisję, by opracowała zintegrowane podejście do monitorowania przestrzegania art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz art. 258–260 TFUE, co pozwoliłoby na terminowe zgłaszanie naruszeń praw człowieka i podstawowych wolności, reagowania na nie oraz zapobieganie takim naruszeniom; przypomina obietnicę złożoną przez poprzednią Komisję, że stworzy nowe narzędzie, które będzie uzupełnieniem art. 7 TUE stosowanego jako „środek ostateczny” i które pod względem sankcji będzie wykraczało poza obecne postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, aby umożliwić reagowanie na oczywiste naruszenia praw podstawowych określonych w Karcie, szczególnie w sprawach z udziałem rządów państw członkowskich;

24.  zdecydowanie nie zgadza się z Komisją, która opowiada się za restrykcyjną wykładnią art. 51 ust. 1 Karty przy ocenie szeregu petycji składanych do Parlamentu, oraz podkreśla stanowczo, że instytucje UE muszą przestrzegać Karty we wszystkich okolicznościach i bez względu na odgrywaną rolę;

25.  podkreśla, że należy zapewnić poszanowanie Karty, a zwłaszcza jej postanowień dotyczących kwestii społecznych, oraz przestrzeganie jej na wszystkich etapach europejskiego semestru, w tym w ramach rocznej analizy wzrostu gospodarczego, a jednocześnie należy zaktualizować wspólne sprawozdanie o zatrudnieniu; wzywa, by monitorować opracowywanie wskaźników społecznych i uwzględniać je w zaleceniach dla poszczególnych krajów w ramach zintegrowanego podejścia;

26.  podkreśla, że polityka oszczędności przyjęta na szczeblu UE i przez państwa członkowskie spowodowała ogromny wzrost nierówności społeczno-gospodarczych, przez co obywatele nie mogą w pełny i konkretny sposób korzystać z przysługujących im praw podstawowych;

27. przywołuje porozumienie polityczne między głównymi instytucjami UE i państwami członkowskimi w sprawie przystąpienia Unii do europejskiej konwencji praw człowieka; podkreśla, że przystąpienie to jest obowiązkiem prawnym wynikającym z art. 6 ust. 2 TUE; uważa, że zakończenie tego procesu byłoby równoznaczne z wprowadzeniem dalszych zabezpieczeń praw podstawowych obywateli i rezydentów Unii oraz zapewniłoby spójne ramy ochrony praw człowieka w całej Europie; wzywa Komisję do podjęcia niezbędnych kroków w celu ostatecznego usunięcia barier prawnych uniemożliwiających zakończenie procesu przystąpienia i w razie potrzeby do sporządzenia projektu nowego porozumienia w sprawie przystąpienia, które usunie nieprawidłowości wskazane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w opinii nr 2/13;

28.  zwraca się do poszczególnych instytucji UE o rozważenie rozszerzenia zakresu zastosowania Karty, włącznie ze skreśleniem art. 51, w ramach kolejnego przeglądu Traktatu;

29.  wyraża niezadowolenie z wykładni art. 51 i 52, które wprowadzają sztuczne sprzeczności między prawami a zasadami, zwłaszcza prawami obywatelskimi i prawami politycznymi a zasadami społecznymi i gospodarczymi; nawiązuje do stanowiska FRA przedstawionego w sprawozdaniu w sprawie praw podstawowych za rok 2017, iż Karta „w wyjątkowy sposób łączy w jednym dokumencie prawa obywatelskie, polityczne, społeczne i gospodarcze, nadając im równy status”: uważa, że w prawie UE i w porządkach konstytucyjnych państw członkowskich istnieje znaczący niedostatek praw społecznych i gospodarczych, które należy zdecydowanie wzmocnić, nadając 20 zasadom Europejskiej karty społecznej moc prawnie wiążącą dla wszystkich instytucji i wszystkich państw członkowskich.

INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ OPINIODAWCZĄ

Data przyjęcia

21.1.2019

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

11

8

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Margrete Auken, Andrea Cozzolino, Pál Csáky, Rosa Estaràs Ferragut, Eleonora Evi, Peter Jahr, Jude Kirton-Darling, Svetoslav Hristov Malinov, Ana Miranda, Gabriele Preuß, Jarosław Wałęsa, Cecilia Wikström

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Kostadinka Kuneva, Josep-Maria Terricabras

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

José Blanco López, Gabriel Mato, Francisco José Millán Mon, Massimiliano Salini, Barbara Spinelli

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

11

+

ALDE

EFDD

GUE

S-D

Verts/ALE

Cecilia Wikström

Eleonora Evi

Kostadinka Kuneva, Barbara Spinelli,

José Blanco López, Andrea Cozzolino, Jude Kirton-Darling, Gabriele Preuß

Margrete Auken, Ana Miranda, Josep-Maria Terricabras

8

-

EPP

Pál Csáky, Rosa Estaràs Ferragut, Peter Jahr, Svetoslav Hristov Malinov, Gabriel Mato, Francisco José Millán Mon, Massimiliano Salini, Jarosław Wałęsa

0

0

-

-

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

(1)

Dz.U. C 215 z 19.6.2018, s. 162.

(2)

Dz.U. C 252 z 18.7.2018, s. 201.

(3)

Sprawozdanie specjalne Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 7 listopada 2013 r. w sprawie dochodzenia z własnej inicjatywy OI/5/2012/BEH-MHZ dotyczącego Fronteksu.

(4)

Dz.U. L 140 z 27.5.2013, s. 1.


INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWĄ

Data przyjęcia

22.1.2019

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

12

2

7

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Gerolf Annemans, Pascal Durand, Esteban González Pons, Danuta Maria Hübner, Jo Leinen, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Markus Pieper, Paulo Rangel, György Schöpflin, Pedro Silva Pereira, Barbara Spinelli, Kazimierz Michał Ujazdowski

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Max Andersson, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Jasenko Selimovic, Gabriele Zimmer

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

José Blanco López, Michael Gahler, Stefan Gehrold, Theresa Griffin, Fernando Ruas


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

12

+

ALDE

Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Jasenko Selimovic

GUE/NGL

Barbara Spinelli, Gabriele Zimmer

PPE

Danuta Maria Hübner

S&D

José Blanco López, Theresa Griffin, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Jo Leinen, Pedro Silva Pereira

VERTS/ALE

Max Andersson, Pascal Durand

2

-

ENF

Gerolf Annemans

PPE

Markus Pieper

7

0

NI

Kazimierz Michał Ujazdowski

PPE

Michael Gahler, Stefan Gehrold, Esteban González Pons, Paulo Rangel, Fernando Ruas, György Schöpflin

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

Ostatnia aktualizacja: 8 lutego 2019Informacja prawna